Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1095/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 4 ust. 1, ust. 2a, art. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 1469
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi A.R., M.R., R. R., D.O. na uchwałę Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. nr XXIII/239/20 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 5 czerwca 2023 r. A. R., M. R., R. R., małoletni D. O. (dalej "skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.; dalej "u.s.g.") wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. numer XXIII/239/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba w części obejmującej § 12a jej załącznika w postaci Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba.

Wskazanej wyżej uchwale skarżący zarzucili naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.; dalej "Konstytucja RP") w związku z art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 2a pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1469; dalej "u.u.c.p.g.") poprzez wprowadzenie rozwiązań stanowiących przekroczenie delegacji ustawowej, a mianowicie nałożenie w § 12a Regulaminu na właścicieli nieruchomości obowiązku wystawiania pojemnika i worka przeznaczonego do odbierania w nim odpadów komunalnych najpóźniej w dniu odbioru do godziny 6.00, zgodnie z ustalonym harmonogramem, na chodnik lub pobocze przy drodze publicznej tak, aby nie zakłócać ruchu pieszego oraz komunikacji samochodowej. Skarżący zarzucili także naruszenie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. poprzez naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne w ten sposób, że realizacja nałożonego uchwałą obowiązku właścicieli różnicuje ich pod względem zakresu i ciężaru nałożonego obowiązku zależnie od tego czy właściciele nieruchomości mają bezpośredni dostęp do drogi publicznej czy też muszą transportować odpady komunalne z miejsca zamieszkania do drogi publicznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności § 12a załącznika w postaci Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba do uchwały Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. numer XXIII/239/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w okresie od stycznia 2022 r. do nadal od skarżących nie są odbierane odpady komunalne, które skarżący wystawiają przed teren ich posesji. Wobec skarżących zostały wydane dwie decyzje administracyjne z 10 listopada 2022 r. na podstawie art. 26 ust. 2, 3a i 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach nakazujące usunięcie odpadów. Decyzje te zostały następnie w całości uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, a postępowanie pierwszoinstancyjne umorzone. W toku postępowania administracyjnego zarzucano skarżącym, że niemożliwym jest odbiór odpadów od skarżących z powodu braku możliwości dojazdu śmieciarki do ich posesji. Zdaniem skarżących droga dojazdowa do miejsca, gdzie znajdują się odpady skarżących ma wystarczającą szerokość, a jej stan techniczny pozwala na dojazd śmieciarki. Tym samym od stycznia 2022 r. do 10 listopada 2022 r. odpady komunalne od skarżących powinny być odbierane. Od 11 listopada 2022 r. obowiązuje § 12a załącznika w postaci Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba do uchwały Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. Uchwalenie wskazanej części aktu prawa miejscowego usankcjonowało istniejący stan, gdzie od skarżących nadal nie są i już nie muszą być odbierane odpady komunalne sprzed terenu ich posesji, które znajdują się w odległości od drogi publicznej.

Uzasadniając samo już żądanie stwierdzenia nieważności uchwały z 28 grudnia 2020 r. skarżący wskazali, że w świetle art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 2a pkt 1 i pkt 4 u.u.c.p.g. brak jest upoważnienia ustawowego do tego, by prawodawca lokalny mógł ingerować w prawa podmiotowe właścicieli nieruchomości poprzez nakazanie im podejmowania określonych czynności, w szczególności polegających na wystawieniu odpadów poza teren nieruchomości, do drogi publicznej, w sposób umożliwiający swobodny dojazd do nich. Rada Miasta Poręba nie była również upoważniona do nakładania na właścicieli nieruchomości obowiązku rozmieszczenia pojemników w określonym miejscu i na określonym terenie oraz wystawiania ich w określonym czasie przed teren nieruchomości. W gestii właściciela leży bowiem zapewnienie miejsca na ustawienie pojemników na terenie własnej nieruchomości. Obowiązki właścicieli nieruchomości zostały określone na poziomie ustawowym w art. 5 u.u.c.p.g. Nie ma zatem uzasadnienia ich modyfikacji w aktach prawa miejscowego. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 2a pkt 1 i pkt 4 u.u.c.p.g. poprzez wprowadzenie rozwiązań stanowiących przekroczenie delegacji ustawowej.

Skarżący zarzucili także naruszenie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. poprzez naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne w ten sposób, że realizacja nałożonego uchwałą obowiązku różnicuje właścicieli pod względem zakresu i ciężaru nałożonego obowiązku zależnie od tego czy właściciele nieruchomości mają bezpośredni dostęp do drogi publicznej czy też muszą transportować odpady komunalne z miejsca zamieszkania do drogi publicznej. Należy zauważyć, że skarżący z miejsca, gdzie wystawiają odpady do odbioru do drogi krajowej [...] (najbliższej drogi publicznej) mają dystans około 130 metrów. Jest to znaczny dystans, mając na względzie wiek i stan zdrowia skarżących, a także wagę, rozmiar i techniczne możliwości transportu odpadów przez skarżących.

Końcowo skarżący przywołali orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie podnoszonych przez nich zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Poręba (dalej "Burmistrz") wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi w całości.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Burmistrz podniósł, że skarżący nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Skarżący w zasadzie zmierzają do zaskarżenia norm o charakterze indywidualnym i konkretnym, zawartych w decyzjach z 10 listopada 2022 r. Ponadto skarżący złożyli skargę na uchwałę Rady Miasta Poręba z 28 grudnia 2022 r. numer XXIII/239/20, która w pierwotnym brzmieniu nie zawiera w załączniku przepisu § 12a. Przepis ten został dodany dopiero uchwałą zmieniającą Rady Miasta Poręba z 24 października 2022 r. numer XLII/457/22. Wobec tego skargę należy uznać za bezprzedmiotową.

Przechodząc do uzasadnienia niezasadności zarzutów skarżących Burmistrz wyjaśnił, że uchwała zmieniająca z 24 października 2022 r. nie wzbudziła jakichkolwiek wątpliwości ze strony organu nadzorczego – Wojewody Śląskiego. Jednocześnie ze zmianą regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba, zmieniona została uchwała Rady Miasta Poręba z 28 grudnia 2020 r. numer XXIII/242/20 w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podjęta bowiem została uchwała Rady Miasta Poręba z 24 października 2022 r. numer XLII/456/22, którą do § 4 załącznika uchwały zmienianej dodano ust. 5 w brzmieniu analogicznym jak § 12a Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba. Zmiany uchwały była konsekwencją rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego z 23 listopada 2022 r., z którego wynikało, że regulamin w myśl art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. powinien określać szczegółowe zasady dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych, a uchwała podejmowana na podstawie art. 6r ust. 3 u.u.c.p.g. – częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości.

Następnie Burmistrz podniósł, że wprowadzenie zapisu § 12a w ww. Regulaminie znajduje uzasadnienie w treści przepisów art. 4 ust. 2 pkt 3 i 2a pkt 8 u.u.c.p.g. oraz podyktowane jest stanem faktycznym. W układzie przestrzennym Gminy Poręba w licznych przypadkach sytuowania inwestycji budowlanych na nieruchomościach występuje druga i kolejna linia zabudowy, nierzadko zaś zapewnienie dostępu do drogi publicznej dla nowo wyodrębnianych nieruchomości następuje poprzez nieruchomości stanowiące własność prywatną, w tym pozbawione infrastruktury drogowej odpowiedniej dla taboru przewidzianego do odbioru odpadów komunalnych. Dojazdy te w wielu przypadkach nie mają nawet statusu dróg wewnętrznych. Dla odbierania odpadów komunalnych przez gminę istotne znaczenie ma § 22 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Realizacja obowiązku wynikającego z tego przepisu w praktyce napotyka trudności, co z kolei przekłada się na zakłócenia w sprawnym, niezakłóconym odbiorze odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).

Kontrola działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Skarga dotyczy uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego (por. art. 4 ust. 1 u.u.c.p.g.) i została wniesiona przez skarżących na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Wobec tego w pierwszej kolejności koniecznym było dokonanie oceny legitymacji skarżących do wniesienia skargi.

Skarżący zakwestionowali postanowienie § 12a Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba stanowiący załącznik do uchwały Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. nr XXIII/239/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2020 r. poz. 9661; dalej jako "Regulamin utrzymania czystości"). Przepis § 12a został w rozdziale 8 Regulaminu utrzymania czystości dodany z dniem 11 listopada 2022 r. na mocy uchwały Rady Miasta Poręba z dnia 24 października 2022 r. nr XLII/457/22 w sprawie zmiany Uchwały nr XXIII/239/20 Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2022 r. poz. 6663). Przepis § 12a w Regulaminie utrzymania czystości był zatem przepisem obowiązującym w dacie wniesienia skargi przez skarżących.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wobec tego uwzględnienie skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego.

Interes prawny, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., powinien być aktualny, realny, osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego uchwałę organu gminy i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu.

Naruszenie interesu prawnego powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyroki NSA: z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07 oraz z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2648/15 – opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, opubl. OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114).

W sprawie bezsporne jest, że skarżący są - na terenie gminy Poręba - właścicielami nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy. Skarżący jako właściciele nieruchomości i posiadacze odpadów komunalnych objęci zostali gminnym systemem odbioru odpadów komunalnych (art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g.), a zatem dotyczą ich regulacje u.u.c.p.g. oraz aktów prawa miejscowego odnoszące się do gospodarowania odpadami komunalnymi. Zgodnie z § 12a Regulaminu utrzymania czystości właściciel nieruchomości jest zobowiązany wystawić pojemnik i worek przeznaczony do odbierania w nim odpadów komunalnych najpóźniej w dniu odbioru do godz. 6.00, zgodnie z ustalonym harmonogramem, na chodnik lub pobocze przy drodze publicznej tak, aby nie zakłócać ruchu pieszego oraz komunikacji samochodowej. Zaskarżony przepis § 12a Regulaminu utrzymania czystości nakłada na skarżących obowiązek prawny określonego zachowania w związku z gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Skarżący wykazali zatem istnienie, w dacie wniesienia skargi, naruszenia ich interesu prawnego zaskarżonym przepisem Regulaminu utrzymania czystości.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że treść zarzutów skargi oraz jej żądania wskazują, że przedmiot zaskarżenia obejmuje wyłącznie przepis § 12a Regulaminu utrzymania czystości stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miasta Poręba z dnia 28 grudnia 2020 r. numer XXIII/239/20 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poręba. W konsekwencji w takim też zakresie – co do przepisu § 12a Regulaminu utrzymania czystości – ww. uchwała została poddana kontroli Sądu.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 2a pkt 1 i pkt 4 u.u.c.p.g. poprzez przekroczenie przez Radę Miasta Poręba delegacji ustawowej na skutek nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku jak w treści § 12a Regulaminu utrzymania czystości.

Wskazać należy, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie czystości i porządku na jej terenie oraz stworzenie niezbędnych warunków do ich utrzymania (art. 3 ust. 1 i ust. 2 u.u.c.p.g.). Gmina zobligowana jest do objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g.). Obowiązkiem gminy jest także nadzorowanie gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym realizacji zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 2 pkt 4 u.u.c.p.g.). Z kolei obowiązkiem właściciela nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi jest wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g.). Właściciel nieruchomości zobligowany jest także do zbierania w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 oraz do pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3b u.u.c.p.g.).

Na mocy art. 4 u.u.c.p.g. ustawodawca przyznał radzie gminy uprawnienie do uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego. Regulamin ten stanowi uszczegółowienie obowiązków ciążących na gminie oraz na właścicielach nieruchomości w zakresie zbierania, odbierania i pozbywania się odpadów komunalnych. Wymienione w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień (por. wyroki NSA z 9 września 2014 r., II OSK 654/14 oraz z 8 listopada 2012 r., II OSK 2012/12, opubl. w CBOSA). Delegacja ustawowa zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. wymaga by regulamin określał częstotliwość i sposób pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Sposób pozbywania się odpadów komunalnych oznacza także udostępnienie pojemnika służącego do zbierania odpadów podmiotowi uprawnionemu do ich odbioru oraz umożliwienie dostępu do odpadów w ustalonym terminie (por. D. Danecka, W. Radecki [w:] D. Danecka, W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2023, s. 165-166).

Przepis § 12a Regulaminu utrzymania czystości ma zatem umocowanie w art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. Wbrew zarzutom skarżących nie doszło do przekroczenia granic delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 i ust. 2a u.u.c.p.g.

Zdaniem Sądu nie jest także zasadny zarzut naruszenia wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa poprzez dokonanie nieuzasadnionego zróżnicowania w § 12a Regulaminu utrzymania czystości obowiązku pozbywania się odpadów dla właścicieli nieruchomości mających bezpośredni dostęp do drogi publicznej oraz dla właścicieli nieruchomości zmuszonych do transportowania odpadów komunalnych z miejsca zamieszkania do drogi publicznej.

Uchwalenie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy służy realizacji zadań gminy wynikających z u.u.c.p.g., a jednym z nich jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych od wszystkich właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 3 ust. 2 pkt 3 oraz art. 6c ust. 1). W zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6, przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób (art. 6r ust. 2d u.u.c.p.g.). Rzeczą niezbędną dla wywiązania się z tego zadania przez gminę jest zorganizowanie efektywnego systemu odbierania odpadów komunalnych od mieszkańców. Rada gminy może zatem w pewnym zakresie, tj. związanym z odbiorem, segregacją i pozbywaniem się odpadów komunalnych, ingerować w sferę uprawnień i obowiązków właścicieli nieruchomości. Z jednej strony właściciele nieruchomości mają obowiązek pozbycia się odpadów komunalnych i prawa żądania ich odbioru przez gminę, a z drugiej strony gminy mają obowiązek odebrać wytworzone przez mieszkańców odpady komunalne (por. wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., II OSK 1370/14, opubl. w CBOSA).

Odbiór odpadów z nieruchomości jest jednym z podstawowych obowiązków gminy związanych z gospodarką odpadami komunalnymi. Należy zauważyć, że w celu realizacji tego obowiązku gmina nie została upoważniona do ingerencji w prawo własności polegającej na wejściu na cudzą nieruchomość w celu odebrania odpadów komunalnych. Dotyczy to zarówno nieruchomości stanowiącej własność posiadacza odpadów jak i własność osób trzecich – w sytuacji, gdy nieruchomość posiadacza odpadów położona jest w drugiej bądź kolejnej linii zabudowy, a dostęp do niej następuje jedynie poprzez nieruchomości stanowiące własność prywatną. Skoro na mocy przepisów u.u.c.p.g. gmina nie została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu odbioru odpadów komunalnych to także podmioty działające na jej zlecenie nie mogą w celu odebrania odpadów komunalnych wejść na teren cudzej nieruchomości. Gmina nie może im takiego prawa przyznać w regulaminie utrzymania porządku i czystości w gminach jako samoistnego uprawnienia o charakterze publicznoprawnym. Nie można także nie zauważyć, że dojazdy do nieruchomości po drogach prywatnych często pozbawione są infrastruktury drogowej umożliwiającej poruszanie się po nich pojazdom podmiotu uprawnionego do odbioru odpadów. Dojazd do nieruchomości w takiej sytuacji nie jest faktycznie możliwy, a podmiot go realizujący naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą. Odbiór odpadów komunalnych z terenu nieruchomości, aby był możliwy i skuteczny musi zatem odbywać się z miejsca, które jest dostępne dla gminy (podmiotu działającego na jej zlecenie) z punktu widzenia możliwości zgodnego z prawem dostępu i korzystania z niego.

Następnie należy wskazać, że normy prawne zawarte w § 12a Regulaminu utrzymania czystości mają charakter generalny i abstrakcyjny, tj. dotyczą one wszystkich właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a położonych na terenie gminy Poręba. Prowadzi to do wniosku, że są oni traktowani w taki sam sposób. Na wszystkich bowiem właścicielach nieruchomości ciąży prawny obowiązek pozbycia się odpadów komunalnych zgodnie z § 12a Regulaminu utrzymania czystości. Zróżnicowanie na jakie wskazują skarżący wynika z przyczyn obiektywnych, tj. odmiennej sytuacji poszczególnych właścicieli nieruchomości. Niektóre nieruchomości nie są bowiem położone bezpośrednio przy drodze publicznej i brak jest możliwości zarówno prawnych jak i faktycznych na dojazd do nich specjalistycznym pojazdem do odbierania odpadów.

Należy wskazać, że zasada równości w prawie polega na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Zasada równości obywateli wobec prawa nie oznacza ani "wszystkim to samo" czy też nawet "wszystkim jednakowo", lecz zasada ta wymaga, aby w podobnych sytuacjach były stosowane podobne lub identyczne rozwiązania (por. wyrok NSA z 23 września 1998 r., III SA 2790/97, LEX nr 44732).

Wobec powyższego należy uznać, że sporne postanowienie Regulaminu utrzymania czystości, nie narusza konstytucyjnej zasady równości i równego traktowania przez władze publiczne.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.