Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 95/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 184, art. 197
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1180/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P.S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 7 marca 2023 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1180/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku P. S., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 7 marca 2023 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 22 sierpnia 2014 r., nr [...] nakazującą wykonanie określonych w decyzji prac konserwatorskich i robót budowlanych, niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że argumentacja skarżącego nie wskazywała na to, by uprawdopodobnił on wystąpienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wskazanie, że nałożona grzywna stanowi zagrożenie dla zaspokojenia kosztów utrzymania rodziny nie uprawdopodabnia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu lakoniczne uzasadnienie nie może stanowić podstaw do wstrzymania wykonania aktu w niniejszym postępowaniu, gdyż na skarżącym ciąży obowiązek każdorazowego wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Oznacza to bowiem, że skarżący powinien wykazać, że wykonanie postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 7 marca 2023 r. spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd w tym zakresie nie jest uprawniony do poszukiwania dowodów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Zdaniem Sądu konieczność zapłaty grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000 złotych niewątpliwie wiąże się z poniesieniem pewnych kosztów, jednakże strona skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia Ministra w ogóle nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej. Ponadto Sąd zaznaczył, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z 22 sierpnia 2014 r., nr [...] nakazującą wykonanie określonych w decyzji prac konserwatorskich i robót budowlanych została wydana na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. 2022 poz. 840), zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. W ocenie Sądu prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącego jest niższe niż prawdopodobieństwo, że niewykonanie objętych ww. decyzją prac doprowadzi do zniszczenia zabytku lub dalszej jego degradacji.

Zażaleniem P. S. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia wobec uznania, że strona nie wykazała okoliczności wskazanych w treści tego przepisu. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że skarżący jest w wieku emerytalnym, nigdzie nie pracuje, a w związku z tym nałożona grzywna godzi w podstawy egzystencji jego i jego rodziny, co wskazał w skardze. Nie mógł on wykazać dochodów, których nie posiada. Tym samym zarzuty postanowienia o niedostatecznym uzasadnieniu wniosku nie znajdują podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Z treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) wynika, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wnioskodawca musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie.

Oceniając w tym kontekście wniosek skarżącego należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skarżący nie wykazał w sposób wystarczający okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonana zaskarżonego aktu. Powołując się bowiem na okoliczność, że wykonanie zaskarżonego postanowienia będzie stanowiło wysokie obciążenie dla budżetu skarżącego, ten w żaden sposób okoliczności tej nie wykazał. Należy jeszcze raz podkreślić, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia skarżącego powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o postanowienie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podobnie jak zażalenie, nie spełnia powyższych wymogów. Bez wskazania, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym mając na uwadze okoliczności podnoszone w zażaleniu, podkreślenia wymaga, że rozpoznając przedmiotowy wniosek sąd nie jest upoważniony do dokonywania oceny zasadności nałożonego zaskarżonym postanowieniem obowiązku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.