Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 926/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt.3,  ust. 3, art. 21 ust. 1-3, art. 23 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 9, art. 104
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 1 art. 49 ust. 1 lit. b
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej  polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 50 ust. 1-3
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 17 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Gospodarstwa E Sp. z o.o. (zwana dalej spółką) o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. W złożonym wniosku spółka zadeklarowała, iż ubiega się o jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność dodatkową (redystrybucyjną) oraz płatność dla młodych rolników na rok 2016 do obszaru o powierzchni 136,48 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Kierownik BP) decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] – powołując się na art. 5 - 6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 278 – określanej dalej jako ustawa o płatnościach) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a – odmówił przyznania Gospodarstwu E sp. z o.o. płatności dla młodych rolników za rok 2016. Ponadto tą samą decyzją Kierownik BP przyznał powyższej spółce:

- jednolitą płatność obszarową za rok 2016 w wysokości 61426,00 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 775,17 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; - płatność za zazielenienie za rok 2016 w wysokości 41225,42 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 520,24 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność redystrybucyjną za rok 2016 w wysokości 4 607,19 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 58,14 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego

oraz kwotę 1357,09 zł tytułem zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz wskazał, że podczas kontroli administracyjnej na podstawie zdjęć dostępnych w systemie informatycznym ARiMR stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2016, w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] (działka rolna A) i nr [...] (działki rolne L i Ł) o 1,86 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 1,38%. W związku z tym, iż różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła nie więcej niż 3% lub 2 ha, to zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy łub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 640/2014), płatność przysługiwała do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze, iż powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 134,62 ha, a stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2016 r. została ustalona na kwotę 462,05 zł, początkową kwotę jednolitej płatności obszarowej organ określił na 62 201,17 zł. Jednakże została ona pomniejszona o współczynnik korygujący wynikający z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1307/2013 ) oraz rozporządzenia wykonawczego wynoszący w 2016 r. 1,353905%. t.j. o kwotę 775,17 złotych. W konsekwencji ostateczna kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu pomniejszeń wyniosła 61 426 zł. W odniesieniu do płatności za zazielenienie organ - powołując się na art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, art. 43 rozporządzenia nr 1307/2013, art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 - wskazał, iż do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony do jednolitej płatności obszarowej, który wynosił 134,62 ha. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2016 r. została określona na kwotę 310,10 zł, a tym samym początkową kwotę płatności organ ustalił na kwotę 41 745,66 zł, która została pomniejszona o wspomniany powyżej współczynnik korygujący t.j. o kwotę 520,24 zł. Po uwzględnieniu pomniejszeń przyznana kwota płatności za zielenienie wyniosła 41 225,42 zł .

Jeśli chodzi o płatność dodatkową (redystrybucyjną) to organ wskazał, iż powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dodatkowej wyniosła 30,00 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 30,00 ha. Mając na uwadze art. 14 ust. 2 ustawy o płatności pomniejszono ją o 3 ha i powierzchnia kwalifikowana do płatności dodatkowej wyniosła 27,00 ha. Stawka płatności dodatkowej w 2016 r. została określona na kwotę 172,79 zł., dlatego też początkową kwotę dla płatności dodatkowej organ ustalił na kwotę 4 665,33 zł, jednakże została ona pomniejszona ze względu na zastosowanie wspomnianego powyżej współczynnika korygującego tj. o kwotę 58,14 złotych. W konsekwencji kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu pomniejszeń wyniosła 4 607,19 zł.

W odniesieniu do płatności dla młodych rolników organ uzasadniając decyzję odmowną w tym zakresie wskazał, iż płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Zgodnie natomiast z art. 13 ustawy o płatnościach płatność dla młodych rolników przysługuje do powierzchni objętych zatwierdzonym obszarem do jednolitej płatności obszarowej jednak nie większej niż 50 ha. Na podstawie natomiast art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz art. 49 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U.UE.L.2014.181.1 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 639/2014) płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy w pierwszym roku składania przez osobę prawną wniosku o płatność w ramach systemu dla młodych rolników sprawują faktyczną i trwałą kontrolę nad daną osobą prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego, lub przypadku gdy kilka osób fizycznych, łącznie z osobami, które nie są młodymi rolnikami, uczestniczy w kapitale osoby prawnej lub zarządzaniu nią, młody rolnik jest zdolny do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 136,48 ha. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli obszar zgłoszony w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej przekracza limit wyznaczony przez państwo członkowskie, obszar zgłoszony do płatności dla młodych rolników zmniejsza się do tego limitu. Mając na uwadze powyższe powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dla młodych rolników wynosi 50,00 ha.

Ponadto organ powołał się na § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r,, poz. 351 ze zm. – określanego dalej jako rozporządzenie w sprawie płatności) zgodnie z którym młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad osobą prawną, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", oraz:

1) jest członkiem zarządu spółki kapitałowej lub spółdzielni oraz:

a) w przypadku jednoosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni,

b) w przypadku wieloosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni lub większość członków zarządu stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny, lub

2) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie spółki kapitałowej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

3) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

4) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

5) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

6) jest członkiem zarządu osoby prawnej innej niż spółka kapitałowa i spółdzielnia lub innego organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania oraz:

a) w przypadku jednoosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu osoby prawnej,

b) w przypadku wieloosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej lub większość członków zarządu tej osoby prawnej lub organu tej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania, stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny.

Kierownik BP wskazał ponadto, iż do wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników osoba prawna, o której mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności dołącza się stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich (Dz. U z 2015 r., poz. 352 ze zm. – określanego dalej jako rozporządzenie w sprawie wniosku):

1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit, b rozporządzenia (UE) nr 639/2014. nad tą osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli: 2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości.

Osoby sprawujące faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, o której mowa w art. 49 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 639/2014, dołączają do wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników dokumenty określone w § 8 ust. 1 MRiRW (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wniosku).

Dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawna i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika są np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) aktualny na dzień złożenia wniosku, z którego będzie wynikało kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną lub umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko.

Kierownik BP – mając na uwadze powyższe - w dniu 6 lipca 2016 r. wystosował do wnioskodawcy wezwanie do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności (płatność dla młodych rolników) nr [...].

Z akt administracyjnych wynika, iż we wspomnianym piśmie jako podstawę wezwania wskazano art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, zobowiązując spółkę do usunięcia braków formalnych płatności dla młodych rolników nie później niż do dnia 11 lipca 2016 r., do wniosku bowiem nie dołączono wymaganych dokumentów. Przy czym w uzasadnieniu tego pisma wskazano, iż wymagania jakie powinien spełniać wniosek o płatność dla młody rolników określa rozporządzenie o wnioskach, pouczając, iż nieusunięcie braków w terminie skutkować będzie rozpatrzeniem wniosku w zakresie w jakim został on prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych o niego prawidłowych dokumentów. Wezwanie to zostało doręczone osobie reprezentującej spółkę tj. M.W. w dniu 11 lipca 2017 r.

Organ wskazał, iż w odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca złożył w dniu 13 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego 11 lipca 2016 r.) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną bez dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika tj. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), aktualnego na dzień złożenia wniosku lub umowy spółki lub aktu powołania na stanowisko.

W istocie powyższe oświadczenie dotyczyło F sp. z o.o., sporządzonego przez M.W. będącą członkiem zarządu również w spółce Gospodarstwo E.

Organ zaznaczył, iż dnia 18 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego 14 lipca 2016 r.) wpłynęło oświadczenie wraz z wymaganymi dokumentami (KRS). Następnie przytoczył art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym poprawki w pojedynczym wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu składania wniosków, wskazując, iż termin ten w roku 2016 upływa w dniu 11 lipca 2016 r.. Powołał się również na art. 15 ust. 2 rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 809/14) stosownie do którego zmiany (poprawki) do wniosku mogą być zgłaszane najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku, najpóźniejszym możliwym terminem składania wniosków, tj. przed dniem 11 lipca danego roku, zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż powyższe dokumenty nie wpłynęły w wyznaczonym terminie, a w konsekwencji odmówiono spółce przyznania płatności dla młodych rolników.

Uzasadniając natomiast zwrot dyscypliny finansowej organ wskazał, iż zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814 /2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r, w spawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz. U. L 298 z 26.10.2012, s. 1), państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust 3 akapit czwarty rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Mając na uwadze, iż taki współczynnik zastosowano wobec spółki organ przyznał spółce kwotę 1 367,09 zł z tytułem zwrotu dyscypliny finansowej.

Odwołanie od powyżej decyzji w części dotyczącej odmowy płatności dla młodych rolników na rok 2016 złożyła spółka zarzucając jej :

1. nieprawidłowe zastosowanie art 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 w zw. z art. 15 ust. 2 rozporządzenia "nr 809/2015", poprzez przyjęcie, że usuniecie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności jest tożsame z dokonaniem zmian we wniosku;

2. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków przez organ administracji publicznej t.j. niewysłanie w odpowiednim terminie przewidzianym przez przepisy prawa wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, przez co skarżąca została narażona na brak możliwości należytego wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Dyrektor OR) decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], powołując się art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 13, art. 21 ustawy o płatnościach, art. 13 rozporządzenia nr 809/2014 , § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku, § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie, stwierdzając, iż spółka nie dostarczyła dokumentów potwierdzających sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika w terminie wskazanym w art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Potwierdził tym samym słuszność ustaleń dokonanych przez Kierownika BP i uznał za zasadne odmowę przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016. Organ I instancji w dniu 6 lipca 2016 r. wystosował do spółki wezwanie do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności (młody rolnik) w zakresie braku wymaganych dokumentów oraz określił do dokonania tej czynności stosowny termin, tj. nie później niż do dnia 11 lipca 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie spółka złożyła w dniu 14 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad spółką wraz z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, czyli trzy dni po terminie.

Następnie Dyrektor OR przywołał treść art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast w art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach określono, że w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust, 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Organ odwoławczy przywołał również pkt 15 i pkt 16 preambuły rozporządzenia nr 640/2014, w myśl których przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Punktualne składanie przez beneficjentów wniosków o przydział uprawnień do płatności lub, w stosownych przypadkach, o zwiększenie wartości uprawnień do płatności, ma duże znaczenie dla państw członkowskich, aby mogły one ustalać uprawnienia do płatności w odpowiednim czasie. Składanie tych wniosków po terminie powinno być zatem dozwolone jedynie w tych samych dodatkowych terminach, jak w przypadku składania po terminie wszelkich wniosków o przyznanie pomocy. Należy także stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1 odwołania organ wskazał, iż zgodnie z art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy mniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie. Z uwagi na charakter uzupełnień – w ocenie organu - zasadne było zastosowanie powyższego przepisu, jednakże nie można go stosować bez wskazania regulacji art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. Z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 wynika, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.

Tym samym brak obligatoryjnych załączników jakimi w tej sprawie były dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika trwałej kontroli nad tą osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli, a także oświadczenia o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, w terminie wskazanym w rozporządzeniu ma skutek rozumiany jako nieuzupełnienie braków formalnych. W konsekwencji Kierownik BP zobligowany był zastosować art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach, z którego wynika, że jeżeli strona nie usunęła braków w terminie, w jakim można dokonać poprawek, organ rozpatruje wniosek w zakresie w jakim prawidłowo został wypełniony. Podsumowując organ wskazał, iż powyższe dokumenty należało złożyć wraz z wnioskiem w terminie od 15 marca do 15 czerwca + 25 dni kalendarzowych, tj. najpóźniej do dnia 11 lipca 2016 r., natomiast spółka złożyła je w dniu 14 lipca 2016 r.

W związku z tym, iż opóźnienie wyniosło ponad 25 dni kalendarzowych wniosek oraz dołączone do niego prawidłowe dokumenty uznaje się za niedopuszczalne. Stąd beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia w zakresie wynikającym z braku uzupełnienia.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 2 odwołania organ wskazał, że naruszenie art. 9 k.p.a. występuje wówczas, gdy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie bez informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a mianowicie poprzez nieudzielanie wyjaśnień i wskazówek w celu poniesienia przez strony szkody wywołanej nieznajomością prawa. Przy czy, organ podkreślił, iż korzystanie z dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest przywilejem rolnika, jednakże jest to przywilej obwarowany poprzez wypełnianie obowiązków nakreślonych przepisami prawa. Producent rolny, jako beneficjent pomocy finansowej powinien dochować należytej staranności w wykonaniu wszystkich warunków, od których uzależniono przyznanie płatności. To przede wszystkim w jego interesie winno leżeć zadośćuczynienie wszystkim stawianym przez prawo wymogom. Producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany jest jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony swoich praw.

Ponadto w ocenie organu niezrozumiały jest zarzut wskazany w odwołaniu, iż organ I instancji wystosował do spółki wezwanie do braków formalnych dopiero w dniu 6 lipca 2016 r., a termin na dokonanie tej czynności określił do dnia 11 lipca 2016 r., co uniemożliwił jej wykonanie zobowiązania w terminie. Wezwanie bowiem zostało wysłane w trybie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, a w sytuacji gdy do Biura Powiatowego w ostatni dzień przyjmowania wniosków tj. 15 czerwca 2016 r. trafia największa ilość wniosków z tytułu dopłat bezpośrednich, brak jest możliwości zweryfikowania czy wniosek jest kompletny i poprawny w ramach kontroli wizualnej. Podkreślił również, iż ustawodawca wskazując, iż wezwanie wysyła się w trybie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach tj. do dnia 11 lipca 2016 r., jednocześnie zaznaczył, iż "weryfikacja wniosków składanych do Biura Powiatowego ARiMR w zakresie ustalenia braków formalnych może nastąpić po ostatecznym terminie składania wniosku i wtedy obowiązek organu wygasa". W omawianej sprawie w ocenie organu dopełniono obowiązku, wysłano wezwanie w pierwszym możliwym terminie. Na uwagę zasługuje fakt, iż reprezentant strony w dniu 11 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego) przesłał do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR - oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, jednakże przedmiotowy dokument dotyczy innej spółki tj. F sp. z o.o. W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego reakcja strony wskazuje na to, iż miała ona możliwość dostarczenia w terminie wymaganych dokumentów wynikających z wezwania, a nie zostało to przez stronę uczynione.

W związku z powyższym Dyrektor OR uznał, że organ I instancji dokonał wszelkich czynności wynikających z przepisów art. 9 k.p.a. poprzez wystosowanie do wnioskodawcy wezwania do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności (młody rolnik) w zakresie braku wymaganych dokumentów - nr dokumentu [...] oraz określił do dokonania tej czynności stosowny termin.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W kontekście powyższego Dyrektor OR uznał, iż strona w odwołaniu nie wskazała przesłanek, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kierownik BP uczynił zadość powyższym wymogom, a zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż Kierownik BP prawidłowo rozpatrzył oraz ocenił zebrany materiał dowodowy, jak również ustalił stan faktyczny i prawny sprawy, na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Ocena ta jest prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dozwolonej obowiązującymi przepisami. Organ podkreślił, iż na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach nie zastosował art. 81 k.p.a. W związku z powyższym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy.

Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której sformułowała zarzuty identycznej treści jak w odwołaniu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż pojęcie poprawek we wniosku, występujące w treści art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. oraz w treści art. 15 ust. 2 rozporządzenia "nr 809/2015", nie jest tożsame z pojęciem uzupełnienia braków formalnych wniosku. Skarżąca przez pojęcie poprawek we wniosku rozumie takie dokonanie zmian we wniosku, które prowadziłoby do zmiany danych zawartych we wniosku. W ocenie skarżącej uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, w zakresie uzupełnienia dokumentów z KRS, nie wypełnia przesłanki zmiany wniosku. Po uzupełnieniu wniosku o brakujące dokumenty tj. odpis skarżącej z rejestru KRS, w żaden sposób nie doszło do zmiany treści wniosku czy do zmiany danych zawartych we wniosku. W konsekwencji czego skarżąca dokonała jedynie uzupełnienia braków formalnych, które nie powodowały zmiany treści wniosku, stąd nie zaszły podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, w części co do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016.

Niezależnie od tego w ocenie skarżącej organ dopuścił się niedopełnienia obowiązków, poprzez niewezwanie skarżącej w odpowiednim czasie do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Skoro ostateczny termin w ocenie organu na uzupełnienie dokumentów mijał w dniu 11 lipca 2016r. (poniedziałek), a organ I instancji dopiero w dniu 6 lipca 2016 r. (środa) wystosował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, to uniemożliwił skarżącej wykonanie zobowiązania w terminie do dnia 11 lipca 2016 r. Skarżąca zwróciła również uwagę, iż organ nie napisał, w jakiej dacie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało odebrane przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze powyższy zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli podlegała zasadność odmowy przyznania skarżącej spółce płatności dla młodych rolników za 2016 rok. W tym bowiem jedynie zakresie skarżąca spółka złożyła odwołanie od decyzji Kierownika BP z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] i w tej tylko części podlegała ona kontroli instancyjnej przez Dyrektora OR w decyzji z dnia z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], co wyznaczyło również ramy badania sprawy przez sąd administracyjny.

Płatność dla młodych rolników jest płatnością bezpośrednią, o której mowa w tytule III rozdział 5 rozporządzenia nr 1307/2013 i do której mają zastosowanie przepisy ustawy o płatnościach. Przysługuje ona – zgodnie z art. 50 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1307/2013 - młodym rolnikom będących osobami fizycznymi , którzy są uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej: a) którzy po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, oraz

b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a), nie przekracza 40 lat. Przy czym stosownie do art. 49 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014 roczną płatność dla młodych rolników, o której mowa w art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, przyznaje się osobie prawnej, niezależnie od jej formy prawnej, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a) osoba prawna jest uprawniona do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o których mowa w tytule III rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013, i aktywowała ona uprawnienia do płatności lub zadeklarowała kwalifikujące się hektary, o czym mowa w art. 50 ust. 4 tego rozporządzenia;

b) młody rolnik w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad daną osobą prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o płatność w ramach systemu dla młodych rolników. W przypadku gdy kilka osób fizycznych, w tym osoba lub osoby, które nie są młodymi rolnikami, uczestniczy w kapitale osoby prawnej lub zarządzaniu nią, młody rolnik (lub rolnicy) musi (muszą) w każdym roku, w którym osoba prawna ubiega się o płatność w ramach systemu dla młodych rolników, być zdolny (zdolni) do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, z zastrzeżeniem ust. 1a niniejszego artykułu;

c) co najmniej jeden z młodych rolników spełniających warunek określony w lit. b) spełnia kryteria kwalifikowalności ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, jeżeli takie istnieją, chyba że państwa członkowskie postanowiły, że kryteria te mają zastosowanie do wszystkich takich młodych rolników.

W przypadku gdy osoba prawna jest samodzielnie lub wspólnie kontrolowana przez inną osobę prawną, do każdej osoby fizycznej sprawującej kontrolę nad taką inną osobą prawną stosuje się warunki określone w akapicie pierwszym lit. b).

Płatność dla młodych rolników – zgodnie z art. 13 ustawy o płatności - przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha.

Przyczyną odmowy przyznania płatności dla młodych rolników skarżącej spółce było złożenie po terminie dokumentów potwierdzających sprawowanie przez młodego rolnika trwałej kontroli nad tą osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli oraz oświadczenia o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną.

Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przez osobę prawną lub grupę osób, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 639/2014, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się:

1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną lub nad tą grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie;

2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do osób sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, o której mowa w art. 49 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 639/2014 (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wniosku).

Niewątpliwie skarżąca spółka do swego wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. (nadanego w tym samym dniu) o przyznanie płatności dla młodych rolników nie załączyła dokumentów wskazanych w § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wniosku.

W takim przypadku organ winien był postąpić zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatności, w myśl którego w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się. Stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy o płatności w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów

Organ takie wezwanie skierował do skarżącej spółki w dniu 6 lipca 2016 r. wskazując, iż braki w zakresie wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników można usunąć w terminie do dnia 11 lipca 2016 r. Przesyłka została odebrana przez osobę reprezentującą spółkę tj. członka zarządu M.W. w dniu 11 lipca 2016 r. wraz pouczeniem o skutkach wynikających z powołanego art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach. Skarżąca spółka przesłała wymagane dokumenty w dniu 14 lipca 2016 r. (dowód nadania).

Zgodnie art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wnioski o przyznanie płatności składane są w terminie od 15 marca do 15 maja. Przy czym w myśl art. 21 ust. 3 ustawy o płatnościach w przypadku gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 78 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w danym roku. Z takiego upoważnienia skorzystał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając rozporządzenie z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 r. (Dz.U z 2016 r., poz. 680), w którym przedłużył ten termin w 2016 r. do dnia 15 czerwca.

Po tym terminie możliwe jest składanie i poprawianie wniosków na zasadach określonych w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 640/2014. I tak zgodnie z tym pierwszym przepisem, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie (akapit 1). Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia (akapit 2). Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia (akapit 3).

Natomiast w myśl tego drugiego przepisu z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych (akapit 1). Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie (akapit 2).

Nie ulega wątpliwości, iż sam wniosek o przyznanie płatności dla młodych rolników skarżąca spółka złożyła z zachowaniem terminu. Istota sporu sprowadzała się do kwestii, czy powołany art. 13 ust. 3 rozporządzenie nr 640/2014 odnosi się jedynie do dopuszczalności dokonywania poprawek wniosku, a w konsekwencji, czy uzupełnienie dokumentów, które należy załączyć do wniosku można dokonać w każdym czasie, nawet po upływie wspomnianych 25 dni kalendarzowych liczonych od dnia 15 czerwca 2016 r. tj. po 11 lipca 2016 r. ( jako, iż ostatni dzień przypadał w 2016 r. w niedzielę).

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a mianowicie, że po 11 lipca 2016 r. - zarówno na podstawie przepisów unijnych jak i krajowych - niedopuszczalne jest dokonanie przez beneficjenta (z własnej inicjatywy lub po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach) poprawek (usunięcie braków w złożonym wniosku o płatność). Termin ten dotyczy również dokumentów, które należy złożyć, jeżeli dokumenty te stanowią o kwalifikowalności wnioskowanej płatności. Niewątpliwe dokumenty, które nie zostały przedłożone przez skarżącą spółkę w terminie do 11 lipca 2016 r. należą do tej kategorii. Bez nich bowiem nie sposób było ocenić spełnienie przesłanki sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014. Intencja ustawodawcy unijnego nakazująca dokonanie takiej wykładni przepisów dotyczących terminów składania wniosków o przyznanie płatności została wyrażona w pkt 15 preambuły do rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 maja 2017 r., III SA/Po 86/17, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2017 r., II SA/Go 1008/16). Ponadto wykładni art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 nie można dokonywać bez powiązania go z art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia, który w sposób jednoznaczny obowiązek terminowego składania wniosku rozciąga w akapicie 2 również na dokumenty, umowy oraz inne deklaracje, jeśli takie dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. Stąd też pojęcie poprawek, o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 r. odnosić należy również do dokumentów, które należy załączyć do wniosku.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawne deklaracje w zakresie żądanej płatności. Wnioskujący o płatność do organu ARiMR podpisuje oświadczenie o znajomości zasad dotyczących przyznawania tych płatności, w tym rzecz jasna o znajomości powołanych przepisów dotyczących przyznawania płatności dla młodych rolników, to zaś zobowiązuje go do złożenia wniosku zgodnego z obowiązującym prawem. Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach to na stronę - beneficjenta pomocy - nałożony został obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniach o przyznanie płatności, co wynika z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach , organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że zasada informowania, wyrażona w art. 9 k.p.a., uległa istotnemu ograniczeniu, gdyż stronom udziela się pouczeń jedynie na ich żądanie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że strona zwracała się do organu I instancji o pouczenie, udzielenie informacji w przedmiocie wypełnienia wniosku o przyznanie płatności na rok 2016. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki, czy też dokumentu, z treści którego wynikałoby, iż skarżąca zwracała się o udzielenie takich pouczeń. Również w uzasadnieniu skargi powyższe nie było podnoszone. Wskazać również należy, że od podmiotów składających wnioski o przyznanie płatności należy wymagać - między innymi w zakresie wypełniania wniosków o przyznanie tych płatności - należytej staranności. Podmioty te wykonują swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Nakłada to wymóg nie tylko posiadania wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej, zwłaszcza takiej jak w przypadku płatności rolniczych, która jest przyznawana na wniosek osoby zainteresowanej wsparciem. Przepisy unijne jak i krajowe w zakresie przyznawania płatności nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów rolnych spełniających takie same warunki oraz byłaby sprzeczna z zasadą konkurencyjności. To z kolei nakłada na beneficjentów tej pomocy obowiązek zachowania należytej staranności na etapie wypełniania i składania wniosków o przyznanie płatności.

Pamiętać również należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o płatnościach termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Termin ten ma zatem charakter materialny. Taki sam charakter mają również terminy określone w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 640/2014. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje zatem skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Terminy materialne nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a.. Przywróceniu mogą podlegać jedynie - w przypadku ich uchybienia - terminy procesowe Wynika to również z brzmienia art. 23 ust. 1 z d. 1 in fine ustawy o płatnościach, zgodnie z którym organ ma obowiązek informowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz skutkach ich niesunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, chyba że termin upłynął . Przyjęcie takiego rozwiązania oznacza zatem niedopuszczalność dokonywania poprawek po upływie nieprzekraczalnego terminu.

Wobec wskazanego powyżej materialnoprawnego charakteru rzeczonego terminu bez znaczenia jest to, czy rolnik został prawidłowo poinformowany o istniejących brakach wniosku, a nawet czy w ogóle organ wezwał do usunięcia tych braków. Upływ terminu materialnoprawnego do złożenia kompletnego wniosku o płatność jest bowiem od tych okoliczności niezależny. Niezastosowanie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2016 r., I SA/Sz 1102/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r., V SA/Wa 4506/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2017 r., II SA/Bd 369/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2017 r., III SA/Po 147/17). Zaniedbanie organów obowiązkowi określonemu w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach może rodzić ewentualnie odpowiedzialność odszkodowawczą, nie przywróci jednak prawa do otrzymania płatności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r., V SA/Wa 531/16). Podkreślić również należy, iż w niniejszej sprawie skarżąca spółka otrzymała wezwanie wynikające z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, co do treści którego nie podniosła zastrzeżeń i wątpliwości, w ostatnim dniu w którym możliwe było złożenie niezbędnych dokumentów, a tym samym mogła jeszcze w tym samym dniu w placówce Poczty Polskiej nadać niezbędne dokumenty, zachowując uprawnienie do płatności, tyle tylko, iż w zmniejszonej wysokości. Z akt sprawy ponadto wynika, że wniosek o przyznanie płatności, do biura organu wpłynął w dniu 17 czerwca 2015 r. (został nadany w dniu 15 czerwca 2015 roku). Już z tego powodu strona skarżąca skróciła sobie możliwy termin do usuwania braków (zgłoszenia poprawek, uzupełnień). Tym samym beneficjent zwiększył z przyczyn leżących po jego stronie ryzyko uchybienia terminowi do usuwania braków, a równocześnie skrócił też organowi termin do skutecznego stwierdzenia braków we wniosku, tym samym również do poinformowania strony o stwierdzonych brakach i do dokonania uzupełnień (poprawek) po otrzymaniu takiej informacji – z uwagi na nieprzekraczalny termin do ich dokonywania - 11 lipca 2016 r., przy jednoczesnym pomniejszeniu należnej płatności o 1 % za każdy dzień roboczy po dniu 15 czerwca 2016 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.