Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 718/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 403/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 listopada 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 403/18 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 1 marca 2008 r. została zawarta umowa o utworzeniu ww. spółki cywilnej pomiędzy [...] 16 maja 2011 r. spółka złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białobrzegach wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwana także: płatność ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białobrzegach decyzją z 29 lutego 2012 r. umorzył postępowanie ze względu na brak podmiotowości prawnej po stronie spółki cywilnej.

Decyzją z dnia 25 czerwca 2012 r. organ odwoławczy uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP w Białobrzegach, mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego wydaną 30 maja 2012 r. w sprawie o sygn. II GPS 2/12 w przedmiocie podmiotowości spółki cywilnej na gruncie przepisów dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i PROW.

Decyzją z 14 sierpnia 2015 r. organ I instancji odmówił spółce przyznania wnioskowanej pomocy finansowej na rok 2011.

Organ odwoławczy decyzją z 23 grudnia 2015 r. uchylił powyższą decyzję odmowną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r. Kierownik BP, działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), orzekł o umorzeniu w całości postępowania w sprawie płatności ONW na rok 2011.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że spółka utraciła przymiot strony przedmiotowego postępowania w związku z jej rozwiązaniem z mocy prawa na podstawie art. 874 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej: k.c.). Wobec jednego z jej wspólników – [...] , Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy X Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych postanowieniem z 26 czerwca 2015 r. w sprawie sygn. akt [...] ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika. Jednocześnie nie doszło do skutecznego wstąpienia do toczącego się postępowania innych podmiotów.

Orzekając na skutek odwołania skarżącego Dyrektor ARiMR decyzją Nr z dnia 19 lipca 2016 r. orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając tym samym, że skarżący nie posiada prawa strony postępowania, ponieważ w sprawie nie został złożony wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 Nr 64, poz. 427 ze zm., zwanej dalej: ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U z 2009 Nr 40, poz. 329 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem ONW), a spółka przestała istnieć z mocy samego prawa po ogłoszeniu upadłości jednego ze wspólników.

W wyniku rozpatrzenia skargi na ww. decyzję, WSA w Warszawie wyrokiem z 19 lipca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 689/16 uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż z samego faktu, że w sprawie nie został złożony wniosek transferowy nie można wnioskować, że skarżącemu, jako wspólnikowi rozwiązanej spółki cywilnej, nie przysługuje prawo strony. Stroną bowiem jest nie tylko ten, kto złożył wniosek o wstąpienie do postępowania jako następca prawny, ale i ten, kto tego nie uczynił, ale miał do tego prawo.

W związku z powyższym Sąd uznał, że organ odwoławczy bezpodstawnie pozbawił skarżącego prawa strony i nie rozpoznał odwołania merytorycznie. Poza tym, zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo uznał skarżącego i syndyka jako strony postępowania. Skarżący, jako jeden z byłych wspólników spółki cywilnej, jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., natomiast syndyk masy upadłości drugiego wspólnika wstępuje do postępowania administracyjnego w miejsce upadłego na podstawie art. 144 w związku z art. 62 i art. 4912 p.u.n.

Dyrektor ARiMR decyzją z 22 marca 2018 r., po ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy, wskazał, że płatności przyznaje się na wniosek strony, a jej przejęcie od wnioskodawcy może się odbyć w przypadkach wyłącznie ściśle określonych w przepisach. Z uwagi na fakt, że podmiot wnioskujący o płatność w sprawie uległ z mocy prawa rozwiązaniu i nie doszło do skutecznego wstąpienia do toczącego się postępowania innych podmiotów, organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w sposób uzasadniony umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W sytuacji gdy byli wspólnicy nie złożyli stosownego wniosku o kontynuowanie postępowania, to zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na brak wniosku. Tym samym stanowisko skarżącego, że po rozwiązaniu spółki cywilnej jej wspólnicy stają się z mocy prawa stronami postępowania o przyznanie płatności, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Dotychczasowy wnioskodawca (w tym wypadku spółka) uległ rozwiązaniu i do kontynuacji postępowania potrzebny jest wniosek.

Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że brak złożenia wniosku o kontynuowanie postępowania nie odbiera byłym wspólnikom spółki cywilnej legitymacji procesowej, ponieważ mogli złożyć taki wniosek, a co za tym idzie mieli interes prawny w kontynuowaniu postępowania. Jednak powyższe pozbawia ich prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy, stąd konieczne było wydanie formalnego orzeczenia o umorzeniu postępowania.

Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższą decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że kontrolowana decyzja organu odwoławczego została wydana na skutek uchylenia poprzedniej decyzji tego organu przez WSA w Warszawie wyrokiem z 19 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 689/16. Dyrektor ARiMR, działając zgodnie z art. 15 k.p.a., ponownie rozpoznał odwołanie skarżącego od decyzji Kierownika BP z dnia 14 kwietnia 2016 r., które jest orzeczeniem formalnym bowiem dotyczy umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ uznał, że przyczyną umorzenia postępowania w sprawie przyznania spółce płatności ONW na 2011 rok jest jej rozwiązanie z mocy prawa (upadłość jednego ze wspólników) oraz brak wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania innych podmiotów.

Sąd I instancji zauważył, że organ odwoławczy, zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z 19 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 689/16, uznał skarżącego jako wspólnika rozwiązanej spółki za stronę postępowania, posiadającą legitymację do skutecznego złożenia odwołania.

w ocenie WSA spółka cywilna, która 16 maja 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na 2011 rok, na skutek rozwiązania jej z mocy prawa na podstawie art. 874 § 2 k.c., utraciła swoją podmiotowość prawną na gruncie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, co powoduje, że utraciła zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu o płatności unijne. Dlatego wobec takiego podmiotu nie może być już (od 26 czerwca 2015 r. – daty upadłości jednego ze wspólników spółki cywilnej) wydana decyzja administracyjna o przyznanie wnioskowanej płatności. Istotne jest, że w postępowaniach o przyznanie płatności unijnych organy administracji działają na wniosek strony. Odnośnie do płatności ONW wynika to z treści § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, że wniosek o przyznanie płatności ONW rolnik składa co roku do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania lub siedzibę w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednocześnie ustawa o wspieraniu rozwoju na obszarach wiejskich wskazuje na warunki wstąpienia do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy w wyjątkowych sytuacjach, o których mówi art. 25 ust. 1 tej ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że w sprawach dotyczących przyznania pomocy w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia w całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa wnioskodawcy w toku postępowania, następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc.

Sąd podniósł, że wstąpienie następcy prawnego wnioskodawcy do toczącego się postępowania o przyznanie płatności ONW nie następuje z mocy samego prawa, tylko na wniosek. przedmiotowej sprawie wnioskodawcą o przyznanie płatności ONW była spółka cywilna, która - stosownie do uchwały 7 sędziów NSA z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II GPS 2/12 - w postępowaniach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowych, została uznana za producenta rolnego, tj. podmiot - stronę postępowania administracyjnego, a tym samym mogła ona składać wnioski o przyznanie płatności. Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że podstawą takiego stanowiska było potraktowanie przez NSA spółki cywilnej w sposób przedmiotowy, jako rezultatu zawarcia umowy spółki, a więc jako pewnego "urządzenia społecznego", działającego na podstawie tej umowy, którego substratem są przede wszystkim osoby realizujące określone, wspólne cele. Potraktowanie spółki cywilnej w taki sposób daje podstawę do utożsamienia jej z jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 3 pkt 3 litera b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2015 poz. 807 ze zm., zwanej dalej: ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów).

Sąd podał, że do spółki cywilnej, rozumianej jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej na gruncie przepisów dotyczących płatności, stosuje się art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 5 ust. 2 i § 8b rozporządzenia ONW. Następcami prawnymi rozwiązanej spółki cywilnej są w sposób naturalny wspólnicy tej spółki, których uprawnienia majątkowe na gruncie prawa cywilnego reguluje przepis art. 875 k.c., a na gruncie przepisów dotyczących płatności są grupą osób – rolnikiem w rozumieniu art. 2 litera a rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 r. z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (...) (Dz.U.UE.L.2003.270,s.1, Polskie Wydanie Specjalne z 2004 r., rozdz. 3, t. 44, s. 486 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1782/2003). Jednak takie rozumienie wspólników, w ocenie Sądu, nie wystarczy do automatycznego ich wstąpienia w miejsce rozwiązanej spółki cywilnej, będącej wnioskodawcą płatności ONW.

W ocenie Sądu, to w interesie wspólników było poinformowanie organu o zdarzeniu prawnym, powodującym rozwiązanie spółki cywilnej i w odpowiednim terminie wstąpienie w miejsce wnioskodawcy przez złożenie wniosku z wymaganymi danymi (w tym numer ewidencyjny następcy prawnego) i załącznikami przewidzianymi w § 8 rozporządzenia ONW. W związku z powyższym stanowisko skarżącego, że po rozwiązaniu spółki jej wspólnicy stają się z mocy prawa stronami przedmiotowego postępowania o przyznanie płatności ONW na 2011 rok, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Dotychczasowy wnioskodawca uległ rozwiązaniu (zdarzenie prawne) i do kontynuacji postępowania potrzebny jest wniosek następcy prawnego. Skarżący niewątpliwie miał prawo wystąpić z wnioskiem kontynuacyjnym, jednak brak takiego wniosku powoduje bezprzedmiotowość podmiotową postępowania o przyznanie wnioskodawcy płatności ONW na rok 2011 r., a tym samym jego umorzenie.

Nie kwestionując prawa strony wobec skarżącego jako następcy prawnego wnioskodawcy w przedmiotowym postępowaniu, o czym orzekł WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 lipca 2017 r. w sprawie VIII SA/Wa 689/16 i co uwzględnił organ odwoławczy, Kierownik BP prawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec braku stosownego wniosku kontynuacyjnego, a organ odwoławczy orzekając po raz drugi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Postawienie w skardze zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a., zdaniem Sądu, jest spowodowane nieprawidłowym zrozumieniem przez skarżącego wytycznych zawartych w wyroku wydanym w sprawie VIII SA/Wa 689/16.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...], wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) tj. uchylenie decyzji obu instancji albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z niezastosowaniem oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez brak właściwej kontroli legalności ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy oraz błędne przyjęcie przez Sąd tychże wadliwych ustaleń organu za własne, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przy nierozpoznaniu części zgłoszonych w skardze zarzutów;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. "naruszenie przez Sąd naruszenia przez związania wyrokiem wydanym w sprawie";

5. art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowania w niniejszej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze przez błędne zastosowanie, skutkujące nieuzasadnionym pozbawieniem strony – [...] przysługującej jej zdolności do czynności prawnych w toczącym się postępowaniu;

2. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach poprzez jego błędne zastosowanie;

3. art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w materialnoprawnym aspekcie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione przez skarżącego kasacyjnie zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niniejszej sprawie był już wydany przez WSA wyrok z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 689/16. Orzeczenie to stało się prawomocne. Sąd administracyjny przesądził w nim, że spółka cywilna [...] z dniem 26 czerwca 2015 r. uległa rozwiązaniu z mocy prawa z uwagi na upadłość jednego z jej wspólników. Ma tu zastosowanie art. 874 § 2 k.c., niezależnie od okoliczności, że ogłoszona upadłość wobec [...] jest upadłością konsumencką. Przepis ten, wbrew zarzutom skargi, nie eliminuje ze swojej dyspozycji upadłości konsumenckiej, do której stosuje się przepisy p.u.n. Spółka utraciła więc podmiotowość prawną na gruncie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, co powoduje, że utraciła zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu o płatności unijne. Sąd podziela stanowisko organów, że wobec tego podmiotu – spółki cywilnej – nie może być od 26 czerwca 2015 r. wydana decyzja administracyjna.

Zasadnie konsekwencji powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący niewątpliwie miał prawo wystąpić z wnioskiem kontynuacyjnym, jednak brak takiego wniosku powoduje bezprzedmiotowość podmiotową postępowania o przyznanie wnioskodawcy płatności bezpośrednich na rok 2011 r., a tym samym jego umorzenie. Kierownik BP prawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec braku stosownego wniosku kontynuacyjnego, a organ odwoławczy orzekając po raz drugi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Rację należy przyznać organowi wskazującemu w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty poparte uzasadnieniem kwestionują jedynie wytyczne powołane ww. prawomocnym wyroku WSA. Wytyczne te stosownie do art. 153 p.p.s.a. są wiążące zarówno dla organów, jak i dla sądów administracyjnych. Zarzuty w tym zakresie skargi kasacyjnej są niezasadne, gdyż stanowią polemikę z prawomocnym wyrokiem. Kwestia bezprzedmiotowości postępowania ze względu na brak podmiotu tego postępowania została już w sposób prawomocny przesadzona. Strona, jeśli nie akceptowała tego stanowiska Sądu mogła to zakwestionować składając w tym zakresie skargę kasacyjną od tego pierwszego orzeczenia. Niezaskarżenie tego wyroku spowodowało jego uprawomocnienie. Brak wniosku kontynuacyjnego nie pozwalał na dalsze procedowanie w sprawie przyznania płatności. Zasadnie w świetle tych okoliczności organy umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Słusznie też organ odwoławczy w odpowiedzi na skarg kasacyjną wskazał, że pozostała część zarzutów skargi kasacyjnej została sporządzona w sposób bardzo ogólny (zarzuty 1-4 naruszeń prawa procesowego, pkt II-III naruszeń przepisów prawa materialnego). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono żadnej argumentacji w tym zakresie. Takie ogólne zarzuty bez wskazania na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, a przecież przepisy prawa mogą być naruszone na wiele sposobów, nie pozwala na odniesienie się do tych zarzutów.

Jedynie z w zarzucie pierwszym z zakresu naruszenia przepisów prawa materialnego podano sposób naruszenia. Jednak w zakresie powołanego tam art. 144 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie wskazano precyzyjnie konkretnej jednostki redakcyjnej tego artykułu, która zdaniem skarżącego kasacyjnie została naruszona. Wspomnieć wypada, że powołany art. 144 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze posiada 4 ustępy.

Wypada zatem w tym miejscu w sposób jednoznaczny stwierdzić, że konstrukcja skargi kasacyjnej dla swej skuteczności wymaga powołania konkretnych przepisów prawa poprzez podanie oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów. W orzecznictwie NSA zarysowała się w tym zakresie jednoznaczna teza, że skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów), którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 140/10, LEX nr 990041, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 217/11, LEX nr 1081761, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 349/10, LEX nr 1080116; także nowsze wyroki NSA: z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2521/18, LEX nr 3360144, z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1743/18, LEX nr 3192559, z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 556/18, LEX nr 3367893).

Zauważyć w kontekście powyższego jeszcze należy, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1491/11, LEX nr 1069025). Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 151/12, LEX nr 1219250).

W świetle przedstawionej argumentacji wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).