Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2231/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 136, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 156 ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 874/24 w sprawie ze sprzeciwu D.K. od decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 marca 2024 r., nr DLI-VII.7617.26.2023.ASw w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D.K. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 874/24 oddalił sprzeciw D.K. (dalej: skarżąca) od decyzji Ministra Rozwoju i Technologii (dalej także: organ) z 6 marca 2024 r., nr DLI-VII.7617.26.2023.ASw wydanej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Jak wynika z materiału sprawy, Wojewoda Małopolski decyzją z 30 marca 2023 r., znak: WS-VIII.7570.3.18.2022.TG orzekł:

- w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 539 988,00 zł za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [..], obręb S., jednostka ewidencyjna [..], w związku z realizacją inwestycji objętej decyzją Wojewody Małopolskiego z 10 sierpnia 2017 r., znak: WI-IV.747.4.6.2017 o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400 kV [..]",

- w pkt 2 o przyznaniu ustalonego odszkodowania stosownie do posiadanych udziałów, na rzecz: D.K. w kwocie 499 488,90 zł, M.K. w kwocie 20 249,55 zł, L.F. w kwocie 10 124,78 zł, D.W. w kwocie 5 062,39 zł, M.F. w kwocie 5 062,38 zł,

- w pkt 3 o zobowiązaniu Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. z siedzibą w Konstancinie-Jeziornie do wypłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna.

Zaskarżoną decyzją z 6 marca 2024 r. Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A., uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Minister wskazał, że stosownie do treści art. 124 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej: u.g.n.), na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie w sposobie korzystania, ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n. przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie to powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, zatem jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Ustalenie odszkodowania następuje, zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n., po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość powstałych szkód, którą zgodnie z art. 156 ust. 1 u.g.n. stanowi operat szacunkowy.

W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu 19 grudnia 2022 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. W związku z powyższym, organ, mając na względzie art. 156 ust. 3 i ust. 4 u.g.n., zwrócił się do biegłego z prośbą o aktualizację operatu szacunkowego. Pismem z 20 lutego 2024 r. biegły poinformował, że nie ma możliwości potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego z uwagi na zmiany cen na lokalnym rynku nieruchomości.

W ocenie organu, sporządzenie przez rzeczoznawcę majątkowego nowego operatu szacunkowego oznacza obowiązek przeprowadzenia stosownego postępowania przez organ pierwszej instancji, w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Operat szacunkowy wpływa bowiem bezpośrednio na treść decyzji kształtującej wysokość odszkodowania przyznanego stronie postępowania i dlatego należy zagwarantować stronie prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym uzupełniającego postępowania dowodowego, co jest dopuszczalne w świetle art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie może dotyczyć dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający, a takim dowodem dla ustalenia odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia jest operat szacunkowy, w którym rzeczoznawca majątkowy dokonuje oceny wartości przejętej nieruchomości.

Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższej decyzji, wskazując, że organ odwoławczy zobowiązany był zlecić sporządzenie nowego operatu szacunkowego i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie odszkodowania, skoro skarżąca od 2017 r. pozostaje bez należnego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając sprzeciw, wskazał, że zgodnie z treścią art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Jak natomiast wynika z akt sprawy, organ odwoławczy z uwagi na datę sporządzenia operatu szacunkowego, zwrócił się do biegłego o sporządzenie aktualizacji tego operatu. Biegły rzeczoznawca w odpowiedzi wskazał, że brak jest możliwości przedłożenia aktualizacji operatu, bowiem ceny na lokalnym rynku nieruchomości uległy zmianie. Wystąpiły zatem istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro operat szacunkowy z 19 grudnia 2022 r. nie mógł zostać zaktualizowany, to koniecznym jest sporządzenie nowego operatu, co z kolei nie mogło nastąpić w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Zlecenie rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia nowej wyceny stanowiłoby przekroczenie kompetencji organu odwoławczego, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd nie podzielił stanowiska orzecznictwa powoływanego przez skarżącą, wyjaśniając, że wskazywane przez nią orzeczenia stanowią wyraz odosobnionego poglądu.

W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez pominięcie treści art. 136 § 1 k.p.a. w kontekście oceny braku przesłanek do wydania przez ministra decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że od 2017 r. pozostaje bez odszkodowania, w efekcie poddawania kontroli instancyjnej decyzji o przyznaniu odszkodowania, skutkującej przekazywaniem organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżącej, wydanie decyzji kasatoryjnej może mieć miejsce wyłącznie, gdy nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy i w zaistniałej sytuacji organ winien był zlecić sporządzenie odrębnego operatu szacunkowego wolnego od wad i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie odszkodowania.

Pismem z 24 września 2024 r. skarżąca na wezwanie Sądu uzupełniła brak skargi kasacyjnej wskazując, że zaskarża wyrok w całości i wnosi o jego uchylenie w całości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że z uwagi na utratę aktualności operatu szacunkowego i odmowę jego aktualizacji, konieczne jest sporządzenie nowego operatu, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Operat wpływa bezpośrednio na treść decyzji administracyjnej, kształtującej wysokość odszkodowania, stąd też jest koniecznym sporządzenie go przed organem I instancji, w celu zagwarantowania realizacji konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w postępowaniu przed organami obu instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2a i 182 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, który wymaga spełnienia wymogów określonych w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Z tego względu ustawodawca wprowadził wymóg sporządzania skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika. Właściwe, odpowiadające wymogom formalnym sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej ma dla rozpoznania skargi kasacyjnej znaczenie istotne, przesądzające o granicach rozpoznawania sprawy. Zarzut, jaki został postawiony w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 174 p.p.s.a. w zakresie przytoczenia podstaw kasacyjnych.

Art. 174 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, natomiast w myśl pkt 2 skargę taką można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym nie chodzi tutaj o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a., co oczywiście może się wiązać z zarzutami naruszenia przepisów procesowych stosowanych przez organy administracji w sposób pośredni.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, uznał, że wadliwe określenie podstaw kasacyjnych w niniejszej sprawie nie wyklucza rozpoznania skargi kasacyjnej.

Skarżąca kasacyjnie powołała się na pierwszą podstawę kasacyjną, nie wskazując, czy w jej ocenie doszło do błędnej wykładni czy wadliwego zastosowania prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mającego na uwadze wyjaśnienie w treści zarzutu, iż doszło do pominięcia przez Sąd I instancji "treści art. 136 § 1 k.p.a. w kontekście oceny braku przesłanek do wydania przez Ministra decyzji kasacyjnej", skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, błędnie kwalifikując zarzut, jako zarzut naruszenia prawa materialnego. Rozpatrując zarzut w ramach drugiej podstawy kasacyjnej wskazać trzeba, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. z naruszeniem przepisów p.p.s.a., jak również brak ich odniesienia do postępowania przed Sądem I instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie mogło prowadzić do uwzględnienia zarzutu. Skarga kasacyjna nie zawiera zatem usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji nie naruszył przepisów k.p.a., skoro ich nie stosował.

Zaskarżony wyrok został wydany w wyniku rozpoznania przez Sąd I instancji sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie został kwestionowany zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny przy rozpatrywaniu sprzeciwu od decyzji. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest kierowany wyłącznie przeciwko uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, sprzeciw ten inicjuje postępowanie szczególne, w którym sąd powinien wyłącznie ocenić, czy organ odwoławczy zasadnie uchylił się od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy, nie powinien zaś, jak w przypadku spraw ze skarg, rozstrzygać w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Warunki określone w art. 138 § 2 k.p.a. i zakres kontroli wyznaczony w art. 64e p.p.s.a. zobowiązują sąd administracyjny do ustalenia, jakie okoliczności organ odwoławczy uznał za konieczne do ustalenia w sprawie i czy mają one znaczenie w sprawie.

Zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz.1145; dalej: u.g.n.), operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Regulacja zawarta w art. 156 ust. 4 u.g.n. umożliwia przedłużenie wartości dowodowej operatu. Operat szacunkowy może być bowiem wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w art. 156 ust. 3 u.g.n., po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Wykorzystanie operatu szacunkowego należy przy tym rozumieć jako przyjęcie go za podstawę do wiążącego ustalenia stosownej należności – w niniejszej sprawie do wiążącego ustalenia odszkodowania. Charakter operatu szacunkowego, jako opinii o wartości nieruchomości normatywnie wiążącej przy ustalaniu należności, powoduje konieczność bezwzględnego przestrzegania powołanego art. 156 ust. 4 u.g.n. dla uzyskania skutków, które z tego przepisu wynikają (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 1821/19). Nie ulega zatem wątpliwości, że wyłącznie aktualny operat może być podstawą decyzji ustalającej wymiar należnego odszkodowania.

Kwestią podnoszoną przez skarżącą kasacyjnie jest możliwość sporządzenia operatu w postępowaniu przed organem II instancji, w ramach uprawnienia nadanego organowi w art. 136 § 1 k.p.a. Zarzut ten nie mógł być skuteczny, nawet odczytując zarzut skargi kasacyjnej, jako dotyczący wadliwego zastosowania art.151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w zw. z art. 64e p.p.s.a. w powiązaniu z art. 138 § 2 i 136 § 1 k.p.a.

Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma norma z art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście uznania, że nie było podstaw do skorzystania z możliwości zastosowania art. 136 § 1 k.p.a. Sprzeciw jako środek przeciwdziałający przewlekłości załatwienia sprawy służy wyłącznie zbadaniu tego, czy uzasadnienie decyzji kasacyjnej w tej części, w której organ wskazuje, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania co do okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i nie ma podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a., jest prawidłowe.

Przepis art. 7 k.p.a. nakłada nie tylko na organ pierwszej instancji, ale także na organ odwoławczy, obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a przepis art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje na konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą oceny. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., służy realizacji obowiązków wynikających ze wskazanych przepisów. Nie jest ono jednak możliwe, jeżeli konieczny do ustalenia zakres postępowania dowodowego nie może zostać zrealizowany uzupełniająco. Zakres dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie może prowadzić do ustaleń nowych, dokonywanych na podstawie zupełnie innych dowodów. Istota postępowania uzupełniającego warunkuje to, że nie można w nim decydować o zmianach kryteriów merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Konieczność sporządzenia nowego operatu oznacza potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zatem przyjął, że minister prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Skoro organ zwrócił się do rzeczoznawcy o aktualizację operatu, a aktualizacja ta okazała się niemożliwa, koniecznym stało się sporządzenie nowego operatu. Nie ma podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącej kasacyjnie o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego postępowania przed organem odwoławczym. Konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego ustalającego wartość nieruchomości, przy uwzględnieniu aktualnych realiów i poziomu cen nieruchomości wyklucza sporządzenie tego dowodu przed organem II instancji. Sporządzenie nowego operatu szacunkowego oznacza w istocie ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zasadniczej części, mającego podstawowy wpływ na ustalenie wysokości odszkodowania. Należy zagwarantować stronom prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem prezentowane przez Sąd I instancji oraz organ stanowisko, co tym samym oznacza, że nie przychyla się w niniejszej sprawie do prezentowanego w orzecznictwie, a powołanego przez skarżącą, stanowiska, że sporządzenie operatu szacunkowego, może zostać przeprowadzone zasadniczo przed organem II instancji. Byłby to dowód nowy, niepodlegający ocenie w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Natomiast zwalczaniu przejawów bezczynności czy przewlekłości postępowania służą odrębne środki prawne.

Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.