Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 195/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1, par 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par 1, art. 134 par 1, art. 3 par 2 pkt 5, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5c ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant St. sekr. sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie powołania Miejskiej Rady Seniorów w S. i nadania jej Statutu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Zachodniopomorski rozstrzygnięciem nadzorczym z 27 grudnia 2022 r. nr P-1.4131.381.2022.AB, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr XLIV/1224/22 Rady Miasta Szczecin z dnia 22 listopada 2022 r. zmieniającej uchwałę w sprawie powołania Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie i nadania jej Statutu.

Jak podał organ nadzoru, na mocy zakwestionowanego aktu Rada Miasta dokonała nowelizacji swojej uchwały Nr XXIII/551/16 z dnia 18 października 2016 r. w sprawie powołania Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie i nadania jej statutu, poprzez nadanie tejże Radzie nowego Statutu.

Materialnoprawną podstawę uchwały stanowił art. 5c ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, uprawniający radę gminy do utworzenia - z własnej inicjatywy bądź na wniosek zainteresowanych środowisk – gminnej rady seniorów, która ma charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny (art. 5c ust. 3 tej ustawy). Powołując gminną radę seniorów – zgodnie z art. 5c ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym - organ stanowiący gminy nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania, dążąc do wykorzystania potencjału działających organizacji osób starszych oraz podmiotów działających na rzecz osób starszych, a także zapewnienia sprawnego sposobu wyboru członków gminnej rady seniorów.

W ocenie organu nadzoru w przedmiotowej sprawie dla oceny legalności uchwały Nr XLIV/1224/22 istotne znaczenie mają nie tylko powołane wyżej unormowania, ale również art. 5c ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego gminna rada seniorów składa się z przedstawicieli osób starszych oraz przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku.

Zdaniem Wojewody, uwzględniając brzmienie art. 5c ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności ust. 4 i ust. 5, a także motywy którymi kierował się prawodawca wprowadzając do niej wskazany przepis, nie powinno budzić wątpliwości, że po pierwsze ustawodawca określił wprost, kto może wchodzić w skład gminnej rady seniorów, po drugie – do uregulowania jakich kwestii została uprawniona rada gminy. Tym samym, wypełniając dyspozycję normy wynikającej z art. 5c ust. 5 ustawy, Rada Miasta Szczecin zobowiązana była uregulować tryb wyboru – przedstawicieli osób starszych, a także przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku. Oznacza to, że w statucie Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie bezwzględnie znaleźć się muszą postanowienia, w oparciu, o które "osoby starsze" będą mogły zgłaszać swoich przedstawicieli do tej Rady. Przedstawiciele osób starszych mają bowiem ustawowo zagwarantowane miejsce w gminnej radzie seniorów.

Tego rodzaju przepisów brak jest w badanej uchwale. Jakkolwiek bowiem §1 ust. 3 Statutu Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie wskazuje, że "Rada składa się z przedstawicieli osób starszych, przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku", to w zakwestionowanym rozstrzygnięciem nadzorczym Statucie, Rada Miasta Szczecin nie przewidziała trybu zgłaszania swoich przedstawicieli przez osoby starsze.

Nie sposób jednocześnie przyjąć, że przedstawicieli osób starszych mogą desygnować dowolne podmioty bądź organy. W tym kontekście za nieprawidłowy należy uznać przepis §2 ust. 4 pkt 2 i pkt 3 Statutu które stanowią, że "w skład Rady wchodzi:

(...);

2) trzech przedstawicieli wskazanych przez Prezydenta;

3) trzech przedstawicieli wskazanych przez Przewodniczącego Rady Miasta Szczecin".

Wojewoda wskazał w powyższym zakresie na tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 353/18, w której stwierdzono, że z uwagi na treść przepisu art. 5c ust. 4 u.s.g. i wyraźnie w nim określony i zamknięty katalog osób uprawnionych do zasiadania w Radzie Seniorów, niezgodne z prawem jest uregulowanie statutu Rady Seniorów, przewidujące, że swoich przedstawicieli do rady mogą zgłaszać Burmistrz i Rada Miasta. Nie można bowiem przyjąć, że są oni przedstawicielami podmiotów działających na rzecz osób starszych w rozumieniu powołanego wyżej przepisu.

W ocenie organu nadzoru stwierdzone uchybienia powodują konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego przywołanej wyżej uchwały, albowiem wobec nieuregulowania obligatoryjnych zagadnień wynikających z art. 5c ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, nie będzie możliwe prawidłowe funkcjonowanie Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie.

W swoim rozstrzygnięciu Wojewoda zwrócił też uwagę na to, że w następstwie rozstrzygnięcia nadzorczego pozostanie w obrocie prawnym uchwała Nr XXIII/551/16 Rady Miasta Szczecin z dnia 18 października 2016 r. w sprawie powołania Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie i nadania jej statutu, przy czym §2 ust. 4 pkt 2 i pkt 3 obowiązującego Statutu Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie ma tożsame brzmienie jak w Statut przyjęty uchwałą Nr XLIV/1224/22. Organ nadzoru nadmienił, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie została skierowana osobna skarga w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi także na powyższą, aktualnie obowiązującą uchwałę.

Pismem z 24 stycznia 2023 r. skargę na opisane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Rada Miasta Szczecin domagając się jego uchylenia.

Wydanemu rozstrzygnięciu nadzorczemu organ gminy zarzucił naruszenie:

1. art. 5c ust. 4 i 5 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że uchwała 5c ust. 4 i nie reguluje obligatoryjnych zagadnień wynikających z art. 5c ust. 5 u.s.g.,

2. art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, w sytuacji braku podstaw do jego wydania.

W uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano, że zakwestionowana rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała w żaden sposób nie narusza zapisów ustawy. Wszelkie kwestie dotyczące Gminnej Rady Seniorów zostały uregulowane w art. 5c ust. 4 ustawy. Gminna Rada Seniorów składa się z przedstawicieli osób starszych oraz przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku. Odzwierciedleniem powyższej normy jest w szczególności zapis § 1 ust. 3 Statutu, który wyraźnie stanowi, że: "Rada składa się z przedstawicieli osób starszych oraz przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku".

Wskazany krąg osób, które mogą wchodzić w skład Rady znajduje zastosowanie wobec wszystkich zapisów określonych w Statucie.

W ocenie pełnomocnika Rady Miasta, ustawodawca w żadnym z przepisów ustawy nie określił katalogu podmiotów uprawnionych do wskazania (wyboru) przedstawicieli do składu Rady Seniorów. Natomiast ustawodawca przewidział zamknięty katalog osób uprawnionych do zasiadania w owej Radzie, a są to przedstawiciele osób starszych oraz przedstawiciele podmiotów działających na rzecz osób starszych.

Skoro zatem, zgodnie z zapisami uchwały, zarówno osoby wskazane przez Prezydenta Miasta jak i wskazane przez Przewodniczącego Rady Miasta spełniają kryteria określone w art. 5c ust. 4 u.s.g., tym samym nie zachodzi naruszenie normy określonej w tym przepisie.

Ponadto w katalogu podmiotów, które mogą być reprezentowane przez członków Rady, ustawodawca wymienił w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku. Takie brzmienie przepisu wskazuje na otwarty katalog podmiotów działających na rzecz osób starszych, których przedstawiciele mogą wchodzić w skład Miejskiej Rady Seniorów. Daje to możliwość wyboru (wskazania) do Miejskiej Rady Seniorów przedstawicieli osób starszych, a także przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, które nie są przedstawicielami organizacji pozarządowych działających na rzecz osób starszych, czy też podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku.

Zdaniem organu nie sposób zgodzić się także ze stwierdzeniem braku określenia w Statucie trybu wyboru przedstawicieli osób starszych do składu Rady. Przepis art. 5c ust. 5 u.s.g. przyznaje Radzie Miasta kompetencję, aby nadając statut określiła tryb wyboru członków Miejskiej Rady Seniorów dążąc do zapewnienia sprawnego sposobu wyboru członków gminnej rady seniorów. Żaden przepis prawa nie stoi zatem na przeszkodzie, aby wybór członków odbywał się w sposób jak w przedmiotowej uchwale.

Tryb wyboru członków Rady został określony w § 2 ust. 4 ppkt 2 i 3 oraz w § 9 przedmiotowego Statutu. Wybór dokonywany jest zatem:

1. poprzez wskazanie przez Prezydenta Miasta oraz Przewodniczącego Rady Miasta przedstawicieli spełniających przesłanki określone w § 1 ust. 3 Statutu

oraz

2. w trybie wyboru spośród kandydatów zgłoszonych przez organizacje i podmioty działające na rzecz osób starszych.

Członek Miejskiej Rady Seniorów wskazany przez Prezydenta Miasta, czy też Przewodniczącego Rady Miasta jest przedstawicielem osób, o których mowa w art. 5c ust. 4 u.s.g. oraz §1 ust. 3 Statutu. Nie jest przedstawicielem Prezydenta Miasta czy Przewodniczącego Rady Miasta, a wybór takiej osoby odbywa się właśnie poprzez wskazanie.

Organ gminy wskazał ponadto na aktualny skład Rady Seniorów wybranej na powyższych zasadach oświadczając, iż w jej skład wchodzą przedstawiciele osób starszych oraz przedstawiciele podmiotów działających na rzecz osób starszych. Prezydent Miasta oraz Przewodniczący Rady Miasta wskazując przedstawicieli do Rady nie mieli w tej kwestii żadnej swobody, mogli bowiem wskazać wyłącznie osoby, określone w art. 5c ust. 4 u.s.g. oraz §1 ust. 3 Statutu.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 20 marca 2023 r. pełnomocnik organu podkreślił, iż ustawa nie nakazuje określenia trybu zgłaszania przedstawicieli przez osoby starsze, a jedynie nakazuje określić tryb wyboru członków. W ocenie skarżącego organu, wybór (poprzez wskazanie) przedstawiciela osób starszych przez Prezydenta Miasta Szczecin i Przewodniczącego Rady Miasta Szczecin, spełnia przesłanki art. 5c ust. 4 u.s.g. Zwrócono także uwagę na przyjętą w dniu 9 marca 2023 r. nowelizację powyższego przepisu mocą, której ustawodawca dodał do przepisu art. 5c ustawy obowiązek określenia przez Radę gminy w statucie także kryteriów wyboru członków gminnej rady seniorów, trybu jej działania i długości jej kadencji. Po wejściu w życie zmian do ustawy, Rada Miasta Szczecin będzie zobowiązana dostosować zapisy statutu do tych zmian.

Zdaniem organu gminy organ nadzoru nie może wskazywać, jak ma wyglądać tryb wyboru członków Rady Seniorów. Rada gminy powołując Gminną Radę Seniorów zgodnie z brzmieniem art. 5c ustawy, miała obowiązek ustalić tryb wyboru i ten tryb został określony w przedmiotowej uchwale.

Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Pełnomocnik Wojewody podtrzymał stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z powołaną ustawą kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

W badanej sprawie przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego stwierdzające nieważność uchwały, na mocy której organ gminy zmierzał do nowelizacji Statutu Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie pierwotnie wprowadzonego do obrotu prawnego w dniu 2 grudnia 2016 r. uchwałą Nr XXIII/551/16 Rady Miasta Szczecin z dnia 18 października 2016 r. w sprawie powołania Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie i nadania jej statutu. Powyższa – obowiązująca już od przeszło siedmiu lat uchwała - była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w postępowaniu zainicjowanym skargą Wojewody Zachodniopomorskiego. W przedmiotowej sprawie Sąd, wyrokiem 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 104/23, oddalił skargę Wojewody na uchwałę nr XXIII/551/16.

Rozstrzygając w powyższej sprawie Sąd zwrócił uwagę, że uchwała nr XXIII/551/16 dwukrotnie była poddawana kontroli legalności przez Wojewodę i organ ten nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, w którym stwierdzałby jej nieważność. Sąd uznał, iż zasadnym jest, aby pozwolić obecnie funkcjonującej Miejskiej Radzie Seniorów dokończyć kadencję a stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały nie leżałoby w interesie społecznym godząc w zasadę zaufania obywateli do organów państwa będącą zasadniczym elementem zasady demokratycznego państwa prawa w rozumieniu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z odmiennym stanem, albowiem organ nadzoru dopatrzył się wadliwości uchwały nowelizującej Statut Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie już etapie kontroli dokonywanej w terminie 30 dni od przedłożenia mu nowo podjętej uchwały Rady Miasta. Wskutek wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie doszło do wejścia w życie zmian Statutu a Rada Seniorów funkcjonuje na dotychczasowych zasadach.

Rozstrzygając w niniejszej sprawie należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż zarówno Statut Miejskiej Rady Seniorów w treści nadanej uchwałą Nr XLIV/1224/22 jak i XXIII/551/16 w zakresie zakwestionowanym przez Wojewodę zawiera tożsame zapisy dotyczące sposobu wyłonienia Rady Seniorów na nową kadencję (§2 ust. 4 obu uchwał). Przy czym zapisy §2 ust. 4 Statutu były już przedmiotem oceny sądu administracyjnego w przywołanej powyżej sprawie sygn. akt II SA/Sz 104/23.

Zestawienie Statutu w brzmieniu przed i po planowanej nowelizacji prowadzi do wniosku, iż novum w jego treści miały stanowić regulacje przewidujące możliwość złożenia wniosku o odwołanie członka Rady, przez organizację która zgłosiła jego kandydaturę (4 ust. 7 nowelizowanego Statutu). Ponadto w Statucie Miejskiej Rady Seniorów w Statucie miały się znaleźć nie istniejące dotychczas regulacje dotyczące naboru uzupełniającego w sytuacji, gdy skład jest niepełny i brak jest listy rezerwowej kandydatów. Dla takiej sytuacji przewidziano w § 9 ust. 12 nowelizowanego Statutu, iż "nabór uzupełniający przeprowadza się odpowiednio z zastosowaniem przepisów niniejszego Statutu przewidzianych dla naboru"

Innymi słowy, w następstwie wejścia w życie zmian Statutu, nabór członków Rady Seniorów na dotychczasowych zasadach miałby zastosowanie w szczególności do naboru uzupełniającego i następowałby na zasadach określonych w § 2 ust. 4 Statutu.

Zgodnie z powyższym przepisem w skład Rady wchodzi:

1) dziewięć osób, reprezentujących podmioty działające na rzecz osób starszych, w szczególności organizacje pozarządowe oraz podmioty prowadzące uniwersytety trzeciego wieku;

2) trzech przedstawicieli wskazanych przez Prezydenta;

3) trzech przedstawicieli wskazanych przez Przewodniczącego Rady Miasta Szczecin.

W myśl § 9 ust. 8 i 9 Statutu wyboru do Rady dokonuje Komisja powołana w drodze zarządzenia Prezydenta, a za wybranych członków Rady uważa się dziewięciu kandydatów, którzy otrzymali największą liczbę głosów. W razie równej liczby głosów przy wyborze ostatniego kandydata, Komisja przeprowadza losowanie.

Stosownie do § 9 ust. 10 zakwestionowanego przez Wojewodę Statutu Rady Seniorów kandydaci, którzy nie weszli do składu Rady, tworzą listę rezerwową, w kolejności zgodnej z liczbą uzyskanych głosów.

Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody warto dostrzec, iż delegacja ustawowa zawarta w art. 5c ust. 5 u.gn. - w kształcie obowiązującym w dacie podejmowania uchwały - nakładała na radę gminy obowiązek nadania statutu rady seniorów określającego tryb wyboru członków i zasady działania, dążąc do wykorzystania potencjału działających organizacji osób starszych oraz podmiotów działających na rzecz osób starszych, a także zapewnienia sprawnego sposobu wyboru członków gminnej rady seniorów.

W świetle aktualnego - i w ocenie Sądu trafnego orzecznictwa sądów administracyjnych, potwierdzonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 29 września 2021 r., sygn. akt. III OSK 413/21) - jeśli rada gminy zdecyduje się na powołanie gminnej Rady Seniorów, to musi godzić się z faktem, iż Rada ta nie będzie składać się z przedstawicieli wskazanych przez organ wykonawczy i organ stanowiący gminy, a z przedstawicieli właśnie osób starszych. Podobnie NSA w wyroku z 27 października 2017 r. sygn. akt. II OSK 349/16 wyjaśnił, że ustawodawca w art. 5c ust. 4 u.s.g. określił zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do udziału w radzie nie przewidując w składzie rady przedstawicieli Prezydenta Miasta oraz Rady Miejskiej. Nie można bowiem przyjąć, że są oni przedstawicielami podmiotów działających na rzecz osób starszych w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym.

Wobec powyższego Wojewoda dokonując kontroli przedłożonej mu uchwały przyjął prawidłową wykładnię przepisu będącego podstawą uchwalenia Statutu. Jakkolwiek zatem ocena obowiązujących dotychczas w tym zakresie zasad była w trybie skargowym przedmiotem odrębnego postępowania przed tutejszym Sądem, należało też dostrzec, iż skutkiem wejścia w życie nowych zapisów Statutu byłoby w szczególności umożliwienie Prezydentowi Miasta i Przewodniczemu Rady Miasta wskazywania nowych kandydatów nie tylko w kolejnej kadencji Rady Seniorów, ale także w czasie trwania kadencji aktualnie funkcjonującej Rady. Wskutek nowelizacji Statutu doszłoby zatem do niewątpliwego poszerzenia kompetencji powyższych organów i umożliwienia im wpływu na skład Rady Seniorów także w aktualnie trwającej kadencji.

Dokonując możliwości stosowania dotychczasowych zasad ustalania składu Rady Seniorów w ramach uzupełnienia jej składu nie sposób też nie dostrzegać, iż przedstawiciele wskazywani przez Prezydenta Miasta oraz Przewodniczącego Rady Miasta Szczecin nie podlegaliby opisanej w §9 ust. 8 Statutu procedurze wyboru (oceny) przez Komisję. Jak wynika bowiem z § 9 ust. 8 i 9 Statutu, wybór kandydatów następuje jedynie spośród osób reprezentujących podmioty działające na rzecz osób starszych, w szczególności organizacje pozarządowe oraz podmioty prowadzące uniwersytety trzeciego wieku. Pozostałe podmioty uprawnione w Statucie tj. Prezydent Miasta i Przewodniczący Rady Miasta zostały uprawnione do "wskazania" członka Rady Seniorów co nie jest tożsame z jego "wyborem", którego tryb miała określić Rada Miasta w przyjmowanym Statucie na podstawie art. 5c ust. 5 u.s.g.

Sąd zauważa ponadto, że ustawy o samorządzie gminnym nie wynika uprawnienie do określania różnych "trybów wyboru" członków tej samej rady, w tym w szczególności określenia go dla części kandydatów w sposób konkurencyjny dla części zaś całkowicie arbitralny (wskazanie, nie podlegające żadnej dalszej ocenie). Przy czym to, że osoby arbitralnie wyznaczane przez Prezydenta Miasta Szczecin i Przewodniczącego Rady Miasta będą przedstawicielami osób starszych oraz podmiotów działających na rzecz osób starszych pozostaje wyłącznie w sferze deklaracji skarżącego organu gminy i nie poddaje się należytej kontroli w sytuacji braku precyzyjnego zdefiniowania powyższych pojęć.

Wprowadzenie tego rodzaju zasad do uzupełniania składu Rady Seniorów dawało wystarczającą podstawę do stwierdzenia nieważności nowelizacji Statutu w trybie kontroli wstępnej poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Odnosząc się do argumentacji organu gminy zmierzającej do wykazania, że dotychczas przepisy Statutu dotyczące wskazywania członków Rady Seniorów doprowadziły do wyłonienia do jej składu osób spełniających wymogi ustawowe, należy zauważyć, iż powyższe nie było przedmiotem oceny Sądu ani organu nadzoru. Była nim bowiem weryfikacja wykonania przez Radę Miasta wykonania delegacji ustawowej poprzez przyjęcie statutu określającego tryb wyboru jej członków i zasady działania. W światle określonych przez ustawodawcę zasad tworząc lub nowelizując Statut Rady Seniorów Rada Miasta winna była w możliwie największym stopniu wykorzystać potencjał działających organizacji osób starszych oraz podmiotów działających na rzecz osób starszych. Powyższemu celowi niewątpliwie służy określenie przejrzystych zasad wyboru i uzupełniania składu Rady Seniorów tak aby w szczególności zapobiegać wskazanemu w literaturze niebezpieczeństwu, że rady seniorów w gminach będą służyły w przede wszystkim tym "zainteresowanym środowiskom", które będą się wywodzić z nieco "wyeksploatowanych" (tzn. tych, którym nie udało się trafić do zwykłej rady gminy) środowisk partyjnych, dla których staną się przyjemnym tymczasowym miejscem zakotwiczenia, niekoniecznie na koniec kariery politycznej. (por M. I. Mączyński [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2013, art. 5c)". Abstrahując od braku należytej podstawy prawnej, organ gminy nie wyjaśnił też w żaden sposób tego, w jaki sposób odstępstwo od podstawowej przyjętej przezeń zasady wyboru członka Rady Seniorów w postępowaniu o charakterze konkursowym i zastąpienie go dla części członków Rady arbitralnym wskazaniem przez Prezydenta oraz Przewodniczącego Rady Miasta Szczecin, miałoby realizować cele ustawy o samorządzie gminnym oraz zapobiegać opisanemu wyżej negatywnemu zjawisku. Utwierdza to dodatkowo w zasadności rozstrzygnięcia nadzorczego objętego skargą.

Wobec powyższego rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Nr XLIV/1224/22 Rady Miasta Szczecin z dnia 22 listopada 2022 r. zmieniającej uchwałę w sprawie powołania Miejskiej Rady Seniorów w Szczecinie i nadania jej Statutu, okazało się trafne, choć częściowo z innych niż wskazane przez organ nadzoru przyczyn.

Tym samym, stosownie do art. 151 P.p.s.a., skarga na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze podlegała oddaleniu.

Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa gov.pl.