Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 474/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 185 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 799
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 7, art. 8, art. 28, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Dnia 29 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 roku sprawy ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących J. S. i J. S. solidarnie kwotę 680 ( sześćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem wniesionym przez J.S. i J.S. na decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...], udzielającą K.F. prowadzącemu działalność gospodarczą pn. Zakład Produkcyjno-Handlowy A w K., gmina B., pozwolenia na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji do szlifowania odlewów, zlokalizowanych na terenie Zakładu w K. 45B.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia . r. K.F. - właściciel Zakładu Produkcyjno-Handlowego A w K. 45B, gmina B., zwrócił się do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na wprowadzanie pyłów do powietrza z instalacji do szlifowania odlewów na terenie jego Zakładu zlokalizowanego w K. 45B, gmina B.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Starosta [...] udzielił K.F. - prowadzącemu działalność gospodarczą pn. Zakład Produkcyjno-Handlowy A w K., gmina B., pozwolenia na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji do szlifowania odlewów, zlokalizowanych na terenie Zakładu w K. 45B. Decyzja została wydana na podstawie art. 180 pkt 1, art. 181 ust. 1 pkt 2, 183 ust. 1, 184 ust. 1, 188 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 5, 220 ust. 1 i 224 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.). Za stronę postępowania organ I instancji uznał tylko wnioskodawcę i tylko jemu doręczył decyzję.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniosła J.S. - w imieniu własnym, a następnie działając jako pełnomocnik męża – J.S., w którym oświadczyła, że wnosi odwołanie również w jego imieniu. Odwołujący się zarzucili decyzji pozbawienie ich prawa strony oraz pominięcie ich prawa do ustosunkowania się do charakteru działalności Zakładu K.F. Podnieśli również, że przedmiotowy Zakład znajduje się w ich bardzo bliskim sąsiedztwie (przez siatkę). Jednocześnie złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem J.S. i J. S.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, powołując się na art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.ś.", wskazało, że powyższy przepis wyznacza krąg stron postępowania w przedmiocie objętym kwestionowaną decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji. Jednocześnie organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1367/17 (dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że treść art. 185 ust. 1 u.p.o.ś. wyraźnie ogranicza krąg stron w postępowaniu dotyczącym wydawania pozwoleń emisyjnych jedynie do prowadzącego instalację, której dotyczyć ma pozwolenie, oraz do podmiotów władających powierzchnią ziemi na obszarze ograniczonego użytkowania, jeśli został on utworzony w związku z eksploatacją instalacji.

Jednocześnie organ II instancji dodał, że w tej sprawie, co wynika z przedłożonych dokumentów, nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania w świetle dyspozycji art. 135 u.p.o.ś.

W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, że przepis art. 185 ust. 1 u.p.o.ś. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", wyłączającym w niniejszej sprawie jego stosowanie. W przypadku bowiem, kiedy przepis prawa materialnego wyraźnie i jednoznacznie wskazuje, kto jest stroną w danym postępowaniu, to ma on pierwszeństwo przed art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3103/12).

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że J.S. i J.S. - odwołujący się od wskazanej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. nie posiadają statusu stron postępowania zakończonego tą decyzją. Wskazana okoliczność powoduje, że nie posiadają oni uprawnień do wniesienia odwołania od tej decyzji. Zgodnie z art. 127 k.p.a., do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji uprawnione są strony postępowania. Warunkiem prowadzenia postępowania odwoławczego jest złożenie odwołania przez uprawniony do tego podmiot. Wniesienie odwołania przez osoby niebędące stronami postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe, w związku z czym postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem wniesionym przez osoby nieuprawnione podlega umorzeniu. W tej sytuacji Kolegium za bezprzedmiotowy uznało również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podkreślając, że wniosek ten przysługuje wyłącznie stronom postępowania, dlatego w niniejszym przypadku nie rozpatrywano go odrębnie w trybie art. 58, 59 i 134 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli J.S. i J.S., zarzucając pozbawienie ich prawa strony, pominięcie prawa ustosunkowania się do charakteru działalności pn. ZPH A, naruszenie zasad życia społecznego i prawa własności poprzez ingerowanie w jego ochronę. W ich ocenie decyzja jest rażąco niesprawiedliwa.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że jako najbliżsi sąsiedzi z dwóch stron zostali pominięci jako strona w wydawaniu decyzji przez organ administracji, tj. Starostwo Powiatowe w S., który nie zawiadomił ich o wydaniu przedmiotowej decyzji dotyczącej charakteru prowadzenia pn. ZPH A w K. 45 B. Skarżący podkreślili przy tym, że Zakład znajduje się w ich najbliższym sąsiedztwie, tj. "przez siatkę z dwóch stron". Wskazali również, że przedmiot działalność Zakładu stanowi odlew metali lekkich, jak i ich obróbka. W ocenie skarżących wspomniana działalność nie spełnia wymagań dotyczących standardów dotyczących np.: instalacji maszyn, warunków gospodarczych (budynki i ich przeznaczenie i sposób użytkowania), gospodarki odpadami, czy ochrony środowiska.

W dalszych motywach skargi skarżący wskazali, że teren, na którym ma miejsce ww. działalność, jest szczególnie chronionym (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r. Nr 75, poz. [...] ze zm.) oraz zakazuje się tam realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dn. 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, gdyż usytuowany jest na terenie Pradoliny [...] (Uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] Nr[...]), jak również w bliskim sąsiedztwie Cmentarza [...] (wpisanego do rejestru zabytków woj. [...]) wraz z sąsiadującym obszarem [...], jak również w najbliższym sąsiedztwie miejsca zamieszkania skarżących, z dwóch stron.

Następnie skarżący podnieśli, że przedsiębiorca pn. Zakład Produkcyjno-Handlowy A działał od 2 lat (bez pozwoleń - wg wpisu do CEDG) i nadal działa, wcześniej w nocy, w późniejszym czasie w dzień bez żadnych barier i zasad. W odniesieniu do powyższego skarżący dodali, że odlewnictwo wiąże się z szeregiem uwarunkowań. Odlewnictwo to praca w szkodliwych warunkach, pracownicy chodzą w maseczkach. Skarżący zauważyli również, że w momencie złożenia wniosku o pozwolenie dotyczące wprowadzenia pyłów, właściciel powyższego Zakładu zmienił główny profil działalności i w CEDG zmienił kolejność (szyk) kodu PKD, co oznacza, iż prowadzi obróbkę metali, a odlewnictwo jest dodatkowym uzupełnieniem działalności, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym.

Jednocześnie skarżący wskazali, że ww. sprawie toczy się postępowanie administracyjne w wydziale PINB w S., gdzie brak jest zmiany sposobu użytkowania budynku (wg dokumentacji magazyn) czy spełnionych warunków środowiskowych, np. oddziaływanie na środowisko, iż jest prowadzona działalność dotycząca odlewów aluminiowych. Zdaniem skarżących, Wydział Rolnictwa i Ochrony Środowiska w Powiatowym Starostwie w S. powyższą wiedzę posiadał. Pomimo powyższego, decyzja Starosty Powiatowego z dnia [...] r. została wydana z uwzględnieniem wnioskodawcy na 10 lat, a najem budynku jest na 2 lata. Budynek w której prowadzona jest działalność, jest "nieszczelny" i nie spełnia wymogów dotyczących tego typu działalność. Żaden z dzierżawców, użytkowników czy właścicieli nieruchomości nie zamieszkuje ze swoją rodziną na działce 194/1, tylko skarżący wdychają zapylenia. Wskazali także, że razem (w tym ich syn) korzystają z prawa własności, mieszkają i pracują (prowadzą gospodarstwo rolne) oraz wiążą przyszłość z tym miejscem, ze względu na to, iż poczynili kroki z rozbudową domu oraz z zamiarem przyszłej opieki nad starszymi rodzicami. Nadto skarżący wskazali na zagrożenia dla zdrowia związane z sąsiedztwem "przez siatkę" z zakładem odlewni. Wskazali przy tym, że codziennie obserwują osad na betonie, szybach w budynku "produkcyjnym", który po opadach deszczu spływa do pobliskiego rowu, a ten do rzeki [...]– Rezerwatu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ II instancji dodał, iż podniesione w skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowości w funkcjonowaniu ww. Zakładu mogą być rozpatrywane przez inne organy administracji publicznej, w odrębnych postępowaniach. Organami tymi są: inspektor nadzoru budowlanego – w zakresie samowoli budowlanej, organ administracji budowlanej - w zakresie zgodności wybudowania budynku z pozwoleniem na budowę, wójt gminy właściwy do prowadzenia postępowania w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, inspekcja ochrony środowiska w zakresie funkcjonowania instalacji z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem skarżących od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., wydanej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji do szlifowania odlewów, zlokalizowanych na terenie wskazanego w tej decyzji Zakładu.

Spór prawny zainicjowany wniesieniem tej skargi sprawdza się zaś do kwestii prawidłowości umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego powyższym odwołaniem skarżących od wskazanej decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżących, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r. doszło do pozbawienia ich prawa strony i zarazem pominięcia ich prawa do ustosunkowania względem charakteru działalności przedmiotowego Zakładu, który znajduje się w ich bliskim sąsiedztwie. W związku z tym przysługuje im prawo wniesienia odwołania od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Z kolei w ocenie organu, w świetle art. 185 ust. 1 u.p.o.ś. skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r., albowiem przepis ten ogranicza krąg stron w postępowaniu dotyczącym wydania pozwoleń emisyjnych jedynie do prowadzącego instalację, której dotyczyć ma pozwolenie, oraz do podmiotów władających powierzchnią ziemi na obszarze ograniczonego użytkowania, jeżeli został on utworzony w związku z eksploatacją instalacji. Wniesione zatem odwołanie przez osoby niebędące stronami postępowania jest bezprzedmiotowe, w związku z czym postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem wniesionym przez osoby nieuprawnione przesądza o jego umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zmierzając do rozstrzygnięcia tak kształtującego się sporu między stronami przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z powołanym art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowiącym podstawę zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Na tle tego przepisu w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zapada, gdy organ odwoławczy ustali, iż postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, a sytuacja ta wystąpi m. in. wówczas, gdy odwołanie zostanie wniesione przez podmiot niebędący stroną (zob. np. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, s. 179, R. Hauser, W. Piątek, A. Skoczylas [w:] K. Celińska-Grzegorczyk, R. Hauser, W. Piątek, W. Sawczyn, A. Skoczylas, Postępowanie administracyjne, sądowoadministracyje i egzekucyjne, Warszawa 2013, s. 103, a także wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 50, dostępny pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia prawidłowości uznania przez organ odwoławczy, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z przedmiotowej instalacji do szlifowania odlewów.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Kolegium motywując przyjęte w sprawie stanowisko wskazało, że art. 185 ust. 1 u.p.o.ś. wyznacza ograniczony krąg stron postępowania w przedmiocie objętym kwestionowaną decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji. Kręgiem tym objęto bowiem jedynie prowadzącego instalację, której dotyczyć ma pozwolenie, oraz podmioty władające powierzchnią ziemi na obszarze ograniczonego użytkowania, jeśli został on utworzony w związku z eksploatacją instalacji. Obszar ten, co wynika z przedłożonych dokumentów, nie został utworzony. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że wskazany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., wyłączającym w niniejszej sprawie jego stosowanie. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że J.S. i J.S. - odwołujący się od wskazanej decyzji organu I instancji z dnia [...] r., nie posiadają statusu stron postępowania zakończonego tą decyzją, nie posiadają więc uprawnień do wniesienia odwołania od tej decyzji.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Potwierdza ono bowiem jedynie, że organ przedwcześnie, bez wnikliwej refleksji i bez dostatecznych w sprawie ustaleń, przesądził o braku posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji. Uzasadnienie swego stanowiska organ ograniczył przy tym do lapidarnego stwierdzenia, iż skarżący nie są podmiotami, o którym mowa w art. 185 ust. 1 u.p.o.ś., a z przedłożonych dokumentów wynika, że nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania w świetle dyspozycji art. 135 u.p.o.ś.

Takie ustalenie istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy kwestii należy uznać za zdecydowanie niewystarczające i dokonane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 7 i 8 k.p.a. Podkreślić należy, że w świetle art. 7 k.p.a. ustaleń tych organ powinien dokonywać z uwzględnieniem obowiązków płynących z tej regulacji, polegających na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto obowiązkiem organu jest tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W rozważanej sprawie obowiązkiem Kolegium było zatem podjęcie wnikliwych ustaleń w kwestii utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w kontekście ustalenia przymiotu strony, stosownie do powołanych regulacji, w tym wyjaśnienia, w jakim trybie obszar ten jest tworzony i jakie podmioty zawierają się w katalogu podmiotów "władających ziemią na tym obszarze" ze szczegółowym wskazaniem przepisu, do którego bliżej nieokreślonej "dyspozycji" odwołało się Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z całą pewnością za realizację tego obowiązku w niniejszej sprawie nie może zostać uznane lapidarne stwierdzenie: "w tej sprawie, co wynika z przedłożonych dokumentów, nie został utworzony obszar ograniczonego użytkowania w świetle dyspozycji art. 135 u.p.o.ś.". To rolą organu w tej sprawie, jak już wskazano powyżej, było dokonanie niezbędnych ustaleń w tym zakresie. Jeśli zatem organ nie dopełnił w przedmiotowym zakresie obowiązków procesowych, to niewątpliwie kwestie te z przedłożonych dokumentów, w dodatku bliżej niesprecyzowanych, nie będą wynikać.

Jednocześnie na gruncie niniejszej sprawy zauważyć należy, że w orzecznictwie NSA na tle wskazanego przez Kolegium przepisu sformułowany został pogląd, że art. 185 ust. 1 u.p.o.ś. określa stronę postępowania "o wydanie pozwolenia", ale już w innych postępowaniach, które nie zmierzają do "wydania zezwolenia", w tym postępowania nadzwyczajne zastosowanie ma art. 28 k.p.a. i to właśnie art. 28 k.p.a. wyznacza standard instytucji "strony postępowania administracyjnego". Natomiast art. 185 ust.1 u.p.o.ś. zawiera odstępstwo od tegoż standardu, mówiąc, że stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Przepis ten, jako ustanawiający wyjątek, powinien być traktowany literalnie. Dotyczy on bowiem jedynie postępowania "o wydanie pozwolenia", a nie innych postępowań, które nie zmierzają do "wydania zezwolenia", w tym postępowań nadzwyczajnych. W tym stanie rzeczy, właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w postępowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2008 r., II OSK 1475/07, dostępny pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie w rozważanym zakresie uwzględnienia wymaga stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 197/07, w ramach którego Sąd ten przyjął, że: "stronami postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego w szczególnych przypadkach mogą być właściciele lub użytkownicy nieruchomości, na które szkodliwie oddziałuje instalacja będąca przedmiotem wniosku. Może mieć to jednak miejsce tylko wówczas, gdy jej emisja do środowiska powoduje przekraczanie dopuszczalnych norm, określonych przepisami prawa, poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny" (wyrok dostępny pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie niniejszej sprawy Sąd w składzie rozpoznającym złożoną skargę w pełni podziela ostatni ze wskazanych poglądów NSA, przyjmując za zasadne przyznanie właścicielowi nieruchomości sąsiedniej przymiotu strony w rozważanym postępowaniu.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana w oparciu o materiały znajdujące się w aktach sprawy świadczy o braku wyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla prawidłowego ustalenia kwestii posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. o udzieleniu pozwolenia na wprowadzanie do powietrza atmosferycznego pyłów z instalacji do szlifowania odlewów, zlokalizowanych na terenie wskazanego w tej decyzji Zakładu, w tym choćby posiadanym przez nich tytule prawnym do nieruchomości sąsiedniej, a tym samym o naruszeniach przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanym postępowaniu w sposób lakoniczny oceniono wskazywane przez strony okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, przesądzając w istocie gołosłownie, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu i na tej podstawie w nieuprawniony sposób pozbawiono ich prawa do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji wraz z możliwością przywrócenia terminu do jego złożenia. Okoliczności te przesądzają bezspornie o naruszeniu w niniejszej sprawie przepisów art. 7, art. 8 i art. 138 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium uwzględni wyżej przedstawioną ocenę prawną w kwestii prawa skarżących do wniesienia odwołania od powołanej decyzji organu I instancji i zastosuje się do powyższych wskazań Sądu, ustosunkowując się przy tym do kwestii konieczności złożenia przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205

§ 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) – pkt 2 sentencji wyroku. Zasądzona kwota obejmuje zwrot wpisu od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł).

E.S.