Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1173/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37d
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi –B-B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 października 2023 r. nr SKO Gd/4927/22 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej B-B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. kwotę 4.231 (cztery tysiące dwieście trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga B. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 6 października 2023 r. wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 9 grudnia 2021 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni podczas kontroli zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych - tzw. uchwały krajobrazowej, stwierdzili umieszczenie wolno stojącego urządzenia reklamowego przy ul. K. [..] w G., na działce nr [...], obręb [...]. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów określono, że urządzenie reklamowe posiada powierzchnię ekspozycji reklamy wynoszącą 123,67 m2. Pismem z dnia 10 grudnia 2021 r., doręczonym w dniu 20 grudnia 2021 r., skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie przedmiotowego urządzenia reklamowego. Jednocześnie organ poinformował o planowanym na dzień 4 stycznia 2022 r. przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Podczas tych oględzin stwierdzono częściowe zdemontowanie urządzenia reklamowego. Po dokonaniu ponownych pomiarów ustalono, że powierzchnia reklamowa wynosi 73,58 m2. Następnie, organ poinformował skarżącą o zakończeniu postępowania dowodowego i prawie strony do wypowiedzenia się w sprawie. W piśmie z dnia 4 lipca 2022 r. skarżąca poinformowała o całkowitym demontażu urządzenia reklamowego wraz ze słupem.

W tym stanie sprawy, decyzją z dnia 15 lipca 2022 r., Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie 21.273,86 zł za umieszczenie w dniach 9 grudnia 2021 r. - 3 stycznia 2022 r. urządzenia reklamowego składającego się ze słupa oraz okrągłej podstawy oraz słonia, o łącznej powierzchni reklamy wynoszącej 73,58 m2.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zaskarżoną decyzją z dnia 6 października 2023 r. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości kary, określając ją na kwotę 20.459,48 zł.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podmiot który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej. Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1 albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Nadto, Kolegium odwołało się do ustawowych definicji wskazanych w art. 2 pkt 16a-16d u.p.z.p. następujących pojęć: 16b) tablicy reklamowej – przez co należy rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem; 16c) urządzenia reklamowego – przez co należy rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Kolegium wskazało, że Rada Miasta Gdańska podjęła uchwałę nr XLVIII/1465/18 z 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane na terenie Miasta Gdańska. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1-2 tej uchwały zakazuje się sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych innych niż określone w niniejszej uchwale. Dopuszcza się sytuowanie wyłącznie takich rodzajów tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w przepisach uchwały, na zasadach i warunkach określonych w przepisach uchwały, z zastrzeżeniem ust. 2. Dla tablic reklamowych i urządzeń reklamowych stanowiących szyldy w niniejszej uchwale określa się zasady i warunki ich sytuowania, gabaryty oraz liczbę szyldów, które mogą być sytuowane na danej nieruchomości. Organ wskazał także, że wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącego ekspozycji reklamy wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami obowiązującej na danym terenie uchwały krajobrazowej. Mając powyższe na uwadze, Kolegium wyliczyło karę na kwotę 20.459,48 zł. Jednocześnie, Kolegium uznało, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej określone w art. 189f § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Kolegium nie sposób uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Skarżąca była bowiem wzywana do usunięcia urządzenia reklamowego wiele miesięcy przed wszczęciem postępowania - wezwaniem z dnia 11 marca 2021 r. Niezależnie nawet od ponad 2-letniego okresu dostosowawczego po wejściu w życie uchwały krajobrazowej, skarżąca miała zatem dodatkowy czas na usunięcie lub dostosowanie urządzenie reklamowego. Sam fakt usunięcia urządzenia przed wydaniem decyzji nie uzasadnia zaś odstąpienia od wymierzenia kary. Za niezasadne uznało Kolegium podniesione w odwołaniu zarzuty odnoszące się do ustalenia daty początkowej wymiaru kary, tj. wszczęcia postępowania. Jak stanowi art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Przy czym w niniejszej sprawie istotne jest, że postępowanie zostało wszczęte w urzędu. Przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania w przypadku działania organu z urzędu. Przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej, przy czym zawiadomienie o czynnościach organu jest wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania. Nie ma wobec tego też decydującego znaczenia data doręczenia tego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, lecz dokonana przez organ czynność wszczyna postępowanie. Kolegium w tym kontekście wskazało, że w dniu 9 grudnia 2021 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdził istnienie urządzenia reklamowego, które było niezgodne z postanowieniami uchwały krajobrazowej. Uzasadniało to wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o czym strona została zawiadomiona pismem z 10 grudnia 2021 r., w którym poinformowano o wszczęciu postępowania oraz o zaplanowanym z udziałem stron dowodzie z oględzin. W związku z tym, że dopełniono warunku zawiadomienia stron o czynności organu i fakt skutecznego doręczenia zawiadomienia nie jest kwestionowany, prawidłowo organ uznał za datę, od której należy naliczać karę, dzień 10 grudnia 2021 r. Zdaniem Kolegium skarżąca poddając w wątpliwość prawidłowość pomiaru powierzchni tablic, nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności wymagających ponownego zweryfikowania, chociażby, jaka jest jej zdaniem prawidłowa powierzchnia urządzenia. Skarżąca miała także możliwość zweryfikowania prawidłowości dokonanych przez organ pomiarów urządzenia, bowiem już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, w którym jednocześnie wyznaczono datę oględzin, została szczegółowo poinformowana o stwierdzonych parametrach urządzenia reklamowego.

We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw prawnych i faktycznych

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy i pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych, polegające na:

- przyjęciu, że skarżąca była informowana w marcu 2021 r. o niezgodności z słupa ze słoniem z przepisami uchwały krajobrazowej, podczas gdy skarżąca takiej informacji nie otrzymała,

- błędnym obliczenie powierzchni ekspozycji reklamy jako rażąco wygórowanej i dowolnej w kontekście znacznie różniących się wyników podczas pomiarów 9 grudnia 2021 r. i 4 stycznia 2022 r.,

- uznaniu że ocena przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa konsumuje się w ocenie ziszczenia się wskazanego błędnie stanu faktycznego, w sytuacji gdy przesłanka to celowo została przez ustawodawcę sformułowana jako klauzula generalna i wymaga rozważenia całokształtu okoliczności charakteryzujących daną sprawę z perspektywy sprawiedliwościowej funkcji kary administracyjnej,

- pominięciu szeregu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy istotnych dla oceny przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, w tym przede wszystkim faktu niezwłocznego demontażu urządzeń, a także uwarunkowań faktycznych i prawnych w zakresie realnej możliwości demontażu nośnika objętego postępowaniem, w szczególności faktu stanu epidemii w kraju i konieczności zorganizowania demontażu w tych warunkach przez stronę, mającą swoją siedzibę w województwie małopolskim,

- art. 8 oraz art. 11 w zw. z art. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji w szczególności w zakresie konkretnych naruszeń uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r.,

- art. 189f k.p.a. poprzez wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej z pominięciem przesłanek zawartych we wskazanym przepisie, w szczególności przez zaniechanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej pomimo stosownego wniosku strony, w sytuacji gdy waga naruszenia prawa jest znikoma a strona niezwłocznie zaprzestała naruszenia prawa,

II. naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 37d ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że doszło do umieszczenia urządzenie reklamowego niezgodnego z przepisami uchwały, pomimo braku wskazania tego naruszenia, podczas gdy urządzenie strony może być kwalifikowane jako dozwolone i zgodne z ustaleniami ,

- art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 61 § 1 i §4 k.p.a. poprzez błędne określenie daty wszczęcie postępowania administracyjnego miarodajnej dla określenia dnia, od którego należało obliczyć wysokość kary, na dzień 10 grudnia 2021 r. zamiast 20 grudnia 2021 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 – dalej jako "u.p.z.p.), podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej. Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 4 u.p.z.p.). W przypadku, gdy w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się: 1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz 2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, organ określa, w drodze decyzji, wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 5, odpowiednio do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 6 u.p.z.p.). Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 oraz z 2021 r. poz. 401, 1558, 2192 i 2290), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37d ust. 8 u.p.z.p.) Jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37d ust. 9 u.p.z.p.). Jeśli kształt urządzenia reklamowego uniemożliwia wyznaczenie pola powierzchni służącej ekspozycji reklamy, o którym mowa w ust. 8 lub 9, wysokość kary pieniężnej zależy od pola powierzchni bocznej prostopadłościanu opisanego na urządzeniu reklamowym (art. 37d ust. 10 u.p.z.p.).

Stosownie do art. 2 pkt 16a u.p.z.p., przez "reklamę" należy rozumieć upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne, natomiast jako "tablicę reklamową" - należy rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16b u.p.z.p.). Z kolei "urządzenie reklamowe" to przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16c u.p.z.p.).

Biorąc powyższe pod uwagę, orzekające w sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały sporny obiekt jako urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 2 pkt 16c u.p.z.p., czego zresztą nie kwestionowała skarżąca.

Przewidziana w przepisie art. 37d u.p.z.p. kara pieniężna dotyczy umieszczenia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p.

Niewątpliwie, Rada Miasta Gdańska podjęła w dnia 22 lutego 2018 r. uchwałę nr XlVIII/1465/18 z w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomor. z 2018 r. poz. 1034.). Uchwała ta weszła w życie 3 kwietnia 2018 r.

W sprawie istotne znacznie ma jednakże fakt, że wyrokiem z 12 grudnia 2023 r. w sprawie P 20/19 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2739) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 tej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Uwzględniając powyższy wyrok Trybunału, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., wydanym w sprawie II OSK 1951/19 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził nieważność wskazanej powyżej uchwały krajobrazowej Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r., w części dotyczącej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały wzniesionych na podstawie zgody budowlanej. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera skutek prawny z mocą ex tunc, to jest od dnia wydania uchwały lub aktu. (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 147).

W uzasadnieniu wyroku z 12 grudnia 2023 r. TK wskazał m.in., że doszło do pominięcia prawodawczego, czyli sytuacji, w której ustawodawca co prawda unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale pominął pewien element regulacji, który powinien być integralną, funkcjonalną częścią jakiejś normy. Trybunał przyznał, że przyjęcie przez organ gminy aktu prawa miejscowego, jakim jest tzw. uchwała krajobrazowa, jest niewątpliwie motywowane interesem publicznym, albowiem gmina chce w ten sposób zadbać o przestrzeń publiczną i doprowadzić do tzw. ładu reklamowego. Skutkiem takiego działania jest godzenie w prawa majątkowe właścicieli tablic i nośników powstałych przed wejściem w życie tej uchwały, na podstawie ważnych pozwoleń na budowę. Właściciele są bowiem zmuszeni do usunięcia tablic i nośników objętych uchwałą, na własny koszt i bez zapewnienia im odszkodowania. Oznacza to, że ich prawo własności zostało ograniczone, ponieważ nie mogą oni korzystać ze swojej nieruchomości w zakresie objętym treścią uchwały krajobrazowej, a dodatkowo zmuszeni są do zlikwidowania przedmiotu stanowiącego część ich majątku. Art. 37a ust. 9 u.p.z.p. nie przewiduje przy tym ani możliwości wprowadzenia wyjątków w zakresie dostosowania tablic i nośników do warunków określonych w uchwale krajobrazowej, ani określenia przez organ gminy mechanizmu kompensacyjnego, będącego źródłem słusznego odszkodowania, należnego tym podmiotom na mocy art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Brak tego mechanizmu stanowi pominięcie prawodawcze, którego istnienie sprawia, że w zakresie, w jakim kwestionowany przepis nie przewiduje takiego mechanizmu, jest on niezgodny z Konstytucją RP.

Skutkiem omawianego wyroku TK jest zatem to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniane dostosowanie lub usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie przed wejściem w życie danej uchwały krajobrazowej, nie jest możliwe nałożenie kary administracyjnej oraz obowiązku usunięcia tych reklam lub urządzeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 404/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, przy rozpatrywaniu sprawy dotyczącej kary pieniężnej należy dokonać oceny czy przepisy uchwały krajobrazowej uchwalonej przez Radę Miasta Gdańska dnia 22 lutego 2018 r., mają w ogóle zastosowanie. W tym celu w pierwszej kolejności ustalić należy datę umieszczenia urządzenia reklamowego na nieruchomości, a następnie czy wzniesione zastało ono na podstawie zgody budowlanej. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez orzekające w niniejszej sprawie organy administracji nie wynika jednakże, kiedy przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało posadowione, w szczególności czy miało to miejsce przed, czy też po 3 kwietnia 2018 r. ani też czy zostało wzniesione legalnie. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że urządzenie to znajdowało się na nieruchomości przed rokiem 2017 r. Również Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazało na mający zastosowanie do urządzenia reklamowego skarżącej ponad 2-letni okres dostosowawczy po wejściu w życie uchwały krajobrazowej, Niewątpliwie, ustalenie stanu faktycznego, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., należy do organów administracji i powinno być przeprowadzone w sposób wyczerpujący i całościowy. Dopiero w pełni ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego.

W ocenie Sądu ustalenie daty i legalności wzniesienia urządzenia reklamowego jest niezbędne do stwierdzenia czy zachodzą podstawy do prowadzenia postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Wobec wyeliminowania przez Naczelny Sąd Administracyjny z obrotu prawnego uchwały krajobrazowej w zakresie dotyczącym tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, ustalenie przez organy administracji, że sporne urządzenie reklamowe wzniesiono legalnie przed 3 kwietnia 2018 r., spowoduje konieczność umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. W tym zakresie brak jest bowiem obowiązującego aktu prawa miejscowego, a tylko naruszenie norm takiego aktu powoduje konieczność wymierzenia kary określonej w art. 37d u.p.z.p. W przypadku odmiennych ustaleń, postępowanie powinno być natomiast prowadzone.

W tej zaś sytuacji przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze, jako że kwestie dotyczące wszczęcia postępowania oraz odstąpienia od wymierzania kary administracyjnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) mają charakter wtórny wobec podstawowego zagadnienia, jakim jest istnienie podstawy prawnej do nałożenia na skarżącą sankcji administracyjnych.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Zakres niezbędnych ustaleń w przedmiotowej sprawie nie wymagał uchylenia decyzji organów obu instancji, ponieważ bez uszczerbku dla prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, wskazane okoliczności mogą być ustalone przez Kolegium w trybie art. 136 § 1 K.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni zaś wskazania zawarte w niniejszym wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz 209 P.p.s.a. w związku z § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zaliczając do nich koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, uiszczony od skargi wpis w wysokości 614 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.