Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 460/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 880/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 maja 2024 r. nr 6238 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 14 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 880/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. (dalej: skarżąca) na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 23 maja 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie należy do kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu ich wykonania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj.:

a) art.7 k.p.a. i 8 k.p.a. tj. naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony poprzez błędne przyjęcie, że wniosek skarżącej (strony niefachowej, występującej samodzielnie bez pełnomocnika) o wstrzymanie wykonalności dotyczył postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 maja 2024 roku, podczas gdy analiza skargi z dnia 3 lipca 2024 roku jednoznacznie wskazuje, iż wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczył tytułów wykonawczych o numerach: TW[1] oraz od TW[2] do TW[3], co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy wstrzymania wykonalności;

b) art. 61 § 3 p.p.s.a. i odmowę wstrzymania wykonalności tytułów wykonawczych, podczas gdy zarzuty podniesione przez skarżącą jednoznacznie wskazują na ryzyko bezprawnego egzekwowania należności przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co może doprowadzić po stronie skarżącej do istotnej szkody materialnej, a wręcz do nieodwracalnych dla niej skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Poza opisanymi przesłankami wynikającymi art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wymogami jakie stawiane są wnioskodawcy domagającemu się zastosowania przewidzianej tym przepisem instytucji ochrony tymczasowej, wskazać należy na pierwszorzędną przesłankę warunkującą zastosowanie powołanej regulacji. Otóż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Oznacza to, że wykonalne są akty zobowiązujące, ustalające dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki. Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania.

Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia organu, uznając że orzeczenie nie posiada przymiotu wykonalności.

Natomiast w zażaleniu na zaskarżone orzeczenie skarżąca podnosi, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że wniosek o wstrzymanie dotyczył postanowienia organu z 23 maja 2024 r., gdy tak naprawdę chodziło we wniosku o wstrzymanie wykonalności tytułów wykonawczych o numerach: TW[1] oraz od TW[2] do TW[3].

Należy stwierdzić, że z treści skargi nie wynika aby skarżąca wnosiła o wstrzymanie wykonania tytułów wykonawczych. Sama treść wniosku sprowadza się jedynie do: "(...) wnoszę o wstrzymanie wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania niniejszej skargi". Brak też stosownego uzasadnienia wniosku, z którego by wynikało, że skarżąca wnosi o wstrzymanie tytułów wykonawczych.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczył orzeczenia organu z 23 maja 2024 r. gdyż jednoznacznie wskazuje na to treść wniosku – "wstrzymanie wykonania orzeczenia" (jednego).

W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw, a jedynie orzeka o utrzymaniu stanowiska organu o nieuznaniu zarzutów za zasadne. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe i nie podlega wykonaniu.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.