Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 61/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: Art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, pkt 3 i pkt 5 lit. c, art. 13 ust. 1, art. 16, art. 21
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: Art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 3 i § 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: Art. 7 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2024 roku sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezesa Zarządu "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezesa Zarządu "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 17 marca 2024 roku o udostępnienie informacji publicznej; 3. zasądza od Prezesa Zarządu "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. lp


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r. M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą w A. w zakresie dostępu do informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż M. G. w dniu 17 marca 2024 roku za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy na mieniu P. Sp. z o.o. wiszą bądź znajdują się materiały reklamowe kandydatów z ramienia KWW J. L.?

2. Czy na mieniu P. Sp. z o.o. wiszą bądź znajdują się materiały reklamowe kandydatów z ramienia KKW [...]?

3. Kiedy z wnioskiem o zgodę na powieszenie lub dystrybucję materiałów reklamowych na mieniu P. (np. na budynkach, na płotach, na terenie itd.) wystąpił KWW J. L.? Proszę o skan wniosku o zgodę oraz skan zgody organu na dystrybucję materiałów reklamowych kandydatów z KWW J. L.

4. Kiedy z wnioskiem o zgodę na powieszenie i dystrybucję materiałów reklamowych na mieniu P. (np. na budynkach, na płotach, na terenie itd.) wystąpił KKW [...]? Proszę o skan wniosku o zgodę oraz skan zgody organu na dystrybucję materiałów reklamowych kandydatów z KKW [...].

5. Wnioskodawczyni poprosiła również o pełną listę miejsc, gdzie KWW J. L. może dystrybuować materiały reklamowe wraz z ilością i rodzajem materiałów (banery, ulotki, plakaty itd.).

6. Ponadto skarżąca poprosiła o pełną listę miejsc, gdzie KKW [...] może dystrybuować materiały reklamowe wraz z ilością i rodzajem materiałów (banery, ulotki, plakaty itd.).

7. M. G. zwróciła się również o informację, jaki przychód będzie miała Spółka w związku z udostępnieniem miejsca pod materiały reklamowe KWW J. L.?

8. Wnioskodawczyni poprosiła też o informację, jaki przychód będzie miała Spółka w związku z udostępnieniem miejsca pod materiały i reklamowe KKW [...]?

Skarżąca wskazała, iż prosi o udostępnienie powyższych danych w na adres e-mail. Organ jednak w żaden sposób nie zareagował na powyższy wniosek, dlatego też M. G., wskazanym na wstępie pismem z dnia 10 kwietnia 2024 roku, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na bezczynność Prezesa Zarządu "P." Sp. z o. o. w A. w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Ponadto o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi M. G. wskazała, iż w dniu 2 kwietnia 2024 r. upłynął bezskutecznie 14-dniowy termin na udostępnienie wnioskowanej przez nią informacji publicznej. Pomimo upływu tego terminu i ponowienia prośby o odpowiedź w dniu 2 kwietnia 2024 roku podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Wobec tego skarga jest zasadna.

Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła jak w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Prezes zarządu "P." Sp. z o.o. z siedzibą w A. wniósł o umorzenie postępowania. Organ wskazał, iż skarżąca złożyła wniosek za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 17 marca 2024 r. (niedziela). Ponieważ spółka nie pracuje w niedzielę, pismo zostało przeoczone przez pracownika sekretariatu wskutek zwykłego błędu, nie było w tym złej woli spółki. W dniu 2 kwietnia 2024 na pocztę spółki wpłynął wniosek-zapytanie w trybie dostępu do informacji publicznej. Wniosek został zarejestrowany w dzienniku podawczym i od tej daty został naliczony termin udzielenia odpowiedzi. Odpowiedź została przygotowana, a następnie wysłana w dniu 12 kwietnia 2024 r. (po upływie 10 dni).

Do odpowiedzi na skargę załączone zostało pismo opatrzone datą 11 kwietnia 2024 r., którym to organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącej. W zakresie pytania nr 1 wskazano, iż na mieniu spółki wisiały 2 sztuki banerów kandydatów z ramienia KWW J. L. Odnośnie drugiego pytania organ odpowiedział, iż na mieniu spółki nie wisiały materiały reklamowe kandydatów z ramienia KKW [...]. Na trzecie pytanie organ odpowiedział, iż wniosek KWW J. L. wpłynął 13 lutego 2024 r. i dotyczył wyrażenia zgody na wynajęcie miejsca celem ekspozycji materiałów wyborczych. "P." nie prowadzi dystrybucji żadnych materiałów reklamowych. Organ załączył również skan tego wniosku. W zakresie pytania nr 4 wskazano, iż nie wpłynął wniosek KWW [...] o zgodę na powieszenie i dystrybucję materiałów reklamowych na mieniu "P." (np. na budynkach, na płotach, na terenie itd.). Odnośnie pytań nr 5 i 6 organ poinformował, iż nie posiada wiedzy, gdzie KWW J. L. oraz KWW [...] mogą dystrybuować swoje materiały reklamowe. Są to sprawy komitetów. Co do pytania nr 7 wskazano, iż spółka nie prowadzi działalności komercyjnej w zakresie wynajmu powierzchni reklamowych, nie posiada specjalnie w tym celu wydzielonych miejsc. Okazyjnie udziela zgody na umieszczenie banerów reklamowych i informacyjnych, czyni to nieodpłatnie. Zdarzają się banery o wydarzeniach charytatywnych, sportowych lub dotyczących działalności kulturalno-oświatowych Gminy. Natomiast na pytanie o informację, jaki przychód będzie miała spółka w związku z udostępnieniem miejsca pod materiały reklamowe KKW [...], odpowiedziano: "nie dotyczy".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) (zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA w Poznaniu z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18, CBOSA).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) (zwana dalej u.d.i.p.). Stosownie do art. 21 u.d.i.p. in principio do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Należy w związku z powyższym wskazać, że stosownie do art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2923 r. poz. 1689 z późn. zm.) przez przedsiębiorcę dominującego rozumie się przedsiębiorcę, który posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad innym przedsiębiorcą, natomiast w myśl art. 4 pkt 4 lit. a) przez przejęcie kontroli rozumie się wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców; uprawnienia takie tworzą w szczególności dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z obowiązującym w orzecznictwie i literaturze poglądem, o bezczynności na gruncie przepisów u.d.i.p. można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, nie udziela jej, nie wskazuje dodatkowego terminu (nie dłuższego niż 2 miesiące od wpłynięcia wniosku), nie informuje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej albo że nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) albo że obowiązuje inny tryb udostępniania informacji (art. 1 ust. 2), a także gdy nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji lub umarzającej postępowanie (art. 16). Również w przypadku błędnego uznania, że informacja nie ma charakteru informacji publicznej albo że informacja powinna być udzielona w innym trybie, zachodzi bezczynność, jeśli podmiot jest w posiadaniu takiej informacji, a jej nie udziela.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W niniejszej sprawie niekwestionowanym jest to, że "P." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką prawa handlowego, której jedynym wspólnikiem posiadającym wszystkie udziały jest Gmina [...]. Należy także zważyć, że "P." sp. z o.o. w A. wykonuje zadania publiczne. Zgodnie z informacją zawartą w odpisie aktualnym z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przedmiotem przeważającej działalności spółki jest pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody. Ponadto przedmiot działalności obejmuje m.in. wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych, roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych, wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych, a także odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Wypada w tym miejscu przywołać przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.), zgodnie z którym zadania własne gminy obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Wobec powyższego należało ustalić, że spółka "P." sp. z o.o. jest podmiotem poprzez który Gmina [...] realizuje zadania własne, których obowiązek wykonania nałożony został przez przepisy prawa. W świetle przywołanego powyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz art. 4 pkt 3 i 4 lit. a) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów "P." sp. z o.o. jest osobą prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego, tj. Gmina [...] ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów a w konsekwencji, zarząd tej spółki, będący organem uprawnionym do reprezentacji, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Według odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego zarząd "P." sp. z o. o. jest jednoosobowy i składa się z Prezesa Zarządu. Podsumowując – Prezes Zarządu "P." sp. z o.o. w A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. pkt 5 u.d.i.p..

W niniejszej sprawie organ nie kwestionuje, że należy do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ani też, że informacje objęte wnioskiem skarżącej stanowią informację publiczną. Należy jednak wskazać, że ustawową definicję informacji publicznej określa przepis art. 1 ust. 1. u.d.i.p., który jako informację publiczną wskazuje każdą informację o sprawach publicznych. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Przepis ten zawiera katalog otwarty, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz pkt 3 i pkt 5 lit. c udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o majątku, którym dysponują oraz zasadach ich funkcjonowania, a także informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. W doktrynie oraz orzecznictwie podnosi się, że pojęcie informacji publicznej powinno być definiowane przy uwzględnieniu art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to regulacje formułują konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji. Na tym gruncie przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W związku z powyższym należało zważyć, że skarżąca domagała się informacji dotyczących udostępniania mienia spółki i gospodarowania tym mieniem; jej pytania koncentrowały się wokół zagadnienia, czy mienie spółki zostało udostępnione innym podmiotom (w tym przypadku komitetom wyborczym) i na jakich zadach, czy spółka uzyskała z tego tytułu przychód. Za trafne zatem należało uznać stanowisko stron co do tego, że żądane informacje mają charakter informacji publicznych.

W konsekwencji wniosek skarżącej z dnia 17 marca 2024 r., będący wnioskiem o udostepnienie informacji publicznej, powinien zostać załatwiony przez organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. do dnia 2 kwietnia 2024 r., gdyż ostatni dzień 14-dniowego terminu (31 marca 2024 r.) przypadał w niedzielę natomiast kolejny dzień (1 kwietnia 2024 r.) był dniem ustawowo wolnym od pracy. Poza sporem pozostaje fakt, że w powyższym terminie organ nie przekazał wnioskowanej informacji, nie wydał decyzji ani też w żaden innym sposób nie załatwił wniosku skarżącej. Należy przy tym podkreślić, iż przeoczenie wiadomości skarżącej przez pracownika organu nie stanowi usprawiedliwienia bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Obowiązkiem organu jest bowiem takie zorganizowanie pracy i wewnętrznych procedur, aby terminowo wywiązywać się z nałożonych przepisami prawa obowiązków. Organ nie skorzystał przy tym z możliwości wydłużenia terminu na udzielenie informacji publicznej, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Po upływie 14-dniowego terminu, w dniu 2 kwietnia 2024 r., skarżąca napisała do organu kolejną wiadomość e-mail, prosząc o udzielenie odpowiedzi na wniosek z 17 marca 2024 r. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, w myśl którego wniosek miałby wpłynąć dopiero w dniu 2 kwietnia 2024 r. i od tej daty został naliczony termin na udzielenie odpowiedzi. Znajdujący się w aktach wydruk wiadomości mailowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że żądanie udzielenia dostępu do informacji publicznej wpłynęło w dniu 17 marca 2024 r., natomiast wobec braku odpowiedzi, w dniu 2 kwietnia br. skarżąca jedynie przypomina o swoim wniosku. Po bezskutecznym upływie kolejnych 8 dni, tj. w dniu 10 kwietnia 2024 sporządziła skargę na bezczynność, która wpłynęła do organu w dniu 12 kwietnia 2024 r. i następnie, tego samego dnia o godz. 14:53 organ udostępnił informacje objęte wnioskiem.

W związku z powyższym należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności.

Odnośnie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd zważył, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Wykładnia językowa art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane jedynie dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., I FSK 644/21, LEX nr 3218891). Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20, CBOSA). Sąd podziela stanowisko doktryny, zgodnie z którym "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Opóźnienie w udostępnieniu informacji zgodnie z wnioskiem wyniosło 10 dni, co nie jest okresem rażąco długim. W postępowaniu organu nie można dopatrzeć się złej woli, lekceważenia czy też próby negatywnego załatwienia wniosku. Prezes Zarządu "P." sp. z o.o. nie zignorował żądania skarżącej. Jak wynika z akt postępowania przygotował odpowiedź w dniu 11 kwietnia 2024 r., ostatecznie jednak udzielił informacji drogą mailową w dniu 12 kwietnia 2024 r. o godzinie 14:53. Organ udostępnił żądane informacje w zakresie punktów od 1 do 4 oraz 7 i 8 wniosku, natomiast odnośnie punktów 5 i 6, w których skarżąca wnosi o podanie pełnej listy miejsc, w których wymienione przez nią komitety wyborcze mogą dystrybuować materiały reklamowe, organ poinformował, iż nie posiada takiej informacji. Powyższe oznacza, że wniosek skarżącej został załatwiony.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Prezesa Zarządu "P." sp. z o.o. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (punkt pierwszy sentencji wyroku).

Wyjaśnić także należy, że w sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w chwili wpływu skargi organ pozostawał w bezczynności, to jednak wobec załatwienia wniosku jeszcze tego samego dnia, przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego (punkt drugi sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Na tej podstawie Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, do których zaliczył koszty sądowe w postaci uiszczonego wpisu (punkt trzeci sentencji wyroku).

a.tp.