Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2837/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 2, art. 24 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 140
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, § 60 ust. 1 i ust. 3,  § 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas (spr.), Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 321/21 w sprawie ze skargi M. S. i B. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 27 stycznia 2021 r. nr AP-2.7840.203-6.220.GP w przedmiocie stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 2 września 2021 r., II SA/Sz 321/21 oddalił skargę M. S. i B. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 27 stycznia 2021 r., nr AP-2.7840.203-6.2020.GP, którym wskazany organ po rozpatrzeniu odwołania skarżących, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Szczecina z 6 lipca 2020 r., znak WUiAB-II.6740.132.2020.GW, którą zostało umorzone wznowione postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Szczecina z 18 grudnia 2019 r., nr 1902/19 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę zespołu czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych i jednego budynku mieszkalno-usługowego, instalacji zewnętrznych wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, oświetlenia terenu, przebudowę sieci kanalizacyjnej ogólnospławnej i elektroenergetycznej oraz rozbiórkę budynku starej trafostacji wraz z zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...] i orzekł o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu ww. decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z 18 grudnia 2019 r. z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca swej istocie decyzji dotychczasowe (art. 146 § 2 k.p.a.), równocześnie stwierdzając, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 10 § 1 k.p.a.

M. S. i B. S. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 § 2 i art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, że: (i) organ dostatecznie zbadał sprawę i ocenił dostępny materiał dowodowy w kontekście przesłanki wznowienia postępowania oraz zarzutów strony, podczas gdy nie uwzględnił on żadnego z wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżących, opierając się jedynie na prywatnej analizie przedstawionej przez inwestora będącego oczywiście zainteresowanym wynikiem postępowania, czym naruszył przepisy postępowania dowodowego wskazane w k.p.a.; (ii) skarżący nie przedstawili alternatywnej analizy mogącej stanowić dowód uprawniający organ do zakwestionowania dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, podczas gdy to nie skarżący a organ zobowiązany jest zgodnie z treścią art. 77 §1 k.p.a. do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a ponadto skarżący wskazywali w toku prowadzonego postępowania, że nie mieli wglądu do projektu budowlanego, ponieważ nie było go w aktach sprawy; (iii) dokument prywatny dotyczący analizy nasłonecznienia przedstawiony przez inwestora i sporządzony na jego zlecenie był wiarygodnym dowodem w sprawie, mimo że k.p.a. wymaga dla uzyskania wiadomości specjalnych, które są wymagane w sprawie, aby organ zwrócił się do biegłego o wydanie stosownej opinii, a prywatna analiza nie jest tożsama z taką opinią i nie może jej zastąpić również z powodu obligatoryjnego wyłączenia biegłego, który pozostaje ze stroną w stosunku zależności opisanym w art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.; (iv) organ prowadzący postępowanie nie miał obowiązku uwzględniania wniosków dowodowych skarżących, mimo że zgodnie z treścią art. 78 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić; (v) ustalenie przez Sąd, że na terenie objętym inwestycją możliwa jest zabudowa śródmiejska, mimo iż z treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Szczecina uchwalonego przez Radę Miasta Szczecin uchwałą Nr XVII/470/12 z 26 marca 2012 r. wynika, że rozróżnia ono wyraźnie jednostki planistyczne, na których obszarze zabudowa śródmiejska może być realizowana oraz jednostki, które takiej cechy nie posiadają, jak jednostka, w której znajduje się teren objęty przedmiotową inwestycją;

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), dalej: k.c., oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez uznanie przez Sąd, że budynki realizowane na działce nr ew. [...], które nie odpowiadają warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i pozbawiają skarżących prawa do dotychczasowego nasłonecznienia ich lokalu odpowiadają prawu, podczas gdy (i) stosownie do p.b. obiekty należy projektować tak, aby szanować uzasadnione interesy osób trzecich, w tym ochronę nieruchomości sąsiednich; (ii) stosownie do przepisów k.c. skarżący mają wyłączne prawo korzystania z lokalu, a poprzez zgodę na ograniczenie nasłonecznienia ich lokalu ograniczono prawo skarżących do właściwej ekspozycji ich lokalu na światło słoneczne; (iii) konsekwencją dowolności działania organu, a następnie Sądu jest pozbawienie skarżących praw wynikających z własności nieruchomości i doprowadzenie do sytuacji postępującej realizacji inwestycji, a tym samym postępującej szkody w majątku skarżących i faktycznego wywłaszczania skarżących z prawa do właściwego nasłonecznienia ich lokalu;

2) § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz § 60 ust. 1 i ust. 3 w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dalej: r.w.t., poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie możliwe było zmniejszenie odległości pomiędzy budynkami oraz ograniczenie dotychczasowego czasu nasłonecznienia i naruszenie reguł przesłaniania z uwagi na zakwalifikowanie przez Sąd terenu objętego inwestycją jako zabudowy śródmiejskiej, podczas gdy: (i) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wyraźnie rozróżnia zabudowę śródmiejską od innych rodzajów zabudowy: tereny S.P.03 oraz S.P.08 oraz S.P.13; (ii) organ w wydanym postanowieniu, a za nim Sąd dokonał oderwanej od treści studium jego analizy, z której wynika, że na terenie, na którym prowadzona jest przedmiotowa inwestycja możliwa jest zabudowa śródmiejska w sytuacji, gdy samo studium takiej zabudowy na analizowanym terenie nie przewiduje; (iii) zapisy studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego inwestycją nie odpowiadają definicji zabudowy śródmiejskiej wskazanej w § 3 pkt 1 r.w.t., bo nie wskazują, aby w terenie S.P.07 była dopuszczalna zabudowa śródmiejska; (iv) dla terenu opisującego sporną nieruchomość, tj. terenu S.P.07 nie przewiduje zabudowy śródmiejskiej; (v) definicja zabudowy śródmiejskiej zawarta w § 3 pkt 1 r.w.t. wymaga, aby zabudowa ta była określona w studium; (vi) położenie działki w środku miasta nie oznacza, że jest na niej dopuszczalna zabudowa śródmiejska; (vii) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w ramach ogólnych wytycznych wskazanych dla Osiedla Śródmieście Północ stanowi, że w części zachodniej odnoszącej się do terenu, na którym realizowana jest przedmiotowa inwestycja, część zachodnia/taras górny ma charakter zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności z prestiżowymi przestrzeniami otwartymi /Jasne Błonia/ oraz funkcjami ponadlokalnymi/ szkoły wyższe, siedziba TVP, hala sportowo - widowiskowa itp./ Rozwijać się będzie w kierunku podnoszenia jakości przestrzeni i istniejących funkcji z możliwością wprowadzenia uzupełniających funkcji ponadlokalnych i usług związanych z obsługą osiedla, co wyklucza stanowisko Sądu, który w niniejszej sprawie orzekał w oparciu o nieaktualny stan prawny sprzed nowelizacji r.w.t. mającej miejsce w 2018 r. i oznacza dokonanie niedopuszczalnej i naruszającej przepisy rozszerzającej wykładni § 13 ust. 4 r.w.t., który w razie trudności interpretacyjnych powinien być interpretowany ścieśniająco. Rozszerzająca wykładania przepisów prawa w tym zakresie uderza w prawa nieruchomości sąsiednich.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżących na uzasadnionych podstawach.

Poddana kontroli Sądu I instancji decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego została wydana w trybie wznowienia postępowania. W myśl art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Z art. 146 § 2 k.p.a. wynika, że decyzji nie uchyla się w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i taką ocenę w rozpatrywanej sprawie sformułował Wojewoda Zachodniopomorski względem poddanej badaniu we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z 18 grudnia 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. sp. k. pozwolenia na budowę, którą Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku w całości podzielił. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kierując się takim stanowiskiem, Sąd I instancji nie dokonał wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ponieważ nie uchybia ona przepisom powołanym w skardze kasacyjnej.

Brak jest uzasadnionych podstaw, by przyjąć za skarżącymi, że w kontrolowanej sprawie Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 2 i art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Wbrew poglądowi prezentowanemu w skardze kasacyjnej, nie znajduje bowiem potwierdzenia zarzut, że Wojewoda Zachodniopomorski dokonał niewyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy, co powodowało, że dostępny materiał dowodowy podlegał wadliwej ocenie w kontekście przesłanki wznowienia postępowania i zarzutów stawianych przez strony udzielonemu inwestorowi pozwoleniu na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, że w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, formułując na jego podstawie prawidłowe wnioski umożliwiające w stwierdzonym stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji, o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a.

Wszystkie kwestie związane z oceną warunków umożliwiających zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji zaprojektowanej na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...], która to okoliczność miała zasadnicze znaczenie dla możliwości posłużenia się przez organ odwoławczy rozstrzygnięciem prowadzącym do odmowy uchylenia decyzji nr 1902/19 z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, zostały przez Wojewodę szczegółowo rozważone, co dokumentują akta sprawy i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zastosowanie przepisów r.w.t. kształtujących dopuszczalny sposób usytuowania zaprojektowanej zabudowy (zespołu czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych i jednego budynku mieszkalno-usługowego) pod kątem przesłaniania i innych reguł dotyczących relacji przestrzennych w zabudowie umożliwiających dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi stanowiło w niniejszej sprawie przedmiot sporu, niemniej podjęte przez organ czynności wyjaśniające zostały przez Sąd I instancji prawidłowo uznane za dowodzące, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz § 60 ust. 1 i ust. 3 w zw. z § 3 pkt 1 r.w.t.

Treść skargi kasacyjnej nie zawiera argumentacji wskazującej na niepoprawność przedstawionego we wznowionym postępowaniu przez inwestora opracowania ("Analiza nasłonecznienia mieszkań zlokalizowanych przy południowej elewacji w budynku przy ul. [...] (dz.nr [...]) zwróconych w stronę sąsiedniej działki nr [...]" z grudnia 2020 r., sporządzona przez dra inż. arch. M. S., k. 34-73 akt adm.) w zakresie, w jakim poddane zostało w nim analizie nasłonecznienie lokali mieszkalnych w budynku, w którym zamieszkują skarżący, w tym również w należącym do nich lokalu nr 3. Ruch strefy nasłonecznienia i cienia na elewacji budynku przy ul. [...] ujawniał, że wszystkie lokale mieszkalne mają zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00 (dla lokalu nr 3 jest to odpowiednio czas 4 h 10 min. w godz. 11.55-16.05). Organ umożliwił skarżącym szczegółowe zapoznanie się z powyższym dokumentem włączonym do akt sprawy, co pozwalało względem przyjętych w nim założeń i sformułowanych wniosków kierować merytoryczne uwagi, od czego jednakże skarżący odstąpili, sprowadzając swoje zastrzeżenia wyłącznie do zaakcentowania, że inwestycja realizowana przez inwestora będzie powodować skrócenie czasu nasłonecznienia lokalu skarżących w stosunku do nasłonecznienia, do którego lokal ten posiadał dostęp przed realizacją kwestionowanego przedsięwzięcia. Niewątpliwie tego rodzaju zarzut skarżących nie pozwalał organowi przypisać projektowi budowlanemu wadliwości uniemożliwiającej jego zatwierdzenie w toku jego kontroli będącej następstwem wznowienia postępowania. Wojewoda Zachodniopomorski przy rozpatrywaniu odwołania dysponował przesłanym przez Prezydenta Miasta Szczecina projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją nr 1902/19 (pismo Prezydenta Miasta Szczecina z 30 lipca 2020 r., znak WUiAB-II.6740.348.2020.GW), przy czym z akt sprawy nie wynika, by skarżący zwracali się do organu o możliwość zapoznania się z jego treścią.

W kontekście podniesionego przez skarżących kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 p.b. w zw. z art. 140 k.c. oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji przypomnieć trzeba, że istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zakres ochrony uprawnień osób trzecich, do której zobowiązany jest organ administracji architektoniczno-budowlanej w procesie budowlanym, wyznaczają wiążąco przepisy prawa materialnego. Z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. wynika, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Nie chodzi zatem o wszelkie uciążliwości czy też utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych a nie interesów faktycznych innych osób. Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację planowanego przez niego zamierzenia, do czego niewątpliwie by doszło, gdyby organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany był brać pod uwagę stanowisko właściciela sąsiedniej nieruchomości odnośnie do projektowanej w jego sąsiedztwie inwestycji, w tym zobowiązany był uwzględniać – co pozostaje postulatem skarżących – nieistnienie zgody na zmianę "właściwej ekspozycji" na światło słoneczne lokalu mieszkalnego sąsiadującego z nowo powstającą zabudową.

Kwalifikowanie przez skarżących przedstawionego przez inwestora opracowania zawierającego analizę nasłonecznienia lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku sąsiadującym z terenem inwestycji jako dokumentu prywatnego nie odbierało mu mocy dowodowej. Powołanie biegłego, w myśl art. 84 § 1 k.p.a., ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane jest posłużenie się wiadomościami specjalnymi, którymi nie dysponuje organ. Kwestia związaną z wymogiem rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie, czy odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od zaprojektowanych przez inwestora obiektów umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń powinna była być traktowana przez Sąd I instancji jako element weryfikacji przez organ zgodności przedłożonego projektu budowlanego (projektu zagospodarowania działki) z przepisami techniczno-budowlanymi i w tym zakresie, jeżeli kwestia ta budziła określone wątpliwości, organ administracji architektoniczno-budowlanej był upoważniony do wezwania inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej celem wyjaśnienia tychże. W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1-3 p.b. do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., II OSK 191/15). Działanie polegające na wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących projektu może niewątpliwie przybrać formę sporządzenia przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania dodatkowej analizy spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych, co powoduje, że odrzucić należy założenie, że tego rodzaju opracowanie przedstawione przez inwestora należy traktować jako pozbawione wszelkiej przydatności, ponieważ organ administracji architektoniczno-budowlanej nie powinien uznawać za wiarygodny dowodu, który jest sporządzany na zlecenie inwestora przez osobę pozostającą z nim w stosunku zależności, odpowiadającym przesłance wyłączenia biegłego na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 w zw. z art. 84 § 2 k.p.a.

Powyższe nakazuje zgodzić się z Sądem I instancji, że w okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do uwzględnienia przez Wojewodę Zachodniopomorskiego wniosku skarżących o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia wpływu realizacji inwestycji objętej udzielonym pozwoleniem na czas nasłonecznienia pomieszczeń lokalu należącego do skarżących, a tym bardziej dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości należącej do skarżących i miejsca realizacji inwestycji na okoliczność ustalenia rzeczywistych skutków oddziaływania spornego przedsięwzięcia.

Nieuzasadniony charakter ma również ta grupa zarzutów skarżących kasacyjnie, które przypisują Sądowi I instancji błędne rozważenie w toku kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Szczecina uchwalonego przez Radę Miasta Szczecin uchwałą Nr XVII/470/12 z 26 marca 2012 r. pod kątem określenia, czy wymagania odnośnie do przesłaniania i nasłonecznienia istniejącej zabudowy śródmiejskiej są spełnione.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji dokonał wykładni pojęcia zabudowy śródmiejskiej, uznając przez odwołanie się do dotychczasowego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że należy przez nie rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który należy rozumieć szeroko, obejmując nim nie tylko jeden teren centralny miasta (zazwyczaj w mniejszych miastach), lecz także wielość "terenów centrotwórczych" w dzielnicach miast. Niewątpliwie to wyjaśnienie należy uznać za nieodpowiadające treści § 3 pkt 1 r.w.t., którą należało się posłużyć w niniejszej sprawie, uwzględniając, że kryterium prawnego oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie powinno się odnosić do nieobowiązującego brzmienia przepisu. Do 1 stycznia 2018 r. posługiwał się on kategorią zabudowy znajdującej się na obszarze "funkcjonalnego śródmieścia", jednakże po zmianie przepisu dokonanej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2285) nakazywał obejmować analizowanym pojęciem zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy".

Powyższy błąd nie miał tym niemniej istotnego wpływu na sposób rozważenia przez Sąd I instancji zaznaczonej kwestii, albowiem przeprowadzona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jej analiza wskazuje na wzięcie pod uwagę przez Sąd charakteru zabudowy przewidzianej dla terenu inwestycji w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Szczecina uchwalonego przez Radę Miasta Szczecin uchwałą Nr XVII/470/12 wraz z poprawnym określeniem, że sporny teren obejmujący działki nr ew. [...] i [...], znajdując się na "obszarze śródmieścia" - osiedlu Śródmieście Północ dzielnicy Śródmieście w Szczecinie (nr jednostek planistycznych S.P.02 i S.P.07) powinien być traktowany jako odpowiadający wymaganiom przewidzianym w § 3 pkt 1 r.w.t. Sposób określenia w Studium przez Radę Miasta Szczecina funkcji dominującej i uzupełniającej terenu, wyrażający się w przeznaczeniu go pod "zabudowę mieszkaniową wysokiej intensywności", pozwalało, jak trafnie uznał Sąd I instancji, odległość przesłaniania określoną w § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t. pomniejszyć, sprawiając, że usytuowanie zaprojektowanych na działce nr ew. [...] budynków mieszkalnych wielorodzinnych jako obiektów przesłaniających Wojewoda Zachodniopomorski mógł uznać za zgodne z wymaganiami techniczno-budowlanymi.

Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżących, przyjęte w wyroku stanowisko nie stanowiło wniosku opartego na posłużeniu się przez Sąd w sposób niedopuszczalny rozszerzającą wykładnią przepisu. Treść normatywna § 3 pkt 1 r.w.t. wskazuje, że prawodawca czyni kluczowym dla możliwości zastosowania w stosunku do projektowanego przedsięwzięcia zasad "zabudowy śródmiejskiej" stwierdzenie, że dotyczy ona terenu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a przy jego braku w studium, pod zabudowę, której dopuszczona w tych aktach intensywność (natężenie) pozwala na realizację wielu obiektów budowlanych skoncentrowanych (zgrupowanych) na tym obszarze. Wskazana intensywność zabudowy powinna być oceniana pod kątem charakteru, wielkości i cech zabudowy znajdującej się w obszarze śródmieścia danego miasta, a także przy uwzględnieniu maksymalnej ochrony uprawnień właścicielskich. Zabudowa śródmiejska niewątpliwie może zostać scharakteryzowana w sposób opisowy poprzez określenie jej postaci, co nie pozwala temu, czy prawodawca w wymienionych w § 3 pkt 1 r.w.t. aktach planistycznych bezpośrednio posłużył się terminem "zabudowy śródmiejskiej", nadawać charakteru rozstrzygającego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

-----------------------

Strona