Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 356/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 48b ust. 2 pkt 1, art. 49e pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

﻿Sygn. akt II SA/Go 356/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku letniskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB, organ I instancji) decyzją z [...] marca 2024 r. [...], powołując się na art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.; dalej jako u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej jako k.p.a.), nakazał A. G. rozbiórkę budynku letniskowego nr [...] o wymiarach ok. 5,30 m x 7,30 m, wzniesionego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki o numerze ewid. gruntu [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W uzasadnieniu decyzji PINB podał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2022 r. na opisanej powyżej działce ustalono, że na jej terenie pozostaje w budowie pięć budynków letniskowych. Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek nr [...] (według załącznika mapowego do protokołu kontroli). Budynek letniskowy ma obecnie wymiary około 5,30 m x 7,30 m. Jest to budynek dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, wymurowany z betonu komórkowego, z dachem dwuspadowym, pokryty blachą. Inwestorem budowy jest A. G. (dalej także jako strona, skarżąca). Natomiast właścicielami działki są M. i A. K. Przedmiotowe roboty zostały rozpoczęte

w kwietniu 2022 r. i nie zostały poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonaniem zgłoszenia.

Postanowieniem z [...] września 2022 r. znak: [...] PINB wstrzymał budowę opisanego wyżej budynku letniskowego nr [...], jednocześnie informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego - budynku letniskowego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego.

W dniu [...] października 2022 r. do PINB wpłynął wniosek o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. znak: [...] PINB nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] kwietnia 2023 r. następujących dokumentów dotyczących budowy powyższego budynku letniskowego nr [...], to jest:

– zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;

– projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany; w postaci papierowej — w 3 egzemplarzach albo elektronicznej — wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;

– oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

– 2 egzemplarzy projektu technicznego,

– w przypadku złożenia wniosku o legalizację w stosunku do obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b., poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, oraz w przypadku, o którym mowa w art. 49 ust. 4a p.b., organowi nadzoru budowlanego należy przedłożyć również załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile przedłożenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Kolejno postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak: [...] oraz postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. znak: [...] na wnioski skarżącej z dnia [...] kwietnia 2023 r. i z dnia [...] lipca 2023 r., PINB przedłużył termin na dostarczenie dokumentów, wskazanym w ww. postanowieniu odpowiednio do dnia [...] lipca 2023 r. i do dnia [...] grudnia 2023 r.

Zobowiązana w terminie dostarczyła projekt architektoniczno - budowlany sporządzony dnia [...] stycznia 2023 r. w postaci papierowej w trzech egzemplarzach oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z [...] lipca 2023 r.

W związku z kolejnym wnioskiem z dnia [...] grudnia 2023 r. A. G.

o przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów z uwagi na oczekiwanie na zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, w dniu [...] grudnia 2023 r. organ I instancji postanowieniem znak: [...] przedłużył do dnia [...] marca 2024 r. termin wykonania nałożonego obowiązku.

Pismem z [...] stycznia 2024 r. znak: [...] Burmistrz [...] poinformował, że do Urzędu Miejskiego nie wpłynął wniosek inwestora tj. A. G. o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy budynku letniskowego nr [...] na działce nr ewid. [...], obręb ewid. [...].

Postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. znak: [...] uchylił własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie przedłużenia terminu na dostarczenie dokumentów.

W dniu [...] lutego 2024 r. wpłynął kolejny wniosek skarżącej o wyznaczenie nowego terminu dostarczenia dokumentów dotyczących zgodności budowy budynków letniskowych nr [...] i [...], do którego dołączono kopię wezwania do uzupełnienia wniosku w sprawie wydania zaświadczenia.

PINB uznał, że w wyznaczonym terminie strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów legalizacyjnych (został złożony tylko projekt architektoniczno - budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W związku z tym organ powiatowy zdecydował o zastosowaniu art. 49e pkt 3 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem

w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wszystkich dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Odnosząc się do pisma inwestorki z [...] lutego 2024 r., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, zawierającego wniosek o wyznaczenie nowego terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych organ I instancji stwierdził, że nie jest zasadne kolejne przedłużanie tego terminu w sytuacji, gdy wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony dopiero w bieżącym roku. Ponadto w ocenie PINB należy domniemywać, że wniosek inwestorki o wydanie zaświadczenia zostanie rozpatrzony negatywnie "z uwagi na decyzję Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej w [...] o nie podejmowaniu inicjatywy uchwałodawczej w zakresie zmiany lokalizacji nieprzekraczalnej linii zabudowy na terenie działki o numerze ewidencyjnym gruntu [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]". Zdaniem PINB kilkukrotnie wydłużany termin był okresem wystarczającym do skutecznego złożenia przez inwestorkę wszystkich wymaganych dokumentów legalizacyjnych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w którym zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez brak wyjaśnienia istoty sprawy w całości, w zakresie w jakim organ wydał decyzję nakazująca rozbiórkę. W ocenie strony odwołującej organ nie zebrał

w wyczerpujący sposób i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie,

a także nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w odwołaniu zarzucono organowi powiatowemu naruszenie art. 48 u.p.b. przez "przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona nie wypełniła przesłanek legalizacji budowlanej, podczas gdy przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty,

w tym projekty budowlane. Brak złożenia zaświadczenia o zgodności z planem, stanowi naruszenie, jednakże strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia, ale go nie otrzymała, a po drugie budowa tylko w sposób nieznaczny odbiega od planu, nie stanowi zatem przeszkody do legalizacji. W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Pismem z [...] kwietnia 2024 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ odwoławczy) zwrócił się do Burmistrza [...] o udzielenie informacji, w jakiej dacie został złożony do Burmistrza [...] wniosek inwestora o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy wskazanych budynku letniskowego nr [...] oraz czy zostało zakończone postępowanie w sprawie tego wniosku, a jeśli tak to w jaki sposób zostało ono zakończone. WINB zwrócił się również o przekazanie kopii wniosku o wydanie zaświadczenia a także kopii rozstrzygnięć lub innych pism wydanych przez organ właściwy w sprawie wydania zaświadczenia.

Burmistrz [...] w piśmie z [...] maja 2024 r. znak: [...] poinformował, że inwestor został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, natomiast "w związku z brakiem uzupełnienia w wyznaczonym terminie wniosek o wydanie zaświadczenia został pozostawiony bez rozpoznania". Do pisma dołączono odpis wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o wydanie zaświadczenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] WINB, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji PINB i postanowień poprzedzających to orzeczenie stanowiły przepisy u.p.b. w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych ustawą

z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2020 r. pozycja 471), której przepisy w zasadniczej części weszły

w życie w dniu 19 września 2020r. W art. 25 ustawy nowelizującej przyjęto zasadę, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawa Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Następnie WINB przytoczył treść art. 49e pkt 3 i 48 ust. 1 u.p.b. wskazując, że PINB prawidłowo zakwalifikował rozpatrywane przedsięwzięcie budowlane jako sytuację, o której mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b. i w związku z tym postanowieniem

z dnia [...] września 2022 r. wstrzymał budowę budynku letniskowego nr [...]

o wymiarach około 5,30 m x 7,30 m prowadzoną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki o nr ewid. gruntu [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], przez skarżącą i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Organ odwoławczy podał, iż nie było w sprawie okolicznością sporną, że przedmiotowy obiekt ze względu na jego przeznaczenie i wymiary wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 w związku z art. 29 u.p.b.), natomiast wykonane przy nim roboty budowlane zostały przeprowadzone bez uzyskania decyzji w tym przedmiocie, co oznacza, że zostały wykonane

w warunkach samowoli budowlanej. Prawidłowo również organ I instancji przyjął, że w sprawie znajduje zastosowanie tryb legalizacyjny uregulowany w art. 48 u.p.b.

PINB, w związku z wnioskiem inwestorki o legalizację budowy budynku letniskowego nr [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. nałożył na nią obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] kwietnia 2023 r. wymienionych w tym postanowieniu dokumentów dotyczących przedmiotowej budowy budynku letniskowego nr [...]. Ponadto w każdym z postanowień wydanych w przedmiotowym postępowaniu PINB pouczał inwestora o określonych w art. 49e u.p.b. konsekwencjach niewykonania nałożonych obowiązków i przesłankach do wydania nakazu rozbiórki.

Zdaniem WINB stanowisko organu powiatowego odnośnie braku wykonania przez inwestorkę w wyznaczonym przez ten organ terminie obowiązku przedstawienia zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego jest prawidłowe. Termin ten wyznaczony został przez PINB w [...] na dzień [...] kwietnia 2023 r., a następnie dwukrotnie przedłużany. Co więcej, organ powiatowy przedłużył po raz kolejny ww. termin do dnia [...] marca 2024 r., jednakże postanowienie w tym zakresie zostało uchylone przez organ I instancji w związku z uzyskaniem informacji z organu właściwego do wydania zaświadczenia o braku wpływu wniosku o jego wydanie. W takiej sytuacji organ powiatowy zasadnie odmówił wydłużenia terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, a właściwie dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło przedmiot żądania strony we wniosku inwestorki, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, który wpłynął do PINB w dniu [...] lutego 2024 r.

Z kolei z ustaleń WINB dokonanych w ramach niniejszego postępowania odwoławczego jednoznacznie wynika, że do Burmistrza [...] wpłynął wniosek inwestorki z [...] lutego 2024 r. o wydanie wskazanego zaświadczenia, ale został on pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na brak uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego przedstawienie zaświadczenia zawierającego ocenę zgodności samowolnie zrealizowanej budowy

z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy istotnej dla wyniku postępowania kwestii i ma wpływ na jego wynik. Od zgodności inwestycji z planem uzależniona jest bowiem możliwość zatwierdzenia w ogóle projektu budowlanego. W sytuacji zaś, gdy adresat postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz kolejnego postanowienia o nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych nie przedstawi żądanego przez organ nadzoru budowlanego zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (podobnie jak nie przedstawi decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu), to tym samym upada dopuszczalność wydania postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, która nie powinna być przez organ nałożona na inwestora w sytuacji, gdy oczywistym jest, że proces legalizacji samowoli budowlanej nie zakończy się dla niego pozytywnie. Jedynym prawnie dopuszczalnym środkiem jest w takiej sytuacji wydanie decyzji

o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 3 u.p.b., który prawidłowo zastosował

w omawianej sprawie organ I instancji. Badanie zgodności inwestycji budowlanych z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, które stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.b. należy do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, dotyczyć może planu obowiązującego aktualnie (w dacie orzekania przez organ).

W związku z powyższym WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 u.p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że obowiązkiem organu właściwego do wydania pozwolenia na budowę, albo też organu właściwego do legalizacji samowoli budowlanej, jest zbadanie zgodności zamierzenia budowlanego z prawem, ale prawem obowiązującym na dzień orzekania, a nie z prawem, które może się zmienić w przyszłości. Natomiast hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, co w realiach rozpatrywanej sprawy może oznaczać podjęcie uchwały o zmianie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest dostateczną podstawą do przyjęcia, że powstało w ten sposób zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego jedynym właściwym w omawianej sprawie rozstrzygnięciem było wydanie na podstawie art. 49e pkt 3 u.p.b. nakazu rozbiórki opisanego wyżej budynku letniskowego nr [...]. W omawianym przypadku nastąpiło bowiem niedotrzymanie terminu przedłożenia kompletu dokumentów legalizacyjnych, co z kolei stanowiło przesłankę do wydania przez PINB decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W sytuacji bowiem niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków dotyczących przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać decyzję o jego rozbiórce.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzje WINB wniosła A. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 48b u.p.b. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie strona nie wypełniła przesłanek legalizacji budowlanej, podczas gdy przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym projekty budowlane; brak złożenia zaświadczenia o zgodności z planem, stanowi naruszenie, albowiem strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia, ale go nie otrzymała, a po drugie budowa w sposób nieznaczny odbiegająca od planu nie stanowi przeszkody do legalizacji;

2) art. 6 k.p.a. przez przekroczenie zakresu jego zastosowania.

II. naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 k.p.a. przez brak wyjaśnienia istoty sprawy w całości, w zakresie w jakim organ utrzymał

w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę; organ nie zebrał w wyczerpujący sposób i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie a także nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz obciążenie organu kosztami postępowania,

w tym kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona podniosła między innymi, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do zakresu przekroczenia niezgodności z planem. Uznał wyłącznie brak formalny w tym zakresie, podczas gdy z dokumentacji zebranej

w sprawie jednoznacznie wynika, że niezgodność dotyczy wyłącznie przekroczenia linii zabudowy o 2,5 metra bieżącego. Wszystkie pozostałe aspekty są spełnione. Przekroczenie jest wyłącznie na działce A. G. Brak jest innych uchybień takich jak wielkość zabudowy, odstępu od granicy działki czy koloru dachówek. Uchybienie zatem nie jest rażące i można było procedować procedurę legalizacyjną.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej, która odbyła się w dniu [...] listopada 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze. Podkreślił ponadto powołując się na wyroki tutejszego sądu w sprawach II SA/Go 267/24 i II SA/Go 268/24, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek weryfikacji zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z wniosku z dnia [...] września 2024 r. złożonego do Burmistrza [...], w którym skarżąca domaga się realizacji wszczętych uprzednio postępowań dotyczących wydania zaświadczenia o zgodności z planem budowy domku letniskowego nr [...] na okoliczność podejmowania przez skarżącą prób otrzymania tego zaświadczenia. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że skarżąca nie złożyła skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania tego zaświadczenia.

Uczestnik postępowania G. S. wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że Burmistrz [...] nie mógł wydać zaświadczenia dla domku nr [...] z uwagi na przekroczenie obowiązującej linii zabudowy.

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2024 r. WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z wniosku z [...] września 2024 r. , złożonego do Burmistrza [...] o realizację wszczętych uprzednio postępowań dotyczących wydania zaświadczenia o zgodności z planem budowy domku letniskowego nr [...]. , z uwagi na to, iż dotyczy okoliczności, które zaistniały już po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności, była decyzja WINB z [...] czerwca 2024 r. utrzymująca w mocy opisaną na wstępie decyzję PINB nakazującą skarżącej rozbiórkę budynku letniskowego nr [...] o wymiarach ok. 5,30 m x 7,30 m, wzniesionego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki o numerze ewid. gruntu [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

Niesporna w kontrolowanej sprawie była zasadność wszczęcia i prowadzenia procedury legalizacyjnej (art. 48 i nast. u.p.b.), gdyż inwestorka nie uzyskała na roboty polegające na budowie powyższego obiektu uprzedniego pozwolenia na budowę, mimo obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 1 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji

o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Nie zaktualizowały się bowiem przesłanki określone art. 29 – 31 u.p.b. zwalniające z uzyskania tego pozwolenia. Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 49e pkt 3 u.p.b. , który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W kontrolowanej sprawie skarżąca nie przedłożyła dokumentu wymaganego przez art. 48b ust. 2 pkt 1 u.p.b., tj. zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na terenie, na którym wzniesiony został opisanym powyżej budynek, obowiązuje uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia 28 kwietnia 2005 r. nr XXI/210/2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wypoczynkowo-turystycznych nad jeziorem [...] ([...]), Gmina [...] (Dz. Urz. Woj. z 2005 r., nr 31, poz. 720).

Skarżąca została zobowiązana do przedłożenia tego dokumentu postanowieniem z [...] listopada 2022 r. w terminie do [...] kwietnia 2023 r. Następnie postanowieniami z [...] kwietnia 2023 r., [...] sierpnia 2023 r. i [...] grudnia 2023 r., termin ten był przedłużany przez PINB odpowiednio do [...] lipca 2023 r., [...] grudnia 2023 r. i [...] marca 2024 r. Przy czym to ostatnie orzeczenie przedłużające zostało uchylone postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. Organ ustalił bowiem, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie powyższego zaświadczenia do Burmistrza [...]. Stąd też kolejnego wniosku skarżącej o wydłużenie terminu PINB nie uwzględnił i wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego nr [...]. Podkreślić należy, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie wymaganego zaświadczenia dopiero w dniu [...] lutego 2024 r. (data wpływu). Jednakże jak wynika z pisma Burmistrza [...] z [...] maja 2024 r. został on pozostawiony bez rozpoznania. Z urządzeń ewidencyjnych tut. Sądu oraz oświadczenia pełnomocnika skarżącej – złożonego na rozprawie - wynika, że nie została złożona przez inwestorkę skarga na bezczynność Burmistrza [...] w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, że wyznaczony przez PINB termin – przekraczający wielokrotnie minimalny okres 60 dni, wynikający z art. 48b ust. 1 u.p.b. – był wystarczający do wykonania obowiązku przedłożenia wymaganego zaświadczenia. Nieuzyskanie takiego dokumentu spowodowane było brakiem inicjatywy skarżącej w tym zakresie, która została podjęta dopiero po wydaniu wspomnianego postanowienia PINB z [...] stycznia 2024 r., zresztą nieskutecznie, skoro wniosek jej pozostał bez rozpoznania, a nie wykorzystała możliwości złożenia skargi na bezczynność. Stąd też brak było podstaw przedłużania skarżącej kolejny raz terminu do przedłożenia wspomnianego zaświadczenia.

Podkreślić należy, że w każdej sytuacji w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego niezbędne jest przedłożenie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszące. Natomiast nieprzedłożenie dokumentów legalizacyjnych w terminie wskazanym w postanowieniu nakładającym ten obowiązek oznacza, że organ nadzoru budowlanego musi wydać decyzję o rozbiórce stosownie do art. 49e pkt 3 u.p.b. (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., II OSK 3386/18, D. Sypniewski, Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2022, t. 2 i 4 do art. 48b).

Zwrócić również należy uwagę, że niezasadne było w kontrolowanej sprawie odwoływanie się przez pełnomocnika skarżącej do stanowiska wyrażonego

w uzasadnieniach wyroków wydanych przez tut. Sąd w sprawach o sygn. akt II SA/Go 267/24 i II SA/Go 268/24, dotyczących legalizacji budynków letniskowych nr [...] i [...], wzniesionych przez tą samą inwestorkę na działce nr [...] w miejscowości [...]. Pogląd bowiem wskazujący, że "organy nadzoru budowlanego na kolejnych etapach postępowania legalizacyjnego mają uprawnienie do badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" został wyrażony w odmiennym stanie faktycznym. W tych bowiem sprawach skarżąca przedłożyła zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności wzniesionych obiektów z ustaleniami wspomnianego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast Sąd powyższe stanowisko wyraził w kontekście tego, że "organy nie mogą być pozbawione możliwości weryfikacji prawidłowości wyników wykładni prawa ujętych w zaświadczeniu" i nie są związane tym zaświadczeniem będącym jedynie środkiem dowodowym, podlegającym ocenie. Na marginesie należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej w skargach kasacyjnych od powołanych wyroków kwestionuje dopuszczalność samodzielnej oceny przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym zarzuty sformułowane przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie świadczą raczej o niekonsekwentności jej stanowiska, a nie Sądu, w którego ocenie, dopiero przedłożenie wymaganego przez art. 48b ust. 2 pkt 1 u.p.b. aktualizuje obowiązek dokonania przez organy nadzoru budowlanego oceny zgodności wzniesionego nielegalnie obiektu z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przy czym jest oczywiste, że obiekt objęty nakazem rozbiórki w kontrolowanej sprawie jest niezgodny z powołanym powyżej planem zagospodarowania przestrzennego. Jak sama bowiem przyznała skarżąca przekracza on linię zabudowy o 2,5 m. Oznacza to, że niemal połowa obiektu przekracza tą linię od strony jeziora [...]. Podkreślić należy, iż organy nadzoru budowalnego nie są uprawnione – wbrew zarzutom skargi – do dokonywania wartościowania, czy ta niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego jest niewielka

i uzależnianie od wyniku tego wartościowania końcowego rozstrzygnięcia. Skarżąca doskonale zdawała sobie sprawę z tego, skoro - jak wynika z akt sprawy – podejmowała próby zmiany tego planu, zresztą bezskuteczne. Stąd też nieprzeprowadzenie w kontrolowanej sprawie powyższej oceny nie stanowi naruszenia prawa, a tym bardziej takiego, który miałby wpływ na wynik postępowania.

Bez znaczenia z punktu widzenia powołanych przepisów u.p.b. była podnoszona przez skarżącą okoliczność, że rozpoczęcie budowy przed uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz jej niezgodność z planem była wynikiem jej działania

w zaufaniu do profesjonalności projektanta. Inwestorka odpowiada bowiem za działania osób, którymi się posługiwała przy wznoszeniu obiektu budowalnego.

W tożsamy sposób należy również ocenić zarzucaną przez skarżącą niezgodność

z planem budynku wzniesionego przez właściciela działki sąsiedniej. Nielegalne bowiem wzniesienie innych obiektów w okolicy (zresztą jedynie ewentualne, gdyż nie było to przedmiotem niniejszego postępowania) nie może sanować naruszeń u.p.b. stwierdzonych w przypadku budynku skarżącej.

Reasumując - w ocenie Sądu - organy dokonały wystarczających ustaleń

i prawidłowej oceny zgromadzonego materiału bez naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto dostatecznie uzasadniły swe rozstrzygnięcia, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu umożliwiającym ich kontrolę sądowoadministracyjną. Przeprowadzona powyżej analiza przepisów nie wykazała również naruszenia przepisów prawa materialnego. Niewątpliwie zatem zasadne było – wobec braku przedłożenia wymaganego przez art. 48b ust. 2 pkt 1 u.p.b. zaświadczenia – orzeczenie nakazu rozbiórki opisanego na wstępie budynku letniskowego, na podstawie art. 48e pkt 3 u.p.b.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – oddalił skargę.