Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 995/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. S., R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 czerwca 2022 r. nr SKO.GN/41.8/170/2022/9033 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022r. nr SKO.GN/41.8/170/2022/9033 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent) z dnia 27 maja 2022r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu naliczonego podatku od towarów i usług (VAT) od ceny sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], o powierzchni 93 m2, z karty mapy [...], obręb L. (dalej: nieruchomość), w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 291 m2, z karty mapy [...], obręb L., będącej współwłasnością E. i R. S. (dalej: Skarżący).

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570) w zw. z § 1 pkt 12 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 775, dalej: k.p.a.).

Stan sprawy.

W dniu 28 kwietnia 2022r. Skarżący wystąpili z żądaniem zwrotu w trybie administracyjnoprawnym podatku od towarów i usług (VAT) w kwocie 7.700,40 zł naliczonego od ceny sprzedaży na ich rzecz nieruchomości - akt notarialny został zawarty dnia 2 marca 2022r.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2022r. Prezydent Miasta K. odmówił wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie zwrotu naliczonego podatku od towarów i usług (VAT) od ceny sprzedaży nieruchomości.

W postanowieniu wskazano, iż zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy sprawa nie podlega załatwieniu przez organ w formie decyzji, ponieważ ma charakter cywilnoprawny i brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę do wydania decyzji.

Wyjaśniono, że sprzedaż nieruchomości na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 344, dalej: u.g.n.) ma charakter cywilnoprawny, a przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania Skarżących w trybie administracyjnym.

Na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli zażalenie, w którym podnieśli, iż pozostają we wspólności ustawowej małżeńskiej, a nieruchomość została zakupiona na ich współwłasność. Skarżący stwierdzili, iż mają interes prawny w złożeniu wniosku o zwrot VAT i zgodnie z art. 28 k.p.a. są stronami w postępowaniu administracyjnym, dlatego też powinien im być nadany przymiot strony.

Skarżący wskazali, że Miasto K. jest zainteresowane, aby nie rozpatrywać ich żądania, a organ podchodzi do tej sprawy w trybie formalistycznym aby zamknąć im drogę administracyjną do uzyskania zwrotu naliczonego podatku od towarów i usług (VAT). Podnieśli, że istotą sprawy jest to, czy sprzedaż nieruchomości jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, czy jest zwolniona z tego podatku. Regulują to przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004. O podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 931 ze zm.) w związku z Uchwałą nr VI/101/19 Rady Miasta Katowice z dnia 28.03 2019r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyli ponadto, że ich sprawa nie dotyczy faktu sprzedaży działki [...], a dotyczy tylko opodatkowania tej sprzedaży podatkiem VAT.

SKO postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W postanowieniu wyjaśniono, że mając na uwadze prawidłowo ustalony stan faktycznym, nie można w k.p.a. wskazać przepisu prawa upoważniającego do dochodzenia w trybie administracyjnym zwrotu kwoty naliczonego podatku od towarów i usług (VAT) od ceny sprzedaży nieruchomości. Po zacytowaniu art. 1 k.p.a. SKO stwierdziło, iż przepisy k.p.a. nie są, co do zasady stosowane do wszystkich przejawów działalności administracji publicznej, a jedynie do spraw podlegających załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej.

W rezultacie, jak przyjęto, dochodzenie od organu roszczeń z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) od ceny sprzedaży nieruchomości nie odbywa się w trybie administracyjnym.

Na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli do tut. Sądu skargę, w której zarzucili, że:

- przy rozpatrzeniu naszego zażalenia na postanowienie organu I instancji pominięto uregulowania prawne zawarte w art. 7 i art. 7a § 1 k.p.a.,

- zażalenie Skarżących poddano wyłącznie analizie literalnej, zaś nie odniesiono się do strony merytorycznej naszego żądania zwrotu naliczonego podatku VAT,

- błędnie ustalono, że żądanie Skarżących nie ma podstawy materialnoprawnej,

- błędnie stwierdzono, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy,

- błędnie przywołano art. 1 k.p.a. do stwierdzenia, że żądnie nie może być rozpatrzone w trybie administracyjnym.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Wnieśli ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący wyjaśnili, iż w dniu 2 marca 2022r. zakupili nieruchomość od Miasta K., a od sprzedaży tej działki naliczono podatek, co jest niezgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. Zdaniem Skarżących ich interes prawny we wszczęciu postępowania administracyjnego ma charakter materialnoprawny, a zgodnie z art. 7a § k.p.a. opisane wątpliwości winny być rozstrzygane na ich korzyść.

W skardze zarzucono, iż organ nie dokonał analizy żądania od strony merytorycznej.

Podkreślono, że żądanie Skarżących faktycznie odnosi się tylko do naliczenia podatku VAT, nie do faktu sprzedaży. Według Skarżących, decyzję o naliczeniu VAT od sprzedaży podjął Prezydent w zarządzeniu nr. [...] z dnia [...] r., gdzie w § 2 ustalił, że do ceny sprzedaży doliczony zostanie podatek od towarów i usług. Decyzja ta była podjęta samodzielnie, a nie na drodze cywilnoprawnej. Było to ustalenie o charakterze administracyjnym. Wskazano, iż organ pominął uregulowania zawarte w art.7 i art. 7 a § 1 k.p.a.

Skarżący zauważyli, iż zgodność § 2 w/w zarządzenia Prezydenta z obowiązującymi przepisami prawa nie może być rozpatrywana na drodze cywilnoprawnej. W przekonaniu Skarżących wniosek winien być rozpatrzony w postępowaniu administracyjnym i rozstrzygnięty w drodze decyzji administracyjnej lub milcząco. W ocenie Skarżących, w obowiązującym systemie prawnym nie ma zakazu dochodzenia na drodze administracyjnej praw do zwrotu od miasta naliczonego podatku VAT od sprzedaży nieruchomości gruntowej. Wyrażono przekonanie, że Miasto K. jest żywotnie zainteresowane by nie rozpatrywać sprawy Skarżących w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022r., poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu naliczonego podatku od towarów i usług (VAT) od ceny sprzedaży nieruchomości.

Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a.

Z treści powyższej normy wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (występuje np. w interesie innej osoby, czy w interesie społeczności lokalnej, nie mając uprawnień do reprezentowania tych podmiotów). Natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (por.: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r. II SA/Ol 983/11, Lex nr 1094438).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy nie naruszyły art. 61a § 1 k.p.a.

W realiach tej sprawy, trafne jest stanowisko organów, iż rozpatrzenie wniosku o zwrot naliczonego przy sprzedaży nieruchomości podatku VAT nie podlega załatwieniu przez Prezydenta Miasta K.. Sąd stwierdza, iż brak jest podstawy materialnej do rozpatrzenia wniosku Skarżących w trybie administracyjnym. W szczególności próżno takiej podstawy poszukiwać na gruncie k.p.a. lub na gruncie u.g.n. Zbycie spornej nieruchomości nastąpiło w formie aktu notarialnego, a sprzedaż ta była czynnością cywilnoprawną. Stosunki prawne obu stron umowy sprzedaży nieruchomości zostały ułożone na zasadzie równorzędności podmiotów i ekwiwalentności świadczeń, co wyklucza uznanie sprawy objętej wnioskiem Skarżących za sprawę do której zastosowanie znajdą przepisy k.p.a.

Co istotne, jak wynika ze skargi, podatek VAT naliczony od sprzedaży spornej nieruchomości stanowił element ceny. Wniosek Skarżących zawiera żądanie zwrotu naliczonego od sprzedaży nieruchomości podatku VAT, czyli dotyczy w istocie ceny, a więc istotnego elementu umowy sprzedaży nieruchomości. Tymczasem wszelkie spory, co do ustalonej w umowie ceny mają charakter cywilnoprawny. Prowadzi to do konkluzji, iż wniosek ma charakter sprawy cywilnej, a zatem wszelkie rozstrzygnięcia w tego rodzaju sprawach są wyłączone z kognicji organów administracji publicznej..

W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 259), a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.