Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 272/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 4 i 5, art92a ust. 1, załącznik nr 3.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Hanna Kamińska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 883/13 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. J. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:

W dniu 26 marca 2012 r. w W. poddano kontroli drogowej samochód kierowany przez skarżącego w toku, której kierowca okazał dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu wraz z ubezpieczeniem OC, licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką wydaną przez Burmistrza Miasta S., obejmującej obszar prowadzenia przewozu - miasto S., orzeczenie psychologiczne, lekarskie oraz świadectwo legalizacji pierwotnej taksometru zamontowanego w pojeździe. Ustalono, że skarżący przewoził w tym dniu zarobkowo pasażera, który oświadczył, że kurs zamówił dzwoniąc pod numer [...]. rozpoczął się on w Porcie Lotniczym W. O. – Przyloty, a zakończyć miał się w centrum W.. Ustalono także, że skarżący współpracuje z firmą G. C. T. od której otrzymuje zlecenia na wykonywanie usług taksówkowych.

Skarżący w nawiązaniu do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego wyjaśnił, że w dniu kontroli około godziny 14:00 wiózł innego klienta z S. na lotnisko O. i po wykonaniu przewozu otrzymała zlecenie droga radiową od firmy G., zgodnie z którym znajdujący się na lotnisku klient zamawiał przewóz.

W takim stanie sprawy Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] października 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych, stwierdzając, że strona wykonywała w dniu kontroli transport drogowy taksówką bez licencji gdyż transport wykonywany był poza obszarem oznaczonym w licencji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, objętą skargą decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przywołując treść art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.d.t.), określającym, że licencja udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący określoną jednostkę terytorialną, wskazał, że dopuszczone zostały wyjątki wykonywania przewozów z obszaru określonego w licencji poza ten obszar. Przepis art. 6 ust. 5 u.d.t. dopuszcza bowiem warunkowo wykonywanie przewozu poza obszar określony w licencji jedynie gdy wykonywany jest on w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Wyjątek ten nie mógł być zdaniem organu interpretowany w ten sposób, że przedsiębiorca uzyskuje drogą radiową zlecenie wykonania usługi przewozu, następnie oczekuje na pasażerów na innym obszarze niż określony w licencji i wykonuje usługi wewnątrz tego obszaru. W ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym sprawy, organ odwoławczy za prawidłowe uznał twierdzenie wykonywania przez skarżącego transportu drogowego taksówką na obszarze W. bez licencji i na tej podstawie wymierzył mu karę określoną w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący będąc w S. i przyjmując w tej miejscowości zlecenie wykonania usługi przewozu, mógł wyruszyć do W. a następnie bezpośrednio po zabraniu klienta powrócić na obszar wskazany w licencji. Niedopuszczalnym było w ocenie organu wykonywanie przewozu osób poza obszarem objętym licencją, jak w tej sprawie gdzie skarżący wykonywał na zamówienie klienta usługę przewozu po terenie W. poruszając się z jednego punktu tego miasta do innego punktu w tym samym mieście.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję wskazał powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką ma charakter podmiotowy jest, bowiem udzielana konkretnemu przedsiębiorcy, jeżeli spełnia warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 2 u.d.t. Przepisu art. 6 ust. 4 tej ustawy nadaje licencji również charakter przedmiotowy, gdyż wydawana jest ona na ściśle określony pojazd oraz obszar. Wobec tego licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką uprawnia do wykonywana transportu drogowego tylko na konkretnie oznaczonym w niej obszarze i konkretnym pojazdem, z uwzględnieniem sytuacji wymienionych w art. 6 ust. 5 u.t.d. Nie można przyjąć, w ocenie Sądu I instancji, aby wykonywanie transportu drogowego na innym, niż wymienionym w licencji obszarze, stanowiło wykonywanie takiego transportu na podstawie wymaganej licencji. Wykonywanie przewozu na terenie innym niż określonym w wydanej danemu przedsiębiorcy licencji, za wyjątkiem sytuacji podanych w powołanym przepisie, narusza określone w ustawie warunki, od których spełnienia uzależniona jest dopuszczalność wykonywania transportu drogowego taksówką, a to stanowi przesłankę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 2 ust. 6, art. 93 ust. 4 i ust. 5 oraz Ip. 1.1. załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Sąd wskazał, że art. 6 ust. 5 powołanej ustawy dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. W tym zakresie Sąd za niezasadne uznał stanowisko skarżącego, że w dniu kontroli dokonywał on przewozu osób w ramach licencji taksówkowej w drodze powrotnej z W. do S.. Przyjęcie kursu od G. C. T. oznaczało, w ocenie Sądu, konieczność udania się w zupełnie nowe miejsce w W. – R., które znajduje się w innym kierunku niż droga powrotna z W. – O. do S. wobec czego nie mogło być uznane za wykonywanie przewozu w warunkach określonych treścią art. 6 ust. 5 u.d.t. Ponadto w chwili przyjęcia zamówienia spoza obszaru licencji, skarżący przebywał w W., a więc nie wypełniał przesłanki znajdowania się na obszarze licencji, koniecznej do uznania przejazdu za dopuszczalny w świetle przywołanego przepisu. W takim stanie sprawy Sąd I instancji podzielił ocenę organów obu instancji, że w dniu kontroli skarżący nie legitymował się licencją taksówkową upoważniającą go do wykonywania tego typu transportu na obszarze, na którym faktycznie transport ten wykonywał i w związku z tym zasadnie stwierdziły wykonywanie tego przewozu bez wymaganej ustawą o transporcie drogowym licencji oraz wymierzono skarżącemu karę w wysokości 8000 zł.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

Skargą kasacyjną J. J. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 5 u.d.t. poprzez uznanie, że odwołujący się wykonywał transport drogowy w dniu 26 marca 2012 r. na terenie m.st. W. bez licencji, podczas gdy bezpośrednio przed kontrolą wykonywał przewóz pasażera z miejscowości S. na lotnisko im. F. Ch., po czym po złożeniu zamówienia przez klientka za pośrednictwem G. C. T. wykonywał transport drogowy do centrum W.;

2. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 4 u.d.t. poprzez błędne przyjęcie, że w dniu 26 marca 2012 r. skarżący wykonywał transport drogowy taksówką bez wymaganej licencji, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że posiadał ważną licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką o nr rej. [...].

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, poprzez zmianę wyroku i uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego jako naruszającej prawo oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 419).

W analizowanej skardze kasacyjnej skarżący wskazał tylko na zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, co oznacza, iż nie kwestionuje on ustalonego w sprawie przez organy administracji stanu faktycznego, zaakceptowanego przez Sąd I instancji. W świetle ustaleń organów administracji jest poza sporem, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz taksówką z Potu Lotniczego W. O. – P. do centrum W.. Okoliczność tą potwierdził pasażer znajdujący się w chwili kontroli w pojeździe.

Jest także poza sporem, iż skarżący posiadał licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, wydaną przez Burmistrza Miasta S., określającą obszar prowadzenia przewozów do miasta S..

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym: "Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego...". Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar obejmujący 1) gminę; 2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia; 3) miasto stołeczne W.. Licencja na transport drogowy taksówką jest więc uprawnieniem podmiotowo-przedmiotowym, co potwierdza stanowisko judykatury (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 290/10). Posiadana przez skarżącego licencja nr 2/2011 jednoznacznie określała obszar, na którym był uprawniony do wykonywania przewozów osobowych – miasto S..

Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Ostatnie zdanie cytowanego przepisu dotyczy sytuacji, w której pasażer złożył zamówienie z poza obszaru objętego licencją dla danego przewoźnika w celu przywiezienia tego pasażera z poza obszaru wskazanego w licencji na ten obszar. Nie jest zatem tak, że uprawniony z konkretnej licencji taksówkowej może pojechać z pasażerem np. z S. do W. i kończąc w W. kurs z tym pasażerem przyjmować następne zlecenia na przewozy po W., gdyż wykracza to poza uprawnienia wskazane w art. 6 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i poza wyjątki z ust. 5 tego przepisu.

Mając na uwadze powyższe ograniczenia przewoźnik otrzymując zlecenie z poza obszaru objętego posiadaną licencją powinien przede wszystkim dowiedzieć się od pasażera dokąd chce on zostać przewieziony, czy z miejsca zamówienia kursu na obszar objęty licencją przewoźnika, w takim przypadku przewóz może być wykonany, czy ma to być kurs po obszarze nieobjętym licencją przewoźnika i wówczas zlecenie nie może być przyjęte. W związku z tym tłumaczenia skarżącego, iż o przewozie decyduje wyłącznie pasażer, nie można uznać za uzasadniające naruszenia przepisu art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o transporcie drogowym. To nie pasażer bowiem odpowiada za naruszenie przepisów obowiązujących w transporcie, lecz przewoźnik, którego odpowiedzialność za naruszenie tych przepisów ma charakter zobiektywizowany niezależny od winy. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2013 r. wydanym w sprawie II GSK 214/12 przedsiębiorca nie może osiągnąć zamierzonego celu, gdy ma świadomość, że może swym działaniem wywołać ujemne skutki, lecz uważa, że zdoła ich uniknąć lub też tych skutków nie przewiduje, choć z łatwością mógłby i powinien to zrobić. Zatem nawet tzw. wina nieumyślna niweczy możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wobec stwierdzenia przez organy administracji naruszenia warunków przewozu wynikających z posiadanej przez skarżącego licencji mogła zostać nałożona kara pieniężna w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych. Stosownie natomiast do ust. 6 tego przepisu wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia został określony w załączniku nr 3 do ustawy. Zgodnie więc z lp. 1.1 tego załącznika została na skarżącego nałożona kara pieniężna w wysokości podanej w zaskarżonej decyzji, gdyż na obszarze W. nie posiadał uprawnień do świadczenia przewozów osobowych taksówką, a ustalony przewóz z Portu O. do centrum W. nie mieścił się w uprawnieniach wynikających z posiadanej licencji, nie spełniając także warunków z art. 6 ust. 4 i ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.

W przypadku, gdy transport drogowy taksówką jest wykonywany na obszarze niewymienionym w licencji, a zatem sprzecznie z treścią udzielonej licencji, dochodzi do wykonywania wspomnianego transportu bez wymaganej licencji. Stosownie do treści przepisu art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Oznacza to, że kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć w gminie na której udzielono licencji.

Wbrew zatem twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji zasadnie zaakceptował dokonana w przez organy administracji w tej sprawie wykładnię i prawidłowe zastosowanie art. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 5 u.d.t. oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 4 u.d.t. poprzez uznanie, że skarżąc wykonywał transport drogowy w dniu 26 marca 2012 r. na terenie m.st. W. bez licencji, o której mowa jest w art. 5 ust. 1 u.d.t. w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.