Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 341/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skarg W. T. i B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.):

- nakazano właścicielom działek nr [...] i nr [...] – S. i A. R.; nr [...] – W. T. i M. R.; nr [...] – B. i W. Z.; nr [...] – A. i A. K.; nr [...] – Gminie B. położonym w rejonie ulic [...] w B. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i nr [...] (pierwotnie błędnie wskazano nr [...] i [...]) położonych przy ul. [...] w B. powstałych w wyniku zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, poprzez przebudowę rurociągu usytuowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] ze średnicy Ø 250 na średnicę Ø 600 zgodnie z załącznikiem 1 do decyzji;

- nakazano właścicielowi działki nr [...] przy ul. [...] w B. – J. S.A. w K. wykonanie odwodnienia skarpy nasypu na działce poprzez wykonanie rowu odpływowego umocnionego płytami betonowymi typu krata na włókninie filtracyjnej zgodnie z załącznikiem 2 do decyzji.

Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie na wniosek B. M. i M. M. współwłaścicielek działek nr [...] i nr [...] (pierwotnie błędnie wskazano [...] i [...]) przy ul. [...] w B., które zwróciły uwagę na nieprawidłowe funkcjonowanie rurociągu usytuowanego w rejonie ulic [...] w B. (zastój wody, wybijanie wody na powierzchnię terenu). Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji dopuścił dowód z ekspertyzy uprawnionego specjalisty z zakresu budownictwa wodno – melioracyjnego z uprawnienia budowlanymi. Biegły Z. L., na podstawie oględzin (sierpień 2015 r.), obserwacji i analizy stanu faktycznego w przedłożonej ekspertyzie (opisując zmiany stanu terenu od roku 1999) wskazał, że wody opadowe na tym terenie spływają w kierunku północno – wschodnim, zaś ich odbiornikiem był rów otwarty przebiegający od ul. [...] przez ul. [...] i następnie działki nr [...], [...], [...], [...], [...]. Urbanizacja tego terenu spowodowała wykonanie kolektora deszczowego Ø 600 łączącego się z otwartym rowem na działce nr [...], zaś postępujący proces inwestycyjny na działkach nr [...], [...], [...] skutkował przebudową rowu otwartego na rurociąg o średnicy Ø 250, który przykryto ziemią i zagospodarowano jako ogrody przydomowe. Dalsza zabudowa terenu (utwardzenie, posadowienie budynków) i wykonanie kanalizacji deszczowej oraz podłączenie jej do rurociągu Ø 600 na terenie obecnie zajmowanym przez sklep B. i utwardzonym (działka nr [...]) wpłynęły na zwiększenie ilości odprowadzanej nim wody, jej spływ m.in. na działkę nr [...] (która z kolei jako nieutwardzona częściowo infiltruje wodę), jednakże nie zniwelowały drożności kolektora pod działkami nr [...], [...] i [...]. Biegły ustalił też, że studnia na działce nr [...] łączy dwa rurociągi Ø 600. Odpływ studni połączony jest wylewką betonową z rurociągiem Ø 250 na działce nr [...] przy ogrodzeniu z działką nr [...]. Analizując rzędne terenu oraz ilość przepływającej wody biegły stwierdził, że średnica rurociągu Ø 250 przy prognozowanej ilości wód opadowych występujących na tym terenie jest za mała. Skonkludował, że postępująca urbanizacja terenu, włączanie nowych przyłączy kanalizacyjnych do rurociągu Ø 600 oraz zmniejszenie możliwości retencyjnych terenu (utwardzenia) wskazują, że zastąpienie rowu otwartego rurociągiem PCV Ø 250 na działkach nr [...] (częściowo) oraz [...] (częściowo) powoduje dławienie odpływu wody, zmniejszenie jej przepustowości co przy intensywnych opadach deszczu może powodować jej niekontrolowany wypływ przez studzienką kontrolną na działce nr [...] jak też przedostawanie się wody na działki sąsiednie (nr [...], [...]), w tym do części piwnicznej budynków mieszkalnych i może powodować szkody materialne.

Ustalenia biegłego organ pierwszej instancji w całości podzielił i uwzględniając je w całokształcie materiału dowodowego sprawy (mapy, dokumentacja fotograficzna, dowody dostarczone przez stronę i ustalenia oględzin) wskazał, że w jego ocenie pogorszenie stosunków wodnych na analizowanym terenie wynika ze zwężenia średnicy rurociągu z Ø 600 na Ø 250, co zmniejsza jego przepustowość i skutkuje podczas obfitych opadów atmosferycznych piętrzeniem i cofaniem się wody oraz jej wybijaniem na powierzchnię terenu poprzez studnię kontrolną na działce nr [...], spływ zgodnie z nachyleniem terenu na sąsiednie działki, jak też powoduje szkody na posesjach nr [...]. Organ pierwszej instancji wskazał, że skoro zmiana stanu wód obejmuje również zmianę kierunku odpływu, zmianę tę może powodować także wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, a nadto skoro szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie, o którym mowa w art. 29 prawa wodnego nie musi się wiązać ze szkodą realną, ale także hipotetyczną, to w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z możliwością szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie uzasadniającą reakcję organu administracji na podstawie art. 29 prawa wodnego. Tym bardziej, jak wskazał organ, że przepis ten zobowiązuje właściciela gruntu do dbania o stosunki wodne by nie powodowały szkody na gruntach sąsiednich, przy czym zobowiązanie w tym zakresie może być nałożone niezależnie od winy danego właściciela (użytkownika wieczystego nieruchomości). Każda natomiast zmiana stosunków wodnych szkodliwa dla gruntów sąsiednich, musi być postrzegana jako bezprawna. To miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Prezydent Miasta B. dokonał sprostowania decyzji z dnia [...] października 2015 r. poprzez usunięcie (we wskazanych w tym postanowieniu fragmentach prostowanej decyzji) nieprawidłowych numerów działek tj. nr [...] i [...] oraz zastąpienie ich prawidłowymi – odpowiednio nr [...] i [...], jak też wskazanie, że studzienka kontrolna znajduje się na działce nr [...] a nie na działce nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli:

- A. i S. R., którzy wskazali, że nie zgadzają się z decyzją w części nakładającej na nich obowiązki; w ich ocenie, właściciele działek nr [...], [...], [...] oraz [...] zasypali istniejący rów odwadniający biegnący przez ich działki i w to miejsce wkopali rurę Ø 250, która nie spełnia w wystarczający sposób funkcji odprowadzania wody. Jak wskazali, decyzja organu pierwszej instancji ma zbyt szeroki i ogólny zakres;

- W. T., który wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w stosunku do jego osoby, z uwagi na wydanie w dniu [...] października 2011 r. decyzji umarzającej postępowanie dotyczące zmiany stanu wody na terenie, który jest również przedmiotem niniejszego postępowania oraz z uwagi na brak zmian stanu faktycznego na tym terenie. Odwołujący się wskazał, że posadowienie rury Ø 250 nastąpiło zgodnie z prawem w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] grudnia 1999 r. Przez 11 lat nie występowały problemy związane z odpływem wód do czasu podłączenia do kanału utwardzonych powierzchni działek A. i W., a następnie w 2015 r. sklepu B.;

- A. i A. K., którzy zarzucili nierzetelne zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie sprawy. Wskazali, że: na działce nr [...] nigdy nie było rowu otwartego; proces inwestycyjny na działkach nr [...] i [...] miał miejsce na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2000 r., w której wskazano na znajdujący się na działce kanał deszczowy; nieprawdą jest ustalenie, że zmniejszenie średnicy rurociągu powoduje dostawania się wody do części piwnicznej budynku mieszkalnego na działce nr [...], ten natomiast nie posiada izolacji przeciwwilgociowej i prawidłowego odprowadzenia wody; odmówiono wiarygodności twierdzeniom, iż woda wydostaje się poprzez połączenia rur Ø 250 i Ø 600; opinia biegłego jest niewiarygodna; organ nie odniósł się do swojej wcześniejszej decyzji umarzającej postępowanie i innych wskazywanych przez strony; po decyzji umarzającej postępowanie nie doszło do zmiany okoliczności, a jedynie Urząd Miejski wydając kolejne decyzje o warunkach zabudowy zezwala na postępującą zabudowę nie licząc się ze związanymi z tym trudnościami w odprowadzeniu wody;

- B. i W. Z. wskazali, że organ błędnie powiązał problem zgłoszony przez B. M. i M. M. z faktem zmniejszenia średnicy rurociągu z Ø 600 na Ø 250, natomiast zbyt mało uwagi poświęcił wpływowi na ten stan rzeczy postępujących procesów inwestycyjnych na tym terenie, co wiąże się z dopuszczaniem zrzutów wody do rurociągu z powierzchni, które wcześniej były biologicznie czynne. Wskazali, że podłączanie do rurociągu Ø 600 kolejnych przyłączy przy istniejącym i do tej pory wystarczającym rurociągu Ø 250 nie zostało należycie uwzględnione przez organ. Zdaniem tych odwołujących się, organ pierwszej instancji pominął ustalenia zawarte w decyzji Starosty Powiatu M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o umorzeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 64b prawa wodnego, w której ustalono, że wybudowanie rurociągu Ø 600 nie odbyło się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, nie było też podstaw do jego wybudowania, zaś na tym obszarze nie było urządzeń melioracji wodnych ani cieków wodnych. W sprawie tej ustalono nadto, że właścicielem i zarządcą kanału deszczowego odprowadzającego ścieki z ul. [...], wpływające do rurociągu Ø 600 jest Miasto B., które jednocześnie nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w myśl art. 37 pkt 2 prawa wodnego. Zwrócili uwagę na możliwe celowe pominięcie Miasta B. jako strony przedmiotowego postępowania, a tym samym jako właściciela nieruchomości drogowych, przyczyniającego się w istotny sposób do zmiany stosunków wodnych na analizowanym terenie (celem, jak wskazali, niezastosowania art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. w stosunku do Prezydenta Miasta B.). Także zwrócili uwagę na decyzję umarzającą postępowanie z dnia [...] października 2011 r. wydaną w podobnych okolicznościach sprawy, która wskazuje na wydanie obecnie zaskarżonej decyzji w warunkach art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.).

W pismach z dnia [...] i [...] listopada 2015 r. swoje stanowisko sformułowały również B. M. i M. M. współwłaścicielki nieruchomości nr [...] i [...]. W ich ocenie, W. T. w sposób nielegalny zasypał rów i zastąpił go rurą Ø 250, zaś podnoszone przez sąsiadów nieprawidłowości, dotyczące braku izolacji zewnętrznej czy błędnie odprowadzonych rynien z ich budynków, nie mają w sprawie żadnego znaczenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.:

- uchyliło zaskarżoną decyzję w części nakazującej właścicielom działki nr [...] – S. i A. R. - wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w B., powstałych w wyniku zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, poprzez przebudowę rurociągu usytuowanego na działkach nr [...] ze średnicy dn 250 na dn 600 zgodnie z załącznikiem 1 do decyzji z dnia [...] października 2015 r. (znak: [...]);

- w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy poprzez nakazanie właścicielom działki nr [...] – S. i A. R.- wykonanie odwodnienia skarpy nasypu na tej działce poprzez wykonanie rowu odpływowego umocnionego płytami betonowymi typu krata na włókninie filtracyjnej zgodnie z załącznikiem 2 do decyzji z dnia [...] października 2015 r. (znak: [...]);

- w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Przede wszystkim Kolegium wskazało, że nie zachodzi res iudicata, bowiem:

- decyzja z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] umarzająca postępowanie z art. 29 prawa wodnego i wskazująca na konieczność prowadzenia postępowania na podstawie art. 64b prawa wodnego - dotyczyła również nieszczelnego rurociągu na działce oznaczonej obecnie nr [...] i [...] (wówczas [...]) i jego szkodliwego oddziaływania na działkę sąsiednią (tj. obecnie nr [...] i [...]), nadto przed wydaniem tej decyzji dokonano naprawy rurociągu. Postępowanie umorzone dotyczyło nieruchomości nr [...], zaś obecne obejmuje szerszy zakres nieruchomości, bo nr [...], [...]. Postępowania te różnią się zatem co do przedmiotu postępowania, jak i zakresu biorących w nim udział podmiotów;

- w decyzji Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...], również umarzającej postępowanie, stwierdzono, że na działkach nr .. i [...] występuje kanał deszczowy a nie urządzenie wodne;

- od czasu pierwotnie prowadzonego postępowania zmieniły się również okoliczności faktyczne, wybudowany został sklep B., co w opinii organu pierwszej instancji miało wpływ na zmianę stosunków wodnych.

Kolegium przytoczyło treść art. 29 ust. 1, 2 i 3 prawa wodnego podkreślając, że wydanie decyzji na tej podstawie wymaga ustalenia – zazwyczaj przy pomocy biegłego dysponującego wiadomościami specjalnymi - że właściciel dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Taka decyzja może być skierowana nie tylko do właściciela gruntu, który dokonał zmian oddziałujących na grunty sąsiednie, ale też do właściciela, na którego gruncie występują okoliczności powodujące szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie, nawet jeśli to oddziaływanie jest spowodowane działaniem osób trzecich np. poprzedniego właściciela gruntu.

Uwzględniając treść dopuszczonej jako dowód w sprawie opinii z sierpnia 2015 r. biegłego Z. L. Kolegium wskazało, że biegły dokonał analizy stanu faktycznego na gruncie oraz wyjaśnił wątpliwości pojawiające się w związku z zawartymi w opinii stwierdzeniami tzn. rurociąg PVC dn 250 zlokalizowany jest na działkach nr [...] (połączenie rurociągów dn 250 i dn 600), nr [...] i [...] (w ekspertyzie błędnie wymienił działkę nr [...]); połączenie rurociągu PVC dn 250 z rurociągiem z blachy falistej dn 600 znajduje się na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], co oznacza że działania naprawcze dotyczą również części działki [...]; działania naprawcze opisane w załączniku 2 do decyzji organu pierwszej instancji powinny objąć także działkę nr [...], na której również znajduje się skarpa, zaś sposób odwodnienia obrazuje załącznik nr 3 do ekspertyzy. Uwzględniając te wyjaśnienia Kolegium pozytywnie oceniło wartość dowodową opinii biegłego, w której konkluzji stwierdzono, że w pierwszej kolejności należy wykonać rów przy granicy działek nr [...], [...], [...] i części działki [...] przejmujący wody opadowe ze skarp nasypu wykonanego pod sklep B. na działce [...]. Biegły stwierdza również, że całkowite rozwiązanie problemu nastąpi po zwiększeniu przepustowości kolektora deszczowego na odcinku gdzie ułożony jest rurociąg PVC dn 250.

Jak wskazało Kolegium, odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie złożył właściciel nieruchomości nr [...], na której położony jest sklep B. – J. Z opinii biegłego wynika, że budowa sklepu, utwardzenie parkingu i placu manewrowego (nasyp) oraz włączenie kanalizacji deszczowej z tej działki zwiększyło prędkość i odpływu wód opadowych. Zatem konieczny jest nakaz wykonania prac określonych w decyzji przez właściciela nieruchomości nr [...].

Kolegium podkreśliło, że z opinii biegłego należy wyprowadzić, iż działania analogiczne jak na działce nr [...] powinny być podjęte na działce nr [...]. Dlatego w tym zakresie rozstrzygnęło sprawę merytorycznie, rozszerzając ten obowiązek również na właścicieli działki nr [...], zaś wykluczając obowiązek tych właścicieli w zakresie przebudowy rurociągu, bowiem ten przez tę działkę nie przebiega.

Kolegium wyjaśniło nadto, że:

- biegły wskazał (s. 18 i 19 opinii), iż rozwój infrastruktury spowodował zwiększenie odpływu z kanalizacji deszczowej co było brane pod uwagę przy projektowaniu kolektora deszczowego dn 600 odprowadzającego wodę do rowu otwartego umocnionego prefabrykatami w kształtce litery "U". Nadto, zastąpienie rowu otwartego rurociągiem PVC dn 250 o długości 90 m na działkach [...], [...] i [...] powoduje dławienie odpływu (zmniejszenie przepustowości kanalizacji deszczowej) i przy intensywnych opadach atmosferycznych może powodować piętrzenie wody i jej niekontrolowany wypływ najbliższą studzienką kontrolną. Tego rodzaju działanie wypełnia znamiona czynu o którym mowa w art. 29 prawa wodnego, zwłaszcza że Starosta Powiatowy w M. w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wykluczył występowanie na tym terenie urządzenia wodnego;

- za naruszenie stosunków wodnych spowodowane działaniem poprzedniego właściciela nieruchomości powinien odpowiadać jej aktualny właściciel. Oznacza to, że do przebudowy rurociągu ze średnicy dn 250 na średnicę dn 600 zobowiązani są aktualni właściciele wszystkich nieruchomości, przez które rurociąg przebiega, bez względu na dokonanie zmian przez poprzedniego właściciela ich nieruchomości;

- na podstawie zgłoszenia W. T. i S. K. z dnia [...] grudnia 1999 r., pisma Architekta Miejskiego A. N. z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r., znak: [...] – ustalono, że działka nr [...] podzielona została na działki [...], zaś zasypanie rurociągu miało miejsce na działce obecnie nr [...] oraz działce nr [...] (wydzielonej z nr [...]);

- ochronie podlega wyłącznie stan wody na gruncie powstały legalnie, natomiast z akt wynika (pismo z dnia [...] grudnia 2002 r. Naczelnika Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B., strona 21 archiwalnych akt sprawy), że zabudowany odcinek rurociągu o średnicy dn 250 mm, nie spełnia wymogów technicznych i musi zostać przebudowany oraz prawdopodobnie został wykonany przez W. T. i P. K. z naruszeniem prawa.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołań, Kolegium wskazało na ich bezzasadność, bowiem obowiązek wynikający z art. 29 ust. 3 prawa wodnego może być nałożony tylko na właścicieli nieruchomości, bez względu czy to oni dopuścili się naruszenia stosunków wodnych. Wyjaśniło (odnośnie zarzutów W. T.), że przyczyną zalewania jest zasypanie rowu i umieszczenie rury o średnicy dn 250 oraz budowa sklepu B., co znalazło odzwierciedlenie w zaleceniach naprawczych. Odnośnie zarzutów B. i W. Z. stwierdzono, że ze zgromadzonych akt sprawy, w tym także opinii biegłego, wynika że pierwotnie na przedmiotowych działkach umieszczony był kanał deszczowy (a nie rurociąg dn 600), który zapewniał możliwość perspektywicznego większego odbioru wód. Biegły w opinii odniósł się do zmieniających się uwarunkowań infrastrukturalnych, ale jednocześnie wskazał na bezpośrednie przyczyny zalewania nieruchomości nr [...] i [...]. W ocenie Kolegium, bez wpływu na niniejsze postępowanie jest kwestia braku pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi po stronie Miasta B. Podlega to ocenie w odrębnym postępowaniu. Brak jest również konieczności wyłączenia Prezydenta B. ze względu na fakt, że Miasto B. jest właścicielem nieruchomości drogowych, z których wody spływają do kanału deszczowego wpływającego do rurociągu Ø 600. Biegły w swojej opinii wskazał na przyczyny zalewania nieruchomości nie podnosząc jednocześnie, by bezpośrednią przyczyną były ścieki spływające z ul. [...]. Organ pierwszej instancji obowiązek przebudowy rurociągu nałożył również na Gminę B., będącą właścicielem działki nr [...]. W tym zakresie nie można uznać, by zaistniała przesłanka skutkująca wyłączeniem organu, o której mowa w art. 25 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a.

Skargi na powyższą decyzję Kolegium złożyli do sądu administracyjnego:

- W. T., który zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i oparcie rozstrzygnięcia o błędnie ustalony stan faktyczny; art. 29 ust. 3 prawa wodnego polegające na przerzuceniu odpowiedzialności za błędne decyzje Gminy B. na właścicieli działek usytuowanych wzdłuż rurociągu oraz obciążeniu ich obowiązkiem wykonania urządzeń zapewniających prawidłową gospodarkę wodną w zakresie odprowadzenia wód opadowych ze zmienionych urbanistycznie na przestrzeni ostatnich lat terenów osiedla D.; art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. w sprawie, w której Gmina B.jest jedną ze stron postępowania.

Skarżący przyznał jako bezsporny fakt, że w 1999 r. dokonał zakrycia ujętego w żelbetowe łupiny cieku wodnego i ujęcia go w rurę z PVC o przekroju Ø 250. Dokonał tego po uprzednim zgłoszeniu, do którego Urząd Miejski nie zgłosił sprzeciwu. Do 2011 r. nie dochodziło do zalewania działek. Na przestrzeni ostatnich lat w tym rejonie miasta oddano do użytku trzy duże obiekty: A. przy ul. [...], W. przy ul. [...] oraz, w ostatnim czasie sklep B. przy ul. [...]. Zalanie działki stron M. i M. nastąpiło dopiero po podłączeniu tych nowych obiektów do cieku wodnego przy ulicy [...]. Nadto, jak wynika z decyzji Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] sierpnia 2013 r., Miasto (Gmina B.) odprowadza ścieki z rejonu ulic [...], [...], [...] do będącego przedmiotem sprawy rurociągu, a nie jest znana treść pozwolenia wodnoprawnego określającego warunki odprowadzania wód opadowych oraz zakres ich oddziaływania na grunty sąsiednie, prawdopodobnie pozwolenie takie nigdy nie zostało wydane. Zdaniem Skarżącego, z powyższego wynika, że organy nie ustaliły: jakie zmiany, mogące mieć wpływ na zmianę stosunków wodnych, dokonywane były w rejonie ulic [...], [...], [...] na przestrzeni lat, począwszy od 1999 r.; kiedy, na jakiej podstawie i na jakich zasadach Gmina B. podłączyła kanalizację deszczową z tych ulic do rurociągu przebiegającego m.in. przez działkę Skarżącego i jak wpłynęło to na stosunki wodne na tym terenie (nie zebrano dokumentów wymaganych prawem wodnym); czy, przy zachowaniu pierwotnie istniejącego koryta, nie dochodziłoby w zmienionych na przestrzeni ostatnich lat okolicznościach spowodowanych rozbudową osiedla, do zalewania działek Pań M. i M.

Odnośnie naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Skarżący wskazał, że Gmina B., jako właściciel działki nr [...] znajduje się wśród podmiotów zobowiązanych do przebudowy rurociągu, jednakże przerzucenie na właścicieli działek obowiązku wybudowania kanału deszczowego leży w jej interesie;

- B. Z. zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym, przypisującym Skarżącej spowodowanie zmiany stanu wód na gruncie;

2. naruszenie art. 29 prawa wodnego poprzez niewskazanie, na podstawie którego fragmentu tego przepisu obciążono ją obowiązkiem wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i [...], ani też nie wskazano jakim przepisom uchybiła, by mógł być nałożony na nią którykolwiek z obowiązków wynikających z przepisu art. 29 i innych prawa wodnego;

3. naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez pracownika podlegającego wyłączeniu - jako pracownika Urzędu Miejskiego w B. będąc aparatem pomocniczym organu - Prezydenta Miasta B. w sprawie, w której pozostaje z jedną ze stron (Miastem B. w takim stosunku prawnym (stosunku pracy w Urzędzie obsługującym organy Miasta B.), że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, a ponadto przez pracownika organu będącego w stosunku pracy z Urzędem Miasta B. i będącego równocześnie przedstawicielem Miasta B.;

4. naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Skarżąca wyjaśniła, że przed zabudową jej nieruchomości przebiegał na niej rów stanowiący o naturalnym kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych, a został zastąpiony rurociągiem, którym wody spływały przez lata bez szkody dla gruntów sąsiednich. Organ pominął, że biegły szkodliwe oddziaływanie wiąże z rozwojem infrastruktury powodującej zwiększenie odpływu z kanalizacji deszczowych objętych zabudową nieruchomości sąsiednich, w tym położonych wyżej nieruchomości przy ul. [...] i [...]. Nadto prawdopodobnie pierwotny rów nie był elementem kanalizacji deszczowej a skutkiem ukształtowania terenu, jeśli zatem nadal by istniał – nie byłoby powodu odprowadzać do niego wód z nowowybudowanych kanalizacji deszczowych, ani zezwalać na takie zagospodarowanie nieruchomości wyżej położonych, które przewidywałoby zwiększony zabudową zrzut do tego rowu wód opadowych czy roztopowych. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, by zarówno rurociąg Ø 250 wykonany w miejsce rowu jak i rurociąg Ø 600 sprzed wybudowania sklepu B. był elementem systemu kanalizacji deszczowej na podstawie odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego. Nadto fakt, że położone wyżej nieruchomości zostały zabudowane zgodnie z prawem budowlanym nie oznacza, że oprowadzanie z nich wód nastąpiło do odpowiednio wybudowanego systemu odprowadzania wód opadowych. Gdyby nie występowało zwiększone odprowadzanie wód (z nieruchomości A. i W.), to nie następowałoby również piętrzenie wody w studzience redukcyjnej łączącej oba rurociągi. Zdaniem Skarżącej, należy uznać, że w odniesieniu do niej przedmiotowa sprawa jest tożsama ze sprawą zakończoną decyzją umarzającą postępowanie z dnia [...] października 2011r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2016 r. B. M. i M. M. wskazały, że zasypanie rowu w 1999 r. przez W. T. odbyło się niezgodnie z prawem (zgłosił on fakt dokonany) i wadliwe było połączenie rur Ø 260 i Ø 600. Nadto podtopienia posesji i domu nie miały miejsca do czasu podłączenia do kanalizacji przyłączy A. i W., kiedy także rozplantowano górkę saneczkową blokującą odpływ wody na ich działki. Także biegły w opinii wskazał, że rozwiązanie problemu leży w zwiększeniu przepustowości rurociągu.

W. T. złożył pismo procesowe z dnia 12 lipca 2016 r. precyzując dotychczasowe zarzuty jako naruszenie:

1.art. 156 § 1 pkt 3 w związku z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie;

2. art. 8 k.p.a. tj. zasady pogłębiania zaufania w związku z art. 11 k.p.a. tj. zasady równości poprzez wydanie odmiennego rozstrzygnięcia od wcześniej wydanych decyzji, obydwu w tym samym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący podkreślał, że w decyzji umarzającej postępowanie z dnia [...] października 2011 r. nakazano mu rozebranie rurociągu i wykonanie rowu, zaś w obecnej – przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy – zwiększenie przepustowości rurociągu. W tych samych okolicznościach i w stosunku do tej samej strony orzeczono zatem odmiennie, co stanowi kwalifikowane naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi podlegały oddaleniu.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy legalności decyzji nakazującej m.in. Skarżącym wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich spowodowanych zmianą stanu wody. Kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), przy czym faktycznie – jak wskazuje Skarżąca – w części wstępnej decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji odwoławczej nie wskazano konkretnego ustępu tego przepisu. Jednakże, zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, wbrew zarzutom skarg nie jest to uchybienie dyskwalifikujące zaskarżoną decyzję, bowiem w jej uzasadnieniu przytoczono całą treść przepisu, a bezpośrednio pod tą treścią wskazano, że "Nałożenie obowiązku wynikającego z ust. 3 ustawy musi być zatem poprzedzone ustaleniem, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie". Oznacza to, że nie może być wątpliwości co do zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 29 ust. 3 prawa wodnego jako podstawy rozstrzygnięcia. Wskazany zarzut jest zatem bezzasadny.

Natomiast najdalej idącym zarzutem zgłoszonym w obydwu skargach jest ten o rozstrzygnięciu tej samej sprawy ponownie, co stanowi kwalifikowaną wadę decyzji z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (nieważność decyzji wydanej w sprawie rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną). Chodzi w szczególności o (jako poprzednie rozstrzygnięcia) decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2011 r. znak [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie dotyczącym działek nr [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] w B., jak też strony wskazują na decyzję Starosty M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie niewłaściwego funkcjonowania urządzenia wodnego na działkach nr [...], [...] w B.

W kwestii braku tożsamości sprawy niniejszej ze sprawami wyżej wymienionymi tutejszy Sąd podziela ocenę prawną Kolegium. O tożsamości sprawy administracyjnej można mówić w przypadku wystąpienia identyczności co do jej elementów podmiotowych i przedmiotowych, w tym identyczności podstawy prawnej uprawnienia lub obowiązku skonkretyzowanego decyzją administracyjną. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Tożsamość sprawy ma miejsce wtedy, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).

Powyższe warunki uznania spraw za tożsame nie występują w sprawie niniejszej i sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2011 r. Niniejsze postępowanie dotyczy szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na gruncie na działki nr [...] i [...] będące przedmiotem współwłasności B. M. i M. M. (Wnioskodawczyń, które zainicjowały niniejsze postępowanie) oraz badano w nim przyczyny takiego wpływu występujące na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...]. Natomiast postępowanie zakończone decyzją z 2011 r. dotyczyło szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na gruncie na działkę nr [...] (również należącą do Wnioskodawczyń w sprawie niniejszej), ale za strony postępowania uznano właścicieli działek nr [...] (P.H.U. K., obecnie działki nr [...]), nr [...] i [...] (Państwo T.). Nadto w tamtej sprawie po wykonaniu przez Kombinat naprawy rurociągu przebiegającego przez jego działkę – organ uznał brak podstaw do ingerencji na podstawie art. 29 prawa wodnego oraz uznał konieczność prowadzenia postępowania na innej podstawie – art. 64b prawa wodnego. Brak jest zatem tożsamości podmiotowej i przedmiotowej sprawy niniejszej i sprawy zakończonej decyzją z 2011 r. (w sprawie niniejszej stronami są właściciele większej liczby działek i problem nie dotyczy wzajemnego oddziaływania stanu wody na tej większej liczbie działek stricte z działką wówczas nr [...], a obecnie [...] i [...]). W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje powoływany przez Skarżących argument o braku zmian w stanie faktycznym sprawy, bowiem i ten stan faktyczny należałoby oceniać dla innych działek.

Również nie może być mowy o tożsamości sprawy niniejszej i sprawy zakończonej decyzją umarzającą postępowanie z dnia [...] sierpnia 2013 r., bowiem ta ostatnia była prowadzona na podstawie art. 64b prawa wodnego a nie art. 29 tej ustawy.

Reasumując tę część rozważań stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stąd skarga w tym zakresie jest bezzasadna.

Także zarzut zmierzający do wykazania, że doszło do wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji istnienia podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. i art. 25 k.p.a.) jest niezasadny. Argumentacja Skarżących zdaje się zmierzać do wykluczenia Prezydenta Miasta B. (skarga W. T.) – jako organu, jak i Prezydenta jako pracownika (punkt 3 skargi B. Z.) od możliwości wydania decyzji w sprawie. Skarżący wskazują, że jedną ze stron postępowania jest Gmina B. (właściciel działki nr [...]), którą Prezydent reprezentuje. To stanowisko Skarżących nie może być jednak podzielone przez Sąd.

Odnośnie kwestii wyłączenia Prezydenta Miasta jako organu wskazać należy, że w wykonywaniu zadań i kompetencji przez organy administracji publicznej dochodzi do połączalności ról procesowych: organu wyposażonego w kompetencje do orzekania i reprezentacji interesów państwa lub wspólnoty samorządowej. Nie można też wyprowadzać wyłączenia organu samorządowego w drodze wykładni, bowiem pozbawia to tenże organ kompetencji przyznanych mu ustawowo. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie II OSK 88/10 (CBOSA), tam, gdzie ustawodawca dostrzegł kolizję interesu prawnego wspólnoty samorządowej z interesem jednostki – wprowadził instytucję wyłączenia organu (np. art. 124 ust. 8, art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Ustawa prawo wodne nie zawiera regulacji wyłączających wójta, burmistrza lub prezydenta miast od rozstrzygania o stosunkach wodnych dotyczących nieruchomości należących także do gminy lub powiatu, których są oni organami wykonawczymi.

W skargach nie wskazano nadto żadnych okoliczności, jakoby organ miał podlegać wyłączeniu z uwagi na to, że sprawa dotyczy interesów majątkowych jego kierownika, jego współpracowników, osób bliskich wymienionych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. ewentualnie osoby zajmującej kierownicze stanowisko w organie wyższego stopnia lub osób jej bliskich (art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.).

Odnośnie zaś powoływanej przez Skarżących podstawy wyłączenia pracownika organu (art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.), wskazać należy, że również nie zachodzi ona w sprawie niniejszej. Nie wykazano, a nawet nie wskazano okoliczności wymienionych w tym przepisie. Zauważyć przy tym należy, że stosunek pracy w Urzędzie Miejskim będącym organem pomocniczym Prezydenta Miasta nie kwalifikuje się jako okoliczność z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Prowadziłoby to bowiem do paraliżu organów administracji publicznej, gdyby zawsze pracownik organu, tylko i wyłącznie z uwagi na stosunek pracy w aparacie pomocniczym organu, podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy. Innego zaś stosunku prawnego niż stosunek pracy Skarżący nie wskazali.

Trafnie również zwróciło uwagę Kolegium, że w zaskarżonej decyzji także Gminę B. obciążono obowiązkiem wykonania na działce nr [...] urządzeń zapobiegających szkodom, zaś biegły w swej opinii nie wskazywał na odprowadzanie wód z nieruchomości drogowych Miasta B. do rurociągu Ø 600 jako na przyczynę szkodliwej zmiany stanu wody na działkach nr [...] i [...].

Nie mogą także odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem – w ocenie Sądu – stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony do rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji przeprowadził na gruncie oględziny w dniu [...] sierpnia 2015 r., o których zawiadomił strony i niektóre z nich były obecne. W oględzinach uczestniczył biegły, sporządzono wówczas dokumentację fotograficzną. Nadto w aktach sprawy znajduje się dokumentacja zawierająca informacje dotyczące zmian na spornych gruntach od lat 1999 r. (korespondencja urzędowa ze stronami, decyzje administracyjne wydawane wobec stron w poprzednich postępowaniach, mapki). Przeprowadzono również dowód z opinii biegłego, który jest co do zasady kluczowym dowodem w sprawach dotyczących zmian w stosunkach wodnych. Jak wskazał tutejszy Sąd w sprawie II SA/Bk 138/14 (wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r., CBOSA), postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, w tym ewentualnego nałożenia w trybie administracyjnym obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego, z racji na jego specyfikę i skomplikowanie wymaga co do zasady sięgnięcia do wiedzy specjalistycznej. Zauważyć należy, że żadna ze stron w sprawie niniejszej postępowania nie podważyła dowodu z opinii biegłego, w tym nie przedstawiła kontrdowodu w postaci innej ekspertyzy formułującej inne wnioski końcowe. Natomiast Kolegium, po usunięciu wątpliwości dotyczących numeracji działek w opinii (vide pismo wyjaśniające biegłego z dnia [...] stycznia 2016 r.), oceniło przedłożony dowód jako wyczerpujący, wszechstronny, niebudzący wątpliwości oraz wystarczający do wydania decyzji w oparciu o zawarte w nim ustalenia. Tę ocenę skład orzekający w sprawie niniejszej podziela i akceptuje, co czyni bezskutecznym zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym.

Wskazać trzeba, że przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego jest wystąpienie zmiany stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie, przy czym pomiędzy zmianą a oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy (vide wyrok z dnia 7 listopada 2014 r., II OSK 7/14, CBOSA). Biegły w swojej opinii w sposób przejrzysty wykazał i wskazał, że w jego ocenie szkodliwy wpływ na stan wód na gruncie może mieć: podwyższenie terenu działki nr [...], co powoduje spływ wody ze skarpy na działki sąsiadujące, w tym nr [...]; rozbudowa infrastruktury osiedla Dojlidy i włączenie nowych kanalizacji do kolektora dn 600 oraz zmniejszenie retencji terenu; zastąpienie rowu otwartego rurociągiem PVC dn 250 na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...],co powoduje dławienie przepustowości.

Odnosząc powyższe stanowisko orzecznictwa do stanu faktycznego sprawy niniejszej oraz stanowisk poszczególnych stron, w tym Skarżących, jak i uwzględniając wnioski biegłego stwierdzić trzeba, że co do zasady nie ma sporu pomiędzy stronami i organem, że faktycznie przyczyną podtapiania działek Wnioskodawczyń jest związane z intensywną urbanizacją tego terenu ograniczenie chłonności podłoża (liczne utwardzenia, w tym na działce nr [...] wykonane dla sklepu B.) i w konsekwencji kierowanie do istniejących rurociągów i kolektorów (dwóch o dn 600 łączących się na działce nr [...] i jednego o dn 250 połączonego z rurociągiem dn 600 na granicy działek nr [...]) zwiększonych ilości wody. Także przecież obydwoje Skarżący wielokrotnie zwracali uwagę na to, że zmiany wystąpiły po podłączeniu do rurociągu instytucji takich jak A. i W. oraz sklepu B., dlatego w tym zakresie (punkt 1 i 2 wniosków biegłego) uprawniony jest wniosek, że w zasadzie zwiększona podaż wody do rurociągów jest przyczyną podtopień przyznaną przez wszystkie strony postępowania. Skoro zatem w opinii biegłego zaproponowano wykonanie rowów odwadniających przy istniejących skarpach nasypów (załącznik nr 3 do ekspertyzy), to należy ocenić jako prawidłowe nakazanie przez organ wykonania tego typu działań na działce nr [...] (sklep B.). Także jako zgodną z prawem ocenić należy zmianę rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego dokonaną przez Kolegium i nakazanie wykonania identycznych działań na działce nr [...] przez Państwa R. (na której to działce nie biegnie rurociąg, jak błędnie ustalił Prezydent, a istnieje skarpa). Zauważyć należy, że decyzji w tym zakresie nie zaskarżyła ani Spółka J. ani Państwo R.

Tytułem wyjaśnienia odnośnie tej części zaskarżonej decyzji wskazać należy, na co zwracają uwagę Skarżący, że to co prawda Prezydent Miasta wydaje decyzje w procesie budowlanym zezwalając na zintensyfikowanie zabudowy, co z kolei wiąże się ze zwiększonym zrzutem wód do istniejących rurociągów - jednakże kwestia legalności zezwolenia na powyższe inwestycje, ale też kwestia istnienia bądź nie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do rurociągów wód z istniejącej drogi (działka nr [...]) nie jest przedmiotem niniejszej sprawy.

Nie budzi wątpliwości Sądu również ta część zaskarżonej decyzji, w której nakazuje się właścicielom działek, przez które biegnie rurociąg dn 250 (nr [...], [...], [...]) zwiększenie jego przepustowości do dn 600. W zakresie tych ustaleń opinia biegłego jest również wystarczająco przekonująca, a nadto znajduje swoje uzasadnienie w zasadach doświadczenia życiowego. Nie sposób podważyć ustalenia, że skoro na granicy działek nr [...] znajduje się połączenie rurociągów dn 250 i dn 600, a do rurociągu dn 600 wpływa coraz więcej wody, zaś w dniu oględzin przez biegłego płynęła tym połączeniem woda (s. 14 i 15 opinii oraz protokół oględzin z dnia [...] sierpnia 2015 r.) to przepustowość węższej części, zwłaszcza przy intensywnych opadach, zostaje zaburzona. Przyczyną zatem szkodliwego wpływu zmian stanu wody na gruncie nr [...] niewątpliwie jest również istnienie powyższego zwężenia. Na potwierdzenie tej okoliczności można powołać chociażby treść pisma z Urzędu Miejskiego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] oraz treść pisma Prezesa Zarządu Wodociągów B. z dnia 29 lipca 2002 r., w których to pismach już w 2002 r. wskazywano na zbyt małą średnicę rurociągu dn 250.

Nie można się także zgodzić z zarzutami skargi, jakoby to nie Skarżący powinni zostać zobowiązani, wespół z innymi współwłaścicielami tego terenu, do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Przepis art. 29 prawa wodnego jest skierowany do dwóch podmiotów: przede wszystkim właściciela gruntu (ust. 1 i 2) oraz do wójta, burmistrza i prezydenta miasta jako organu uprawnionego do nakazywania usuwania nieprawidłowych sytuacji (ust. 3). A zatem właściciel gruntu nie może: 1. zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jeśli zaś dojdzie do sytuacji, w której zmiany na jego gruncie będą powodowały szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, to na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy niniejszej stwierdzić należy, że jeżeli przyczyna szkodliwej zmiany stanu wody na działkach nr [...] i [...] została przez biegłego wskazana jako m.in. zbyt mała przepustowość rurociągu dn 250 (a ocena ta nie budzi wątpliwości, czego wyżej dowiedziono), to właściciele nieruchomości, na której występuje przyczyna są – zgodnie z art. 29 ust. 2 prawa wodnego – zobowiązani do jej usunięcia. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia w sprawie fakt, któremu to znaczenie przypisują Skarżący, jakoby zamknięcie rowu otwartego rurociągiem dn 250 w końcu lat 90-tych ubiegłego wieku było legalne bądź nie oraz kto tego dokonał. Faktem jest, jak wskazał biegły a której to opinii nie podważono w sprawie, że rurociąg ten przebiega przez działki nr [...], [...], [...], , a zatem ich właściciele powinni usunąć stan wywołujący szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie. Podkreślić należy, że przepis art. 29 ust. 2 prawa wodnego obciąża expressis verbis takim obowiązkiem właściciela gruntu także w sytuacji, gdy zmiany spowodował na tym gruncie przypadek lub osoba trzecia, a więc bez znaczenia są przyczyny tego stanu rzeczy. Nie może być zatem mowy o przerzucaniu wyłącznie na Skarżących odpowiedzialności za zwiększony zrzut wody z nowozabudowanych, a wyżej położonych nieruchomości w sytuacji powyżej wskazanego, jednoznacznego brzmienia przepisu art. 29 ust. 2 prawa wodnego.

Końcowo wskazać trzeba, że na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut Skarżącego sformułowany w punkcie b pisma procesowego z dnia [...] lipca 2016 r. (k. 163), bowiem zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady równości czy pogłębiania zaufania obywateli do organów (art. 8 i 11 k.p.a.). Jak wyżej wyjaśniono, zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia [...] października 2011 r. nie były wydawane w stosunku do tego Skarżącego w warunkach tożsamości podmiotowo – przedmiotowej, zaś o wszystkich czynnościach w sprawie organy informowały strony postępowania umożliwiając ustosunkowanie się. Z możliwości tej strony korzystały. Nadto zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie, z ustosunkowaniem się do zarzutów odwołania, wskazaniem jaki stan faktyczny przyjęto w sprawie, na podstawie jakich dowodów i jakie prawne argumenty przemawiały za wydaniem stosownego nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Tym samym wypełniono obowiązki informacyjne z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.