Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 322/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 95  ust. 1  pkt 4 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 54  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. J. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] na rzecz A. J. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komisja Stypendialna Uniwersytetu decyzją z dnia [...].11.2019 r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 93 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668) oraz § 4 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...] października 2019 r. - Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu (Biuletyn Prawny [...] z 2019 r. poz. 326 ze zm., dalej powoływane jako Regulamin) odmówiła przyznania A. J. M. (dalej określana jako Skarżąca) stypendium rektora.

Na skutek odwołania złożonego przez Skarżącą Odwoławcza Komisja Stypendialna decyzją nr [...] z dnia [...].01.2020 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 91 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 17 ust. 2 i § 25 Regulaminu utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że Skarżąca nie spełnia wymogu określonego w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. okres jej studiów przekracza 6 lat.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. J. M., zarzucając jej naruszenie § 4 ust. 1 pkt 1 Regulaminu oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako "ppsa"), sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 21.02.2008 r., VII SA/Wa 2170/07, LEX nr 355205; wyrok WSA we Wrocławiu z 29.11.2018 r., III SA/Wr 306/18, LEX nr 2593310; wyrok WSA w Rzeszowie z 3.07.2018 r., I SA/Rz 400/18, LEX nr 2517902).

Wskazać także należy, że akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 i art. 54 § 2 ppsa, oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami (por. wyrok NSA z 1.02.2008 r., I OSK 1548/06, LEX nr 453486, wyrok WSA w Poznaniu z 3.04.2019 r, IV SA/Po 979/18, LEX nr 2656135).

Tymczasem w aktach administracyjnych w poddanej kontroli Sądu decyzji brak jest dokumentów potwierdzających powołanie członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej, jak również brak jest protokołu posiedzenia, na którym rozpoznano odwołanie od decyzji organu I instancji. Brak jest także dokumentów potwierdzających powołanie członków Komisji Stypendialnej, która podjęła decyzję w I instancji oraz protokołu z jej posiedzenia, co uniemożliwia kontrolę, czy skład tej Komisji spełnia wymagania Regulaminu. Kontroli takiej nie przeprowadził również organ odwoławczy.

Podkreślenia wymaga, że okoliczność, że zgodnie z art. 177 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3, podpisują przewodniczący tych komisji (jak w niniejszej sprawie) lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący, nie zmienia faktu, że sprawy, w których wydawane są powyższe decyzje, rozpoznawane są przez komisje, a nie przez ich przewodniczących. W procesie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji dotyczących stypendium jest zatem w pierwszej kolejności istotne, czy decyzje te zostały wydane przez właściwy organ i w sposób przewidziany prawem. Dopiero po ustaleniu, że decyzja została wydana w prawidłowo przeprowadzonej procedurze, uzasadnione jest kontrolowanie zgodności decyzji z prawem materialnym.

Jak wynika z powyższego, dokumentacja przesłana do Sądu nie pozwala na dokonanie kontroli w zakresie prawidłowości składu komisji stypendialnych, które wydawały w niniejszej sprawie decyzje administracyjne w obydwu instancjach. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż niewyjaśnienie, czy rozpoznanie sprawy nastąpiło przez kompetentny do tego organ orzekający w prawidłowym składzie, przesądza o tym, że rozstrzygnięcie, które w sprawie zapadło, jest rozstrzygnięciem przedwczesnym, a zatem jego treść mogłaby być inna, gdyby okoliczności te zostały zbadane z zachowaniem wszystkich wymogów procesowych. Podkreślenia przy tym wymaga to, że zgodnie z § 5 ust. 7 i 9 Regulaminu, Komisja Stypendialna i Odwoławcza Komisja Stypendialna są organami kolegialnymi, a liczbę ich członków ustala rektor. Natomiast stosownie do § 5 ust. 12 i 14 Regulaminu decyzje w ww. komisjach zapadają większością głosów i z ich posiedzeń sporządza się protokół.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ II instancji winien uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w tym zwłaszcza podjąć rozstrzygnięcie w składzie określonym przepisami prawa z jednoczesnym wykazaniem w aktach sprawy i motywach decyzji prawidłowości składu orzekającego, a także z uwzględnieniem koniecznego wymogu podjęcia decyzji przez organ kolegialny, co wyklucza przekazywanie kompetencji w tym zakresie na jego przewodniczącego. Okoliczności rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ kolegialny powinny wynikać z protokołu działania organu w tym zakresie podpisanego przez członków tego organu. Organ odwoławczy winien również zbadać w ww. zakresie prawidłowość wydania decyzji przez organ I instancji.

Natomiast przedwczesne było rozpoznawanie przez Sąd zarzutów skargi, ponieważ dopiero po ustaleniu, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia wyżej omówionych przepisów proceduralnych, możliwa będzie merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Wskazać ponadto należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...), zatem pomimo braku zawarcia w skardze zarzutów związanych z ww. naruszeniami prawa przez organ Sąd był uprawniony do ich oceny i uchylenia decyzji z tych powodów.

W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) z uwzględnieniem uiszczonych przez Skarżącą wpisu w kwocie 200 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.