Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1409/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 54/23 w sprawie ze skargi M.R. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 listopada 2022 r. nr 210000.270271.2022-RED w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 2 sentencji i w tym zakresie przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2. oddala skargę kasacyjną w zakresie dotyczącym pkt 1 sentencji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 lipca 2023r., sygn. akt III SA/Łd 54/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259, obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M.R. (dalej też: "strona", "skarżący") na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej też "organ", "ZUS", "Zakład") z 24 listopada 2022r., nr 210000.2702/71.2022-RED w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oraz przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat E.B. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. X, kwotę 295,20 złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:

Na podstawie tytułów wykonawczych o nr od TW210622001660 do TW210622001662 z 29 lipca 2022r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi, zostało wszczęte wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. W oparciu o ww. tytuły wykonawcze obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za sierpień 2019r. w następujących wysokościach: TW210622001660 FUS - 834,55 zł, TW210622001661 FUZ - 684,64 zł, TW210622001662 FP i FGŚP - 70,05 zł. zawiadomieniami z 1 sierpnia 2022r. Dyrektor I Oddziału ZUS w Łodzi zajął rachunki skarżącego w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej im. Franciszka Stefczyka. Tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku zostały doręczone stronie 17 sierpnia 2022r.

Pismami z 23 sierpnia 2022r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej podnosząc nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczeń, dokumentu i przepisów prawa, błąd co do zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcie obowiązku w całości i w części oraz brak wymagalności obowiązku. Ponadto strona wniosła o wykazanie legalności uprawnień ZUS i anulowania wszystkich spraw.

Postanowieniem z 10 października 2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi oddalił w całości zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że zarzuty zostały rozpatrzone wadliwie i błędnie. Wskazał, że ZUS działa nielegalnie, a egzekucje są bezprawne.

Postanowieniem z 24 listopada 2022r., nr 210000.2702/71.2022-RED Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy postanowienie z 10 października 2022r. W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 479 ze zm., dalej: " u.p.e.a"). Wyjaśnił, że wnosząc zarzuty zobowiązany wskazał na zaistnienie wszystkich z art. 33 § 1 u.p.e.a. a także zażądał wykazania legalności i uprawnień działalności ZUS. Ponadto ZUS wyjaśnił, że w związku ze złożeniem zarzutów w terminie 7 dni od odbioru tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone do czasu wydania ostatecznego postanowienia w tym przedmiocie.

Ponownie rozpatrując sprawę pod względem nieistnienia obowiązku ZUS wyjaśnił że jest to sytuacja, w której obowiązek nie istnieje z uwagi na fakt, że w ogóle nie zaistniał. Wnosząc tego typu zarzut zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał. Organ stwierdził, że zobowiązany do zarzutów z 23 sierpnia 2022r. nie dołączył żadnych dowodów potwierdzających, że taki obowiązek nie istniał. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy również nie załączył dokumentów na ich potwierdzenie Zakład w swoim postanowieniu zwrócił uwagę, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą do 31 sierpnia 2019r. Zarzuty dotyczą egzekucji należności za sierpień 2019r., które należało opłacić. Skoro należności nie zostały uregulowane, a na okoliczność nieistnienia obowiązku nie zostały przedstawione dokumenty, podniesiony przez zobowiązanego zarzut organ uznał za nieuzasadniony.

W zakresie określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, organ zaznaczył, że jest to zarzut traktowany jako błąd co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego, tj. żądania wykonania obowiązku innej treści niż wskazany w akcie stanowiącym podstawę egzekucji administracyjnej. Organ wyjaśnił, że w przypadku strony obowiązek został określony w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Łodzi z 8 kwietnia 2022r. znak: 210671DZPDK22/000025, w której określił wysokość zadłużenia za 08/2019r. na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. podstawę egzekucji administracyjnej stanowi tytuł wykonawczy. Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Na podstawie ww. decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi wystawił tytuły wykonawcze o nr od TW210622001660 do TW210622001662. Porównując dokumenty, tj. decyzję i tytuły wykonawcze organ wskazał, że nie nastąpiła rozbieżność co do treści obowiązku. Zarówno decyzja jak i tytuły wykonawcze zawierają należności za ten sam okres, tj. sierpień 2019r. z tytułu składek na ubezpieczenia. Ponadto zawierają dokładnie te same kwoty należności głównej odpowiednio 834,55 zł (FUS), 684,64 zł (FUZ) i 70,05 zł (FPiFGŚP). Organ uznał więc zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 za niezasadny.

Odnosząc się zarzutu dotyczącego błędu co do zobowiązanego organ wskazał, że z błędem co do zobowiązanego mamy do czynienia w przypadku, gdy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, a także gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Przyjmuje się, że zarzut co do błędu osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Wskazał, że działalność gospodarcza zobowiązanego została zgłoszona z NIP: 7261858694, ten sam który jest wskazany w tytułach wykonawczych i w zawiadomieniach o zajęciu rachunku w SKOK im. F. Stefczyka. Organ wskazał, że numer NIP jest unikatowym numerem identyfikacji podatnika (nie można posługiwać się unieważnionym NIP, a unieważniony NIP nie może zostać ponownie nadany). Zarówno NIP: 7261858694, jak i PESEL: 76102905790 identyfikują konto płatnika. Te same identyfikatory występują na tytułach wykonawczych. Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu zostały zobowiązanemu skutecznie doręczone 17 sierpnia 2022r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis strony. Zatem nie ma wątpliwości, że Dyrektor I Oddziału ZUS w Łodzi podjął czynności egzekucyjne wobec tej samej osoby. Wobec powyższego zdaniem organu nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, a zarzut jest niezasadny.

Z kolei odnosząc się zarzutu dotyczącego brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ wskazał, że taki zarzut może być podniesiony, jeżeli przesłanie upomnienia jest wymagalne. W przypadku zobowiązanego należności zostały określone decyzją ZUS I Oddział w Łodzi z 8 kwietnia 2022r., doręczoną 26 kwietnia 2022r., od której strona nie złożyła odwołania. W treści decyzji zawarte zostało pouczenie o tym, że stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, bez konieczności uprzedniego doręczenia upomnienia. W przedmiotowej sprawie nie było zatem obowiązku doręczenia upomnień przedegzekucyjnych, a więc zarzut jest nieuzasadniony.

Odnosząc się natomiast do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, organ wskazał, że w tym przypadku przesłankami są: wykonanie obowiązku, przedawnienie obowiązku, wystąpienie innych okoliczności uregulowanych w przepisach prawa skutkujących wygaśnięciem obowiązku. Na dzień kierowania należności przez wierzyciela do egzekucji, nie stwierdzono, aby wystąpiły powyższe przesłanki. Należności nie zostały uregulowane, nie nastąpiło również ich przedawnienie. Zgodnie z przepisem art. 24 ust 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. 2022r., poz. 1009 ze zm., dalej": "u.s.u.s.") należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. od 5 do 6. Składki za sierpień 2019r. stały się wymagalne 17 września 2019r. Zgodnie z ust 5b ww. art. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W judykaturze nie ma jednoznacznego stanowiska, co rozumieć jako pierwszą czynności zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2022r. przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych.

Biorąc pod uwagę główny przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. podkreślił, że nie nastąpiło przedawnienie roszczeń za sierpień 2019r, gdyż bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu od chwili doręczenia stronie tytułów wykonawczych. Zatem zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części uznano za niezasadny.

Ponadto ZUS wyjaśnił, że w ustawie określono przyczyny braku wymagalności obowiązku, do których należy: odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, a także wystąpienie innej przyczyny powodującej brak wymagalności obowiązku, np. sytuacje, w których egzekwowany obowiązek wynika z aktu indywidualnego lub generalnego, który nie jest jeszcze wykonalny, czyli np. nieostateczna decyzja administracyjna. W stosunku do wskazanego zadłużenia nie stwierdzono, aby należności zostały objęte ulgą w spłacie należności, tj.: w postaci rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej lub odroczenia terminu wykonania obowiązku. Tytuły wykonawcze wystawione zostały na podstawie prawomocnej decyzji. Z akt nie wynika też, by wystąpiła inna przyczyna braku wymagalności obowiązku, dlatego należy uznano zarzut za nieuzasadniony.

Organ wyjaśnił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany zażądał ponownego rozpatrzenia sprawy w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych o nr od TW210622001660 do TW210622001662. Przesłanki stanowiące podstawę zarzutów są enumeratywnie wymienione w przepisie art. 33 § 2 i jest to katalog zamknięty. Zatem nie jest możliwe podniesienie innego zarzutu ponad te wymienione w ww. przepisie. Wykazanie legalności uprawnień ZUS nie stanowi zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Żądanie wykazania uprawnień, czy też legalności danej instytucji nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego.

Ponadto, w związku z kierowaniem do ZUS korespondencji w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, "anulowania wszystkich spraw, gdyż są bezprawne", organ wyjaśnił, że zarówno zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z wniesionymi zarzutami jak i umorzenie postępowania egzekucyjnego w wyniku uznania zarzutów zostało określone w ustawie.

WSA oddalił skargę.

Podkreślił, że zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Podkreślił, że zarzut można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w ww. art. 33 § 2 u.p.e.a., którymi mogą być: 1. nieistnienie obowiązku; 2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3. błąd co do zobowiązanego; 4. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6. brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przypomniał, że w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Zauważył, że w niniejszej sprawie skarżący powołuje się na wszystkie ww. przesłanki określone w art. 33 § 2 u.p.e.a.

W ocenie WSA organ dokonał prawidłowej wykładni art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Co do zasady w zakresie badania dopuszczalności egzekucji mieszczą się ustalenia dotyczące doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wykonania obowiązku.

Podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie, skarżący zgłosił zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Rozpoznając zasadność zgłoszonego zarzutu trzeba mieć na uwadze, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Inspektorat w Łodzi z 8 kwietnia 2022r. wydana na postawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. ZUS w powyższej decyzji określił skarżącemu wysokość zadłużenia z tytułu składek za 08/2019r. na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej wysokości 1 589,24 zł. Wbrew zarzutom skargi powyższa decyzja doręczona została skarżącemu na adres 91-480 Łódź, ul. Y. Skarżący odebrał decyzję osobiście w dniu 26 kwietnia 2022r. w Urzędzie Pocztowym, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.

W ocenie WSA organ nie miał żadnych podstaw do zajęcia się merytoryczną stroną zobowiązania. Po pierwsze z uwagi na treść art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Po drugie z uwagi na brak jakichkolwiek argumentów skarżącego, że ten obowiązek nie istnieje. Zauważyć w związku z tym należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku. Jest to jak najbardziej pogląd uzasadniony, zważywszy iż to zobowiązany najczęściej posiada bezpośrednią wiedzę na temat okoliczności związanych z istnieniem obowiązku podlegającego egzekucji. Zobowiązany ograniczył się jedynie do ogólników, że jego zdaniem obowiązek nie istnieje. Nie powołał żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że powyższa decyzja została z obrotu prawnego usunięta (np. poprzez stwierdzenie jej nieważności) bądź też, że obowiązek z niej wynikający został np. wykonany lub nastąpiło jego przedawnienie. Skarżący nie powołał się na żadne zdarzenia stanu faktycznego lub prawnego, które dawałyby podstawę do stwierdzenia, że egzekwowana należność nie istnieje. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4) wskazał, że zarzut błędnego określenia obowiązku, to nic innego jak rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym a treścią nałożonego nań obowiązku, określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33).

W ocenie Sądu I instancji zestawienie tytułów wykonawczych o nr od TW210622001660 do TW210622001662 z 29 lipca 2022r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi, obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za sierpień 2019r. w następujących wysokościach: TW210622001660 FUS - 834,55 zł, TW210622001661 FUZ - 684,64 zł, oTW210622001662 FP i FGŚP - 70,05 zł jest zgodne z orzeczeniem ZUS z 8 kwietnia 2022r., w którym zostały określone te same kwoty należności z tytułu składek. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że treść obowiązku podlegającego egzekucji jest zgodna z wysokością składek określonych w decyzji. Niezasadny okazał się zatem zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.).

WSA za prawidłowe uznał stanowisko organu co do braku podstaw uznania zarzutu dotyczącego błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.), gdyż skarżący niewątpliwie jest osobą co do której prawidłowo zostały skierowane tytuły wykonawcze. Wystawione tytuły wykonawcze wprost wskazują skarżącego i podstawę dochodzonego obowiązku, czyli decyzję z 8 kwietnia 2022r. Zarówno w decyzji i w tytułach wykonawczych oraz w zawiadomieniach o zajęciu rachunku w SKOK im. F. Stefczyka wskazano ten sam NIP 7261858694. Jak słusznie podkreślił organ numer NIP jest unikatowym numerem identyfikacji podatnika.

Ponadto stwierdził, że wszczęcie przedmiotowego postępowania nie wymagało uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., a zatem zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) jest niezasadny. W rozpoznawanej sprawie w dziale D tytułów wykonawczych prawidłowo wskazano podstawę prawną braku obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia, tj. § 2 pkt 2 Ministra Finansów z 30 października 2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Za niezasadny uznał zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., (wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części). Wyjaśnił, że okoliczności powodujące wygaśnięcie obowiązku są zróżnicowane. Tytułem przykładu wskazał wygaśniecie wskutek: zapłaty, przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym, umorzenia należności, przedawnienia. W ocenie Sądu I instancji, żadna z ww. okoliczności nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Za prawidłowe WSA uznał stanowisko organu, który odwołał się do art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w myśl którego bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie należności z tytułu składek były wymagalne w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania. Termin przedawnienia należności za sierpień 2019r. nie upłynął. Do wystawienia tytułów wykonawczych wobec skarżącego doszło 29 lipca 2022r., które zostały skarżącemu doręczone 17 sierpnia 2022r., a zatem bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek za sierpień 2019r. uległ zawieszeniu od chwili doręczenia tytułów wykonawczych.

Zauważył, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Wymagalne są składki, które zostały określone wobec skarżącego w decyzji z 8 kwietnia 2022r. Decyzja ta jest ostateczna. Tymczasem zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej może zaistnieć w przypadku: - wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, - przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, - uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, - otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, - ogłoszenia upadłości. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Okoliczność podnoszona przez skarżącego nie mieści się w ramach zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit.c u.p.e.a., słusznie zatem organ oddalił zarzut skarżącego.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego doręczania korespondencji E.O., która nie jest i nigdy nie była domownikiem skarżącego, zauważył, że ww. osoba odebrała postanowienie z 10 października 2022r., pod adresem wskazanym przez skarżącego. Innego adresu skarżący nie wskazał, pomimo pouczenia zawartego w zawiadomieniu z 27 stycznia 2022 r., które to zawiadomienie skarżący odebrał osobiście. Jednocześnie z zachowaniem terminu skarżący od ww. postanowienia złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; a także prawidłowe rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem I instancji, z uwzględnieniem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, m.in. wyroki TK: z 19 kwietnia 2023r., SK 85/22 oraz z 20 kwietnia 2023r., SK 53/22, przyznanie kosztów udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, nieopłaconych w całości ani w części, wg norm przepisanych (z uwzględnieniem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, m.in. wyroki TK: z 19 kwietnia 2023r., SK 85/22 oraz z 20 kwietnia 2023r., SK 53/22). Oświadczył również, iż zrzeka się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 33 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącego wniesione w sprawie egzekucji administracyjnej;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w efekcie czego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż organy administracyjne w sposób wystarczający i należyty wyjaśniły wszystkie okoliczności faktyczne sprawy mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy;

3. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich wadliwe niezastosowanie i przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w oparciu o § 21 ust, 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w sytuacji gdy przepisy w/w Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zostały przez Trybunał Konstytucyjny uznane za niekonstytucyjne (wyroki TK: z 19 kwietnia 2023r., SK 85/22 oraz z 20 kwietnia 2023r., SK 53/22), stąd nie powinny być stosowane przez Sąd, co skutkuje błędnym, zaniżonym ustaleniem wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem I instancji.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Skarga kasacyjna jest częściowo zasadna, a mianowicie w zakresie w którym kwestionowane jest stanowisko Sądu I instancji w zakresie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym, w pozostałym zakresie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. O skuteczności tego rodzaju zarzutów nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.

W rozpoznanej sprawie podstawą prawną zaskarżonego wyroku był przepis art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi Sąd skargę oddala. Przy tym przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez Sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem zastosowania art. 151 jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez Sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów.

Zarzucając naruszenie art. 33 § 2 u.p.e.a, poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, poza przytoczeniem treści przepisów prawa stwierdzono jedynie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozstrzygając niniejszą sprawę, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego wniesione przez niego zarzuty są w pełni uzasadnione, a prowadzone postępowanie egzekucyjne narusza przepisy prawa w sytuacji, gdy twierdzi, iż nie posiada zadłużenia wobec wierzyciela z tytułu opłat objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Ponadto w ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie organ administracyjny nie dążył do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Prezes ZUS (w ślad za organem I instancji) odniósł się do jego zarzutów w sposób bardzo ogólnikowy i lakoniczny, a - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, podzielając w/w błędne ustalenia organów administracyjnych i uznając je za prawidłowe, dopuścił się naruszenia w/w przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty te są niezasadne.

Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie NSA organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Ogólnikowe stwierdzenia zawarte w petitum skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnieniu nie są wystarczające do podważenia stanowiska Sądu I instancji.

Ustalenia faktyczne organów zaaprobowane przez Sąd I instancji, jak i dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie naruszały prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zawiera argumentacji, która stanowiłaby podstawę do przyjęcia, że kasator wykazał na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji przywołanych w pkt I. ppkt 1.i 2. petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania w niniejszej sprawie jak również nie zawiera wyjaśnienia czy i jaki istniał związek przyczynowy między naruszeniem wskazanych przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

Wbrew zarzutom naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wszystkie okoliczności prawne i faktyczne niezbędne do załatwienia sprawy, zostały w sprawie rozważone, natomiast zarzucając w sposób ogólny naruszenie tych przepisów, skarżący nie wykazał ich naruszenia, nie wyjaśnił też jakich konkretnie istotnych okoliczności w przedmiotowej Sąd nie wziął pod uwagę.

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy, a dotyczącego oddalenia w całości zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

W tej części skarga kasacyjna nie zawiera więc usprawiedliwionych podstaw.

Uzasadnione były natomiast zarzuty wskazane w pkt I. ppkt 3. petitum skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Przepisy, o których mowa powyżej, są zawarte m.in. w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (obecnie Dz.U.2023.2631 t.j.). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie –240 zł. I taką też opłatę powiększoną o podatek od towarów i usług przyznał pełnomocnikowi Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w analogicznej regulacji, tyle że dotyczącej adwokatów ustanowionych z wyboru tj. w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (obecnie Dz.U.2023.1964 t.j) stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 480 zł.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji, przyznając przedmiotowe wynagrodzenie, powinien wziąć pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020r., SK 66/19.

W wyroku z 23 kwietnia 2020r. Trybunał orzekł: § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1801) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu stwierdził, że "zróżnicowanie w akcie podustawowym wysokości wynagrodzenia od tego, czy adwokat świadczył pomoc prawną jako pełnomocnik z wyboru czy z urzędu stanowiło niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawa samowolę legislacyjną, w sposób nieproporcjonalny ingerującą w uprawnienia pełnomocników z urzędu do uzyskania wynagrodzenia za ich pracę.".

Ponadto wskazać należy, że w wyroku z 20 grudnia 2022r., sygn. akt SK 78/24 Trybunał orzekł, że: § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019r.,poz. 18, z późn. zm.) są niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru. W uzasadnieniu wskazał, że "w ślad za wyrokiem z 23 kwietnia 2020r. o sygn. SK 66/19 niniejszy wyrok ponownie podważa różnicowanie pozycji pełnomocników profesjonalnych w zależności od tego, w jakiej formie świadczą oni pomoc prawną, tj. z wyboru czy z urzędu. Trybunał zdecydował przy tym - również po raz kolejny (zob. postanowienie z 29 kwietnia 2020r., sygn. S 1/20, OTK ZU A/2020, poz. 14) odrębnym postanowieniem sygnalizacyjnym zwrócić uwagę Ministrowi Sprawiedliwości na konieczność zrównania regulacji w przedmiocie wynagradzania pełnomocników z urzędu z regulacjami dotyczącymi pełnomocników z wyboru.".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy doszło do sytuacji, w której rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości różnicują wynagrodzenie pełnomocnika strony za te same czynności, w zależności od tego czy został on ustanowiony z wyboru, czy też w ramach prawa pomocy. Zdaniem Sądu taka sytuacja jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w ww. wyrokach i stwierdza, że należy je odnieść do niniejszej sprawy. Wprawdzie przedmiotem rozstrzygnięcia w wyroku Trybunału z 20 grudnia 2022r. jest inny paragraf rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r., zaś wyrok Trybunału z 23 kwietnia 2020r. dotyczy nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, to treść uzasadnienia tychże wyroków można wprost odnieść do realiów faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy.

Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd administracyjny uprawniony jest do oceny zgodności przepisu rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP. W uzasadnieniu wyroku wydanego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2006r., sygn. akt I OPS 4/05, przyjęto, że "(...) nie jest trafny zarzut, że Sąd administracyjny nie ma kompetencji do oceny, czy przepis rozporządzenia jest zgodny z ustawą i Konstytucją RP, i nie może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia z tego powodu, że przepis ten, w ocenie sądu, jest niezgodny z ustawą i Konstytucją RP. (...) w tym względzie nie ma kolizji między kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego i sądu administracyjnego. (...) Uprawnienie każdego Sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane w orzecznictwie zarówno Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym przedmiocie zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu postanowienia z 13 stycznia 1998r., sygn. akt U 2/97(OTK 1998, nr 1, poz. 4). Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Na gruncie nowej Konstytucji nie uległa zmianie kompetencja sądów do incydentalnej kontroli tych wszystkich przepisów, które są usytuowane poniżej ustawy. (...) Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2000r., sygn. akt OPK 13/00, ONSA 2001, nr 2, poz. 63; z 18 grudnia 2000r., sygn. akt OPK 20-22/00, ONSA 2001, nr 3, poz. 104; z 21 lutego 2000r., sygn. akt OPS 10/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 90; z 22 maja 2000r. sygn. akt OPS 3/00, ONSA 2000, nr 4, poz. 136)".

W tym stanie rzeczy Sąd II instancji działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w pkt 2 sentencji i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania orzekając jak w pkt 1 sentencji swojego wyroku. Sąd II instancji, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną w zakresie dotyczącym pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku orzekając w tej części jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne jest od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) i przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 258-261 p.p.s.a. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.