Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 538/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 143 ust. 1
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Po 631/19 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 4 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. M. na rzecz Zarządu Województwa Wielkopolskiego kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 631/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. M. (dalej powoływana także jako skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 4 lipca 2019 r. w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu.

Zarząd Województwa dwukrotnie rozpoznając sprawę, uznał, że skarżąca zobowiązana jest do zwrotu kwoty 239 969,29 zł z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania poszczególnych transzy finansowania. Organ wskazał, że zgodnie z zawartą umową z 2 sierpnia 2016 r. aneksowaną 15 maja 2017 r., skarżącej zostało przyznane dofinansowanie na realizację projektu pod nazwą "(...)", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020. Skarżąca zobowiązana była do realizacji projektu zgodnie z umową i jej załącznikami i przepisami prawa w sposób, który miał zapewnić osiągnięcie wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu oraz utrzymać je przez cały okres funkcjonowania projektu i 2 lata po zakończeniu jego realizacji. Organ zaznaczył, że celem projektu było zwiększenie w L. do kwietnia 2018 r. aktywności zawodowej 36 osób sprawujących opiekę nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz wzrost liczby oferowanych trwałych miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 przez utworzenie przez "(...)" od 1 czerwca 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. 36 nowych miejsc opieki nad dzieckiem do lat 3 i zapewnienie ich bieżącego funkcjonowania od 1 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. w kolejnej filii żłobka w L. oraz utrzymanie tych 36 miejsc przez kolejne 2 lata. Z kolei celem szczegółowym projektu był wzrost w 2017 r. liczby nowych i trwałych miejsc opieki nad dzieckiem do lat 3 w L. i wzrost, od 1 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r., poziomu zatrudnienia wśród 36 opiekunów dzieci do lat 3.

Zdaniem organu, skarżąca nie zrealizowała powyższych celów ani nie zrealizowała założonych zadań, bowiem przeprowadzona w dniu 27 czerwca 2017 r. kontrola żłobka mieszczącego się przy ul. (...)wykazała, że projekt nie jest realizowany zgodnie z harmonogramem: (-) w zakresie rekrutacji uczestników, bowiem powinno ich być 36 a było zrekrutowanych jedynie 3 osoby; (-) utworzenia nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 i bieżącego funkcjonowania żłobka – rekrutacja powinna być zakończona 30 kwietnia 2017 r. a bieżące funkcjonowanie żłobka powinno się rozpocząć 1 maja 2017 r. a rozpoczęło się 1 czerwca 2017 r. Ponadto organ ustalił, że z dniem 24 lipca 2017 r. została wypowiedziana umowa najmu lokalu w którym był prowadzony żłobek przy ul. (...), a zatem zajęcie i opieka nad dziećmi nie odbywały się w miejscu realizacji projektu – dzieci zostały wraz z personelem przeniesione do żłobka prowadzonego przez skarżącą przy ul. (...). Przy ul. (...) pozostało wyposażenie sal, sprzęty, meble i zabawki zakupione w ramach projektu. Tym samym skarżąca przeniosła miejsce realizacji projektu z nowej filii żłobka mieszczącej się przy ul. (...), który wyremontowała z wykorzystaniem środków projektowych, do innego lokalu, który nie został zaadaptowany na jego cele i nie był wcześniej uwzględniony w projekcie. Strona nie korzystała z zakupionych mebli, sprzętów, zabawek i innego wyposażenia.

Z uwagi na powyższe, skarżąca nie objęła wsparciem, w nowej filii żłobka, 36 dzieci i nie zapewniła bieżącego funkcjonowania 36 miejsc opieki nad dziećmi do lat 3, zgodnie z harmonogramem projektu, od 1 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. Powyższe potwierdziła także informacja uzyskana z Urzędu Miasta L. dotycząca rejestru żłobków w zakresie liczby oferowanych miejsc przez beneficjenta, zgodnie z którą liczba miejsc w żłobku do 1 czerwca 2016 r. do 1 września 2017 r. nie ulegała zmianie i wynosiła 45 a powinna wynosić 81 (plus 36 miejsc). Ostatecznie umowa zawarta ze skarżącą o dofinansowanie projektu została wypowiedziana w dniu 22 listopada 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę skarżącej na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego podzielił stanowisko organu, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w decyzji powołano podstawę prawną, choć nie uwzględniono art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. mimo, iż z akt sprawy wynika, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem tj. przebudowę lokalu przy ul. (...) i zakup wyposażenia do niego, podczas gdy zajęcia ze zrekrutowanymi w ramach projektu dziećmi odbywały się w innym miejscu. Niepowołanie tego przepisu naruszające art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, stąd brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu.

Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze skarżącą, że kontrola z 27 czerwca 2017 r. potwierdziła realizację projektu, gdyż uruchomienie żłobka nie nastąpiło od 1 maja 2017 r., lecz od 1 czerwca 2017 r., a ponadto zrekrutowano tylko 3 uczestników projektu z zakładanych 36. Sąd podkreślił, że powyższe wynika z zeznań świadków i zgromadzonych dokumentów, w tym informacji Urzędu Miasta L. dotyczącej rejestru żłobków w zakresie liczby oferowanych miejsc przez beneficjenta. Mimo rozpoczęcia działania żłobka, jak twierdzi skarżąca ta liczba nie uległa zwiększeniu. Nie jest zatem zasadne stanowisko skarżącej, że w ciągu dwóch miesięcy projekt był prawidłowo realizowany. W konsekwencji nie może mieć zatem zastosowania przepis prawa materialnego, na który w tym kontekście powołuje się skarżąca (art. 143 ust. 1 i motyw 22 rozporządzenia 1303/2013). Dla orzeczenia obowiązku zwrotu dotacji nie może mieć również znaczenia wypowiedzenie umowy najmu lokalu przy ul. (...).

Zdaniem sądu pierwszej instancji, nie jest także zasadne stanowisko skarżącej, że kluczowym elementem projektu była jedynie aktywizacja zawodowa osób wyłączonych z rynku pracy przez stworzenie miejsc do opieki na dziećmi do lat 3, a nie nowa lokalizacja przedsięwzięcia. Dla zrealizowania celu projektu strona wyznaczyła w harmonogramie realizacji projektu dwa zadania, a jednym z nich było stworzenie od podstaw nowego żłobka oraz utworzenia w nim 36 nowych miejsc od 1 czerwca 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. Nowa filia żłobka nie została utworzona, gdyż właściciel lokalu przy ul. (...) wypowiedział lipcu 2017 r. umowę najmu, a żłobek z kilkorgiem dzieci przeniósł się do placówki przy ul. (...). Nie była to zatem nowa filia żłobka w L., która miała powstać w ramach projektu.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył pełnomocnik skarżącej, zarzucając naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik postępowania tj.: art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie przez błędną ocenę naruszenia:

1) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, iż:

a) zrekrutowanie 36 dzieci w czerwcu 2017 r było wskaźnikiem przedmiotowego projektu, podczas gdy skarżąca miała stworzyć 36 miejsc i to uczyniła, a kontrola z dnia 27 czerwca 2017 r. potwierdziła, a wskaźnikiem projektu - zwłaszcza na początku jego realizacji - nie była liczba zrekrutowanych dzieci, tylko liczba utworzonych miejsc, gdyby skarżąca nie utworzyła właściwej ilości miejsc, kontrujący zauważali, iż wymieniona dopuściła się istotnych uchybień podjęli by już działania zmierzające do rozwiązania umowy o dofinansowanie już w czerwcu 2017 r.

b) dla niniejszego projektu kluczowym elementem była nie była aktywizacja zawodowa osób wyłączonych z rynku pracy poprzez stworzenie miejsc do opieki dla dzieci do lat 3 a realizacja jednego z zadań projektu jest niewystraczające do przyjęcia, iż projekt był realizowany w części, podczas gdy biorąc pod uwagę szczególne okoliczności sprawy ww. okoliczności winne były być przez sąd szczególnie rozważone;

c) okoliczności, że żłobek funkcjonował prawie 2 miesiące, na rynku lokalnym w tym czasie były stworzone dodatkowe - nowe 36 miejsca do opieki dla dzieci do lat 3, była bez znaczenia w świetle realizacji przedmiotowego projektu, podczas gdy ww. okoliczności są kluczowe dla przedmiotowej sprawy i świadczą, iż przez co najmniej 2 miesiące projekt był realizowany;

2) art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w wyniku przyjęcia, iż pominiecie w podstawie prawnej art. 207 ust. 1 pkt 2) ustawy o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 869 z późn. zm., dalej powoływana jako u.f.p.) nie ma wpływu na wynik sprawy, podczas gdy organ rozpatrując ponownie sprawę uznał, iż przedmiotowa dotacja jest wykorzystana naruszeniem procedur, a nie niezgodnie z przeznaczeniem i przedmiotowa zmianę w żaden sposób nie uzasadnił, również sąd pierwszej instancji uznał, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem bez szczegółowego uzasadnienia swojego stanowiska w tym zakresie.

II. Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

1) art. 143 ust. 1 w zw. z motywem 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez ich pominiecie i nieuwzględnienie okoliczności zewnętrznych mających charakter siły wyższej, podczas gdy organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 29) wskazuje, iż utrata lokalu z powodu bezprawnego wypowiedzenia umowy najmu było okolicznościami - niezależnymi od strony oraz nieprzewidywalnym, tym samym wobec ustalenia organu, że ww. okoliczności miały charakter niezależny, nieprzewidywalny i zewnętrzny, należy je kwalifikować jako siłę wyższą i odstąpić od dochodzenia zwrotu dotacji.

Z daleko idącej ostrożności procesowej, gdyby ww. zarzut nie został uwzględniony

2) art. 143 ust. 1 w zw. z motywem 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, poprzez ich pominiecie, zgodnie bowiem z zasadami proporcjonalności organ winien uwzględnić okoliczności, iż skarżąca w prowadziła żłobek przez okres 2 miesięcy, a wiec ewentualny zwrot dotacji powinien być odpowiednio skorygowany.

Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Skargę kasacyjną, w granicach której orzeka Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok NSA z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, wszystkie orzeczenia wskazane w uzasadnieniu dostępne w bazie CBOSA).

Istota zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów postępowania sprowadza się do kwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji, który oddalając skargę skarżącej podzielił stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej sąd pierwszej instancji naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. bowiem błędnie przyjął, że celem projektu było zrekrutowanie w czerwcu 2017 r. 36 dzieci podczas gdy skarżąca miała jedynie stworzyć 36 miejsc co uczyniła, a także nie uwzględnił, że kluczowym elementem projektu była aktywizacja zawodowa osób wyłączonych z rynku pracy poprzez stworzenie miejsc do opieki nad dziećmi do lat 3, co zostało w części zrealizowane. Zdaniem skarżącej istotne jest również, że żłobek funkcjonował przez blisko 2 miesiące, a zatem przez co najmniej 2 miesiące projekt był prawidłowo realizowany, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji.

Odnosząc się do postawionych zarzutów związanych z naruszeniem przepisów postępowania, wskazać przede wszystkim należy, że aby mogły być one skuteczne muszą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tego skarżąca zarówno w sformułowanych zarzutach jak i ich uzasadnieniu nie wykazała. Podniesione zarzuty kasacyjne nie podważyły ustaleń stanu faktycznego sprawy, których dokonał organ i które sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. W tym zakresie podkreślić należy, że z akt sprawy, w szczególności wniosku o dofinansowanie oraz treści podpisanej umowy ze skarżącą wynika, że celem realizowanego przez skarżącą projektu było:

- zwiększenie w L. do kwietnia 2018 r. aktywności zawodowej 36 osób sprawujących opiekę nad dziećmi w wieku do lat 3;

- wzrost liczby oferowanych trwałych miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 przez utworzenie przez "(...)" od 1 czerwca 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. 36 nowych miejsc opieki nad dzieckiem do lat 3;

- zapewnienie bieżącego funkcjonowania nowo utworzonego żłobka w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r.

- utrzymanie 36 nowych miejsc opieki na dziećmi do lat 3 przez kolejne 2 lata.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że wszystkie powyższe cele nie zostały zrealizowane przez skarżącą, bowiem z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nie został utworzony nowy żłobek na 36 miejsc w L., jak również nie nastąpił wzrost oferowanych trwałych miejsc opieki na dziećmi o 36. Skoro nie utworzono nowego żłobka na 36 miejsc, trudno jest mówić o zwiększeniu aktywności zawodowej ich rodziców. Powyższe w sposób jednoznaczny wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w tym zeznań świadków i informacji przekazanej przez Urząd Miasta L. co do liczby dostępnych miejsc dla dzieci w żłobkach prowadzonych przez skarżącą.

Wbrew stanowisku skarżącej, przeprowadzona w czerwcu 2017 r. kontrola nie potwierdziła realizacji projektu zgodnie z przyjętym harmonogramem. Poza sporem jest to, że uruchomienie żłobka powinno było nastąpić z dniem 1 maja 2017 r. a nastąpiło 1 czerwca 2017 r., a ponadto zrekrutowano tylko 3 uczestników projektu z zakładanych 36. Zrekrutowanie przez skarżącą jedynie 3 z zakładanych 36 dzieci, pomimo ponad rocznego okresu jaki upłynął od rozpoczęcia realizacji projektu obciąża skarżącą, bowiem świadczy o nienależytym przygotowaniu i realizacji całego projektu. Wskazać w tym zakresie należy, że już 25 listopada 2016 r. skarżąca składając wyjaśnienia wraz z kolejnym wnioskiem o wypłatę zaliczki wskazywała na problemy z pozyskaniem odpowiedniego lokalu lub budynku na prowadzenie żłobka, a mimo to kontynuowała realizację podpisanej umowy i składała kolejne wnioski o wypłatę dofinansowania na pokrycie wydatków związanych m.in. z wyposażeniem lokalu żłobka, którego wówczas jeszcze nie posiadała. Skarżąca powinna mieć zatem świadomość, że napotkane w trakcie realizacji umowy trudności mogą spowodować, że niemożliwym będzie prawidłowe zrealizowanie podpisanej umowy, co wiązać się będzie z koniecznością zwrotu wypłaconych środków. Jednocześnie trudno jest zgodzić się ze skarżącą, że prowadzenia żłobka dla 3 dzieci z zakładanych 36 przez okres niespełna 2 miesięcy z zakładanych 24, kiedy to żłobek powinien był funkcjonować w ramach realizacji projektu, świadczy o prawidłowo realizowanym projekcie przez okres 2 miesięcy.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez pominięcie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Podkreślić należy, że powyższy zarzut jest powtórzeniem zarzutu z pierwotnej skargi skarżącej do sądu pierwszej instancji, co do którego sąd wypowiedział się w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku. W tym zakresie przypomnieć należy, że z istoty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wynika obowiązek dwukrotnego, merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem przedmiotowym i podmiotowym, z założenia przez dwa różne organy administracji. Powyższa zasada w niniejszej sprawie została zachowana, bowiem Zarząd Województwa Wielkopolskiego dwukrotnie rozpoznał sprawę merytorycznie, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji. Co prawda słusznie wskazuje skarżąca, że przytaczając podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy pominął art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., jednakże powyższy błąd, co zasadnie dostrzegł sąd pierwszej instancji nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mógł stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Czym innym jest pominięcie przez organ w decyzji przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia a czym innym brak takiej podstawy prawnej, której w sprawie nie stwierdzono. Tym samym, podzielić należało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, że w sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a.

Przyjąć zatem należało, że w podniesionych zarzutach kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów postępowania nie podważono skutecznie ustalonego stanu faktycznego i nie wykazano wadliwości przeprowadzonego przez organ i zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty kasacyjne wskazane w pkt I petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 143 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 podkreślić należy, że skarżąca błędnie upatruje wypowiedzenie umowy najmu w dniu 24 lipca 2017 r., jako siły wyższej, niezależnej od skarżącej, która ewentualnie mogłaby stanowić podstawę do nie nakładania korekty finansowej. To na skarżącej jako beneficjencie ciążyło ryzyko prawidłowej realizacji umowy, zawartej w ramach określonego projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej, a zatem rozwiązanie umowy najmu, nawet jeżeli nastąpiło niezasadnie czy niezgodnie z prawem jak twierdziła skarżąca (choć tego w żaden sposób skarżąca nie wykazała, ani na etapie postępowania administracyjnego ani przed sądami administracyjnymi) nie zwalniało skarżącej z obowiązku realizowania projektu zgodnie z przyjętym harmonogramem. To skarżąca jako podmiot należycie dbająca o własne interesy powinna dołożyć maksimum staranności, aby zadbać o zabezpieczenie swoich interesów, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła. Jednocześnie podkreślić należy, że skarżąca już na wstępnym etapie realizacji projektu (w 2016 r.) napotkała na trwające wiele miesięcy trudności ze znalezieniem właściwego lokalu na żłobek, a mimo to nie wycofała się z zawartej umowy, mimo takich możliwości. Wręcz przeciwnie, mimo niedochowania terminów zapisanych w pierwotnej umowie przekonywała organ, że jest w stanie zrealizować opisany projekt co w ostateczności skutkowało zawarciem aneksu do umowy i wydłużeniem okresu realizacji projektu i zmianą harmonogramu. Dalsze realizowanie projektu z wykorzystaniem środków pochodzących z budżetu UE, mimo pojawiających się trudności obciąża skarżącą, a zatem winna się ona liczyć z ewentualną koniecznością zwrotu otrzymanych środków, w sytuacji gdy dany projekt nie został zrealizowany.

Nie jest także prawdą, jak sugeruje to skarżąca, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na str. 29 przesądził, że utrata lokalu przez skarżąca była okolicznością niezależną do strony i nieprzewidywalną. W uzasadnieniu decyzji we wskazanym fragmencie organ wskazał jedynie że taka okoliczność, nawet jeżeli miałaby miejsce, nie zwalniała skarżącej z konieczności realizacji umowy i że to ona ponosi ryzyka związane z realizacją projektu. Tym samym fakt wypowiedzenia umowy najmu lokalu, w którym miał się znajdować nowy żłobek nie może być traktowana jako siła wyższa w rozumieniu art. 143 ust. 1 w zw. z motywem 22 preambuły do ww. rozporządzenia.

Z uwagi na przyjęcie, że skarżąca nie zrealizowała celów projektu, również przez okres 2 miesięcy, brak było przesłanek do proporcjonalnego skorygowania wysokości kwoty przypadającej do zwrotu. Podkreślić należy, że przyznane i wypłacone skarżącej środki finansowe zostały przeznaczane m.in. na przebudowę lokalu i wyposażenie siedziby nowego żłobka (sprzęt, meble, zabawki), z których dzieci nie korzystały bowiem żłobek ten został zamknięty po niespełna 2 miesiącach i nigdy ponownie nie został otwarty. Z akt sprawy wynika, co potwierdziły osoby zatrudnione przez skarżącą, że zakupione wyposażenie, nie zostało przeniesione do starej siedziby żłobka skarżącej przy ul. (...). Tym samym zachodziły podstawy do przyjęcia, że skarżąca wykorzystała wypłacone środki niezgodnie z przeznaczeniem.

W świetle powyższych rozważań przyjąć należało, że w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności. W tej sytuacji należy przyjąć, że w rzeczywistości zarówno sformułowane zarzuty kasacyjne, jak ich uzasadnienie, stanowią wyłącznie polemikę z ich oceną dokonaną przez organ i WSA w Poznaniu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 8100 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).