Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1967/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 1234
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 173/22 w sprawie ze skargi G. H. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 173/22 oddalił skargę G. H. (dalej jako "skarżący") na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 oddala skargę.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 12 czerwca 2020 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Lublinie wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w którym ubiegał się o przyznanie dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020.

W dniach 27 października 2020 r. – 23 listopada 2020 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego upoważnieni inspektorzy terenowi z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili zasadniczą kontrolę całego gospodarstwa metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości zostały udokumentowane w protokole czynności kontrolnych Nr [...].

Decyzją z [...] marca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie (dalej jako "organ I instancji") przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2020 w wysokości 9 218,26 zł, w tym: 1. płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II w wysokości 8 208,26 zł; 2. płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 1 010 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 731,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], uchylił w całości decyzję z [...] marca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z [...] listopada 2021 r. przyznał skarżącemu płatność ONW na rok 2020 w łącznej wysokości 9 218,26 zł, w tym: płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II w wysokości 8 208,26 zł; płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wysokości 1 010 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 731,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Organ II instancji decyzją z [...] lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi (ONW) na rok 2020. Organ odwoławczy w oparciu o raport z czynności kontrolnych szczegółowo opisał działki zgłoszone do płatności oraz omówił nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu. Odnosząc się do kwestii wystąpienia w gospodarstwie skarżącego siły wyższej, organ odwoławczy podzielił ustalenia i stanowisko organu I instancji, który nie negował wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które wystąpiły w gospodarstwie skarżącego w roku 2020, jednakże podkreślił, że skarżący nie poinformował organu o wystąpieniu siły wyższej w terminie przewidzianym przepisami prawa.

Organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia deklarowana wynosiła 37,60 ha, natomiast powierzchnia uprawniona do tej płatności wyniosła 37,35 ha. Następnie przedstawił szczegółowe wyliczenia dotyczące płatności. Wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych położonych na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy II a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 0,67% (0,25 h/37,35 ha). Powołując się na przepis art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r., Nr 181, str. 48 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie Nr 640/2014", wskazał, że w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W przypadku płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) organ odwoławczy stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności zadeklarowano powierzchnię 72,60 ha. Uwzględniając przepisy art. 15a rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW, powierzchnię deklarowaną do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) zmniejszono do 37,40 ha z uwagi na obowiązujące limity dla danej płatności. W trakcie postępowania ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi w strefie I 29,22 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 8,18 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 27,99% (8,18 ha/29,22 ha).

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 173/22 ją oddalił. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Wskazał na ustalony stan faktyczny oraz obowiązujące w sprawie przepisy prawa. Sąd I instancji pokreślił, że w wyniku kontroli na miejscu, przeprowadzonej w okresie od 27 października 2020 r. do 23 listopada 2020 r. stwierdzono szereg nieprawidłowości. Sąd I instancji w sposób szczegółowy na ustalenia i odniósł się do każdego z nich. Uznał, że analiza sporządzonego w niniejszej sprawie raportu z kontroli oraz znajdującej się w aktach sprawy obszernej dokumentacji fotograficznej obejmującej ponumerowane zdjęcia przedstawiające stan każdej z działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a deklarowanym we wniosku skarżącego zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących, w następstwie czego przypisano im odpowiednie kody nieprawidłowości i stwierdzono zasadnicze różnice pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika a powierzchniami stwierdzonymi. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącego dowody nie dają podstaw do podważenia ustaleń dokonanych w czasie kontroli, przeprowadzonej na miejscu.

Sąd I instancji uznał również za prawidłowe stanowisko organu, który w rozpoznawanej sprawie nie kwestionował wystąpienia w czerwcu 2020 r. gradu i powodzi, bowiem podstawą odmowy uwzględnienia tej okoliczności było przekroczenie terminu powiadomienia organu o tych niekorzystnych zjawiskach. Słusznie zauważył organ, że pierwsze powiadomienie o powodzi i zalaniu działek nastąpiło dopiero 22 stycznia 2021 r. a oszacowanie szkód dokonane zostało 20 sierpnia 2020 r. (data sporządzenia protokołu), a skarżący podpisał protokół 23 września 2020 r. Protokół zatwierdzony został i podpisany przez Wojewodę Lubelskiego 17 listopada 2020 r. Najpóźniej zatem w tej dacie uzyskał skarżący potwierdzenie wystąpienia szkód na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w 2020 r. (gradu i powodzi) i nie było żadnych przeszkód do zgłoszenia tego faktu organowi w terminie.

Zdaniem Sądu I instancji w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne co do wielkości powierzchni deklarowanych działek rolnych, skarżącemu przyznane zostały wskazane na wstępie płatności ONW: strefa II w wysokości 8208,26 zł i strefa I typ specyficzny w wysokości 1010,00 zł. Organ szczegółowo przedstawił wyliczenia poszczególnych płatności, prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa krajowego – rozporządzenia z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", jak i przepisy Unii Europejskiej, dotyczące obliczania pomocy w przypadku różnicy między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną (art. 15a, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 6, art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014).

Następnie skarżący zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 173/22.

I. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z roku 2022, poz. 2000 z póżn. zm.), dalej "k.p.a." poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że organ dokonał pomiaru 50 ha gruntów w Kodeńcu, gdy w rzeczywistości z powodu zalania tej nieruchomości pracownicy Biura Kontroli na Miejscu nie dokonali pomiarów, co zostało potwierdzone w protokole, gdy naruszenie ww. przepisów postępowania przez organ miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez uznanie za poprawne błędne wyniki kontroli dokonanej już po zbiorach dyni, co skutkowało zmniejszenie przez organ administracji powierzchni deklarowanej do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) — powierzchnię zmniejszono do 37,40 ha z uwagi na obowiązujące limity dla danej płatności, gdy w rzeczywistości zalegające w aktach sprawy dowody bezsprzecznie potwierdzają, że uprawa dyni była na całej powierzchni zadeklarowanej we wniosku obszarowym złożonym w 2020r., a owoce dyni w momencie kontroli były już przez skarżącego zebrane i sprzedane - Kontrola miała miejsce po zbiorach, czyli od 27 października do prawie do końca listopada,;

3) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez uznanie że dowody w postaci zdjęć uprawy dyni na wszystkich działkach wraz ze wskazana pozycja GPS oraz wskazana data wykonania zdjęcia (w formie wydrukowanej oraz sporządzone na płycie CD) nie wskazują konkretnie działek, na których zostały wykonane, gdy w rzeczywistości wskazana pozycja GPS dokładnie wskazuje miejsce wykonania konkretnego zdjęcia;

4) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c, art. 134 § 1 w,' zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez uznanie że dowody w postaci faktur VAT nie świadczą istnieniu uprawy dyni na obszarze, który organ wykluczył z płatności ze względów szczegółowo opisanych w raporcie z kontroli na miejscu, gdy w rzeczywistości ilość sprzedanej dyni odpowiadała teoretycznej ilości dyni, która powinna zostać zebrana z całego obszaru, przy uwzględnieniu strat spowodowanych zalaniem;

5) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez uznanie że dowód w postaci raportu z kontroli w całości ([...] Z DNIA 12-01-2021), sporządzonego przez T. B., M. K. na podstawie kontroli na miejscu rozpoczętej dnia 27 października 2020 roku i zakończonej 23 listopada 2020 roku 2020.11.23, uzupełnionego w odpowiedzi na pismo Kierownika ARiMR z dnia 27 września 2021 roku (dalej: Raport) odpowiadał stanowi faktycznemu, gdy w rzeczywistości pozostały materiał dowodowy stoi w sprzeczności z tezami zawartymi w Raporcie przy równoczesnym braku wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów, które stoją w sprzeczności z Raportem tj.

- protokołu z kontroli z Ekogwarancji przeprowadzonej przez Inspektora Rolnictwa Ekologicznego K. K. z dnia 05 sierpnia 2020 roku;

- decyzji nr [...] z dnia [...] września 2020 roku potwierdzająca uprawę dyni przez G. H. wydana na podstawie kontroli z dnia 05 sierpnia 2020 roku,

- protokołu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 roku z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (powódź i grad) sporządzony przez komisję z Urzędu Gminy w D. przy udziale przedstawiciela Lubelskiej Izby Rolniczej na wniosek Wojewody po przeprowadzonej kontroli w dniu 14 sierpnia 2021 roku;

które potwierdzają, że skarżący uprawiał dynię na wszystkich działkach w całości;

6) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c , art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ustawy o p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania zebranych w sprawie dowodów i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez uznanie że dowody w postaci zeznań świadków wskazują jedynie, że świadkowie potwierdzają jedynie, że dynia była uprawiana, lecz nie dokonywali pomiarów działek i nie są w stanie potwierdzić powierzchni gruntu faktycznie użytkowanego przez skarżącego, gdy w rzeczywistości świadkowie potwierdzili, że wszystkie działki skarżący uprawiał w całości;

7) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a polegające na jego zastosowaniu w sprawie i oddaleniu skargi, gdy skargę należało uwzględnić;

II. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam naruszenie przez Sąd prawa materialnego, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy

8) tj.: art. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 oraz § 5 ust. 1 pkt. 5) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 370), poprzez błędne ich interpretacje skutkujące uznaniem, że skarżący powinien zgłosić wystąpienie siły wyższej w przypadku, gdy takiego wymogu nie było;

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawili argumentację wniesionych zarzutów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie;

- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

W toku postępowania przed Naczelny Sąd Administracyjny kasator w piśmie z dnia 27 marca 2023 r. wniósł o dołączenie do akt sprawy nowych dowodów, które w jego ocenie nie były znane sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w terminie wynikającym z tego przepisu nie zażądał jej przeprowadzenia.

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, która oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, co oznacza że w skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami. Kasator nie wskazując wprost jednostek redakcyjnych art. 174 pkt 1) p.p.s.a. oraz art. 174 pkt 2) p.p.s.a. przytoczył obie podstawy kasacyjne podając zniekształconą ich treść: "naruszenie prawa materialnego, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy"; "naruszenie (...) przepisów postępowania, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy."

W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób nieuwzględniający wszystkich odnoszących się do niej wymogów. Mając jednak na względzie treść uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, tamże pozostałe orzeczenia), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny skuteczności przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Trzeba jednak podkreślić, że taki sposób prezentacji zarzutów ogranicza w istotnym stopniu ich skuteczność z powodu braku możliwości nałożenia samej kontroli kasacyjnej oraz jej wyniku dokonanej na określoną i wskazaną w skardze kasacyjnej argumentację, "zwalczającą" argumentację przeprowadzoną w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.

W ramach tej podstawy kasacyjnej w punkcie I punktach od 1) do 6) kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie wskazanych tam przepisów p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa., natomiast w pkt 7) zarzucił naruszenie art. 151 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator w ogóle nie umotywował, na czym konkretnie polegało naruszenie przez Sąd I instancji każdego z poszczególnych przepisów p.p.s.a. co powoduje, że poszczególnych fragmentów uzasadnienia nie można w żaden sposób połączyć z poszczególnymi zarzutami z pkt od 1) do 6). Ponadto, kasator upatruje naruszenia przez Sąd I instancji przepisów p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ odwoławczy przepisów art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, które w sprawie nie miały zastosowania, przez co nie mogły zostać naruszone tak przez organy administracji publicznej, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. W art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 z późn. zm.) dalej "ustawa o wspieraniu" ustawodawca postanowił, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu wskazuje, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; (...). Z art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu wynika natomiast, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę.

Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1591/18; z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, a także wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17). Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1077/11,). Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1733/11). Tym samym z postępowania dotyczącego przyznania płatności zostały wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie przedstawienia dowodów świadczących o uprawnieniu strony do wnioskowanych płatności. Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach kasacyjnych art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.

W punkcie I 7) petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez wojewódzki sąd administracyjny istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w ustawie nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Przechodząc do zarzucanego Sądowi I instancji w pkt II 8) petitum skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego: art. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 oraz § 5 ust. 1 pkt 5) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Autor skargi kasacyjnej dodaje w tytule aktu kolejne rozporządzenie tj "w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020", czyniąc konstrukcję niezrozumiałą. Na koniec zarzutu kasator posłużył się zwrotem: "poprzez błędne ich interpretacje skutkujące uznaniem, że skarżący powinien zgłosić wystąpienie siły wyższej w przypadku, gdy takiego wymogu nie było." Prawidłowe sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do precyzyjnie wskazanego przepisu, w tym wypadku osobno wobec każdego z dwóch wskazanych przepisów prawa. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych podniesionych w ramach omawianej podstawy kasacyjnej może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej powołując podstawę prawną decyzji. Podniesiony przez kasatora zarzut dotyczy w istocie elementu stanu faktycznego sprawy zaakceptowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie: "W rozpoznawanej sprawie organ nie uznał wystąpienia w 2020 r. w gospodarstwie skarżącego siły wyższej (powodzi), ponieważ skarżący nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie o wystąpieniu siły wyższej w terminie przewidzianym przepisami, czyli w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Słusznie zauważa organ, że pierwsze powiadomienie o powodzi i zalaniu działek nastąpiło dopiero 22 stycznia 2021 r., kiedy to skarżący w piśmie stanowiącym zastrzeżenia do wyników kontroli, zawartych w protokole czynności kontrolnych nr [...], poinformował o wystąpieniu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w wyniku, których wystąpiły w jego gospodarstwie w 2020 r. szkody. Tymczasem oszacowanie szkód dokonane zostało 20 sierpnia 2020 r. (data sporządzenia protokołu), a skarżący podpisał protokół 23 września 2020 r. Protokół zatwierdzony został i podpisany przez Wojewodę Lubelskiego 17 listopada 2020 r. Najpóźniej zatem w tej dacie uzyskał skarżący potwierdzenie wystąpienia szkód na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w 2020 r. (gradu i powodzi) i nie było żadnych przeszkód do zgłoszenia tego faktu organowi."

Wszelka argumentacja podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku a podniesiony przez kasatora w pkt II 8) petitum skargi kasacyjnej zarzut dotyczy w istocie elementu stanu faktycznego sprawy zaakceptowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. W ramach omawianej podstawy kasacyjnej kasator nie zarzucił Sądowi I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego, które zastosował organ administracji publicznej powołując podstawę prawną decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyjął: "Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 z późn. zm.), oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r. poz. 364 z późn. zm.)"

Reansumując, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowano obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył prawa materialnego akceptując zastosowanie przez organ administracji publicznej przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji ostatecznej oraz jej uzasadnienie prawne, w którym wyjaśniono podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd I instancji wskazał, jakie przepisy uprawniały organ administracji publicznej do wyciągnięcia określonych konsekwencji prawnych z dokonanych w sprawie ustaleń. Stosowanie przepisów prawa przez sąd administracyjny polega również na uczynieniu przepisu wzorcem kontroli legalności decyzji administracyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spełnia wymogi ustawowe, co powoduje, że nietrafne i nieuzasadnione są wszelkie zarzuty podniesione w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.