Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1456/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2  ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2023 r. nr SKO.Soc/4116/659/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r. nr SKO.Soc/4116/659/2023 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Wadowic z 12 stycznia 2023 r. orzekającą o odmowie przyznania A. K. dodatku węglowego.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm.).

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Odmowę przyznania ww. dodatku organ I instancji w ww. decyzji uzasadnił tym, iż strona nie dostarczyła żadnych dowodów ani dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu, a zatem nie wystąpiły przesłanki z art. 2 ust. 3c ustawy. Na podany przez wnioskodawczynię adres został już przyznany dodatek węglowy. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe na górnej kondygnacji budynku, a jej brat na dole. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że z uwagi na istniejący spór odnośnie zniesienia współwłasności nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu jej miejsca zamieszkania.

W odwołaniu strona podkreśliła, że żaden z przepisów ustawy o dodatku węglowym nie nakłada obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających czy to odrębność lokali czy podjęcie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu, dopuszczono bazowanie na oświadczeniu wnioskodawcy. Odwołująca się wskazała, że w ww. budynku prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, samodzielnie gospodarujące finansowo, ogrzewane osobnymi źródłami ciepła.

Kolegium uzasadniając opisane na wstępie rozstrzygnięcie stwierdziło, że odwołująca nie podjęła żadnych kroków do wyodrębnienia lokalu i nadania odrębnego adresu, co sama przyznała podkreślając, że nie było to możliwe z uwagi na toczący się między nią a jej bratem spór oraz postępowanie sądowe w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości. W takiej sytuacji, zdaniem Kolegium, nie istnieje możliwość przyznania kolejnego dodatku węglowego na ten sam adres.

W ocenie organu odwoławczego, z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym wynika, że do przyznania kolejnego dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego zamieszkującego pod adresem, dla którego przyznany został już dodatek węglowy, nie jest wystarczające oświadczenie przez stronę, że w budynku prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe lub nawet że znajdują się w nim dwa odrębne lokale. Konieczne jest bowiem wykazanie przez osobę ubiegającą się o przedmiotowy dodatek, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. podjęła realne starania mające na celu wydzielenie odrębnego lokalu, ale z przyczyn obiektywnych, czyli niezależnych od strony, nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla zajmowanego lokalu.

Kolegium podkreśliło, że nawet po zmianie ustawy o dodatku węglowym, która weszła w życie 3 listopada 2022 r., tj. po dodaniu do ustawy art. 2 ust. 3c i 3d, zasadą jest, iż na jeden adres zamieszkania przysługuje jeden dodatek węglowy. Nowelizacja ustawy nie uchyliła bowiem art. 2 ust. 3a, zgodnie z którym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Od tej reguły przewidziany został wyjątek, niemniej jednak odstąpienie od podstawowej zasady ustalonej w art. 2 ust. 3a ustawy możliwe jest tylko w przypadku podjęcia kroków formalnych, prowadzących do nadania odrębnego adresu. Wnioskodawca składający wniosek o wypłatę dodatku węglowego powinien przedstawić więc dokumentację potwierdzającą podjęcie kroków formalnych, prowadzących do wydzielenia odrębnego adresu, np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego.

Nie można zatem, w ocenie organu II instancji, przyznać dodatku węglowego w sytuacji, gdy niemożność ustalenia odrębnego adresu do dnia 30 listopada 2022 r. wynikała lub wynika z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy (np. - jak w niniejszej sprawie - związanych z sytuacją A. K. i trwającym sporem sądowym). W art. 2 ust. 3c ustawy chodzi bowiem o niemożność ustalenia odrębnego adresu z powodów leżących po stronie właściwego organu pomimo podjęcia odpowiednich kroków formalnych przez stronę, jak np. ograniczone możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w ww. terminie.

W tym miejscu SKO zwróciło uwagę na konstrukcję ww. przepisu art. 2 ust. 3d ustawy, który wskazuje, że dopiero w przypadku wykazania przez wnioskodawcę, że podjął takie kroki do wyodrębnienia odrębnego adresu zamieszkania przed 30.11.2022 r. i nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu przed tą datą, organ zobligowany jest ustalać w drodze wywiadu środowiskowego okoliczność zamieszkiwania pod jednym adresem, w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania i w oparciu o wyniki tego wywiadu rozstrzygać, czy spełnione są warunki do przyznania drugiego dodatku na ten sam adres. Ustalenie, że wnioskodawca nie podjął kroków wyodrębnienia nowego adresu dla zajmowanego w budynku lokalu, oznacza brak podstaw do dalszego badania sprawy i skutkować musi odmową przyznania temu wnioskodawcy dodatku.

Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy wprost wynika, że na drodze administracyjnej kroki formalne w kierunku nadania zamieszkiwanemu lokalowi odrębnego adresu nie były w ogóle podejmowane, a toczy się jedynie postępowanie sądowe (cywilne) zmierzające do zniesienia współwłasności i ustanowienia odrębnej własności lokali. Niemożność ustalenia odrębnego adresu dla prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego do dnia 30.11.2022 r. nie wynika więc w niniejszej sprawie z przyczyn zależnych od organu, ale z przyczyn leżących po stronie odwołującej - jak podkreśliła bowiem w piśmie z dnia 22.11.2022 r., "biorąc pod uwagę istniejący między mną a bratem spór w zakresie zniesienia współwłasności w terminie do dnia 30.11.2022 r. nie będzie możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla tworzonych przeze mnie i mojego brata osobnych gospodarstw domowych (...)."

Skoro zatem kroków formalnych wnioskodawczyni nie podjęła, co nie jest sporne w sprawie i zostało przyznane przez odwołującą, to z uwagi na brak spełnienia ww. obiektywnej przesłanki, uzasadnione jest wydanie decyzji odmownej.

Na marginesie Kolegium dostrzegło także, że według oświadczenia złożonego przez A. K. w okresie zimowym ogrzewała ona swoje mieszkanie prądem, a nie paliwem stałym wskazanym w ustawie o dodatku węglowym, stąd tym bardziej dodatek węglowy w niniejszej sprawie się nie należy.

Na ww. decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Pani A. K., zaskarżając przedmiotową decyzję w całości i zarzucając naruszenia przepisów prawa "w stopniu niewątpliwie mającym wpływ na wynik sprawy", a to: a) art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1630 ze zm: dalej: u.d.w.) poprzez jego błędną wykładnię i wywiedzenie z treści powołanego przepisu, że przesłanką przyznania dodatku węglowego jest wykazanie przez osobę wnioskującą o dodatek węglowy i prowadzącą wyodrębnione gospodarstwo domowe, że poczyniła kroki formalne niezbędne dla nadania odrębnego adresu miejscu zamieszkania w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., podczas gdy powołany przepis takiego obowiązku nie statuuje; b) art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że na wnioskodawczyni spoczywa obowiązek wykazania (udowodnienia), jakie konkretne kroki formalne na drodze administracyjnej zostały podjęte przed dniem 30 listopada 2022 r. w celu wyodrębnienia odrębnego adresu dla zajmowanego lokalu, a w konsekwencji przyjęcie przez organ, że złożenie przez skarżącą jedynie oświadczenia o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. uniemożliwia przyznanie jej dodatku węglowego dla prowadzonego wieloosobowego gospodarstwa domowego; c) art. 2 ust. 3b u.d.w. poprzez jego błędne zastosowanie prowadzące do odmowy przyznania dodatku węglowego pomimo spełnienia przeze skarżącą ustawowych

przesłanek jego otrzymania; d) art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu II instancji w sposób niepoparty przepisami prawa, a polegający na kreowaniu pozaustawowych i niemających uzasadnienia w innych, obowiązujących przepisach kryteriów przyznawania dodatku węglowego, podczas gdy w sposób wyczerpujący sformułowane zostały one w ustawie o dodatku węglowym; d) art. 80 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że okoliczności wynikające z przeprowadzonego przez organ I instancji wywiadu środowiskowego pozostają w sprawie nieistotne i drugorzędne wobec faktu niepodjęcia przez skarżącą starań i kroków formalnych zmierzających do nadania dla gospodarstwa skarżącej odrębnego adresu zamieszkania, podczas gdy okoliczność prowadzenia przez A. K. takiego odrębnego gospodarstwa domowego wynikała niewątpliwie z przeprowadzonego wywiadu, była oczywista i powinna zostać uznana za udowodnioną i niesporną.

Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi rozwinięto i wyjaśniono podniesione zarzuty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Organ II instancji wskazał, że jednym z powodów wydania decyzji odmownej było ogrzewanie przez skarżącą w okresie zimowym mieszkania prądem. Tymczasem w takiej sytuacji dodatek węglowy się nie należy. Ogrzewanie gospodarstwa domowego energią elektryczną nie mieści się bowiem w zakresie źródeł ogrzewania wskazanych w art. 2 ust. 1 u.d.w. oraz nie spełnia wymogu ogrzewania lokalu paliwem stałym, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.d.w. Już zatem z tego powodu rozstrzygnięcie wydanej w sprawie decyzji odmownej odpowiada prawu i brak było podstaw do uchylenia przez Kolegium decyzji organu pierwszej instancji.

Do podnoszonej przez skarżącą kwestii ogrzewania gospodarstwa domowego energią elektryczną Kolegium odniosło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 6), czyniąc z niej jeden z motywów kierunku rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Kolegium, zarzucane przez skarżącą naruszenie prawa materialnego - jeżeliby nawet wystąpiło - nie miało realnego wpływu na wynik sprawy, albowiem w sprawie zachodziła nadto inna przeszkoda do przyznania dodatku węglowego: gospodarstwo domowe nie było ogrzewane paliwem stałym, ale energią elektryczną, co skarżąca sama przyznała, dostarczając nadto na tę okoliczność dowody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Powodem odmowy przyznania tego dodatku było niepodjęcie kroków formalnych prowadzących do wyodrębnienia lokalu i nadania odrębnego adresu, bowiem był to kolejny wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożony dla następnego gospodarstwa domowego mającego ten sam adres.

Sąd nie podziela zastosowanej przez organ odwoławczy wykładni dotyczącej art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w., której rezultatem była odmowa przyznania dodatku węglowego, z uwagi na nie podjęcie kroków formalnych w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Kwestia ta była zasadniczym motywem zaskarżonego rozstrzygnięcia, o czym świadczą rozległe rozważania organu odwoławczego znajdujące się na stronach 4-6 uzasadnienia. Dla wzmocnienia powyższej argumentacji, Kolegium "na marginesie" głównego nurtu rozważań, wskazało na wyjaśnienia skarżącej zawarte w piśmie z 27 maja 2023 r., w którym podała, że w okresie zimowym ogrzewała ona swoje mieszkanie prądem, a nie paliwem stałym wskazanym w ustawie o datku węglowym (przedostatni akapit od dołu na s. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Kwestia ta w odpowiedzi na skargę przedstawiona została jako główny motyw zaskarżonego rozstrzygnięcia chociaż dopiero w odpowiedzi na skargę została szerzej poruszona. W zaskarżonej decyzji organ II instancji wspomniał o tym jednym zdaniem, na "marginesie" jak podał w uzasadnieniu.

Regulacja dotycząca uprawnienia do dodatku węglowego osób zamieszkujących pod jednym adresem w kilku odrębnych gospodarstwach domowych (odrębność prowadzonych gospodarstw domowych w tej sprawie była okolicznością niesporną) zawarta jest w art. 2 ust. 3a – 3e przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm., dalej jako: "u.d.w.").

W oparciu o wykładnię wskazanych przepisów należało więc poszukiwać rozstrzygnięcia zarysowanego w tej sprawie problemu. Zatem jak już wyżej zasygnalizowano – prawidłowa wykładnia determinowała odpowiedź na pytanie czy skarżącej przysługiwało prawo do przedmiotowego dodatku.

W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.). W przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową ( art. 2 ust. 3d u.d.w.).

Analiza przywołanych przepisów, jak i pozostałych uregulowań ustawy, prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej (k. 30 a.a.) z przeprowadzonego wywiadu w dniu 30 listopada 2022 r. pod adresem zamieszkania skarżącej – C. os. P. [...] wynika, że skarżąca wraz z mężem prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (...) W budynku znajdują się dwie oddzielne kotłownie z zainstalowanymi i eksploatowanymi kotłami na węgiel. Każde gospodarstwo domowe posiada własne zapasy opału (ekogroszek), który jest przechowywany w kotłowniach. Każde mieszkanie posiada oddzielny licznik energii eklektycznej, oddzielne wodomierze, a także odrębne kominy. Skarżąca poinformowała pracownika socjalnego, że w chwili obecnej nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla odrębnych gospodarstw domowych z uwagi na istniejący spór w zakresie zniesienia współwłasności.

Szczególnego zaakcentowania wymaga, że zgodnie z dominującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, aprobowany jest pogląd, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie uzależniają bowiem udzielenia wsparcia finansowego w zakupie paliwa stałego od podjęcia kroków formalnych o nadanie dodatkowego (nowego) numeru porządkowego dla nieruchomości, tudzież od wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 673/23), a brak złożenia wniosku w tym przedmiocie pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego (tak np. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 383/23; WSA w Gliwicach w wyroku z: 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 653/23; 14 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 766/23, WSA w Bydgoszczy w wyroku z 5 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 391/23; opubl. CBOSA).

Zatem brak podjęcia przez skarżącą kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu lokalowi, który zajmuje, nie wykluczał uprawnienia do uzyskania dodatku węglowego. Wbrew lansowanemu przez organy w tej sprawie stanowisku, nie było niezbędne, aby skarżąca podjęła formalne kroki do wyodrębnienia lokalu i nadania dodatkowego numeru porządkowego, bowiem dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy (tj. braku możliwości ustalenia do 30.11.2022 r. odrębnego adresu dla jego gospodarstwa) wystarczyło jedynie jej oświadczenie złożone w tym przedmiocie. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się już orzecznictwo sądowoadministracyjne - por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 32/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. II SA/Łd 299/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 673/23), które jednocześnie akcentuje potrzebę dokonania oceny tegoż oświadczenia w kontekście zaistnienia wszystkich warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Skarżąca podczas wywiadu wskazała (notatka służbowa), że powodem niemożności uzyskania odrębnego adresu (przedstawienia np. zaświadczenia o samodzielności lokalu lub wniosku on wydanie takie zaświadczenia czy wniosku o wydanie odrębnego adresu) jest niezakończone postępowanie sądowe w sprawie zniesienia współwłasności w budynku pod adresem C. os. P. [...], co uniemożliwia aktualnie ustanowienie odrębnej własności lokali.

Podkreślenia też wymaga, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 210/23). W konsekwencji stwierdzić należy, że organ odwoławczy uzależnił przyznanie stronie dodatku węglowego od warunków, które nie wynikają z przepisów prawa i tym samym naruszył art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w.

Podsumowując, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji zawartym w zaskarżonej decyzji, że skoro nie zostały podjęte żadne kroki w celu ustalenia odrębnego adresu w budynku zamieszkiwanym przez skarżącą to należało odmówić przyznania ww. dodatku. W ocenie Sądu z powyższym wnioskiem nie można się zgodzić, ponieważ jest on wynikiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i pozostaje w całkowitej sprzeczności z zaprezentowanym wyżej orzecznictwem sądów administracyjnych.

Przyznanie dodatku węglowego kilku gospodarstwom domowym usytuowanym pod jednym adresem odnosi się do sytuacji, w których faktycznie i bezsprzecznie pod tym samym adresem zamieszkują odrębne gospodarstwa domowe, które zajmują odrębne lokale mieszkalne. Jako niemającą znaczenia z punktu widzenia prawa do dodatku węglowego jest przyczyna braku ustalenia odrębnych numerów porządkowych dla lokali znajdujących się pod tym samym adresem.

Przepisy ustawy nie wprowadzają bowiem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, co w niniejszej sprawie rzeczywiście miało miejsce. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; wyrok WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23, wyrok WSA w Bydgoszy z 12 września 2023 r., sygn. II SA/Bd 417/23 dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query").

Odmienne stanowisko organów doprowadziło do usankcjonowania nałożenia na skarżącą obowiązku, który nie wynika z ustawy. Pozbawione podstaw prawnych pozostaje zatem uzależnienie przyznania skarżącej wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Na tym tle słusznie tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. II SA/Gl 633/23 dopatrzył się naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a. jako jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego.

Za pozbawione racji należy ocenić stanowisko organu II instancji wskazujące na powód odmowy przyznania dodatku węglowego wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z 27 maja 2023 r., z których wynika, że jej współlokatora stać było na zakup opału bowiem otrzymał dodatek węglowy. Natomiast skarżącej odmówiono przyznania dodatku węglowego więc nie miała "ani kruszka węgla" i byli wraz z mężem zmuszeni ogrzewać mieszkanie prądem. Kwestia ta zasygnalizowana w zaskarżonej decyzji na marginesie głównego wątku rozważań w zakresie wykładni art. 2 ust. 3 u.d.w., została przez SKO rozwinięta dopiero w odpowiedzi na skargę. Nie można więc tolerować sytuacji, w której dopiero w odpowiedzi na skargę organ próbuje bliżej wyjaśnić, czym w istocie kierował się przy wydaniu zaskarżonej decyzji. W świetle bowiem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi jej integralny, niezbędny element (poza przypadkami wskazanymi w art. 107 § 4 i § 5 k.p.a. które nie mają w sprawie miejsca) i to tam organ powinien wyjaśnić w sposób jasny, szczegółowy i wyczerpujący motywy swojego rozstrzygnięcia. Ponadto, zdaniem Sądu, te wyjaśnienia skarżącej, nie są wystarczające dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym m.in. notatkę dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (k. 29 a.a.) oraz ustalenia pracownika socjalnego (notatka z 30 listopada 2022 r., k. 30 a.a.), z których wynika, że głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe zasilany węglem. Powyższe stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art.79a § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, a rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie dodatku węglowego uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię ww. przepisów u.d.w., zważając by nie naruszono przepisów procedury administracyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ powinien pamiętać, że jak wynika z uzasadnienia projektu - celem ustawy było zapewnienie wsparcia jak największej grupie gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstwom najuboższym energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.