Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 918/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: arty. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2, art. 50,art. 51, art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego (określany dalej jako PINB) decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. [...] – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. – określanej dalej jako u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a.) – nakazał J.B., właścicielowi lokalu nr 3 oraz K.C., właścicielce lokalu nr 6 usunąć, w terminie do dnia 30 kwietnia 2017 r., nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych (wentylacyjnych, spalinowych i dymowych) przynależnych do lokalu nr 6 i nr 3 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...] na działce o nr ewidencyjnym [...], poprzez:

1. wykucie otworu wycierowego dla przewodu dymowego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 6, przy czym usytuowanie otworu powinno być jak w stanie pierwotnym to znaczy w kuchni w lokalu nr 3 obok otworu wycierowego dla przewodu dymowego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 3;

2. zamontowanie w wykutym otworze wycierowym szczelnych, metalowych drzwiczek, usytuowanych tak, żeby ich dolna krawędź znajdowała się na wysokości 0.3 m nad podłogą.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu 17 listopada 2015 r. do PINB wpłynęło pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej przekazujące do załatwienia wg właściwości rzeczowej pismo Komendanta Straży Miejskiej z dnia [...] listopada 2015 r. informujące o nieprawidłowościach przy czyszczeniu przewodów dymowych pieców kaflowych w lokalu nr 3 i nr 6 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...].

W dniu [...] grudnia 2015 r. przeprowadzono oględziny w trakcie których ustalono, iż: 1. przez lokale nr 3 i nr 6 przebiega komin o wymiarach około 1.86 m x 0.42 m 2. komin ma 5 przewodów i jeden przewód zakończony rurą stalową 3. do komina podłączone są: a) kratka wentylacji wywiewnej kuchni lokalu nr 3, usytuowana około 90 cm od zachodniej krawędzi komina; b) kratka wentylacji wywiewnej łazienki lokalu nr 3, usytuowana około 73 cm od zachodniej krawędzi komina; c) piec kaflowy lokalu nr 3, z wlotem usytuowanym około 30 cm od zachodniej krawędzi komina; d) zaślepiona kratka wentylacji wywiewnej kuchni lokalu nr 6, usytuowana około 70 cm od zachodniej krawędzi komina; e) zaślepiona kratka wentylacji wywiewnej łazienki lokalu nr 6, usytuowana około 91 cm od zachodniej krawędzi komina; f) piec kaflowy lokalu nr 6, z wlotem usytuowanym około 13 cm od zachodniej krawędzi komina; 4. lokale nr 3 i nr 6 nie są podpiwniczone - komin kończy się w poziomie parteru; 5. otwór wycierowy (wyczystka), znajdujący się w lokalu nr 3 jest zamurowany. W trakcie oględzin - mimo wezwania - nie przedstawiono protokołu kontroli przewodów kominowych przez mistrza kominiarskiego. K.C. oświadczyła, że są problemy z rozpalaniem pieca kaflowego, a dym się cofa. Natomiast J.B. wskazał, iż właścicielka lokalu nr 7 powinna w swoim lokalu zrobić wyczystkę i czyścić piec.

PINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] – powołując się na art. 81 c ust. 2 u.p.b. - nakazał J.B. i K.C., przedłożyć w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. ocenę stanu technicznego komina przynależnego do lokalu nr 6 i nr 3 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...] na działce o nr ewidencyjnym nr [...].

W dniu 1 marca 2016 r. J.B. przedłożył protokół nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego J.R. z którego wynikało, że: 1. przewody kominowe, dymowe oraz wentylacyjne wybudowano zgodnie z obowiązującymi przepisami; 2. podłączenia do przewodów dymowych oraz wentylacyjnych wykonane są prawidłowo; 3. w dolnej części przewodów kominowych (dymowych) brak jest drzwiczek do wybierania sadzy; 4. w związku z powyższym należy zamontować podwójne, szczelne, metalowe drzwiczki w przewodach kominowych (30 cm nad posadzką).

Mając na uwadze powyższą opinię organ powołał się na pkt 3.3.2.1 Polskiej Normy PN-89/B-10425, zgodnie z którą dolna krawędź otworu wycierowego przewodów z palenisk usytuowanych w pomieszczeniach, w których znajduje się wlot, powinna znajdować się na wysokości 0.3 m od podłogi, a otwory wycierowe powinny być łatwo dostępne, mieć osadnik na sadze i być zamknięte szczelnymi drzwiczkami. Ponadto organ wskazał, iż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 pkt 3 u.p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.

W tym stanie faktycznym i prawnym PINB decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. zobowiązał J.B. i K.C. do usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych (wentylacyjnych, spalinowych i dymowych) przynależnych do lokalu nr 6 i nr 3 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...] na działce o nr ewidencyjnym [...], poprzez zamontowanie, w terminie do dnia 31 maja 2016 r., podwójnych, szczelnych, metalowych drzwiczek w otworze wycierowym, usytuowanym w lokalu nr 3, których dolna krawędź powinna znajdować się na wysokości 0.3 m nad podłogą.

W następstwie odwołania złożonego J.B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (określany dalej jako WINB) decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że opisany powyżej protokół nr [...] nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego, gdyż z niego nie wynika w którym pomieszczeniu należy zamontować drzwiczki do wybierania sadzy oraz czy komin nie posiada przewodów zbiorczych.

Ponadto zdaniem organu odwoławczego PINB nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez K.C. w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wskazujących, że wykonanie wyczystki w jej lokalu wiązałoby się z koniecznością zamurowania, a zatem skrócenia przewodu kominowego, co mogłoby powodować nieprawidłowe funkcjonowanie tego przewodu w czasie jego użytkowania. W związku z tym - zdaniem WINB - niezbędne było sprecyzowanie oceny technicznej sporządzonej przez mistrza kominiarskiego J.R..

Ponownie rozpoznając sprawę PINB postanowieniem nr [...], z dnia [...] maja 2016 r., nakazał J.B. i K.C. przedłożyć, w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r., uzupełnioną ocenę stanu technicznego komina przynależnego do lokalu nr 6 i nr 3 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...] na działce o nr ewidencyjnym [...], sporządzoną przez mistrza kominiarskiego J.R. (protokół nr [...]6 z dnia [...] lutego 2016 r.) wskazując zakres tej opinii, a mianowicie powinna m.in. zawierać informacje o ewentualnych nieprawidłowościach (np. o nieszczelności przewodu kominowego lub niewłaściwych połączeniach), określać, czy komin ma zbiorcze przewody dymowe lub wentylacyjne (należy podać funkcję każdego przewodu wentylacyjnego w kominie), w poziomie którego lokalu mają być zamontowane podwójne metalowe drzwiczki otworów rewizyjnych przewodów dymowych, czy możliwe jest zamontowanie pojedynczych metalowych drzwiczek, odrębnych dla obu przewodów dymowych i usytuowanych odpowiednio dla przewodu dymowego pieca kaflowego J.B. w poziomie parteru i dla pieca kaflowego K.C. w poziomie I piętra, to znaczy czy zamontowanie drzwiczek dla przewodu dymowego dla pieca kaflowego K.C. w poziomie I piętra (lokalu nr 3) spowoduje nieprawidłowy ciąg, czy obecnie ciąg przewodów dymowych jest prawidłowy to znaczy czy spełnia wymagania Polskiej Normy PN-89/B-10425 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze". W dniu [...] lipca 2016 r. J.B. przedłożył opinię mistrza kominiarskiego mgr inż. D.K. nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w której wskazano, że: 1. przewód kominowy nr 4, do którego podłączono poprawnie jeden piec kaflowy na opał stały z mieszkania nr 3 (parter) sprawdzono kamerą kominową; 2. nie stwierdzono dziur, spękań ani większej ilości ubytków zaprawy między cegłami; 3. dymowa próba szczelności wykazała niewielką nieszczelność przewodu kominowego; 4. do przewodów dymowych nr 4 (piec kaflowy parter) i nr 5 (piec kaflowy I piętro) nie wstawiono drzwiczek kominowych do wybierania sadzy; 5. drzwiczki można wstawić w kuchni na parterze do dwóch przewodów nr 4 i nr 5 lub, 6. drzwiczki do przewodu nr 4 można wstawić 30 cm od podłogi w kuchni na parterze, a drzwiczki do przewodu nr 5, po zadekowaniu kanału na wysokości podłogi I piętra, można podłączyć w kuchni 30 cm od podłogi I piętra; 7. w przewodzie kominowym nr 3 znajduje się grupa czterech przewodów wentylacyjnych wyprowadzonych do wysokości stropodachu i dalej nieprawidłowo przewodem zbiorczym ponad dach budynku; 8. w mieszkaniach należy zapewnić wentylację nawiewną z zewnątrz budynku - szczelne okna nie zapewniają dopływu dostatecznej ilości powietrza zewnętrznego dla prawidłowego działania urządzeń grzewczo-wentylacyjnych; 9. proponuje się zamontować czujniki tlenku węgla w pomieszczeniach z urządzeniami grzewczo-kominowymi.

W tym samym dniu K.C. przedstawiła ocena stanu technicznego komina sporządzoną przez K.L., posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w której wskazano, że: 1. komin wielokanałowy wykonany jest z cegły pełnej na zaprawie cementowej, otynkowany na całej długości; 2. komin nie posiada żadnych ubytków; 3. komin nie posiada zbiorczych przewodów dymowych i wentylacyjnych; 4. wyczystka dla przewodu dymowego pieca kaflowego lokalu nr 6 na I piętrze znajduje się w lokalu nr 3 na parterze; 5. nie istnieje potrzeba przenoszenia wyczystki na piętrze, prowadzenie jakichkolwiek prac murarskich na kominie może spowodować pęknięcia między kanałami i doprowadzić do nieszczelności przewodów dymowych i wentylacyjnych.

W dniu 3 sierpnia 2016 r. J.B. zapoznał się z dokumentami postępowania i oświadczył, iż nie zgadza się, aby przewód sąsiadki był czyszczony z jego mieszkania, podkreślając, że zgodnie z opinią kominiarską jest możliwe wykonanie wyczystki w jej lokalu.

PINB uznał, iż zamurowanie otworów wycierowych spowodowało naruszenie powołanego pkt 3.3.2.1 Polskiej Normy PN-89/B-10425 i doprowadziło do niewłaściwego stanu technicznego komina, co uzasadniało wydanie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], nakazującej J.B. i K.C. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych (wentylacyjnych, spalinowych i dymowych) przynależnych do lokalu nr 6 i nr 3 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...] na działce o nr ewidencyjnym [...], poprzez: 1. wykucie, jak w stanie pierwotnym w lokalu nr 3, dwóch odrębnych otworów wycierowych przewodów dymowych dwóch pieców kaflowych w lokalu nr 3 i w lokalu nr 6; 2. zamontowanie w wykutych otworach wycierowych szczelnych, metalowych drzwiczek, usytuowanych tak, żeby ich dolna krawędź znajdowała się na wysokości 0.3 m nad podłogą - w terminie do dnia 30 września 2016 r.

Organ wskazał, iż zamontowanie drzwiczek z wykuciem otworu wycierowego dla przewodu dymowego pieca kaflowego w lokalu nr 6, którego właścicielką jest K.C., jest możliwe jedynie za jej zgodą, gdyż komin jest częścią wspólną. Z pisma K.C. z dnia [...] marca 2016 r. wynika, że nie wyraża zgody na wykonanie wyczystki w jej lokalu. Wykonanie wyczystki w lokalu K.C. nie spowoduje zmniejszenia ciągu komina, gdyż ciąg komina zależy od długości przewodu kominowego liczonej od wlotu do wylotu, a to nie zależy od położenia wyczystki.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.B., który wskazał, iż nie zgadza się na wykucie otworu wycierowego przewodu dymowego do lokalu nr 6 w należącym do niego lokalu nr 3. Z opinii mistrza kominiarskiego D.K., jak i z uzasadnienia decyzji PINB nr [...] wynika bowiem, że istnieje możliwość wykucia otworu wycierowego bezpośrednio w lokalu nr 6 .

Ponadto odwołujący pismem z dnia [...] września 2016 r. poinformował o wykuciu otworu wyciorowego i zamontowaniu drzwiczek w lokalu nr 3 dla przewodu dymowego pieca kaflowego znajdującego się w jego lokalu. Do pisma złączył zdjęcie dokumentujące wykonanie obowiązku. WINB decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że oceny stanu technicznego komina w przedmiotowym budynku, sporządzonej przez projektanta K.L. nie można uznać, ze względów formalnych, za wiarygodny dowód w sprawie. Ponadto podkreślił, iż PINB nie wskazał, dlaczego z dwóch zaproponowanych rozwiązań, określonych w opinii sporządzonej przez mistrza kominiarskiego D.K., wybrał to wskazane w sentencji zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił tym samym stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy i nie ustosunkował się do twierdzeń i wniosków stron. W szczególności organ nie odniósł się do zastrzeżeń J.B. w jego oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż obowiązek musi być sformułowany w sposób jasny i precyzyjny, a PINB w kontrolowanej decyzji nie wskazał w jakiej konkretnie lokalizacji (pomieszczeniu) i w którym miejscu w stanie pierwotnym znajdował się otwór, który ma być wykuty, a w którym następnie należy zamontować drzwiczki wyciorowe. W dniu 20 października 2016 r. do PINB wpłynęło pismo K.C. z dnia [...] października 2016r. zatytułowane "odwołanie od decyzji znak [...] Urzędu Wojewódzkiego", w którym stwierdziła, iż nie zgadza się z powyższą decyzją, gdyż jest dla niej krzywdząca, a urząd powiatowy nie potrafi zająć konkretnego stanowiska myląc w różnych pismach numery lokali. Ponadto podkreśliła, iż 4 lata temu zakupiła mieszkanie i przed rokiem okazało się, że wyczystka jej komina jest zamurowana. Wyczystka ta w ocenie K.C. zawsze znajdowała się w lokalu J.B. i nie wiadomo kiedy została zamurowana, a opinia kominiarska D.K. sugerująca zrobienie wyczystki w jej lokalu skazuje ją na poniesienie kosztów, czuje się w związku z tym traktowana jak przestępca, natomiast sprawca J.B., który łamie prawo i przepisy budowlane, jest ofiarą. Zaznaczyła, iż pragnie jedynie bezpieczeństwa w swoim mieszkaniu .

Pismem z dnia [...] października 2016 r. WINB wezwał K.C. do wyjaśnienia w terminie 7 dni jakiego rodzaju żądanie wnosi pismem z dnia [...] października 2016 r. Wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie WINB pismo K.C. z dnia [...] października 2016 r. przekazał do PINB wraz z aktami postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB wskazał, iż ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż pierwotnie, po wybudowaniu budynku, czyszczenie przewodów dymowych zarówno pieca kaflowego ogrzewającego lokal K.C. (lokal nr 6), jak i pieca kaflowego ogrzewającego lokal J.B. (lokal nr 3) odbywało się przez wyczystki znajdujące się w kuchni w lokalu J.B.. Obecnie, po wykuciu otworu wyciorowego i zamontowaniu drzwiczek w kuchni w lokalu nr 3, przewód dymowy pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 3 może być czyszczony, gdyż posiada wyczystkę, natomiast przewód dymowy pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 6 nie może być czyszczony, gdyż nie posiada wyczystki. W ocenie organu istnieje spór między K.C. a J.B., gdzie powinna znajdować się wyczystka dla przewodu dymowego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 6, a mianowicie czy w lokalu nr 6, czy w dotychczasowym miejscu, czyli w kuchni w lokalu nr 3, obok wyczystki dla przewodu dymowego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 3. Żadna ze stron bowiem nie zgadza się, aby wyczystka przewodu dymowego pieca znajdującego się w lokali nr 6 znajdowała się w ich lokalach.

Organ zaznaczył, iż z przepisów technicznych wynika, że każdy z dwóch wyżej wymienionych wariantów usytuowania wyczystki jest poprawny, wskazując, że wykonanie wyczystki w lokalu K.C. rozwiązałoby na przyszłość wszystkie problemy związane z czyszczeniem komina, lecz zmiana usytuowania wyczystki nie może się odbyć bez zgody właścicielki lokalu nr 6, czemu wyraźnie się sprzeciwia. Jednocześnie PINB uznał za nietrafny argument J.B., że z powodu jego długiego wyjazdu nie będzie możliwości czyszczenia komina, gdyż może udostępnić lokal, pod obecność osoby trzeciej, do czyszczenia komina lub poinformować kiedy wyjeżdża, tak aby komin przed wyjazdem był wyczyszczony. Ponadto organ podniósł, iż zachodzi pytanie jak funkcjonowało czyszczenie komina przez kilkadziesiąt lat gdy obie wyczystki były w lokalu J.B. i dlaczego w ten sam sposób nie może ono funkcjonować dalej.

Organ przywołał przepis art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.b. stanowiący, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b. t.j. między innymi zapewniając możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego obiektu oraz podkreślił, iż komin jest częścią wspólną, za którą solidarnie odpowiadają współwłaściciele, czyli obie strony w związku z czym formalnie obowiązek nakłada się na obu współwłaścicieli. Logicznym jest jednak, że koszty wykonania obowiązku powinien ponieść J.B., który zamurował wyczystkę dla przewodu dymowego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu nr 6.

Wobec powyższego PINB na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. orzekł jak na wstępie, zaznaczają jednak w uzasadnieniu, iż niewykonania obowiązku w nakazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne jedynie wobec J.B..

Odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] złożył J.B. podnosząc, że nie zgadza się na wykucie otworu wycierowego przewodu dymowego do lokalu nr 6 w jego mieszkaniu, ponieważ jak wskazuje opinia nr [...] sporządzona przez D.K. istnieje możliwość wykucia tego otworu bezpośrednio w lokalu nr 6, należącym do K.C.. Podniósł również, że wykucie tego otworu dla lokalu nr 6 ogranicza jego swobodę.

WINB decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] – powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania określonych w decyzji obowiązków i orzekł w tym zakresie o wyznaczeniu terminu wykonania obowiązków na 3 miesiące od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., stanowiącego podstawą materialnoprawną decyzji, podkreślając, iż celem decyzji nakazowej wydanej na podstawie tego przepisu jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego oraz użytkowania, przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Rolą organu jest więc przede wszystkim wykazanie zaistnienia, ustalonych w toku postępowania, przesłanek obligujących do podjęcia decyzji. Przepis ten funkcjonalnie powiązany jest z przepisem art. 61 u.p.b, w myśl którego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b. Zgodnie z tym ostatnim przepisem obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej Z powyższego wynika, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 u.p.b. zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", a więc również podjętych na podstawie art. 66 u.p.b., może być wyłącznie właściciel (współwłaściciele) lub zarządca obiektu budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego niespornie wynika, że stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr [...] w zakresie przewodów kominowych przynależnych do lokalu nr 6 i nr 3, jest nieodpowiedni i w związku z tym zachodzi konieczność wykonania nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków mających na celu poprawienie właściwości użytkowych i sprawności technicznej budynku. Nieodpowiedni stan techniczny budynku potwierdzony został przedłożonym w toku postępowania protokołem kominiarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego J.R. oraz protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego D.K. W opiniach tych wskazano, że do przewodów dymowych nie wstawiono drzwiczek kominowych do wybierania sadzy. Również określony w decyzji zakres robót budowlanych jest - zdaniem organu odwoławczego - uzasadniony zakresem ustalonych nieprawidłowości naruszających wymagania obowiązujących w odniesieniu do przewodów kominowych przepisów i ma na celu ich usunięcie. Mianowicie zaistniała w odniesieniu do komina sytuacja stanowi o naruszeniu wymogów przepisu § 146 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), zgodnie z którym przewody kominowe (§ 140 ust. 1 rozporządzenia) spalinowe i dymowe powinny być wyposażone, odpowiednio, w otwory wycierowe lub rewizyjne, zamykane szczelnymi drzwiczkami, a w przypadku występowania spalin mokrych - także w układ odprowadzania skroplin. Ponadto zamurowanie otworów wycierowych spowodowało naruszenie przytoczonego przez organ I instancji punktu 3.3.2.1. Polskiej Normy PN-89/B-10425.

W związku z powyższym WINB stwierdził, że zakres zastosowanych w wobec J.B. i K.C. - właścicieli odpowiednio lokalu nr 3 i nr 6 w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym położonym na działce nr [...] nakazów jest adekwatny do skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślił ponadto, iż realizując określone w art. 66 u.p.b. kompetencje, organ nadzoru budowlanego ma za zadanie usunąć stan niezgodności z prawem, jakim jest nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. W tym celu organ nakłada na stronę obowiązki mające doprowadzić do likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu obowiązki, wskazując jednak wyłącznie, jakie nieprawidłowości należy zlikwidować, ewentualnie jakie roboty należy wykonać, pozostawiając stronie swobodę wyboru w zakresie technologii i materiałów budowlanych. Działając w trybie art. 66 u.p.b. organ nadzoru budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowych obowiązków, lecz precyzuje jedynie obowiązki ustawowe, wynikające z art. 61 u.p.b. WINB zauważył również, iż skoro określone w art. 61 u.p.b. obowiązki ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu, to należy uwzględnić sytuacje, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność wielu podmiotów, jak też sytuacje, gdy określone części obiektu budowlanego stanowią współwłasność, a inne części tego obiektu stanowią wyłączną własność określonej osoby. Przy czym odpowiedzialność wspólnoty mieszkaniowej może dotyczyć tylko części wspólnych budynku. Zdaniem organu odwoławczego urządzenia i części budynku, w tym urządzenia dotyczące ogrzewania, służące wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej. W tym zakresie organ odwołała się do treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1892) zgodnie z którym nieruchomość wspólna obejmuje te fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania właścicielowi lokalu. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, w której stwierdzone przez organ I instancji nieprawidłowości dotyczą przewodów kominowych (wentylacyjnych, spalinowych i dymowych) przynależnych do lokalu nr 3 i nr 6 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr [...]. Zasadnym zatem było nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na współużytkowników komina, to jest J.B. i K.C.. Odnosząc się do treści odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że to J.B. zamurował otwór wycierowy dla przewodu kominowego przynależnego do lokalu mieszkalnego nr 6, doprowadzając jednocześnie do jego nieodpowiedniego stanu technicznego, a zatem zasadnym jest, aby umiejscowienie otworu wycierowego było jak w stanie pierwotnym, to znaczy w kuchni lokalu nr 3. Reasumując WINB podkreślił, iż wskazane wyżej okoliczności świadczą, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w związku z czym odwołanie J.B. i zawarte w nim zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Jednakże mając na uwadze fakt, iż wniesienie odwołania spowodował wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w okresie tym upłynął w znacznej części określony w decyzji termin wykonania nałożonego w jej sentencji obowiązku, organ odwoławczy skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu wykonania obowiązków, orzekając w tym zakresie, jak w sentencji decyzji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego nowy termin jest adekwatny do nałożonych obowiązków, biorąc pod uwagę zakres oraz charakter robót określonych w decyzji PINB.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję WINB złożył J.B. podnosząc, iż nie zgadza się na zamontowanie wyczystki do komina odprowadzającego dym z pieca ogrzewającego lokal należący do K.C. w jego mieszkaniu lokalu, z tej prostej przyczyny, że jest jeden komin, ale są dwa przewody kominowe tj. jego oraz K.C., na co nikt nie zwrócił uwagi. Ponadto podkreślił, iż z opinii kominiarza wynika, iż można rozdzielić wyczystki w przewodzie kominowym przynależnym do lokalu nr 3 i nr 6, nie chce bowiem pilnować wyczystki sąsiadki. Skarżący ponadto zaprzeczył, iż zamurował wyczystki. W chwili bowiem wprowadzenia się do lokalu w 1986 r. wyczystek nie było - były zamurowane. Zwrócił również uwagę na inne nieporozumienia sąsiedzkie z K.C. niezwiązane z kwestią wyczystki w przewodzie kominowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w związku z wniesieniem jej po terminie, za pośrednictwem organu I instancji. Niezależnie od tego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. prawomocnym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 259/17 odrzucił skargę, jednakże postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 259/17 przywrócił termin do wniesienia skargi na powyższą decyzję WINB. Uczestniczka postępowania K.C. nie zajęła stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu

Mając na uwadze powyższy zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek generalnie z przyczyn innych niż podniesione w skardze.

Podstawą materialną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., który stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie techniczny organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Powyższy przepis został umieszczony w rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Stanowi on więc konkretyzację unormowanego w art. 61 u.p.b. nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 u.p.b. i ma zastosowanie do przypadków zaniedbania przez właściciela lub zarządcę obiektu tego obowiązku, jak też dalszych obowiązków wynikających z regulacji rozdziału 6 u.p.b. dotyczących utrzymywania obiektu.

Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. może więc dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, czyli związanych z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., VII SA/Wa 2882/12, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016 r., II SA/Sz 328/16)

Nie można natomiast na podstawie art. 66 u.p.b. nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.b. Tryb określony w przepisach art. 50 i 51 u.p.b. odwołuje się bowiem bezpośrednio do procesu budowlanego, natomiast tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 u.p.b. - jak wskazano wyżej - jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2010 r., II OSK 1196/09, A. Despot-Mładanowicz /w/, A. Gliniecki ( red.), Prawo budowalne, Komentarz, WK 2016, t. 7 do 66).

Norma zawarta w art. 66 u.p.b. zatem służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, czyli nie na skutek dokonania inwestycji budowlanych, a na skutek upływu czasu czy innego czynnika, lecz nie związanego z działalnością inwestycyjną (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., II OSK 1183/15, Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 197).

Oznacza to, iż wspomniany tryb nie może mieć zastosowania do sytuacji, w której niewłaściwy stan techniczny wynika nie z zaniedbań właściciela lub zarządcy obiektu budowalnego, ale z innych przyczyn, w szczególności z wykonanych w obiekcie robót budowlanych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w świetle poczynionych przez organ ustaleń, a wynikających z protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2015 r., brak wyczystek w przewodach kominowych przebiegających przez lokale nr 3 i 6 wynikał z wykonania robót budowalnych polegających na zamurowaniu tych wyczystek, a w konsekwencji nie mógł mieć zastosowania tryb określony w art. 66 ust. 1 u.p.b., lecz ewentualne postępowanie naprawcze wynikające z art. 50 i 51 u.p.b. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 u.p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Natomiast w myśl art. 51 ust. 1 u.p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Przy czym stosownie do art. 51 ust. 7 u.p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b u.p.b., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b.

Zastosowanie niewłaściwej podstawy materialnej skutkowało zaniechaniem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyjaśnienia sprawy z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wyznaczonych zakresem wynikającym z prawidłowej normy prawnej. Mianowicie organ w istocie nie wyjaśnił kiedy doszło do zamurowania wyczystek w przewodach kominowych i kto wykonał te prace. Twierdzenia w tym zakresie, iż uczynił to skarżący są dowolne i nie opierają się na jednoznacznych dowodach. Nie wyjaśniono, czy roboty te zostały przeprowadzone po uprzednim uzyskaniu pozwolenia budowalnego bądź zgłoszenia. Przy czym podkreślić należy, iż do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine u.p.b., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine u.p.b. (por. uchwałę NSA z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16, ONSAiWSA 2017/1/2). Ponadto nie wyjaśniono, czy stan pierwotny przewodów kominowych do którego odwoływała się sentencja decyzji organu I instancji pozostawał w zgodności z treścią decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji bowiem, gdy zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał wyczystek w przewodach kominowych i pozostawało to w sprzeczności z obowiązującymi wówczas przepisami techniczno-budowlanymi, to bez wzruszenia tej decyzji, kwestionowanie stanu zgodności obiektu budowlanego z wymaganiami określonymi w tych przepisach nastąpiłoby z naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. Zresztą również na gruncie stosowania art. 66 ust. 1 u.p.b. wskazuje się na konieczność badania tej okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2009 r., II OSK 1394/08).

Mając na uwadze powyższe naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. -uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I).

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i uzupełnią postępowania dowodowe w celu ustalenia okoliczności uzasadniających ewentualne przeprowadzenie postępowania naprawczego określonego w art. 50 i 51 u.p.b.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. ( pkt II ). Zasądzone koszty sprowadzają się do wpisu od uwzględnionego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, ustalonego zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 7 rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 221, poz. 2193), w tym zakresie bowiem skarżący złożył wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w powyższym środku odwoławczym.

Natomiast mimo stosowanego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy (k. 116) skarżący nie złożył przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia wniosku o przyznanie kosztów postępowania związanych z postępowaniem przed sądem I instancji, a w konsekwencji w tej części zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. jego uprawnienie do zwrotu należnych kosztów wygasło.