Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 596/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.145 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art.144 par 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia WSA (del.) Maciej Kurasz, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 983/13 w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 983/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Wzmiankowanym powyżej postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 216 i art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: "O.p."), odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 17 sierpnia 2011 r. określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Omawiając przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu organ stwierdził, że bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej pełnomocnikowi strony rozpoczął się w dniu 19 sierpnia 2011 r., a upłynął w dniu 1 września 2011 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nadane zostało w urzędzie pocztowym w dniu 30 stycznia 2013 r. tj. po upływie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O. p. Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Udzielone przez stronę pełnomocnictwo z dnia 5 października 2009 r. było pełnomocnictwem pełnym, do reprezentowania strony we wszelkich sprawach dotyczących strony i spółki cywilnej. Nie dokonano wypowiedzenia pełnomocnictwa. Pełnomocnik nie dokonał żadnych czynności procesowych po otrzymaniu decyzji wymiarowej. W klauzuli należytej staranności zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania za dobór osób reprezentujących ją w stosunku do podmiotów zewnętrznych. Zdaniem organu wniosek strony nie wskazuje okoliczności wykluczających winę strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Nie kwestionując, iż strona choruje i leczy się od 2009 r., organ wskazał, że z karty informacyjnej z dnia 28 grudnia 2012 r. wynika, że strona przebywała w szpitalu w dniach od 21 do 28 grudnia 2012 r., jednakże brak dowodów na niedyspozycje podatnika w okresie od 19 sierpnia 2011 r. do dnia 1 września 2011 r.

Ponadto - zdaniem organu – strona nie dochowała terminu 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, bowiem, jak wskazała strona, o wydaniu decyzji dowiedziała się w momencie wezwania na przesłuchanie do organu i wystąpiła w dniu 2 listopada 2012 r. o wydanie decyzji. Decyzję tą strona otrzymała w dniu 22 stycznia 2013 r. i licząc nawet termin 7 dni od tej daty wniosek o przywrócenie terminu nadała w urzędzie pocztowym w dniu 30 stycznia 2013 r., a więc po ustawowo określonym terminie, który jest nieprzywracalny.

Reasumując, organ stwierdził, że strona nie spełniła podstawowych warunków uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – nie uprawdopodobniła braku winy, czego wymaga art. 162 § 1 O.p., nie udowodniła, że dotrzymała terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie z art. 162 § 2 O.p.

W skardze od powyższego postanowienia skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że pełnomocnik strony uprawniony był do pełnej reprezentacji, w tym składania odwołań w imieniu skarżącego, błędnym przyjęciu, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu jest dzień 22 stycznia 2013 r., podczas gdy przyczyna ta ustała z dniem odebrania wezwania organu I instancji z dnia 5 lutego 2013 r., a zatem termin do złożenia wniosku został zachowany oraz naruszenie art. 65 k.c. w zw. z art. 137 § 4 O. p. przez przyjęcie, że pełnomocnik strony uprawniony był do składania w imieniu skarżącego odwołania, podczas gdy zamiarem strony i pełnomocnika była pomoc w przekazywaniu dokumentów w toku toczącego się postępowania kontrolnego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację z jego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za niezasadną.

W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzja wymiarowa doręczona została pełnomocnikowi strony w siedzibie organu w dniu 18 sierpnia 2011 r., zgodnie z wymogami art. 145 § 2 i art. 148 § 2 pkt 1 O.p. Decyzja posiadała pouczenie o trybie i środkach zaskarżenia. Bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 1 września 2011 r. Natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu sporządzone zostało w dniu 30 stycznia 2013 r., wysłane za pośrednictwem urzędu pocztowego, a więc już po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.).

W ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił, aby dopełnienie czynności procesowej polegającej na uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od ustanowionego pełnomocnika w sprawie. To pełnomocnik powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się dochować terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem od daty doręczenia decyzji (18.08.2011 r.) do dnia nadania odwołania (30.01.2013 r.) upłynęło około półtora roku. Podnoszone przez skarżącego okoliczności jego choroby, nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy pełnomocnika skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej, że okoliczności tej skarżący nie wykazał.

Nie została także - w opinii Sądu - spełniona także kolejna przesłanka wymagana przy staraniu się strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Datą początkową biegu terminu 7-dniowego jest dzień, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. O wydaniu decyzji skarżący dowiedział się w dniu wezwania go do organu na przesłuchanie i niezwłocznie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji, co nastąpiło w dniu 2 listopada 2012 r. Kserokopie decyzji strona odebrała w dniu 22 stycznia 2013 r. (wtorek), natomiast wniosek o przywrócenie terminu strona nadała w urzędzie pocztowym w dniu 30 stycznia 2013 r. (środa). Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, albowiem termin ten w przedmiotowej sprawie upłynął z dniem 29 stycznia 2013 r. (wtorek).

W skardze kasacyjnej skarżący na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."), zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego a to art. 65 k.c w zw. z art. 137 § 4 O.p. poprzez przyjęcie, iż pełnomocnik uprawniony był do składania w imieniu skarżącego

odwołania podczas gdy zamiarem stron i celem udzielonego pełnomocnictwa była

pomoc w przekazywaniu dokumentów w toku toczącego się postępowania kontrolnego;

2) naruszenie prawa materialnego a to art. 162 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy,

3) naruszenie prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 3 lit. c) p.p.s.a, poprzez oddalenie skargi pomimo, iż istniały podstawy do jej uwzględnienia;

4) naruszenie prawa procesowego - art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 162 § 1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto skarżący wniósł o połączenie niniejszej sprawy wraz ze sprawą ze skargi od wyroku WSA we Wrocławiu z 4 września 2013 r.,

I SA/Wr 982/13.

Pełnomocnik organu wniósł w odpowiedzi na skargę kasacyjną o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Niezasadny jest przede wszystkim zarzut dotyczący treści złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa. Z treści tej wynika bowiem – w sposób dosłowny, pewny, jednoznaczny i nie nasuwający wątpliwości, że pełnomocnictwo udzielone zostało do reprezentowania we wszystkich sprawach przed Urzędem Kontroli Skarbowej w W., nie zaś tylko do "pomocy w przekazywaniu dokumentów w toku toczącego się postępowania kontrolnego". W przypadku ustanowienia pełnomocnika strona działa przez pełnomocnika, to jest pełnomocnik działa za stronę; zgodnie z art. 145 § 2 O.p. pisma do strony doręczane są jej pełnomocnikowi. Wobec treści znajdującego się w aktach sprawy i nieodwołanego pełnomocnictwa doręczenie decyzji wskazanemu w nim pełnomocnikowi było zgodne z prawem, a więc prawnie skuteczne, zaś od daty tego doręczania rozpoczął bieg ustawowy termin do wniesienia odwołania. Nie negując stanu zdrowia skarżącego stwierdzić należy, że w dacie doręczenia decyzji nie był on hospitalizowany, istniała więc możliwość kontaktu skarżącego i jego pełnomocnika. Pomimo tego, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji doręczonej w dniu 18 sierpnia 2011 r. został wniesiony dopiero 30 stycznia 2013 r. Ocena stanu faktycznego sprawy i jego kwalifikacja prawna zostały więc przeprowadzone i przedstawione przez Sąd pierwszej instancji prawidłowo. Ocena, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy nie narusza prawa, w tym zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia dostatecznie wymogi i standardy wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaną skargę kasacyjną oddalił. Z powodu sytuacji zdrowotnej skarżącego, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., Sąd zwolnił go od obowiązku zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.