Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3194/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 30 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 23/18 w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz Z. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1214/17, oddalił skargę Z. B. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. Z. B., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z 2 sierpnia 2016 r. o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], hip. nr [...].

W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 2 sierpnia 2016 r. jej pełnomocnik zażądał – na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości – rozpoznania wniosku z dnia 12 lutego 1958 r. o przyznanie prawa własności czasowej do opisanej powyżej nieruchomości, złożonego przez poprzedniczkę prawną skarżącej, H. P.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jej oddalenie.

Wyjaśnił, że orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] listopada 1951 r. H. P. i innym odmówiono przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], nr hip. [...]., zaś wszystkie budynki położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Orzeczenie powyższe zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lutego 1952 r.

Kolejnym pismem H. P. wystąpiła do Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego. Do podania został załączony wniosek H. P. o przyznanie tymczasowej własności placu stanowiącego nieruchomość przy ul. [...] hip. [...] – Praga, zabudowaną piętrowym domem o 18 izbach.

Organ podał, że decyzją z dnia [...]maja 1993 r. nr [...] Urząd Dzielnicy – Gminy Warszawa – Praga – Południe na podstawie art. 82 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), odmówił J. P. i K. K. ustanowienia użytkowania wieczystego i zwrotu budynku położonego w Warszawie przy ul. [...]. Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmówił zaś wszczęcia postępowania o zwrot w/w nieruchomości warszawskiej, albowiem sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości została już rozstrzygnięta decyzją nr [...] z [...] maja 1993 r. Urzędu Dzielnicy – Gminy Warszawa – Praga. Organ uznał, że w tych okolicznościach wydanie kolejnej decyzji przez Prezydenta m. st. Warszawy obarczone byłoby wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., czyli wydaniem decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2018 r. oddalił skargę.

Sąd podał, że z akt sprawy wynika, iż na mocy aktu notarialnego z dnia 13 stycznia 1941 r. H. P. i K. K. nabyły w częściach równych nieruchomość położoną przy ul. [...], nr hip. [...], zawierającą 340 m2 wraz ze znajdującym się na niej domem mieszkalnym.

Dalej Sąd podał, że orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] listopada 1951 r. H. P. i innym odmówiono przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], nr hip. [...].

Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lutego 1952 r.

W dniu 12 lutego 1958 r. H. P. złożyła do Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy wniosek o przyznanie jej i jej siostrze K. K. tymczasowej własności placu o pow. 340 m2, uregulowanego w zaginionej księdze wieczystej [...], położonego przy ul. [...].

W dniu 3 listopada 1990 r. J. P. jako spadkobierczyni po swojej matce H. P. wniosła o zwrot nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] i stojącego na niej budynku mieszkalnego.

Decyzją nr [...] z [...] maja 1993 r. Urząd Dzielnicy – Gminy Warszawa – Praga – Południe na podstawie art. 82 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), odmówił J. P. i K. K. ustanowienia użytkowania wieczystego i zwrotu budynku położonego w Warszawie przy ul. [...] nr hip. [...].

W dniu 18 lipca 2012 r. Z. B. (spadkobierczyni i córka K. K.) wniosła o przyznanie jej odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami za grunt o powierzchni 340 m2 położony w Warszawie przy ul. [...], hip. nr [...].

W dniu [...] sierpnia 2016 r. Z. B. wniosła o zwrot w/w nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz o zawieszenie toczącego się przed Prezydentem. m. st. Warszawy postępowania w sprawie odszkodowania prowadzonego w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za w/w nieruchomość.

W dniu [...] stycznia 2018 r. Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania o zwrot ww. nieruchomości warszawskiej, albowiem sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości została już rozstrzygnięta decyzją nr [...] z [...]maja 1993 r. Urzędu Dzielnicy – Gminy Warszawa – Praga.

Sąd wskazał, że wniosek H. P. został złożony w okresie, gdy jedynym aktem prawnym regulującym status prawny byłych właścicieli gruntów warszawskich był dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na podstawie tego dekretu zostało oparte orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] listopada 1951 r., którym H. P. i innym odmówiono przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Sąd zaznaczył, że dopiero ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.), która weszła w życie 5 kwietnia 1958 r., wprowadziła pierwsze istotne zmiany w statusie prawnym byłych właścicieli gruntów warszawskich. Ustawodawca w drodze tej ustawy rozpoczął proces regulacji zastępczych, które ostatecznie utworzyły autonomiczny zespół norm stanowiących pewien postęp w stosunku do aktów nacjonalizacyjnych. Sąd podał, że następne regulacje prawne dotyczące statusu prawnego byłych właścicieli gruntów warszawskich to m.in.: Uchwała Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18), przepis art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.), którym przyznano poprzednim właścicielom lub ich następcom prawnym możliwość składania wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste oraz zwrot budynku w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. Niezachowanie powyższego terminu skutkowało wygaśnięciem tego prawa. Następna regulacja zawarta jest w aktualnie obowiązującym przepisie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.). Przepis ten utrzymał zasady i terminy przewidziane w wyżej powołanej ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 roku.

Sąd I instancji podał, że skoro wniosek H. P. nie został aż do jej śmierci w 1986 r. rozpoznany na podstawie żadnej z w/w obowiązujących na przestrzeni lat regulacji prawnych, zatem w sprawie winien mieć zastosowanie art. 30 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych, w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Sąd zauważył, że w przypadku H. P. jej następcą prawnym stała się J. P. Sąd podkreślił, że następca prawny wstępuje do postępowania na miejsce dotychczasowej strony, w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a., w takim stadium, w jakim postępowanie to znajduje się w chwili jego zgłoszenia. To w szczególności oznacza, że nie rozpoznany wcześniej wniosek poprzednika prawego musi już dotyczyć następcy prawnego i być rozpoznany na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Zatem wszystkie czynności procesowe dokonane przed zaistnieniem następstwa, pozostają ważne (wiążące) i nie muszą być powtarzane.

Sąd wskazał, że postępowanie zainicjowane wnioskiem H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. dotyczyło nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], nr hip. [...].. Również wnioski J. P. (następczyni prawnej H. P.) i K. K. dotyczyły tej nieruchomości. Sąd podkreślił, że zasadą w postępowaniu administracyjnym jest rozpatrzenie i rozstrzygnięcie całej sprawy co do jej istoty jedną decyzją, a jeżeli przedmiotem postępowania jest jedna sprawa administracyjna, w której udział bierze kilka stron, to powinna zapaść jedna wspólna decyzja administracyjna kształtująca sytuację prawną wszystkich stron postępowania, niezależnie od ilości wniosków złożonych przez strony w trakcie jego trwania. Z tych względów Sąd uznał, że decyzja z dnia [...] 1993 r. nr [...] Urzędu Dzielnicy Gminy Warszawa Praga – Południe, odmawiająca J. P. i K. K. ustanowienia użytkowania wieczystego i zwrotu budynku położonego w Warszawie przy ul. [...] rozstrzygała również wniosek H. P. (poprzedniczki prawnej J. P.) z dnia 12 lutego 1958 r. W ocenie Sądu organ administracji nie miał zatem obowiązku rozpoznania odrębną decyzją wniosku H. P. z dnia 12 lutego 1958 r., a tym samym nie pozostaje w zwłoce w zakresie jego rozpoznania. Sąd podkreślił przy tym, że poza jego kognicją w niniejszym postępowaniu pozostaje natomiast merytoryczna ocena w/w decyzji z dnia [...] maja 1993 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi i orzeczenie iż:

1) Prezydent m. st. Warszawy dopuścił się bezczynności w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym;

2) bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) wyznaczenie organowi dodatkowego, miesięcznego terminu na załatwienie sprawy od daty zwrotu prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy;

ewentualnie, wniesiono o:

4) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się rozprawy.

Jednocześnie, gdyby Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 179a) p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, ponowne rozpoznanie skargi na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 7 listopada 2017 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie w dniu 6 kwietnia 2018 r. wyroku oddalającego skargę na bezczynność organu wraz z uzasadnieniem, które nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia;

2) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia o decyzję Urzędu Dzielnicy - Gminy Warszawa - Praga Południe nr [...] z dnia [...] maja 1993 r. w sytuacji, gdy taka decyzja nie została nigdy wydana, ani tym bardziej nie znajduje się w aktach sprawy;

3) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniu, iż wniosek H. P. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z dnia 12 lutego 1958r. został rozpoznany decyzją Urzędu Dzielnicy - Gminy Warszawa - Praga Południe z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] (w przypadku uznania, że chodzi o decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r.), podczas gdy okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy;

4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a., poprzez:

- uznanie przez Sąd I instancji, że organ nie dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. pomimo, iż wniosek ten do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany;

- uznanie, iż organ I instancji nie dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia 2 sierpnia 2016 r., ponaglającego do rozpoznania wniosku H. P. z dnia 12 lutego 1958 r., podczas gdy organ nieprawomocnym postanowieniem orzekł o odmowie wszczęcia postępowania po upływie 1,5 roku od jego wniesienia, a zatem z przekroczeniem terminów wskazanych w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.;

5) naruszenie art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie orzeczenia wykraczającego ponad granice sprawy, gdyż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przesądził o rozstrzygnięciu wniosku H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. decyzją Urzędu Dzielnicy Gminy Warszawa Praga Południe z dnia [...] maja 1993 r. o nr [...] (w przypadku uznania, że chodzi o decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r.), podczas gdy przedmiotem rozpoznania było jedynie to, czy organ administracji dopuścił się bezczynności w wydaniu aktu administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż nie jest prawidłowe twierdzenie, że skoro w danej sprawie została wydana jedna decyzja to należy uznać, iż załatwia ona wszystkie poprzednie wnioski złożone w tej sprawie, pomimo, że zostały złożone w innym stanie prawnym i faktycznym. Wskazano, że Burmistrz Dzielnicy Gminy Warszawa Praga Południe decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r. odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu i zwrotu budynku położonego w Warszawie przy ul. [...] na rzecz J. P. i K. K. ze względu na złożenie wniosków o przyznanie tej nieruchomości po upływie określonego zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości terminu, tj. po 31 grudnia 1988 r. Podkreślono, że w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r. nie ma natomiast żadnej wzmianki o złożeniu wniosku przez H. P. w dniu 12 lutego 1958r. i rozpatrzeniu tego wniosku przez organ. Wobec tego skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że w powyżej wskazanej decyzji, organ nie orzekał w sprawie wniosku H. P. z dnia 12 lutego 1958 r., co oznacza, że ten wniosek nadal pozostaje bez rozpoznania.

Wskazano ponadto, że z akt sprawy wynika, iż Burmistrz Dzielnicy Gminy Warszawa Praga Południe wydając decyzję nr [...] w dniu [...] lipca 1993 r. nie miał wiedzy o istnieniu wniosku poprzedniczki prawnej J. P., H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. Zdaniem skarżącej kasacyjnie z tego względu nie można uznać, że wydając decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r. Burmistrz Dzielnicy- Gminy Warszawa Praga Południe rozpoznał i załatwił sprawę z wniosku H. P.

Podniesiono, że pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. skierowanym do Prezydenta m.st. Warszawy następczyni prawna H. P. – Z. B. ponowiła wniosek H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. Podkreślono, że również ten wniosek, do tej pory nie został merytorycznie rozpoznany. Wobec tego skarga na bezczynność organu była konieczna, ponieważ od złożenia pisma w dniu 2 sierpnia 2016 r. organ przez 15 miesięcy nie podjął żadnych czynności w sprawie, pomimo, iż dysponował całą wymaganą dokumentacją zebraną w sprawie odszkodowawczej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tożsamością spraw administracyjnych. O ile bowiem w sprawie istnieje tożsamość podmiotowa (Z. B. jest następczynią prawną H. P.) i przedmiotowa (wszystkie wnioski dotyczyły nieruchomości przy ul. [...], dawniej ozn. nr hip. [...]), to podstawa prawna i faktyczna żądania jest zupełnie inna. Podstawą niniejszej sprawy jest złożenie wniosku przez H. P. w dniu 12 lutego 1958 r. o zwrot nieruchomości przy ul. [...], dawniej ozn. nr hip. [...]. Wniosek ten nie został rozpoznany decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r., która obejmuje tylko wnioski złożone w dniu 3 listopada 1990r. i 5 grudnia 1990 r. przez J. P. i K. K. Skarżąca stwierdziła, że nie zachodzi tożsamość stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy sprawą wszczętą wnioskiem H. P. z dnia 12 lutego 1958 r., a sprawą zakończoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r.

Końcowo wskazano, że Sąd w postępowaniu dotyczącym bezczynności organu nie mógł orzec, że sprawa wszczęta wnioskiem z dnia 12 lutego 1958 r. została rozstrzygnięta decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – pełnomocnik zrzekł się rozprawy, zaś strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty oparte na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzuty oparte na tej podstawie mogą odnieść skutek oczekiwany przez stronę skarżącą, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie wskazanym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Podniesione przez stronę skarżącą zarzuty procesowe zmierzały do wykazania, że w sprawie niezasadnie przyjęto, iż Prezydent m. st. Warszawy nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Z. B. z dnia 2 sierpnia 2016 r. o zwrot nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie nie zgadza się też ze stanowiskiem Sądu, że wniosek H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej dawniej hip. nr [...]. został już rozpoznany decyzją Urzędu Dzielnicy – Gminy Warszawa – Południe z dnia [...] lipca 1993 r. Zarzucono również Sądowi pierwszej instancji, że wykroczył poza granice sprawy, gdyż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przesądził o rozstrzygnięciu wniosku H. P. z dnia 12 lutego 1958 r. decyzją Urzędu Dzielnicy - Gminy Warszawa - Praga Południe nr [...] z dnia [...] lipca 1993r., podczas gdy przedmiotem rozpoznania było jedynie to, czy organ administracji dopuścił się bezczynności w wydaniu aktu administracyjnego. I ten właśnie zarzut skargi kasacyjnej okazał się uzasadniony, chociaż prawidłowo należało podnieść zarzut naruszenia art.134 p.p.s.a., czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Z uwagi jednak na podniesienie zarzutu naruszenia art.141 §4 p.p.s.a. i wadliwość uzasadnienia wyroku w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zarzut ten uwzględnił.

Należy zwrócić uwagę na to, że przedmiotem rozpoznania Sądu pierwszej instancji była skarga na bezczynność organu polegająca na nierozpoznaniu w terminie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wniosku Z. B. złożonego w dniu 2 sierpnia 2016 r. o zwrot nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie.

Skarga na bezczynność organu wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 listopada 2017 r. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił wszczęcia postępowania po rozpatrzeniu wniosku Z. B. z dnia 2 sierpnia 2016 r. Zatem organ wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku, którego dotyczyła skarga na bezczynność po jej wniesieniu do Sądu pierwszej instancji, ale przed wydaniem przez ten Sąd rozstrzygnięcia, co nastąpiło wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2018 r.

Poczynione przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważania i dokonana ocena, zgodnie z którą w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organ nie miał obowiązku wydawania odrębnej decyzji rozstrzygającej wniosek H. P. z dnia 12 lutego 1958 r., gdyż w istocie wniosek ten, został rozpatrzony decyzją z dnia [...] lipca 1993 r. którą to decyzją odmówiono J. P. i K. K. ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu i zwrotu budynku położonego w Warszawie przy ul. [...], w istocie stanowią ocenę merytoryczną postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. A to stanowi o przekroczeniu granicy sprawy ze skargi na bezczynność w nierozpoznaniu wniosku z dnia 2 sierpnia 2018 r.

W sytuacji, gdy zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie zwalnia to jednak sądu administracyjnego od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych w art. 149 § 1a p.p.s.a. ewentualnie w art. 149 § 2 p.p.s.a. tj. orzeczenia w kwestii charakteru (rażącego/nierażącego) bezczynności (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12, wyrok z dnia 18 października 2017 r., II OSK 1761/17, publ.CBOS).

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji dokona jedynie oceny charakteru rażącego bądź nierażącego bezczynności, skoro organ wydał postanowienie w dniu 5 stycznia 2018 r. a wniosek o zwrot nieruchomości został złożony w dniu 2 sierpnia 2016 r.

Należy również przyznać rację skardze kasacyjnej co do tego, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku popełnił oczywistą omyłkę, przywołując decyzję z dnia [...] maja 1993 r. nr [...] jako decyzję, co do której uznał, że wniosek skarżącej został w niej załatwiony, podczas, gdy w rzeczywistości chodzi o decyzję z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...]. Ta oczywista omyłka nie miała jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Wobec uznania, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice sprawy oceniając, że wniosek H. P. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z dnia 12 lutego 1958 r. został rozpoznany decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1993 r., poza zakresem rozpoznania Sądu kasacyjnego pozostaje zarzut naruszenia art.133 §1 p.p.s.a.

Wobec powyższych wywodów i okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej mają usprawiedliwione podstawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.203 pkt 1 p.p.s.a.