Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1087/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 70b ust. 1, pkt 2 ust. 6 i 7
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych).


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]nr [...] wydaną na podstawie art. 70 b ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 6 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., zwanej dalej w skrócie "ustawą") i art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 145, poz. 1532), art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 1 ust. 3, § 15 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowanie zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.), § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 244, poz. 1626), przyznał [...] Wojewódzkiej Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy (zwanej dalej w skrócie A) dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika G. K., w kwocie 253,68 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia, za okres od 16 września 2011 r. do 10 maja 2012 r., razem 1.775,76 zł.

W dniu 25 września 2012r. pełnomocnik A wniósł odwołanie, w którym zaskarżył opisaną wyżej decyzję w części, w jakiej organ administracji odmówił przyznania wnioskodawcy dofinansowania w okresie od 11 maja do 24 lipca 2012r. Jego zdaniem dofinansowanie powinno obejmować 10 pełnych miesięcy, w których młodociany pracownik pozostawał w zatrudnieniu. W ocenie odwołującego młodociany pracownik zgodnie z harmonogramem nauczania ukończył kształcenie dopiero w dniu 24 lipca 2012 r. i do tego momentu był zatrudniony, a jak stanowił art. 70b ust. 7 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2012r,. dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do określonej pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego, co do tego że należy mu się dofinansowanie za cały okres zatrudnienia młodocianego pracownika. Zauważono, że pomimo zdania w dniu 10 maja 2012r. egzaminu kończącego przyuczenie do zawodu, młodociany pracownik pozostawał nadal w zatrudnieniu do dnia 24 lipca 2012r. W tym dniu pracodawca wystawił świadectwo ukończenia przyuczenia do zawodu określając w nim czas trwania nauki, jako okres od 16 września 2011r. do dnia 24 lipca 2012r. W ocenie organu w tym stanie faktycznym słusznie przyznano wnioskodawcy dofinansowanie do dnia 10 maja 2012r. gdyż przysługuje ono do czasu zakończenia przyuczenia, czyli do zadania egzaminu.

Jako przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało zmianę stanu prawnego, jaka nastąpiła z dniem 1 września 2012 r. W dniu tym weszła w życie ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206). W ramach tej nowelizacji dofinansowanie kształcenia młodocianych pracowników uznane zostało jako pomoc de minimis. W zaleceniach dla organu I instancji nakazano uwzględnić wskazaną zmianę przepisów.

Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 70 b ust. 1 pkt 2, ust. 6, ust. 7 i ust. 11 ustawy i art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy (...), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego (...), § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, ustawy w o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) w nawiązaniu do art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. U. UE.L 08.214.3), po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznał A dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika G. K., w kwocie 348,19 zł.

Organ wskazał, że od dnia 1 września 2012r. dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika stanowi pomoc de minimis, udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

Przywołując art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, wskazano na obowiązek strony ubiegającej się o taką pomoc do okazania zaświadczeń oraz informacji niezbędnych do otrzymania pomocy de minimis. Udzielona pomoc de minimis nie może przekroczyć maksymalnej dopuszczalnej intensywności pomocy, wynoszącej w przypadku przedsiębiorców średniej wielkości do 70% kosztów kwalifikowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. (Dz.Urz. UE9.8.2008). Zdaniem organu pierwszej instancji wnioskodawca w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis błędnie określił maksymalną intensywność udzielania pomocy na 80% w stosunku do przedsiębiorstwa średniej wielkości. Zważywszy, iż strona otrzymała 7 grudnia 2011 r. refundację od OHP w wysokości 1.286,58 zł, w pkt 2 tabeli w części D ww. formularza wykazano koszty kwalifikujące do objęcia pomocą w wartości nominalnej i zdyskontowanej oraz ich rodzaje w wysokości 2.335,29 zł. Ustalono zatem, że strona otrzymała już pomoc w wysokości 55,09% ww. kwoty, a tym samym do wypłaty pozostaje jedynie 14,91% z tej kwoty tj. 348,18 zł. Tym samym skoro młodociany G. K. przyuczany był do wykonywania określonej pracy w okresie od 16 września 2011r. do 10 maja 2012r. - kiedy to zdał egzamin sprawdzający (tj. 7 pełnych miesięcy kształcenia), gdy za jeden miesiąc przysługuje wynagrodzenie w kwocie 254 zł (a za 7 miesięcy łącznie 1.778 zł), po odliczeniu kwoty 1.286,65 zł (wypłaconej z OHP tytułem pomocy szkoleniowej) tytułem dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika przyznano stronie kwotę 348,19 zł.

A w odwołaniu ponownie podniósł, że pracodawcy należy się dofinansowanie za okres od 16 września 2011r. do 24 lipca 2012r. (10 pełnych miesięcy) tj. za okres w jakim młodociany pracownik pozostawał w zatrudnieniu. G. K. zgodnie z programem nauczania ukończył kształcenie dopiero w dniu 24 lipca 2012r. i do tego momentu pozostawał w zatrudnieniu w OHP. Jednocześnie przyznane jego mocodawcy dofinansowanie nie mogło podlegać zmniejszeniu o pomoc szkoleniową wypłaconą na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wnoszący odwołanie twierdził, że art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty nie ma zastosowanie do jego mocodawcy, w sytuacji gdy prowadził on przyuczenie do wykonywania określonej pracy przed dniem wejścia w życie tego przepisu.

Ponad powyższe odwołujący zarzucił błędną wykładnię art. 39 rozporządzenia WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. poprzez przyjęcie, że dla wnioskodawcy należy ustalić stopień intensywności na poziomie 70%. Stwierdził, że zgodnie z art. 39 ust 2 w/w rozporządzenia intensywność pomocy zwiększa się z 60% o kolejne 10% w razie przedsiębiorstwa średniej wielkości (a warunek ten został uznany przez organ I instancji za spełniony) oraz o dodatkowe 10%, gdy szkolenie dotyczy pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Zdaniem odwołującego młodociani pracownicy zatrudnieni w celu przyuczenia do zawodu w OHP spełniają kryterium pracownika w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Definicję tego pojęcia zawiera art. 2 pkt 18 w/w rozporządzenia WE. Jest to min. pracownik bez wykształcenia ponadgimnazjalnego lub zawodowego, a warunek ten spełniał G. K. W tej sytuacji, zdaniem odwołującego, organ błędnie ustalił stopień intensywności pomocy na poziomie 70%, podczas gdy powinno określić się tę pomoc na poziomie intensywności wynoszącym 80%.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Kolegium podzieliło jeden zarzut odwołania, wskazując że organ pierwszej instancji uznając wnioskodawcę za średnie przedsiębiorstwo (z tytułu którego dodał stronie dodatkowe 10 pkt kosztów kwalifikowanych), całkowicie pominął odniesienie się do wniosku strony w kontekście tego czy istnieje druga z ww. przesłanek, pozwalająca na dodanie kolejnych 10 pkt przy ustalaniu dopuszczalnej intensywności pomocy. W sytuacji gdy ww. rozporządzenie wskazuje na możliwość przyznania dodatkowych punktów przy ustalaniu intensywności pomocy, co potem rzutuje na wysokość świadczenia, obowiązkiem organu pierwszej instancji było ustalenie czy taka zwyżka w przedmiotowej sprawie jest możliwa i ewentualnie wskazanie w swej decyzji dlaczego organ orzekający o dofinansowaniu nie uwzględnił sugestii strony dotyczących tej intensywności. Zalecono, by w ramach ponownego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności nakazujące zwiększenia stopnia intensywności pomocy do 80%, czy też takich okoliczności nie ma mimo, że G. K., jako przyjmowany do pracy celem kształcenia zawodowego, nie miał wykształcenia ponadgimnazjalnego lub zawodowego).

W pozostałym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji. Uznało, że okresem przyuczenia do wykonywana określonej pracy jest okres zatrudnienia do dnia egzaminu. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 poz. 278 z późn. zm.) przyuczenie do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem. Tym samym niczym nie jest uzasadnione żądanie wypłaty dofinansowania za okres dalszy. W dalszym okresie zatrudnienia, już po egzaminie, młodociany pracownik nie był przyuczany, skoro otrzymał poświadczenie określonych kwalifikacji zawodowych.

Kolegium uznało także za słuszne zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012r. Wskazano, że ustawodawca nie przewidział w ustawie zmieniającej przepisów przejściowych, tym samym organ administracji oceniając wniosek powinien był stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]. nr [...] przyznało A dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika G. K., w kwocie 581,72 zł.

Jako podstawę prawna decyzji wskazano art. 70 b, ust. 1 pkt 2, ust. 6, ust. 7 i ust. 11 ustawy i art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy (...), § 1 ust 3, § 15 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego (...), § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, ustawę z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) w nawiązaniu do art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. U. UE.L 08.214.3),

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca spełnił warunki określone w art. 70b ust. 1, ust. 7 i ust. 11 ustawy. Jednocześnie dofinansowanie to stanowi pomoc de minimis, udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Zauważono, że to obowiązkiem strony ubiegającej się o taką pomoc jest okazanie zaświadczeń oraz informacji niezbędnych do otrzymania pomocy de minimis. Wskazując na art. 2 pkt 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, organ stwierdził, że pomoc de minimis kumuluje się z pomocą inną niż de minimis w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, np. kosztów szkoleń. W sytuacji gdy pomoc de minimis (dotacja gminy), jak i pomoc szkoleniowa (refundacja OHP) odnoszą się do tej samej osoby młodocianej, wówczas podlegają one kumulacji. Także wskazano, że udzielona pomoc de minimis zgodnie z art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. nie może przekroczyć maksymalnej dopuszczalnej intensywności pomocy, wynoszącej w przypadku przedsiębiorców średniej wielkości do 70% kosztów kwalifikowanych + dodatkowe 10% dla pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Wskazano przy tym, że w informacji przedstawianej przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (formularzu - część D) wnioskodawca określił maksymalną intensywność udzielonej pomocy na 80% w stosunku do przedsiębiorstwa średniej wielkości. Na wezwanie organu pierwszej instancji, strona w piśmie z dnia 2 lipca 2013r. złożyła wyjaśnienia co do określonego przez siebie we wniosku poziomu intensywności. Zważywszy te wyjaśnienia oraz treść art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008, gdzie wskazano, iż pracownikiem znajdującym się w niekorzystnej sytuacji jest każda osoba, która nie ma wykształcenia ponadgimnazjalnego lub zawodowego, organ pierwszej instancji określił stopień intensywności pomocy dla A w K. za młodocianego G. K. na 80%. W dalszej kolejności podano, że w części D formularza strona wskazała, że w dniu 7 grudnia 2011r. otrzymała od OHP refundację w wysokości 1.286,58 zł, w pkt 2 tabeli w części D ww. formularza wykazano koszty kwalifikujące do objęcia pomocą w wartości nominalnej i zdyskontowanej oraz ich rodzaje w wysokości 2.335,29 zł. Mając na uwadze powyższe, obliczając intensywności udzielonej pomocy, ustalono, że strona otrzymała już pomoc w wysokości 55,09% ww. kwoty, a tym samym do wypłaty pozostaje jedynie 24,91% (80% - 55,09%) z tej kwoty tj. 582,72 zł (2.335,29 zł x 24,91%). G. K. przyuczany był do wykonywania określonej pracy w okresie od 16 września 2011r. do 10 maja 2012r. - kiedy to zdał egzamin sprawdzający (tj. 7 pełnych miesięcy kształcenia), gdy za jeden miesiąc przysługuje wynagrodzenie w kwocie 254 zł (a za 7 miesięcy łącznie 1.778 zł). Z tych przyczyn przyznano stronie (po odliczeniu kwoty 1.286,65 zł wypłaconej z OHP tytułem pomocy szkoleniowej) kwotę 581,72 zł tytułem dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika G. K. Organ pierwszej instancji uznał, że roszczenie strony o dofinansowanie za pozostały okres (do 24 lipca 2012r.) tj. 3 miesiące nie jest zasadne, gdyż młodociany w dniu 10 maja 2012r. zdał egzamin sprawdzający jego kwalifikacje,

A wniosło od decyzji odwołanie zaznaczając, że pracodawcy należy się dofinansowanie za okres od 16 września 2011r. do 24 lipca 2012r. (10 pełnych miesięcy), tj. za okres w jakim młodociany pracownik pozostawał w zatrudnieniu. Zdaniem wnoszącego odwołanie młodociany pracownik G. K. zgodnie z programem nauczania ukończył kształcenie dopiero w dniu 24 lipca 2012r. i do tego momentu pozostawał w zatrudnieniu. Także zdaniem wnoszącego odwołanie przyznane dofinansowanie nie mogło podlegać zmniejszeniu o pomoc szkoleniową wypłaconą na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przede wszystkim jednak stwierdził, że art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty nie ma zastosowania w sytuacji, gdy prowadził on przyuczenia do wykonywania określonej pracy przed dniem wejścia w życie tego przepisu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium ustaliło, że wniosek A o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika G. K. wpłynął do Prezydenta Miasta J. w dniu 13 sierpnia 2012r. (poniedziałek) tj. w terminie ustawowym (młodociany zdał egzamin sprawdzający kończący przyuczenie do wykonywania określonej pracy potwierdzający uzyskanie kwalifikacji zawodowych w dniu 10 maja 2012r.). Pomimo zdania egzaminu sprawdzającego przez młodocianego pracownika w dniu 10 maja 2012r. (co wynika z przedłożonego przez stronę "protokołu z egzaminu kończącego przyuczenie do zawodu - w zawodzie technolog robót wykończeniowych"), G. K. pozostawał nadal w zatrudnieniu w A do dnia 24 lipca 2012r. W ostatnim dniu zatrudnienia G. K., pracodawca wystawił mu "świadectwo ukończenia przyuczenia do zawodu", wskazując, że ww. w okresie od 16 września 2011r. do 24 lipca 2012r. uczęszczał na przyuczenie do wykonywania określonej pracy w zawodzie technolog robót wykończeniowych w budownictwie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podzieliło pogląd organu pierwszej instancji co do tego, że przyuczenie do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika G. K. w zawodzie technologa robót wykończeniowych w budownictwie trwało w A od 16 września 2011r. do 10 maja 2012r., tj. pełnych 7 miesięcy i taki okres czasu może być jedynie wzięty pod uwagę jako okres zatrudnienia związanego z przyuczeniem do wykonywania określonej pracy przy ustalaniu wysokości dofinansowania. Podkreślono, że zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przyuczenie do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem, tym samym niczym nie jest uzasadniony wywód wnoszącego odwołanie, że przedmiotowe dofinansowanie należy wypłacać także za miesiące dalszego zatrudniania G. K., tj. po dniu, w którym zdał on egzamin.

Jako nieuzasadnione uznano także pozostałe zarzuty odwołania, w tym zarzut błędnej wykładni przez organ pierwszej instancji treści art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że możliwe jest pomniejszenie kwoty określonej w art. 70b ust. 2 tej ustawy (254 zł miesięcznie za przyuczenie do wykonywania określonej pracy) o kwotę przyznaną pracodawcy na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazano, że zgodnie z art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji, jak i drugiej instancji) dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. W art. 2 ust. 5 ww. rozporządzenia Komisji (WE) wskazano, że pomocy de minimis nie należy łączyć z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, w przypadku gdy taka kumulacja miałaby skutkować osiągnięciem wyższego poziomu intensywności pomocy niż ustalona w rozporządzeniu o zwolnieniu grupowym lub decyzji przyjętej przez Komisję po kątem specyficznych uwarunkowań każdego przypadku, Wskazanie w ustawie o systemie oświaty kwoty dofinansowania, służy tylko określeniu maksymalnego pułapu pomocy dla określonych kosztów (związanych z kształceniem młodocianego pracownika). Dodatkowo monitorowanie (zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia) udzielonej pomocy państwa ma służyć temu, aby przyznanie nowej pomocy de minimis mogło nastąpić tylko wówczas, gdy organ państwa utwierdzi się, że nie podniesie on łącznej pomocy de minimis uzyskanej przez podmiot gospodarczy w okresie obejmującym bieżący rok podatkowy oraz dwa poprzedzającego go lata podatkowe. Zważywszy powyższe, w sytuacji gdy strona zatrudniała G. K. w celu przyuczenia do wykonywania określonej pracy i otrzymała w 2011r. kwotę 1.286,58 zł tytułem pomocy szkoleniowej, udzielonej przez OHP na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powyższa wypłata musiała być wzięta pod uwagę przy obliczeniu intensywności udzielanej pomocy de minimis - dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wskazano, że organ prawidłowo w celu rozpoznania sprawy zastosował ust. 11 w art. 70b ustawy o systemie oświaty, który został dodany ustawą z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw i wszedł w życie po długim vacatio legis w dniu 1 września 2012r. Nowelizując ustawę o systemie oświaty ustawodawca nie przewidział w sprawach dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników żadnych przejściowych regulacji prawnych, z których by wynikało, że nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy, rozpoczęte przed wejściem w życie ust. 11 art. 70b ww. ustawy (czy też zakończone przed tą datą) dofinansowywana jest na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo należy wskazać, że zatrudnienie celem nauki zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika nie musi być związane z wypłaceniem pracodawcy dofinansowania określonego w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Uwzględniają przepisy prawa pracy oraz ww. ustawy oświatowej zatrudnienie młodocianego nie zależy od późniejszego przyznania pracodawcy dofinansowania, a ono samo wypłacane jest jedynie na wniosek złożony przez pracodawcę i to w terminie ściśle określonym w ustawie o systemie oświaty. Tym samym organ administracji winien był stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie jego orzekania traktując przyznawane dofinansowanie jako pomoc de minimis.

[...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy w K. wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której domagała się jej uchylenia.

Zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 70b ust. 7 o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r. i przyjęcie na jego podstawie, że dofinansowanie obejmuje okres do zdania egzaminu przez młodocianego, błędne zastosowanie art. 70 b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, gdyż nie powinien on mieć w sprawie zastosowania oraz niezastosowanie art. 70b ust. 2 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2012 r., w skutek czego przyjęto, że dofinansowanie należy się jedynie za okres od dnia zdania przez młodocianego egzaminu zawodowego, podczas gdy należy się ono do dnia rozwiązania umowy o pracę z młodocianym.

W ocenie strony skarżącej błędnie za podstawę orzekania przyjęto przepisy ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 września 2012 r., podczas gdy szkolenie młodocianego pracownika, jak i złożenie wniosku o dofinansowanie miało miejsce przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o systemie oświaty. Przemawia za tym brak odpowiednich przepisów przejściowych, który kazałby rozpatrywać sprawy będące w toku według nowych przepisów. Dodatkowo stan faktyczny sprawy jest silnie związany z przepisami obowiązującymi w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Z treści art. 70b ust. 2 pkt 2 ustawy sprzed nowelizacji wynikało, że dofinansowanie młodocianego pracownika przysługuje za pełne miesiące kształcenia, z tym, że końcową datą, do której się ono należało była data rozwiązania z młodocianym pracownikiem umowy o pracę. Skoro art. 194 Kodeksu pracy nakazuje nawiązanie z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas nieokreślony, to pracodawca ma możliwość jej wypowiedzenia dopiero po zdaniu przez pracownika egzaminu zawodowego, z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Dlatego pracodawcy należy się dofinansowanie za okres pozostawania przez młodocianego w zatrudnieniu, a nie tylko do czasu zdania egzaminu zawodowego. Wobec tego w niniejszej sprawie powinno się przyznać dofinansowanie za 10 miesięcy.

Zdaniem strony skarżącej organ niewłaściwie zastosował art. 70 ust. 11 ustawy o systemie oświaty, gdyż wprowadzono go do ustawy dopiero po zakończeniu szkolenia przez młodocianego pracownika. W sprawie powinien zamiast tego mieć zastosowanie art. 70 b ustawy w wersji sprzed 1 września 2012 r. Tym samym odwołanie do rozporządzenia Komisji nr 1998/2006 nie dotyczy sytuacji, gdy młodociany ukończył naukę przed zmianą przepisów.

Niezależnie od powyższego organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 70 ust. 11 ustawy, poprzez uznanie, że kwota dofinansowania określona w art. 70 b ust. 2 ulegała pomniejszeniu o kwoty przyznane pracodawcy na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Według skarżącego z art. 70b ust. 11 ustawy wynika jedynie, że dofinansowania z art. 70b ust. 2 udziela się zgodnie z warunkami rozporządzenia 1998/2006, co nie oznacza jego pomniejszenia. Istotne jest wyłącznie określenie, że to dofinansowanie ma charakter pomocy de minimis i kwoty te należy ujawniać w ramach ubiegania się o inne rodzaje pomocy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium postulowało jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga złożona przez A zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana decyzja, jak też utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały bowiem z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 70 b ust. 1, 6, 7 i 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Jak wynika ze stanu faktycznego kontrolowanej sprawy pomiędzy skarżącą, a młodocianym uczniem G. K. zawarta została umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas 12 miesięcy począwszy od dnia 16 września 2010 r. do dnia 14 października 2012 r. Uczeń w dniu 10 maja 2012 r. zdał z wynikiem pozytywnym egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie technolog robót wykończeniowych w budownictwie i w dniu 24lipca 2012r. trzymał świadectwo ukończenia przyuczenia do zawodu wystawione przez Wojewódzkiego Komendanta Ochotniczych Hufców Pracy. Jak wynikało z oświadczeń pracodawcy, młodociany po zdaniu egzaminu pozostawał jeszcze w zatrudnieniu do dnia 24 lipca 2012 r.

Kluczową kwestią sporną, którą zobligowany był rozstrzygnąć Sąd, była kwestia właściwego prawa materialnego, jakie powinno zostać zastosowane w kontrolowanej sprawie.

Z akt sprawy wynika, że w pierwszej z wydanych w sprawie decyzji, z dnia [...] organ I instancji zastosował obowiązujące w chwili rozpatrywania sprawy przepisy ustawy o systemie oświaty, a zatem przepisy sprzed nowelizacji, jaka miała miejsce w z dniem obowiązywania od 1 września 2012r. Z zaleceń zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej pierwotne rozstrzygnięcie sprawy wynikała natomiast konieczność zastosowania w ponownym postępowaniu przepisu art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r.

Art. 70b ust. 11 dodany został przez art. 1 pkt 31 lit. c) ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. nr 205, poz. 1206) zmieniającej ustawę z dniem 1 września 2012 r. Ustawa nowelizująca nie zawiera norm intertemporalnych wskazujących, jakie przepisy będą obowiązywały przy ocenianiu zasadności przyznawania dofinansowania kosztów kształcenia odbytego przed tą wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Zważyć należy, że z konstytucyjnie umocowanej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są, co do zasady, stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w tym też dniu. Ogólna zasada nakazująca organom administracji publicznej stosowanie przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji administracyjnej musi być jednak wykładana w świetle standardów państwa prawnego wynikających z art. 2 Konstytucji RP. Od tej reguły mogą zatem zostać wprowadzone odstępstwa.

Odstępstwo od zasady stosowania przepisów obowiązujących w chwili orzekania wynikać będzie przede wszystkim z regulacji zamieszczonej w przepisach przejściowych. Mogą one przykładowo ograniczyć moc przepisów prawa w czasie przez wyłączenie ich stosowania do zdarzeń prawnych mających miejsce przed wejściem ich w życie. Jednak brak przepisów intertemporalnych w nowym akcie prawnym nie przesądza w sposób kategoryczny o konieczności stosowania przepisów obowiązujących w chwili orzekania w każdym z rozpatrywanych przez organy stanów faktycznych. W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Przed Trybunałem Konstytucyjnym, jak też w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie prawniczym analizowana była szeroko kwestia czy przyznać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości, czy zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, czy też zasadzie wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom. Można przyjąć, że generalnie zostało zaaprobowane, by wybór jednego z rozwiązań każdorazowo wynikał z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, z uwzględnieniem skutków jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P 9/04 - OTK 2005 nr 1/A poz. 9 odsyłający w uzasadnieniu do: J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, str. 62, uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006r., sygn. I OPS 1/06, (publ. CBOSA) oraz cytowane tam orzecznictwo i piśmiennictwo prawnicze).

Przechodząc na grunt kontrolowanej sprawy zauważyć trzeba, że z niebudzącego wątpliwości i nie kwestionowanego ani przez organ ani też przez stronę skarżącą stanu faktycznego przyjętego w toku postępowania administracyjnego wynika, iż pod rządem przepisów ustawy o systemie oświaty (dalej u.s.o.) w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 1 września 2012 r., spełnione zostały wszystkie przesłanki zdarzenia będącego przedmiotem regulacji prawnej przedstawionej w art. 70b ust. 1 tego aktu prawnego. Umowę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, o jakiej mowa w treści obowiązującego w tym czasie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zmianami), stanowiącą podstawę do uzyskania przez pracodawcę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, podpisano w dniu 16 września 2011r. Zawarta ona została na okres od 16 września 2011r. do 14 października 2012r. Umowa taka, jak stanowi § 3a w/w rozporządzenia przedstawiana jest właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego organowi wykonawczemu gminy i właściwej izbie rzemieślniczej. Pracodawca posiadał nadto zarówno w chwili zawarcia umowy, jak i w czasie całego procesu kształcenia uprawnienia do jego przeprowadzenia.

Jak z powyższego wynika proces przygotowania zawodowego młodocianego został rozpoczęty, a także zasadniczo przed wejściem w życie art. 70b u.s.o. w nowym jego brzmieniu. Oznacza to, że stan faktyczny uprawniający skarżącą do ubiegania się o dofinansowanie w dacie wejścia w życie art. 70b ust. 11 u.s.o. był już na tyle ukształtowany, że zaistniało po jej stronie uzasadnione prawnie oczekiwanie na przyznanie jej uprawnienia wynikającego z treści art. 70b u.s.o. Zasady przyznawania dofinansowania młodocianego pracownika na jego dokształcanie zmieniły się dopiero po zrealizowaniu zawartej z nim umowy. Zarówno kształcenie, jak i poddanie się przez młodocianego pracownika egzaminowi potwierdzającemu jego kwalifikacje oraz złożenie wniosku o przyznanie dofinansowania nastąpiło w czasie obowiązywania art. 70 b ustawy o systemie oświaty w wersji sprzed nowelizacji. Zdaniem Sądu zaistnienie tych przesłanek przed wejściem w życie art. 70b ust. 11 u.s.o. nie może pozbawiać doniosłości prawnej oczekiwania skarżącej na dofinansowania poniesionych przez nią wydatków. Stanowiłoby to zaprzeczenie zasady ochrony interesów w toku stanowiącej uszczegółowienie zasady zaufania jednostki do państwa i prawa oraz pewności prawa. Zasada ochrony interesów w toku zapewnia ochronę w sytuacji, w której: 1) przepisy prawa wyznaczają pewien horyzont czasowy realizowania określonych przedsięwzięć; 2) przedsięwzięcie - ze swej natury - jest rozłożone w czasie; 3) obywatel faktycznie rozpoczął określone przedsięwzięcie w okresie obowiązywania owych przepisów (por. wyrok z 25 listopada 1997 r., sygn. K. 26/97, OTK ZU nr 5-6/1997, poz. 64, s. 450). W takiej sytuacji obowiązkiem ustawodawcy jest ustanowienie przepisów, które umożliwią dokończenie przedsięwzięć rozpoczętych stosownie do przepisów obowiązujących w chwili ich rozpoczynania albo stworzą inne możliwości dostosowania się do zmienionej regulacji prawnej (zob. wyrok z 5 stycznia 1999 r., sygn. K. 27/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 1, s. 8). W braku takich przepisów obowiązkiem organów było dokonać wyboru właściwego prawa z uwzględnieniem prokonstytucyjnej jego interpretacji.

Posłużyć się tu można także stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku Sądu Pierwszej Instancji wydanym w sprawie Cantiere Navale De Poli Sp. A v. Komisja Europejska T-584/08 (wyrok S(PI) z dnia 3 lutego 2011r. publ. ZOTSiS 2011/1-/II-63-94). Uznano tam, odnosząc się do stosowania przepisów prawa w czasie w sytuacji braku przepisów przejściowych, że "jeśli chodzi o przepisy prawa materialnego, regulują one od momentu ich wejścia w życie wszelkie przyszłe skutki sytuacji powstałych pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. W konsekwencji przepisy prawa materialnego nie znajdują zastosowania do skutków, które wystąpiły przed dniem ich wejścia w życie, chyba że zostały spełnione szczególne przesłanki stosowania prawa wstecz. Zgodnie z zasadami regulującymi kwestie dotyczące pomocy objętej zakresem art. 87 ust. 1 Traktatu za datę przyznania pomocy należy uznać dzień, w którym beneficjent nabył prawo przyjęcia pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym (teza 36)". Tożsame stanowisko znaleźć można w orzecznictwie krajowym, gdzie przyjmuje się, iż zgodnie z zasadą lex retro non agit nie można ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami prawnymi mającymi miejsce w przeszłości. W razie wątpliwości co do czasu obowiązywania ustawy należy przyjmować, że każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość (por. uchwałę NSA z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998, nr 1, poz. 10; uchwałę NSA z dnia 21 lutego 2000 r. sygn. akt OPS 6/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 89; uchwałę NSA z dnia 12 marca 2001 r. sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001, nr 3, poz. 101, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1991 r. sygn. akt l PRN 34/31, LEX 10905).

W świetle powyższego w stanie faktycznym przyjętym w kontrolowanej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonych decyzji, lecz w chwili istnienia zdarzenia prawnego leżącego u podstaw wydania zaskarżonych decyzji.

Zważyć jednak przyjdzie, że przepisy art. 87, art. 88 i art. 89 Traktatu ustanawiającego WE (TWE) obowiązują w naszym porządku prawnym od dnia przystąpienia Polski do UE (obecnie art. 107 - 109 TFUE). Zasady udzielania pomocy de minimis określone zostały natomiast w drodze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art.87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis - Dz.Urz.UE.L.379 z 28.12.2006r. obecnie Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis – Dz.U.UE.L. 2013.352.1). Zgodnie z art. 288 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2004r. (Dz.U. z 2004r. Nr 90 poz. 864/2 dalej TFUE) rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich. Zatem przepisy wskazanego rozporządzenia również stanowiły prawo obowiązujące w chwili zawarcia przez skarżącą umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu jej przygotowanie zawodowego. Także nie budzi wątpliwości, że powoływana w podstawie prawnej kontrolowanych decyzji ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r.o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej obowiązywała w chwili zawierania przez skarżącą umowy o pracę z młodocianym pracownikiem.

Wymagało przeto rozważenia, czy przepisy TWE i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, a także ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, jako przepisy obowiązujące w czasie, w którym ukształtowała się sytuacja prawna skarżącej mogły samodzielnie stanowić o konieczności oceny wnioskowanego przez nią dofinansowania w świetle przesłanek wymaganych dla pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 TWE (obecnie art. 107 TFUE), z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktacie, wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Definicja pomocy publicznej jest szeroka i obejmuje z góry nieograniczoną liczbę środków wsparcia przedsiębiorstw przez państwo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sądu Pierwszej Instancji zauważa się, że pomoc publiczna, o której mowa w art.87 ust. 1 to interwencja państwa lub przy użyciu zasobów państwowych, która musi być w stanie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Nadto musi przyznawać beneficjentowi korzyść poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, a także musi zakłócać lub grozić zakłóceniem konkurencji. Zatem pomoc publiczna w rozumieniu wskazanego przepisu wymaga nie tylko spełnienia wszystkich elementów składających się na pomoc państwa lecz w szczególności wymaga z tego tytułu istnienia zakłóceń konkurencji wynikającej z okoliczności, że przedsiębiorstwa będące beneficjentami wytwarzają towary lub świadczą usługi będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej wymiany handlowej i dotacje te umożliwiają beneficjentom poprawę ich ogólnej sytuacji finansowej i ich pozycji na rynku. Nie stanowią natomiast pomocy państwa w rozumieniu art. 87 TWE korzyści wynikające z mającego ogólny charakter środka mającego zastosowanie bez rozróżnienia do wszystkich podmiotów. Art. 87 ust. 1 TWE wymaga ustalenia, czy w ramach danego systemu prawnego przepis krajowy może sprzyjać "niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów" w porównaniu z innymi, które w świetle celu tego systemu znajdują się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej (por. C-106/09 P. wyrok TS z 2011-11-15 Komisja Europejska v. Government of Gibraltar i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Królestwo Hiszpanii v. Government of Gibraltar i Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ZOTSiS 2011/11A/I-11113-11234).

Celem przepisów 87 i nast.TWE jest zatem uniknięcie sytuacji, w której dotowanie przez państwo przedsiębiorcy spowoduje jego uprzywilejowaną pozycję zagrażającą konkurencji w UE.

Przepis ten, ani też przepisy rozporządzenia Komisji (UE) 1998/2006 wydanego na podstawie art. 89 in fine TWE nie stanowią natomiast przepisów materialnoprawnych, na podstawie których w poszczególnych porządkach krajowych dopuszczona jest interwencja państwa lub z zasobów państwowych. Usystematyzowanie określonych rodzajów wsparcia z budżetu państwa, jako pomocy w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE (art. 107 TFUE), jest zatem rolą krajowego ustawodawstwa.

W konsekwencji tego przyjąć trzeba, że dopiero od dnia 1 września 2012r dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników, z woli ustawodawcy polskiego nabrało charakteru pomocy publicznej, o której mowa w przywołanych przepisach. Zapis wprowadzony do treści art. 70b u.s.o. zmienił w istotny sposób sytuację podmiotów finansowanych przez państwo na jego podstawie określając w sposób stanowczy, że zgodnie z art. 89 in fine TWE (obecnie 109 TFUE), jeśli zostaną spełnione przesłanki określone w rozporządzeniu pomoc ta nie podlega procedurze zgłoszenia (por. pkt 1 preambuły rozporządzenia w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis - "Jeżeli finansowanie przez państwo spełnia kryteria określone w art. 107 ust. 1 Traktatu, stanowi pomoc państwa i zgodnie z art. 108 ust. 3 Traktatu powinno zostać zgłoszone do Komisji. Jednakże na podstawie art. 109 Traktatu Rada może określić kategorie pomocy, które są zwolnione z wymogu zgłoszenia. Zgodnie z art. 108 ust. 4 Traktatu Komisja może przyjąć rozporządzenia dotyczące takich kategorii pomocy państwa. Rada postanowiła, zgodnie z art. 109 Traktatu, że pomoc de minimis może stanowić jedną z takich kategorii").

Określenie pomocy dla pracodawców wynikającej z art. 70b ust. 11 u.s.o. jako pomocy de minimis, powoduje zdecydowane pogorszenie ich sytuacji w stosunku do sytuacji podmiotów korzystających z tego przywileju na mocy art. 70b tej ustawy w jej brzmieniu do dnia 1 września 2012r. Okoliczność ta przemawia również za słusznością nie stosowania tego przepisu do stron, które w zaufaniu do obowiązującego prawa dokonały pewnych celowych rozporządzeń swoimi środkami finansowymi. Pracodawcy angażujący przed dniem 1 września 2012r. swoje środki finansowe bezspornie także w interesie publicznym, mieli prawo oczekiwać zwrotu wydatkowanych przez nich kosztów. Zastosowanie w kontrolowanej sprawie nowych przepisów, dla których ustawodawca nie przewidział okresu przejściowego, pozostawałoby zatem w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w treści art. 2 Konstytucji RP (por. stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowane w wyroku z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00 publ. OTK ZU nr 5/2000, poz. 138, gdzie Trybunał, wyjaśniał, że jednostka "winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne (...) związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych. W ten sposób urzeczywistniana jest wolność jednostki, która według swoich preferencji układa swoje sprawy i przyjmuje odpowiedzialność za swoje decyzje, a także jej godność, poprzez szacunek porządku prawnego dla jednostki, jako autonomicznej, racjonalnej istoty"). Trybunał w swoich orzeczeniach zwracał uwagę, że prawodawca może nowelizować obowiązujące prawo, także na niekorzyść obywateli, pogarszając ich sytuację prawną. Jednakże musi respektować wymogi konstytucyjne. Nowelizacja przepisów per se, nawet wówczas, gdy pogarsza sytuację obywatela, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, musi być jednak zapewniony odpowiedni okres dostosowawczy i zapewnione respektowanie praw słusznie nabytych (zob. orzeczenie z 19 listopada 1996 r., sygn. K 7/95, OTK ZU nr 6/1996, poz. 49).

Z powyżej wywiedzionych przyczyn, ze względu na nieprawidłowość zastosowanej przez organu interpretacji zasad intertemporalnych, a w konsekwencji błędnego zastosowania normy obowiązującej w czasie wydawania decyzji bez uwzględnienia prawa, pod rządem którego ukształtowała się sytuacja prawna strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne usunąć wydane w sprawie decyzje z obrotu prawnego. Analogiczne stanowisko zajął tut. Sąd w sprawach o sygn. IV SA/GL 733/13, IV SA/GL 640/13, IV SA/GL 642/13 i IV SA/GL 639/13 toczących się na tle tożsamego stanu faktycznego i prawnego (wyroki dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – "CBO").

W tym stanie rzeczy rozważania dotyczące słuszności przyjętej intensywności pomocy oraz pomniejszenia jej o kwoty uzyskane na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stały się zbyteczne wobec braku podstaw do stosowania powoływanych przez organ przepisów.

Jednocześnie Sąd podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, co do tego, że art. 70b ust. 2 u.s.o (także w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2012r., nie daje podstaw do ubiegania się o przyznanie dofinansowania za okres po zdaniu egzaminu zawodowego. Celem przyznanego pracodawcy dofinansowania jest przygotowanie zawodowe, które kończy się zdaniem egzaminu potwierdzającego określone umiejętności zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.). W ocenie Sądu po zdaniu takiego egzaminu kończy się również okres przygotowania zawodowego i pomimo dalszego pozostawania w zatrudnieniu (które jednakże nie jest już połączone ze kształceniem) dofinansowanie nie może już przysługiwać. Tym samym rację ma Kolegium, że dofinansowanie przysługuje za faktyczne przyuczanie młodocianego pracownika do zawodu. Zauważyć bowiem należy, że zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego jest zatrudnieniem celowym, a zatem jego zadaniem jest przyuczenie ucznia do zawodu w sposób praktyczny. Zgodnie z brzmieniem art. 70b ust. 1 u.s.o. pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, nie przysługuje dofinansowanie z tytułu zatrudnienia młodocianego lecz z tytułu kosztów jego kształcenia. Co za tym idzie w sytuacji, gdy cel zatrudnienia w postaci ukończenia kształcenia został osiągnięty, nie ma podstaw prawnych do żądania dalszego dofinansowania pracodawcy z tytułu trwania zawartej umowy o pracę. Ukończenie kształcenia, w przypadku przyuczenia zawodowego, określa jednoznacznie treść § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Przepis ten stanowi, że przyuczenie do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem sprawdzającym. Natomiast po myśli § 16 ust. 2 tego aktu młodociani zatrudnieni u pracodawców nie będących rzemieślnikami składają egzamin, o którym mowa w ustępie pierwszym tego przepisu, bezpośrednio u swoich pracodawców. Jak wynika z akt sprawy, młodociany pracownik złożył egzamin u pracodawcy w dniu 10 maja 2012r. co potwierdzone zostało protokolarnie. Wydane z datą późniejszą świadectwo ukończenia przyuczenia do zawodu nie zmienia faktu, iż przyuczenie do zawodu zakończyło się z chwilą przystąpienia i zdania egzaminu. Nie można zgodzić się zatem z twierdzeniem zawartym w skardze, co do tego, że na podstawie art. 70b ust. 2 pkt 2 u.s.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji, dofinansowanie pracodawcy przyznawane było za cały okres trwania umowy o pracę z młodocianym pracownikiem. Trudno także uznać za słuszne powoływanie się tu na treść art. 194 Kodeksu pracy nakazującego pracodawcy zawarcie umowy w celu przygotowania zawodowego na czas nieokreślony. Przyjmując za słuszne rozumowanie skarżącej należałoby zatem przyznawać pracodawcom dofinansowanie również na czas nieokreślony.

Na marginesie zauważyć należy, że umowa o pracę z młodocianym pracownikiem zawarta została przez skarżącą do 14 października 2012r. Sprzeczne wewnętrznie w tym kontekście jest zatem żądanie skarżącej przyznania dofinansowania do dnia 24 lipca 2012r.

Mając z na względzie uprawnienia nadane sądom administracyjnym na mocy art. 135 p.p.s.a., uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję organu odwoławczego ale również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W ten sposób sprawa powraca na etap postępowania pierwszoinstancyjnego, a w ponownym postępowaniu organ uwzględni pogląd prawny wyrażony w niniejszym uzasadnieniu i rozważy możliwość przyznania skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia zawodowego młodocianego pracownika na podstawie art. 70b u.s.o. w wersji obowiązującej do dnia 1 września 2012r., jak uczynił to organ I instancji w decyzji z dnia 31 sierpnia 2012r.

Z uwagi na naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.

-----------------------

11