Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3167/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1594
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. D., Agencji [...] oraz J. P. i T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku K. – K. od km. 65,400 do km 67,200 – [...]", orzekł o uchyleniu tej decyzji w części dotyczącej:

• wyszczególnienia nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanie się ostateczna;

• wskazania działek położonych w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji kolejowej, będących własnością Skarbu Państwa, lecz nie będących w użytkowaniu wieczystym P. S.A. lub P. [...] S.A;

• wskazania działek położonych w liniach rozgraniczających teren inwestycji przeznaczonych pod linię kolejową, które w wyniku podziału nieruchomości stanowić będą własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. [...] S.A.

i orzeczeniu w tym zakresie. W pozostałej części Minister utrzymał decyzję Wojewody [...] w mocy.

Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej "Minister" lub "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), zwanej dalej "kpa", oraz art. 9q ust. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.), zwanej dalej "utk".

W uzasadnieniu ww. decyzji Minister podał, iż spółka P. [...] S.A. (zwana dalej "inwestorem"), wystąpiła do Wojewody [...] pismem złożonym bezpośrednio w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K. w dniu 12 grudnia 2014 r., o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku K. – K. od km 65,400 do km 67,200 – [...]", realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej E30, etap II, odcinek [...].

Mając na uwadze, że ww. wniosek zawierał braki, Wojewoda [...] wezwał inwestora do ich usunięcia. Inwestor uczynił zadość powyższemu wezwaniu ostatecznie w dniu 9 lutego 2015 r. Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, na podstawie art. 9o, art. 9q ust. 1, 5 i 6, art. 9s i art. 9w ustawy, oraz art. 104, 107 i art. 21 § 1 pkt 1 kpa, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lutego 2015 r. decyzję Nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku K. - K. od km 65,400 do km 67,200 - [...] ", realizowanego w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej E30, etap II, odcinek [...]", zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]", nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji Wojewody [...] odwołania do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wnieśli: P.B. , Agencja [...], M.D. , reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego S.K., oraz J.P. i T.P.

P.B. zaskarżył decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej działek nr [...] i [...], z obrębu [...], oświadczając, iż nie wyraża zgody na budowę ścieżki rowerowej i ciągu pieszo-rowerowego kosztem terenów zielonych i placu zabaw zlokalizowanych m.in. na ww. działkach stanowiących jego współwłasność. Stwierdził również, że budowa ciągu pieszo-rowerowego nie ma merytorycznego uzasadnienia.

Agencja [...], zwana dalej "A[...]", zaskarżyła decyzję Wojewody [...]w części dotyczącej działek nr [...] i [...], z obrębu [...], zarzucając decyzji Wojewody [...]uchybienia proceduralne przejawiające się w braku poinformowania strony o zebraniu całości materiału dowodowego, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się odnośnie zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż w toku postępowania nie wyrażono sprzeciwu co do ustanowienia bezpłatnej służebności przesyłu oraz przejęcia ww. nieruchomości na własność inwestora.

M.D. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła decyzji Wojewody [...] naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.:

1) art. 9o w związku z art. 9q ust. 1 w związku z art. 9s utk, poprzez wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i objęcie jej zakresem nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, pomimo iż brak jest podstaw do wydania takiej decyzji,

2) art. 9q ust. 1 pkt 4 utk w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem interesu osób trzecich.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, iż z nazwy inwestycji wynika, że decyzją zostały objęte roboty budowlane polegające na "przebudowie linii kolejowej". Jednak z treści decyzji Wojewody [...] wynika, że objęte jej zakresem roboty budowlane dotyczą "rozbudowy" a nie przebudowy, a ponadto inwestycji o szerszym znaczeniu niż "linia kolejowa". W ocenie odwołującej się przedmiotowa "przebudowa" linii kolejowej stanowi de facto "rozbudowę" już istniejącej linii kolejowej, na co wskazuje zakres zaprojektowanych robót budowlanych. Skarżąca zwróciła uwagę na rozbieżność definicji "budowa", "rozbudowa" i "przebudowa" zawartych w ustawie Prawo budowlane i wskazała, że nazwa inwestycji podana w sentencji decyzji Wojewody [...] nie odpowiada rzeczywistemu zakresowi planowanych robót budowlanych. Nadto zdaniem Skarżącej projektowana przebudowa ul. [...] w km ok. 66,926 oraz budowa drogi dojazdowej od km ok. 66,685 do ok. km 66,926 linii nr [...] nie może służyć obsłudze linii kolejowej, ponieważ się z nią nie łączy. W konsekwencji działki nr [...] oraz [...], stanowiące własność M.D. , które znajdują się w znacznej odległości od drogi kolejowej i skrzyżowania (drogowego z linią kolejową w km ok. 66,700), nie mogą również być, według skarżącej, objęte tą inwestycją.

Odwołująca się podniosła również, że zaprojektowany podział działek i przejście części nieruchomości będących własnością M.D. na własność Skarbu Państwa, stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.). Tym bardziej, że stosownie do art. 9s ust. 2 utk, linie rozgraniczające teren inwestycji stanowią równocześnie linie podziału nieruchomości zatwierdzanego w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Nie jest zatem dopuszczalne zatwierdzenie podziału, który nie byłby uzasadniony rozmiarem i zakresem inwestycji określonym we wniosku inwestora, a taka sytuacja ma miejsce, w ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła również nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, co stanowi także naruszenie art. 107 § 3 kpa.

Ponadto zdaniem odwołującej się decyzją Wojewody [...] objęto prace wykraczające poza zakres pojęcia "linia kolejowa". W ramach planowanego zamierzenia przewidziano bowiem także m.in. prace obejmujące rozbiórkę toru nr 7, który jest torem bocznicowym (tzw. bocznica kolejowa). W doktrynie prawa i w orzecznictwie, ugruntowane jest stanowisko, iż bocznica kolejowa nie może być utożsamiana z linią kolejową (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2309/2012). W związku z powyższym, w ocenie skarżącej prace polegające na rozbiórce bocznicy kolejowej nie mogą być przedmiotem postępowania, którego zakres ograniczony jest jedynie do zlokalizowania linii kolejowej.

J.P. i T.P. w odwołaniu zaskarżyli decyzję Wojewody [...], wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości nr [...], z obrębu [...] , objętych decyzją Wojewody [...] zarzucili naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81 oraz art. 107 § 3 kpa - poprzez pozbawienie ich rzeczywistego i czynnego udziału w postępowaniu.

J.P. i T.P. podkreślili, że wskutek wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji, pozostała po podziale część nieruchomości pozbawiona została dostępu do drogi publicznej, a zatem nie będzie się ona nadawała do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele (budowlane). W ocenie skarżących, możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym była pozorna, gdyż w części budynku Wydziału Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. , w której istniała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, trwał remont, zaś połączenia telefoniczne pod wskazany numer telefonu były przekierowywane.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołań, wyjaśnił na wstępie iż w dniu 25 lutego 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 200), zwana dalej "ustawą zmieniającą", której art. 1 wprowadził zmiany m.in. w przepisach rozdziału 2b ustawy określającego szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, o której mowa w rozdziale 2b ustawy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Ministra organ I instancji prawidłowo uznał, że złożony wniosek jest kompletny, gdyż zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 ustawy. Do przedmiotowego wniosku załączone zostały mapy w skali 1:500 z projektowaną linią rozgraniczającą teren inwestycji, przedstawiające istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych oraz mapy w skali 1:1000 z projektami podziału nieruchomości. We wniosku określono także zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu. Przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy, inwestor uzyskał wymagane opinie:

- pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...],

- pismo Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...],

- pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...],

- pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...],

- pismo Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...],

- postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...],

- pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...].

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, iż mając na uwadze treść art. 72 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), inwestor dołączył także do wniosku decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja linii kolejowej E30/C-E30 (III korytarz) na odcinku [...] w granicach województwa [...]", zwaną dalej "decyzją RDOŚ z [...].12.2008 r.", zmienioną decyzjami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], oraz z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...].

Minister wyjaśnił, iż decyzja RDOŚ z dnia [...].12.2008 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150), zwanej dalej "ustawą Prawo ochrony środowiska". Powyższe oznacza, iż przy dokonywaniu oceny ważności tej decyzji zastosowanie znajdują zasady określone właśnie w ustawie Prawo ochrony środowiska.

Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej obowiązany jest, stosownie do treści art. 46 ust. 4b Prawo ochrony środowiska, ustalić w pierwszej kolejności, czy złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nastąpiło przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. W przypadku gdyby się okazało, że wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej został złożony po upływie ww. terminu, organ zobowiązany jest zbadać, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przebiega etapowo oraz, czy nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku bowiem, gdy inwestycja jest realizowana etapowo, a warunki nie uległy zmianie, zgodnie z art. 46 ust. 4c ustawy Prawo ochrony środowiska, termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej może ulec wydłużeniu o dwa lata.

Minister wskazał iż decyzja RDOŚ z [...].12.2008 r. stała się ostateczna w dniu 20 lutego 2009 r., a więc 4-letni termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej upłynął w dniu 20 lutego 2013 r. Natomiast wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji został złożony w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K. w dniu 27 października 2014 r. Wobec powyższego, zadaniem organu orzekającego w sprawie o ustaleniu lokalizacji planowanego przedsięwzięcia było ustalenie, czy inwestycja przebiega etapowo oraz czy nie uległy zmianie warunki określone w decyzji RDOŚ z [...].12.2008 r., zmienionej decyzjami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] października 2012 r., z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] lipca 2014 r., z dnia [...] sierpnia 2014 r., oraz z dnia [...] grudnia 2014 r.

Minister dysponuje informacjami, iż w okresie 4 lat od wydania decyzji RDOŚ z [...].12.2008 r. inwestor uzyskał:

- decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (obiekt [...]: szlak [...]),

- decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ([...] : szlak [...]),

- decyzję Wójta Gminy Z. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (obiekt [...]: szlak [...]),

- decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę z wyłączeniem obiektów inżynieryjnych (obiekt [...]: szlak [...]),

- decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę obiektów inżynieryjnych (obiekt [...]: szlak [...]).

Z powyższych informacji wynika, iż przedsięwzięcie, którego dotyczy decyzja RDOŚ z [...].12.2008 r. przebiega etapowo.

Minister stwierdził, iż nie zmieniły się warunki określone w decyzji RDOŚ z [...].12.2008 r., zmienionej decyzjami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] października 2012 r., z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] lipca 2014 r., z dnia [...] sierpnia 2014 r., oraz z dnia [...] grudnia 2014 r., a zatem nastąpiło przedłużenie możliwości złożenia wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o przedmiotową decyzję RDOŚ z [...].12.2008 r., o dwa lata, czyli do dnia 20 lutego 2015 r.

Wobec powyższego organ uznał, iż wniosek inwestora złożony w dniu 12 grudnia 2014 r., skorygowany i uzupełniony pismami z dnia 5 stycznia 2015 r. oraz z dnia 9 lutego 2015 r., zawierał wszystkie wymagane prawem elementy.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, podał podstawę prawną jego prowadzenia, jak również pouczył o prawie do składania wniosków i uwag, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, wypełniając należycie obowiązki wynikającej z unormować zawartych w art. 9o ust. 6 utk i z art. 9q ust. 2 utk. Nadto, w ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 9q ust. 1 utk, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie.

Jednocześnie Minister dostrzegł, iż organ pierwszej instancji nie wskazał jednoznacznie nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 utk staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanie się ostateczna. W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Minister uchylił znajdujący się na stronie 7 w wierszach od 21 do 34 od góry strony nieprecyzyjny zapis dotyczący nieruchomości, które mają stać się własnością Skarbu Państwa, i zastąpił go zapisem wskazującym jednoznacznie nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 utk staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja Wojewody [...] stanie się ostateczna.

Dodatkowo, po dokonaniu analizy znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów Minister stwierdził, iż działka nr [...], z obrębu [...] , stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu P[...] nie zaś w użytkowaniu wieczystym P. S.A. lub P. [...] S.A. Ponadto, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów, działki nr [...] oraz [...], z obrębu [...], stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym M.D. W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Minister uchylił znajdujący się na stronie 8, w wierszu 4 licząc od góry strony, zapis wskazujący działki położone w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji kolejowej będące własnością Skarbu Państwa, lecz nie będące w użytkowaniu wieczystym P[...] S.A. lub P. [...] S.A., orzekając w tym zakresie zgodnie z ustaleniami wynikającymi z przywołanych dokumentów.

Ponadto, mając powyższe na względzie, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie III niniejszej decyzji Minister uchylił znajdujące się na stronie 8, w wierszach 9, 10 i 13, licząc od góry strony, zapisy wskazujące działki położone w liniach rozgraniczających teren inwestycji przeznaczone pod linię kolejową, które w wyniku podziału nieruchomości stanowić będą własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. [...] S.A., uwzględniające działki nr [...] i [...], z obrębu [...] oraz działkę nr [...], z obrębu [...] oraz orzekł w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, nowych zapisów zaskarżonej decyzji, które nie uwzględniają ww. nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, Minister wskazał, iż organy, będące właściwymi do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej, nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji kolejowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Wskazał również, że zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 utk, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej (linie rozgraniczające teren) oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy.

Przywołując motywy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2012 r., K 4/10 – dotyczącego przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych, które zdaniem Ministra, znajdą również zastosowanie do lokalizacji linii kolejowych, Minister wskazał, iż brak zgody skarżących na przyjęte w decyzji Wojewody [...] rozwiązania projektowe nie może stanowić przyczyny odmowy ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Po przeanalizowaniu zaś wyjaśnień inwestora dotyczących zasadności przebiegu linii, Minister uznał, że objęcie liniami rozgraniczającymi teren inwestycji nieruchomości skarżących w sposób zaproponowany we wniosku nie narusza prawa, a rozwiązania projektowe zatwierdzone w decyzji Wojewody [...] są prawidłowe. Nadto organ odwoławczy podkreślił, iż przepisy utk nie wymagają uzyskania zgody właściciela nieruchomości na zajęcie jej pod linię kolejową. Zgodnie bowiem z art. 9s ust. 3 utk, nieruchomości lub ich części stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zakresu prac objętych decyzją, a konkretnie tego, że przedstawiona inwestycja nie przewiduje budowy nowej linii kolejowej ani zmiany lokalizacji trasy kolejowej, Minister wyjaśnił, iż zgodnie z art. 9n ust. 1 ustawy, przepisy rozdziału 2b ustawy określają szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach. Roboty budowlane realizowane w ramach inwestycji dotyczącej linii kolejowej, jak wynika z definicji pojęcia "roboty budowlane" zawartego w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), obejmują budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak wskazał inwestor we wniosku złożonym w dniu 12 grudnia 2014 r., skorygowanym i uzupełnionym pismami z dnia 5 stycznia 2015 r., oraz z dnia 9 lutego 2015 r., w ramach przedmiotowej inwestycji przewiduje się m.in.: przebudowę układu torowego, przebudowę górnej warstwy podtorza, budowę materiałów wibroakustycznych, rozbiórkę toru bocznicowego, przebudowę sieci i urządzeń srk, budowę i przebudowę sieci trakcyjnej, budowę linii kablowej SN 15 kV, przebudowę sieci wodociągowych, przebudowę kanalizacji sanitarnej, przebudowę sieci gazowych, przebudowę sieci CO, przebudowę ul. [...] wraz z ul. [...] , przebudowę ul. [...] , rozbiórkę przejazdu kolejowego (ul. [...] ), budowę dojścia do przejścia podziemnego pod torami, budowę ciągu pieszo-rowerowego. Zatem wskazane prace mieszczą się w pojęciu robót budowlanych.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącego, iż budowa ścieżki rowerowej wzdłuż trasy kolejowej nie może stanowić podstawy przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ instytucja wywłaszczenia może mieć zastosowanie jedynie w przypadku przejęcia terenu pod linię kolejową, Minister wyjaśnił, iż w myśl art. 4 pkt 2 utk, linia kolejowa oznacza drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Stosownie zaś do art. 4 pkt 3 utk, przyległy pas gruntu oznacza grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Przygotowanie inwestycji dotyczącej linii kolejowej, w rozumieniu art. 9n utk, może obejmować przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne. Ustawa nie definiuje określenia "inwestycja dotycząca linii kolejowej", jednakże nie powinno budzić wątpliwości, że w pojęciu tym może mieścić się np. budowa ciągu pieszo-rowerowego, w przypadku, gdy stanowi on strategiczny obiekt komunikacyjny modernizowanej linii kolejowej.

Jak wyjaśnił inwestor w piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 r., ciąg pieszo-rowerowy budowany po północnej stronie linii kolejowej ma na celu zapewnienie dostępu do ul. [...] oraz stanowić będzie połączenie komunikacyjne przystanku osobowego [...] z przyległymi do linii kolejowej osiedlami mieszkalnymi. Ciąg pieszo-rowerowy zbliżony jest optymalnie do terenu kolejowego, a zakres wykupu działek pod jego realizację został ograniczony do minimum. Ponadto projekt obejmuje budowę oświetlenia wzdłuż projektowanego ciągu komunikacyjnego oraz zejścia w stronę istniejących osiedli mieszkaniowych, które połączone są z istniejącą infrastrukturą drogową. Inwestor wyjaśnił również, że nie ma możliwości ominięcia działki nr [...], stanowiącej własność P.B., gdyż powyższe spowodowałoby brak ciągłości ciągu komunikacyjnego, a co za tym idzie przedmiotowy zakres inwestycji nie spełniałby zakładanych celów jego budowy.

Minister uznał wyjaśnienia ta za wystarczające dla uznania, że budowa ścieżki rowerowej na wyznaczonych gruntach jest uzasadniona.

Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. " z dnia [...] lipca 2014 r. ścieżka rowerowa oznaczona jest wzdłuż ul. [...] , jednak nie ma w nim oznaczenia pod ścieżkę rowerową lokalizacji wzdłuż przebudowywanej linii kolejowej Minister wyjaśnił, iż wobec treści art. 9ad ust. 3 utk, organ orzekający w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej, nie jest związany postanowieniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. ".

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Agencję [...], Minister za niezasadny uznał zarzut dotyczący błędnych ustaleń faktycznych w zakresie sprzeciwu co do ustanowienia bezpłatnej służebności przesyłu oraz przejęcia nieruchomości nr [...] i [...], z obrębu [...] na rzecz Skarbu Państwa. Organ nie negując wyrażenia przez A[...] braku zgody na objęcie wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej terenu będącego w zasobie nieruchomości A[...], oznaczonych jako działki nr [...] i [...], wskazał, iż po pierwsze, pismo zawierające ww. sprzeciw wpłynęło do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w dniu 20 lutego 2015 r., a więc po wydaniu przez organ I instancji rozstrzygnięcia kończącego postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie. Ponadto inwestor odniósł się do zastrzeżeń A[...], wyjaśniając iż objęcie liniami rozgraniczającymi teren inwestycji kolejowej działek nr [...] i [...] wynika bezpośrednio z konieczności zapewnienia dostępu do drogi publicznej działkom, które w związku z modernizacją linii kolejowej i podziałem nieruchomości utracą dostęp do drogi publicznej. Minister argumentację tę uznał za wystarczającą dla przyjęcia, że objęcie inwestycją działek będących we władaniu A[...] było konieczne, tym bardziej że na etapie przygotowania inwestycji, inwestor poczynił wszelkie możliwe starania, aby w sposób polubowny i nie wymagający przejęcia działek znajdujących się w zarządzie A[...] zapewnić dostęp do drogi publicznej Urzędowi Dozoru Technicznego, zlokalizowanemu na działce nr [...], z obrębu [...]. A[...] nie wyraziła jednak zgody na wejście w teren oraz na ustanowienie nieodpłatnej służebności na ww. nieruchomościach. W związku z powyższym, inwestor zapewnił dostęp do drogi publicznej działce nr [...], powstałej po podziale działki nr [...], stanowiącej własność UDT, poprzez objęcie linią rozgraniczającą teren przedmiotowej inwestycji kolejowej działek nr [...] oraz [...] i zaprojektowanie niezbędnej infrastruktury drogowej.

Ponadto Minister wyjaśnił również, iż w razie wystąpienia wskutek nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa szkody lub niedogodności dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich, w oparciu o art. 9ad ust. 1 utk zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782), zwanej dalej "ugn", w szczególności zaś art. 119 i art. 120, zgodnie z którymi ochrona praw sąsiedzkich w przypadku, gdy wywłaszczenie jednej nieruchomości oraz przeznaczenie jej na określone cele może ujemnie oddziaływać, realizowana jest na drodze administracyjnej poprzez możliwość ustanowienia w decyzji o wywłaszczeniu odpowiednich służebności na rzecz nieruchomości sąsiednich albo ustanowienia obowiązku budowy i utrzymania urządzeń zapobiegających zagrożeniom lub niedogodnościom, na koszt podmiotu występującego z wnioskiem tj. na koszt inwestora.

Minister uznał również, że wbrew twierdzeniu A[...] zawartemu w odwołaniu, działki nr [...] oraz [...], znajdujące się w zasobie A[...] , nie posiadają specjalnego statusu w prowadzonych przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów ustawy postępowaniach w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Żaden z przepisów ustawy nie nadaje bowiem działkom stanowiącym własność Skarbu Państwa Agencji [...] szczególnej pozycji. Nie ma w tej sytuacji również znaczenia przedstawiony przez A[...] argument, iż dochody, jakie przynoszą nieruchomości, którymi gospodaruje A[...] , są niemal w całości przekazywane na cele związane z obronnością kraju.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku poinformowania stron postępowania przez organ I instancji, na podstawie art. 10 kpa, o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego zakończenie postępowania, Minister wskazał, że jakkolwiek Wojewoda [...] przed wydaniem decyzji nie skierował do stron pisma informującego o zgromadzeniu materiału dowodowego to jednak skoro strony zostały prawidłowo zawiadomione o wszczęciu postępowania, to od tego momentu, do dnia wydania decyzji, miały wystarczająco dużo czasu, aby zapoznać się z aktami sprawy. Minister podkreślił również, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa polegający na niezawiadomieniu strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków, może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Ministra, A[...] nie wykazała istnienia takiego związku, zaś inwestor wyjaśnił potrzebę objęcia działek nr [...] i [...], z obrębu [...], liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, uzasadniając ją koniecznością zapewnienia dostępu do drogi publicznej działce nr [...], która w związku z modernizacją linii kolejowej i podziałem nieruchomości taki dostęp utraci. Zapewnienie tego dostępu w inny sposób, omijający działki A[...] , wymagałoby zajęcia znacznie większego terenu i ingerencji w co najmniej kilka innych nieruchomości.

W dalszej kolejności Minister odniósł się do zarzutów podniesionych przez M.D.

W zakresie zarzutu dotyczącego rozbieżności pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji a jej uzasadnieniem oraz załącznikami do niej, Minister wyjaśnił, iż ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż przejazd kolejowy kategorii A zlokalizowany w K. w ciągu ul. [...] (będącej drogą gminną) w km 66,685 linii kolejowej nr [...] K. - K. , stanowi skrzyżowanie z 6-cioma torami linii kolejowej o iloczynie ruchu wynoszącym 926379 przy 169 pociągach na dobę. W ramach planowanej modernizacji linii kolejowej nr [...] , istniejący przejazd zostanie zlikwidowany i zastąpiony nowym wiaduktem kolejowym, który będzie obejmował dwupasmową jezdnię i obustronne chodniki oraz odpowiadające klasie technicznej przedmiotowej ulicy światło pionowe. Wiąże się to z koniecznością przebudowy istniejącego układu drogowego. W związku z projektowanym obniżeniem niwelety ul. [...] zlikwidowana zostanie możliwość zjazdu na działki znajdujące się w pobliżu istniejącego przejazdu. Dlatego konieczna jest budowa ulicy dojazdowej i zjazdu publicznego, które umożliwią obsługę komunikacyjną tych działek. Droga dojazdowa, ze względu na zminimalizowanie zajęcia działek prywatnych, zostanie poprowadzona częściowo w istniejącym terenie kolejowym, co zostanie umożliwione poprzez likwidację jednego toru bocznicy kolejowej. Droga zostanie doprowadzona do skrzyżowania ul. [...] i ul. [...], co z kolei spowoduje konieczność przebudowy ul. [...] na odcinku zapewniającym usytuowanie lewoskrętu. Fakt zatem, że ogólna nazwa inwestycji brzmi: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] , na odcinku K. - K. " realizowana w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej E30, etap II, odcinek [...]", zdaniem Ministra nie świadczy o nieprawidłowym określeniu zakresu robót przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Zakres robót został bowiem szczegółowo opisany we wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, gdzie precyzyjnie wskazano czynności, jakie podejmie inwestor w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. Nie może być tym samym mowy o rozbieżności pomiędzy sentencją decyzji Wojewody [...] a jej uzasadnieniem i załącznikami.

W zakresie zarzutu, iż zakres inwestycji wykracza poza definicję "linii kolejowej" zawartą w art. 4 pkt 2 utk, Minister wyjaśnił, iż w myśl art. 4 pkt 2 ustawy, linia kolejowa oznacza drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Zgodnie zaś ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie, przygotowanie inwestycji dotyczącej linii kolejowej, w rozumieniu art. 9n utk, może obejmować przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne. Zdaniem Ministra w pojęciu tym może mieścić się np. budowa drogi dojazdowej do działek, które w wyniku podziału utraciły dostęp do drogi publicznej.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że działki skarżącej nr [...] oraz [...], z obrębu [...], objęte zostały inwestycją wobec konieczności zapewnienia dojazdu do drogi publicznej dla działek, które w wyniku budowy wiaduktu i podziału nieruchomości utraciły taki dostęp. Ze względu na warunki terenowe oraz warunki techniczne i przepisy dotyczące budowy dróg, nie ma możliwości alternatywnego sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla tych działek. Zakres podziału nieruchomości, zatwierdzony decyzją Wojewody [...], uzasadniony jest zatem zakresem inwestycji, mającym na celu osiągnięcie zakładanych parametrów linii kolejowej, w tym m.in. poprawę bezpieczeństwa oraz ochronę środowiska. Tym samym, w ocenie Ministra, nie może być mowy o naruszeniu § 8 rozporządzenia, którego przepisy regulują kwestie dotyczące wyposażenia technicznego linii kolejowej zapewniającego osiąganie określonych parametrów eksploatacyjnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu M.D. , że zaprojektowany podział działek i przejście części nieruchomości stanowiących jej własność na rzecz Skarbu Państwa, stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Minister wyjaśnił, iż stosownie do art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, prawo własności może być ograniczane, pod warunkiem, że nastąpi to tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Wywłaszczenie jest natomiast dopuszczalne tylko na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP). Zdaniem Ministra, w kontrolowanym postępowaniu powyższe warunki wywłaszczenia zostały spełnione, gdyż przejście z mocy prawa własności nieruchomości skarżącej, w granicach wydzielonych liniami rozgraniczającymi następuje na podstawie przepisów ustawy, przewidujących obowiązek ustalenia odszkodowania (art. 9y ust. 1 i 2 utk). Pozbawienie skarżącej prawa własności stanowi realizację celu publicznego, jakim jest budowa linii kolejowej mająca służyć polepszeniu komunikacji oraz powstaniu niezbędnej do ich prawidłowego funkcjonowania infrastruktury technicznej, jak również budowa drogi dojazdowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej działkom, które w wyniku realizacji inwestycji kolejowej taki dostęp utracą. Przedmiotowa inwestycja kolejowa, zdaniem Ministra, jest konieczną inwestycją celu publicznego a linie rozgraniczające teren inwestycji zostały opracowane w sposób optymalny, nie naruszający interesów osób trzecich w rozumieniu art. 9q ust. 1 pkt. 4 utk.

Za niezasadny uznał również Minister zarzut dotyczący objęcia wnioskiem inwestora prac polegających na rozbiórce toru 7, stanowiącego bocznicę kolejową, które to prace, w ocenie M.D. , wykraczają poza zakres pojęcia "linia kolejowa". Zdaniem Ministra bowiem, rozbiórka toru 7, jest niezbędna dla prawidłowej realizacji przedmiotowego zamierzenia, które stanowi "inwestycję dotyczącą linii kolejowej".

W ocenie Ministra, Wojewoda [...] stał na straży praworządności, działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ I instancji podjął również wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Stąd za niezasadny Minister uznał zarzut naruszenia zasad ogólnych, którymi organ powinien kierować się w postępowaniu administracyjnym tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 kpa jak i przepisów postępowania administracyjnego tj. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 kpa, poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji, pozbawienie ich rzeczywistego i czynnego udziału w postępowaniu, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem interesu osób trzecich. Minister nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się do podniesionego przez J.P. i T.P. zarzutu, że wskutek wydania decyzji Wojewody [...], pozostałe po podziale części nieruchomości nr [...], z obrębu [...] , których są współwłaścicielami, pozbawione zostały dostępu do drogi publicznej, Minister wskazał, że są one niezasadne, bowiem z akt sprawy wynika, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji kolejowej nie ograniczy w żaden sposób dostępu do drogi publicznej ww. działkom. Natomiast fakt, że działki nr [...], z obrębu [...] , nie będą nadawały się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, może spowodować konieczność skorzystania z rozwiązania przewidzianego w art. 9t ust. 2 utk, zgodnie z którym w przypadku, gdy została przejęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, P. [...] S.A. nabywa ją, w drodze umowy, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Minister podkreślił, że kwestia nieprzydatności do dalszego użytkowania wydzielonej działki ma charakter cywilnoprawny, wobec czego nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.

Minister wyjaśnił nadto, iż dostęp do drogi publicznej może mieć charakter bezpośredni, bądź pośredni. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, dostęp bezpośredni do drogi publicznej to takie położenie działki względem drogi publicznej, które zapewnia możliwość obsługi komunikacyjnej tej działki z wyłączeniem konieczności wykorzystania innych terenów (działek), celem zapewnienia dojazdu. Natomiast dostęp pośredni do drogi publicznej polega na wykorzystaniu komunikacyjnym innej działki oddzielającej daną działkę od drogi publicznej i jest możliwy poprzez ustanowienie służebności drogowej, bądź poprzez drogę wewnętrzną. Działki nr [...] i [...], z obrębu [...], mają zapewniony pośredni dostęp do drogi publicznej realizowany przez nowoprojektowane działki [...] oraz istniejącą działkę nr [...].

Odnosząc się do stwierdzenia Józefa Pasternaka, jakoby inwestor ignorował możliwość przyłączenia do drogi i uzyskania wjazdu dla działek nr [...] oraz [...], Minister podkreślił, iż zarówno Wojewoda [...] , jak i Minister, nie posiadają kompetencji do zmiany zaproponowanych przez inwestora we wniosku rozwiązań projektowych.

W ocenie Ministra uzasadnione było nadanie decyzji Wojewody [...] ego rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju złożyli: M.D., Agencja [...] oraz J.P. i T.P.

Pani M.D. sformułowała zarzut naruszenia:

1. art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 9o w zw. z art. 9q ust. 1 w zw. z art. 9s ustawy z dnia 28 marca 2003 roku ustawy o transporcie kolejowym polegające na wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i objęcie jej zakresem nieruchomości Skarżącej, pomimo iż brak jest podstaw do wydania takiej decyzji, a także błędne zastosowanie, polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji o charakterze reformacyjnym, której postanowienia naruszają przepisy prawa administracyjnego materialnego oraz procesowego;

2. art. 9q ust. 1 pkt. 4 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem interesu osób trzecich.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, M.D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca wskazała, że jest właścicielem nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr ewidencyjnym [...] oraz [...] obr. [...] w K. Zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. zatwierdzono projekt podziału powyższej nieruchomości. z uwagi na realizację przedmiotowej inwestycji. Zdaniem skarżącej część działek powstałych w wyniku powyższego podziału nieruchomości, utraci dostęp do drogi publicznej.

Skarżąca podkreśliła również, że z treści decyzji wynika, że objęte jej zakresem roboty budowlane dotyczą "rozbudowy", a nie "przebudowy", a nadto dotyczą inwestycji o szerszym znaczeniu niż "linia kolejowa". We wniosku bowiem wskazano, że przedmiotem projektu inwestycji jest przebudowa, budowa, rozbudowa linii kolejowej nr [...] w km 65 400 - 67 200. Następnie korektą wniosku zmieniono m.in. opis przedmiotu, wskazując że inwestycja polega na ustaleniu lokalizacji linii kolejowej E 30 na odcinku [...]. od km 65 400 do 67 200 dla projektu "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] od km 65,400 do km 67,200 - [...] ". Zdaniem Skarżącej, kluczowym jest, iż pomimo zmiany w opisie przedmiotu inwestycji, nie uległ zmianom zakres robót budowlanych, który pozwalałby na zmianę kwalifikacji objętych nim robót budowlanych o charakterze "przebudowy, budowy, rozbudowy", na roboty budowlane wyłącznie o cechach "przebudowy". Skarżąca podkreśliła, że w ramach "przebudowy" linii kolejowej planuje się także budowę nowych obiektów budowlanych (np. wiadukt) nie wchodzących w skład "linii kolejowej". Skarżąca przywołując definicję pojęć przebudowa, rozbudowa i budowa, zawartą w ustawie Prawo budowlane, wskazała, że sentencja zaskarżonej decyzji, w której jest mowa o przebudowie, nie jest zgodna z zakresem inwestycji, a w szczególności z zakresem robót przewidzianych w ramach planowanej inwestycji. Skarżąca podkreśliła również, że zlikwidowanie obiektu budowlanego, i usytuowanie w jego miejsce nowego obiektu budowlanego – "zamienienie", jak to zostało określone przez Inwestora – stanowi "budowę" nowego obiektu. Mając zatem na uwadze definicje wynikające z prawa budowalnego oraz zakres prac w ramach przedmiotowego zamierzenia, nie sposób – zdaniem skarżącej – uznać planowanych robót budowlanych za przebudowę. To zaś powoduje, że organy administracyjne obydwu instancji w sposób nieprawidłowy określiły zakres robót w rzeczywistości objętych wnioskiem inwestora. Treść decyzji powoduje, że w sprawie zachodzi istotna rozbieżność pomiędzy sentencją orzeczenia, a treścią decyzji wraz z jej załącznikami.

Skarżąca wskazała nadto, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana w ramach zadania inwestycyjnego polegającego na "Modernizacji linii kolejowej E30, etap II, odcinek [...]". Ustawa o transporcie kolejowym zawiera definicję modernizacji. Dokonując interpretacji tego pojęcia, skarżąca wskazała, że modernizacja w rozumieniu utk to jedynie większa modyfikacja prac mająca na celu poprawienia osiągów sieci kolejowej lub jej części (w przedmiotowej sprawie "linii kolejowej") i pojazdów kolejowych przeznaczonych do ruchu po tej kolei (jej części jak jest m. in. linia kolejowa) oraz poprawienia zdolności systemu kolei do zapewnienia bezpiecznego i nieprzerwanego ruchu pociągów. Z zawartej w elektronicznym Słowniku Języka Polskiego definicji słowa modyfikacja wynika, iż jest to niewielka zmiana, przeróbka, poprawka czegoś, nienaruszająca istoty rzeczy. Zatem w ocenie skarżącej o ile zakres robót budowlanych przedmiotowej inwestycji miałby faktycznie charakter przebudowy, to mieściłby się w zakresie robót przewidzianych główną inwestycją, której przedmiotem jest modernizacja. Natomiast, w sytuacji kiedy w ramach przedmiotowej inwestycji przewidziano m.in. rozbudowę linii kolejowej, budowę nowego obiektu budowlanego (wiadukt), czy powiększenie obszaru pod tereny sieci kolejowej, to wykluczyć należy możliwość zakwalifikowania tego rodzaju robót budowlanych jako modernizację w rozumieniu art. 4 pkt. 43 ustawy o transporcie kolejowym. W przypadku zaś kiedy zakres robót budowlanych przekracza zakres i charakter inwestycji głównej inwestycji, to mamy do czynienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

Zdaniem skarżącej prace przewidziane w zaskarżonej decyzji wykraczają poza zakres pojęcia "linia kolejowa", której definicja została zwarta w a rat. 4 pkt. 2 utk. Projektowana przebudowa i budowa drogi nie może służyć obsłudze linii kolejowej, ponieważ się z nią nie łączy. Nieruchomości Pani M.D. o nr [...] oraz [...], które znajdują się w znacznej odległości od drogi kolejowej i skrzyżowania (drogowego z linią kolejową w km ok. 66.700), nie mogą być objęte tą inwestycją, jak również nie może być objęta tą inwestycją nowoprojektowana droga dojazdową łącząca ul. [...] z ul. [...] , albowiem nie ma związku między tą częścią inwestycji a linią kolejową.

Skarżąca zwróciła również uwagę, że w treści dokumentów opisujących zakres robót przewidzianych przedmiotową inwestycję jest sprzeczność, co do nowozaplanowanych obiektów budowlanych. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 roku Inwestor wyjaśnił, iż na odcinku linii kolejkowej nr [...] przewidziano budowę nowego wiaduktu kolejowego podczas, gdy na załącznikach graficznych w tym samym miejscu zaznaczono projektowany tunel drogowy pod linią kolejową. Skarżąca wskazała, że pojęcia te nie są tożsame, w konsekwencji postanowienia decyzji w części tekstowej są niezgodne z częścią graficzną.

Skarżąca powtórzyła również zarzuty, że skoro w ramach planowanego zamierzenia przewidziano prace obejmujące rozbiórkę toru nr 7, który jest torem bocznicowym (tzw. bocznica kolejowa), to przedmiotową decyzją objęto prace wykraczające poza zakres pojęcia "linia kolejowa".

Nadto, zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), a jej uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 kpa. W szczególności bowiem nie uwzględniono interesów osób trzecich.

Agencja [...] zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez pominięcie wyjaśnień skarżącego odnośnie alternatywnych rozwiązań w zakresie wykorzystania działek [...] i [...], a w konsekwencji przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wobec uznania, że w niniejszej sprawie realizacja inwestycji możliwa jest wyłącznie przy wywłaszczeniu działek skarżącego, podczas gdy analiza dokumentów wskazuje, że możliwa jest realizacja inwestycji bez konieczności zajęcia działek skarżącego;

- art. 138 § 1 pkt. 2 kpa poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i nieprzekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

2. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ad utk w zw. z art. 112 ust. 3 ugn, poprzez zajęcie nieruchomości należących do skarżącego przy posiadaniu wiedzy o innych możliwych rozwiązaniach w zakresie projektowania dróg i dojazdów do istniejących nieruchomości, podczas gdy wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

Mając powyższe na uwadze A[...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania

Panowie J.P. i T.P. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9kpa., art. 10 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa., art. 81 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez pozbawienie ich rzeczywistego i czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, co miało szczególne znaczenie z uwagi na fakt, że wskutek wydania decyzji lokalizacyjnej obejmującej część naszych nieruchomości pozostałą ich część pozbawiono dostępu do drogi publicznej, więc nie będzie ona nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 13 czerwca 2016 r., Sąd postanowił w oparciu o art. 111 § 1 p.p.s.a. o połączeniu spraw o sygnaturach akt IV SA/Wa 3167/15, IV SA/Wa 3168/15 oraz IV SA/Wa 3366/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia sprawy pod sygnaturą IV SA/Wa 3167/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skargi nie są zasadne, bowiem zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Ustalenie lokalizacji inwestycji pn. "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku K. – K. od km. 65,400 do km 67,200 – [...] ", dokonane zostało w postępowaniu przeprowadzonym na zasadach określonych w rozdziale 2b (Szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych) ustawy o transporcie kolejowym.

Zgodnie z art. 9o ust. 1 utk decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, na wniosek P. [...] Spółki Akcyjnej, zwanych dalej "P[...] S.A.", lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji linii kolejowej, jest zatem postępowaniem prowadzonym z wniosku wskazanych w powyższym przepisie podmiotów, do których należy ustalenie przebiegu projektowanej linii. Rolą organu w ramach tegoż postępowania jest natomiast przede wszystkim sprawdzenie, czy wniosek inwestora spełnia przewidziane prawem wymagania, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy obejmuje inwestycję dotyczącą linii kolejowej. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w rozdziale 2b utk obliguje organ do wydania decyzji o lokalizacji linii kolejowej, w której stosownie do treści art. 9q ust. 1 utk zamieszcza w szczególności:

1. linie rozgraniczające teren;

2. warunki techniczne realizacji inwestycji;

3. warunki wynikające z prawnie chronionych potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;

4. wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich;

5. zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 9s ust. 1.

6. określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia inwestycji kolejowej, w tym dokonania związanej z nią budowy lub przebudowy układu drogowego lub urządzeń wodnych, lub założenia i przeprowadzania na nich ciągów drenażowych przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także prac związanych z konserwacją, utrzymaniem lub usuwaniem awarii;

7. oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości lub map z projektami podziału nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przytaczany przez Ministra pogląd wyrażany w orzecznictwie, iż organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku P[...] S.A., ani też korygować przebiegu linii. Nie jest również właściwy do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Według art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 utk, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej (linie rozgraniczające teren) oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Określenie przez inwestora tych elementów wiąże organ wydający decyzję w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Skoro bowiem postępowanie jest prowadzone na wniosek inwestora, to treść wniosku inwestora określa kształt sprawy administracyjnej, do rozstrzygnięcia której kompetentny jest organ administracji publicznej. W konsekwencji zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, przebieg linii podziału nieruchomości, czy inne charakterystyczne parametry inwestycji.

Organy administracji mogą natomiast badać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy. Stąd, aby odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, organ ocenia zatem legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny celowości tej inwestycji, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób.

Analiza akt postępowania administracyjnego w rozpoznanej sprawie wskazuje, że prawidłowe są ustalenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju co do spełnienia wszelkich wymogów formalnych i materialnoprawnych ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Złożony przez inwestora wniosek, po jego uzupełnieniu, spełnia bowiem wymogi określone w art. 9o ust. 3 utk. Inwestor przedstawił również wymagane przez art. 9o ust. 3 pkt 4, a wymienione w części sprawozdawczej uzasadnienia, opinie właściwych organów. Brak zaś odpowiedzi na wystąpienia o zaopiniowanie wniosku skierowane do Zarządu Województwa [...], jak zasadnie twierdzi organ odwoławczy, należało potraktować jako brak zastrzeżeń do wniosku.

Nadto zauważyć należy, że organ administracji pierwszej instancji należycie dopełnił obowiązków związanych z zapewnieniem stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Czyniąc zadość wymogowi określonemu w art. 9o ust. 6 utk, pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...], zawiadomił o wszczęciu przedmiotowego postępowania wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o ustalenie lokalizacji. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń wywieszonych na tablicach ogłoszeń urzędu wojewódzkiego oraz Urzędzie Miasta K. , na stronach internetowych tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Zgodnie z art. 9q ust. 2 utk wydana przez Wojewodę [...] ego decyzja z dnia 18 lutego 2015r. została doręczona wnioskodawcy, a zawiadomienie o jej wydaniu doręczono właścicielom oraz użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałym stronom decyzję doręczono w drodze obwieszczeń umieszczonych na tablicach ogłoszeń i stronach internetowych urzędu wojewódzkiego oraz właściwym urzędzie gminy, a także stronach internetowych wskazanych urzędów i w prasie lokalnej.

Z kolei działający jako organ odwoławczy Minister Infrastruktury i Rozwoju, należycie dopełnił obowiązków płynących z art. 9q ust. 2 w zw. z ust. 4 utk.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. zawiera wszystkie elementy przewidziane przez powołany art. 9q ust. 1 utk i zdaniem Sądu nie nosi cech dowolności. Z kolei Minister Infrastruktury, działając jako organ odwoławczy, prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji we wskazanej części, orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ drugiej instancji wystarczająco i należycie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniach od decyzji Wojewody.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w złożonych do tutejszego Sądu skargach, Sąd uznał je za niezasadne.

W pierwszym jednak rzędzie Sąd pragnie podkreślić, że podniesione w skargach zarzuty w znacznej mierze stanowią powtórzenie zarzutów postawionych w odwołaniach. Jak wyżej wskazano organ odwoławczy odniósł się do nich w należyty sposób i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni argumentację przedstawioną przez Ministra podziela, wskazując co następuje:

W swojej skardze M.D. zarzuca, że zaskarżona decyzja zatwierdza podział działek, który jest niezgodny z przepisami prawa, bowiem nowopowstałe nieruchomości pozbawione będą dostępu do drogi publicznej. Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do przepisów ugn (art. 93 ust. 3) bez dostępu do drogi publicznej nie jest możliwe dokonanie podziału nieruchomości. Jak wskazuje już sama skarżąca, działki, powstałe na skutek podziału, które nie mają dostępu bezpośredniego, będą miały ustanowioną służebność drogową. Tym samym uznać należy, że dostęp do drogi będzie zapewniony w myśl przepisów art. 93 ust. 3 zd. 1 ugn po średniku Jak wcześniej była o tym mowa, gdy inwestycja jest zgodna z przepisami prawa nie można odmówić wydania decyzji ustalającej lokalizację linii kolejowej. Skarżąca nie wykazała, że zatwierdzony decyzją podział nieruchomości narusza przepisy prawa. Nadto przepisy prawa nie wymagają zgody właściciela nieruchomości na jej zajęcie pod linię kolejową. Jakkolwiek – słusznie podnosi skarżąca – iż w myśl art. 9s ust. 2 utk linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowią linie podziału nieruchomości. Powyższe, zdaniem komentatorów, należy rozumieć w ten sposób, iż nie jest dopuszczalne zatwierdzenie podziału, który nie byłby uzasadniony rozmiarem i zakresem inwestycji określonym we wniosku inwestora. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono bowiem zasadność objęcia liniami rozgraniczającymi teren inwestycji nieruchomości o nr [...] oraz [...]. Na stronie 23 zaskarżonej decyzji czytamy bowiem, że zakres linii rozgraniczających został opracowany w sposób jak najmniej ingerujący w tereny prywatne, uzasadniony zakresem inwestycji, posiadającej określone parametry, celem zagwarantowania poprawy bezpieczeństwa oraz ochrony środowiska. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, że objęcie tych nieruchomości przedmiotową inwestycją było niezbędne dla optymalnego opracowania jej przebiegu. Jak wykazał bowiem inwestor, podział działek [...] oraz [...] był także niezbędny z uwagi na konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej działkom, które w wyniku budowy planowanego wiaduktu taki dostęp utraciły. Z tej przyczyny też nie może być mowy o naruszeniu przepisów Konstytucji dotyczących ochrony prawa własności oraz dopuszczalnych granic wywłaszczenia.

Kolejny zarzut sformułowany przez skarżącą dotyczy błędnego określenia w decyzji zakresu robót budowlanych, a w konsekwencji niezgodności sentencji decyzji z jej treścią oraz załącznikami. Zdaniem skarżącej, objęte decyzją roboty budowlane dotyczą rozbudowy a nie przebudowy. Odnosząc się do tego zarzutu, Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ, że zakres prac budowlanych określony został szczegółowo we wniosku złożonym przez inwestora, zaś w decyzji odzwierciedlony został zakres tych prac (str. 15 odpowiedzi na skargę). Treść decyzji nie pozostawia wątpliwości jakie prace (tj. czy polegające na budowie, czy rozbudowie, przebudowie, rozbiórce czy remoncie) będą wykonane w ramach inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Samo zatem określenie inwestycji pojęciem "Przebudowa" nie przesądza o błędnej jej kwalifikacji, ani o sprzeczności z sentencji z treścią decyzji. Tym bardziej, że co uwypukla zresztą skarżąca owa "przebudowa" ma być prowadzona w ramach "Modernizacji", która w ocenie Sądu winna być odczytywana w ramach takiej inwestycji jak inwestycja dotycząca linii kolejowej, w szerszym znaczeniu. W tym miejscu podkreślić należy, że nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, iż zakres prac objętych inwestycją wykracza poza ustawowe pojęcie "modernizacja". Skarżąca swoje stanowisko uzasadnia tym, że utk zawiera legalną definicję pojęcia modernizacja odnosząc ją jednocześnie do słowa modyfikacja. W ocenie Sądu odkodowując pojęcie "modyfikacja", dla którego ustawa nie wprowadza legalnej definicji, należy uwzględnić specyfikę regulacji w zakresie zasad i warunków przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych, zawartych w polskim ustawodawstwie.

Zgodnie z art. 4 pkt 43 utk, modernizacja oznacza większe prace modyfikacyjne wykonywane w podsystemie lub w jego części, poprawiające całkowite osiągi podsystemu. Jak wynika z art. 4 pkt 31 ustawy, podsystem to część systemu kolei o charakterze strukturalnym bądź funkcjonalnym, dla której ustalono odrębne zasadnicze wymagania dotyczące interoperacyjności systemu kolei. Przy czym w myśl art. 4 pkt 29 przez interoperacyjność systemu kolei rozumie się zdolność systemu kolei do zapewnienia bezpiecznego i nieprzerwanego ruchu pociągów, spełniającego warunki techniczne, ruchowe, eksploatacyjne i prawne, których zachowanie zapewnia dotrzymanie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei i umożliwia efektywne poruszanie się po transeuropejskiej sieci kolejowej. Mając na uwadze tak zdefiniowane w utk pojęcie modernizacji, zdaniem Sądu, przyjęcia że modernizacja to większa modyfikacja, zaś modyfikacja wg. SJP stanowi niewielką zmianę, jest błędne. Nie można bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca definiując ustawie o transporcie kolejowym modernizację jako większe prace modyfikacyjne i odnosząc tę modernizację do podsystemu kolei oraz interoperacyjności systemu kolei, dopuszczał w ramach prac modernizacyjnych, jedynie niewielkie zmiany, przeróbki, bądź poprawki. Trudno bowiem założyć, aby prace mające na celu poprawienie całkowitych osiągów podsystemu kolei, mogły stanowić jedynie niewielką zmianę, poprawkę czy przeróbkę.

Niezasadny jest również zarzut, że prace objęte decyzją wykraczają poza zakres pojęcia "linia kolejowa". Przede wszystkim bowiem, jak należy przyjąć, sformułowanie tego zarzutu zmierza do wykazania, że część prac, w szczególności polegających na przebudowie i budowie drogi, które wymagają objęcia liniami rozgraniczającymi przedmiotową inwestycję działek skarżącej, nie stanowi inwestycji dotyczącej linii kolejowej. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż przygotowanie inwestycji dotyczącej linii kolejowej w rozumieniu art. 9n utk obejmuje również przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne Nadto Sąd wskazuje, że w orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który Sąd w tym składzie w pełni podziela, według którego pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej" nie można utożsamiać z linią kolejową, zaś wykładnię pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej" należy przeprowadzić z uwzględnieniem znaczenia pojęcia proces inwestycyjno-budowlany. Określenie "proces inwestycyjno-budowlany" jest zaliczane do pojęć języka prawniczego. Brak konsekwencji terminologicznej i wiele niejasności w tym zakresie dostrzega S. Jędrzejewski. Jego zdaniem ze względu na potrzeby praktyczne należy dokonać rozdzielenia pojęć: "proces budowlany" oraz "proces budowy" (S. Jędrzejewski, Proces budowlany: zagadnienia administracyjno-budowlane, Bydgoszcz 1995, s. 27). Proces budowlany oznacza działalność regulowaną prawem, w ramach której odbywają się następujące czynności: projektowanie, budowa, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych. Proces budowy obejmuje wykonywanie robót budowlanych. Natomiast jako roboty budowlanej ustawa – Prawo budowlane w art. 3 pkt 7 wymienia: budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1532/15, CBOIS).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać za prawidłową interpretację organu obejmującą treść pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej". Wbrew ocenie skarżącej, inwestor wykazał, że realizacja wszystkich elementów inwestycji jest konieczna, w tym również projektowany układ drogowy (budowa wiaduktu zamiast istniejącego przejazdu, pociąga za sobą konieczność przebudowy istniejącego układu drogowego, w tym budowa ulicy dojazdowej oraz zjazdu umożliwiające obsługę komunikacyjną działek, które w związku z zakresem prac tego zjazdu zostały pozbawione – str. 14 odpowiedzi na skargę). Fakt, że niektóre drogi nie łączą się z linią kolejową, pozostaje w kontekście powyżej zamieszczonych rozważań, bez znaczenia. Dla uznania, że planowane w ramach inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja roboty budowlane, mieszczą się w pojęciu "inwestycja dotycząca linii kolejowej", wystarczy bowiem zdaniem Sądu, że budowa drogi jest konieczna z uwagi na prowadzoną inwestycję dotyczącą linii kolejowej.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że dokonanie wykładni pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej" z uwzględnieniem znaczenia pojęcia proces inwestycyjno-budowlany, który obejmuje wykonywanie robót budowlanych, rozumianych w świetle definicji zawartej w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlanej jako budowa, przebudowa, montaż, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego, dodatkowo wzmacnia argumentację przedstawioną na poparcie tezy o prawidłowości oznaczenia rodzaju inwestycji w sentencji decyzji. Innymi słowy, ponieważ inwestycja dotyczy linii kolejowej, a wykładania tego pojęci winna być dokonana przy uwzględnieniu znaczenia pojęcia procesu budowlany, to nie określenie użyte wobec inwestycji, ale zakres robót budowlanych, winno mieć decydujące znaczenie przy ocenie, czy sentencja decyzji w zakresie nazwania inwestycji, jest sformułowana prawidłowo.

Za całkowicie niezasadny uznał również Sąd zarzut, dotyczący istniejącej niespójności pomiędzy zakresem prac wynikających z załącznika graficznego a treścią decyzji. Zdaniem skarżącej z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w ramach inwestycji posadowiony będzie wiadukt, zaś z załącznika graficznego wynika, że ma nastąpić realizacja tunelu. Jeszcze raz wskazać należy, że zakres prac w ramach inwestycji określa treść decyzji, z której jednoznacznie wynika, że realizowany będzie wiadukt. W ani jednym miejscu w decyzji Wojewody [...] nie ma mowy o realizacji tunelu. To samo wynika z wyjaśnień złożonych przez inwestora w piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 r.. Okoliczności powyższe w ocenie Sądu potwierdzają załączniki graficzne znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy w tomie "Załącznik Nr 1" – mapa do celów projektowych, ark 16/16.. Na mapie tej zaznaczono miejsca, gdzie będzie realizowany wiadukt. Sąd nie dopatrzył się załącznika, stanowiącego integralną część decyzji, który zawierałby informacje o realizacji tunelu. Skarżąca takiego złącznika również nie wskazała, a jedynie ogólnikowo w skardze oraz odwołaniu powołała się na taki załącznik, nie precyzując jednak o jaką mapę jej chodzi.

Za niezasadny uznał Sąd również zarzut, że prace polegające na rozbiórce bocznicy kolejowej nie mogą być przedmiotem postępowania, którego zakres dotyczy lokalizowania linii kolejowej. Nie ulega wątpliwości, że bocznica kolejowa nie jest pojęciem tożsamym co linia kolejowa. Jednak – w ocenie Sądu – rozbiórka bocznicy kolejowej mieści się w pojęciu "przygotowanie inwestycji dotyczących linii kolejowych, szczególnie wobec przyjętej przez Sąd za prawidłową wykładni tego pojęcia, omówionej powyżej.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa należy stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie została przeprowadzona wszechstronna i rzetelna analiza zebranego materiału dowodowego oraz ocena poczynionych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek określonych w art. 9q utk. Sformułowana w art. 7 kpa ogólna zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy". W ocenie Sądu, organ II instancji prowadząc niniejsze postępowanie należycie wypełnił dyspozycję art. 77 § 1 kpa i wbrew twierdzeniom skarżącej – rozważył cały materiał dowodowy, na którego podstawie w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy, uwzględniając stanowisko inwestora, w którym ustosunkował się do zgłaszanych przez strony zarzutów oraz wniesionych zastrzeżeń i uwag stron.

Nadto zdaniem Sądu, analiza materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z art. 80 kpa, łącznie z oceną zebranych dowodów i znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Jak wskazuje się w orzecznictwie "Prawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji wymaga najpierw dokonania oceny dowodów, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Na tym etapie organ winien ocenić, którym dowodom winien odmówić dania wiary (w całości bądź części), a którym dać wiarę i dlaczego. Ta praca myślowa organu znaleźć winna odzwierciedlenie w odrębnej części uzasadnienia decyzji (uzasadnieniu faktycznym, które w szczególności winno zawierać wskazanie dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności (verba legis - art. 107 § 3 in medio k.p.a.). Dopiero wykonanie tej pracy myślowej organu, winno być przełożone na ustalony stan faktyczny, to jest wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Tylko bowiem fakty ustalone przez organ, a nie twierdzone przez strony, mogą być podstawą aktu subsumcji (podciągnięcia prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, pod normę prawa materialnego, która winna znaleźć zastosowanie w sprawie)", (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2234/12, LEX nr 1569034). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, organ uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 80 kpa.

Nie jest również trafny zarzut w zakresie braku ochrony interesów osób trzecich, w kontekście zbyt dużego terenu objętego zaskarżoną decyzją. W ocenie Sądu organy obydwu instancji wyjaśniły zasadność zakresu prac, a kwestie ochrony interesu osób trzecich zostały uwzględnione w treści decyzji (str. 22 pkt 7 decyzji organu I instancji)

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Agencji [...], w zakresie nie rozważenia przez organ alternatywnych rozwiązań co do przebiegu inwestycji. Odnosząc się do tego zarzutu raz jeszcze trzeba powtórzyć, że organ wydający decyzję ullk nie ma kompetencji do korygowania wniosku strony. W szczególności nie może zmieniać lokalizacji inwestycji. To inwestor decyduje o przebiegu linii kolejowej i wielkości terenu niezbędnego dla jej realizacji oraz realizacji inwestycji jej dotyczących. Organ zaś ma za zadanie jedynie zbadać czy wniosek ten jest kompletny pod względem formalnym i merytorycznym, tzn. czy zostały dołączone do wniosku wszystkie dokumenty, czy są sporządzone zgodnie z przepisami odrębnymi i sprawdzić czy zamierzenie jest zgodne przepisami prawa. Jak prawidłowo argumentuje organ odwoławczy (str. 10 odpowiedzi na skargę), to inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji. Należy również przypomnieć, że w toku postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej organ administracji nie ma prawa modyfikować przebiegu inwestycji wyznaczonego przez inwestora. Nie może też odmówić wydania decyzji pozytywnej, o ile planowana lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Przy tym podkreślić należy, że po zapoznaniu się z wyjaśnieniami inwestora, organ uznał, że zakres inwestycji uzasadnia przebieg linii w sposób wskazany we wniosku, w szczególności zaś ze względu konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działek, które w związku z modernizacją linii kolejowej i podziałem nieruchomości utracą dostęp do drogi publicznej. Zdaniem Sądu, zasadnie organ uznał, że wskazane przez inwestora przyczyny przyjętych rozwiązań projektowych stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia lokalizacji planowanej inwestycji w kształcie oraz zakresie wynikającym z wniosku inwestora. Tym samy zasadnie organ uznał, że działki należące do A[...] są niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenie art. 10 kpa. Jak słusznie wskazał organ ani A[...] , ani osoby fizyczne wnoszące skargę, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi, nie wykazały, że ewentualne naruszenie tego przepisu miało wpływ na wynik sprawy, tym bardziej że skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu, zatem mogli w każdym czasie zapoznawać się z dokumentami.

Nie znajduje uzasadnienia w treści zaskarżonej decyzji także zarzut naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju zawiera wszystkie niezbędne elementy i w żadnym razie nie można uznać go za zbyt ogólne. W szczególności należy wskazać, że w sposób wyczerpujący organ administracji odniósł się do zarzutów postawionych w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. Fakt, że strona nie podziela stanowiska organu odwoławczego w kwestiach podniesionych przez nią w odwołaniu, nie oznacza, że Minister naruszył zasadę budzenia zaufania do organów władzy publicznej, bądź uniemożliwił dokonanie kontroli wdanego rozstrzygnięcia.

Podsumowując, zdaniem Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w konkretnym jej kształcie uwzględniało zapewnienie wystąpienia możliwie najmniejszego konfliktu pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostek, których przebieg planowanej inwestycji dotyczył. Analiza decyzji nie daje podstaw, by uznać, że ingerencja w prawo własności wynikająca z planowanej modernizacji linii kolejowej w spornym rejonie była nieproporcjonalna do użytych środków. Zatem, choć ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji narusza interes prawny stron postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Organ ustalający działał bowiem w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył.

Na zakończenie Sąd wskazuje, że jakkolwiek za błędne uznał stanowisko Ministra, iż w zakresie decyzji środowiskowej znaleźć winny zastosowanie przepisy ustawy Prawo o ochronie środowiska, to jednak z uwagi na zmianę brzmienia przepisów art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz – w razie ponownego rozpatrywania sprawy przez organy administracji publicznej – konieczność procedowania przez organ w oparciu o zmienione przepisy, uchybienie jakiego dopuściły się organy Sąd uznał za nie mające wpływu na wynik sprawy. Zmienione przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przewidują bowiem obecnie termin sześcioletni (liczony od kiedy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna) na złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji linii kolejowej. W niniejsze sprawie zaś termin sześcioletni jest zachowany.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.