Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 137/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. N. (dalej określana jako skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej oraz wnosząc o:

1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2023 r. i udzielenia informacji publicznej;

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa;

4. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zadane w trybie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z [...] czerwca 2023 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Zgodnie ze stanowiskiem NSA w wyroku w sprawie I OSK 2569/12: ,,Udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 ppsa i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że udzielił skarżącej obszernej odpowiedzi na zadane pytania. Organ podał, że skarżąca jako rodzic małoletniego dziecka uchyla się od obowiązku wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, a organ prowadzi aktualnie postępowanie mające na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku przez skarżącą szczepień ochronnych u dziecka.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. wniosła do Inspektor Sanitarny o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści:

,,1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się oporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w [...] związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w [...]? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?"

Organ pismem z dnia [...].06.2023 r. w odpowiedzi na ww. wniosek poinformował, że:

,,Ad 1. Zgodnie z danymi Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - Państwowego Instytutu Badawczego w W. przy ul. [...] dostępnymi na stronie internetowej: [...]:

-w celu uzyskania pełnej ochrony przed zachorowaniem na błonicę, konieczne jest zastosowanie dawek przypominających również u dorosłych. Kolejna dawka szczepionki przeciw błonicy pozwala utrzymać odpowiednią ilość przeciwciał, zapewniających ochronę przed zachorowaniem na okres 10 lat. Niezastosowanie przypominającej dawki szczepionki przez dorosłą osobę prowadzi do zanikania odporności przeciw błonicy,

-odporność przeciw tężcowi po podaniu szczepionki nie jest trwała (stężenie swoistych przeciwciał zmniejsza się z wiekiem). Po pełnym cyklu szczepień podstawowych i przypominających przewidzianym w Programie Szczepień Ochronnych dzieci i młodzieży, zaleca się podawanie dawek przypominających szczepionki co 10 lat u osób dorosłych,

-ochrona poszczepienna przeciw krztuścowi zmniejsza się z upływem czasu po zakończeniu szczepień podstawowych realizowanych w pierwszych 2-ch latach życia dziecka. Czas ochrony po podaniu szczepionki DTaP z bezkomórkowym składnikiem krztuśca oceniany jest na 5-6 lat, a po podaniu szczepionki z DTwP z pełnokomórkowym składnikiem wynosi 10-12 lat,

-szczepionka IPV indukuje produkcję przeciwciał, które zapobiegają przedostaniu się wirusów do ośrodkowego układu nerwowego i wywołaniu porażennego zachorowania. Szczepionka IPV ma bardzo wysoką skuteczność w ochronie przed zachorowaniem na poliomyelitis. Po pełnym cyklu szczepień, przewidzianych w programie szczepień ochronnych, odporność na zachorowanie utrzymuje się do końca życia,

-wszystkie zarejestrowane i stosowane w [...] szczepionki przeciw zakażeniom Hib są bezpieczne i charakteryzują się wysoką skutecznością, sięgającą 95% wśród dzieci, -jedna dawka szczepionki BCG przeciw gruźlicy chroni dziecko przed najcięższymi postaciami gruźlicy (gruźlica rozsiana i gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i znacznie zmniejsza ryzyko jakiegokolwiek zachorowania na tę chorobę. Wyniki badań przeprowadzone metodą metaanalizy wskazują, że szczepienie BCG zmniejsza ryzyko czynnej gruźlicy o około 50%, choć możliwe są istotne różnice w skuteczności w różnych grupach wiekowych - u noworodków i niemowląt chroni przed gruźlicą w około 80% przypadków, natomiast szczepienie starszych dzieci i dorosłych jest znacznie mniej skuteczne. Działanie ochronne szczepienia BCG utrzymuje się więcej niż 20 lat, a podawanie dodatkowych dawek nie zwiększa już skuteczności szczepienia. Największą korzyścią ze szczepienia BCG jest znaczna redukcja ryzyka najcięższych postaci: gruźliczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i prosówki u dzieci (75-86% skuteczności),

-na podstawie aktualnego stanu wiedzy na temat odporności po szczepieniu przeciw wzw typu B stwierdzono, że poza nielicznymi wyjątkami (np. chorzy hemodializowani) osoba, która otrzymała trzy dawki szczepienia podstawowego, nie wymaga dawek przypominających, gdyż uzyskana odporność jest trwała. Odporność utrzymuje się nawet wtedy, kiedy stężenie przeciwciał spada po latach do bardzo niskich wartości lub też przeciwciała nie są już wykrywalne,

-po podaniu pierwszej dawki szczepionki przeciw odrze (w postaci szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce) odporność uzyskuje ok. 95-98% osób zaszczepionych. Podanie dwóch dawek szczepionki zapewnia odporność wieloletnią blisko 100% osób zaszczepionych,

-szczepionka przeciw śwince dostępna jest wyłącznie jako szczepionka skojarzona przeciw odrze, śwince i różyczce. Odporność po szczepieniu przeciw śwince jest długotrwała, utrzymuje się kilkadziesiąt lat,

-szczepionka przeciw różyczce dostępna jest wyłącznie jako szczepionka skojarzona przeciw odrze, śwince i różyczce. Po podaniu pierwszej dawki szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce obserwujemy wysoką skuteczność (ok. 95%). Po podaniu drugiej dawki szczepionki odsetek osób odpornych wzrasta do 98-99%.

-w populacjach, w których wprowadzono masowe szczepienia przeciw Streptococcus pneumoniae, zaobserwowano także spadek zachorowań na inwazyjne zakażenia wywołane tą bakterią wśród nieszczepionych dzieci starszych i dorosłych. Ogółem redukcja ta wynosiła od 9,3 do 11,4 %, ale w grupie 20 - 39. roku życia zanotowano aż 58% spadek zachorowań. Prawdopodobnie jest to wynikiem zmniejszenia nosicielstwa pneumokoków w populacji szczepionych dzieci, a tym samym źródeł zakażenia dla dzieci starszych i dorosłych.

Pozostałych danych może udzielić N. Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut Badawczy w W. przy ul. [...], który prowadzi działalność naukowo-badawczą w zakresie zdrowia publicznego.

Ad 2. Szczepienia osób powyżej 19 roku życia narażonych w sposób szczególny na zakażenie w związku z przesłankami klinicznymi, epidemiologicznymi (wirusowe zapalenie wątroby typu B) oraz narażeniem poekspozycyjnym (błonica, tężec, wścieklizna) "są obarczone przymusem administracyjnym". Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr osób powyżej 19 roku życia uchylających się od obowiązku poddania się ww. szczepieniom ochronnym. Na terenie nadzorowanym przez Inspektor Sanitarny w ostatnich 5 latach odnotowano następującą liczbę ww. osób: 2018-4, 2019-8, 2020-9, 2021-13, 2022-19.

Ad 3. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie posiada informacji w zakresie wykonania szczepień z wyszczególnieniem osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej. W ostatnim czasie w związku z wystąpieniem konfliktu zbrojnego w [...] pozyskiwane są informacje z podmiotów leczniczych dotyczące stanu zaszczepienia uchodźców z [...]. W okresie od dnia [...].03.2022 r. do dnia [...].05.2023 r. szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce wykonano u 63 osób, przebywających na terenie nadzorowanym przez Inspektor Sanitarny.

Ad 4. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie posiada informacji, ile szczepień ochronnych zostało odroczonych przez lekarzy na terenie miasta T. i powiatu toruńskiego w ciągu ostatnich 5 lat. Informacje o przeciwwskazaniach do podania preparatu szczepionkowego można znaleźć w Charakterystyce Produktu Leczniczego w części 4.3 "Przeciwwskazania". Pytanie dotyczące odpowiedzialności za ustalenie listy przeciwwskazań należy skierować do producenta danego preparatu szczepionkowego.

Ad 5. Na terenie nadzorowanym przez Inspektor Sanitarny w ciągu ostatnich 5 lat nie nałożono żadnej grzywny związanej z niezgłoszeniem niepożądanego odczynu poszczepiennego przez lekarza.

Ad 6. Na terenie nadzorowanym przez Inspektor Sanitarny nie odnotowano w ciągu ostatnich 5 lat zgonów związanych z przeprowadzonym wcześniej szczepieniem ochronnym u dzieci i dorosłych do 19 r.ż.

Ad 7. W latach 2018-2022 na terenie nadzorowanym przez Inspektor Sanitarny odnotowano 5 ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych:

1) podejrzenie zapalenia mózgu, obserwacja w kierunku leukodystrofii,

2) zgon nagły z przyczyn nieznanych u osoby bez schorzeń przewlekłych (dotyczy osoby powyżej 19 roku życia),

3) zapalenie mięśnia sercowego,

4) zgon nagły 7 dni po szczepieniu w mechanizmie nagłego zatrzymania krążenia (dotyczy osoby powyżej 19 roku życia),

5) reakcja astmatyczna (dotyczy osoby powyżej 19 roku życia).

Ad 8. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie posiada informacji za ile z ujętych w punkcie 7 niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania.

Ad 9. Wszelkie czynności podejmowane przez Inspektor Sanitarny wynikają z realizacji zadań określonych w przepisach prawa. Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 05.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej [...] są zobowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny. Natomiast do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy zapobieganie i zwalczanie chorób zakaźnych poprzez m.in. sprawowanie nadzoru nad realizacją szczepień ochronnych - art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 338).

Ad 10. Obecnie w przypadku obowiązkowych szczepień ochronnych dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę spowodowaną niepożądanym odczynem poszczepiennym odbywa się na zasadach ogólnych przed sądem powszechnym w trybie postępowania cywilnego jako roszczenie wobec podmiotów odpowiedzialnych za powstanie tej szkody. Ponadto informuję, że od dnia 27.01.2022 r. weszły w życie przepisy tworzące Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych oraz wprowadzające nowe postępowanie umożliwiające wypłatę odpowiedniego świadczenia pieniężnego w razie wystąpienia u osoby zaszczepionej działań niepożądanych wymienionych w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Nowe przepisy mają obecnie zastosowanie jedynie w przypadku działań niepożądanych po szczepieniu przeciwko COVID-19 przeprowadzonym po dniu 26.12.2020 r. Jednak od 2023 r. świadczenie kompensacyjne przysługuje również w przypadku wystąpienia działań niepożądanych po szczepieniach obowiązkowych wykonanych począwszy od dnia 01.01.2023 r. - art. 9 ustawy z dnia 17.12.2021 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 64).

Ad 11. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie posiada informacji w tym zakresie. Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 05.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) za kwalifikację do szczepień ochronnych odpowiada lekarz. W związku z powyższym pytanie dotyczące badań "które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności" proszę skierować do lekarza.

Ad 12. Prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne. Inspektor Sanitarny nie posiada informacji w zakresie przymuszania do szczepień przez WHO. Wnioskowanej informacji może udzielić Biuro Światowej Organizacji Zdrowia w [...] przy ul. [...]. [...] [...] w W. ([...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozpoznawana sprawa jest tożsama przedmiotowo ze sprawą rozpoznaną przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Bd 138/23 oddalającym skargę. Sąd w całości podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu tego wyroku w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy.

Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z [...] czerwca 2023 r. (data wpływu do organu [...] czerwca 2023 r.) złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej powoływana jako udip).

Oceniając dopuszczalność skargi dotyczącej bezczynności organu, odnotować trzeba, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Stąd skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Art. 13 udip stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1), a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej), albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 udip, albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy lub przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 oraz w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 udip ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) oraz podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 314 – 315).

Z bezczynnością organu w sprawie udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Inspektor Sanitarny należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej.

Należy wskazać, że w piśmie z [...] czerwca 2023 r. organ administracyjny udzielił skarżącej szczegółowej odpowiedzi na wniosek, przekazując posiadane informacje, co zostało powołane na wstępie niniejszego uzasadnienia i co będzie jeszcze analizowane w jego dalszej części.

Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ z uwagi na udzieloną skarżącej odpowiedź zawartą w ww. piśmie z [...] czerwca 2023 r. - pozostaje w bezczynności. Oceniając tę kwestię, stwierdzić należy, że organ nie pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi. Wniosek skarżącej z [...] czerwca 2023 r., wobec odpowiedzi organu udzielonej pismem z [...] czerwca 2023 r. - został załatwiony przez organ w ustawowym terminie i w przewidzianej przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej formie. Organ, w odpowiedzi na wniosek, udostępnił skarżącej posiadane informacje publiczne (pkt 2, 3, 5, 6, 7 i 8). Organ poinformował jednocześnie, że pozostałych informacji, o udostępnienie których skarżąca wnosiła, nie posiada.

Istotna dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, że organ poinformował skarżącą zgodnie z wymogami ustawy o dostępie do informacji publicznej, że nie dysponuje częścią żądanych informacji, o których udostępnienie zwracała się ona. Brak jest również podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 udip, bowiem po pierwsze – organ nie dysponował żądanymi informacjami, a po drugie charakter części żądanych informacji wskazuje na to, że nie mają one charakteru informacji publicznej (zagadnienia zawarte w pytaniach pkt 1, 4, 9, 10, 11 i 12). Warunkiem niezbędnym do udostępnienia informacji publicznej przez zobowiązane do tego na podstawie art. 4 ust. 1 i ust. 2 udip podmioty jest posiadanie przez nie takich informacji. Brak zatem podstaw, w świetle wskazanych przepisów domagania się od organu wiadomości, których nie posiada.

Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 udip, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W przepisach ww. ustawy nie zdefiniowano pojęcia ,,sprawy publicznej", niewątpliwie jednak sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Dalsze rozwinięcie tego, co należy rozumieć przez informację publiczną, znajduje się w art. 6 ust. 1 udip, zgodnie z którym, Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o:

1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o:

a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej,

b) projektowaniu aktów normatywnych,

c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań;

2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:

a) statusie prawnym lub formie prawnej,

b) organizacji,

c) przedmiocie działalności i kompetencjach,

d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach,

e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,

f) majątku, którym dysponują;

3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:

a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych,

b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej,

c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych,

d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw,

e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania,

f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych,

g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych,

h) (uchylona);

4) danych publicznych, w tym:

a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:

– treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć,

– dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających,

– treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu,

b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,

c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej,

d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych;

5) majątku publicznym, w tym o:

a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych,

b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach,

c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych,

d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach,

e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat,

f) długu publicznym,

g) pomocy publicznej,

h) ciężarach publicznych.

Respektując poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wypracowane na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 4 udip, przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa).

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) określonych faktów, to jest czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania określonych normatywnie zadań; 2) informacji istniejącej oraz znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP.

W świetle powyższych zapatrywań zasadnym jest wskazanie, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych. Część zaś wskazanych przez skarżącą informacji, w zakresie podnoszonych przez stronę zagadnień - nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kwestie poruszane w pytaniach odnoszą się bowiem do wyrażenia pewnego osądu przez organ, opinii, a zatem do jego subiektywnej oceny lub pouczenia o treści obowiązujących przepisów. Odpowiedzi na te pytania nie mogą więc stanowić informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że, analizując treść wniosku skarżącej, tylko część dotyczyła informacji publicznej:

1. "Ile lat maksymalnie utrzymuje się oporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?"

Organ udzielił odpowiedzi na tak zadane pytanie, tym niemniej nie dotyczyło ono informacji publicznej. W odpowiedzi na pytanie organ wskazał, że żądanych informacji należy szukać na stronie internetowej, której adres podał. Organ udzielił odpowiedzi na pytanie skarżącego informując o ochronie poszczepiennej.

2. ,,Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?"

Organ odpowiedział na zadane pytanie, udostępniając żądaną informację publiczną.

3. ,,Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w [...] związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?"

Pytanie dotyczyło niewątpliwie informacji publicznej i organ udzielił odpowiedzi na nie.

4. ,,Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w [...]? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?"

Pytanie dotyczy sfery regulujących te kwestie przepisów prawa, zatem żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

5. ,,Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?"

Organ udzielił odpowiedzi na tak zadanie pytanie, które niewątpliwie dotyczyło informacji publicznej.

6. ,,Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?"

Organ udzielił odpowiedzi na tak zadanie pytanie, które niewątpliwie dotyczyło informacji publicznej.

7. ,,Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?"

Organ udzielił odpowiedzi na tak zadanie pytanie, które niewątpliwie dotyczyło informacji publicznej.

8. ,,Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?"

Żądana informacja ma co prawda charakter informacji publicznej, jednakże organ nią nie dysponował, więc nie mógł jej udzielić.

9. ,,Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?"

Pytanie dotyczy wykładni przepisów prawa i tym samym nie może być ono uznane za dotyczące informacji publicznej. Nie jest kompetencją organu ocena zgodności przepisów prawa z Konstytucją.

10. ,,W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?"

Organ udzielił odpowiedzi na tak zadane pytanie, tym niemniej nie dotyczyło ono informacji publicznej, gdyż de facto sprowadza się ono do kwestii znajomości przepisów prawa, które nie stanowią takowej informacji.

11. ,,W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności".

Jak słusznie wyjaśnił organ, pytanie nie dotyczy informacji publicznej, lecz kwestii związanych z badaniami naukowymi. Organ informacji takich nie posiada.

12. ,,Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?"

Również to pytanie nie dotyczy informacji publicznej, ponieważ sposób funkcjonowania organizacji międzynarodowych, takich jak WHO, nie jest objęty zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej, w której był posiadaniu. Ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżącą o kwestiach prawnych, o wyjaśnienie których wnosił on we wniosku.

Z tych względów stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) podlegała oddaleniu.

Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

K. Korycka L. Tyliński G. Saniewski