Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 778/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 250
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: Art. 3 pkt 16 i 17a, art. 11a ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 763
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu  terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 września 2024 roku znak: SKO.4110.87.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z dnia 19 sierpnia 2024 roku, znak: ZR/7539/142/24/25/OD; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. J. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z 3 września 2024 r., nr SKO.4110.87.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." – art. 3 pkt 17a, art. 8 pkt 3a, art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 323) – powoływanej jako: "u.ś.r." – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z 19 sierpnia 2024 r., nr ZR/7539/142/24/25/OD, orzekającej o odmowie przyznania W. W. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Kolegium wskazało, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji strona podniosła, że jest wdową, podkreślając, że ojciec O., A. i K. W. zmarł. Odwołująca podkreślił ponadto, iż wspólnie z partnerem D. C. wychowuje jedynie córkę A. C., natomiast partner nie ma prawnego obowiązku utrzymywania dzieci z poprzedniego związku. Strona wskazała, że występuje o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na O. i K. W..

Organ odwoławczy w oparciu o treść art. 3 pkt 16 i pkt 17a, art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 8 pkt 3a, art. 11a ust. 1, u.ś.r. wyjaśnił zasady przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków, a następnie przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że 1 sierpnia 2024 r. do Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w Pabianicach W. W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci – O. W., K. W., A. W., A. C. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci – O. W., K. W. i A. W., z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dzieci: K. W. i O. W., z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dzieci – K. W. i A. C. oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci: K. W. i O. W.. W. W., składając powyższym wniosek wskazała, iż jej rodzina składa się z 6 członków, tj. strony, jej konkubenta – D. C. oraz dzieci: O. W. (syna strony z poprzedniego związku), K. W. (córki strony z poprzedniego związku), A. W. (córki strony z poprzedniego związku), A. C. (córki strony i D. C.).

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, decyzją Prezydenta Miasta Pabianic z 19 sierpnia 2024 r., nr ZR/7539/24, przyznano stronie wnioskowane świadczenia (z pominięciem dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka ) na okres zasiłkowy 2024/2025. Natomiast opisaną na wstępie decyzję z 19 sierpnia 2024 r., nr ZR/7539/142/24/25/OD, Prezydent Miasta Pabianic orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci: K. W. i O. W. na okres od 1 listopada 2024 r. do 31 października 2025 r., która jest przedmiotem obecnie toczącego się postępowania odwoławczego. Jednocześnie Kolegium wskazało przy tym, że strona przedmiotowy dodatek wnioskowała na dwoje swoich dzieci (K. W. i O. W.), co bezspornie wynika zarówno z treści wniosku strony z 1 sierpnia 2024 r., jak i z treści odwołania. Wola strony w powyższym zakresie została zatem, zdaniem Kolegium, jasno określona i nie wymagała prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej materii.

Organ II instancji stwierdził, że kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje możliwość przyznania W. W. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci: K. W. i O. W..

Mając na uwadze jednoznacznie określoną przez ustawodawcę definicję osoby samotnie wychowującej dziecko, Kolegium zgodziło się z poglądem wyrażonym przez organ pierwszej instancji, iż z literalnego brzmienia definicji zawartej w art. 3 pkt 17a u.ś.r., pozostawanie w konkubinacie oraz wychowywanie wspólnie co najmniej jednego dziecka z konkubentem, który jest jego rodzicem, winno wykluczać taką osobę z kręgu osób samotnie wychowujących dziecko.

Organ II instancji wyjaśnił, że dla prawidłowej wykładni pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" konieczne jest odwołanie się do pojęcia "rodziny" zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych, w świetle której małżonkowie, a także rodzice dzieci (również ci niepozostający w formalnym związku) oraz pozostające na ich utrzymaniu dzieci tworzą rodzinę, niezależnie od tego, czy dzieci te są wspólnymi dziećmi obojga małżonków (partnerów). Założenie zatem, że osobą samotnie wychowującą dziecko jest osoba pozostająca w związku nieformalnym z ojcem dziecka oraz wychowująca wspólnie z nim dzieci, prowadzi do tworzenia pewnej formy fikcji i podziału istniejącej rodziny.

Na poparcie swojego stanowiska Kolegium odwołało się do tezy postawionej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 9 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 147/23, zgodnie z którą, treść cytowanego przepisu jest jasna i w pełni czytelna a zatem jego wykładnia nie wymaga dodatkowych zabiegów interpretacyjnych. Skoro ustawodawca postanowił, że za osobę samotnie wychowującą dziecko można uznać jedynie osoby przez niego określone, to dopóki taka reguła obowiązuje, tylko te osoby będą mogły uzyskać przedmiotowe świadczenie. Powiększanie kręgu osób uprawnionych do omawianego dodatku poprzez odwoływanie się do pozajęzykowych reguł wykładni prowadziłoby w istocie do rezultatów contra legem. Treść przepisu art. 3 pkt 17a u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, iż przepis ten nie znajdują zastosowania w stosunku do osób pozostających w związku małżeńskim (analogicznie powyższe odnosi się do konkubinatu). Za taką interpretacją ww. przepisu przemawia również sama istota samotnego wychowania, którą niewątpliwie jest samotność rodzica - jako taka w wychowaniu dziecka.

Organ odwoławczy przytoczył również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w wyroku z 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Op 284/18, gdzie zwrócono uwagę, że z treści definicji zawartych w art. 3 pkt 4, pkt 16 i pkt 17a u.ś.r. wynika, że rodzinę mogą tworzyć dzieci, które nie są wyłącznie dziećmi własnymi wnioskodawcy, ale również mogą to być dzieci tylko jednej z osób tworzących aktualny związek. Ponadto w skład rodziny wchodzą rodzice tych dzieci. W świetle treści powyższych przepisów należy przyjąć, że skoro ustawodawca powiązał prawo do świadczeń rodzinnych z aktualnie istniejącą sytuacją faktyczną i dochodową rodziny, wynikającą m.in, z jej składu osobowego, to nie można dokonywać ustaleń w tym zakresie odmiennie na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Dlatego też definicję osoby samotnie wychowującej dziecko należy wykładać w kontekście przyjętego przez ustawodawcę znaczenia pojęcia rodziny. W powołanym wyroku sąd zwrócił ponadto uwagę, że ustawa o świadczeniach rodzinnych, definiując pojęcie "rodziny", nie wprowadza przy tym pojęcia "rodziny rekonstruowanej", które czasem pojawia się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, bo zrównuje w swoich regulacjach nie tylko rodzinę, składającą się z małżonków i ich wspólnych dzieci z rodziną tworzoną przez małżonków i dzieci nie tylko wspólne, ale także z rodziną, tworzoną przez rodziców niepozostających w związku małżeńskim (konkubentów) i ich dzieci. Takie rozwiązanie odpowiada przy tym treści art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zaś wykładnia przepisów ustawy, prowadząca do rozróżnienia sytuacji tych rodzin, przy wykluczeniu znaczenia stanu cywilnego rodziców dzieci, burzy system ustawy oparty na równości rodzin i tym samym może naruszać powołany wyżej przepis Konstytucji.

Z powyższym zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 760/19, powołując ustawową definicję osoby samotnie wychowującej dziecko, zawartą w art. 3 pkt 17a u.ś.r. wskazał że, treść cytowanego przepisu jest jasna i w pełni czytelna a zatem jego wykładnia nie wymaga dodatkowych zabiegów interpretacyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca nie wskazał formy, w jakiej ma się odbywać w takiej sytuacji wychowanie przez osoby ww. wymienione co najmniej jednego wspólnego dziecka z jego rodzicem, przyjąć więc należy, że chodzi tu o każdą "formę" wychowania wspólnego dziecka, niezależnie od charakteru samego związku (formalny, nieformalny) łączącego rodziców takiego dziecka. W rezultacie oznacza to, że również osoba pozostająca w związku nieformalnym, jakim jest konkubinat i wychowującą wspólnie z konkubentem co najmniej jedno wspólne dziecko, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w odniesieniu do dziecka z wcześniejszego związku - w rozumieniu art. 3 pkt 17a omawianej ustawy. Za taką interpretacją ww. przepisu przemawia również sama istota samotnego wychowania, którą niewątpliwie jest samotność rodzica - jako taka w wychowaniu dziecka. Nie można bowiem postawić znaku równości pomiędzy sytuacją osoby stanu wolnego wychowującą dziecko z wcześniejszego związku i nie wychowującą jednocześnie innego dziecka wspólnie z jego rodzicem (a zatem osobą samotną, nie posiadającą żadnego wsparcia w procesie wychowawczym dzieci) i osobą, która oprócz dziecka z wcześniejszego związku posiada również co najmniej jedno dziecko z rodzicem, z którym je aktualnie wychowuje. Taka osoba nie jest przecież samotna. W sprawach życiowych dla niej istotnych może zawsze liczyć na różnego rodzaju pomoc ze strony osoby dla niej bliskiej.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że W. W. wraz z konkubentem wspólnie wychowują ich dziecko A. C., bez względu na zakres sprawowania przez konkubenta strony opieki nad jej dziećmi z poprzedniego związku i rodzaj relacji ich łączącej - jest przesłanką wprost wykluczającą uznanie strony za osobę samotnie wychowującą dziecko, gdyż w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych tworzą razem rodzinę, a co z kolei nie może postać bez wpływu na ocenę przesłanki samotnego wychowania dziecka.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła W. W., nie zgodzając się z odmową, gdyż w jej ocenie spełnia przesłanki matki samotnie wychowującej K. i O. W..

Skarżąca wyjaśniła, że ojciec ww. dzieci nie żyje. Skarżąca jest wdową, będącą w związku partnerskim z D. C., z którym ma jedno wspólne dziecko A. C..

Skarżąca dodała, że w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. taki dodatek został jej przyznany. Wtedy również była wdową w związku partnerskim z dzieckiem z nowego związku.

Zdaniem skarżącej fakt bycia w nieformalnym związku przez rodzica samotnie wychowującego dzieci, nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem dzieci. Wykładania art. 3 pkt 17a u.ś.r. w szczególności nie może łamać zasady alimentacji dziecka obowiązujących według kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym regułą jest, że alimentacja obciąża rodziców. Mając na względzie wyżej wskazane regulacje konstytucyjne (art. 128 k.r.o.) uznać należy, że dzieci wychowujące się w rodzinie zrekonstruowanej nie tracą statusu osób wychowywanych przez samotnego rodzica.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił dodatkowo, że dla prawidłowej wykładni pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" należy posiłkować się definicją pojęcia "rodzina", zawartego w art. 3 pkt 16 u.ś.r. Istotne bowiem jest, że ustalenie składu rodziny to warunek konieczny dla ustalenia dochodu tej rodziny. Warunek ten z kolei stanowi przesłankę przyznania prawa do samego zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji także do dodatków, w tym dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z definicji "rodziny" wynika zatem, że rodzinę mogą tworzyć dzieci, które nie są wyłącznie dziećmi własnymi wnioskodawcy, bo mogą to być dzieci tylko jednej z osób tworzących aktualny związek, a w skład rodziny wchodzą także rodzice tych dzieci.

Kolegium ponadto dodało, że w analogicznej sprawie dotyczącej uprawnienia W. W. do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie zasiłkowym 2023/2024, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 24 lipca 2024 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 38/24 orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 17 października 2023 r., SKO.4110.152.2023 i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Pabianic z 20 września 2023 r., znak: ZR77539/6/23/24/OD/2023, o odmowie przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci: K. W. i O. W. na okres od 1 listopada 2023 roku do 31 października 2024 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Pabianic z dnia 9 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie do art. 11a ust. 1 u.ś.r. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Dodatek przysługuje w wysokości 193,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386,00 zł na wszystkie dzieci (art. 11a ust. 3 u.ś.r.). Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt 17a u.ś.r. pod pojęciem osoby samotnie wychowującej dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" zawartego w art. 3 pkt 17a oraz art. 11a ust 1 u.ś.r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że "przesłanka samotnego wychowywania dziecka – w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r. – spełniona jest zawsze, gdy dziecko jest wychowywane tylko przez jednego z rodziców, co oznacza, że osoba pozostająca w związku małżeńskim i wychowująca dziecko spoza małżeństwa jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r." (zob. wyrok NSA z 11 grudnia 2020 r., I OSK 1877/20, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, powoływana dalej jako CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w niniejszym postępowaniu podziela pogląd przywołany także w wyroku tut. Sądu z dnia 24 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 38/24, zgodnie z którym: "Prawidłowa wykładnia art. 3 pkt 17a u.ś.r., uwzględniająca argumenty płynące z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności z wyroku z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt K 16/04; OTK-A 2005, nr 5, poz. 51) oraz wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 18/06; OTK-A 2008, nr 5, poz. 83), prowadzi do uznania, że zawarcie związku małżeńskiego przez rodzica wychowującego dziecko pochodzące z innego związku (a tym bardziej pozostawanie w związku nieformalnym), nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem tego dziecka. Dlatego też dziecko wychowujące się w tzw. rodzinie zrekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. Do odmiennego wniosku (...) nie mogą prowadzić wynikające z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (...) obowiązki współmałżonka względem rodziny, w skład której wchodzi dziecko drugiego współmałżonka z poprzedniego związku (art. 23, art. 24 i art. 27 k.r.o.), a także przewidziane w art. 144 § 1 k.r.o pewne roszczenie alimentacyjne takiego dziecka wobec ojczyma (macochy). Relacje i obowiązki uregulowane tymi przepisami pozostają bez wpływu na sferę władzy rodzicielskiej, która z mocy art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 k.r.o. przysługuje rodzicom, zaś jeżeli jedno z rodziców nie żyje, przysługuje drugiemu z rodziców. Zawarcie związku małżeńskiego przez jedynego żyjącego rodzica dziecka nie przekłada sią na nabycie przez nowego współmałżonka władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem Do tego mogłoby prowadzić dopiero przysposobienie przez niego tego dziecka. Skoro zaś współmałżonek niebędący rodzicem dziecka drugiego współmałżonka, nie sprawuje nad tym dzieckiem władzy rodzicielskiej, nie sposób uznać że wychowuje to dziecko wraz z współmałżonkiem będącym jedynym rodzicem dziecka. W myśl bowiem art. 95 ust. 1 k.r.o. obowiązek i prawo do wychowania dziecka jest elementem władzy rodzicielskiej (...). Jedyny rodzic dziecka jest osobą samotnie wychowującą dziecko, albowiem jako jedyna osoba sprawuje nad nim władzę rodzicielską. Dla zachowania tego statusu nie musi więc pozostawać osobą samotną, tzn. niezamężną ani niepozostającą w związku nieformalnym" (wyrok WSA w Lublinie z 23 marca 2023 r., II SA/Lu 122/23, CBOSA).

Okoliczności polegające na tym, że skarżąca ma kolejne dziecko z obecnym konkubentem oraz to, że zgodnie z definicją rodziny zawartą w art. 3 ust. 16 u.s.r. do rodziny skarżącej, oprócz jej dzieci, przynależy również jej obecny konkubent oraz ich córka A. C., nie mają znaczenia dla ustalenia, że w stosunku do dzieci z pierwszego małżeństwa skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko. W myśl ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych inny jest bowiem cel definicji "osoby samotnie wychowującej dziecko", a inny definicji "rodziny". W konsekwencji nie ma sprzeczności pomiędzy uznaniem skarżącej za osobę samotnie wychowującą dziecko i zarazem – w innym kontekście – uznaniem, że jej obecny mąż przynależy do rodziny. (por. np. wyrok WSA w Lublinie z 23 marca 2023 r., II SA/Lu 122/23, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2017 r., III SA/Kr 653/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2024 r., III SA/Kr 257/24, CBOSA).

Wobec powyższego należało uznać, że organy w kontrolowanej sprawie naruszyły przepisy art. 3 pkt 17a i art. 11a ust. 1 u.ś.r. dokonując ich błędnej wykładni a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Prawidłowa interpretacja powołanych przepisów prowadzi bowiem do ustaleń przeciwnych do tych, jakich dokonały organy obu instancji i jakie stały się podstawą decyzji odmownych, opartych na błędnym ustaleniu, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w stosunku do dzieci: K. W. i O. W.. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji odmawiające przyznania skarżącej prawa do dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na K. W. i O. W. naruszają zatem art. 3 pkt 17a i art. 11a ust. 1 u.ś.r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkować winno ich uchyleniem.

Rozpoznając sprawę ponownie organ obowiązany będzie uwzględnić wykładnię przepisów art. 3 pkt 17a i art. 11a ust. 1 u.s.r. przedstawioną w niniejszym wyroku.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Sąd orzekł w zakresie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2024 r., poz. 763).

ds