Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1073/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 61a par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 31 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2023 roku sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 15 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoje postanowienie z 27 czerwca 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z 20 grudnia 2016 r. nr [...] o rejestracji na rzecz A. L. pojazdu marki [...] o nr VIN [...]

Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powołano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "K.p.a.".

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, co następuje.

Decyzją z 20 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta P. dokonał rejestracji na rzecz A. L. przedmiotowego pojazdu.

P. J. wniósł o uchylenie powyższej decyzji z uwagi na jej nieważność wskazując, że A. L., na którą zarejestrowany był pojazd, sprzedała go spółce [...] sp. z o. o., od której to spółki kupił auto P. J.. Zdaniem wnioskodawcy pojazd sprzedano mimo poważnych wad technicznych. Z uwagi na te wady P. J. złożył sprzedającemu - [...] sp. z o. o. - oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży.

Zdaniem wnioskodawcy organ administracyjny winien jest stwierdzić nieważność decyzji z 20 grudnia 2016 r., gdyż Prezydent Miasta P. zarejestrował pojazd dopuszczając się fałszerstwa wpisu w dowodzie rejestracyjnym, polegającego na wskazaniu daty kolejnego przeglądu technicznego, jak dla samochodów nowych.

Postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r.

Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem. W uzasadnieniu wskazano, że dokonując rejestracji pojazdu organ dopuścił do ruchu drogowego auto niezweryfikowane technicznie, powypadkowe i że jako nabywca tego pojazdu wnioskodawca jest stroną postępowania, gdyż sprawa dotyczy jego interesu prawnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swe postanowienie wskazując, co następuje.

Rozpoznawany obecnie wniosek o stwierdzenie nieważności jest kolejnym wnioskiem P. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z 20 grudnia 2016 r.

Po przytoczeniu art. 156 § 1 K.p.a. wskazano, że wnioskodawca żąda stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz A. L., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku podano, że organ wydając decyzję z 20 grudnia 2016 r. dopuścił do ruchu drogowego pojazd niezweryfikowany technicznie, bez wymaganego ustawą badania technicznego.

Tryb stwierdzenia nieważności orzeczeń administracyjnych jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ orzekający w tym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., nie rozstrzygając o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Decyzję z 20 grudnia 2016 r. wydano na podstawie art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej: "P.r.d.", przewidującym konieczność dołączenia do wniosku o rejestrację m. in. zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 4 P.r.d.), stanowiącego wymóg formalny wniosku o rejestrację pojazdu, którego spełnienie warunkuje merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Skoro z załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów wynikało, że pojazd posiadał ważne badanie techniczne, organ zobowiązany był zarejestrować pojazd.

Nieprawidłowości, które zarzuca strona, nie dotyczą decyzji o rejestracji pojazdu, lecz nieprawdziwości badania technicznego załączonego do wniosku o rejestrację, skutkującego - zdaniem wnioskodawcy - nieprawidłowością i niezgodnością z prawem wpisu terminu badania technicznego w wydanym dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego nie jest jednak decyzją administracyjną, lecz czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.". Czynność ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Fakt, że - jak twierdzi strona - w dowodzie rejestracyjnym są nieprawidłowości, nie oznacza, że jest on decyzją administracyjną, której nieważność można stwierdzić w trybie art. 156 K.p.a. Wpisanie zatem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu daty badania technicznego, co do którego to wpisu strona zarzuca fałszerstwo, nie jest decyzją, do której ma zastosowanie art. 156 K.p.a., lecz czynnością materialno-techniczną.

Z tego względu Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie z 27 czerwca 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r.

Jednocześnie zauważono, że P. J. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 20 grudnia 2016 r. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. P. J. nie posiada przymiotu strony i nie posiada interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r. Wnioskodawca twierdząc, że zakupiony przez niego pojazd posiada wady, złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy, na podstawie której go nabył. Obecnie ma możliwość podjęcia dalszych kroków prawnych wobec sprzedającego, w tym wystąpienie do sądu powszechnego, jednak roszczenia wobec [...] sp. z o. o. nie mogą być traktowane jak interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego zarzucono naruszenie:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności przez nieprawidłowe uznanie, że z załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów wynikało, że pojazd posiadał ważne badanie techniczne podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przeciwnie, dokument taki nie został przedłożony do wniosku o rejestrację pojazdu, a nadto, że do wniosku załączono umowę jego sprzedaży bezsprzecznie potwierdzającą, że pojazd uległ wypadkowi, co winno prowadzić do wniosku, że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu winna być poprzedzona badaniami technicznymi, a nadto na wywiedzeniu przez organ nieuprawnionych wniosków, jakoby skarżący zarzucał nieprawdziwość badania technicznego załączonego do wniosku o rejestrację, w sytuacji gdy skarżący konsekwentnie podnosi, że do wniosku o rejestrację pojazdu nie przedłożono tego rodzaju dokumentów, zaś przedłożona dokumentacja determinowała powstanie obowiązku do poddania pojazdu badaniom technicznym jeszcze przed wydaniem decyzji o jego rejestracji;

2) art. 28 w zw. z art. 157 § 2 w zw. z art. 30 § 4 w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie, że z uwagi na fakt, iż skarżący nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 20 grudnia 2016 r., to nie przysługuje mu przymiot strony, a nadto że skarżący nie posiada interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności tej decyzji, zaś roszczenia wobec spółki [...] sp. z o. o. nie mogą być traktowane jak interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji, podczas gdy decyzję o zarejestrowaniu pojazdu wydano na rzecz poprzedniego właściciela pojazdu, od którego skarżący pojazd ten nabył i jest aktualnym jego właścicielem, co winno skutkować uznaniem, że skarżący posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności tej decyzji, co potwierdza utrwalona praktyka orzecznicza, od której organ odstąpił bez uzasadnionej przyczyny, czym nadużył zaufanie obywatela do organu;

3) art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez nieprawidłową odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r. o rejestracji pojazdu, podczas gdy zaszły przesłanki wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 73 ust. 1 P.r.d. przez jego niezastosowanie i nieprawidłowe ustalenie, że rejestracja pojazdu nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością z zakresu administracji publicznej, w sytuacji gdy z treści naruszonego przepisu wprost wynika, że "rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne, co winno prowadzić do konstatacji, że decyzja o rejestracji pojazdu może i podlega postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 K.p.a., zaś podnoszone czynności wydania dowodu rejestracyjnego są irrelewantne dla rozstrzygnięcia i nie były przedmiotem rozważań;

2) art. 72 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 81 ust. 11 pkt 2 P.r.d. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że organ wydający decyzję o rejestracji pojazdu zobligowany był go zarejestrować, w sytuacji gdy z załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów nie wynikało, aby pojazd posiadał ważne badanie techniczne, gdyż dokumenty tego rodzaju w ogóle nie zostały staroście przedstawione, zaś z dokumentów wymaganych do jego rejestracji przedłożonych wraz z wnioskiem o jego rejestrację, tj. z umowy sprzedaży pojazdu, bezsprzecznie wynikało, że pojazd uczestniczył w wypadku drogowym, co obligowało starostę do poddania pojazdu dodatkowym badaniom technicznym, którego to obowiązku starosta nie dopełnił, co skutkowało wydaniem pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu, którego stan nie zezwalał na dopuszczenie go do ruchu drogowego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z 27 czerwca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy swoje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z 20 grudnia 2016 r. nr [...] o rejestracji na rzecz A. L. pojazdu marki [...] o nr VIN [...]

Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania wskazano, że:

- z załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów wynikało, że pojazd posiadał ważne badanie techniczne, stąd organ zobowiązany był zarejestrować pojazd;

- nieprawidłowości, które zarzuca strona, nie dotyczą decyzji o rejestracji pojazdu, lecz nieprawdziwości badania technicznego załączonego do wniosku o rejestrację, skutkującego - zdaniem wnioskodawcy - nieprawidłowością i niezgodnością z prawem wpisu terminu badania technicznego w wydanym dowodzie rejestracyjnym pojazdu; wydanie dowodu rejestracyjnego nie jest jednak decyzją administracyjną, lecz czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego; ewentualne nieprawidłowości w dowodzie rejestracyjnym nie oznaczają, że jest on decyzją administracyjną, której nieważność można stwierdzić w trybie art. 156 K.p.a.;

- P. J. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 20 grudnia 2016 r., stąd nie posiada przymiotu strony, a jego roszczenia wobec [...] sp. z o. o. nie mogą być traktowane jak interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji.

Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - stanowiące wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych - wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęciu postępowania, gdy warunki te nie są spełnione (art. 61a § 1 K.p.a.). Stosownie do art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (por.: wyrok o sygn. akt VI SA/Wa 1409/21 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").

Odmowa wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym oznaczającym brak podstaw do prowadzenia postępowania, stąd organ w tego rodzaju rozstrzygnięciu nie może podnosić argumentów przemawiających za prawidłowością czy brakiem przesłanek do stwierdzenia nieważności kwestionowanej we wniosku decyzji z 20 grudnia 2016 r. Z tego względu wadliwe jest zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenia, że skoro z załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów - zdaniem organu - wynikało, że pojazd posiadał ważne badanie techniczne, stąd Prezydent Miasta P. zobowiązany był zarejestrować pojazd. Z tego względu poza granicami sprawy pozostaje zbadanie czy rzeczywiście wtedy pojazd takie badania techniczne posiadał, stąd nie naruszono tym samym przepisów postępowania wskazanych w pkt 1.1) skargi i przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 2.2) skargi.

Nie można się również zgodzić z organem, że celem skarżącego było zakwestionowanie prawidłowości wydania dowodu rejestracyjnego pojazdu. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r. o rejestracji pojazdu.

Powyższe uchybienia nie mają jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż zasadna jest konstatacja organu, że skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r.

Jest bezsporne, że skarżący nie był stroną postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu, zakończonego wydaniem decyzji z 20 grudnia 2016 r. Nie zawsze jest jednak tak, iż ten, kto nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji w trybie zwykłym, nie może skutecznie wnieść o stwierdzenie jej nieważności. Aby to było możliwe musi obowiązywać jednak przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, który dawałby takie uprawnienie. W kontrolowanej sprawie takiego przepisu brak.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r. wskazując, że A. L., na którą zarejestrowany był pojazd, sprzedała go spółce [...] sp. z o. o., od której to spółki kupił auto skarżący. Zdaniem skarżącego pojazd sprzedano mimo poważnych wad technicznych. Z uwagi na te wady skarżący złożył sprzedającemu - [...] sp. z o. o. - oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży.

Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z pkt 2. tezy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22 (dostępna w CBOSA) źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a., jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego. W kontrolowanej sprawie wspomnianej normy brak, zaś nie mogą nią być skutki sprzedaży uprzednio zarejestrowanego pojazdu. W tym kontekście zasadnie podniósł organ, że ewentualne roszczenia wobec podmiotu, od którego skarżący nabył pojazd, mogą być dochodzone nie na drodze administracyjnej, lecz cywilnej przed sądami powszechnymi.

Skarżący nie może zatem nabyć legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym jako strona umowy sprzedaży pojazdu (jego nabywca). Skarżący ma zatem nie interes prawny, lecz jedynie interes faktyczny. Interes faktyczny to interes nie mający charakteru prawnego, tzn. nie znajdujący oparcia w normie prawnej. Jak już wyżej wskazano, źródłem interesu prawnego w prawie administracyjnym są normy prawa materialnego, przy czym nie ma znaczenia, do jakiej gałęzi prawa norma ta należy. Interes ten musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić i aktualny, a nie ewentualny czy potencjalny. Wynikanie interesu prawnego z normy prawa materialnego obiektywizuje interes indywidualny oparty na tej normie. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcy (por.: wyroki o sygn. akt III OSK 4568/21 i I OSK 3534/18 - dostępne w CBOSA).

Jak dalej wskazano we wspomnianej wyżej uchwale NSA tylko ścisły związek interesu indywidualnego z normą prawną mającą charakter normy-reguły, jako źródłem tego interesu, pozwala taki interes określać mianem interesu prawnego. Brak ścisłego związku interesu indywidualnego z normą prawną, rozpatrywaną jako źródło tego interesu, pozwala określać taki interes jedynie jako interes faktyczny. Interesem faktycznym będzie zatem zarówno taki interes indywidualny, który nie pozostaje w jakimkolwiek związku z jakąkolwiek normą prawną, jak i taki interes, który nawiązuje do norm prawnych, ale nie są to materialne normy-reguły, i również taki interes, który nawiązując do materialnych norm-reguł, nie wynika z nich bezpośrednio, lecz jest budowany na aktach lub czynnościach opartych na tych normach, co oznacza jedynie pośredni związek tego interesu z normami prawnymi.

Ścisła więź, jaka musi zaistnieć między interesem indywidualnym a normą prawną, na której się on opiera, aby interes taki mógł być zakwalifikowany jako interes prawny, wyraża cechę bezpośredniości interesu prawnego.

Skoro norma prawa materialnego, stanowiąca podstawę interesu prawnego, powinna być normą dającą się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić, zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu, to interes prawny nie może być wyprowadzany z samego tylko faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego czy istnienia jakiejś instytucji prawnej. Nie może on też wynikać tylko z interesów lub uprawnień innych podmiotów ani też nie może mieć charakteru hipotetycznego. Nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne i nawet, gdy związki te miałyby charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny.

Oznacza to, że nie uzasadniają istnienia interesu prawnego takie sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej.

W konsekwencji źródłem interesu prawnego nie mogą być różnego typu zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa. Nie można więc go wywieść ze skutków czynności prawnych prawa cywilnego, w tym z faktu istnienia powiązania określonych podmiotów stosunkiem cywilnoprawnym w postaci umowy zobowiązaniowej, np. umowy sprzedaży uprzednio zarejestrowanego pojazdu, które przeważnie wiążą organy administracyjne, jednak same w sobie - niepoparte normą (bezwzględnie obowiązującą) prawa powszechnego - nie stanowią źródła interesu prawnego. Obligacyjne tytuły prawne nie mogą stanowić źródła interesu prawnego, gdyż umowy cywilnoprawne nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Aksjologia prawa administracyjnego potwierdza wnioski wynikające z cech tego prawa, że źródłem sytuacji prawnych w prawie administracyjnym mogą być wyłącznie normy prawne i jedynie bezpośredni związek interesu indywidualnego z tymi normami pozwala kwalifikować go jako interes prawny.

Skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią źródła interesu prawnego w przestrzeni prawa administracyjnego. Jeśli ustawodawca widzi potrzebę ścisłego związania w przestrzeni prawa administracyjnego sytuacji prawnej określonego podmiotu z aktami i czynnościami z zakresu prawa cywilnego, to ustanawia odrębną normę prawną, w której treści bezpośrednio nawiązuje do tych aktów lub czynności. Brak zaś normy przypisującej interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu osobom nabywającym ten pojazd od poprzedniego jego właściciela.

Zasadna jest przy tym konkluzja, że - z uwagi na brak stosownych norm prawa materialnego - skutki sprzedaży pojazdu nie uzasadniają potrzeby ochrony podmiotów tej czynności w przestrzeni prawa administracyjnego. Tak jak bowiem źródła interesu prawnego należy poszukiwać w normach prawa powszechnie obowiązującego, tak również o ochronie tego interesu ustawodawca przesądza ustanawiając w tym zakresie odpowiednie normy prawne. Charakter ochronny ma norma zakodowana w art. 28 K.p.a. zapewniająca legitymację procesową nie temu, kto ma interes prawny, lecz temu czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Skoro interes prawny jest niezbędnym warunkiem uruchomienia postępowania w sprawie administracyjnej, to również ta właśnie perspektywa ochrony interesu prawnego ugruntowuje pogląd, że jego źródłem mogą być wyłącznie normy prawa materialnego, bowiem skoro sprawa administracyjna istnieje obiektywnie na podstawie prawa materialnego, to i strony tej sprawy wyznaczane są przez prawo materialne, a nie przez samych siebie. Przepis art. 28 K.p.a. nie stanowi zatem normy samoistnej, lecz stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając podmiotowi status strony postępowania. Od woli ustawodawcy zależy zatem, czy i w jaki sposób interes prawny jest chroniony. Pojęcie interesu prawnego wprowadza jednoznacznie do prawa materialnego, które obowiązuje poza zakresem regulacji procesowych. "O istnieniu interesu prawnego należy mówić wtedy, gdy ma on oparcie normatywne poza unormowaniem procesowym. Tylko wówczas interes ten znajdzie ochronę w postępowaniu, w którym określa się go jako "interes prawny" (A. S. Duda, "Interes prawny w polskim prawie administracyjnym", Warszawa 2008, s. 85).

W przestrzeni prawa administracyjnego, z samego wyłącznie faktu prawnej ochrony określonych czynności prawnych, nie wynikają podstawy do określenia charakteru prawnego przedmiotu tej ochrony, a zwłaszcza do przyjmowania, że interesy podmiotów tych czynności wyłącznie z tytułu tej ochrony uzyskują przymiot interesów prawnych. Oznacza to, że również przewidziana w Kodeksie cywilnym ochrona podmiotów czynności prawnych nie stanowi źródła ich interesu prawnego w prawie administracyjnym (por.: wyrok o sygn. akt I OSK 179/14 - dostępny w CBOSA). Ochrona interesu prawnego w przestrzeni prawa cywilnego nie musi jednak dawać podstaw do jego kwalifikowania jako interesu prawnego w rozumieniu prawa administracyjnego. Podstawy normatywne ochrony interesów prawnych w prawie prywatnym nie stanowią same przez się podstawy normatywnej ochrony interesów prawnych w przestrzeni prawa administracyjnego. Dla ochrony administracyjnoprawnej sytuacji skarżącego jako nabywcy przedmiotowego pojazdu konieczne byłoby wskazanie odpowiedniej normy prawa taką ochronę przewidującej. Skutki zaś czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego, jeśli fakt jej zawarcia nie jest inkorporowany przez ustawodawcę do normy materialnoprawnej, nie stanowią źródła interesu prawnego w przestrzeni prawa administracyjnego ze względu na to, że czynność ta (umowa sprzedaży) nie ma charakteru normy prawnej.

Skoro zatem skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 20 grudnia 2016 r. o rejestracji pojazdu, organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Z tego względu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawarte w pkt 1.2) i 3) skargi.

Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.