Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2386/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 ust.1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 sierpnia 2023 r. znak: WNP-S.4131.14.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzeń oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr WNP-S.4131.14.2023, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.z 2023 r., poz. 40 ze zm.), stwierdził nieważność 1) zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2023 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w W., ul. [...][...], [...] oraz 2) zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...].

Wojewoda w uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] lipca 2023 r. Burmistrz Miasta W. wydał dwa zarządzenia, tj.: zarządzenie nr 814/2023 w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...], ul. [...] oraz zarządzenie Nr [...]w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...]

W podstawie prawnej zarządzenia nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. wskazano § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1428). Natomiast w podstawie prawnej zarządzenia nr [...] również z dnia [...] lipca 2023 r. wskazał art. 63 ust, 1 i ust. 10 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1428). W dniu [...] lipca 2023 r. [...] Kurator Oświaty powiadomił Wojewodę Mazowieckiego o naruszeniu przez Burmistrza Miasta W. przepisów prawa poprzez wydanie zarządzenia z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...]. Działając na podstawie art. 56 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r., poz. 900) organ nadzoru pedagogicznego wskazał na nieprawidłowości związane z wydaniem zarządzenia nr [...], polegające na unieważnieniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły z uwagi na fakt, że "komisja błędnie wykluczyła kandydatkę i nie dopuściła jej do dalszego postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły". W ocenie organu sprawującego nadzór pedagogiczny zarzut ten jest nieuzasadniony, ponieważ w jego opinii kandydatka nie spełniała wszystkich wymagań ani jako nauczyciel, ani jako menadżer, tj. nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pedagogicznych, ani dokumentu potwierdzającego co najmniej dwuletni staż pracy na stanowisku kierowniczym.

Jednocześnie [...] Kurator Oświaty poinformował, że Burmistrz Miasta W. pismem z dnia [...] lipca 2023 r. zwrócił się z prośbą o wyznaczenie przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny do udziału w pracach komisji konkursowej w związku z ogłoszeniem konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w W. Również w dniu [...] lipca 2023 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie wpłynęło pismo K. L. - uczestnika postępowania konkursowego na dyrektora szkoły, w którym wnosi on o unieważnienie dwóch zarządzeń Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2023 r., tj. zarządzenia nr [...] oraz zarządzenia nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...].

Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zwrócił się do Burmistrza Miasta W. o przesłanie zarządzenia nr [...] i zarządzenia nr [...], jak również protokołu z posiedzenia komisji konkursowej oraz wszelkich informacji i dokumentów, które organ wykonawczy uzna za stosowne celem wyjaśnienia niniejszej sprawy, w tym o spełnieniu przez wykluczoną kandydatkę wymagań jako nauczyciel bądź menadżer w ogłoszonym konkursie na dyrektora szkoły, które stały się podstawą do wydania zarządzenia nr [...].

W odpowiedzi na ww. pismo, Burmistrz Miasta W. przekazał w dniu 1 sierpnia 2023 r. Wojewodzie Mazowieckiemu wnioskowaną dokumentację, zarządzenia nr [...] i nr [...] oraz kopię życiorysu wykluczonej kandydatki, kopię zaświadczeniu o jej zatrudnieniu, kopię aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oraz kopię karty oceny pracy wykluczonej kandydatki. Organ prowadzący szkołę nie przedstawił natomiast żadnych pisemnych wyjaśnień w niniejszej sprawie.

Po przeanalizowaniu ww. dokumentacji, Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. wszczął postępowanie nadzorcze w stosunku do dwóch ww. zarządzeń z dnia 13 lipca 2023 r. celem wyjaśnienia, czy postępowanie konkursowe w dniu 7 lipca 2023 r. zostało przeprowadzone w sposób zgodny z art. 63 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900) oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1428).

Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2023 r., nr 782/2023, Burmistrz Miasta W. ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...]. W załączniku do zarządzenia zawierającego treść ogłoszenia określił m.in. wykaz dokumentów, jakie winny zawierać oferty osób zamierzających ubiegać się o stanowisko dyrektora szkoły. W pkt 2 ppkt 5 załącznika wskazano, iż oferty muszą zawierać "poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych, z zakresu zarządzania albo świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą." Wymóg ten stanowi powtórzenie § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1428), dalej jako "rozporządzenie konkursowe".

Powołana przez Burmistrza Miasta W. komisja konkursowa na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2023 r. w trakcie oceny formalnej ofert złożonych przez dwóch kandydatów stwierdziła, że jeden z nich nie spełniła warunków formalnych określonych w rozporządzeniu i nie dopuściła go do dalszego postępowania konkursowego, z uwagi na nie przedłożenie dokumentu potwierdzającego kwalifikacje pedagogiczne. Jednocześnie w wyniku przeprowadzonej procedury konkursowej komisja na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w W. wskazała drugiego z aplikujących kandydatów. Natomiast Burmistrz Miasta W. zarządzeniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] unieważnił konkurs wskazując w uzasadnieniu, iż "Komisja skupia się na braku formalnym zgłoszenia kandydata polegającym na niedołączeniu dokumentu potwierdzającego kwalifikacje pedagogiczne. Jednakże kandydat dołączył dyplom potwierdzający, że posiada wykształcenie wyższe magisterskie. Z przedłożonych dokumentów oraz całego doświadczenia zawodowego kandydata można było wywnioskować, iż posiada kwalifikacje pedagogiczne. Nawet uznając brak dokumentu o przygotowaniu pedagogicznym, kandydat spełniał wymagania na dyrektora niebędącego nauczycielem, a zadaniem komisji jest wyłonienie kandydata na dyrektora nie ustalając czy to będzie dyrektor nauczyciel czy dyrektor osoba niebędąca nauczycielem. Kandydat spełniał wymagania jako tzw. dyrektor menadżer zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce." Stanowisko Burmistrza zawarte w uzasadnieniu wskazanego zarządzenia unieważniającego konkurs istotnie narusza art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który określa zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia konkursowego.

Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce (Dz.U. z 2021 r. poz. 1449), dalej jako "rozporządzenie w sprawie wymagań dla dyrektora szkoły", stanowisko dyrektora publicznej szkoły podstawowej "może zajmować nauczyciel mianowany lub dyplomowany, który spełnia łącznie następujące wymagania: posiada wykształcenie wyższe i tytuł zawodowy magister, magister inżynier lub równorzędny, oraz przygotowanie pedagogiczne i kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym przedszkolu, szkole lub placówce." Zaznaczono, że w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli w § 2 pkt 2 znajduje się definicja legalna "przygotowania pedagogicznego" przez które należy rozumieć "nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną - w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego."

Z uwagi na fakt, iż przygotowanie pedagogiczne jest zdobywane poprzez nauczanie we wskazanym wymiarze godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia, stwierdzono, że wchodzi ono w zakres pojęcia "wykształcenia", o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e) rozporządzenia konkursowego oraz w pkt 2 ppkt 5 załącznika do zarządzenia nr 782/2023 z dnia 5 czerwca 2023 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w W.. Dlatego też w ocenie organu nadzoru, powinno ono zostać udokumentowane przez kandydata dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Taki wymóg wynika bowiem z obowiązku udokumentowania posiadanego wykształcenia wymaganego rozporządzeniem, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e) rozporządzenia konkursowego.

W związku z powyższym uznano, że komisja konkursowa prawidłowo oceniła przedłożoną przez kandydata ofertę, nie dopuszczając go do dalszego etapu postępowania konkursowego z uwagi na nie udokumentowanie kwalifikacji pedagogicznych. Zadaniem komisji na etapie oceny formalnej ofert nie jest bowiem wnioskowanie bądź domniemywanie "z przedłożonych dokumentów oraz całego doświadczenia zawodowego kandydata (...), iż posiada kwalifikacje pedagogiczne", jak ujął to Burmistrz w uzasadnieniu do zarządzenia z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...].

W ocenie Wojewody złożenie do oferty konkursowej aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego nie zwalnia z obowiązku udokumentowania posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. Gdyby taka była wola autora rozporządzenia, brzmienie wskazanego przepisu ograniczałoby się do stwierdzenia, że dyrektorem może zostać osoba będąca nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym. Oznacza to, że załączenie przez kandydata na stanowisko dyrektora szkoły publicznej aktu nadania stopnia zawodowego nie zwalnia automatycznie z obowiązku przedłożenia innych dokumentów mimo iż w treści aktu mianowania wskazano wprost, że: "Posiada Pani wykształcenie wyższe magisterskie". Wobec powyższego Wojewoda nie zgodził się ze skarżącą, że w przedmiotowej sprawie komisja konkursowa powinna wyinterpretować posiadanie przez nią wymaganego przygotowania pedagogicznego z aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego czy też karty oceny pracy. Takie działanie komisji byłoby nadużyciem i obejściem zarówno rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, jak i rozporządzenia w sprawie wymagań na stanowisko dyrektora. Tym samym akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego czy karta oceny pracy kandydata nie może "zastąpić" dokumentu poświadczającego przygotowanie pedagogiczne, a rolą komisji konkursowej nie jest wnioskowanie o faktach w nich zawartych. Gdyby tak było, prawodawca nie określiłby w formie enumeratywnej listy wskazanych dokumentów w odrębnych jej punktach: § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e) oraz § 1 ust. 2 pkt 4 lit. 1) i m) rozporządzenia konkursowego. W przeciwnym razie należałoby wywieść, że składający ofertę kandydat może dowolnie kształtować katalog dokumentów, które załączy do oferty. Zbędnym np. stałoby się przedłożenie dyplomu ukończenia studiów, gdyż fakt posiadania wyższego wykształcenia mógłby potwierdzić akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń Burmistrza, iż kandydat spełnia, wymagania jako tzw. dyrektor menadżer zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie wymagań dla dyrektora szkoły, Wojewoda wskazał, że uzasadnienie zarządzenia w tym zakresie jest ogólnikowe. W istocie sprowadza się do ww. stwierdzenia, nie wskazując żadnych dowodów potwierdzających powyższy fakt. Natomiast w świetle § 6 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wymagań dla dyrektora szkoły, stanowisko dyrektora publicznej szkoły może zajmować osoba niebędąca nauczycielem, która "posiada co najmniej pięcioletni staż pracy, w tym co najmniej dwuletni staż pracy na stanowisku kierowniczym."

Z przesłanego przez organ prowadzący szkołę zaświadczenia o zatrudnieniu, (które było dołączone do oferty kandydatki) wynika, że kandydatka jest zatrudniona w Szkole Podstawowej nr [...]od dnia [...] września 1995 r. na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nauczyciela. Jedyna wzmianka, że pełniła funkcję kierowniczą pojawia się w życiorysie kandydatki - w latach od czerwca 2009 do sierpnia 2012, tj. że zajmowała stanowisko wicedyrektora szkoły. Nie mniej jednak życiorys jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym, który jest sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej w zakresie ich działania, stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wobec powyższego organ nadzoru stoi na stanowisku, że kandydatka, aplikując do konkursu złożyła dokumenty wymagane od nauczyciela, a nie menadżera (co potwierdza, m.in. akt nadania stopnia awansu zawodowego, karta oceny pracy czy życiorys z opisem stażu pracy pedagogicznej, oświadczenia, że przeciwko niej nie toczy się postępowanie dyscyplinarne oraz że nie była prawomocnie ukarana karą dyscyplinarną).

W związku z uznaniem zarządzenia nr [...] za sprzeczne z prawem Wojewoda przyjął, że ściśle z tym zarządzeniem powiązane i stanowiące jego chronologiczne następstwo zarządzenie nr [...] również narusza w sposób istotny prawo, tj. art. 7 Konstytucji RP oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia konkursowego. Stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...], którym Burmistrz Miasta W., unieważnił postępowanie konkursowe, otwiera kandydatowi wskazanemu przez komisję konkursową możliwość żądania powierzenia stanowiska na podstawie ar. 63 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe zgodnie, z którym - "kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora." Tym samym sytuacja ta implikowała konieczność stwierdzenia nieważności zarządzenia nr [...] z uwagi na fakt, że nowa procedura konkursowa jest już w toku.

Skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody wniósł Burmistrz Miasta W.. Zaskarżonemu w całości rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzucono:

I.naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę i w rezultacie stwierdzenie nieważność zarządzenia nr [...] oraz zarządzenia nr [...], podczas gdy komisja błędnie wykluczyła kandydatkę i nie dopuściła jej do dalszego postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora pomimo spełniania przez nią wszystkich wymogów formalnych niezbędnych dla kandydata na dyrektora szkoły;

II.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej poprzez uznanie, że nieprzedstawienie przez kandydata na stanowisko dyrektora dyplomu bądź zaświadczenia uczelni, z którego wynika jego przygotowanie pedagogiczne może być podstawą odmowy dopuszczenia go do konkursu, podczas gdy przepisy te nie dotyczą przygotowania pedagogicznego, lecz jedynie wykształcenia kandydata;

- art. 91 § 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wydane przez Burmistrza Miasta W. zarządzenia z dnia 13 lipca 2023 r. o numerach [...] istotnie naruszają prawo podczas gdy ww. zarządzenia zostały wydane w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. pisma z dnia 1 września 2023 r. wraz z załącznikami skierowanego do Burmistrza Miasta W., na okoliczność wykazania spełniania przez A. Z. wymogów formalnych określonych w ogłoszeniu o konkursie na dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ nadzoru niewyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy, przez co komisja błędnie wykluczyła A. Z. i nie dopuściła jej do dalszego postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora pomimo spełniania przez nią wymogów formalnych niezbędnych dla kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Zdaniem skarżącego § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej nie dotyczy przygotowania pedagogicznego, lecz jedynie wykształcenia kandydata, a w ogłoszeniu o konkursie nie został wskazany wymóg przedłożenia odrębnego dokumentu potwierdzającego posiadanie przygotowania pedagogicznego. Mimo to według skarżącego komisja winna taki wniosek wyciągnąć z przedłożonego przez kandydatkę aktu nadania stopnia awansu zawodowego z dnia 1 sierpnia 2005 r. lub karty oceny pracy.

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. pisma Pani A. Z. z dnia [...] września 2023 r. wraz z załącznikami w postaci aktu nadania stopnia nauczyciela z dnia 1 sierpnia 2005 r. wraz z uzasadnieniem, zaświadczeniem uzyskania kwalifikacji pedagogicznych do pracy nauczycielskiej z dnia [...] lipca 2023 r., oraz pisma z dnia [...] września 1996 r. Prodziekana Wydziału Historii UW ds. studenckich.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 sierpnia 2023 r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2023 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] oraz zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej [...].

Przypomnieć zatem należy, że kryteria zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego określa art. 91 w zw. z art. 85 i art. 87 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z jej art. 91 ust.1, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 ustawy). Stosownie do jej art. 85, nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem, zaś organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami (art. 87).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że ingerencja nadzorcza Wojewody - w świetle tak określonych kryteriów zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego - jest usprawiedliwiona. W obrocie prawnym nie mogą pozostawać, naruszające porządek prawny, zarządzenia Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2023 r. dotyczące unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] oraz ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora tejże szkoły.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy niedopuszczona do udziału w konkursie na stanowisko dyrektora ww. szkoły kandydatka miała obowiązek udokumentować przygotowanie pedagogiczne w sytuacji gdy wynikało ono z aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela lub jej karty oceny pracy.

W ramach uwag wstępnych należy podkreślić, że z przepisów ustawy Prawo oświatowe, jak i rozporządzeń wydanych na jej podstawie nie wynika możliwość zastosowania odpowiednio regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczącej możliwości wezwania do uzupełnienia braków formalnych (art. 64 § 2 k.p.a.). Procedura wyłaniania najlepszego kandydata do objęcia stanowiska dyrektora ma charakter sformalizowany i nie przewiduje możliwości uzupełniania złożonych ofert, które powinny być kompletne i poddawać się ocenie. Przepisy rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu przewidują, że wstępne badanie ofert odbywa się bez udziału kandydatów i na tym etapie przeprowadzana jest weryfikacja złożonych ofert pod względem ich formalnej poprawności i kompletności. Skoro – jak już wyżej wskazano – do postępowania konkursowego nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to brak jest podstaw do przyjęcia, że na tym etapie postępowania komisja może wzywać kandydata do uzupełnienia oferty. Z powyższego jednoznacznie wynika, że Komisja Konkursowa mogła jedynie dokonać oceny kompletności przedłożonych przez A. Z. dokumentów, nie mogła jednak – wobec braku jednego z nich – wezwać do uzupełnienia braków formalnych złożonej oferty. Sąd jedynie sygnalizuje tę kwestię, bez jej szerszego argumentowania, gdyż powyższe nie stanowiło zarzutu skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, co następuje. Stanowisko dyrektora publicznej szkoły podstawowej może zajmować m.in. nauczyciel mianowany lub dyplomowany, który posiada wykształcenie wyższe i tytuł zawodowy licencjata, inżyniera lub równorzędny, oraz przygotowanie pedagogiczne i kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym przedszkolu lub danej szkole podstawowej, oraz gdy spełnia wymagania określone w § 1 pkt 2-11 (§ 2 rozporządzenia w sprawie wymagań).

Tym samym, zgodnie z punktem 1 załącznika do zarządzenia z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 782/2023 Burmistrza Miasta W. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...], do konkursu mogła przystąpić osoba, która spełnia wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie wymagań.

Z kolei w punkcie 2 załącznika do zarządzenia nr [...] określono listę dokumentów, które powinny zawierać oferty osób przystępujących do konkursu, ustaloną zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie regulaminu.

Jednym z wymaganych dokumentów, na podstawie ww. zarządzenia były "poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia, w tym dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub świadectwa ukończenia studiów podyplomowych z zakresu zarządzania albo świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą" (odpowiednik § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia w sprawie regulaminu). Odrębnie należało złożyć "poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego – w przypadku nauczyciela" (§ 1 ust. 2 pkt 4 lit. l rozporządzenia w sprawie regulaminu) oraz "poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię karty oceny pracy lub oceny dorobku zawodowego – w przypadku nauczyciela i nauczyciela akademickiego" (§ 1 ust. 2 pkt 4 lit. m rozporządzenia w sprawie regulaminu).

W skardze podniesiono, że przedłożenie przez A. Z. aktu nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest równoznaczne z posiadaniem przygotowania pedagogicznego.

Odnosząc się do tego stwierdzenia zauważyć należy, że posiadanie pełnych kwalifikacji, w tym przygotowania pedagogicznego jest warunkiem uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego przez nauczyciela (art. 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9b ust. 1a u.k.n.). Nauczyciel bez kwalifikacji (przygotowania pedagogicznego) nie może uzyskać stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego. Wymóg ten istnieje od momentu wejścia w życie ustawy wprowadzającej możliwość nadawania stopnia nauczyciela dyplomowanego, czyli od 6 kwietnia 2000 r. – zob. art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zatem A. Z. nie mogłaby uzyskać stopnia nauczyciela dyplomowanego, gdyby nie posiadała przygotowania pedagogicznego.

Jednocześnie zaznaczyć należy, iż w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2020 r. poz. 1289, ze zm.) w § 2 pkt 2 znajduje się definicja legalna "przygotowania pedagogicznego" przez które należy rozumieć "nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną - w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w’ przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia Zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego. "

Z powyższego rozporządzenia wynika, że dokumentem poświadczającym przygotowanie pedagogiczne nie może być ani akt nadania stopnia awansu zawodowego ani karta oceny pracy nauczyciela. Nie zostały bowiem ujęte w katalogu dokumentów poświadczających fakt posiadania przygotowania pedagogicznego. Przygotowanie pedagogiczne jest zdobywane poprzez nauczanie we wskazanym wymiarze godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia, wchodzi ono tym samym w zakres "wykształcenia". Mieszcząc się zatem w ramach pojęcia "wykształcenia", o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e) rozporządzenia konkursowego w ocenie organu nadzoru, powinno zostać udokumentowane przez kandydata na stanowisko dyrektora szkoły dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Zadaniem zaś komisji konkursowej na etapie oceny formalnej nie jest wnioskowanie bądź domniemywanie z przedłożonych dokumentów. Brak wymaganego dokumentu dla przeprowadzonego postępowania konkursowego miał znaczenie prawne, bowiem na dzień przeprowadzenia postępowania konkursowego, tj. 7 lipca 2023 r. nie zostały wykazane przez A. Z. wymagane kwalifikacje. Dlatego nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że wśród wymaganych dokumentów, które powinien złożyć kandydat, rozporządzenie nie wymienia dokumentu potwierdzającego posiadanie przygotowania pedagogicznego. Taki wymóg wynika bowiem z obowiązku udokumentowania posiadanego wykształcenia, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 4 lit. e rozporządzenia konkursowego.

Gdyby taka była wola autora rozporządzenia, brzmienie wskazanego przepisu (tj. § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wymagań) ograniczałoby się do stwierdzenia, że dyrektorem może zostać osoba będąca nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym. Stąd też odnosząc się do złożonego przez skarżącego wniosku dowodowego należy uznać go za spóźniony. Wskazane dokumenty nie zostały dołączone na etapie postępowania konkursowego jak i nie zostały przedstawione organowi nadzoru przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego.

Końcowo Sąd zwraca uwagę, że postępowanie konkursowe na stanowisko dyrektora jest postępowaniem wysoce sformalizowanym, w którym – jak zostało zaznaczone wcześniej – nie istnieje możliwość uzupełnienia braków formalnych przedłożonych ofert. Od kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, oprócz spełnienia warunków merytorycznych, wymagana jest również znajomość przepisów oraz szczegółowe zapoznanie się z ogłoszeniem, które w sposób precyzyjny określa warunki udziału w konkursie i sposób przygotowania oferty. Nadto, od kandydatów aplikujących na takie stanowisko wymaga się szczególnej staranności w sytuacji kiedy chcą podjąć się zarządzania szkołą, w tym sprawami personalnymi.

W związku z powyższym - w ocenie Sądu - Wojewoda Mazowiecki właściwie uznał, że zgromadzony w przeprowadzonym postępowaniu nadzorczym materiał dowodowy w sposób wystarczający dokumentuje, iż działania komisji konkursowej były prawidłowe i nie było podstaw prawnych do unieważnienia przeprowadzonego konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w W..

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak sentencji.