Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1202/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] z dnia 24 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej kwotę 680,- (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z 7 października 2022 r. skarżąca [...] sp. z o. o. prowadząca [...] Przedszkole Specjalne w [...] na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1930 ze zm.), dalej: "ustawa", złożyła do Prezydenta Miasta wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu wskazanego w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowiącego, że warunkiem przyznania dotacji jest przekazanie przez organ prowadzący przedszkole organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju i uczniów nie później niż do dnia 30 września roku bazowego oraz o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że do 30 września 2022 r. nie uzyskano wpisu przedszkola do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Wniosek o taki wpis złożono do Prezydenta Miasta 20 września 2022 r., a 29 września 2022 r. złożono uzupełnienie korekty wniosku. Późny termin złożenia wniosku spowodowany był opóźnieniami w przystosowaniu wynajmowanego na przedszkole lokalu przy ul. [...] w [...]. Mimo braku wpisu strona złożyła 30 września 2023 r. do Prezydenta Miasta wniosek o przyznanie dotacji na rok 2023, gdyż strona zdaje sobie sprawę, że jest to czas ustalania budżetu miejskiego na ten rok. Przedszkole bez dotacji od Miasta [...] nie jest w stanie właściwie realizować swoich zadań na tym samym poziomie, co przedszkola prowadzone przez stronę w [...] i [...], a rodziców dzieci nie stać na pokrywanie pełnych kosztów edukacji, terapii i rehabilitacji. Brak dotacji zablokuje stronie na rok 2023 pomoc dzieciom z [...] i okolic z orzeczeniami o kształceniu specjalnym. W [...] działają jedynie przedszkola integracyjne i dla dzieci z autyzmem, natomiast przedszkole strony jest przeznaczone dla dzieci z wszelkiego rodzaju niepełnosprawnościami, w tym na wózkach inwalidzkich i leżących.

W dniu 18 października 2022 r. Prezydent Miasta wpisał do ewidencji szkół i placówek niepublicznych niepubliczne przedszkole specjalne prowadzone przez stronę.

Pismem z 24 października 2022 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy nie wyraził zgody na odstąpienie od terminów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy i na udzielenie dotacji od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., nie uzasadniając swego stanowiska.

Strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na powyższą czynność z 24 października 2022 r. zarzucając naruszenie:

1. art. 33 ust. 4 ustawy przez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w sytuacji, gdy zasady sprawiedliwości, konstytucyjna zasada równości i ustawowa idea zaspokajania przez jednostkę samorządu terytorialnego zbiorowych potrzeb wspólnoty przemawiała za wyrażeniem zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, tj. od 1 stycznia 2023 r.;

2. art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej: "K.p.a.", przez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego, podważenie zaufania obywateli do władzy publicznej i naruszenie słusznego interesu skarżącej przez niewyrażenie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej i prawnej, a przede wszystkim nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w sytuacji gdy skarżąca prowadząc przedszkole specjalne w [...] realizowałaby zadania własne gminy, zaś w zaskarżonym piśmie z 24 października 2022 r. Prezydent Miasta w żaden sposób nie wskazał przyczyny odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego i nie uzasadnił motywów swojego działania w tym zakresie.

Skarżąca wniosła o:

1. uznanie zaskarżonej czynności w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego za bezskuteczną;

2. uznanie uprawnienia skarżącej do otrzymania dotacji w roku 2023 w związku z prowadzeniem przedszkola specjalnego w [...], na podstawie art. 146 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.";

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł:

1. o odrzucenie skargi, gdyż:

a) zaskarżona czynność nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego;

b) skarżąca nie miała legitymacji czynnej do złożenia wniosku na podstawie art. 33 ustawy, ponieważ w dniu jego złożenia (7 października 2022 r.) nie była organem prowadzącym przedszkole; stała się nim dopiero 18 października 2022 r., z dniem wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych niepublicznego przedszkola specjalnego prowadzonego przez stronę, zaś po uzyskaniu tego wpisu wniosku nie ponowiła;

2. z ostrożności procesowej o oddaleniu skargi, uzasadniając przyczyny dokonania zaskarżonej czynności z 24 października 2022 r.

W dodatkowym piśmie procesowym (k. 143-149) skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając dopuszczalność skargi, instrukcyjny charakter terminu z art. 33 ust. 1 ustawy i brak uzasadnienia zaskarżonej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

W sprawach skarg na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy odnieść się do stanowiska organu o niedopuszczalności skargi. Jest ono niezasadne. Zaskarżona czynność podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarżąca zaskarżyła czynność Prezydenta Miasta z 24 października 2022 r. o odmowie wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz na udzielenie dotacji na rok 2023 (k. 44 akt sądowych). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Orzecznictwo jest zgodne co do tego, że czynność dokonana w trybie art. 33 ust. 4 ustawy podlega kontroli sądu administracyjnego (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 1592/21 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").

Warunkiem dopuszczalności skargi nie jest też uprzednie wpisanie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych niepublicznego przedszkola specjalnego prowadzonego przez stronę.

Skarga jest zasadna, gdyż organ nie uzasadnił wystarczająco swego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że:

1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1;

2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32.

Stosowanie zaś do art. 33 ust. 4 ustawy na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Przyczyną uwzględnienia skargi jest niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej czynności, co narusza art. 33 ust. 4 ustawy oraz art. 7 K.p.a. stanowiący, że organy stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Naruszono także art. 8 K.p.a. stanowiący, że organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Rozwiązanie przyjęte w art. 33 ust. 4 ustawy bazuje na uznaniu administracyjnym. Na potrzeby jego stosowania ustawodawca nie określił, jakimi konkretnymi przesłankami organ ma się kierować. Organowi pozostawił wyjaśnienie i rozważenie tych aspektów, które okazują się ważne w realiach każdej indywidualnej sprawy. Oznacza to, że uznanie administracyjne będzie zgodne z prawem tylko wtedy, gdy organ dokładnie wyjaśni i przeanalizuje wszystkie ważne okoliczności, w jakich zainteresowany podmiot zwraca się do niego o zastosowanie art. 33 ust. 4 ustawy, a następnie w podejmowanej czynności konkretnie i wyczerpująco przedstawi przyjęty obraz sprawy, zasadność zastosowanych kryteriów, jakie kryteria uznał za ważne i z jakich powodów, a tym samym tok rozumowania jednoznacznie i obiektywnie prowadzący do rozstrzygnięcia określonej treści (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt II SA/Go 765/20 - dostępny w CBOSA).

W ramach kontrolowanej czynności z 24 października 2022 r. organ tego nie uczynił. Nie odniósł się merytorycznie, a więc konkretnie i z nawiązaniem do zgromadzonego materiału dowodowego, przede wszystkim do aspektu społecznego i finansowego funkcjonowania placówek przedszkolnych na terenie [...]. Organ winien się odnieść do argumentów strony zawartych we wniosku z 7 października 2022 r. Strona we wniosku szczegółowo wskazała z jakiego powodu wnosi o odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy i o udzielenie dotacji.

Uzasadnienie zaskarżonej czynności w odpowiedzi na skargę jest spóźnione i nie stanowi wykonania obowiązku ciążącego na organie.

Wbrew wnioskowi zawartemu w skardze, Sąd nie uznał uprawnienia skarżącej w trybie art. 146 § 2 p.p.s.a., gdyż rolą organu jest ocena argumentów zawartych we wniosku skarżącej i dokonanie stosownej czynności, z obowiązkiem wszechstronnego jej uzasadnienia.

Ponownie rozpatrując wniosek z art. 33 ust. 4 ustawy organ zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku, wszechstronnie uzasadniając swoją czynność.

Wobec tego, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. w pkt I. sentencji stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt II. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.