Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1092/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 234
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 maja 2023 r. nr SKO.4114.2.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia 16 czerwca 2021 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku D.C. (dalej: "skarżący"), będącego właścicielem działki nr 1, obręb [...], położonej w C. przy ul. [...], odmówił wydania właścicielowi sąsiedniej działki nr 2, to jest A.B. (dalej: "uczestniczka postępowania"), nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego (pkt 1) i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (pkt 2). Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 5 lipca 2021 r.

Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2022 r., skierowanym do Prezydenta Miasta C., skarżący zwrócił się z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego, w celu zabezpieczenia odprowadzania wód opadowych na jego działkę z działki uczestniczki postępowania.

Prezydent Miasta C. (dalej: "organ I instancji") postanowieniem z dnia 22 września 2022 r., nr [...], odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania, bowiem przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana i została zakończona prawomocną decyzją z dnia 16 czerwca 2021 r.

W zażaleniu z dnia 3 października 2022 r. skarżący domagał się zmiany postanowienia organu I instancji z dnia 22 września 2022 r.

Postanowieniem z dnia 16 listopada 2022 r., nr SKO.4114.22.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 61a, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023r. poz. 775, dalej w skrócie: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia, uchyliło w całości postanowienie organu I instancji z dnia 22 września 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zaznaczając, że najpierw należy rozważyć kwestię tożsamości sprawy administracyjnej a w dalszej kolejności twierdzenia zawarte we wniosku skarżącego z dnia 26 sierpnia 2022 r.

W dniu 4 stycznia 2023 r. organ I instancji przeprowadził oględziny działki skarżącego i uczestniczki postępowania oraz sporządził protokół, a także skierował do nich zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami dowodowymi.

Uczestniczka postępowania pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. poinformowała organ I instancji, że zakupiła od skarżącego działkę wraz ze znajdującą się w pobliżu granicy studnią, do której rurą od strony działki skarżącego, odprowadzana jest deszczówka z dachu należącego do niego budynku gospodarczego. W ten sposób podczas opadów woda przedostaje się na znajdującą się w dole jej działkę i studnia się przepełnia. Nadmiar wody w studni zamula również działkę skarżącego, która jest wybrukowana kostką. Wyjaśniła, że nie zmieniła ukształtowania własnej działki i nie nawiozła ziemi, a budynek wybudowała zgodnie z pozwoleniem budowlanym. Natomiast skarżący cały czas ma skierowaną na jej działkę kamerę i mimo próźb o jej usunięcie nie uczynił tego, ale ma do niej pretensje, chociaż sam wcześniej sprzedał jej działkę.

Organ I instancji decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r., nr [...], po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego, umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania uczestniczce postępowania nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego (pkt 1) i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (pkt 2), bowiem nie stwierdził wystąpienia zmian, które wpływałyby szkodliwie na działkę skarżącego (k. 138 akt administracyjnych).

W odwołaniu z dnia 13 lutego 2023 r., skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez jego niezastosowanie i w tym zakresie brak sporządzenia opinii biegłego, co spowodowało wadliwe umorzenie postępowania administracyjnego. Jego zdaniem, filmy wideo jednoznacznie wskazują, że notorycznie z sąsiadującej z nim działki następuje zalewanie wodą. W sprawie naruszono również przepisy postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na jej wynik, tj. art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 7-8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 139 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wobec powyższego domagał się uznania istnienia nowej okoliczności, związanej z podniesieniem gruntu na sąsiedniej działce oraz ponownego rozpatrzenia wniosku bądź też przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego hydrologa i w ten sposób uzupełnienia postępowania dowodowego, bowiem sporządzona wcześniej opinia nie jest wystarczająca.

Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 9 maja 2023 r., nr SKO.4114.2.2023, działając na podstawie art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 z późn. zm., dalej w skrócie: "Pr.w."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 30 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołało się na treść przywołanych przepisów oraz uznało, że w okresie od dnia wydania ostatecznej decyzji, tj. 16 czerwca 2021 r. do dnia oględzin nie nastąpiło podniesie poziomu terenu działki uczestniczki postępowania. Nie były na niej prowadzone prace, które skutkowałyby zmianą kierunku i natężenia spływu wody, jak też nie dowieziono nowej ziemi (por. protokół oględzin z dnia 4 stycznia 2023 r.). Nie została wobec tego spełniona przesłanka wynikająca z art. 234 Pr.w. Brak jest w tej sytuacji podstaw do zobowiązania uczestniczki postępowania do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym w wyniku zmian stosunków wodnych na jej działce. Stwierdzony w terenie stan faktyczny nie uległ zmianie w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania poza wykonaniem orynnowania na budynku znajdującym się na działce uczestniczki postępowania, o czym świadczy sporządzona w takcie oględzin dokumentacja zdjęciowa. Kolegium podobnie jak organ I instancji nie podzieliło poglądu skarżącego co do konieczności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego hydrologa. Skutkowałoby to wyłącznie przedłużeniem i zwiększeniem kosztów postępowania oraz byłoby bez wpływu na dokładniejsze wyjaśnienie sprawy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu zawarte w art 78 § 7 k.p.a. podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Uwzględnienie żądania strony zależy więc od tego, czy wnioskowany dowód może przyczynić się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, a nie powoduje wyłącznie przedłużenie postępowania czy zwiększenie kosztów postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2210/22). Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają też nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 213/21).

W skardze z dnia 6 czerwca 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7-8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 84, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 136 § 1 i art. 139 k.p.a., poprzez brak pozyskania opinii biegłego hydrologa, celem wykazania, że uczestniczka postępowania dokonała zmiany stanu wód w wyniku podwyższenia własnej działki, powodując szkodę na sąsiednim gruncie w postaci zalewania działki skarżącego podczas opadów, co wcześniej nie miało miejsca. Jest bowiem bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy pracami ziemnymi i budową budynku bez instalacji odprowadzania wód powierzchniowych przez uczestniczkę postępowania. Skutkuje to powstaniem nowych okoliczności, którymi biegły nie dysponował w momencie sporządzania pierwotnej opinii. Wobec tych zarzutów wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz ze zobowiązaniem do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego hydrologa. W uzasadnieniu skargi akcentował, że na każdym etapie postępowania kwestionował twierdzenia, że przed rokiem zakończone zostały prace ziemne na sąsiedniej działce. Obecnie widoczne są skutki zmiany kierunku odpływu wód opadowych i nieustannie powstają szkody działce.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie ulega wątpliwości, że ocena legalności działania administracji publicznej dokonywana jest na podstawie akt sprawy, tj. na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, stosownie do regulacji art. 133 § 1 p.p.s.a. Oznacza to w szczególności, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych, ale orzeka na podstawie ustalonego przez organ i wynikającego z akt administracyjnych stanu faktycznego (art. 106 § 3 p.p.s.a.). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ administracji prawidłowo zebrany i oceniony. Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że sąd bada sprawę w pełnym zakresie pod kątem respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, dochowania wymaganej prawem procedury i zgodności działania z prawem materialnym, a nie celowości czy słuszności bądź też sprawiedliwości społecznej.

Nakaz ten oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 227/17).

Przypomnienie to jest istotne bowiem przedmiotem kontroli, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Kolegium z dnia 9 maja 2023 r., która utrzymała w mocy opisaną na wstępie decyzję organu I instancji z dnia 30 stycznia 2022 r.

Nie ulega też wątpliwości, że wymienione decyzje są rezultatem wydania przez Kolegium w dniu 16 listopada 2022 r. kasacyjnego postanowienia, w którym nakazano rozważyć kwestię tożsamości sprawy administracyjnej, a w dalszej kolejności żądania wniosku skarżącego z dnia 26 sierpnia 2022 r.

W tym miejscu zaakcentować należy, że tożsamy wniosek zainicjował sprawę zakończoną decyzją ostateczną Kolegium z dnia 16 sierpnia 2021 r. (por. k. 30 akt administracyjnych), która była rezultatem wcześniejszej decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia 11 lutego 2020 r. Dla potrzeb wcześniej prowadzonego postępowania została sporządzona przez biegłego opinia hydrologiczna i jest ona wiążąca oraz jednoznaczna w swej treści i ocenie (por. teczka nr 1 akt administracyjnych oraz k. 15-17 tejże opinii, jak również uzasadnienie decyzji z dnia 16 sierpnia 2021 r. k. 31 akt administracyjnych).

Instytucję umorzenia postępowania administracyjnego reguluje art. 105 k.p.a. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. łączy podstawę do umorzenia postępowania z jego bezprzedmiotowością, która oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co z kolei skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Tym samym więc bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć zarówno charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Zawsze jednak oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ umarza więc postępowanie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Przyjmuje się także, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na wystąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej.

Podkreślić również należy, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy (por. np.: wyrok NSA z 6 lipca 2020 r., II OSK 818/20 i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., I GSK 2078/19). Zatem skoro sprawa jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wówczas, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, to tym samym w takim przypadku jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - czy to pozytywne, czy to negatywne - staje się niedopuszczalne (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 270/23).

Podkreślić należy, że czym innym jest bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, a czym innym bezzasadność żądania strony - tę ostatnią stwierdza się bowiem w orzeczeniu rozstrzygającym sprawę co do istoty. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie oznacza, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i nie powinno być prowadzone, ponieważ dopiero wynik tego postępowania daje podstawę do oceny zasadności zgłoszonego zadania (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 2582/19, jak również literatura prawnicza: A. Wróbel, Komentarz do art. 105 k.p.a. oraz M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2023 r., a także Z. Kmieciak, Komentarz do art. 105 k.p.a. [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023 r., Lex/el).

Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione jego uznaniu, organ jest bowiem zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. np.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2771/19).

W judykaturze podkreśla się, że z uwagi na to, że orzeczenie o umorzeniu postępowania zamyka drogę do rozpoznania co do meritum żądania strony w postępowaniu administracyjnym, to art. 105 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany ściśle. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem tylko wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, tj. gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2023 r., I OSK 2582/19).

Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie oznacza to automatycznie, że dopuszczalne jest ponowne wystąpienie strony z żądaniem wszczęcia postępowania, które wcześniej zostało rozstrzygnięte. Jakkolwiek w przeszłości istniała rozbieżność zapatrywań co do tego, czy wydanie decyzji umarzającej postępowanie w określonej sprawie administracyjnej stanowi przeszkodę do wystąpienia z nowym żądaniem wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, to aktualnie zgodnie przyjmuje się, że ocena dopuszczalności ponownego rozstrzygania danej sprawy musi być podjęta z uwzględnieniem charakteru sprawy i okoliczności umorzenia postępowania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck 2015 r., s.800; M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2017, s. 879; wyroki NSA: z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2601/15 i z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1088/17).

Brak przedmiotu sprawy administracyjnej oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przyjąć zatem należy, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi w przypadku, gdy w danej sprawie zostało podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć bowiem charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata), bowiem dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

W nawiązaniu do powyższego oraz mając na uwadze treść dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych należy przychylić się do twierdzenia, że w sprawie zaistniała przeszkoda o charakterze przedmiotowym, a konkretnie skarżący ponownie wystąpił o zainicjowanie postępowania w sprawie, w której zapadło już rozstrzygnięcie, czyli decyzja z dnia 16 czerwca 2021 r., która stała się ostateczna z dniem 5 lipca 2021 r.

Skarżący neguje, że sprawa zakreślona wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2022 r. jest tożsama ze sprawą, w której wydano wspomnianą decyzję.

Nie mniej jednak tożsamość dotyczy zarówno jej strony podmiotowej, jak i przedmiotowej.

Zwrócić należy uwagę, iż w sprawie nie uległ zmianie zarówno stan prawny, jak i faktyczny. Nie można też rozpatrywać naruszenia prawa materialnego, tj. art. 234 ust. 3 Pr.w. Takie stwierdzenie de facto kwestionuje prawidłowość ostatecznej decyzji z dnia 16 czerwca 2021 r., której podstawą wydania był właśnie art. 234 ust. 3 Pr.w. Oznacza to, że wszczęcie kolejnego postępowania w sprawie tożsamej z zakończoną byłoby naruszeniem zasady res iudicata, gdyż wiązałoby się z koniecznością ponownej oceny stanu faktycznego przez pryzmat art. 234 ust. 3 Pr.w. Taka ocena została już dokonana. Bez znaczenia jest natomiast to, czy jest ona prawidłowa, czy też nie. Dla weryfikacji zgodności z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych przewidziane są bowiem tryby nadzwyczajne.

W tej sytuacji, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja niedopuszczalnym jest zainicjowanie i prowadzenie kolejnego postępowania dotyczącego tej samej materii (zob. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 663/18). Oznacza to, że dopiero wyeliminowanie takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego umożliwia wszczęcie postępowania w sprawie, która została zakończona wcześniejszą decyzją. W przeciwnym razie akt obarczony byłby wadą nieważności, opisaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W takich okolicznościach należy uznać trafność stanowiska organów orzekających, co do istnienia przeszkody do podjęcia na nowo czynności w sprawie naruszenia stosunków wodnych na sąsiadujących ze sobą działkach skarżącego i uczestniczki postępowania.

W tym stanie sprawy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i nie dostrzeżono w toku postępowania sądowoadministracyjnego innych uchybień, wskazujących na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.

Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.