Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 490/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 98 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1 , 5, 11, 16, art. 5 ust. 3, art. 5 ust. 7a, art. 5 ust. 11, art. 65a
journal: Dz.U. 2017 poz 576
law: Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia 5 grudnia 2023 r. nr L.dz.DOR.4131.7.2023 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2023 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") Prezes Państwowej Agencji Atomistyki (dalej: "organ" lub "Prezes PAA"), po rozpatrzeniu wniosku V. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca", "strona" lub "spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, polegającej na uruchomieniu pracowni izotopowej klasy [...] w Z. przy ul. [...] w W. (dalej: "ZMN"), stosowaniu źródeł promieniotwórczych, zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych w postaci otwartych źródeł promieniotwórczych ludziom w celu medycznej diagnostyki i badań naukowych oraz przechowywaniu źródeł i odpadów promieniotwórczych. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 11, art. 5 ust. 3 i 7a ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 1173 ze zm.; dalej: "ustawa Prawo atomowe").

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach:

Prezes PAA wydał skarżącej zezwolenie z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] (dalej: "zezwolenie") umożliwiające wykonywanie działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, 5, 11 i 16 ustawy Prawo atomowe, polegającej na:

– uruchomieniu pracowni izotopowej klasy [...] w Z.;

– stosowaniu źródeł promieniotwórczych wymienionych w zezwoleniu;

– zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych w postaci otwartych źródeł promieniotwórczych, o których mowa w zezwoleniu, ludziom w celu medycznej diagnostyki i badań naukowych;

– przechowywaniu źródeł i odpadów promieniotwórczych w magazynie źródeł i odpadów promieniotwórczych.

Ponadto, w zezwoleniu określono jego warunki oraz wskazano, że jest ono ważne bezterminowo. Podstawą jego wydania był art. 5 ust. 3 i 7a w związku z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo atomowe oraz art. 104 k.p.a.

Następnie, decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2021 r., Prezes PAA zmienił zakres zezwolenia, obejmując liczbę stosowanych i przechowywanych źródeł promieniotwórczych.

Prezes PAA zarządził wszczęcie kontroli doraźnej w jednostce organizacyjnej skarżącej (Z.), która została przeprowadzona w dniach od 7 marca 2023 r. do 14 kwietnia 2023 r. Zakres kontroli obejmował zbadanie zgodności wykonywanej działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, polegającej na uruchomieniu pracowni izotopowej klasy [...] w Z., stosowaniu źródeł promieniotwórczych, zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych w postaci otwartych źródeł promieniotwórczych ludziom w celu medycznej diagnostyki i badań naukowych oraz przechowywaniu źródeł i odpadów promieniotwórczych ([...]), z warunkami określonymi w zezwoleniu oraz przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem.

W wyniku kontroli stwierdzono, że pracownia izotopowa klasy [...] objęta zezwoleniem nie spełnia wymaganych prawem warunków ochrony radiologicznej z powodu niekompletności osłon stałych pracowni, braku oznakowania wejścia do pracowni tablicami informacyjnymi oraz niekompletnego oznaczenia terenu nadzorowanego. Ponadto w pracowni stwierdzono brak sprzętu dozymetrycznego, a w magazynie źródeł i odpadów promieniotwórczych brak pojemników do przechowywania odrębnie źródeł oraz odpadów. Zaznaczono, że w dniu przeprowadzenia wizji lokalnej terenu, obiektów i pomieszczeń kontrolowanej jednostki organizacyjnej (tj. [...] marca 2023 r.), w pracowni nie były wykonywane prace ze źródłami promieniotwórczymi.

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], który został podpisany zarówno przez kontrolujących, jak i kontrolowanego.

Pismem z 19 maja 2023 r. Prezes PAA zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie cofnięcia zezwolenia. Zaznaczono, że postępowanie zostało wszczęte w związku z przeprowadzoną kontrolą, w wyniku której stwierdzono szereg nieprawidłowości.

Pismem z 2 czerwca 2023 r. strona zwróciła się do Państwowej Agencji Atomistyki z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie sądowe zainicjowane przez skarżącą przeciwko P. w W. (dalej: "P." lub "szpital"). Zdaniem strony, uchybienia i nieprawidłowości wynikające z przeprowadzonej kontroli, które stały się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego, są wyłącznie skutkiem działań P., na które skarżąca nie miała wpływu. Dodatkowo wskazano, że uchybienia te nie wynikały z działalności pracowników strony.

Skarżąca poinformowała, że ze szpitalem łączy ją umowa najmu z [...] marca 2019 r. (dalej: "umowa najmu"), na podstawie której P. zobowiązał się do wydania stronie lokalu, w którym rozpoczęto prowadzenie pracowni izotopowej. W listopadzie 2021 r. szpital złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy najmu, które jest kwestionowane przez skarżącą. Od tego czasu skarżąca pozostaje w konflikcie ze szpitalem, w wyniku czego przedmiotowy lokal został przejęty przez P., tj. wymieniono klucze do wszystkich pomieszczeń pracowni P. W dniu [...] lipca 2022 r. skarżąca wszczęła powództwo o ochronę posiadania, które obecnie jest prowadzone przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] (sygn. akt [...]).

Strona wskazała, że w toku postępowania Sąd wydał postanowienie w przedmiocie udzielenia skarżącej zabezpieczenia roszczenia o przywrócenie posiadania pomieszczeń przeznaczonych na prowadzenie pracowni izotopowej, nakazując szpitalowi zdjęcie plomb umieszczonych na drzwiach wszystkich pomieszczeń pracowni oraz nakazując P. przekazanie skarżącej kompletu kluczy do wszystkich zamontowanych przez szpital zamków. Sąd zakazał także szpitalowi podejmowania jakichkolwiek działań zmierzających do uniemożliwienia stronie dostępu do korytarza prowadzącego do części budynku "I", w którym znajdują się sporne pomieszczenia, oraz do wejścia do budynku "I". Ponadto skarżąca wskazała, że [...] marca 2023 r. w szpitalu odbyły się czynności z udziałem komornika sądowego, w trakcie których ustalono, że P. dokonał demontażu drzwi wejściowych do niemal wszystkich pomieszczeń pracowni. Strona wyjaśniła, że szpital nie stosuje się do prawomocnych orzeczeń wydanych przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...].

Ponadto skarżąca wskazała, że na skutek pozbawienia jej posiadania lokalu przeznaczonego na prowadzenie pracowni izotopowej strona na krótki okres utraciła kontrolę nad dwoma zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi. O powyższym fakcie poinformowano Państwową Agencję Atomistyki pismem z 20 lipca 2022 r. Skarżąca odzyskała kontrolę nad źródłami promieniotwórczymi w dniu 11 sierpnia 2022 r., które następnie zostały przetransportowane na podstawie odpowiednich zezwoleń do magazynu C. (dalej: "C.") w [...], o czym również poinformowano organ.

Z uwagi na powyższe, w trakcie kontroli nie stwierdzono w pomieszczeniach pracowni izotopowej obecności źródeł promieniotwórczych ani pojemników na te źródła, ponieważ pojemniki wraz ze źródłami promieniotwórczymi zostały przeniesione do magazynu C. celem ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem osób postronnych. Ponadto, z uwagi na niemożność korzystania z pomieszczeń pracowni izotopowej, skarżąca nie prowadziła działalności w Z., a tym samym nie generowała odpadów promieniotwórczych. Z powodu zagrożenia usunięciem przez szpital wszelkich ruchomości należących do skarżącej, z pomieszczeń pracowni izotopowej zabrano również pojemniki na odpady promieniotwórcze oraz sprzęt dozymetryczny. Spółka poinformowała, że demontaż osłon oraz zdjęcie tablic informacyjnych było działaniem P., na które skarżąca nie miała wpływu. Zdaniem strony, wskazane w protokole kontroli uchybienia będące podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego wynikają wyłącznie z bezprawnych działań P.. W ocenie skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy, zwłaszcza w zakresie sporu pomiędzy spółką a szpitalem, brak jest podstaw do uznania, że strona przestała spełniać warunki określone przepisami prawa wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu. Spółka wniosła również o dopuszczenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu pisma.

Postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. Prezes PAA odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Jako podstawę prawną wskazano art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wyjaśnił m.in., że zakończenie postępowania sądowego w sprawie o naruszenie posiadania, na które powołuje się strona w uzasadnieniu wniosku, nie będzie miało wpływu na rozpatrzenie i zakończenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ w sprawie cofnięcia zezwolenia. W ocenie Prezesa PAA, przedmiot ww. postępowania sądowego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego bezpośrednio zależy rozpatrzenie i wydanie decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia. Organ podkreślił, że jedyną kwestią podlegającą badaniu i ocenie w toku przedmiotowego postępowania jest spełnienie przez jednostkę organizacyjną wymagań w zakresie bezpieczeństwa i ochrony radiologicznej.

Decyzją z [...] października 2023 r. Prezes PAA cofnął skarżącej zezwolenie na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, polegającej na uruchomieniu pracowni izotopowej klasy [...] w Z., stosowaniu źródeł promieniotwórczych, zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych w postaci otwartych źródeł promieniotwórczych ludziom w celu medycznej diagnostyki i badań naukowych oraz przechowywaniu źródeł i odpadów promieniotwórczych. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 5 ust. 11 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 3 i 7a ustawy Prawo atomowe oraz art. 104 k.p.a.

Pismem z 2 listopada 2023 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] grudnia 2023 r. Prezes PAA utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z [...] października 2023 r. na podstawie której cofnięto skarżącej zezwolenie. W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu stanu faktycznego, Prezes PAA m.in. wskazał, iż w myśl art. 5 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo atomowe organ wydający zezwolenie cofa je w przypadku, gdy jednostka organizacyjna przestała spełniać warunki określone przepisami prawa wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu. Podkreślił, że użyte w tym przepisie sformułowanie "cofa" wskazuje, że jest to sankcja o charakterze obligatoryjnym, bezwzględnie obowiązującym. Zdaniem Prezesa PAA jednostka prowadząca działalność związaną z narażeniem na promieniowanie jonizujące nie może zwolnić się z sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia, wskazując, że nie ponosi odpowiedzialności za niespełnianie określonych przepisami prawa warunków wykonywania tej działalności lub że charakter naruszeń jest czasowy. Dodatkowo podkreślił, że w powołanym przepisie ustawodawca nie różnicuje skutków niespełniania warunków określonych przepisami prawa od czasu ich niespełniania, jak również od tego, kto odpowiada za taki stan rzeczy. Organ wyjaśnił, że w toku czynności kontrolnych stwierdzono, iż stan rzeczywisty pracowni nie odpowiadał stanowi przedstawionemu w dokumentacji technicznej załączonej do wniosku o wydanie zezwolenia. Ponadto stan faktyczny stwierdzony podczas kontroli wskazywał, że wnioskodawca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu.

Pismem z 11 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa PAA z [...] grudnia 2023 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez:

(i) naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organowi podjęcie wszelkich czynności (z urzędu lub na wniosek strony) niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez niezweryfikowanie, dlaczego osłony do poszczególnych pomieszczeń zostały zdemontowane oraz kto odpowiada za taki stan rzeczy,

(ii) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny oraz z naruszeniem zasad logicznego rozumowania, co doprowadziło Prezesa PAA do błędnego uznania, że wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za częściowy demontaż osłon stałych, a tym samym przestał spełniać wymagane przepisami prawa warunki wykonywania działalności objętej zezwoleniem;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 98 § 1 k.p.a., poprzez odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia nr [...] z [...] kwietnia 2020 r., w sytuacji gdy wynik postępowania sądowego o ochronę posiadania lokalu przeznaczonego na prowadzenie Z., prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...], Wydział [...], pod sygn. akt: [...], ma istotny wpływ na uznanie, czy wnioskodawca przestał spełniać wymagane przepisami prawa warunki wykonywania działalności objętej zezwoleniem;

a powyższe skutkowało naruszeniem prawa materialnego:

3. naruszenie przepisu art. 5 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo atomowe poprzez jego błędne zastosowanie i arbitralne przyjęcie, że skarżąca przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu, w sytuacji gdy rzekome niespełnienie warunków określonych przepisami prawa ma charakter tymczasowy i przejściowy, i jest uzależnione od wyniku postępowania o ochronę posiadania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...], Wydział [...], pod sygn. akt [...], a w konsekwencji organ powinien w pierwszej kolejności wezwać skarżącego do usunięcia w wyznaczonym przez organ terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w zezwoleniu lub z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem, czego organ zaniechał;

a ponadto zarzuciła:

4. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 5 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo atomowe, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że wnioskodawca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu. Uznano, że do pomieszczeń pracowni izotopowej klasy [...], magazynu źródeł i odpadów promieniotwórczych, a także pomieszczeń wchodzących w skład Z., przeznaczonych dla pacjentów po podaniu radioizotopu, nie było zamontowanych osłon stałych. Taki stan rzeczy ma jednak charakter przejściowy, a nie stały, i wynika wyłącznie z działań P., który pozbawił wnioskodawcę posiadania lokalu przeznaczonego na prowadzenie Z. i zdemontował osłony w ww. pomieszczeniach. Ponadto, pominięto fakt, że w przedmiotowych pomieszczeniach nie znajdowały się źródła promieniowania jonizującego, co oznacza, że brak jest podstaw do uznania istnienia ryzyka rozprzestrzeniania się potencjalnych skażeń promieniotwórczych. W konsekwencji, błędnie uznano, że częściowy demontaż osłon stałych równoznaczny jest z niespełnianiem przez wnioskodawcę wymaganych przepisami warunków wykonywania działalności objętej wydanym zezwoleniem, co było podstawą do cofnięcia zezwolenia Prezesa PAA nr [...] z [...] kwietnia 2020 r.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej: "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów, Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1, 5, 11 i 16 ustawy Prawo atomowe, zezwolenia wymaga wykonywanie działalności związanej z narażeniem polegającej na:

– wytwarzaniu, przetwarzaniu, przechowywaniu, transporcie lub stosowaniu materiałów jądrowych, materiałów promieniotwórczych lub źródeł promieniotwórczych, z wyłączeniem przetwarzania, przechowywania, transportu lub stosowania odpadów zawierających substancje promieniotwórcze niebędących odpadami promieniotwórczymi,

– przechowywaniu, transporcie, przetwarzaniu lub składowaniu odpadów promieniotwórczych,

– uruchamianiu pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego, w szczególności pracowni rentgenowskich lub medycznych pracowni rentgenowskich,

– zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych ludziom lub zwierzętom w celu medycznej lub weterynaryjnej diagnostyki, leczenia lub badań naukowych.

Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy Prawo atomowe, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki wydaje zezwolenia, przyjmuje zgłoszenia oraz powiadomienia w zakresie wykonywania działalności związanej z narażeniem, o której mowa w art. 4 ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 7a ustawy Prawo atomowe, wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie i odmowa przyjęcia zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie organ w dniu [...] kwietnia 2020 r. udzielił skarżącej zezwolenia umożliwiającego wykonywanie działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, 5, 11 i 16 ustawy Prawo atomowe, którego zakres (liczbę stosowanych i przechowywanych źródeł promieniotwórczych) zmieniono decyzją z [...] sierpnia 2021 r. W zezwoleniu wskazano, że jest ono ważne bezterminowo.

Zgodnie z art. 5 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo atomowe, organ wydający zezwolenie cofa je w przypadku, gdy jednostka organizacyjna przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 11 pkt 3 ustawy Prawo atomowe, organ wydający zezwolenie cofa je w przypadku, gdy jednostka organizacyjna nie usunęła, w wyznaczonym przez organ terminie, stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w zezwoleniu lub z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (Dz. U. z 2022 r. poz. 967; dalej: "rozporządzenie w sprawie bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania"), stopień osłabienia promieniowania jonizującego przez ściany zewnętrzne i stropy pracowni zapobiega otrzymaniu przez osoby z ogółu ludności w ciągu kolejnych 12 miesięcy dawki skutecznej (efektywnej) promieniowania jonizującego, związanej z prowadzeniem działalności z promieniowaniem jonizującym w pracowni, przekraczającej 0,3 milisiwerta (mSv) w przypadku pozostałych pracowni, z uwzględnieniem czasu narażenia tych osób, rodzaju prowadzonych w pracowni prac i rodzaju stosowanych osłon.

W myśl § 5 ust. 2 pkt 1-3 ww. rozporządzenia, pracownię wyposaża się, zależnie od rodzaju prowadzonych prac, w:

– sprzęt dozymetryczny dostosowany do używanych źródeł promieniowania jonizującego;

– stałe lub ruchome osłony przed promieniowaniem jonizującym;

– pojemniki do przechowywania źródeł i odrębne do przechowywania odpadów promieniotwórczych.

Z kolei zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania, wejście do pracowni oznacza się tablicami informacyjnymi, których wzory są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2007 r. w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów kontrolowanych i nadzorowanych (Dz. U. z 2022 r. poz. 722; dalej: "rozporządzenie w sprawie podstawowych wymagań"), określa się następujące podstawowe wymagania dotyczące terenów nadzorowanych: granice terenu nadzorowanego oznacza się znakami ostrzegawczymi, których wzór zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia.

W wyniku przeprowadzonej przez Państwową Agencję Atomistyki kontroli doraźnej w jednostce organizacyjnej stwierdzono, że pracownia izotopowa klasy [...] objęta zezwoleniem nie spełniała wymaganych prawem warunków ochrony radiologicznej z powodu niekompletności osłon stałych pracowni, braku oznakowania wejścia do pracowni tablicami informacyjnymi oraz niekompletnego oznaczenia terenu nadzorowanego. Ponadto w pracowni stwierdzono brak sprzętu dozymetrycznego, a w magazynie źródeł i odpadów promieniotwórczych brak pojemników do przechowywania odrębnie źródeł oraz odpadów. W związku z tym naruszono postanowienia wynikające z § 5 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 2 pkt 1-3 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania, jak również § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podstawowych wymagań. Ponadto zaznaczono, że w dniu przeprowadzenia wizji lokalnej terenu, obiektów i pomieszczeń kontrolowanej jednostki organizacyjnej (tj. [...] marca 2023 r.), w pracowni nie były wykonywane prace ze źródłami promieniotwórczymi.

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany zarówno przez osobę reprezentującą skarżącą (Prezesa Zarządu), jak i kontrolujących. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, żeby skarżąca kwestionowała stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości.

Sąd stwierdza, że w związku z naruszeniem przez skarżącą postanowień wynikających z § 5 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 2 pkt 1-3 i § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania, a także § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podstawowych wymagań, jednostka organizacyjna przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu. W związku z tym organ wydający zezwolenie był zobligowany do jego cofnięcia na podstawie art. 5 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo atomowe.

Jak słusznie wskazał organ, użyte w tym przepisie sformułowanie "cofa" wskazuje, że jest to sankcja o charakterze obligatoryjnym, bezwzględnie obowiązującym. Oznacza to, iż w przypadku, gdy jednostka wykonująca działalność związaną z narażeniem przestanie spełniać wymagania określone przepisami prawa, organ ma obowiązek cofnąć zezwolenie.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie mógł na podstawie art. 5 ust. 11 pkt 3 ustawy Prawo atomowe wyznaczyć skarżącej terminu na usunięcie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w zezwoleniu lub z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem. W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie w przypadku wystąpienia uchybień lub nieprawidłowości mniejszej wagi, na których usunięcie strona ma wpływ. W niniejszej sprawie, jak wskazuje sama skarżąca, podstawą stwierdzonych nieprawidłowości były działania P., na które skarżąca nie miała wpływu, zaś przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] prowadzone jest postępowanie o ochronę posiadania lokalu przeznaczonego na prowadzenie Z., którego wynik i termin zakończenia nie zależy od skarżącej. Zatem, nawet przy przyjęciu, że stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości mają charakter mniejszej wagi, organ nie mógł wyznaczyć skarżącej konkretnego terminu na ich usunięcie, gdyż nie zależało to w pełni od jej działań.

Należy jednak zaznaczyć, że w niniejszej sprawie jednostka organizacyjna skarżącej przestała spełniać kluczowy dla pracowni izotopowej warunek wykonywania działalności związanej z narażeniem, polegający na zapewnieniu odpowiedniej osłonności ścian pracowni, zapobiegającej niedopuszczalnemu narażeniu na promieniowanie jonizujące pracowników i osób z ogółu ludności. Jak słusznie podkreślił organ, brak tej osłonności może prowadzić do zagrożenia zdrowia, a nawet życia pracowników i osób z ogółu ludności.

Sąd stwierdza, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył postanowień art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), art. 77 § 1 k.p.a. (zasady prowadzenia postępowania dowodowego) oraz art. 80 k.p.a. (zasady swobodnej oceny dowodów). Podjęte przez organ czynności pozwoliły na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji.

Należy wyjaśnić, że w przypadku okoliczności mających istotny wpływ na stan bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej jednostki organizacyjnej, organ mógł przeprowadzić kontrolę doraźną na podstawie art. 65a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo atomowe. Zgodnie z art. 65a ust. 4 i 5 pkt 5-7 tej ustawy, do przeprowadzenia kontroli doraźnej wydaje się jednorazowe upoważnienie, które zawiera m.in. oznaczenie kontrolowanej jednostki, określenie zakresu kontroli oraz wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli. Z upoważnienia do przeprowadzenia kontroli znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że kontrolowaną była jednostka organizacyjna skarżącej, a zakres kontroli obejmował zgodność działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, polegającej na uruchomieniu pracowni izotopowej klasy [...] w Z., stosowaniu źródeł promieniotwórczych w postaci otwartych źródeł promieniotwórczych ludziom w celu medycznej diagnostyki i badań naukowych oraz przechowywaniu źródeł i odpadów promieniotwórczych w magazynie źródeł i odpadów promieniotwórczych ([...]), z warunkami określonymi w zezwoleniu i przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem. Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdza, że organ mógł przeprowadzić kontrolę w jednostce organizacyjnej skarżącej (pracowni izotopowej klasy [...] w Z.), obejmującą okoliczności mające istotny wpływ na stan bezpieczeństwa jądrowego i ochronę radiologiczną, zgodnie z zakresem określonym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli. Istotą kontroli jest ustalenie stanu faktycznego w zakresie działalności jednostki poddanej kontroli, jego rzetelne udokumentowanie oraz ocena pod względem zgodności ze stanem oczekiwanym, wynikającym z przepisów prawa i zezwolenia.

Zatem głównym celem kontroli jest weryfikacja czy kontrolowana jednostka organizacyjna skarżącej spełnia wymagania wynikające z przepisów prawa i zezwolenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, w tym zakresie organ obowiązany jest cofnąć wydane zezwolenie (art. 5 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo atomowe) lub w przypadku mniejszej wagi (jeżeli strona ma wpływ na usunięcie uchybień lub nieprawidłowości) wyznaczyć termin na usunięcie stanu faktycznego niezgodnego z warunkami określonymi w zezwoleniu lub z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem. Kwestie związane z odpowiedzialnością za częściowy demontaż osłon stałych (tj. kto, dlaczego i kiedy je zdemontował), posiadaniem prawa do lokalu oraz przyczyną nieprzechowywania źródeł promieniowania jonizującego w pracowni mają w niniejszej sprawie jedynie charakter informacyjny i nie stanowią głównego celu kontroli. W związku z tym zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. jest bezzasadny.

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a inne strony się nie sprzeciwiają oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią tego przepisu oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, wniosek strony o zawieszenie postępowania nie jest bezwzględnie wiążący dla organu (zob. wyrok WSA w Lublinie z 30 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 622/21).

Należy podkreślić, że wykonywanie działalności związanej z narażeniem, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, 5, 11 i 16 ustawy Prawo atomowe, wymaga posiadania odpowiedniego zezwolenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Zdaniem Sądu, posiadanie takiego zezwolenia bez jednoczesnego spełniania warunków bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wynikających z tego zezwolenia oraz przepisów prawa zagraża interesowi społecznemu.

W związku z tym organ nie mógł zawiesić postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Bez znaczenia jest przy tym posiadanie (lub brak) tytułu prawnego do lokalu, w którym wykonywana jest działalność, gdyż w tym przypadku dobrem chronionym jest bezpieczeństwo jądrowe oraz ochrona radiologiczna.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.