Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 912/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Generalny Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 2, ust. 3,  art. 95 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1427
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Generalny Służby Więziennej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. znak: [...] w sprawie zawieszenia mł. chor. Z. K. - młodszego wychowawcy działu penitencjarnego Zakładu Karnego w G. (dalej: "Strona", "Skarżący")

w czynnościach służbowych.

Z akt sprawy wynika, co następuje.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Dyrektor Zakładu Karnego w G. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu i przedstawił mu zarzut, z którego wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2020 r. na terenie Zakładu Karnego w G. przeprowadzono czynności przeszukania pomieszczenia i rzeczy osobistych wychowawcy oddziału [...] Z. K. przez funkcjonariuszy Wydziału D/Z ZPK Zarządu w G. CBŚP. W trakcie przeszukania mł. chor. dobrowolnie oświadczył, iż w mieszkaniu, w którym zamieszkuje posiada do wysłania list tymczasowo aresztowanego D. S. s. [...] oraz perfumy, które otrzymał w zamian za dokonanie tej czynności. W związku z powyższym uznano, że funkcjonariusz przekroczył uprawnienie określone w przepisach prawa, a ponadto nadużył zajmowanego stanowiska służbowego dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, tj. naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 230 ust. 1, ust. 2 i ust. 3pkt 4 ii pkt 11 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1427 z późn.zm.)", dalej zwanej: "u.s.w".

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Dyrektor Zakładu Karnego w G. zawiesił Stronę z dniem 1 kwietnia 2020 r. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 30 czerwca 2020 r. oraz zawiesił od 1 maja 2020 r. 50 % należnego uposażenia w związku z zarzutem przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa, nadużycia zajmowanego stanowiska służbowego dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję.

Dyrektor Zakładu Karnego w G. wydał w dniu [...] kwietnia 2020 r. orzeczenie nr [...] o ukaraniu, orzekając na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 252 ust. 2 u.s.w. o wydaleniu Strony ze służby.

Na skutek wniesionego odwołania od ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. , Dyrektor Generalny Służby Więziennej wydał w dniu [...] czerwca 2020 r. orzeczenie nr [...] o uchyleniu w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w znacznej części.

Następnie Dyrektor Zakładu Karnego w G. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu i przedstawił mu zarzut polegający na:

1) przekroczeniu swoich uprawnień określonych w art. 217b § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tj. Dz.U. z 2020, poz. 523 z późn. zm.) poprzez odebranie korespondencji od tymczasowo aresztowanego D. S., s. [...] którą to korespondencję tymczasowo aresztowany D. S. przekazał funkcjonariuszowi Z. K. celem przesłania jej adresatowi, z pominięciem organu do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, co stanowi naruszenie art. 230 ust. 3 pkt 4 u.s.w.;

2) nadużyciu zajmowanego stanowiska służbowego dla osiągnięcia majątkowej w postaci przyjęcia perfum Giorgio Armani (poj. 50 ml) dezodorantu w sztyfcie Lacoste (poj. 75 ml), co stanowi naruszenie art. 230 ust. 3 pkt 11 u.s.w. oraz dodatkowo stanowi o naruszeniu prawa określonego w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 z późn. zm.), tj. art. 231 § 1 w zb. z art. 228 § 3;

3) niedopełnieniu obowiązków określonych w art. 157 ust. 1 u.s.w., poprzez:

a) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 27 pkt 1 i 3 u.s.w., gdyż jako funkcjonariusz powinien wykazywać się wysokim poziomem moralnym, który jest niezbędnym przymiotem funkcjonariusza Służby Więziennej, wynikającym z dyspozycji art. 27 u.s.w., a w postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności zobowiązany jest w szczególności: kierować się zasadami praworządności (art. 27 pkt 1 u.s.w.) i oddziaływać pozytywnie swoim własnym przykładem (art. 27 pkt 3 u.s.w.),

b) lekceważącym stosunku funkcjonariusza do przepisów prawa, a w szczególności art. 27, art. 28 ust 2, art. 41 ust 1 u.s.w., art. 217 b § 1 kkw oraz § 6 Regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej i zadań realizowanych przez Służbę Więzienną oraz braku rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych mu zadań, czym naruszył art. 38 pkt 4 u.s.w.,

c) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 2 u.s.w., albowiem zabrania się funkcjonariuszom utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobami pozbawionymi wolności,

d) niedopełnienie obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania określonego w art. 41 ust 1 u.s.w., w którym zobowiązał się m.in. rzetelnie wykonywać powierzone mu zadania funkcjonariusza Służby Więziennej, przestrzegając wszystkich przepisów prawa, a także zasad etyki zawodowej,

e) nieprzestrzeganie przepisów wydanych na podstawie u.s.w., tj. przepisów § 6 Regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, ponieważ był zobowiązany do obowiązku wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz zwalczania wszelkich jej przejawów, a w szczególności nie wykorzystywania swojego stanowiska w celu uzyskania korzyści dla siebie czy przyjmowania korzyści, które mogłyby mieć wpływ na sposób wykonywania obowiązków służbowych, a ponadto zgodnie z § 7 ww. regulaminu powinien wykonywać czynności służbowe profesjonalnie, według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą starannością i rzetelnością, dążyć do osiągnięcia najlepszych rezultatów swej służby, wykazując się odpowiedzialnością - czego nie uczynił."

Z kolei w dniu [...] czerwca 2020 r. wspomniany wyżej organ, działając na podstawie art. 217, art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 - 4, art. 94 ust. 2-4, art. 95 ust.1 w związku z art. 57ust. 1 u.s.w., wydał decyzję nr [...], mocą której zawiesił Stronę w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 30 września 2020 r. i na czas zawieszenia zawiesił od dnia 1 lipca 2020 r. 50 % należnego wynagrodzenia.

W odwołaniu od tej decyzji Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zarzuciła naruszenie:

1) art. 108 § 1 k.p.a. przez jego zastosowanie w warunkach gdy określona tą decyzją data wprowadzenia rygoru natychmiastowej wykonalności dla przyjętego rozstrzygnięcia nie pokrywa się z datą wydania przedmiotowej decyzji, co przy prawidłowym zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powinno skutkować wydaniem odrębnego, w stosunku do przedmiotowej decyzji, postanowienia o zastosowaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 2 k.p.a.

2) art. 94 ust. 2 u.s.w. zw. z art, 6 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. przez uznanie, że w sprawie na dzień [...].06.2020 r. zaszły przesłanki do zastosowania wobec Strony sankcji zawieszenia w czynnościach służbowych.

3) art.107 § 3 k.p.a, w zw. z art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji w warunkach gdy przedmiotem rozstrzygnięcia są ujęte w art. 108 § 1 k.p.a oraz w treści art. 94 ust. 2 u.s.w. kwestie objęte uznaniem administracyjnym i pojęcia nieostre.

Opisaną na wstępie, zaskarżoną do Sądu, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a., że nie znajduje on uzasadnienia. Wyjaśnił dalej, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r. III RN 201/01, że z przepisu tego wynika możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przejaw woli organu administracji publicznej związany z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może być różnorodnie umiejscowiony w czasie. Może on się dokonać w ramach kreowania treści rozstrzygnięcia w sferze prawa materialnego, czyli być związany z wydaniem aktu administracyjnego . Wtedy element ten powinien pojawić się w treści decyzji administracyjnej Jeżeli natomiast organ administracji publicznej prowadzący postępowanie zaobserwuje spełnienie się przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności już po jej wydaniu, może zastosować nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności poprzez postanowienia.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uzasadnił i zastosował nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności "w czasie związanym z wydaniem aktu administracyjnego", a nie po jego wydaniu, jak twierdził odwołujący.

Powołując się następnie na treść art. 94 ust. 2 – 4 u.s.w., organ ten podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że funkcjonariusz, którego obowiązkiem jest postępować zgodnie z rotą złożonego ślubowania oraz zasadami etyki zawodowej, a któremu przedstawiono zarzut m.in. przekroczenia swoich uprawnień, nadużycia zajmowanego stanowiska służbowego dla osiągnięcia korzyści majątkowej podczas wykonywania przez niego czynności służbowych, nie może wykonywać tych czynności do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Przyjmując, że organ I instancji zawieszając odwołującego w czynnościach służbowych wziął pod uwagę charakter i rodzaj zarzucanych czynów, które zgodnie z przepisami kodeksu karnego zagrożone są także odpowiedzialnością karną, uznał organ odwoławczy, że organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zaskarżone rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.

Wyjaśnił dalej, że instytucja zawieszenia polega na tym, że mimo zarzutów ciążących na funkcjonariuszu Służby Więziennej, nie dochodzi do jego zwolnienia przed prawomocnym rozstrzygnięciem w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym. Nie powinien on jednak, ze względu na interes społeczny i interes służby, pełnić nadal służby lecz być zawieszony w czynnościach służbowych, co jest dopuszczalne w każdym czasie, dopóki nie zostało zakończone postępowanie karne lub dyscyplinarne, jak w rozpatrywanym przypadku. Wystarczy sam fakt wszczęcia postępowania - czy to karnego, czy dyscyplinarnego - i postawienie zarzutów, nie jest natomiast absolutnie wymagane stwierdzenie winy.

Przy wydawaniu decyzji organ uwzględnił fakt, że funkcjonariusz wykonywał swoje zadania służbowe w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności. Jego dalsze wykonywanie obowiązków służbowych mogło niekorzystnie wpływać na morale pozostałych funkcjonariuszy, na reakcje osadzonych oraz na wizerunek Służby Więziennej. Decyzja o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych nie przesądza w żadnym stopniu o winie funkcjonariusza, lecz podyktowana jest względami związanymi z interesem społecznym i interesem służby, który w kontekście zadań stawianych Służbie Więziennej w art. 2 ust. 2 u.s.w. ma szczególne znaczenie zwłaszcza, że Służba Więzienna, jako jedna z formacji służących ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie może godzić się na negatywne zachowania funkcjonariuszy. Dlatego też w sytuacji, w której pojawia się choćby cień podejrzenia o popełnieniu przez funkcjonariusza czynu sprzecznego z pełnioną funkcją, możemy mówić o utracie nieposzlakowanej opinii i nie ma przy tym znaczenia kwestia ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej, gdyż funkcjonariusz będzie miał możliwość udowodnienia swojej ewentualnej niewinności w prowadzonym postępowaniu, a zaskarżona decyzja podyktowana jest wyłącznie obawą o realizację zadań służbowych właściwie i zgodnie z prawem, które to zadania funkcjonariusz wykonuje w stałym i bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności.

Realizacji powierzonych Służbie Więziennej zadań musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję prawidłowego wykonywania poleconych mu obowiązków, ale także podtrzymywać wiarę w sprawność samej instytucji dla pozostałych funkcjonariuszy i społeczeństwa, poprzez praworządną i etyczną korespondującą z dobrem Służby Więziennej. W tym też celu funkcjonariusz zgodnie z art. 41 ust. 1 u.s.w. - składa przysięgę, w której zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych mu zadań funkcjonariusza tej Służby i polecenia przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością o dobre imię służby. Treść ślubowania niewątpliwie stanowi punkt odniesienia przy ocenie realizacji zadań służbowych przez funkcjonariusza.

Również z treści art. 27 u.s.w. wynika, że funkcjonariusze powinni wykazywać się nie tylko odpowiednim przygotowaniem ogólnym i zawodowym, ale też wysokim poziomem moralnym. Natomiast w postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności są obowiązani w szczególności: kierować się zasadami praworządności, bezstronności oraz humanitaryzmu, szanować ich prawa i godność oraz oddziaływać pozytywnie swoim własnym przykładem.

W kontekście wyżej opisanych celów Służby Więziennej oraz związanych z nimi obowiązków funkcjonariuszy, organ odwoławczy uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo przyjęto, iż zostały spełnione przesłanki do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania co do naruszenia wskazanych tam przepisów postępowania.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 108 § 1 k.p.a. przez jego zastosowanie w warunkach, gdy określona tą decyzją data wprowadzenia rygoru natychmiastowej wykonalności dla przyjętego rozstrzygnięcia nie pokrywając się z datą wydania przedmiotowej decyzji, nie spełnia zakreślonego wskazanym przepisem wymogu niezbędności natychmiastowej wykonalności, co przy prawidłowym stosowaniu przepisów k.p.a. powinno ewentualnie skutkować co najwyżej wydaniem w dniu [...] lipca 2020 r. odrębnego, w stosunku do przedmiotowej decyzji, postanowienia o zastosowaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 2 k.p.a.

- art. 94 ust. 2 u.s.w. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. przez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania zawieszenia obwinionego w czynnościach służbowych i 50% należnego wynagrodzenia.

- art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez ogólnikowe a tym samym wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji w warunkach gdy przedmiotem rozstrzygnięcia są ujęte w treści art. 94 ust. 2 u.s.w. kwestie objęte uznaniem administracyjnym w zbiegu z pojęciami nieostrymi, czym uniemożliwiono w pełni krytyczną ocenę zasadności rozstrzygnięcia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie zwykłym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, celem uzupełnienia argumentacji, wskazał na poniżej wskazane wady prawne zaskarżonej, zarzucając jej naruszenie:

1) art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2) art. 11 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

3) art. 77 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

4) art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie oceny, przy braku całokształtu dowodów, czy okoliczność uzasadniająca zawieszenie w czynnościach została w sprawie wyjaśniona, co z kolei przełożyło się na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie wydanej decyzji, która nie zawiera wskazania zindywidualizowanych przyczyn, dla których orzeczono o zastosowaniu zawieszenia w czynnościach służbowych, w sytuacji gdy organ I instancji nie miał wiedzy o treści zarzutów stawianych Skarżącemu i nie dysponował na dzień podjęcia tej decyzji stosownym materiałem dowodowym umożliwiającym jej wydanie w warunkach uznania administracyjnego.

Nadto, złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:

1) orzeczenia Dyrektora OSW w S. z [...] czerwca 2020 r. nr [...] o uchyleniu w całości zaskarżonego orzeczenia Dyrektora ZK G. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] o wydaleniu Skarżącego ze służby i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia - co do faktu wadliwego wszczęcia przeciwko Skarżącemu postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] kwietnia 2020 r. i przyczyn tej wadliwości,

2) postanowienia Dyrektora ZK G. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o wszczęciu przeciwko Skarżącemu postępowania dyscyplinarnego - co do faktu ponownego wszczęcia wobec Skarżącego postępowania dyscyplinarnego i zakresu tego postępowania wynikającego z treści wskazanych tam zarzutów oraz co do sposobu określenia zarzucanych Skarżącemu czynów,

- przy założeniu przez Stronę, że wskazane dokumenty nie zostały włączone do akt sprawy, a są one niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Do pisma dołączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie:

- orzeczenia Dyrektora Generalny Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...],

- postanowienia Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko Skarżącemu.

Nadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów opłaty skarbowej od ustanowionego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, oraz pozostałych poniesionych kosztów procesu według przedłożonego na sprawie spisu kosztów.

Odnosząc się do zarzutów i wniosku dowodowego zawartych w ww. piśmie, Dyrektor Generalny Służby Więziennej podniósł w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r., że są one nieuzasadnione, i nie zasługują na uwzględnienie oraz wniósł o oddalenie wniosku dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 COVID-19, który stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zostało wydane w dniu 23 marca 2021 r. i znajduje się ono w aktach sprawy. Jak potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1475/18, art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a aktualnie istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań ustawy COVID-19 w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (zob. też uchwała NSA z 30.11.2020 r., II OPS 1/20, Legalis). Jak podkreślono, ustawodawca w tym przepisie nie uzależnił możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym od uzyskania uprzedniej zgody strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, nie ma możliwości uwzględnienia wniosku strony o zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia niejawnego i skierowanie sprawy na rozprawę, obecna sytuacja epidemiczna czyni bowiem niemożliwym ustalenie kiedy będzie możliwe orzekanie na rozprawach. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko. Tym samym Sąd uznał, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek Strony o rozpoznanie sprawy "w trybie zwykłym".

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1

lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję, którą organ I instancji zawiesił Stronę w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 30 września 2020 r. i na czas zawieszenia zawiesił Stronie od dnia 1 lipca 2020 r. 50 % należnego wynagrodzenia

Podstawą materialnoprawną tej decyzji były art. 94 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 95 ust. 1 u.s.w. Zgodnie z treścią powyższych przepisów, funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo postępowania dyscyplinarnego (art. 94 ust. 2 u.s.w.). Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 94 ust. 3 u.s.w.). Funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się, od najbliższego terminu płatności, 50% należnego uposażenia (art. 95 ust. 1 u.s.w.).

Użyte w cytowanym art. 94 ust. 2 u.s.w. określenie "można zawiesić" wskazuje, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny i uznaniowy, co oznacza, że jej wydanie nakłada na organ obowiązek dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego, na gruncie konkretnej sprawy, a rozstrzygnięcie wymaga należytego umotywowania.

Sąd dokonując oceny legalności wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, uznał, że spełniają one wyżej wskazane wymogi.

Kwestią bezsporną jest, że wobec Skarżącego ponownie wszczęto postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. postępowanie dyscyplinarne w związku z uchyleniem w dniu [...] czerwca 2020 r. orzeczenia dyscyplinarnego nakładającego na Skarżącego karę wydalenia ze służby. W postanowieniu tym przedstawiono Skarżącemu zarzut polegający na:

1) przekroczeniu swoich uprawnień określonych w art. 217b § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tj. Dz.U. z 2020, poz. 523 z późn. zm.) poprzez odebranie korespondencji od tymczasowo aresztowanego D. S., s. Roberta, którą to korespondencję tymczasowo aresztowany D. S. przekazał funkcjonariuszowi Z. K. celem przesłania jej adresatowi, z pominięciem organu do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, co stanowi naruszenie art. 230 ust. 3 pkt 4 u.s.w.;

2) nadużyciu zajmowanego stanowiska służbowego dla osiągnięcia majątkowej w postaci przyjęcia perfum Giorgio Armani (poj. 50 ml) dezodorantu w sztyfcie Lacoste (poj. 75 ml), co stanowi naruszenie art. 230 ust. 3 pkt 11 u.s.w. oraz dodatkowo stanowi o naruszeniu prawa określonego w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 z późn. zm.), tj. art. 231 § 1 w zb. z art. 228 § 3;

3) niedopełnieniu obowiązków określonych w art. 157 ust. 1 u.s.w., poprzez:

a) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 27 pkt 1 i 3 u.s.w., gdyż jako funkcjonariusz powinien wykazywać się wysokim poziomem moralnym, który jest niezbędnym przymiotem funkcjonariusza Służby Więziennej, wynikającym z dyspozycji art. 27 u.s.w., a w postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności zobowiązany jest w szczególności: kierować się zasadami praworządności (art. 27 pkt 1 u.s.w.), i oddziaływać pozytywnie swoim własnym przykładem (art. 27 pkt 3 u.s.w.),

b) lekceważącym stosunku funkcjonariusza do przepisów prawa, a w szczególności art. 27, art. 28 ust 2, art. 41 ust 1 u.s.w., art. 217 b § 1 kkw oraz § 6 Regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej i zadań realizowanych przez Służbę Więzienną oraz braku rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych mu zadań, czym naruszył art. 38 pkt 4 u.s.w.,

c) niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 2 u.s.w., albowiem zabrania się funkcjonariuszom utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobami pozbawionymi wolności,

d) niedopełnienie obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania określonego w art. 41 ust 1 u.s.w., w którym zobowiązał się m.in.: rzetelnie wykonywać powierzone mu zadania funkcjonariusza Służby Więziennej, przestrzegając wszystkich przepisów prawa, a także zasad etyki zawodowej,

e) nieprzestrzeganie przepisów wydanych na podstawie u.s.w. tj. przepisów § 6 Regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, ponieważ był zobowiązany do obowiązku wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz zwalczania wszelkich jej przejawów, a w szczególności nie wykorzystywania swojego stanowiska w celu uzyskania korzyści dla siebie czy przyjmowania korzyści, które mogłyby mieć wpływ na sposób wykonywania obowiązków służbowych, a ponadto zgodnie z § 7 ww. regulaminu powinien wykonywać czynności służbowe profesjonalnie, według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą starannością i rzetelnością, dążyć do osiągnięcia najlepszych rezultatów swej służby, wykazując się odpowiedzialnością - czego nie uczynił."

Trzeba wskazać, że art. 94 ust. 2 u.s.w. przewiduje dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Jak trafnie wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 177/17, zgodnie z tym uregulowaniem wystarczające jest zatem postawienie funkcjonariuszowi zarzutów, nie jest zaś wymagane stwierdzenie jego winy co do zarzucanych mu czynów. Istotne jest, że zastosowanie powyższej instytucji nie przesądza w żadnym stopniu o winie funkcjonariusza w postępowaniu dyscyplinarnym ani nie narusza zasady domniemania niewinności. Instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na funkcjonariuszu zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny (por. też wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2032/14, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty Skarżącego dotyczące nieprzeprowadzenia w należyty sposób postępowania dowodowego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Sądowi jest wiadome, iż wobec Strony pierwotnie wszczęto postępowanie dyscyplinarne w dniu [...] kwietnia 2020 r. Wiadome i bezsporne jest też, że wydane w tym postępowaniu orzeczenie o wydaleniu Skarżącego ze służby zostało uchylone orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Powyższe orzeczenie nie było jednak orzeczeniem uniewinniającym Skarżącego, a jedynie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec uznania, ze rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w znacznej części. Powyższe jednak nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, albowiem w dniu [...] czerwca 2020 r. ponownie wszczęto wobec Skarżącego postępowanie dyscyplinarne przedstawiając mu wskazane wyżej zarzuty.

Ze względu na rodzaj i charakter zarzucanych Skarżącemu czynów, polegających m.in. na przyjęciu przez Skarżącego korzyści majątkowej oraz na przekroczeniu uprawnień przysługujących mu jako funkcjonariuszowi publicznemu, zdaniem Sądu zachodzi w tej sprawie przypadek o jakim mowa w art. 94 ust. 2 u.s.w. uzasadniający zawieszenie funkcjonariusza.

Realizacji celów u.s.w. z przyczyn oczywistych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję przełożonym, prawidłowego wykonywania poleconych mu obowiązków.

Wykonując powierzone zadania funkcjonariusz tej Służby winien wykonywać polecenia przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością o dobre imię służby (takiej treści ślubowanie funkcjonariusz składa podejmując służbę).

W wypadku Skarżącego nie sposób dopatrywać się takiej dbałości o dobre imię służby. Zarzut przyjęcia korzyści majątkowej oraz przekroczenia uprawnień poprzez odebranie listu osoby tymczasowo aresztowanej celem przekazania adresatowi w zamian za korzyści materialne, niewątpliwie odbierany jest negatywnie przez społeczeństwo. Pozostawienie Skarżącego w czynnej służbie, zważywszy na odbiór informacji o czynach zarzucanych funkcjonariuszowi może negatywnie wpłynąć na utrzymanie dyscypliny wśród osadzonych. Opisane zachowanie niewątpliwie godzi też w odbiór publiczny Służby Więziennej, której funkcjonariusz jest przedstawicielem w określonym środowisku zamieszkania i także w pracy.

Nie ulega wątpliwości, że w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, jest to aby postawione zadania były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działalność sprzeczną z prawem (tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2015 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 2149/13).

Zdaniem Sądu już sam zarzut przyjęcia przez funkcjonariusza korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej, ze względu na charakter i wagę takiego czynu uzasadnia zastosowanie wobec tego funkcjonariusza zawieszenia w czynnościach służbowych, o jakim mowa w art. 94 ust. 2 u.s.w..

Należy zgodzić się ze Skarżącym, że organy miały obowiązek należycie rozważyć, czy w niniejszej sprawie taki właśnie przypadek zachodził. Uznaniowość w żadnym razie nie jest równoznaczna z dowolnością i dlatego wymaga od organu należytego umotywowania zasadności podjętego w tej kwestii rozstrzygnięcia.

Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest obowiązany rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za zawieszeniem funkcjonariusza, lub też jego niezawieszaniem, a stosowną argumentację zawrzeć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 765/13

Zdaniem Sądu organy w niniejszej sprawie obwiązek ten spełniły, uzasadniając zawieszenie Skarżącego w obowiązkach służbowych rodzajem i charakterem zarzucanych mu czynów i wynikającą stąd koniecznością przyjęcia, że nie daje on gwarancji prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności realizacji czynności z osobami pozbawionymi wolności. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że przebywanie Skarżącego na terenie jednostki, w związku z nieuregulowaną sytuacją prawną, niekorzystnie wpływa nie tylko na morale i nastroje wśród funkcjonariuszy ale także na wizerunek Służby Więziennej.

Z przyczyn, o których była mowa powyżej, ze stanowiskiem tym należy w pełni się zgodzić.

W ocenie Sądu, szczególnie służba w formacjach służących ochronie bezpieczeństwa i utrzymania porządku publicznego uwarunkowana jest wypełnianiem zadań, utożsamianych z moralnym zachowaniem jej funkcjonariuszy, czyli zbiorem wartości etycznie akceptowalnych a zarazem piętnującym w imieniu zbiorowości społecznej zachowania negatywne, do których zalicza się zarzucane Skarżącemu czyny.

Zdaniem Sądu, organ wykazał, że występuje w badanej sprawie przypadek, wymagający odsunięcia Skarżącego na okres 3 miesięcy od czynności służbowych w zakładzie karnym.

Uzasadnienie decyzji obu instancji przedstawia wymagane w takiej sytuacji elementy stanu faktycznego i prawnego, a także trafne wskazanie przyczyn zawieszenia Skarżącego na okres 3 miesięcy w czynnościach służbowych. Należy przy tym pamiętać, że powołana instytucja ma charakter czasowy i ochronny dla Skarżącego, ale także dla dobra Służby Więziennej. Skarżący mocą decyzji organu nie został bowiem zwolniony ze służby, ale od niej odsunięty, co powoduje także skutki finansowe dla Skarżącego, jednakże taka jest właśnie między innymi funkcja tej instytucji. Zawieszenie Skarżącego obliguje bowiem organ do zawieszenia 50 % uposażenia z mocy art. 95 ust. 1 u.s.w.

Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty dotyczące kwestii związanych z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przede wszystkim rygor natychmiastowej wykonalności powoduje że decyzja nieostateczna może być wykonana przed upływem terminu do złożenia odwołania, a w przypadku wniesienia odwołania, do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Fakt nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., która zawiesiła Skarżącego ze skutkiem od dnia 1 lipca 2020 r. oraz od 1 lipca 2020 r. zawiesiła mu 50% uposażenia nie stanowi nieprawidłowości, która mogłaby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Nadany rygor nie stoi w sprzeczności z jego istotą tj. możliwością wykonania decyzji przed wniesieniem odwołania, a w razie jego wniesienia, do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Tylko więc na marginesie Sąd zauważa, że decyzja nadająca rygor natychmiastowej wykonalności od 1 lipca 2020 r. datowana na dzień 26 czerwca 2020 r. została doręczona Stronie właśnie w dniu 1 lipca 2020 r.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań, Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego i materialnego okazały się bezzasadne. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie znalazł przyczyn uzasadniających uwzględnienie skargi.

Jednocześnie Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie wnioski dowodowe Skarżącego zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika z dnia [...] kwietnia 2021 r. . Sąd wyjaśnia w tym względzie, że co do zasady sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego a jedynie ocenia prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organami. Jedynie w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec powyższego po pierwsze wskazać należy, że wnioskowane dowody, tj. orzeczenie nr [...] Dyrektora Generalny Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2020 r. o uchyleniu w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, oraz postanowienie Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] wszczynające postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu i zawierające przedstawienie mu zarzutów -znajdują się już w aktach sprawy, a zatem ponowne ich włączenie do akt postępowania sądowoadministracyjnego jest zbędne i w żaden sposób nie może przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.