Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 467/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 153, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 39 ust. 1-3a, art. 40 ust. 1-3 w zw. z ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1376
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Asystent sędziego Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 lipca 2024 r., nr SKO Gd/5914/21 w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 15 września 2021 r., nr GZDiZ.PU.6453.34.5.2021.BW/AK; 2. zasądza na rzecz skarżącego W. C. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 15 września 2021 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w G. w celu umieszczenia w nim stoiska handlowo-promocyjnego w terminie od dnia 25 lipca 2020 r. do dnia 16 sierpnia 2020 r.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 24 kwietnia 2020 r. do Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku wpłynął wniosek W. C. (zwanego dalej także: "skarżącym", "stroną", "wnioskodawcą") o udzielenie zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w G. w celu umieszczenia w nim stoiska promocyjnego w terminie: 25.07.2020 r. - 16.08.2020 r.

Pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. organ - realizując zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażoną w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej w skrócie jako "k.p.a.") – zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego oraz poinformował, że w przedmiotowej sprawie zachodzi możliwość wydania decyzji niezgodnej z jej żądaniem, tj. decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zajęcie wnioskowanej części pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w G. z uwagi na fakt, iż przedmiotowe stoisko promocyjne koliduje z punktem handlowym przed lokalem prowadzonym w budynku przy ul. [...], który uzyskał pozytywne uzgodnienie Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni wydane na podstawie Zarządzenia Nr 273/20 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie określania zasad funkcjonowania oraz udostępniania lokalizacji do prowadzania punktów gastronomicznych oraz handlowych na terenie Miasta Gdańska, a jego właściciel złożył wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w terminie od dnia 01.07.2020 r. do dnia 30.09.2020 r.

W dniu 16 lipca 2020 r. Prezydent Miasta Gdańska wydał decyzję (nr GZDiZ-PU-6431-26(4)-2020-BW), którą odmówił udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w G. w celu umieszczenia w nim stoiska handlowo-promocyjnego w terminie: 25.07.2020 r.-16.08.2020 r.

Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. (nr SKO GD/3453/20) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego a postępowanie poprzedzające jej wydanie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, co powoduje, że zebrany w sprawie materiał nie pozwala Kolegium na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium w toku postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia w nim stoiska promocyjnego, to do organu należy rozpatrzenie zaistnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", którego treść zawarta została w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.d.p."). W związku z tym Kolegium zobowiązało organ I instancji do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w taki sposób, by uczynić zadość obowiązkowi wszechstronnego zbadania sprawy i w zależności od poczynionych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie, jak też wyjaśnić jego zasadność przy uwzględnieniu także stanowiska zaprezentowanego przez organ odwoławczy. Jednocześnie też Kolegium zwróciło uwagę, że z uwagi na upływ terminu, na który strona wnioskowała umieszczenie stoiska promocyjnego na ul. [...] w G., organ powinien wystąpić do strony z zapytaniem, czy ta nadal podtrzymuje swój wniosek w przedmiotowym zakresie.

W toku ponownie prowadzonego postępowania w dniu 11 lutego 2021 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony z oświadczeniem, że strona podtrzymuje wniosek w przedmiocie udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w G. w celu umieszczenia w nim stoiska promocyjnego w terminie 25.07.2020 r. - 16.08.2020 r.

Pismem z dnia 26 lutego 2021 r. organ na podstawie art. 50 k.p.a. wezwał stronę do przedłożenia wyjaśnień poprzez określenie: jaka działalność miała być prowadzona na przedmiotowym stoisku promocyjnym; czy jest to jeden z rodzajów punktów handlowych, o których mowa w Zarządzeniu Nr 273/20 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie określenia zasad funkcjonowania oraz udostępniania lokalizacji do prowadzenia punktów gastronomicznych oraz handlowych na terenie Miasta Gdańska oraz do przedstawienia okoliczności faktycznych oraz stosownych dowodów na okoliczność, że umieszczenie przedmiotowego stoiska promocyjnego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 39 ust. 3 u.d.p.

Pełnomocnik strony wyjaśnił, że działalność prowadzona na wnioskowanym stoisku promocyjnym ma na celu promocję literatury podróżniczej i ogólnego czytelnictwa pośród społeczeństwa oraz promocję miasta Gdańska. Strona jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 39. ust. 3 u.d.p. wskazała, że: stoisko handlowe, które zamierza prowadzić wnioskodawca - jest stoiskiem na kołach, a zatem nie zachodzi obawa uszkodzenia pasa drogowego; wnioskodawca zamierza prowadzić działalność handlowo-promocyjno-kulturalną jedynie od poniedziałku do soboty w godzinach od 8.00 do 20.00, a zatem w porze dziennej; lokalizacja stoiska handlowego nie koliduje z zapewnieniem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kołowego oraz pieszego, czego najlepszym dowodem jest to, iż w przedmiotowym czasie ul. [...] jest zajęta pod podobnego rodzaju stoiska handlowe, a ruch kołowy jest wyłączony; ponadto zdaniem strony szczególnie uzasadniony przypadek wyraża się także w tym, iż w czasie i miejscu objętym wnioskiem trwa Jarmark Dominikański, w ramach którego prowadzone są na ul. [...] podobne stoiska handlowe, przy czym tylko nieliczne zajmują się oprócz działalności handlowej także promocją oraz kulturą czytelniczą.

Po rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 15 września 2021 r. (nr GZDiZ.PU.6453.34.5.2021.BW/AK) – działając na podstawie art. 40 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 3 u.d.p. oraz art. 104 k.p.a. – odmówił stronie udzielenia zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w G. w celu umieszczenia w nim stoiska handlowego-promocyjnego w terminie 25.07.2020 r. – 16.08.2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, wskazując że sprawy związane z zajęciem pasa drogowego regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p. pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Zgodnie zaś z art. 39 u.d.p. zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszania jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz zawężenia w inny sposób pasa drogowego.

Stosownie natomiast do art. 39 ust. 3 u.d.p. w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego odbywa się wyłącznie za zezwoleniem zarządcy drogi.

Natomiast stosownie do art. 40 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.

Z przywoływanych przepisów wynika jednoznacznie, że ustawodawca w celu ochrony pasa drogowego przeznaczonego do ruchu lub postoju wszystkich pojazdów oraz do ruchu wszystkich pieszych, wprowadził zakaz lokalizowania w nim obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz zawężania w inny sposób pasa drogowego. Warunkiem odstępstwa od tego zakazu jest wystąpienie w konkretnej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku. Udzielenie zatem zezwolenia powinno mieć charakter wyjątkowy. O tym co może znajdować się w pasie drogowym decyduje wyłącznie zarządca drogi.

Organ wyjaśnił, że decyzja w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego bądź odmowy jego udzielenia jest decyzją uznaniową, czyli jest podejmowana przez organ w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracyjny może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. W konsekwencji może przyznać wnioskowane świadczenie lub odmówić jego przyznania czy też przyznać je w innym rozmiarze. Element uznaniowości nie świadczy o tym, że decyzja polega na dowolności działania organu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 388/18).

Organ stwierdził, że w ocenie zarządcy drogi, strona - pomimo wezwania - nie wykazała, że w niniejszej sprawie spełniony jest warunek istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Termin ten nie został bliżej przez ustawodawcę określony, co pozwala przyjąć, że ocena okoliczności uzasadniającej umieszczenie/lokalizację w pasie drogowym określonych obiektów niezwiązanych z drogą i jej infrastrukturą należy do zarządcy drogi. Jednak to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania tego szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na wydanie stosownego zezwolenia. O konieczności badania zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" dla umieszczenia w pasie drogowym stoiska handlowego przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2020 r. (sygn. akt I OSK 3877/18), w którym stwierdzono, że rzeczą organów administracji jest zweryfikowanie czy zachodzą szczególne okoliczności w danym przypadku, uzasadniające wydanie zezwolenia na umieszczenie stoiska handlowego. Sąd stwierdził, że "nie kwestionując celowości i użyteczności działalności handlowej skarżącego należy podkreślić, że użycie w art. 39 ust. 3 u.d.p. sformułowania "szczególne okoliczności" w odniesieniu do przesłanki zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cel niezwiązany z ruchem drogowym wyklucza przyjęcie jako reguły możliwości prowadzenia działalności handlowej w obrębie tego pasa".

Organ wskazał, że strona istnienie takiego szczególnego przypadku wywodzi m.in. z faktu, iż w 2019 r. została jej wydana decyzja z dnia 7 sierpnia 2019 r. (nr GZDiZ-PU-6453-141(2)-2019-BW) zezwalająca na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] na prawach wyłączności w celu ustawienia stoiska promocyjnego w terminie od 07.08.2019 r. do 18.08.2019 r. Jednakże należy tu wyraźnie podkreślić, że decyzja wydana w 2019 r. dotyczyła zajęcia ul. [...] a wniosek rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy ul. [...], czyli zupełnie innej lokalizacji. Tymczasem, nawet gdyby wcześniejsza decyzja dotyczyła tej samej lokalizacji, to zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, posiadanie przez stronę zezwoleń na zajęcie pasa drogowego we wcześniejszym okresie nie tworzy dla zajmującego pas drogowy żadnych praw nabytych. W tej materii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1552/12), w którym wskazano, że w sprawie dotyczącej zezwolenia w zakresie umieszczenia reklamy w pasie drogowym na kolejny okres zawsze jest konieczne dokonywanie ponownych ustaleń, przy uwzględnieniu aktualnych uwarunkowań, czy odstępstwo od zasady przewidzianej przez ustawodawcę, co do sposobu wykorzystywania pasa drogowego jest nadal uzasadnione. Raz udzielone zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w określonym czasie, co do zasady nie tworzy po stronie zainteresowanego żadnych praw nabytych, na które można byłoby powoływać się przy składaniu wniosku o kolejne zezwolenie. Pozostawienie danego obiektu w pasie drogowym po wyekspirowaniu dotychczasowego zezwolenia (i bez uzyskania nowego zezwolenia), należałoby traktować jako działanie samowolne. Podobne stanowisko wyraził też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 7 lutego 2019 r. (sygn. akt II SA/Sz 1278/18), w którym stwierdził, że "zezwolenie takie ma charakter czasowy, co powoduje, że w sprawie o zezwolenie na lokalizację obiektu w pasie drogowym na kolejny okres konieczne jest ponowne ustalenie, czy lokalizacja ta stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 39 ust. 3 u.d.p. Raz udzielone zezwolenie nie powoduje bowiem, że kwestia istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku została przesądzona dla potrzeb przyszłych spraw o zezwolenie na zajęcie pasa, nawet, gdy chodzi o to samo miejsce i ten sam obiekt. Każdy kolejny wniosek podlega badaniu na ogólnych zasadach przepisów ustawy o drogach publicznych".

W konsekwencji zatem, w ocenie organu fakt wydania stronie w przeszłości zezwolenia na umieszczenie stoiska w pasie drogowym (i to w innej lokalizacji), nie może stanowić "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 u.d.p.

O szczególnie uzasadnionym przypadku nie przesądza również charakter ulicy [...], będącej deptakiem dopuszczonym tylko do ruchu pieszego oraz fakt usytuowania stoiska z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu kołowego oraz pieszego i w sposób nie powodujący uszkodzenia drogi. Brak powodowania zagrożenia ruchu drogowego jest jedynie dodatkową przesłanką udzielenia ewentualnego zezwolenia, samodzielnie zaś nie może stanowić podstawy do wydania zezwolenia (tj. bez wykazania istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku). W tym aspekcie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 128/17), który stwierdził, że "brak zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest samodzielną przesłanką zezwolenia zarządcy drogi, tj. ubiegający się o zezwolenie nie może oprzeć swojego żądania tylko na jednej podstawie, ale w pierwszym rzędzie musi wykazać szczególnie uzasadniony przypadek lokalizacji obiektu w pasie drogowym, który dodatkowo współgra z zasadami bezpieczeństwa ruchu, to jest nie ma negatywnego wpływu na te zasady. Względy bezpieczeństwa ruchu należy zatem oddzielić od szczególnie uzasadnionego przypadku lokalizowania obiektu w pasie drogowym wskazanego w art. 39 ust. 3 u.d.p.".

Na marginesie organ zaznaczył, że stoisko umieszczone w roku bieżącym w tożsamej lokalizacji, w oparciu o decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2021 r. (nr SKO/GD/3319/21), powodowało utrudnienia w komunikacji pieszej, bowiem strona gromadziła wokół swojego stoiska liczną publiczność blokującą wręcz wejścia do lokali przy ul. [...], co znacznie utrudniało prowadzenie w nich działalności. Gdański Zarząd Dróg i Zieleni otrzymał w tej sprawie liczne sygnały niezadowolenia.

Organ wskazał także, że strona w piśmie z dnia 11 lutego 2021 r. lakonicznie wskazała, że na swoim stoisku ma zamiar prowadzić działalność handlowo-promocyjno-kulturalną od poniedziałku do soboty, w porze dziennej, a działalność ta ma na celu promocję literatury podróżniczej i ogólnego czytelnictwa wśród społeczeństwa, a także promować miasto Gdańsk. W ocenie organu te cele nie uzasadniają konieczności rozstawienia stoiska na drodze publicznej, która to droga co do zasady służy zupełnie odmiennym celom. W związku z powyższym, także ta argumentacja nie wskazuje na istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na wydanie stosownego zezwolenia.

Argument, "iż w czasie i miejscu objętym wnioskiem trwa Jarmark Dominikański, w ramach którego prowadzone są na ul. [...] podobne stoiska handlowe", jest nieprawdziwy. Stoiska handlowe umieszczane w ramach Jarmarku Św. Dominika nie są umieszczane na ul. [...] (na dowód powyższego w aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji z dnia 29.06.2020 r. [nr GZDiZ-PU-6453-30(2)-2020-BW] zezwalającej organizatorowi Jarmarku na zajęcie na wyłączność pasów drogowych w celu montażu, demontażu oraz ustawienia stoisk handlowych w ramach Jarmarku Św. Dominika, gdzie nie wymieniono ul. [...]). Na przedmiotowej ulicy są zlokalizowane jedynie ogródki gastronomiczne, stoiska z pamiątkami z Gdańska i wyrobami bursztynniczymi oraz stoiska artystów plastyków, które spełniają wymogi zawarte w Zarządzeniu Nr 273/20 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie określania zasad funkcjonowania oraz udostępniania lokalizacji do prowadzania punktów gastronomicznych oraz handlowych na terenie Miasta Gdańska. Zarządzeniem tym Prezydent Miasta Gdańska kompleksowo określił zasady lokalizowania na terenie miasta stoisk handlowych. Rada Miasta Gdańska upoważniła bowiem w § 3 ust. 1 uchwały nr XXXVI/1161/2001 z dnia 21 czerwca 2001 r. (z późn. zm.) Prezydenta do wyznaczenia na terenie miasta Gdańska sezonowych lokalizacji przeznaczonych do prowadzenia działalności handlowej i gastronomicznej oraz określenia zasad ich funkcjonowania. Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału (w szczególności wyjaśnień złożonych przez stronę) wynika, że wnioskowane zajęcie pasa drogowego będzie w istocie punktem handlowym (strona pomimo złożenia wniosku o zezwolenie na umieszczenie "stoiska promocyjnego" w piśmie z dnia 11 lutego 2021 r. wskazała, że będzie na nim prowadzona działalność handlowa).

Organ stwierdził, że w jego ocenie o istnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku w kontekście umieszczenia w pasie drogowym stoiska handlowego może przesądzać fakt posiadania lokalu przylegającego do pasa drogowego, przed którym jego posiadacz chciałby umieścić stoisko. Taka sytuacja nie powodowałaby opisywanych wyżej problemów w komunikacji pieszej. Natomiast wnioskowana lokalizacja punktu handlowego znajduje się przed lokalem handlowym w budynku przy ul. [...]. Zgodnie zaś z § 22 ww. zarządzenia dopuszcza się sytuowanie punktu handlowego przed lokalem w godzinach pracy lokalu, w celu promocji oferowanego towaru oraz zaproszenia do dokonania zakupu w sklepie, dla lokali spełniających łącznie następujące warunki: 1/ znajdują się w parterze lub suterenie obiektu i posiadają bezpośrednie lub pośrednie wejście z zewnątrz; 2/ prowadzą w lokalu wyłącznie działalność handlową; 3/ główną działalnością prowadzoną w lokalu jest sprzedaż jednej z poniższych kategorii produktów:

- produkty jubilerskie i pamiątki - na terenie całego miasta;

- kwiaty i znicze - z wykluczeniem sprzedaży zniczy poza obszarem, o którym mowa w § 2 pkt 4;

- owoce i warzywa - dla obszarów, o których mowa w § 2 pkt 6.

Należy tu wskazać, że punkt handlowy objęty wnioskiem nie spełnia tych warunków - strona nie posiada lokalu w budynku przy ul. [...] w związku z czym jej stoisko takich wymogów nie spełnia. Stoisko strony nie jest również żadnym z dopuszczalnych rodzajów punktów wymienionych w § 1 zarządzenia.

Organ wskazał zatem, iż nie jest tak, jak to interpretuje strona, że skoro omawiane zarządzenie nie przewiduje stoisk handlowych takiego typu jak stoisko strony, to oznacza to, że do rozpatrzenia wniosku strony nie należy brać pod uwagę przepisów tego zarządzenia. W ocenie organu jest wprost przeciwnie, bowiem właśnie Prezydent ustalił dopuszczalne rodzaje stoisk (punktów handlowych), a zatem jeśli ustalone przez Prezydenta zasady nie przewidują danego rodzaju stoiska na danym obszarze, to jego umieszczenie jest niedopuszczalne.

Organ zaznaczył przy tym, że powyższe nie oznacza, iż wydanie przedmiotowej odmownej decyzji przez zarządcę drogi następuje na podstawie przepisów ww. zarządzenia, które nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego. Zarządzenie to jest jednak wyrazem polityki miasta w zakresie handlu i zarządca drogi rozpatrując wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, stosuje wobec wszystkich podmiotów sformułowane tam zasady. Strona, poprzez wydanie odmowy nie jest traktowana w "wyjątkowy" sposób, bowiem organ konsekwentnie nie zgadza się na takie stoiska na obszarze Głównego Miasta. Przyjęcie odmiennej interpretacji, jakoby brak powodowania niszczenia drogi i zagrożenia ruchu drogowego (ponieważ ulica jest deptakiem) był wystarczający do uzyskania zezwolenia powodowałby, że właściwie każdy chętny mógłby umieścić stoisko w dowolnej formie estetycznej, z dowolnym asortymentem na najbardziej reprezentacyjnej ulicy miasta, charakteryzującej się intensywnym ruchem pieszych.

Wobec powyższego, biorąc pod uwagę zaistniałe w sprawie przywoływane powyżej okoliczności faktyczne oraz prawne, tj. brak zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39. ust. 3 u.d.p. oraz fakt, że stoisko nie spełnia warunków lokalizacji stoisk handlowych w Gdańsku wynikających z Zarządzenia Nr 273/20 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 3 marca 2020 r., uznając, iż w niniejszej sprawie brak jest okoliczności uzasadniających wydanie zezwolenia, organ odmówił stronie udzielenia wnioskowanego w sprawie zezwolenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 15 lipca 2024 r. (nr SKO/Gd 5914/21) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i ust. 3 u.d.p. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 39 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 u.d.p. zaznaczając, że strona wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2020 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdańska o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w ciągu przy ul. [...] w G. w celu ustawienia stoiska promocyjnego na terenie działki drogowej nr [...], obręb [...], o łącznej powierzchni zajęcia pasa drogowego 4m² (długość 2 m, szerokość 2 m), w okresie od dnia 25.07.2020 r. do dnia 16.08.2020 r.

Kolegium stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 39 ust. 3 u.d.p. lokalizacja w pasie drogowym urządzeń nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego warunkowana jest wystąpieniem szczególnie uzasadnionego przypadku a decyzja w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego należy do właściwego zarządcy drogi i ma charakter decyzji uznaniowej, o czym przesądza zwrot "może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi". Ustawodawca w drodze wyjątku dopuszcza możliwość lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami drogi i ruchu drogowego, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i wyłącznie za zezwoleniem zarządcy drogi.

Z dyspozycji przepisu art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. wyraźnie wynika ogólny zakaz dokonywania w pasie drogowym określonych czynności, a w szczególności lokalizacji lub umieszczania urządzeń obcych, przedmiotów i materiałów niezwiazanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Tym samym wskazany ustawowy zakaz ma szerszy zasięg i poza urządzeniami obcymi obejmuje też inne zajęcia pasa drogowego, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku dotyczące lokalizacji w pasie drogowym ul. [...] stoiska handlowo-promocyjnego.

Dodać należy, iż zezwolenie, o którym wyżej mowa ma charakter czasowy, wobec czego w sprawie o zezwolenie na lokalizację jednego z elementów przewidzianych art. 39 ust. 1 u.d.p. w pasie drogowym na kolejny okres konieczne jest ponowne ustalenie, czy lokalizacja ta stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 39 ust. 3 powyższej ustawy. Raz udzielone zezwolenie nie powoduje zatem, że kwestia istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku została przesądzona dla potrzeb przyszłych spraw o zezwolenie na zajęcie pasa, nawet gdy chodzi o to samo miejsce i ten sam obiekt. Zawsze zasadą jest zakaz pociągający za sobą odmowę zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, zaś zgoda na to zajęcie stanowi odstępstwo od tego zakazu, zatem jej uwarunkowania nie mogą być kształtowane dowolnie, lecz muszą mieścić się ściśle w granicach przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakiej mowa w art. 39 ust. 3 ww. ustawy.

Pas drogowy w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 1 u.d.p. to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zgodnie z tym przepisem pas drogowy oznacza wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 1219/00). Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego stanowi więc wyjątek od zasady wykorzystania pasa drogi zgodnie z jego podstawowym przeznaczeniem.

Organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniu podjętej decyzji w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz przywołane stanowisko sądów administracyjnych organ I instancji w sposób szczegółowy wyjaśnił powody, dla których w niniejszej sprawie brak było możliwości udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego ul. [...] w G.. I tak z ustaleń organu wynika, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wykazania wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku o którym stanowi przepis art. 39 ust. 3 u.d.p., strona wskazała na okoliczności, które nie mogły przesądzić o wystąpieniu takiego przypadku, ponieważ fakt wydania stronie w przeszłości zezwolenia na umieszczenie stoiska handlowego w pasie drogowym innej czy tożsamej lokalizacji nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia takiego założenia i wydania wnioskowanego zezwolenia. Ponadto z wyjaśnień pełnomocnika strony złożonych w piśmie z dnia 9 lipca 2021 r. wynika, że działalność prowadzona na wnioskowanym stoisku promocyjnym ma na celu promocję literatury podróżniczej i ogólnego czytelnictwa pośród społeczeństwa oraz promocję miasta Gdańska.

Wykazując istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym stanowi art. 39 ust. 3 u.d.p., pełnomocnik strony wyjaśniła, że stoisko handlowe, które zamierza prowadzić wnioskodawca jest stoiskiem na kołach wobec czego nie zachodzi obawa uszkodzenia pasa drogowego a wnioskowana działalność handlowo-promocyjno-kulturalna będzie prowadzona jedynie w porze dziennej od poniedziałku do soboty w godz. od 8:00 do 20:00. Zdaniem pełnomocnika strony szczególnie uzasadniony przypadek wyraża się w tym, że lokalizacja stoiska promocyjnego nie koliduje z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu kołowego oraz pieszego, czego dowodem jest to, iż w przedmiotowym czasie ul. [...] jest zajęta pod podobnego rodzaju stoiska handlowe a ruch kołowy jest wyłączony. Ponadto w czasie i miejscu objętym wnioskiem zazwyczaj trwa Jarmark Dominikański, w ramach którego na ul. [...] prowadzone są podobne stoiska handlowe, przy czym tylko nieliczne poza działalnością handlową zajmują się też promocją oraz kulturą czytelnictwa.

W ocenie Kolegium organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie wskazał, iż w rozumieniu przepisu art. 39 u.d.p. zabrania się w szczególności lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz zawężenia w inny sposób pasa drogowego. Zgodnie z wolą ustawodawcy w pasie drogowym wprowadzony został zakaz lokalizowania w nim obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a także zakaz zawężania w inny sposób pasa drogowego a odstąpienie od tego zakazu może nastąpić na podstawie art. 39 ust.3 u.d.p., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub innych urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego odbywa się wyłącznie za zezwoleniem zarządcy drogi, przy czym decyzja w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest decyzją podejmowaną przez organ w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Z oceny organu I instancji wynika że strona nie wykazała istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" pozwalającego na umieszczenie w pasie drogowym ul. [...] wnioskowanego stanowiska promocyjno-handlowego. Fakt, że wcześniej w roku 2019 (w dniu 7 sierpnia 2019 r.) zapadła decyzja zezwalająca stronie na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] na prawach wyłączności w celu ustawienia stoiska promocyjnego w terminie od dnia 07.08.2019 r. do dnia 18.08.2019 r. nie oznacza, że w niniejszej sprawie dotyczącej innej lokalizacji i czasokresu ww. stoiska handlowo-promocyjnego organ zobligowany został do wydania decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Organ I instancji w oparciu o przywołane stanowisko sądów administracyjnych wyjaśnił, że nawet gdyby wcześniejsza decyzja dotyczyła tej samej lokalizacji, to fakt posiadania przez stronę zezwoleń na zajęcie pasa drogowego we wcześniejszym okresie nie tworzy dla zajmującego ten pas drogowy żadnych praw nabytych. Wobec powyższego fakt dysponowania przez stronę wcześniej udzielonym zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego nie może stanowić "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu przywołanego art. 39 ust. 3 u.d.p.

O tym co może znajdować się w pasie drogowym decyduje wyłącznie zarządca drogi. W sprawie dotyczącej zezwolenia na kolejny okres konieczne jest zawsze dokonywanie ponownych ustaleń przy uwzględnieniu w pełni aktualnych uwarunkowań, w związku z czym fakt uzyskiwania wcześniejszych zezwoleń nawet przez wiele lat nie może stanowić sam w sobie przesłanki uzasadniającej wydawanie kolejnych zezwoleń. Podejmując w ramach tzw. uznania administracyjnego zaskarżoną decyzję organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego i zebranego materiału dowodowego brak jest możliwości udzielenia stronie zezwolenia ponieważ w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 39 ust. 3 u.d.p.

Ponadto organ I instancji, mając na uwadze podnoszoną w toku sprawy argumentację pełnomocnika wnioskodawcy odnośnie istnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" stwierdził, że o szczególnie uzasadnionym przypadku nie przesądza także charakter ul. [...], która jest deptakiem dopuszczonym tylko do ruchu pieszego oraz fakt usytuowania stoiska z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu kołowego oraz pieszego w sposób nie powodujący uszkodzenia drogi. Brak skutku w postaci zagrożenia ruchu drogowego jest jedynie dodatkową przesłanką udzielenia ewentualnego zezwolenia nie może samodzielnie stanowić podstawy uzasadniającej wydanie takiego zezwolenia. Wskazane przez stronę cele związane z promocją literatury podróżniczej i ogólnego czytelnictwa wśród społeczeństwa, a także cele związane z promocją miasta Gdańska w trakcie na wnioskowanym stanowisku w porze dziennej, nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...], która jest drogą publiczną służącą innym celom.

Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika wnioskodawcy, zgodnie z którym "w czasie i miejscu objętym wnioskiem trwa Jarmark Dominikański, w ramach którego prowadzone są na ul. [...] podobne stoiska handlowe", organ I instancji wyjaśnił, że jest to stanowisko niezgodne z prawdą, ponieważ zgodnie z załączoną do akt sprawy kopią decyzji nr GZDiZPU-6453-30(2)-2020-BW z dnia 29 czerwca 2020 r. zezwalającej organizatorowi Jarmarku Św. Dominika na zajęcie na wyłączność pasów drogowych w celu montażu, demontażu oraz ustawienia stoisk handlowych w ramach Jarmarku Św. Dominika, nie została w niej wymieniona ul. [...]. Tym samym ul. [...] zgodnie z ww. decyzją nie była przeznaczona na lokalizację stanowisk handlowych funkcjonujących w okresie letnim podczas Jarmarku. Organ wskazał, że ul. [...] jest ulicą, na której lokalizowane są ogródki gastronomiczne, stoiska z pamiątkami z Gdańska i wyrobami bursztynowymi, stoiska artystów plastyków zgodnie z wymogami określonymi zarządzeniem Prezydenta Miasta Gdańska nr 273/10 z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie określenia zasad funkcjonowania oraz udostępniania lokalizacji do prowadzenia punktów gastronomicznych oraz handlowych na terenie Miasta Gdańska.

Organ zwrócił także uwagę, że z wyjaśnień pełnomocnika strony złożonych przy piśmie z dnia 9 lipca 2021 r. wynika, że zamiarem wnioskodawcy jest prowadzenie w ww. pasie drogowym stanowiska handlowego w ramach prowadzonej działalności handlowo-promocyjno-kulturalnej.

Mając na uwadze usytuowanie przedmiotowego punktu handlowego przed lokalem handlowym w budynku przy ul. [...], organ I instancji przywołał treść § 22 ww. zarządzenia regulującego warunki dopuszczenia usytuowania punktu handlowego przed lokalem w godzinach pracy lokalu w celu promocji oferowanego towaru oraz zaproszenia do dokonania zakupu w sklepie. Taki lokal musi znajdować się na parterze lub suterenie obiektu, posiadać bezpośrednie lub pośrednie wejście z zewnątrz; w lokalu prowadzona jest wyłącznie działalność handlowa z kategorii produktów: produkty jubilerskie i pamiątki - na terenie całego miasta; kwiaty i znicze z wykluczeniem sprzedaży zniczy poza obszarem o którym mowa w § 2 pkt. 4, owoce i warzywa dla obszarów o których mowa w § 2 pkt 6. Wnioskowany przez stronę punkt handlowy nie spełniał ww. wymogów. Strona nie posiada lokalu w budynku przy ul. [...] a wnioskowane stoisko nie jest żadnym z dopuszczalnych rodzajów punktów wymienionych w § 1 ww. zarządzenia. W sytuacji, gdy wskazane zarządzenie Prezydenta Miasta Gdańska nie dopuszczało umieszczenia w pasie drogowym danego rodzaju stanowiska handlowego, to umieszczenie takiego stanowiska było nierealne .

W ocenie organu odwoławczego, odmawiając wydania wnioskowanego zezwolenia na zajęcie wskazanej części pasa drogowego, organ I instancji oceniając przesłanki warunkujące wydanie przedmiotowego zezwolenia przewidziane przepisem art. 40 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 3 u.d.p., rozważył też i poddał szerokiej ocenie brak możliwości uwzględnienia interesu strony i jego przewagi nad interesem publicznym oraz innymi wartościami. Z ustaleń organu wynika, że na ulicy [...], która nie jest częścią Jarmarku Św. Dominika, z uwagi na jej charakter nie wyznaczono lokalizacji punktów handlowych poza wyjściami przed lokal. Zarządca drogi rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, dbając o zachowanie porządku w przestrzeni publicznej nie może w sposób bezrefleksyjny doprowadzić do nadmiernej lokalizacji w tym samym pasie drogowym stanowisk handlowych, których jednocześnie funkcjonowanie może wiązać się z negatywnymi skutkami w wielu aspektach zarówno dla osób prowadzących działalność gospodarczą, jak i dla uczestników ruchu tej drogi, tak jak np. w przypadku przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji lokalu przy ul. [...]. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż organ I instancji nie widzi przeszkód, by wnioskodawca cele związane z prowadzeniem stoiska handlowo-promocyjnego realizował w ramach terenu wyznaczonego na czas Jarmarku Św. Dominika w Gdańsku bądź poza pasami drogowymi.

Z uwagi na brak zaistnienia w niniejszej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 u.d.p., a także fakt, że wnioskowane stanowisko nie spełnia kryteriów lokalizacji stanowisk handlowych na ternie Gdańska określonych zarządzeniem Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 3 marca 2020 r. organ I instancji zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, uznał, że w niniejszej sprawie brak jest okoliczności uzasadniających wydanie wnioskowanego zezwolenia, co skutkowało decyzją odmowną.

Odnosząc się natomiast do zarzutów wniesionego odwołania Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji w sposób szczegółowy wyjaśnił powody, które przesądziły o wydaniu decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w G. w celu ustawienia stoiska handlowo-promocyjnego na okres od dnia 25.07.2020 r. do dnia 16.08.2020 r. Zastosowane w niniejszej sprawie przesłanki stanowiące podstawę prawną wydanej decyzji także nie budzą wątpliwości, ponieważ przesłanka z art. 40 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 3 u.d.p. regulują, w jakich sytuacjach ustawa dopuszcza umieszczenie w pasie drogowym określonych elementów nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Analiza istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku w stosunku do zajęć pasa drogowego na zasadzie wyłączności nie znajduje uzasadnienia w rozumieniu przesłanki z art. 39 ust. 3 u.d.p. Z dyspozycji przywołanych przepisów prawa wynika wprost zakaz lokalizowania w pasie drogowym przeznaczonym do ruchu lub postoju wszystkich pojazdów oraz do ruchu pieszych określonych elementów i obiektów nie związanych z potrzebami zarządzania drogami czy potrzebami ruchu drogowego, a warunkiem odstępstwa od tego zakazu jest wystąpienie w konkretnej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku.

Umieszczenie w pasie drogowym stoiska handlowego i umieszczenie w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych czy też innych urządzeń bądź reklam stanowi odrębne sposoby wykorzystania pasa drogowego i nie ma podstaw, aby można było uznać, że udzielenie zgodnie z wnioskiem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celu ustawienia stoiska handlowego (art. 40 ust. 2 u.d.p.) tożsame jest z udzieleniem zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych, innych urządzeń czy reklam bądź prowadzenia prac budowlanych, niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 1-3 u.d.p.).

Udzielenie przedmiotowego zezwolenia powinno mieć charakter wyjątkowy, a o tym co może znajdować się w pasie drogowym decyduje zarządca drogi. Ograniczenie się zarządcy drogi do stwierdzenia braku zagrożenia ruchu drogowego czy braku niszczenia drogi, stanowi zbyt wąską ochronę pasa drogowego przed ingerencją elementów obcych w pasie i może skutkować zakłóceniami w przestrzeni publicznej. Zdaniem Kolegium stanowisko organu I instancji zostało wykazane i uzasadnione w sposób pełny i wyczerpujący dla odmowy wydania wnioskowanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w związku z czym zaskarżona decyzja nie narusza granic uznania administracyjnego i podlega utrzymaniu w mocy.

Organ odwoławczy wskazał też, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji zapewnił pełnomocnikowi strony odwołującej możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu zapewniając możliwość zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zarzut odwołania dotyczący naruszenia § 9 ust. 2 ww. zarządzenia jest bezzasadny, ponieważ przywołany przepis określa sposób lokalizacji punktów handlowych przed lokalem, przy czym chodzi tu o punkty handlowe spełniające kryteria określone tym zarządzeniem. Poza tym wnioskowane stoisko nie stanowi żadnego z dopuszczalnych rodzajów stoisk czy punktów handlowych wymienionych w § 1 wskazanego zarządzenia. Przepis § 22 rozdziału 5 ww. zarządzenia reguluje natomiast zasady dotyczące punktów przed lokalem. Stoisko handlowe objęte wnioskiem strony o wydanie zezwolenia na zajęcia pasa drogowego nie spełniało wymogów ww. zarządzenia ponieważ wnioskodawca nie posiada prawa do lokalu w budynku przy ul. [...].

Odnośnie nieuwzględnienia decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 7 sierpnia 2019 r. (nr GZDiZ.PU.6453-141(2).2019-BW), jak i akt tej sprawy (tj. decyzji zezwalającej wnioskodawcy na zajęcie pasa drogowego pasa drogowego w trakcie trwania Jarmarku Św. Dominika w okresie od dnia 07.08.2019 r. do 18.08.2019 r.) - na okoliczność mającą znaczenie w sprawie i ustanowienie przez organ I instancji, iż lokalizacja przedmiotowego stoiska stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" - Kolegium raz jeszcze podkreśliło, że decyzja ta zapadła w konkretnej indywidualnej sprawie administracyjnej i w danym stanie faktycznym. Organ I instancji rozpatrując niniejszą sprawę był uprawniony do własnych ocen i zobligowany do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z aktualnym stanem faktycznym i prawnym sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający niniejszą sprawę nie był bezwzględnie związany ocenami i rozstrzygnięciem jakie wcześniej zapadło w zbliżonej przedmiotowo sprawie przed Kolegium ani też rozstrzygnięciami własnymi jakie zapadły w sprawach z odrębnych wniosków tej samej strony o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego innej działki drogowej na terenie miasta Gdańska we wcześniejszym okresie.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania w niniejszej sprawie oraz badając zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z obowiązującymi przepisami, nie stwierdził, aby organ I instancji orzekając w oparciu o przesłanki z art. 39 ust. 1 i ust. 3 u.d.p. o odmowie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w G. celem ustawienia stoiska handlowo-promocyjnego na okres od dnia 25.07.2020 r. do 16.08.2020 r. przekroczył granice uznania administracyjnego, a w uzasadnieniu wydanej decyzji w sposób szczegółowy wyjaśnione zostały powody przyjętego w sprawie stanowiska, w związku z czym zasadnym było utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

W. C., działający przez pełnomocnika, zaskarżył ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 39 ust. 3 u.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 39 ust. 1 u.d.p. poprzez jego błędne niezastosowanie, co doprowadziło do stwierdzenia przez organ braku podstaw do zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego ze względu na nieistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, podczas gdy rozpoznanie wniosku o zajęcie pasa drogowego winno być zakwalifikowane w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p., jako zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 u.d.p.

Na wstępie uzasadnienia skargi podniesiono, że złożone w niniejszej sprawie przez skarżącego odwołanie Kolegium rozpoznawało przez okres blisko 3 lat, a zatem takie działanie organu stanowi nieuzasadnione ograniczenie wolności gospodarczej strony i nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy.

Skarżący wskazał, że faktem znanym organowi z urzędu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2021 r. (nr SKO Gd/3319/21), która zezwalała skarżącemu na zajęcie pasa drogowego w trakcie trwania Jarmarku Dominikańskiego w okresie od dnia 31 lipca 2021 r. do dnia 22 sierpnia 2021 r., a która to dotyczyła tożsamej lokalizacji jak w niniejszej sprawie. Organ zupełnie pominął fakt wydania tej decyzji, a tym samym powielił zastosowanie błędnej kwalifikacji prawnej do rozpoznania wniosku strony o zajęcie pasa drogowego, gdyż - jak uprzednio wskazało Kolegium - wniosek powinien być rozpoznany w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p., jako zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 u.d.p. Skarżący podkreślił, że organ ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku nie zaskarżył, a zatem należy uznać, iż uzasadnienie prawne jak i faktyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zostało uznane za prawidłowe przez Prezydenta Miasta Gdańska.

W ocenie skarżącego Kolegium w niniejszej sprawie nieprawidłowo zastosowało art. 40 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i ust. 3 u.d.p., co doprowadziło do stwierdzenia przez organ braku podstaw do zezwolenia na zajęcie części pasa drogowego ze względu na nieistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, podczas gdy rozpoznanie wniosku o zajęcie pasa drogowego winno być zakwalifikowane w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p., jako zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 u.d.p. "Stoisko" nie będzie obiektem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy -Prawo budowlane w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 3 u.d.p., gdyż jest "stoiskiem na kołach", a zatem nie będzie w żaden sposób przytwierdzone do gruntu. W przedmiotowym przypadku dla zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie ma podstaw do uzależnienia go od dodatkowych szczególnie uzasadnionych przypadków, o jakich stanowi art. 39 ust. 3 u.d.p. Przesłanka ta bowiem znajduje zastosowanie wyłącznie, gdy zajęcie pasa drogowego jest skutkiem "lokalizowania w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam". Planowana przez skarżącego w pasie drogowym działalność nie będzie związana z lokalizowaniem w pasie drogowym obiektów budowlanych, czy też urządzeń.

Skarżący zwrócił też uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 543/23 wydał w dniu 22 lutego 2024 r. wyrok, w którym podzielił tożsame zarzuty skarżącego w sprawie dotyczącej tej samej lokalizacji i umieszczenia takiego samego stoiska, uznając, iż organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3 u.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 39 ust. 1 u.d.p. poprzez jego błędne niezastosowanie. Należy wskazać, że organ nie zaskarżył ww. wyroku, tym samym uznając, iż zawarte w nim rozstrzygnięcie za prawidłowe.

W ocenie skarżącego przedstawione okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że zaskarżona decyzja narusza przepisy powszechnie obowiązującego prawa i została wydana z rażącym pokrzywdzeniem strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie zaś z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 21 września 2022 r., tj. dniem wejścia w życie zmian do ww. ustawy, wprowadzonych ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1768). Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 ww. ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 21 września 2022 r. prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym stosuje się przepisy tej ustawy w brzmieniu dotychczasowym.

Wniosek skarżącego obejmował żądanie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w ciągu ul. [...] w G. w celu ustawienia stoiska promocyjnego w podanych we wniosku okresach czasu. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w przedmiocie odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zajęcia pasa drogowego.

Ustawa o drogach publicznych we wskazanym wyżej brzmieniu stanowi w art. 39 ust. 1-3a, że:

Zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się: 1) lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 2) włóczenia po drogach oraz porzucania na nich przedmiotów lub używania pojazdów niszczących nawierzchnię drogi; 3) poruszania się po drogach pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia lub w sposób niezgodny z przepisami ruchu drogowego; 4) samowolnego ustawiania, zmieniania i uszkadzania znaków drogowych i urządzeń ostrzegawczo-zabezpieczających; 5) umieszczania reklam: a) imitujących znaki i sygnały drogowe oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, b) poza obszarem zabudowanym, z wyłączeniem parkingów i miejsc obsługi podróżnych; 6) umieszczania urządzeń zastępujących obowiązujące znaki drogowe; 7) niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi; 8) zaorywania lub zwężania w inny sposób pasa drogowego; 9) odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi; 10) wypasania zwierząt gospodarskich; 11) rozniecania ognisk w pobliżu drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz przejeżdżania przez nie z otwartym ogniem; 12) usuwania, niszczenia i uszkadzania zadrzewień przydrożnych (ust. 1);

Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2021 r. poz. 576 oraz z 2022 r. poz. 501) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, w tym punktów ładowania stanowiących część infrastruktury ładowania drogowego transportu publicznego, oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i tych urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają (ust. 1a);

W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7 lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Jednakże właściwy zarządca drogi: 1) może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg; 1a) odmawia wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym infrastruktury telekomunikacyjnej, jeżeli w kanale technologicznym istnieją wolne zasoby; 2) odmawia wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym reklam, jeżeli ich umieszczenie mogłoby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń, lub zmniejszenie jej trwałości, lub zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz w przypadkach, gdy reklamy nie spełniają warunków, o których mowa w art. 42a (ust. 3);

W decyzji, o której mowa w ust. 3, określa się w szczególności: rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót budowlanych jest zobowiązany do: 1) uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy albo wykonywania robót budowlanych; 2) uzgodnienia z zarządcą drogi, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego obiektu lub urządzenia, o którym mowa w ust. 3; 3) uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia (ust. 3a).

Zgodnie zaś z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.

W myśl art. 40 ust. 2 u.d.p. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.)

Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (art. 40 ust. 4 u.d.p.).

W świetle przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych należy stwierdzić, że regulacja art. 39 ust. 1 u.d.p. zabrania lokalizacji obiektów budowlanych oraz umieszczenia urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Od tego generalnego zakazu ustawodawca dopuszcza wyjątki w okolicznościach podanych art. 39 ust. 3. Uchylenie generalnego zakazu lokalizowania obiektów lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego następuje po przeprowadzeniu postępowania kończącego się decyzją administracyjną. Pozytywne załatwienie wniosku jest wyrażane w treści zezwolenia na lokalizację. Od podmiotu zainteresowanego umieszczeniem obiektu budowlanego lub urządzenia w pasie drogowym wymaga się oprócz decyzji o lokalizacji (art. 39 ust. 3) równolegle decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego wydawanej na podstawie art. 40 ust. 1 u.d.p. Artykuł 39 ust. 3 u.d.p. pozwala na lokalizowanie w pasie drogowym wyłącznie obiektów bądź urządzeń, co nie jest równoznaczne z przedmiotem lub materiałem. Zajęcie pasa drogowego przez przedmiot lub materiał może nastąpić wyłącznie na podstawie zezwolenia zarządcy drogi wydawanego na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p. Należy bowiem zwrócić uwagę, że art. 39 ust. 3 u.d.p. dotyczy zajęcia pasa drogowego przez lokalizację w nim obiektu budowlanego lub urządzenia. Pozostałe przypadki zajęcia pasa drogowego nie mieszczą się w hipotezie komentowanego przepisu. Dlatego za słuszne wypada uznać stanowisko, że zamiar rozpoczęcia w pasie drogowym działalności handlowej niełączącej się z lokalizowaniem obiektów budowlanych wymagających zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych lub też uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga zezwolenia w trybie art. 39 ust. 3 ustawy, lecz uzyskania zezwolenia wydanego w trybie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy, co znajduje potwierdzenie w treści art. 39 ust. 3a u.d.p. oraz art. 47 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/06).

Treść zezwolenia lokalizacyjnego ma nadto wypełniać wobec swych adresatów obowiązki informacyjne, w tym w szczególności obejmujące wymóg uzyskania zezwolenie zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego dotyczące prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia.

W odniesieniu do zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3, w tym nie polegające na umieszczaniu w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, nie jest wymagane uprzednie zezwolenie zarządcy drogi na lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych, o którym mowa w art. 39 ust. 3 u.d.p., a tym samym brak jest podstaw do badania, czy w sprawie wystąpiła przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, określona w art. 39 ust. 3 u.d.p., tak jak to przyjęły organy rozstrzygające przedmiotową sprawę. Ustawodawca poddał bowiem regulacji dwa różne stany obciążenia pasa drogowego w sposób odbiegający od przyjętych dlań zadań, z których pierwszy dotyczy czynności wymienionych w art. 39 ust. 1 u.d.p., w tym m.in. lokalizacji obiektu budowlanego i urządzenia niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego i reklamy, zaś drugi dotyczy zajęcia pasa drogowego na umieszczenie w pasie drogowym zlokalizowanego już tego rodzaju m.in. obiektu budowlanego, urządzenia czy reklamy (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II GSK 226/18).

Jak wynikało z treści wniosku o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie pasa drogowego drogi gminnej, stoisko przewidziane przez skarżącego do umieszczenia w pasie drogowym, nie ma być związane z gruntem, ani też w żaden sposób przytwierdzone do gruntu. Ma być stoiskiem na kołach, zatem brak jest podstaw do zakwalifikowania tego rodzaju przedmiotu do którejkolwiek z kategorii inwestycji, wymienionych w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 u.d.p. Stanowić ma zatem zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności, co wyłącza możliwość kierowania się przy rozpatrywaniu wniosku w takim zakresie przesłankami określonymi w art. 39 ust. 3 u.d.p. Przedmiotem rozpatrzenia organu winien był zatem zostać wniosek o treści w nim zawartej. Organ administracji publicznej jest bowiem związany treścią wniosku. Wniosek skarżącego nie dotyczył zezwolenia na lokalizację obiektu budowlanego lub urządzenia niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego ani reklamy, lecz zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności. Organy natomiast dokonały, w stosunku do całości objętego wnioskiem zakresu czasowego zajęcia, oceny wystąpienia przesłanek wydania zezwolenia lokalizacyjnego, nie zaś zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, czego domagał się skarżący, co uznać należy za wadliwe działanie.

Przepis art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 4 u.d.p. nie definiuje przesłanek zajęcia pasa drogowego. Nie określa też obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów kwalifikowania wniosków o udzielenie zezwoleń. Brak jakichkolwiek kryteriów w ustawie powoduje, że winien je określić organ wydający decyzję, w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ich realizację, a przede wszystkim zapewnić spełnienie celu, dla którego wydane zostaje zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Niewątpliwie analizie powinien w tym zakresie być poddany przepis art. 39 ust. 1 u.d.p. wskazujący, że zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, a także wymieniony w tym przepisie przykładowy katalog czynności objętych zakazem.

W tym miejscu Sąd pragnie nadmienić, że tożsama ocena prawna została - w analogicznej sprawie, odnoszącej się do osoby skarżącego, dotyczącej uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w tej samej lokalizacji lecz w innym okresie - wyrażona przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 22 lutego 2024 r. (sygn. akt III SA/Gd 545/23) i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni ją podzielił.

W konsekwencji, wobec stwierdzonych naruszeń przepisów prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego koniecznego do przeprowadzenia przez organy rozpoznające wniosek skarżącego, postępowanie to winno bowiem zostać ponownie przeprowadzone na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego.

Na marginesie należy zauważyć, że organ, wydając skarżącemu zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w roku 2019 zastosował właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.d.p. (vide: decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 7 sierpnia 2019 r., nr GZDiZ-PU-6453-141(2)-2019-BW/5359 – poz. 9 wg spisu treści akt administracyjnych organu I instancji).

W odniesieniu do zarzutu nieuzasadnionego przedłużenia postępowania należy wskazać, iż zarzut ten nie mógł być uznany za zasadny, gdyż wskazane uchybienie skarżący może zwalczać skutecznie, jedynie w drodze skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej.

W konsekwencji powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3 u.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 40 ust. 1 i 2 w zw. z art. 39 ust. 1 u.d.p. poprzez jego błędne niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy, a wynikającego z treści wniosku złożonego przez skarżącego, co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a., albowiem stwierdzone naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy zobowiązane będą wziąć pod uwagę powyższe wskazania, stosownie do postanowień art. 153 p.p.s.a., tj. zobowiązane będą rozpoznać wniosek na podstawie przepisów dotyczących wydawania zezwolenia na zajęcia pasa drogowego z pominięciem przesłanek wydania zezwolenia lokalizacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł, w punkcie 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kwoty 697 zł, na którą składał się wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) w wysokości 480 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).