Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 782/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot z siedzibą w Bystrej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1682/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot z siedzibą w Bystrej na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 8 czerwca 2022 r. nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.256.2019.EU.EK.KB.24 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. (dalej: stowarzyszenie) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 8 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 10 sierpnia 2017 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z 15 stycznia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: budowa drogi ekspresowej S-7 na odcinku Moczydło - Szczepanowice - Widoma - Zastów - Kraków (Ptaszyckiego/Igołomska) w wariancie III, realizowanego w kilometrażu 603+460 - 622+185 oraz 627+500 - 658+879 (dalej: przedsięwzięcie).

Wnioskiem z 4 listopada 2019 r. M.Z. (dalej: wnioskodawca) wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 15 stycznia 2015 r. Do wniosku dołączono opracowanie pn.: "Inwentaryzacja przyrodnicza działki nr [...]/1 ([...]) położonej w Biskupicach pod kątem występowania chomika europejskiego na trasie planowanego przedsięwzięcia".

Postanowieniem z 26 lutego 2020 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wznowił postępowanie. Wnioskodawca uzupełnił wniosek o kserokopię protokołu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z 20 listopada 2019 r. w zakresie występowania siedlisk chomika europejskiego. Z kolei o wznowienie postępowania z urzędu wniosło stowarzyszenie. Zdaniem stowarzyszenia, badania terenowe przeprowadzone od 28 do 29 czerwca 2019 r. wykazały na odcinku od węzła Widoma do miejsca przecięcia planowanej S-7 z drogą lokalną nr 2137K (wiadukt WS26) występowanie chomika europejskiego w miejscu planowanego przebiegu S-7.

Decyzją z 8 czerwca 2022 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z 10 sierpnia 2017 r.

Organ wskazał, że występowanie chomika europejskiego na terenie przedsięwzięcia jest nową i nieznaną organowi okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednak wskazany we wniosku stowarzyszenia raport z ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie stanowi dokumentacji przedmiotowej sprawy, a zatem kwestie z nim związane (tj. brak wskazania w jego treści występowania chomika europejskiego), pozostają poza zakresem tego postępowania i nie podlegają ocenie organu. Ponadto okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę i stowarzyszenie nie istniały w dacie wydania decyzji z 10 sierpnia 2017 r. Stwierdzenia zawarte we wniosku o wznowienie nie znajdują potwierdzenia w zgłoszonej jako dowód inwentaryzacji przyrodniczej z 7 października 2019 r. Autorka wskazała bowiem, że to według właściciela działki regularnie co roku stwierdzano nory na tym terenie i obserwowano zwierzęta, zidentyfikowane następnie przez eksperta teriologa jako gatunek chomika europejskiego. Przedstawiona dokumentacja nie pozwala ustalić, od kiedy chomik europejski występuje na terenie realizacji przedsięwzięcia oraz czy występował faktycznie na tym terenie w momencie wydawania decyzji ostatecznej, tj. 10 sierpnia 2017 r. W ocenie organu, złożony obecnie materiał dowodowy pozwala jedynie na niewątpliwe stwierdzenie, że chomik europejski występował na terenie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w 2019 r. Opinia specjalisty teriologa, z której wynika, że rozbudowana struktura nor na działce wskazuje na bytowanie tego gatunku na tym terenie od co najmniej kilku lat jest niewystarczająca. Ekspertyzy sporządzone i przeprowadzone po wydaniu decyzji ostatecznej (w przedmiotowej sprawie około dwóch lat po wydaniu decyzji ostatecznej) nie mogą zostać zaklasyfikowane jako dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ wskazał, że okoliczność wskazywana przez wnioskodawcę i stowarzyszenie jest istotna, ponieważ niewykluczone, że mogłaby wpłynąć na treść warunków realizacji przedsięwzięcia znajdujących się w decyzji z 10 sierpnia 2017 r. Należy jednak odróżnić rozstrzygnięcie w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (nadanie uprawnienia) od elementów dodatkowych decyzji, czyli warunków realizacji przedsięwzięcia. Stwierdzenie obecności chronionego gatunku chomika europejskiego na etapie wydawania decyzji ostatecznej z pewnością mogłoby wpłynąć na treść tych warunków, ale "nadal nie przesądziłoby o możliwości wydania pozytywnej decyzji środowiskowej". Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza o dopuszczalności zniszczenia siedlisk chronionych gatunków, w związku z czym zinwentaryzowanie osobników chomika europejskiego nie zwolniłoby wnioskodawcy z obowiązku uzyskania odstępstwa od zakazów z ochrony gatunkowej na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r. poz. 1098).

Skargę na powyższą decyzję wniosło stowarzyszenie.

Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko organu. Treść złożonych przez stowarzyszenie dokumentów nie potwierdzała, że spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., bowiem nie istniały nowe okoliczności faktyczne w dacie wydania decyzji ostatecznej z 10 sierpnia 2017 r. i nie były znane organowi który wydawał tę decyzję. Z dokumentów tych, nie wynika, że na dzień wydania decyzji ostatecznej chomik europejski występował na terenie realizacji przedsięwzięcia. Dokumentacja załączona do wniosku potwierdza jedynie, że chomiki występowały na tym terenie w 2019 r., nie wynika natomiast że występowały w 2017 r. tj. w czasie wydawania decyzji będącej przedmiotem wznowienia. Samo stwierdzenie w opracowaniu (inwentaryzacji) że "Rozbudowana struktura nor na działce wskazuje na bytowanie tego gatunku na tym terenie od co najmniej kilku lat" bez powołania się na konkretną datę i potwierdzające ten fakt dowody (zdjęcia nor zimowych i letnich, miejsc bytowania, żerowania, zdjęcia martwych zwierząt itp.) nie jest wystarczające "do uznania powyższego faktu". Nie jest także wystarczające stwierdzenie właściciela działki, że "regularnie, co roku" zaobserwował chomika europejskiego. Załączona ekspertyza teriologa potwierdza niewątpliwie, że chomik europejski występował na terenie przedsięwzięcia w 2019 r., ale nie ma pewności (dowodów), że bytował na tym terenie 2 lata przed wydaniem tej ekspertyzy. Występowania chomika europejskiego wcześniej (np. w 2015 r.) i później (w 2019 r.) nie rodzi domniemania, że tak było w dacie wydania ostatecznej decyzji, zwłaszcza, że jak wynika z treści dokumentów załączonych do skargi, miejsca występowania tych gryzoni zmieniają się w czasie (tak było w powiecie krakowskim, gdzie położona jest działka nr 134/1 i gdzie przebiega przedmiotowa trasa). Ponadto, z załączonych do skargi dokumentów nie wynika, że chodzi o konkretny teren przedsięwzięcia, a ogólnie: powiat miechowski, powiat krakowski i tarnowski, a to nie przesądza, że na pewno chomik europejski występował na terenie realizacji przedsięwzięcia budowy trasy S-7.

W ocenie Sądu I instancji, dokumenty załączone przez stowarzyszenie do skargi nie są istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Dokumenty te nie zostały przetłumaczone na język polski (w języku polskim są jedynie streszczenia), a ponadto dokumenty te (publikacje) potwierdzają jedynie występowanie chomika europejskiego na wybranych terenach województwa małopolskiego w latach 2010-2013 i nie potwierdzają występowania tego gatunku na terenie przedsięwzięcia w czasie wydawania decyzji ostatecznej, tj. w 2017 r.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał jego oceny. Nie doszło także do naruszenia art. 146 § 2 k.p.a. Organ prawidłowo stwierdził, że wobec braku wystąpienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie było możliwości uchylenia decyzji i rozpoznania sprawy ponownie co do istoty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło stowarzyszenie.

Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie prawa materialnego tj. art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez zaaprobowanie błędnej wykładni terminu "nowe okoliczności faktyczne" i w konsekwencji uznanie, że brak było podstaw do wznowienia postępowania.

Ponadto stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, podczas gdy istniały podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia:

1) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaaprobowanie wadliwego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego istniejącego w sprawie, a przez to braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwe załatwienie sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 146 § 2 k.p.a. przez wadliwe stwierdzenie, że pomimo istnienia podstaw do wznowienia postępowania, postępowanie nie mogłoby zostać wznowione, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.

Stowarzyszenie wniosło o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie w całości decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 8 czerwca 2022 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Stowarzyszenie wniosło o przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego pt "Opinia na temat występowania osobników chomika europejskiego w 2017 r. na polach zajętych pod budowę 87 Szczepanowice - Widoma", sporządzonego 9 lutego 2023 r. przez dr hab. inż. M.H., na okoliczność ustalenia, że na polach uprawnych, przez które przebiega obecnie trasa S7 Szczepanowice - Widoma, w 2017 r. występowały osobniki chomika europejskiego.

Stowarzyszenie wniosło także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczyło, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa między innymi istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich - art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Powyższy obowiązek oznacza między innymi uwzględnienie w decyzji środowiskowej gatunków objętych ochroną gatunkową w rozumieniu dyrektywy Rady nr 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U.UE.L.1992.206.7 z dnia 1992.07.22), do których należy chomik europejski. Nie oznacza to jednak, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może samodzielnie dopuszczać ingerencję w te gatunki, ponieważ kwestia ta jest uregulowana w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134 ze zm., obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 1478 ze zm., dalej: u.o.p.). Naczelnemu Sądowi Administracyjnymi jest znana z urzędu okoliczność, że wnioskiem z 7 października 2019 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie wniósł do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie o wydanie zgody na umyślne chwytanie, transport, niszczenie siedlisk lub ostoi, będących obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku lub żerowania, a także na umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca oraz płoszenie lub niepokojenie około 60 chomików europejskich (Cricetus cricetus). Wniosek został złożony w związku z realizacją inwestycji pn.: "Projekt i budowa drogi ekspresowej S7 Warszawa-Kraków, odcinek granica województwa świętokrzyskiego - Kraków: - Część nr 2 - odcinek realizacyjny węzeł Szczepanowice (z węzłem) - węzeł Widoma (z węzłem), długość około 14 km". Ostateczną i prawomocną decyzją z 10 czerwca 2021 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zezwolił na umyślne chwytanie, transport, niszczenie nor zlokalizowanych na terenie inwestycji, niszczenie siedlisk lub ostoi, będących obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku lub żerowania, umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca, a także płoszenie lub niepokojenie w stosunku do osobników chomika europejskiego (Cricetus cricetus) w liczbie 60 sztuk, a jeśli ilość okazów stwierdzonych w terenie będzie wyższa to odstępstwa od zakazów udzielone decyzją dotyczą całej zinwentaryzowanej populacji. Sprawa ta była przedmiotem kontroli legalności i zakończyła się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2023 r. III OSK 861/22, oddalającym skargi kasacyjnej stowarzyszenia. Uwaga ta ma o tyle istotne znaczenie, że zgoda na odstępstwo od zakazu dotyczyła realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i gatunku, którego ochrony domaga się stowarzyszenie, co potwierdza, że pomimo braku uwzględnienia tego gatunku w decyzji środowiskowej inwestor dopełnia warunków formalnoprawnych wynikających z ochrony gatunkowej w odrębnym postępowaniu, chociaż oczywiście nie w sposób, w jaki oczekiwałoby tego stowarzyszenie.

Przechodząc do kontroli instancyjnej obecnie zaskarżonego wyroku należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie stowarzyszenia, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni pojęcia "nowych okoliczności faktycznych", o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co jednak w tej sprawie nie miało miejsca. Nie budzi wątpliwości, że norma z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odnosi się do dwóch przesłanek wznowienia postępowania: nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że nie są to pojęcia synonimiczne oraz, że zarówno nowe dowody lub nowe okoliczności w sprawie muszą być nieznane organowi w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania oraz muszą w tej dacie istnieć. W tej sprawie stowarzyszenie powołało się wyłącznie na nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji środowiskowej i na ich wystąpienie przedłożyło szereg różnych dokumentów. Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organu, że dowody te nie istniały w dacie wydania decyzji środowiskowej (co nie jest kwestionowane), a zatem nie mogły stanowić przesłanki wznowienia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Poprzestanie na takim stwierdzeniu oznaczałoby w istocie błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i przesłanek wynikających z tego przepisu. Natomiast w tej sprawie właściwy organ, dokonał również oceny tych dokumentów w kontekście ich wartości dowodowej dla udowodnienia nowych okoliczności faktycznych istniejących w dacie wydania decyzji środowiskowej. Ocena ta była zatem zgodna z postulatami stowarzyszenia oraz wykładnią przedstawioną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, chociaż oczywiście organ wyprowadził na podstawie tych dowodów odmienne niż stowarzyszenie wnioski. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji akceptując w tym zakresie stanowisko organu dokonał błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a jedynie, że dokonał oceny tej przesłanki wznowienia zarówno w kontekście nowych okoliczności, jak i nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu.

W tym miejscu należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak wojewódzki sąd administracyjny, nie prowadzi co do zasady postępowania dowodowego, a więc nie przesłuchuje świadków, nie dokonuje oględzin i nie dokonuje innych czynności dowodowych w oparciu o wiedzę specjalistyczną, ponieważ na tego rodzaju postępowanie nie pozwalają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi jest w istocie ograniczone do postępowania uzupełniającego z dokumentów. Należy również pamiętać, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje wyłącznie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, uwzględniając stan prawny i faktyczny z daty jego wydania. Stąd też brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku stowarzyszenia o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci prywatnej opinii specjalistycznej z 9 lutego 2023 r., a więc opinii sporządzonej już po wydaniu w tej sprawie wyroku I instancji i ze swojej istoty nieznanej temu Sądowi w dacie orzekania. Brak jest również podstaw do oceny wartości dowodowej tego dokumentu w kontekście materiału dowodowego tej sprawy, ponieważ tego rodzaju oceny może dokonać wyłącznie orzekający w sprawie właściwy organ administracji publicznej.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaaprobowanie wadliwego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego istniejącego w sprawie, a przez to braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwe załatwienie sprawy. Zarzuty stowarzyszenia w tym zakresie sprowadzają się do stwierdzenia, że to organ powinien przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające w zakresie wystąpienia okoliczności objętych wnioskiem o wznowienie. Oczywiście rację ma stowarzyszenie, że po złożeniu wniosku o wznowienie, ciężar postępowania wyjaśniającego spoczywa na organie, co wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i jest akceptowane w literaturze przedmiotu. Nie oznacza to jednak, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że to organ jest zobowiązany do "poszukiwania" w imieniu strony wnoszącej o wznowienie postępowania, dowodów potwierdzających okoliczności wskazywane przez tę stronę, a zatem dowodów na poparcie tez, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest natomiast przede wszystkim wnikliwa i pełna ocena dowodów złożonych przez stronę oraz dowodów, które są w dyspozycji organu. Należy przy tym pamiętać, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej i co do zasady postępowanie wyjaśniające prowadzi się w kontekście przesłanek wznowienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stowarzyszenie wskazuje na konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ, nie wyjaśniając przy tym na tym, na czym to postępowanie powinno polegać lub wskazując na dokumenty i publikacje, które były przedmiotem oceny organu. Należy podkreślić, że ocena wskazanych dokumentów i publikacji była przedmiotem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela. Są to bowiem publikacje nieprzetłumaczone na język polski lub sporządzone znacznie przed wydaniem decyzji środowiskowej (np. w 2012 r. i 2013 r.), jak i dotyczące innych przedsięwzięć tego rodzaju. Ponadto, stowarzyszenie pomija także, że w ramach postępowania wyjaśniającego organ dokonał także oceny przedłożonej jako dowód na etapie postepowania opinii dra M. B. oraz G. O. z 31 sierpnia 2019 r., gdzie wskazano, że zaobserwowane w wiosną i latem 2019 r. nory chomika europejskiego było norami tegorocznymi. Z opinii tej nie wynika także, że gatunek ten występował na tym terenie w dacie wydania decyzji środowiskowej, szczególnie uwzględniając wynikające z innych dokumentów w prawie zjawisko migracji chomika europejskiego.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 146 § 2 k.p.a. przez wadliwe stwierdzenie, że pomimo istnienia podstaw do wznowienia postępowania, postępowanie nie mogłoby zostać wznowione, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Sąd I instancji nie zaprezentował takiego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniając jedynie, że samo wznowienie postępowania nie skutkuje zmianą rozstrzygnięcia w decyzji środowiskowej (np. odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia). Jest to stanowisko prawidłowe i zgodne ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.