Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3173/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia WSA del. Czesława Nowak-Kolczyńska /spr./ po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 849/13 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 849/13, oddalił skargę M.B. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [..] lipca 2013 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Starosta Łęczyński, po rozpoznaniu wniosku M.Z., decyzją z dnia [..] lipca 2009 r. udzielił pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z układem komunikacji wewnętrznej, przyłączami - kanalizacyjnym i wodociągowym - na działkach nr [..], [..], [..] i [..] w C.

Wojewoda Lubelski, decyzją z dnia [..] września 2009 r. uchylił tę decyzję, a sprawę przekazał Staroście do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia rozwiązań lokalizacyjnych i komunikacyjnych na działce oraz dokonania oceny prawidłowości usytuowania miejsc parkingowych i kontenera na odpady w sposób określony w projekcie budowlanym.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta Łęczyński postanowieniem z dnia [..] października 2009 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości we wniosku i projekcie budowlanym. Po uzupełnieniu przez inwestora wskazanych w tym postanowieniu braków organ pierwszej instancji decyzją z dnia [..] grudnia 2009 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Decyzją z dnia [..] marca 2010 r. Wojewoda Lubelski ponownie uchylił wydane w sprawie pozwolenie na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście Łęczyńskiemu, wskazując organowi na uchybienia proceduralne oraz brak wyjaśnienia kwestii aktualności zawartych w projekcie budowlanym oświadczeń i podpisów projektantów oraz sprawdzającego.

Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji po raz trzeci decyzją z dnia [..] maja 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.Z. pozwolenia na budowę, a Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [..] sierpnia 2010r. utrzymał tę decyzję w mocy.

Następnie wyrokiem z dnia 8 lutego 2011r., II SA/Lu 661/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił obie te decyzje wskazując na braki w dokumentacji i naruszenie m.in. przepisów § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), dotyczących lokalizacji miejsc postojowych.

Decyzją z dnia [..] sierpnia 2011 r. Starosta Łęczyński po raz kolejny udzielił F.H.– U. M. M.Z. pozwolenia na budowę, jednak Wojewoda Lubelski uchylił tę decyzję w dniu [..] grudnia 2011 r. stwierdzając, że przedłożony projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z § 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczącym usytuowania miejsc parkingowych w stosunku do granic działki i obiektów budowlanych.

W dniu [..] marca 2012 r. organ I instancji ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę, a Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [..] maja 2012 r. utrzymał tę decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 656/12 WSA w Lublinie uchylił obie te decyzje wskazując na niespójność projektu wewnętrznych instalacji elektrycznych z projektem architektonicznym oraz nieprawidłowości w opracowaniu charakterystyki energetycznej budynku i numeracji kart projektu.

Decyzją z dnia [..] kwietnia 2013 r. Starosta Łęczyński, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.

Wojewoda Lubelski utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że przedłożony projekt został poprawiony i uzupełniony z uwzględnieniem uwag zawartych w wyroku WSA w Lublinie z dnia 4 października 2012 r. II SA/Lu 656/12 i jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm., dalej jako "rozporządzenie z 2003 r."), zawiera nową numerację stron, posiada aktualne opinie, uzgodnienia i sprawdzenia, zaświadczenia projektantów i sprawdzających o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wymagane w art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., powoływanej jak Prawo budowlane lub p.b.).

Wojewoda ustalił, że działka nr [..], objęta inwestycją, leży w terenie objętym planem miejscowym zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy C. z dnia 16 listopada 2001 r., Nr XXIII/173/01 (Dz.Urz. Woj. Lub. Nr 19, poz. 489 ze zm.). Znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem B120U, przeznaczonym pod tereny zabudowy usługowej, który przewiduje nieprzekraczalną linię zabudowy dla budynku jednokondygnacyjnego od krawędzi drogi wojewódzkiej 30,0 m, dopuszczalną 60% zabudowę powierzchni działki i obowiązek urządzenia co najmniej jednego miejsca parkingowego na każde 20 m powierzchni handlowej. Wskazał, że pismem z czerwca 2009 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie zaakceptował przedłożony plan zagospodarowania działki i wyraził zgodę na usytuowanie w pasie drogi krajowej dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, a pismem z dnia 3 listopada 2009 r. uzgodnił zbliżenie projektowanego budynku w odległości min. 25 m od krawędzi drogi wojewódzkiej. Wojewoda uznał, że inwestycja nie uniemożliwia zagospodarowania sąsiednich nieruchomości w sposób zgodny z przepisami techniczno -budowlanymi i planem miejscowym.

Budynek został zaprojektowany w stosunku do budynków istniejących na sąsiednich działkach w odległości mniejszej niż wymagana w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, dlatego zastosowano tryb przewidziany w art. 9 ustawy – Prawo budowlane i inwestor uzyskał zgodę Starosty Łęczyńskiego na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących lokalizacji projektowanego pawilonu handlowego. Parametry działki inwestora uzasadniają takie odstępstwo, które posiada pozytywne uzgodnienia rozwiązań projektowych rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarno - epidemiologicznych i BHP. Projekt zagospodarowania działki i układ komunikacyjny spełniają wymogi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wojewoda wyjaśnił też, że w wyroku z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 657/12 WSA w Lublinie badał te same, co podnoszone obecnie w odwołaniu, zarzuty naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a wskazane przez Sąd błędy zostały wyeliminowane przez organ I instancji. Sąd nie potwierdził przy tym naruszenia art. 32 Konstytucji uznając, że inwestycja nie ograniczy ponad przeciętną miarę możliwości zabudowy działki skarżących.

Skargę na powyższą decyzję złożył M.B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") organy orzekające w sprawie związane były wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 4 października 2012 r., w którym Sąd uwzględnił częściowo zarzuty skargi, stwierdzając, że projekt budowlany jest niekompletny w tym sensie, że część tego projektu odnosi się do stanu projektowanego budynku przed dokonaniem zmian w projekcie w zakresie dokumentacji architektonicznej. Sąd wskazał, że obliczenia zawarte w projekcie oświetlenia zostały dokonane z uwzględnieniem powierzchni pomieszczeń (hali sprzedaży, pokoju biurowego nr 1 i komory przyjęć towarów), które w dokumentacji projektowej (na k. 296, 75, 327, 328, 316, 317 i 76) nie zostały jednolicie określone, a w konsekwencji budzi wątpliwości charakterystyka energetyczna budynku. W projekcie wewnętrznych instalacji elektrycznych (k. 261, 263, 264) przewidziano usytuowanie okapu nad wejściem do budynku - nad działką skarżącego nr [..], a więc niespójnie z pozostałą dokumentacją i z naruszeniem § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Poza powyższymi uchybieniami Sąd nie stwierdził innych naruszeń przepisów prawa podnoszonych w skardze, w szczególności przepisów techniczno – budowlanych zawartych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Sąd ocenił, iż rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględnił wytyczne WSA zawarte w wyroku z dnia 4 października 2012 r. II SA/Lu 656/12.

Dokumentacja projektowa została poprawiona i uzupełniona, nie ma zatem podstawy do odmowy zatwierdzenia tego projektu i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę. Uwzględnione w projekcie oświetlenia powierzchnie pomieszczeń są obecnie zgodne z pozostałą częścią dokumentacji – powierzchnia hali sprzedaży na kartach 75 i 97 (na k. 96 nie określono jej) wynosi 179,13 m2 (a z wiatrołapem 183,25 m2), powierzchnia pokoju biurowego nr 1 – 17,81 m2 (na kartach 314 i 75), a powierzchnia komory przyjęć towarów wynosi 41,77 m (na kartach 76 i 328). Obecnie nie ma zatem sprzeczności w dokumentacji projektowej, mogącej mieć wpływ na wiarygodność charakterystyki energetycznej budynku.

Ponadto aktualny projekt (część opisowa i rysunki) nie przewiduje usytuowania wiatrołapu nad działką nr [..] należącą do skarżącego – nie ma więc naruszenia § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a zarzut ograniczenia prawa własności skarżącego jest niezasadny. Wizualizacja na karcie nr 95, na którą wskazuje skarżący, nie jest bowiem rysunkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia, dlatego nie ma ona charakteru wiążącego.

Pozostałe zarzuty skargi sprowadzają się w większości do kwestionowania przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań projektowych - lokalizacji drzwi ogniowych do pomieszczenia na zbiornik oleju opałowego, wysokości stopni schodów, powierzchni pomieszczenia kotłowni, wysokości progu drzwi zewnętrznych do kotłowni – które jak wskazał Sąd w powołanym wyżej wyroku - nie podlegają ocenie merytorycznej organu, a ich zgodność z przepisami i wiedzą techniczną zapewniają projektanci, którzy potwierdzają ją stosownymi oświadczeniami. W przedmiotowej sprawie wszyscy projektanci (opracowujący poszczególne części projektu) złożyli takie oświadczenia wraz z aktualnymi oświadczeniami uzupełniającymi z datą 24 kwietnia 2013 r. Ponadto w aktach znajdują się zaświadczenia właściwych organów samorządu zawodowego o posiadaniu przez nich odpowiednich uprawnień. Wprawdzie zaświadczenia te są kserokopiami, jednak obowiązujące przepisy nie wymagają, by składane były one w oryginałach. Okoliczność, że ich zgodność z oryginałem została potwierdzona przez projektanta - co kwestionuje skarżący – nie ma zatem znaczenia, a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 i art. 12 ust. 7 pkt 3 ustawy oraz art. 76 a § 2 k.p.a.).

Wbrew zarzutom skargi - znajdujące się w aktach uzgodnienie Zarządcy Dróg Wojewódzkich w Lublinie z czerwca 2009 r. jest prawidłowe. Wprawdzie zostało ono wydane w oparciu o mapę zagospodarowania działki, na której naniesionych jest 10 miejsc parkingowych, a – jak wynika z aktualnego, zmienionego projektu – k. 67 i 70 – obecnie przewidywanych jest 9 miejsc (wyliczonych w stosunku do powierzchni hali sprzedaży wynoszącej 179,13 m2), to jednak okoliczność ta nie powodowała konieczności uzyskiwania nowego uzgodnienia. Przedmiotem tego uzgodnienia była bowiem lokalizacja 2 miejsc parkingowych w pasie drogi wojewódzkiej, a to nie zmieniło się, co wynika wprost z części opisowej projektu zagospodarowania terenu działki (k. 67). Ponadto z tej części projektu wynika, że zapewniono 1 miejsce parkingowe dla osób niepełnosprawnych bezpośrednio przy wejściu do pawilonu – co czyni bezzasadnym zarzut dotyczący braku określenia w projekcie warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne.

Skarżący zarzuca również niespójność dokumentacji projektowej, jednak zarzutów tych nie określa jasno, dlatego nie jest możliwe pełne odniesienie się do nich przez Sąd.

Wskazuje m.in. na rozbieżności w dokumentacji projektowej w zakresie powierzchni kotłowni, jednak nie podaje, gdzie dokładnie te rozbieżności występują. Kwestionuje doliczenie do powierzchni kotłowni miejsca usytuowania zbiornika na olej opałowy, co jest – jak wyżej wskazano – okolicznością podlegającą ocenie projektanta, a nie organu architektonicznego. Wbrew zarzutom skargi projekt obejmujący kotłownię (projekt architektoniczno – budowlany, k.72 - 95) został sporządzony i podpisany przez projektanta i sprawdzającego z datą 24 kwietnia 2013r. (k. 72) – wątpliwości skarżącego w tej sytuacji są zatem niejasne. Wprawdzie ostatnia karta części opisowej tego projektu, na której znajduje się również podpis projektanta (k. 82) jest kserokopią, ale wobec umieszczenia stosownych podpisów na stronie tytułowej tej części projektu - nie stanowi to uchybienia. Przepisy § 3 i § 4 rozporządzenia wymagają bowiem podpisów (wraz z datami) jedynie na stronie (stronach) tytułowej i na rysunkach.

Skarżący zarzuca również niewiarygodność charakterystyki energetycznej, jako nieodpowiadającej aktualnej kubaturze budynku, ale nie podaje w odniesieniu do jakich danych i na jakich kartach projektu występują rozbieżności mogące mieć wpływ na tę charakterystykę. Na nieprawidłowości w tym zakresie wskazywał już WSA w Lublinie w wyroku z dnia 4 października 2012 r., a - jak wyżej wyjaśniono - w wykonaniu jego wytycznych dokumentacja projektowa dotycząca określenia powierzchni hali sprzedaży, pomieszczenia biurowego nr 1 oraz komory przyjęć towarów została poprawiona i uzupełniona. Skarżący wskazuje wprawdzie obecnie na wadliwe obliczenie natężenie oświetlenia w pomieszczeniu biurowym nr 2, ale nie precyzuje na czym wadliwość ta polega, ogólnie stwierdzając, że "uchybienie to dotyczy lokalizacji okien i drzwi". Powierzchnia tego pomieszczenia została natomiast jasno określona (k. 321 – 327), nie ma więc podstaw do kwestionowania dokonanych na jej podstawie wyliczeń, co mogłoby mieć wpływ na charakterystykę energetyczną budynku.

Również kwestionowana przez skarżącego powierzchnia kotłowni została jednoznacznie określona – wynosi ona 17,51 m2, a projekt nie zawiera "poprzedniego planu", na którym miałaby ona inną wielkość, co sugeruje skarżący.

Pozostałych zarzutów naruszenia § 59, § 68 ust. 1, 137 ust. 5 i 6, § 97, § 136 ust.5, 7, 9, 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych skarżący nie uzasadnił, przy czym zarzuty dotyczące § 59, § 68 ust. 1 i § 137 ust. 5 i 6 były już przedmiotem kontroli WSA w Lublinie, który w powoływanym wyroku z dnia 4 października 2012r. w sprawie II SA/Lu 656/12, nie stwierdził ich naruszenia.

Nie są zasadne również zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 10 K.p.a. - skarżący S.B. brał bowiem udział w postępowaniu administracyjnym, a jak wynika z pisma z dnia 26 sierpnia 2013r. decyzja organu odwoławczego została doręczona jego pełnomocnikowi. Organ nie ograniczył więc praw skarżącego jako strony, a skarżący wniósł następnie skutecznie skargę w niniejszej sprawie. Poza tym - wbrew zarzutom skargi - doręczenie decyzji administracyjnej choćby jednej ze stron powoduje, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Doręczenie zaskarżonej decyzji M.B. (jego pełnomocnikowi) spowodowało zatem, że decyzja ta wywołała skutki prawne.

W ocenie Sądu, skoro przedłożony w sprawie projekt jest kompletny, również w tym sensie, że nie zawiera rozbieżności uniemożliwiających jednoznaczne ustalenie jego treści, posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia, aktualne zaświadczenia projektantów i sprawdzających o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wymagane w art. 20 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, inwestor posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a inwestycja zgodna jest z planem miejscowym, to organ nie mógł odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a wobec braku naruszenia także przepisów procesowych, zaskarżonej decyzji nie można uznać za wadliwą.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

M.B. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z 110 k.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi pomimo, że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa przez organ administracyjny, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania, tj. okoliczność, że organ wydał zaskarżoną decyzję z pominięciem strony niniejszego postępowania tj. S.B., który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, i tym samym błędne uznanie przez Sąd, że doręczenie decyzji administracyjnej choćby jednej ze stron powoduje, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego;

art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienie się przez Sąd I instancji do zarzutów naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa procesowego /sformułowanych w pkt I skargi/ oraz przepisów prawa materialnego /sformułowanych w pkt II ppkt 1,2,4, skargi/ podnoszonych przez skarżącego w skardze z dnia 14 sierpnia 2013r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że podniesione w skardze zarzuty niewątpliwie miały znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji organu administracyjnego, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie oceny poprawności toku wywodu i rozumowania dokonanych przez Sąd I instancji, które doprowadziły do wydania przedmiotowego orzeczenia;

art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw, z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd, przejawiające się w zaniechaniu wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i nie wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, argumentując taką postawę rzekomą niejasnością i nieścisłością zarzutów sformułowanych w skardze z dnia 14 sierpnia 2013r. oraz rzekomym brakiem ich uzasadnienia i szczegółowego wskazania w w/w skardze konkretnych rozbieżności w dokumentacji projektowej i w konsekwencji bezpodstawne oddalenie skargi, w sytuacji gdy Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów, a nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, przy czym w tym zakresie nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami;

art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 34 ust. 3 pkt. 3) lit. a) i art. 35 ust. 1 pkt. 3) ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd, przejawiające się w zaniechaniu wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i niebraniu z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa a w szczególności na niesprawdzeniu, czy przedmiotowy projekt budowlany zawiera wszelkie wymagane prawem oświadczenia o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, w sytuacji, gdy Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów, a nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, przy czym w tym zakresie nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami,

art. 153 p.p.s.a. poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że organy administracji były związane jedynie wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 3 października 2012r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 656/12, w sytuacji gdy organy te były również związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lutego 2011r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 661/10 i zawartą w nim oceną prawną;

II. prawa materialnego tj.:

1. art. 34 ust. 3 pkt 2 in fine w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7 § 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji, że przedmiotowy projekt budowlany jest kompletny, w sytuacji gdy nie zawiera on opisu dostępności projektowanego obiektu budowlanego dla osób niepełnosprawnych, który to opis zgodnie z w/w normą stanowi obligatoryjny element projektu budowlanego sporządzanego dla obiektów budowlanych użyteczności publicznej;

2. art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 11 ust, 2 pkt 7 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji, że przedmiotowy projekt budowlany jest kompletny, w sytuacji, gdy projekt wewnętrznych instalacji elektrycznych z projektem oświetlenia załączony do przedmiotowego projektu budowlanego jest wewnętrznie sprzeczny i nie odnosi się do budynku o architekturze szczegółowo przedstawionej w części architektonicznej projektu;

3. art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 11 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji, że przedmiotowy projekt budowlany jest kompletny, w sytuacji, gdy załączona do projektu dokumentacja dotycząca charakterystyki energetycznej budynku jest sprzeczna w swej treści z rozwiązaniami przyjętymi w projekcie budowlanym, w szczególności w zakresie odmiennej kubatury budynku, a zatem nie może być uznana za dotyczącą projektowanego budynku;

4. art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 11 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji, że przedmiotowy projekt budowlany jest kompletny, w sytuacji, gdy zachodzi rozbieżność pomiędzy częścią opisową i graficzną złożonego projektu w zakresie przyjętych rozwiązań w zakresie zabezpieczenia pożarowego pomieszczenia kotłowni jak również w zakresie rzeczywistej powierzchni budynku;

5. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wizualizacja zawarta na karcie nr 95 nie jest rysunkiem w rozumieniu przepisów w/w rozporządzenia w sytuacji, gdy część rysunkowa projektu architektoniczno- budowlanego obiektu budowlanego powinna przedstawiać elewacje w liczbie dostatecznej do wyjaśnienia formy architektonicznej obiektu budowlanego oraz jego wyglądu zewnętrznego ze wszystkich widocznych stron, z określeniem graficznym lub opisowym na rysunku wykończeniowych materiałów budowlanych i kolorystyki elewacji, które to informacje przedstawione są m.in. na rysunku zawartym na karcie 95.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w jej granicach, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 p.p.s.a.), której w niniejszym postępowaniu nie stwierdził.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, okoliczność pominięcia strony postępowania, przez niedoręczenie decyzji organu II instancji S.B. mogła stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, ale tylko na żądanie strony, która nie brała udziału w postępowaniu. Nie mógł więc odnieść zamierzonego skutku poniesiony przez M.B. zarzut kasacyjny naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, z art. 40 § 2, art. 109 k.p.a., art. 10 § 1 i art. 110 k.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi pomimo, że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa przez organ administracyjny, stanowiące przesłankę wznowienia postępowania, tj. okoliczność, że organ wydał zaskarżoną decyzję z pominięciem strony niniejszego postępowania tj. S.B., który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, i tym samym błędne uznanie przez Sąd, że doręczenie decyzji administracyjnej choćby jednej ze stron powoduje, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego;

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało stanowisko, że na przesłankę wznowieniową niebrania udziału w postępowaniu może powoływać się wyłącznie strona, która bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, nie zaś inne podmioty (por. wyroki NSA z dnia: 29 czerwca 2016 r., II OSK 2321/14; 16 grudnia 2014 roku II OSK 1274/13; 17 stycznia 2012 roku II OSK 2060/10).

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienie się przez Sąd I instancji do zarzutów naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa procesowego /sformułowanych w pkt I skargi/ oraz przepisów prawa materialnego /sformułowanych w pkt II ppkt 1,2,4, skargi. Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę działalności organu administracji publicznej badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [..] lipca 2013 r. w zakresie objętym granicami sprawy.

W szczególności, Sąd odniósł się do zarzutów sformułowanych w skardze z dnia 14 sierpnia 2013 r. uchybienia przepisom postępowania, art. 7, 8, 11, 15, 77 § 1, 80, 107 § 1, 140 oraz 40 § 2 w zw. z art. 109, 10 i 145 § 1 k.p.a. nie stwierdzając zasadności tego zarzutu. Sąd wskazał też na bezpodstawność zarzutów skargi w zakresie obrazy prawa materialnego. W ramach obowiązków projektanta została dokonana ocena zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie stwierdzono potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b.). Trafnie Sąd zaakceptował stanowisko organu, iż oświadczenie projektanta oraz sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada wymogom art. 20 ust. 4 p.b.

Prawidłowa jest też argumentacja Sądu, iż organ architektoniczno–budowlany nie jest uprawniony do oceny zastosowanych rozwiązań projektowych w projekcie budowlanym, a więc nie jest on także uprawniony do stwierdzenia ewentualnych naruszeń warunków techniczno–budowlanych w zakresie przyjętych rozwiązań. Wynika to wprost z art. 35, że tylko projekt zagospodarowania działki podlega kontroli organu architektonicznego i z art. 20, zgodnie z którym to na uprawnionych projektantach spoczywa odpowiedzialność za treść projektu budowlanego. Sąd wskazał na różny zakres oceny dokonywanej w stosunku do części projektu budowlanego obejmującej projekt zagospodarowania oraz części obejmującej projekt architektoniczno–budowlany i znacznie ograniczony zakres badania w ostatnio wymienionym przypadku. Taki stan prawny jest następstwem uchylenia z dniem 11 lipca 2003 r., na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), przepisu ust. 2 art. 35 Prawa budowlanego, który przewidywał możliwość badania przez właściwy organ zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. Na tle obowiązującej po zmianach regulacji prawnej wskazuje się zaś na zasadę, zgodnie z którą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponosi wyłącznie projektant oraz – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu – sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane).

Organ architektoniczno-budowlany nie jest więc uprawniony do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub z innymi przepisami prawa poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Organ poza przeprowadzoną kontrolą zgodnie z przepisami prawnymi, nie miał obowiązku prowadzenia ani dodatkowych badań, ani ustaleń pod względem możliwości technicznych jego wykonania. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Powyższe potwierdza także treść ust. 4 art. 35 Prawa budowlanego, który stwierdza jednoznacznie, że nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli są spełnione wymogi określone w art. 32 ust. 4 i ust. 1 omawianego artykułu. Tym samym wykluczona została możliwość nakładania na inwestora przez organ administracji architektoniczno-budowlanej dodatkowych obowiązków, poza określonymi w tych przepisach (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. II OSK 1517/09).

Sąd Wojewódzki odniósł się też i ocenił jako niezasadne zarzuty kwestionujące przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe - lokalizacji drzwi ogniowych do pomieszczenia na zbiornik oleju opałowego, wysokości stopni schodów, powierzchni pomieszczenia kotłowni, wysokości progu drzwi zewnętrznych do kotłowni - które jak wskazał Sąd w powołanym wyżej wyroku - nie podlegają ocenie merytorycznej organu, a ich zgodność z przepisami i wiedzą techniczną zapewniają projektanci, którzy potwierdzają ją stosownymi oświadczeniami. Zarzut kasacji, o braku odniesienia się Sądu do naruszenia prawa materialnego w zakresie punktu II podpunktu 2 skargi jest nieuzasadniony, bowiem powyższa ocena Sądu odnosiła się do naruszenia § 8 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Potwierdzenie w aktach sprawy znajduje stanowisko Sądu, iż wszyscy projektanci (opracowujący poszczególne części projektu) złożyli oprócz oświadczeń również aktualne oświadczenia uzupełniające z datą 24 kwietnia 2013 r. Do decyzji organu I instancji zostały też załączone wszystkie części projektu budowlanego i zarówno na stronie tytułowej jak i w poszczególnych częściach znajdują się imiona i nazwiska projektantów opracowujących poszczególne części projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, oraz datą opracowania i podpisami. Te dane znajdują się też na stronie tytułowej projektu budowlanego. A na rysunkach wchodzących w skład projektu budowlanego umieszczono metrykę projektu zawierającą imię i nazwisko projektanta (projektantów), specjalność i numer uprawnień budowlanych, datę i podpis. Odpowiada to wymogom § 3 ust. 1 pkt 4 i § 4 ust. 1 pkt 3 wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.

Wbrew twierdzeniom kasacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zbadał i ocenił prawidłowość działań organu w zakresie weryfikacji przedłożonego projektu budowlanego, jego kompletności i wymagań objętych przepisami art. 34 ust. 3 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Do projektu budowlanego załączone zostały oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw mediów oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci, a także wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. [..] lipca 2014 r. oświadczenia te były ważne, w szczególności warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z dnia [..] lipca 2011 r. zachowały aktualność, jako wydane na okres dwóch lat liczony od dnia ich doręczenia. Stanowisko Sądu I instancji w tej kwestii należy więc uznać za całkowicie prawidłowe.

Załączony projekt budowlany również w zakresie przepisu art. 34 ust. 3 pkt 2 p.b. spełnia wymogi w nim przewidziane. Zgodnie z jego treścią, projekt budowlany powinien zawierać projekt architektoniczno-budowlany określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych. Warunki techniczne zostały poddane weryfikacji przez projektantów i sprawdzających i jednoznacznie ocenione jako zgodne z przepisami prawa i zasadami wiedzy techniczne i w tym zakresie wiążące dla organu architektoniczno-urbanistycznego i tak też ocenione przez Sąd.

Ponadto Sąd zaznaczył, iż z części opisowej projektu zagospodarowania działki wynika, że zapewniono 1 miejsce parkingowe dla osób niepełnosprawnych bezpośrednio przy wejściu do pawilonu – co czyni bezzasadnym zarzut dotyczący braku określenia w projekcie warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne (art. 34 ust. 2 pkt 2 in fine w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 p.b. i § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.).

Natomiast zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z wymogami wynikającymi z § 11 ust. 2 pkt 4, 5 i 7 cyt. rozporządzenia w zakresie sposobu zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich, a także zamieszczenia podstawowych danych technologicznych oraz współzależności urządzeń i wyposażenia związanego z przeznaczeniem obiektu i jego rozwiązaniami budowlanymi, objęta jest oświadczeniami projektanta i sprawdzającego. Podobnie jak rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji i urządzeń budowlanych: sanitarnych, ogrzewczych, wentylacji grawitacyjnej, grawitacyjnej wspomaganej i mechanicznej, chłodniczych, klimatyzacji, gazowych, elektrycznych, telekomunikacyjnych, piorunochronnych, a także sposób powiązania instalacji obiektu budowlanego z sieciami zewnętrznymi wraz z punktami pomiarowymi, założenia przyjęte do obliczeń instalacji oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, z uzasadnieniem doboru, rodzaju i wielkości urządzeń (§ 11 ust. 2 pkt 7 cyt. rozporządzenia).

Sąd Wojewódzki odniósł się więc do wszystkich zarzutów skargi, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wad, które by uniemożliwiały kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. Bo oprócz tego, że zawiera wymagane prawem części (zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie), to zawarte wywody są jasne, logiczne i pozwalają odtworzyć przebieg rozumowania sądu i powody rozstrzygnięcia. Wynika z nich, iż sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji w jej całokształcie nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a ) według kryterium zgodności z prawem wyznaczonym przez art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). A nie stwierdzając naruszenia prawa uprawniony był do zastosowania normy z art. 151 p.p.s.a.

Nie było więc podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw, z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd, przejawiające się w zaniechaniu wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i nie wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Zważywszy, że skarżący kasacyjnie nie uzasadnił tego zarzutu przez wskazanie, w czym upatruje braku wnikliwości Sądu i jakich naruszeń prawa nie dostrzeżono, co uniemożliwia szersze odniesienie się do tego zarzutu.

Za trafną należy też uznać ocenę Sądu I instancji, iż organ uwzględnił wskazania i ocenę prawną WSA zawartą w wyroku z dnia 4 października 2012 r. II SA/Lu 656/12.

Nie można zaś uwzględnić zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że organy administracji były związane jedynie wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 3 października 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 656/12, w sytuacji gdy organy te były również związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lutego 2011r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 661/10 i zawartą w nim oceną prawną. Skarżący kasacyjnie stawiając ten zarzut nie wskazał w jakim zakresie i jakich konkretnie ocen i wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r. , II SA/Lu 661/10, organ nie wziął pod uwagę. Zarzut ten nie może więc odnieść oczekiwanego skutku. Zwłaszcza, że Sąd Wojewódzki zajął stanowisko w kwestiach, na które zwrócono uwagę uzasadniając ten zarzut. Sąd przeprowadzając analizę dokumentacji projektowej w zakresie oświetlenia poszczególnych powierzchni pomieszczeń ocenił, iż obecnie nie ma sprzeczności mogącej mieć wpływ na wiarygodność charakterystyki energetycznej budynku. Ponadto wskazał, iż aktualny projekt (część opisowa i rysunki) nie przewiduje usytuowania wiatrołapu nad działką nr [..] należącą do skarżącego. A wizualizacja na karcie nr 95, na którą wskazuje skarżący, nie jest rysunkiem w rozumieniu przepisów cyt. rozporządzenia, dlatego nie ma ona charakteru wiążącego. Stanowisko to, jako znajdujące odzwierciedlenie w materiale sprawy, zasługuje na pełną aprobatę.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i orzekł jak w sentencji wyroku, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.