Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1483/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 § 2, art. 81 § 1, art. 71a § 1 i 9
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 174 pkt 2, art. 176, art. 183 § 1, art. 183.
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Protokolant Cezary Bajorek, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2997/21 w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 października 2021 r., nr 1401-IEE1.711.1.158.2021.13.AC w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2997/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) oddalił skargę J. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 29 października 2021 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła rażące naruszenie:

1) art. 71a § 9 w związku z art. 89 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni wskazanych przepisów, co skutkowało błędnym uznaniem, iż doręczenie Skarżącej zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 2 sierpnia 2019 r. w dniu 7 sierpnia 2019 r., w sytuacji gdy przed dniem zajęcia między Skarżącą, a dłużnikiem istniały zlecenia transportowe (umowy o charakterze jednorazowym, a nie stałym), z których wierzytelności stały się wymagalne i zostały opłacone już po dniu otrzymania zawiadomienia o zajęciu, rozciąga się również na wierzytelności ze stosunków umownych (zleceń transportowych), zawartych między stronami po dokonanym zajęciu, a więc nie istniejących przed otrzymanym zawiadomieniem o zajęciu;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. polegające na zaniechaniu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, konsekwencją którego było stwierdzenie braku podstaw uchylenia się strony od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo braku istnienia tych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstały po dokonaniu zajęcia z tytułu dostaw, robót i usług związanych z zawartymi umowami po dniu otrzymanego zajęcia.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik) z dnia 14 czerwca 2021 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Wbrew prezentowanemu w niej stanowisku zaskarżony wyrok nie narusza art. 89 § 2 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Z przepisu tego wynika, że: 1) zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu; 2) zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Zatem z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, zajęciu podlegają nie tylko istniejące wierzytelności ale również wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, które nie istniały w chwili zajęcia. Przepis ten nie uzależnia możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności od istnienia chociaż jednej wierzytelności na dzień zajęcia, albo istnienia w dniu zajęcia stosunku prawnego (umów), jak twierdzi skarżąca. Istotne jest, aby przyszłe wierzytelności były należne z tytułu dostaw, robót i usług. Jest to przepis rygorystyczny, ale zmienić go może tylko ustawodawca. Argumenty Skarżącej są racjonalne, lecz pozaprawne.

Sąd pierwszej instancji przyjął korzystną dla Skarżącej wykładnię 89 § 2 u.p.e.a., bo uznał, iż warunkiem zajęcia przyszłych wierzytelności jest istnienie w chwili zajęcia chociaż jednej wierzytelności. Biorąc pod uwagę nawet tę korzystną wykładnię, stwierdzić należy, że organy wykazały istnienie wierzytelności na ten moment, a był to dzień 7 sierpnia 2019 r. W zaskarżonym postanowieniu podano numery i daty faktur, z których wynika, że na dzień otrzymania przez Skarżącą zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zobowiązanej A. K., Skarżąca posiadała względem niej wierzytelności. Na podstawie plików JPK oraz zaleceń transportowych i faktur przekazanych przez pełnomocnika Skarżącej ustalono, że po 7 sierpnia 2019 r. Skarżącej przysługiwały od A. K. wierzytelności w wysokości [...] zł. Ustalenia organów nie zostały podważone w skardze kasacyjnej, zatem są one wiążące dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wprawdzie w petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, ale nie zostały one uzasadnione zgodnie z wymogami art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a. Wyjaśnić więc trzeba, że w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (art. 183 P.p.s.a.).

Z art. 176 P.p.s.a. wynika, że wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej i szczegółowo je uzasadnić. Zatem autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do powołania przepisów prawa, które w jego ocenie zostały naruszone i przytoczenia ich treści, jak uczyniono w niniejszej skardze kasacyjnej, lecz ma obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienia tym przepisom. Jak już powiedziano, z obowiązku tego Skarżąca nie wywiązała się, nie wykazała bowiem wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. O przepisach postępowania nawet nie wspomniała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zarzuty te uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżąca nie uzasadniła też zarzutów naruszenia art. 81 § 1 i art. 71a § 9 u.p.e.a. W skardze kasacyjnej wyłącznie napomknięto o odstąpieniu przez organ egzekucyjny od kontroli i tego wątku w ogóle nie rozwinięto, a więc i nie wykazano w oparciu o obowiązujące przepisy, iż obowiązkiem organu było jej przeprowadzenie. Dlatego co najwyżej powiedzieć można, iż zgodnie ze stanowiskiem WSA, art. 71a § 1 u.p.e.a. nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzenia kontroli, lecz przyznaje mu uprawnienie do przeprowadzenia kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż nie jest konieczne przeprowadzanie czynności kontrolnych, gdy w sprawie został zebrany materiał dowodowy, a taka sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie. Istotne jest też, że organ podjął działania w celu przeprowadzenia kontroli, ale z przyczyn leżących po stronie Skarżącej nie było to możliwe.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

sędzia J. Sokołowska sędzia J. Brolik sędzia S. Presnarowicz