Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1728/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 lipca 2022 r. nr SKO-NP-4115-807/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Skarżąca Z. J. zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką B. K., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe.

Po ponownym rozpoznaniu, sprawy decyzją Burmistrza Miasta G. z 20.12.2021 r., znak: BWR.8252.5.2021 odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką, jednak w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała zapadłe rozstrzygnięcie, wnosząc o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z 11 lipca 2022 r., nr SKO-NP-4115-807/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że jakkolwiek w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, to jednak zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Dalej wskazano, że matka skarżącej mieszka wspólnie ze skarżącą i wnukiem, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym, z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej opieki, pomocy i wsparcia, które zapewnia jej skarżąca, sprawując całodobową opiekę nad matką. Matka skarżącej jest chora na Alzheimera jest osobą leżącą, pampersowaną, obecnie korzysta z aparatu tlenowego z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia. Czasami skarżąca przeprowadza matkę do łazienki, gdy jest mocniejsza. Skarżąca zajmuje się utrzymaniem higieny osobistej mamy tj. pomoc przy myciu pod prysznicem, wykonywaniem porannej i wieczornej toalety, obcina paznokcie i włosy, zmienia pampersy, smaruje matkę maściami przeciwodleżynowymi i kilka razy dziennie oklepuje plecy, zajmuje się przygotowywaniem posiłków, które muszą być

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

rozdrabniane gdyż matka ma problemy z połykaniem, karmi matkę. Skarżąca stara się z nią ćwiczyć w celu usprawnienia, wykonuje masaże zgodnie z zaleceniami lekarza, sprząta pomieszczenia zajmowane przez mamę, robi zakupy, kontaktuje się z lekarzem, wykupuje leki i je podaje, załatwia sprawy urzędowe, wspiera matkę emocjonalnie, wykonuje wszystkie czynności zabezpieczające potrzeby wynikające z jej codziennej egzystencji. Skarżąca ostatni raz pracowała w 2018 r. Bezpośrednio przed złożeniem wniosku skarżąca pobierała specjalny zasiłku opiekuńczy jednak oświadczyła, że w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z prawa do tego zasiłku.

Kolegium nie zakwestionowało faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką, niemniej jednak wskazało, że oprócz skarżącej jest jeszcze jej trójka rodzeństwa w równym stopniu zobowiązana alimentacyjnie względem matki, tj. R. F., J. K. i B. K.. Przyjęto, że po stronie żadnej z ww. osób nie ma obiektywnych przeszkód w wywiązywaniu się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego. Podano, że R. F. powołując się na problemy zdrowotne nie załączyła do swojego oświadczenia żadnej dokumentacji medycznej dotyczącej jej aktualnego stanu zdrowia. Z kolei J. K. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31.08.2022 r. Natomiast względem B. K. uznano, że opiekowanie się małymi dziećmi nie jest okolicznością o charakterze obiektywnym, która pozwoliłaby na swoiste "anulowanie" obowiązku alimentacyjnego.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich

istotnych okoliczności sprawy, nieprzeprowadzenie pełnego postępowania

dowodowego, nieustalenie pełnego stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w zakresie

obiektywnych przeszkód występujących po stronie rodzeństwa skarżącej,

uniemożliwiających udzielanie skarżącej pomocy w opiece nad matką, zarówno

pomocy osobistej, jak i finansowej,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji,

polegający na przyjęciu, że wśród osób zobowiązanych do alimentacji w stosunku do

matki skarżącej po stronie żadnej z nich nie ma przeszkód, które świadczyłyby o

niemożności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego, mających charakter

3. Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

obiektywny, niezależny od woli tych osób, podczas gdy po stronie rodzeństwa skarżącej występują takie przeszkody,

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji,

polegający na przyjęciu, że rodzeństwo skarżącej ma obiektywną możliwość

udzielania pomocy w opiece nad matką albo finansowania tej opieki, podczas gdy nie

ma takiej możliwości z uwagi na przyczyny obiektywne, a organy obu instancji nie

dokonały żadnych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości majątkowych

rodzeństwa skarżącej,

art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię

polegającą na odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na skutek

niesłusznego przyjęcia, że jej rodzeństwo ma obiektywną możliwość udzielania

pomocy w sprawowaniu opieki nad matką skarżącej, w sytuacji, gdy takiej możliwości

nie ma.

Do skargi skarżąca dołączyła: akt zgonu brata J. K.; zaświadczenie lekarskie z 26 sierpnia 2022 r. stwierdzające, że R. F. pozostaje w ciągłym leczeniu z powodu astmy oskrzelowej, zespołu bólowego kręgosłupa, hyperlipidemii oraz reaktywnego zespołu depresyjnego; oświadczenie B. K. z 25 sierpnia 2022 r., że nie jest w stanie sprawować opieki nad matką z tego powodu, że zajmuje się opieką nad małoletnimi dziećmi; zaświadczenie o wysokości emerytury matki skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Do pisma z 20 stycznia 2023 r. skarżąca załączyła dwa oświadczenia R. F. i B. K. złożone 18 stycznia 2023 r., wskazujące na ich dochody i wydatki, w których stwierdziły, że nie są w stanie finansowo wspomagać skarżącej w opiece nad matką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., póz. 615).

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 i ust. 1b cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9

czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -

Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o

znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia

25. roku życia.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy/kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium.

Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy.

Decyzje wydane w sprawie nie są jednak prawidłowe z tej przyczyny, że organy nie ustaliły w sposób odpowiadający zasadzie prawdy obiektywnej stanu faktycznego sprawy i nie oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy w sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a opieką nad niepełnosprawną matką.

Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA z 4.06.1982 r., l SA 258/82, ONSA 1982/1, póz. 54, oraz z 28.11.2012 r., l OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z 14.09.2011 r., l SA/Gd 502/11, LEX nr 898927).

Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu: 1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20.09.2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" - tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15.02.2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681); 3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy; 4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy z wyżej opisanych obowiązków, związanych z realizacją zasady prawdy obiektywnej, nie wywiązały się prawidłowo. Organy nie dokonały nie budzących wątpliwości ustaleń w zakresie istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem pracy zarobkowej przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką zarówno odnośnie stanu matki skarżącej i zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki, jak i w kwestii możliwości rodzeństwa w uczestniczeniu w opiece nad matką. Ponadto w decyzjach organów obu instancji nie zawarto wprost oceny, czy organ uznał, że w sprawie zachodzi ww. związek przyczynowy, czy też nie. Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego pośrednio można wywnioskować, że zdaniem organu w sprawie nie

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

zachodzi związek przyczynowy z uwagi na istnienie trójki rodzeństwa, co do których brak jest przeszkód w partycypowaniu w opiece nad matką. Nie mniej jednak Sąd stwierdza, że po pierwsze: konieczne było kompleksowe ustalenie i ocenia okoliczności faktycznych - a zatem także w kwestii stanu matki i zakresu świadczonej opieki przez skarżącą, w kontekście możliwości podjęcia przez skarżącą pracy zarobkowej; po drugie: ocena możliwości partycypowania rodzeństwa w opiece nad matką nie została przez organ poprzedzona kompleksowymi ustaleniami w tym zakresie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do stanu matki i zakresu świadczonej przez skarżącą opieki, zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji stwierdził, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką. Samo to stwierdzenie nie stanowi o spełnieniu określonej w art. 17 u.ś.r. przesłanki związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy zarobkowej, a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że podstawowym wymogiem do uzyskania ww. świadczenia jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy, czy też niemożność jej podjęcia z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie to nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., l OSK 1148/20). Pojęcie opieki, o którym mowa w powyższym przepisie, utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim związku

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy, opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. l OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., l OSK 2820/13).

W kontekście powyższego w ocenie Sądu ustalenia i analizy ze strony organu wymaga kwestia stopnia intensywności i częstotliwości w sprawowaniu przez skarżącą czynności opiekuńczych nad matką w aspekcie specyfiki choroby matki skarżącej i jej objawów. Ten sam rodzaj czynności opiekuńczych może być bowiem uznany jedynie za pomoc w czynnościach dnia codziennego, jak i wypełniać przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od stopnia ich nasilenia i charakterystyki choroby niepełnosprawnego. Faktem powszechnie znanym jest, że objawy choroby Alzheimera rozwijają się stopniowo przez wiele lat - zwiększa się zarówno ich zakres, jak i stopień. Objawy choroby Alzheimera różnią się od siebie na poszczególnych etapach choroby. Skarżąca w toku postępowania wskazuje, że stan matki się pogarsza. Nie mniej jednak organy nie ustaliły w jakim stadium choroby matka skarżącej się znajduje, jakie objawy chorobowe i o jakim natężeniu ma matka skarżącej. Stan matki skarżącej nie został też poparty jakąkolwiek dokumentacją medyczną. Wiadomo jedynie z oświadczeń skarżącej i wywiadu środowiskowego, że matka skarżącej jest osobą leżącą, pampersowaną i korzystającą z aparatu tlenowego, a także ma problemy z połykaniem. W ocenie Sądu ustalenia te nie są wystarczające dla oceny, czy matka skarżącej wymaga i uzyskuje od skarżącej opiekę uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Konieczne są ustalenia w zakresie stopnia samodzielności matki skarżącej zwłaszcza w kontekście tego, że matka skarżącej dwukrotnie w toku postępowania odebrała korespondencję kierowaną do skarżącej (a zatem pod jej nieobecność), składając własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 7 akt. adm. Organu II instancji i k. 11 akt sądowych o sygn. III SPP/Kr 348/22).

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

Podobnie Sąd uznał, że stwierdzenie organu o braku przeszkód ze strony rodzeństwa skarżącej do współuczestniczenia w opiece nad matką nie zostało poprzedzone wystarczająco wnikliwym badaniem. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania przed sądem wynika, że brak skarżącej zmarł, z czego można wywodzić, że zgłaszane przez niego w toku postępowania problemy zdrowotne (które to organ uznał za nie będące obiektywną przeszkodą w sprawowaniu opieki nad matką) miały charakter poważny zwłaszcza, że legitymował się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Natomiast siostry skarżącej przedłożyły oświadczenia o swojej sytuacji majątkowej oraz zaświadczenie o sytuacji zdrowotnej, które wymagają całościowej oceny przez organ w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie w kontekście ustalenia istnienia przeszkód do partycypowania ze skarżącą w opiece nad matką.

W tym miejscu Sąd nadmienia, że podziela tę część orzecznictwa sądów administracyjnych, z której wynika, że możliwość współdziałania rodzeństwa wnioskodawcy w opiece nad niepełnosprawnym rodzicem jest postrzegana jako element związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem aktywności zawodowej wnioskującego, a potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1235/22, z 15 marca 2023 r., sygn. III SA/Kr 1335/22, czy z 5 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 918/22). Nie mniej jednak wymaga to od organu rzetelnych ustaleń i oceny czy zachodzą obiektywne przeszkody we współuczestniczeniu ze skarżącą w opiece nad matką.

W ocenie sądu, w zakresie wskazanych ustaleń, organ administracji winien był działać z urzędu i zgodnie z zasadą oficjalności (art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a.) przejawiać konieczną inicjatywę dowodową, gdyż było to konieczne do poprawnego ukształtowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia tej sprawy.

Reasumując Sąd stwierdził, że wydane rozstrzygnięcie nie zostało poprzedzone rzetelnym zebraniem i analizą materiału dowodowego koniecznego do należytego wyjaśnienia sprawy. Dopiero poczynienie ustaleń i ocena całości materiału dowodowego określającego stan matki skarżącej, w tym stopnień jej samodzielności i zakres oraz intensywność świadczonej przez skarżącą opieki, a także możliwości

Sygn. akt III SA/Kr 1728/22

partycypowania sióstr skarżącej w opiece nad matką da pełną podstawę do wydania rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., póz. 259 ze zm.).