Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 384/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wznowienia robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33, ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. W. (inwestor) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...], z wiatą jednostanowiskową w zabudowie szeregowej w T. przy drodze bocznej ulicy [...], na działce nr 1 (uprzednio działce nr 2).

Pismem z dnia 27 września 2015 r. M. W. (skarżący) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o zbadanie legalności robót budowlanych prowadzonych przez inwestora na podstawie powyższej decyzji. Jego zdaniem źle wykonano ukształtowanie terenu, co spowodowało duży spadek w kierunku ogrodzenia jego działki oraz częściowe przykrycie tego ogrodzenia. Ponadto inwestorzy nie wykonali odpływu i odprowadzenia wód deszczowych, a osiem rur spustowych skierowano w stronę jego budynku, nadto blisko ogrodzenia wykonano instalację gazową.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w dniu [...] r. przeprowadził oględziny inwestycji, podczas których stwierdził, że wybudowano cztery budynki w zabudowie szeregowej z wiatami postojowymi jednostanowiskowymi. Podczas kontroli stwierdzono odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, obejmujące:

nadsypanie terenu działek wokół szeregu budynków oraz na terenie działki numer 2 o od 0,5m do 0,6m, z nachyleniem w kierunku działki nr 3,

zmniejszenie powierzchni utwardzonego terenu przy dojściu do budynków,

zmianę powierzchni zabudowy schodów wejściowych do poszczególnych budynków i ilości stopni.

W wyniku powyższego pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych, związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] z wiatą jednostanowiskową (sprawy dotyczące pozostałych budynków są przedmiotem odrębnych decyzji, w wyniku wniesionych skarg odrębnych postępowań tut. Sądu).

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ wstrzymał inwestorom roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku oraz nakazał dostarczyć inwentaryzację i ocenę techniczną dotychczas wykonanych robót. Przy piśmie z dnia 31 grudnia 2015 r. inwestor przedłożył ocenę techniczną oraz inwentaryzację przedmiotowego budynku, autorstwa inż. M. K. oraz mgr inż. arch. J. S. Na podstawie przedłożonej oceny technicznej potwierdzono odstępstwa od zatwierdzonego projektu, które obejmowało: -podniesienie poziomu 00,0 budynku z poziomu 266,6m n.p.m. do poziomu 267,15m n.p.m.

- nadsypanie terenu budynków wraz z likwidacją skarp przy granicy działek nr 4, nr 5 i nr 6,

- zmianę powierzchni terenów utwardzonych (zmniejszenie utwardzenia przy dojściu do budynku i zmianę kształtu podestu wejściowego)

- zmianę wymiarów stolarki okiennej na ścianie szczytowej

- wykonanie tarasu z kostki betonowej o wymiarach większych niż przewidywał projekt .

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.

Decyzja ta została zakwestionowana odwołaniem przez skarżącego, którego zdaniem samo nakazanie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, bez jednoczesnego wskazania obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, stanowi naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponadto zdaniem skarżącego inwestorzy wybudowali niezgodnie z projektem przyłącze gazu, gdyż zostało one posadowione w odległości nie większej niż 0,4 m od ogrodzenia odwołującego się.

Pismem z dnia 2 marca 2016 roku inwestor oświadczył, że przygotował projekt kanalizacji deszczowej celem odprowadzenia wód powierzchniowych z terenu inwestycji, który w tym samym dniu złożył w Starostwie Powiatowym w T. Ponadto w dniu 1 marca 2016 r. złożył też wymagany projekt budowlany zamienny. Natomiast przy piśmie z dnia 8 marca 2016 r. przedłożył oświadczenie projektanta mgr inż. architekta J. S., że przez wzniesienie przez inwestora przedmiotowego budynku oraz ukształtowanie terenu przyległego nie następuje przesłanianie i nie dochodzi do ograniczenia dostępu do światła słonecznego dla budynków znajdujących się na działkach sąsiednich, w tym na działce numer 3. Jednakże wyniesienie terenu na przedmiotowej działce i dodatkowo na działce numer 2 może spowodować spływ wód opadowych z działki nr 7 i dalej na działkę nr 2, i w konsekwencji na działkę sąsiednią nr 3. W związku z tym faktem wyżej opisana zmiana została zakwalifikowana przez architekta J. S. jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, zatem przedmiotem projektu budowlanego zamiennego będzie uchwycenie wód opadowych w system kanalizacji deszczowej i odprowadzenie ich do kanalizacji ogólnospławnej w ulicy [...].

Organ odwoławczy przeprowadził dowód z decyzji Starosty [...] nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym oraz z decyzji nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę sieci gazowej w T. przy ul. [...] na działkach nr 8, 9, 1 i 6.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ odwoławczy uchylił wymienioną powyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2016 r. inwestor przedłożył projekt muru oporowego wraz z ogrodzeniem betonowym na granicy działek.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ powiatowy nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w terminie do 30 czerwca 2016 r., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz robót w sposób budowlanych uwzględnionych w przedłożonej ocenie technicznej i inwentaryzacji budowlanej, związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego numer [...] z wiatą jednostanowiskową w zabudowie szeregowej na działce nr 10 (poprzednio działka nr 1) oraz wykonanie muru oporowego pomiędzy działką nr 3 a działką nr 2 zgodnie z przedłożoną dokumentacją techniczną, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W dniu 23 maja 2016 r. inwestor przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego.

W dniu 2 czerwca 2016 r. inwestor zawiadomił organ pierwszej instancji o wykonaniu muru oporowego pomiędzy wskazanymi działkami.

W dniu 16 czerwca 2016 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny, w wyniku których potwierdził wybudowanie muru oporowego pomiędzy wskazanymi działkami.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego uchylił własną decyzją nr [...] z dnia [...] r udzielającą pozwolenia na budowę.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., powołując się na treść art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego numer [...] z wiatą jednostanowiskową w zabudowie szeregowej na działce nr 10 i udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową wymienionego budynku oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, podnosząc, że organ pierwszej instancji zaniechał oceny zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska, zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, kompletności projektu w zakresie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Ponadto organ pierwszej instancji nie zbadał czy przedłożony projekt zamienny jest zgodny z obowiązującymi przepisami w zakresie sporządzania tego rodzaju dokumentów, rzetelny i wiarygodny. Zdaniem skarżącego wykonane ogrodzenie ma wysokość 2,6 metra i powoduje ograniczenie dostępu światła. Nie zbadano też prawidłowości montażu instalacji gazowej, która jego zdaniem znajduje się zbyt blisko jego działki, a także kwestii budowy większej ilości miejsc postojowych oraz przesunięcia budynku o 90 cm.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja organu pierwszej instancji zawiera wady, które uniemożliwiają utrzymanie jej w obrocie prawnym, a jednocześnie charakter uchybień organu pierwszej instancji uniemożliwia jej konwalidację z powodu możliwości naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Uchybienia przedłożonego projektu zamiennego dotyczą niewłaściwego zaprojektowania miejsca postojowego dla samochodów osobowych w postaci wiaty, zlokalizowanego bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną, czego konsekwencją jest naruszenie przepisów techniczno- budowlanych. Zasady budowania miejsc postojowych dla samochodów osobowych, w tym zadaszonych, określają paragrafy 18 do 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Zgodnie z § 19 ust. 2 tego rozporządzenia odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 metry, w przypadku do 4 stanowisk włącznie, przy czym zachowanie powyższych odległości nie jest wymagane przy sytuowaniu miejsc postojowych między liniami rozgraniczającymi ulicę. Z przedłożonego projektu zamiennego wynika natomiast, że na działce objętej inwestycją zaprojektowano jedno miejsce postojowe pod wiatą, przy czym wiata znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną, co narusza wymóg sytuowania takich obiektów w odległości 3 metrów od granicy. Nie ma w tym względzie znaczenia, że do powyższej sytuacji doszło w wyniku podziału działki, jednakże podział ten nastąpił przed wszczęciem postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co obliguje inwestora do dostosowania projektu zamiennego do aktualnego stanu faktycznego i prawnego.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji przedwcześnie uznał, iż przedmiotowy budynek jest zgodny z warunkami technicznymi oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się wskazał, że ogrodzenie z murem oporowym nie powoduje naruszenia § 13 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co potwierdza dodatkowo opinia architekta w sprawie przesłaniania i zacieniania budynku sąsiedniego położonego na działce o numerze ewidencyjnym 3 przez przedmiotowe ogrodzenie. Stwierdził nadto, że do uznania naruszenia warunków dotyczących ochrony interesów osób trzecich nie wystarcza subiektywne poczucie właściciela nieruchomości sąsiedniej, że - poprzez realizację obiektu budowlanego - jego prawa wynikające z własności są lub zostaną ograniczane, o ile nie znajduje ono oparcia w obowiązującym przepisie prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu niezbadania przez organ pierwszej instancji kwestii przesunięcia przedmiotowego budynku o 90cm, wskazał, że postępowanie wyjaśniające, w tym oględziny i inwentaryzacja geodezyjna, nie wykazały jakoby przedmiotowy budynek został przesunięty w stosunku do projektu budowlanego. Odwołujący się nie przedstawił w tej kwestii żadnego przeciwdowodu.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że ogrodzenie w granicy z działką skarżącego zostało wykonane przed zatwierdzeniem projektu zamiennego, jednocześnie z murem oporowym, którego budowę nakazał organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] r. jednakże powyższa okoliczność nie ma wpływu na zatwierdzenie przedmiotowego projektu zamiennego, ponieważ wysokość tego ogrodzenia wynosi 2,10 metra, zatem nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. Przedmiotowy mur oporowy, wykonany w ramach nakazu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie jest bowiem częścią składową ogrodzenia.

Wobec skargi M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, rozpatrujący sprawę Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1215/16 skargę tę oddalił. Uzasadniając wyrok Sąd stwierdził, że podziela przekonanie organu odwoławczego, iż w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie zamiennym niewłaściwie zaprojektowano miejsce postojowe dla samochodu osobowego w postaci wiaty, usytuowanej bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną, czego konsekwencją jest naruszenie przepisów techniczno- budowlanych (tj. §§ 18-21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury). Słusznie bowiem organ ten wskazał, że zgodnie z § 19 ust. 2 tego rozporządzenia odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3m, w przypadku do 4 stanowisk włącznie, przy czym zachowanie powyższych odległości nie jest wymagane przy sytuowaniu miejsc postojowych między liniami rozgraniczającymi ulicę. Z przedłożonego projektu zamiennego wynika natomiast, że na działce objętej inwestycją zaprojektowano jedno miejsce postojowe pod wiatą, przy czym wiata znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną, co narusza wymóg sytuowania takich obiektów w odległości 3 metrów od granicy. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, że choć do powyższej sytuacji doszło w wyniku podziału działki, to jednak podział ten nastąpił przed wszczęciem postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co obliguje inwestora do dostosowania projektu zamiennego do aktualnego stanu faktycznego i prawnego. W konsekwencji Sąd podzielił przekonanie organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji przedwcześnie uznał, iż przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z warunkami technicznymi oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. wejściową przy prawidłowym zachowaniu odległości 3 metrów od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przewidzianymi na pobyt ludzi oraz w dopuszczalnej odległości od granicy działek sąsiednich. W odniesieniu zaś do zarzutów dotyczących ogrodzenia i muru Sąd podkreślił, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. Inspektor Powiatowy w T. przedmiotowy mur oporowy nakazał wybudować na wysokość 10cm, natomiast od strony działki skarżącego na wysokość 75cm od terenu jego działki. Projekt budowlany zamienny na murze oporowym przewiduje ogrodzenie betonowe o wysokości 2-2,1 metra. Takie też wysokości stwierdzono podczas oględzin, jakie przeprowadził organ pierwszej instancji w dniu [...] r. Pozostały układ przedmiotowego ogrodzenia także odpowiada nakazowi z powyższej decyzji i został potwierdzony na oględzinach z dnia [...] r. Zwrócił Sąd uwagę, że od decyzji w przedmiocie obowiązku wykonania muru oporowego i jego parametrów skarżący się nie odwołał i uzyskała ona przymiot ostateczności. Były nią zatem związane organy w dalszej części postępowania legalizacyjnego. Mur oporowy został przy tym wykonany zgodnie z żądaniem skarżącego aby uniemożliwić spływ wód opadowych z terenu inwestycji na jego działkę nr 3. W tej sytuacji brak jest podstaw do zaliczenia tej części muru oporowego, która jest usytuowana ponad terenem działki skarżącego do wysokości posadowionego na tym murze ogrodzenia. Zdaniem Sądu nie znalazł też potwierdzenia zarzut przesunięcia budynku w stosunku do projektu budowlanego, a skarżący tezy tej nie uprawdopodobnił. Jeśli zaś skarżący chciałby zarzuty swe skonkretyzować i wskazać na ich poparcie stosowne argumenty i dowody to może uczynić to w ramach ponownie przeprowadzanego postępowania w sprawie. Nie podzielił też Sąd zarzutu niewłaściwego usytuowania w odniesieniu do działki skarżącego miejsca na pojemniki na śmieci, w sytuacji gdy zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr 7 (na której został wybudowany budynek nr [...]) jest ono położone około 5 m od granicy jego działki, a zgodnie z treścią § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych mogłoby być ono usytuowane w odległości 3, a nawet 2 metry od tej granicy.

Nadto Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącego co do zasiedlenia budynków [...] i [...], a także wykonanej na podstawie odrębnego pozwolenia sieci gazowej i przyłącza wykraczają poza przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego, którym jest zatwierdzenie projektu zamiennego budynku nr [...]. Ewentualnie skarżący może domagać się wszczęcia w tych przedmiotach przez organy nadzoru odrębnych postępowań. Ewentualny wynik tych nowych postępowań nie ma bowiem bezpośredniego i istotnego wpływu na wynik sprawy w przedmiocie zatwierdzenia projektu samego budynku, który nie obejmował instalacji gazowej, a tym bardziej budowy i przebiegu sieci gazowej na działce nr 1 (przed podziałem), której legalność skarżący kwestionuje. Budowa sieci na tej sąsiadującej z działką skarżącego działce była bowiem realizowana zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...].

Jeszcze jednak przed wydaniem omówionego wyroku sprawa została rozpoznana ponownie w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. po wykonaniu wytycznych organu odwoławczego postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia w terminie do [...] r. projektu budowlanego zamiennego w zakresie lokalizacji miejsca postojowego w granicy z działką sąsiednią.

W dniu 8 listopada zobowiązany przedłożył 4 egzemplarze budowlanego projektu zamiennego.

W konsekwencji decyzją nr [...] z dnia [...] r. (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego numer [...] z garażem jednostanowiskowym w zabudowie szeregowej w T. na działce o numerze ewidencyjnym 10 (poprzednio działka numer 1) wraz z dojazdem na działce o numerze ewidencyjnym 2 (poprzednio działka numer 1) i udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową wyżej wskazanego budynku mieszkalnego, zobowiązując go do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący M. W. zarzucił, że organ bezkrytycznie przyjął dokonaną zmianę nazwy wiat na garaże jednostanowiskowe oraz nie odniósł się do zasad budowy miejsc postojowych dla samochodów osobowych. Ponadto organ nie odniósł się do przedłożonej przez niego dokumentacji fotograficznej, z której jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek pozbawia go widoczności oraz ogranicza dostęp światła słonecznego do jego posesji. Negatywnie oddziaływuje też na nieruchomość wybudowany mur oporowy i ogrodzenie betonowe. Inwestorzy nie posiadają wystarczającej ilości miejsc postojowych i dlatego mieszkańcy i goście nowego budynku garażują pod jego oknami. Ponadto ogrodzenie między sąsiedzkie jest za wysokie i powoduje w lecie w godzinach popołudniowych zacienienie jego działki, a sieć kanalizacyjna i gazowa znajdują się bezpośrednio przy granicy jego działki.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego orzeczenia, po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie i zgromadzonych w jego toku dowodów stwierdził, że również jego zdaniem zatwierdzony decyzją organu pierwszej instancji projekt zamienny spełnia wymagania o jakich mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji zatem brak było podstaw do odmowy jego zatwierdzenia na podstawie art. 51 ust. 4 tego aktu prawego.

Dalej organ odwoławczy szczegółowo ocenił przedmiotowy projekt pod kątem wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego dla podzielenia i potwierdzenia stwierdzenia, że wszystkie zawarte tam warunki zostały spełnione.

Stwierdził też, że najistotniejszą kwestią, jaka podlegała badaniu przed organem pierwszej instancji na obecnym etapie postępowania, było wykonanie muru oporowego pomiędzy działką odwołującego się - tj. działką nr 3, a działką nr 2 zgodnie z przedłożoną "Dokumentacją projektową muru oporowego" autorstwa J. S. i K. W. zatwierdzoną decyzją numer [...] z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Zgodnie z tą decyzją od strony działki inwestora przedmiotowy mur oporowy nakazano wybudować na wysokość 10cm, natomiast od strony działki skarżącego na wysokość 75cm od terenu działki. Projekt budowlany zamienny na murze oporowym przewiduje ogrodzenie betonowe o wysokości 2-2,1 metra. Takie też wysokości stwierdzono podczas oględzin, jakie przeprowadził organ pierwszej instancji w dniu [...] r. Pozostały układ przedmiotowego ogrodzenia także odpowiada nakazowi z powyższej decyzji i został potwierdzony na oględzinach z dnia [...] r. Zdaniem organu odwoławczego powyższe ogrodzenie z murem oporowym nie powoduje naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co potwierdza dodatkowo opinia J. S. w sprawie przesłaniania i zacieniania budynku sąsiedniego, położonego na działce o numerze ewidencyjnym 3 przez przedmiotowe ogrodzenia.

Zdaniem organu skoro inwestycja nie narusza obowiązujących przepisów to brak jest też podstaw do przyjęcia, że jej realizacja zgodnie z zatwierdzonym projektem zamiennym spowoduje naruszenie uzasadnionych interesów strony. W tym zatem zakresie odczucia skarżącego organ uznał za subiektywne.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niezbadania przez organ pierwszej instancji kwestii przesunięcia przedmiotowego budynku o 90cm, organ odwoławczy podniósł, że postępowanie wyjaśniające, w tym oględziny i inwentaryzacja geodezyjna, nie wykazały, jakoby przedmiotowy budynek został przesunięty w stosunku do projektu budowlanego. Odwołujący się nie przedstawił również żadnego przeciwdowodu w tej kwestii.

Nadto organ drugiej instancji wskazał, że ogrodzenie w granicy z działką odwołującego się zostało wykonane przed zatwierdzeniem projektu zamiennego, jednocześnie z murem oporowym, którego budowę nakazał organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] roku. Jednakże powyższa okoliczność nie ma wpływu na zatwierdzenie przedmiotowego projektu zamiennego ponieważ jego wysokość wynosi 2,10m i tym samym nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. Mur oporowy, na którym ogrodzenie to zostało usytuowane, jako wykonany na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie jest jego częścią.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucił, że decyzje te zostały wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 79, art. 10 w związku z art. 73 § 1 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie jego wniosku o swobodny wgląd w dokumentację dotyczącą wykonania muru oporowego oraz zewnętrznych instalacji gazowej i sanitarnej, mimo kierowanych w tym względzie próśb i wniosków do inwestora oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i przy wydawaniu decyzji nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że w postępowaniu organy uwzględniły jedynie informacje udzielone przez inwestora, co oznacza, że orzeczenie wydano w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, oceniony pobieżnie i wybiórczo. Skarżący zarzucił, że od samego początku nie miał wglądu w dokumentację dotyczącą budowy muru oporowego, sieci kanalizacyjnej i sieci gazowej i dlatego też nie mógł się do niej odnieść. Stwierdził, że według początkowego projektu odległość budynku od granicy wynosiła 15,38m, a w projekcie zamiennym uległa zmniejszeniu do 14,59m. Organy pominęły też fakt zamieszkania budynku nr [...]. W dalszym ciągu do budynków przylegają wiaty garażowe, a nie garaże obite szczelnie obudową z desek. Nie zgodził się też z ustaleniem, że objęty postępowaniem budynek i ogrodzenie nie zasłaniają i nie powodują zacienienia jego posesji. W tym względzie powołał się na dołączone w postępowaniu administracyjnym fotografie, które dokumentują też zacienienie jego ogrodu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdził, że nawet gdyby przyjąć za zasadne twierdzenie skarżącego, co do ograniczonego wglądu w akta sprawy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, to miał on pełny i nieograniczony wgląd do akt na etapie postępowania odwoławczego. Podniósł też organ, że w świetle dowodu z oględzin i inwentaryzacji geodezyjnej nie wynika aby doszło do przesunięcia budynku w stosunku do projektu pierwotnego. W świetle opracowanej w toku postępowania oceny biegłego, dołączonej do projektu zamiennego, brak jest też podstaw do przyjęcia, że wybudowane ogrodzenie powoduje przesłanianie i zacienianie budynku skarżącego. Dopiero też przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie budynków dojdzie do sprawdzenia czy doszło do obudowania wiat i przekształcenia ich na garaże.

W toku postępowania sądowego, ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2017 r. podtrzymał twierdzenia skargi. Zwrócił uwagę, że organy orzekające w związku z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego miały obowiązek ocenić przedłożony projekt budowlany zamienny w zakresie wymagań o jakich mowa w art. 35 ust. 1 tego aktu prawnego. Powinny też zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy zbadać kwestię występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W tym zakresie argumentacja organów jest zaś niewystarczająca, albowiem nie uwzględnia prawa skarżącego do swobodnego korzystania z jego nieruchomości. Oznacza to, że organ odwoławczy nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał osobistą skargę skarżącego oraz stanowisko zawarte w piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2017 r. Podkreślił, że był na posesji skarżącego i jego zdaniem, po zrealizowaniu, sporna inwestycja negatywnie wpływa na nieruchomość i budynek skarżącego w zakresie nasłonecznienia pomieszczeń położonych na parterze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

W pierwszej kolejności należy podnieść, że w niniejszej sprawie dotyczącej wznowienia wstrzymanych robót budowlanych oraz zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowego budynku nr [...] na działce nr 10 sąsiadującej z działką skarżącego orzekał już tutejszy Sąd, który omówionym wyżej prawomocnym wyrokiem z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1215/16 oddalił skargę M. W. na wcześniejszą, wydaną w tym postępowaniu legalizacyjnym, kasatoryjną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. W wyroku tym zawarta została też ocena prawna większości kwestii stanowiących przedmiot zarzutów obecnie rozpatrywanej skargi, którą to oceną Sąd jest związany zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przywołanym wyroku Sąd prawomocnie przesądził, że poza przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje kwestia prawidłowości i legalności wykonania na działce inwestora nr 2 (część dawnej działki 1) przy granicy z działką skarżącego nr 3, obsługującej m.in. przedmiotowy budynek nr [...], sieci gazowej, jako objętej odrębnym pozwoleniem na budowę (decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]) oraz wybudowanie w granicy z działką skarżącego muru oporowego jako wybudowanego na podstawie wydanej w toku przedmiotowego postępowania legalizacyjnego ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr [...]. Przesądził też Sąd zgodność, z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, usytuowania w odniesieniu do budynku nr [...] miejsca na pojemniki na śmieci oraz miejsca postojowego dla samochodu, których usytuowanie w obecnie zatwierdzonym projekcie zamiennym nie uległo zmianie. Nadto Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zaliczenia części muru oporowego, która jest usytuowana ponad terenem działki skarżącego, do wysokości posadowionego na tym murze ogrodzenia. Za niezasługujący na uwzględnienie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał też Sąd zarzut zmiany usytuowania (przesunięcia) budynku w stosunku do zatwierdzonego pierwotnie projektu budowlanego. Za pozostającą poza przedmiotem postępowania legalizacyjnego uznał też Sąd kwestię ewentualnego zasiedlenia budynku nr [...].

Biorąc powyższe pod uwagę (w związku z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) za nieuzasadnione należało uznać zarzuty obecnie rozpatrywanej skargi dotyczące usytuowania sieci gazowej oraz budowy muru oporowego. Materiał dowodowy niniejszej sprawy nie obejmuje dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę i wykonaniem sieci gazowej oraz sieci kanalizacyjnej i deszczowej na działkach nr 2 i 7, która została wybudowana w oparciu o pozwolenie na budowę Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] (kserokopia – karta 135 akt adm. teczka I). Dlatego też z tą dokumentacją skarżący w ramach tego postępowania nie mógł się zapoznać. Gdy zaś chodzi o dokumentację projektową muru oporowego pomiędzy działką skarżącego, a działkami nr 2 i nr 7 to zalega ona w aktach organu pierwszej instancji (karty 131-133 teczka I) i niewątpliwie skarżący mógł się z nią zapoznać w toku postępowania przed organami obu instancji.

W konsekwencji należy przyjąć, że skarżący miał pełny wgląd w akta sprawy, której przedmiotem jest postępowanie legalizacyjne wszczęte w związku z robotami budowlanymi zrealizowanymi z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] z wiatą jednostanowiskową w zabudowie szeregowej na działce nr 10 w T., objętego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]. O możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym z dokumentacją dotyczącą budowy muru oporowego i usytuowanego na nim ogrodzenia świadczy też treść protokołu z dnia [...] r. (karty 169-171 - teczka II). Prawidłowość wykonania tego muru zgodnie z zatwierdzonym projektem była przedmiotem oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r., w których skarżący pomimo prawidłowego powiadomienia nie brał udziału.

Gdyby zaś skarżącemu chodziło ewentualnie o dokumentację dotyczącą sieci kanalizacji sanitarnej (twierdzenia w tym zakresie są bowiem mało precyzyjne), to również nie była ona objęta projektem budowlanym, w związku z odstępstwami od którego toczy się przedmiotowe postępowanie legalizacyjne. Nadto, jak wynika z dostępnych w sprawie map sieć ta przebiega w odległości około 4m od granicy działki skarżącego, zaś z jego twierdzeń nie wynika, aby mogła ona oddziaływać negatywnie na jego nieruchomość.

Co do zarzutu zmiany usytuowania budynku w odniesieniu do projektu pierwotnego należy stwierdzić w oparciu o zalegające w sprawie projekty zagospodarowania terenu, że istotnie występuje w tym względzie różnica o jakiej mowa w skardze. Dla rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia skargi nie ma to jednak żadnego istotnego znaczenia. Istotą postępowania legalizacyjnego, przy stwierdzeniu istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jest bowiem ocena dopuszczalności zalegalizowania tych odstępstw. Nie było zatem podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu zamiennego z tego powodu, że według zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu zamiennego odległość budynku nr [...] od granicy działki skarżącego wynosi według twierdzeń skarżącego 14,59m w sytuacji gdy według projektu pierwotnego miała to być odległość 15,38m. Usytuowanie tego budynku od granicy w odległości podawanej przez skarżącego nie narusza bowiem w żadnym wypadku dopuszczalnych odległości o jakich mowa w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (wielokrotnie dopuszczalne odległości przekraczając). Przy takim usytuowaniu tego budynku oraz jego wysokości nie może być też mowy o ograniczaniu przez ten budynek naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżącego (w związku z treścią § 13 i § 57 tych warunków technicznych).

Wbrew stanowisku skarżącego w zatwierdzonym obecnie projekcie zamiennym nie występuje niezgodność z wymogami warunków technicznych usytuowania wiaty parkingowej na samochody przy granicy z działką sąsiednią (nr 7), w sytuacji gdy została ona zastąpiona w pełni obudowanym garażem. Zasadnie podniesiono w tym przedmiocie w odpowiedzi na skargę, że kwestia czy faktycznie w praktyce do takiej przebudowy tej wiaty dojdzie będzie badana dopiero po zakończeniu robót budowlanych w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie, obowiązek uzyskania którego został zaskarżoną decyzją nałożony na inwestora.

Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut zacienienia przez budynek i ogrodzenie posesji skarżącego oraz ograniczenie widoku. Błędne jest w tym względzie powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 18 sierpnia 2017 r. na treść art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Jak bowiem trafnie (powołując się na orzecznictwo sądowe) stwierdzono jednoznacznie w tym piśmie, pojęcie uzasadnionych interesów, o jakich mowa w tym przepisie powinno być interpretowane w oparciu o obiektywne przesłanki wynikające z obowiązujących przepisów. Z tych zaś, mających zastosowanie w budownictwie, nie wynika możliwość negowania legalności inwestycji z uwagi na jej wpływ na zacienienie działki sąsiedniej lub też ograniczenie widoku z tej działki, względnie z uwagi na negatywnie oceniony przez sąsiada wygląd sąsiedniego budynku lub ogrodzenia. Kwestie te mogą być zatem rozstrzygnięte jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Również działając z urzędu Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Na pozytywne podkreślenie zasługuje przeprowadzenie w zaskarżonej decyzji szczegółowej oceny zatwierdzonego projektu budowlanego z punktu widzenia treści art. 35 ust. 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w tym m.in. gdy chodzi o zgodność projektu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania w zakresie wymaganych miejsc postojowych (m.in. w związku z zarzutami skarżącego o parkowaniu samochodów przed jego działką).

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.