Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 301/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-04-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 8 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Burmistrza D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Burmistrza D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Burmistrz D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 16 lutego 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonym postanowieniem obciążono Skarżącego kosztami egzekucyjnymi

w wysokości [...] zł.

W skardze Strona wniosła m.in. "na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 lub § 3 k.p.a.

o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji". W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że uzasadnia wniosek bezzasadnością obciążania wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji, które może doprowadzić do powstania szkody po stronie Skarżącego. Nieuzasadnionym jest więc obciążanie budżetu reprezentowanej przez Skarżącego Gminy, do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Tym samym organ lub Sąd powinien wstrzymać wykonalność postanowienia nakładającego na Skarżącego obowiązek uregulowania powyższych kosztów.

W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że nie znajduje podstaw

do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Biorąc pod uwagę powyższe, w pierwszej kolejności należy się odnieść

do wniosku sformułowanego przez Skarżącego.

I tak, po pierwsze zauważyć należy, że Strona wnosząc o wstrzymanie wykonania postanowienia podała błędną podstawę prawną, ponieważ organ lub sąd może dokonać wstrzymania wykonania postanowienia na podstawie art. 61 p.p.s.a. nie zaś na podstawie art. 61 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie: "k.p.a."), który jako podstawę swojego żądania wskazała Strona.

Po drugie, mając na uwadze, że w skardze sformułowano wniosek

o wstrzymanie wykonalności postanowienia I instancji, należy wskazać, że - zgodnie

ze wskazanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. - sąd administracyjny może orzec

o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu. Możliwe jest zatem udzielenie ochrony tymczasowej jedynie do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Nadto, wstrzymanie wykonania dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy. Oznacza to, że treścią

art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą akty wydane w pierwszej instancji, a także akty

w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Należy przy tym podkreślić, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się bowiem do wykonania

i w związku z tym - nie każdy wymaga wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto postanowienie organu I instancji, które zostało utrzymane w mocy przez zaskarżone postanowienie organu II instancji. Przedmiotowa sprawa dotyczy obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Stosownie

do art. 64c § 5 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienia organu

I instancji – co do zasady – nie podlegają wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 239a

w zw. z art. 239j ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), postanowienie nakładające na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że postanowieniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wstrzymanie wykonania postanowienia organu II instancji powoduje natomiast, że nie podlega wykonaniu postanowienie organu I instancji, ponieważ wykonalność postanowienia tego organu jest ściśle związana z wykonalnością postanowienia organu II instancji. Postanowienie organu I instancji z momentem jego zakwestionowania wniesionym zażaleniem nie uzyskało waloru wykonalności. Taki walor uzyskało natomiast ostateczne postanowienie organu II instancji w momencie jej wydania. Dopiero utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji powoduje, że postanowienie to wywołuje skutki prawne w nim określone. Wykonalność postanowienia organu I instancji, jest zatem ściśle związana z wykonalnością postanowienia organu II instancji (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1315/15).

W tej sytuacji, gdyby Sąd uwzględnił wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji, to podlegałoby nadal wykonaniu postanowienie organu II o tożsamej treści. Dlatego też Sąd potraktował wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji, również jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia II instancji.

Przechodząc do oceny zasadności wniosku, wskazać należy że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie

na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności,

tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.

Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków", jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Zgodnie z utrwalonym

w literaturze i orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, a także równolegle, prawnymi i faktycznymi. Skutki te, raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 378 i nast.).

Warunkiem rozpatrzenia przez sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jego właściwe uzasadnienie, tj. wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek

z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji (postanowienia) istotnie trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji (postanowienia) występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09).

Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.

Jak wynika z akt sprawy, w skardze Strona nie zawarła na tyle skonkretyzowanych twierdzeń odnoszących się do wniosku o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia ani nie przedłożyła wraz z wnioskiem takich dokumentów, które - w ocenie Sądu - uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Skarżący wskazał, że uzasadnieniem dla wstrzymania postanowienia jest bezzasadność obciążania kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji, które może doprowadzić do szkody po stronie Skarżącego. Nieuzasadnionym jest obciążanie budżetu reprezentowanej przez Skarżącego Gminy, do czasu zakończenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Skarżący reprezentuje jednostkę samorządu terytorialnego - Gminę D. Jednakże, nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałby stan finansowy i majątkowy Gminy, a w szczególności uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki w bieżącym okresie, co umożliwiałoby dokonanie przez Sąd stosownej oceny skutków braku wstrzymania wykonania postanowienia. Twierdzenia Strony niepoparte żadnymi dowodami nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem wstrzymanie wykonania postanowienia przez sąd może nastąpić jedynie na podstawie realnych okoliczności. W tej sytuacji wnioskodawca jest zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie stosownymi dokumentami swoich twierdzeń o konieczności udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Jednakże, zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem sąd administracyjny, rozpoznając wniosek, bierze pod uwagę nie tylko okoliczności

w nim wskazane, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu

(por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2008 r.,

II OZ 209/08, Legalis oraz Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser,

M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 385). Biorąc pod uwagę, że Skarżący jest Burmistrzem Gminy D., a obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnymi będzie stanowić wydatek Gminy D., Sąd dokonał analizy informacji dotyczących aktualnej sytuacji finansowej Gminy, zawartych na stronie internetowej: [...] , a w szczególności uchwały nr XVI/138/2015 Rady Miejskiej w D. z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy na rok 2016 wraz załącznikami.

Z uchwały budżetowej Gminy wynika, że w 2016 r. Gmina osiągnie dochody

w wysokości [...] zł i poniesie wydatki w wysokości [...] zł. Kwotę deficytu budżetowego w wysokości [...] zł pokryje z nadwyżki budżetowej z lat ubiegłych. Natomiast z załącznika nr 3 do uchwały wynika, że Gmina wygenerowała nadwyżkę z lat ubiegłych w wysokości [...] zł. W tej sytuacji nawet po pokryciu deficytu budżetowego na 2016 r., pozostaje kwota nadwyżki w wysokości [...] zł, którą zamierza w całości przeznaczyć na spłatę kredytów, przy czym nie ma informacji czy kwota ta jest wymagalna. Nadto, Gmina na rezerwę ogólną przeznaczyła kwotę [...] zł a także upoważniła Burmistrza D. do udzielania z budżetu gminy pożyczek do kwoty [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że z przedstawionej sytuacji finansowej Gminy, nie wynika iż wykonanie zaskarżonego postanowienia prowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Gmina znajduje się w dobrej kondycji finansowej, a ponoszenie wydatków związanych z dochodzeniem należności pieniężnych, jest jednym z zadań gminy dotyczących wykonywania zadań administracji publicznej, na których realizację Gmina przewidziała kwotę [... ] zł (dział "Administracja publiczna", Rozdział "Pozostała działalność"), w tym [...] zł na wydatki związane z realizacją zadań statutowych.

W rezultacie, zdaniem Sądu, przedstawione przez Stronę okoliczności faktyczne nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne i jako takie nie mogą one stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Strona nie przedstawiła żadnych przekonujących argumentów

i dokumentów odnoszących się do stanu faktycznego sprawy, które można byłoby ocenić, jako okoliczności będące ustawowymi przesłankami, skutkującymi uwzględnienie wniosku. Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały.

Sąd zauważa także, że podnoszona okoliczność bezzasadnego obciążania Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji, nie może być brana przez Sąd pod uwagę przy orzekaniu w zakresie środka ochrony tymczasowej, jaki przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny

nie ocenia bowiem merytorycznych zarzutów zawartych w skardze, gdyż niweczyłoby

to sądową kontrolę legalności aktu administracyjnego, jakim jest zaskarżone w sprawie postanowienie.

Należy również podkreślić, że "uszczerbek finansowy" ponoszony przez Stronę w związku z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych – nawet w znacznej wysokości - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonego postanowienia, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każdy akt administracyjny zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11).

W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji.

Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.