Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1546/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Maciej Borychowski Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. (dalej też w skrócie jako "ZUS") pismem z dnia 5 października 2023 r. zwrócił się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "Prezes NFZ" lub "Organ") o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym K. C. (dalej też jako "Skarżący" lub "Strona") od dnia 28 sierpnia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. jako wspólnika spółki komandytowej. Z załączonej do pisma ZUS informacji z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej też w skrócie jako "KRS"), wynikało, że Skarżący od 28 sierpnia 2017 r. do 28 lutego 2022 r. figuruje jako wspólnik spółki komandytowej pod nazwą "C. Spółka Komandytowa". ZUS poinformował przy tym, że Skarżący był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych od 1 marca 2003 r. do 30 września 2017 r. - jako pracownik zatrudniony u płatnika: "Przetwórnia owoców i warzyw [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Następnie od 1 października 2017 r. do 31 grudnia 2019 roku był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy u płatnika: "[...]" a od 1 stycznia 2020 r. do 28 lutego 2022 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował przy tym, że w dniu [...] sierpnia 2022 roku wydał decyzję nr [...], którą stwierdził, iż Skarżący podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu jako wspólnik spółki komandytowej od 1 stycznia 2020 r. do 28 lutego 2022 r. a Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2023 roku podtrzymał to stanowisko, wobec czego decyzja powyższa stała się prawomocna.

Pismem z dnia 16 października 2023 roku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania, możliwości wypowiedzenia się i nadesłania dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy

Skarżący w odpowiedzi pismem z 3 listopada 2023 r. wyjaśnił, że od 2017 roku został wspólnikiem spółki komandytowej i prowadził jej sprawy do dnia 1 marca 2022 r. Wskazał przy tym, że podpisał umowę z Z., celem składania do ZUS deklaracji oraz odprowadzania składek na ubezpieczenie. Jest tym samym przekonany, że od powstania spółki, Zakład Rachunkowości rzetelnie przekazywał do ZUS wszystkie stosowne dokumenty. Również pismem z 3 stycznia 2024 r. Skarżący podtrzymał wcześniejsze stanowisko.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 82 ust. 1 i 5 w związku z art. 109 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm., dalej też jako "ustawa o świadczeniach") stwierdził, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od 28 sierpnia 2017 r. do 31 grudnia 2019 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik spółki komandytowej pod nazwą "[...]". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ podniósł, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki komandytowej, stanowi tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, co jednoznacznie wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach.

Z kolei art. 82 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach normuje sytuację zbiegu dwóch lub większej liczby tytułów do objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, określając w jaki sposób opłacana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku takiego zbiegu. Z przepisów tych wynika, że zbieg dwóch lub większej liczby tytułów do objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym występuje wówczas, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego lub z tytułów tego samego rodzaju uzyskuje więcej niż jeden przychód. Wówczas składka na ubezpieczenie zdrowotne może być opłacana z kilku tytułów odrębnie. Organ podkreślił przy tym, że z informacji przekazanych przez ZUS wynika, iż Skarżący w rozpatrywanym okresie posiadał inne tytuły do ubezpieczeń społecznych jako pracownik, dlatego jako wspólnik spółki komandytowej powinien podlegać wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2024 roku, Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając między innymi, że organ błędnie wskazał numer NIP spółki komandytowej "[...]", który jest NIP-em osoby fizycznej a nie spółki, zbędnie ujął okres zatrudnienia w spółce [...], co nie ma, zdaniem Skarżącego, znaczenia w niniejszej sprawie a także błędnie zakreślił ramy czasowe prowadzenia działalności jako wspólnik spółki komandytowej. Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Strona podkreśliła, że zgłoszenie jej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odprowadzanie należnych składek nastąpiło za miesiąc październik 2017 roku i następne miesiące aż do 31 grudnia 2019 r. w wysokości minimalnego wynagrodzenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna a w działaniu Prezesa NFZ, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przy tym przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zgodnie z definicją określoną w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, osobą prowadzącą działalność pozarolniczą, jest osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak zaś stanowi art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści powołanych przepisów wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlega spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnik spółki komandytowej.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak natomiast wynika z treści art. 13 ust. 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

Z powołanej regulacji wynika, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki komandytowej istnieje w okresie, w którym posiada on status wspólnika spółki komandytowej.

Zgodnie z treścią art. 109 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz.18, dalej też jako "k.s.h."), spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Stosownie zaś do treści art. 103 § 1 k.s.h., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem dotyczącym spółki jawnej, który stosuje się odpowiednio do spółki komandytowej, jest art. 84 § 2 k.s.h., zgodnie z którym rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Wspólnik spółki komandytowej posiada więc status wspólnika spółki komandytowej w okresie kiedy spółka komandytowa jest wpisana do rejestru i w tym też okresie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki komandytowej. Sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki komandytowej przesądza przy tym o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w okresie, w którym spółka komandytowa jest wpisana do rejestru. Co istotne, wspólnik spółki objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania z tego tytułu przychodu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika spółki powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca przyjął bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki komandytowej, rozstrzyga w istocie sam fakt istnienia spółki komandytowej, który zamyka się w okresie od momentu wpisania spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia z rejestru. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05 oraz w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, wyraził pogląd, zgodnie z którym sam fakt nawet niewykonywania usług i nieosiągania przychodu z działalności nie uzasadnia przerwy w jej prowadzeniu powodującej uchylenie obowiązku ubezpieczenia społecznego. O ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki już od momentu wpisu do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Bez znaczenia pozostaje kwestia momentu rozpoczęcia faktycznego wykonywania czynności na rzecz spółki (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2379/22 i powołane w nim orzecznictwo).

W realiach niniejszej sprawy Prezes NFZ taki status Skarżącego, jak i okres pozostawania przez niego wspólnikiem spółki komandytowej ustalił prawidłowo na podstawie treści informacji z KRS nr [...], którego to statusu, ani okresu Skarżący nota bene nie kwestionuje. Organ ustalił zatem w sposób wyczerpujący fakty, które wynikały z materiału zgromadzonego w toku postępowania dowodowego, w tym przede wszystkim z treści rejestru przedsiębiorców KRS.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Z tego też punktu widzenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest istotna okoliczność, że Skarżący – niezależnie od statusu wspólnika spółki komandytowej, był w okresie od 1 października 2017 r. do 28 lutego 2022 r. zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik zatrudniony u płatnika: "[...]" (kod [...] - pracownik). W takiej sytuacji bowiem Skarżący będzie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zarówno jako pracownik (na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej), jak i jako wspólnik spółki komandytowej.

Skarżący nie przedłożył przy tym żadnych dowodów w postaci dokumentów, potwierdzających zgłoszenie go do ubezpieczenia zdrowotnego, jako wspólnika spółki komandytowej w przedmiotowym okresie, co mogłoby ewentualnie podważyć prawdziwość informacji przekazanych Prezesowi NFZ przez ZUS, z których z kolei jasno wynika brak takiego zgłoszenia. Nadmienić należy, że okoliczność posiadania przez Skarżącego w rozpatrywanym okresie innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, właśnie jako pracownik, powoduje, iż jako wspólnik spółki komandytowej podlegał w tym okresie czasu wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Reasumując zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Stan faktyczny ustalony w tejże decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń, a w uzasadnieniu prawnym przytoczono odpowiednie przepisy prawa i właściwie wyjaśniono ich zastosowanie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.