Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 791/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: § 8
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Maja Pietrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 września 2022 r. nr OHP.906.2.10.2021.MC w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w R., zaskarżoną decyzją z dnia 29 września 2022 r. nr OHP.906.2.10.2021.MC, wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.) oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej powoływanej w skrócie jako: "k.p.a.") i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1836; dalej powoływanego w skrócie jako: "rozporządzenie"), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr HP.9012.1.4.5.2022.KR stwierdzającą u A. N. chorobę zawodową wymienioną w poz. 26 załącznika do rozporządzenia - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, zakażenie Legionella pneumophila - legionelloza – choroba legionistów.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazano, że A. N. od dnia 7 stycznia do dnia 5 kwietnia 2019 r. zatrudniony był jako pracownik produkcji w zakładzie M. Sp. z o. o. Sp. k., miejscem wykonywania pracy był zakład B. W przedmiotowym zakładzie A. N. pracował od 7 do 17 stycznia 2019 r., nieobecność w pracy pracownika w okresie od 18 do 23 stycznia 2019 r. nie została usprawiedliwiona, w okresie od 24 stycznia 2019 r. do 5 kwietnia 2019 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.

Stanowisko pracy A. N. znajdowało się w punktach technologicznych zakładu na hali produkcyjnej w "Sekcji przygotowania mięsa". Pracownik wykonywał czynności związane z przetwarzaniem tusz drobiu, transportem surowca z chłodni, rozmieszczaniem tusz kurczaków, obsypywaniem przyprawami i odwożeniem do pakowania. Podczas pracy i po jej zakończeniu pracownik porządkował swoje stanowisko pracy.

W zakładzie B. w odległości około 50 metrów od miejsca pracy A. N. na dachu budynku (około 5-20 metrów nad poziomem gruntu) znajdowały się wieże chłodnicze, zlokalizowane w miejscu publicznie niedostępnym. W wyniku przeprowadzonych badań próbki wody pobranej w dniu 5 lutego 2019 r. z wieży chłodniczej 4.1 w raporcie z badań [...] z dnia 19 lutego 2019 r. stwierdzono 400.000 CFU/1000ml Legionella serogrupa 1.

Jednocześnie w tym samym okresie zachorował pracownik A. N. Objawy choroby miały przebieg gwałtowny. W dniu 24 stycznia 2019 r. A. N. trafił na Oddział Intensywnej Terapii Szpitala A. w związku z rozpoznanym legionellozowym zapaleniem płuc i ostrym uszkodzeniem nerek, choroba rozpoczęła się dwa dni wcześniej kaszlem oraz wysoką gorączką. Wykluczono inne czynniki etiologiczne ciężkiego zapalenia płuc.

Z orzeczenia lekarskiego nr [...] Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B., Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych z dnia 30 sierpnia 2021 r., wynika, że w związku ze stwierdzeniem poważnego skażenia bakteriami Legionella pneumophila, w jednej z wież chłodniczych w zakładzie produkcyjnym B. oddalonej od stanowiska pracy o około 50 metrów, bakterie w aerozolu powietrznym mogły dotrzeć do miejsca pracy A. N. i spowodować jego zachorowanie na legionellozę. Ponadto stwierdzenie tego samego szczepu bakterii w wieży chłodniczej, co u pracownika, to jest Legionella pneumophila serotyp 1, świadczy o dużym prawdopodobieństwie tego związku. Ze względu na powyższe uznano, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

W związku ze zgłoszeniem przez M. Sp. z o.o. Sp. k. podejrzenia choroby zawodowej u A. N. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie wszczął postępowanie administracyjne, a następnie przeprowadził szereg czynności wyjaśniających mających na celu ustalenie stanu faktycznego.

W powyższej sprawie oparto się na następującej dokumentacji:

- dokumentacji przesłanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zambrowie dotyczącej przebiegu pracy zawodowej i narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe w miejscach pracy, w tym bakterie Legionella pneumophila oraz kopiach świadectw pracy potwierdzających przebieg pracy zawodowej A. N.

- protokole kontroli sanitarnej nr [...] przeprowadzonej w dniu 30 października 2019 r. przez upoważnionego przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie w zakładzie M. Sp. z o.o. Sp. k. w celu zebrania dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Z uwagi na lokalizację miejsca pracy – zakład B. w B. – nie było możliwości skontrolowania warunków na stanowisku pracy, na którym zatrudniony był A. N;

- piśmie M. Sp. z o.o. Sp. k. z dnia 26 lipca 2019 r. wraz z załącznikami (kopią oświadczenia B., wynikami badań próbek pobranych z wież chłodniczych i pryszniców zakładowych przetłumaczonych na język polski przez tłumacza przysięgłego oraz oceną ryzyka zawodowego pracownika produkcji/rozbioru mięsa);

- karcie oceny narażenia sporządzonej przez upoważnionego przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie;

- orzeczeniu lekarskim nr [...] Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B., Poradni Antropozoonoz i Chorób Zawodowych z dnia 30 sierpnia 2021 r. i jego uzupełnieniu z dnia 18 lutego 2022 r.;

- piśmie (wykonanie zobowiązania) M. Sp. z o. o. Sp. k. z dnia 13 maja 2022 r. wraz z załącznikami (dokumenty uzyskane z B. przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego dotyczące danych technicznych oraz zasad działania wież chłodniczych, ich usytuowania na terenie zakładu, warunków klimatycznych panujących w styczniu 2019 r., publikacji naukowych - "Ognisko legionellozy związanej z przemysłowymi wieżami chłodniczymi w lokalnej społeczności - jak daleko mogą przenieść się skażone aerozole" i "Ocena wpływu wież chłodniczych na zdrowie w środowisku - systematyczny przegląd ognisk legionellozy", wiadomości e-mail od S. T. z dnia 17 marca 2022 r.;

- odpowiedzi Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego - Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych w B. z dnia 28 czerwca 2022 r. (załącznik pismo lekarza orzecznika z dnia 20 czerwca 2022 r.) na pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie dotyczące wpływu nowych okoliczności w sprawie na treść orzeczenia lekarskiego [...] z dnia 30 sierpnia 2021 r.

Zdaniem Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt narażenia A. N. na kontakt ze skażonym aerozolem wodnym z wież chłodniczych w środowisku pracy na terenie zakładu B. Jak bowiem wynika wprost z akt sprawy aerozol emitowany z wież chłodniczych w zakładzie B. był skażony bakterią Legionella pneumophila. Fakt ten potwierdzają sprawozdania z badań próbek wody z wieży chłodniczej nr 4.1 pobranych w dniu 5 lutego 2019 r., w których stwierdzono obecność bakterii Legionella serotyp 1 w ilości 400.000 CFU/ml. B. laboratorium L. wykonujące ww. badania oceniło to skażenie (zgodnie z tłumaczeniem) jako "duże zanieczyszczenie". W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 30 sierpnia 2021 r. lekarz orzecznik użył sformułowania "poważne skażenie". Fakt, że wieże chłodnicze znajdują się w odległości 50 m od stanowiska pracy A. N. na wysokości 14 metrów nad poziomem podłogi (wieża chłodnicza 4.1) i 10 m nad poziomem podłogi (wieża chłodnicza 5.1), a emitowane przez nie aerozole uwalniane są na zewnątrz, nie wyklucza możliwości zakażenia. Jak wynika z treści pisma lekarza orzecznika z dnia 20 czerwca 2022 r. "pomimo, że wieże chłodnicze znajdowały się około 10 - 14 metrów ponad poziomem podłogi oraz były dostępne tylko dla zespołu technicznego i HSQ, których pracownikiem nie był A. N., nie można wykluczyć jego zakażenia ponieważ aerozol wodny może być emitowany z wież chłodniczych nawet do 6 kilometrów". Fakt rozprzestrzeniania się aerozolu na duże odległości potwierdza publikacja naukowa "Ocena wpływu wież chłodniczych na zdrowie w środowisku - systematyczny przegląd ognisk legionellozy" dostarczona przez stronę odwołującą się, która wskazuje (Tabela 3), że osoby zakażone zamieszkiwały w odległości do 12 kilometrów od wież chłodniczych. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników biologicznych – rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenia mechanizmu działania lub drogi szerzenia czynnika, bez konieczności określania stężania tego czynnika. W przedmiotowym przypadku ustalono wszystkie wymagane składowe, to jest rodzaj czynnika – Legionella pneumophila, ustalenie kontaktu – skażony aerozol wodny z wież chłodniczych unoszący się w powietrzu środowiska pracy na terenie zakładu, okres utajenia - od 2 do 20 dni (w którym to okresie zawiera się czas zachorowania A. N.), mechanizm działania lub drogi szerzenia – droga inhalacyjna przez przedostanie się skażonego aerozolu wodnego bezpośrednio do pęcherzyków płucnych.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 30 sierpnia 2021 r. podano, że "u A. N. poprzez typowanie na podstawie sekwencji stwierdzono ten sam szczep Legionella pneumophila serotyp 1, co z wieży chłodniczej (typ: ST2746) po pobraniu próbek dnia 27 lutego 2019 r. (wg raportu z 18 marca 2019 r.). W wyniku dochodzenia epidemiologicznego nie ustalono innych źródeł zakażenia Legionella pneumophila - badanie próbek wody pobranej z pryszniców szatni męskiej w zakładzie pracy było ujemne. A. N. nie podawał, że korzystał w tym czasie z kąpieli w jaccuzi, w basenach typu SPA, nie korzystał w tym czasie z nawilżaczy ani urządzeń do terapii oddechowej ani systemów klimatyzacji. Wprawdzie jak wynika z informacji pracodawcy, wieże chłodnicze w zakładzie produkcyjnym nie są zlokalizowane w miejscu publicznie dostępnym i były oddalone od stanowiska pracy A. N. o około 50 metrów, jednakże stwierdzono w nich poważne skażenie bakteriami L. pneumophila, które w aerozolu powietrznym mogły dotrzeć do miejsca pracy ww. i spowodować jego zachorowanie na legionellozę, a stwierdzenie tego samego szczepu bakterii w wieży chłodniczej, co u pracownika, świadczy o dużym prawdopodobieństwie tego związku". Lekarz specjalista wskazał wprost, że "ze względu na powyższe można uznać, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej – zakażenia Legionella pneumophila pod postacią legionellozy - choroby legionistów".

Organ odwoławczy odnotował, że wątpliwości organu pierwszej instancji (pismo [...] z dnia 16 stycznia 2020 r.) jak i strony odwołującej (pismo z dnia 13 maja 2022 r.) dotyczące możliwości zakażenia A. N. na terenie zakładu B. zostały przedstawione lekarzowi orzecznikowi w piśmie [...] z dnia 26 maja 2022 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie. W odpowiedzi z dnia 20 czerwca 2022 r. lekarz orzecznik jasno wskazał, że ww. wątpliwości i przestawione na ich poparcie fakty nie stanowią podstawy do zmiany treści orzeczenia lekarskiego bowiem "(...) pomimo, że wieże chłodnicze znajdowały się około 10 - 14 metrów nad poziomem podłogi, były oddalone od stanowiska pracy na odległość 50 metrów oraz były dostępne tylko dla zespołu technicznego i HSQ, których pracownikiem nie był A. N., nie można wykluczyć jego zakażenia, ponieważ aerozol wodny może być emitowany z wież chłodniczych na odległość do 6 kilometrów. Brak zakażeń wśród innych pracowników nie wyklucza incydentalnego zachorowania A. N. W okresie inkubacji choroby zawiera się również czas zachorowania ww. Stwierdzenie tego samego szczepu Legionella pneumophila serotyp 1 zarówno u A. N., jak i wieży chłodniczej (typ: ST2746) świadczy o dużym prawdopodobieństwie zakażenia się pracownika w ww. zakładzie pracy."

Organ odwoławczy podkreślił, że kluczowe znaczenie dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego warunkującego możliwość stwierdzenia choroby zawodowej miało w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. Poradni Antropozoonoz i Chorób Zawodowych nr [...] z dnia 30 sierpnia 2021 r. o rozpoznaniu u A. N. choroby zawodowej, wraz z korektą z dnia 18 lutego 2022 r. oraz uzupełnieniem z dnia 20 czerwca 2022 r. Uprawniony lekarz orzecznik stwierdza wprost, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej – zakażenia Legionella pneumophila pod postacią legionellozy – choroby legionistów.

W ocenie organu odwoławczego orzeczenie lekarskie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. Poradni Antropozoonoz i Chorób Zawodowych nr [...] z dnia 30 sierpnia 2021 r. o rozpoznaniu u A. N. choroby zawodowej, wraz z uzupełnieniem z dnia 20 czerwca 2022 r. zostały wydane we właściwej formie i przez uprawnionego lekarza, uzasadnienie orzeczenia i jego uzupełnienie w sposób rzeczowy i logiczny wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Orzeczenie przedstawia klarowny tok rozumowania lekarza z omówieniem i analizą określonych dokumentów. Zawarte w nim uwagi są spójne i logiczne, a jego treść nie stoi w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, aby wystąpić do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi o dodatkową konsultację.

Odnosząc się do zarzutu strony odwołującej w zakresie braku ustalenia przez organ pierwszej instancji wpływu stosowania środków ochronnych, występowania lub nie podatności na zachorowanie u A. N., czy też pozapracowniczych czynności podejmowanych przez A. N. przed hospitalizacją, organ odwoławczy wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami.

Reasumując, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stanął na stanowisku, że zarzuty M. Sp. z o.o. Sp. k. zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i jest wystarczający do stwierdzenia u A. N. choroby zawodowej: Legionella pneumophila – legionelloza – choroba legionistów.

Skargę na ww. decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła M. Sp. z o. o. Sp. k. (dalej także jako: "skarżąca"), domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie, a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskrzonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 136 § 2 k.p.a. i art. 136 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w związku z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy i z art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegające na:

a) błędnym uznaniu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy – jako wystarczający – pozwala na stwierdzenie wystąpienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym obecnym w środowisku pracy a rozpoznaną u A. N. chorobą, a w konsekwencji uzasadnia wydanie decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej u wyżej wymienionego,

b) błędnym ustaleniu, że praca była wykonywana przez A. N. w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej,

c) niepodjęciu przez Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wszelkich niezbędnych czynności do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i właściwego jej załatwiania, w tym braku przeprowadzenia przez Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego albo postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy pomimo istnienia podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez:

- wystąpienie do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację,

- ustalenie wpływu stosowanych środków ochrony na zminimalizowanie ryzyka zachorowania,

- ustalenie występowania lub nie podatności na zachorowanie u konkretnego pracownika,

- ustalenie poza pracowniczych czynności podejmowanych przez pracownika przed hospitalizacją,

co spowodowało bezpodstawne wydanie przez Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzji utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie. Decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie powinna zostać uchylona wobec braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u A. N.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że duże prawdopodobieństwo wystąpienia związku przyczynowo - skutkowego jest tożsame z bezspornym lub wysokim prawdopodobieństwem, o którym mowa w przepisie, co spowodowało bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie o stwierdzeniu choroby zawodowej.

W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, że orzeczenie lekarskie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. nie mogło stanowić podstawy dla stwierdzenia choroby zawodowej albowiem przedmiotowe orzeczenie nie było w żadnym razie przekonujące, pozostawało w sprzeczności z innymi dowodami i okolicznościami w sprawie (dokumentacja B., miejsce pracy pracownika, sposób pracy wież chłodniczych i inne), jak również nie wykazywało wysokiego lub bezspornego prawdopodobieństwa wystąpienia związku przyczynowego między schorzeniem i rzekomym narażeniem zawodowym pracownika. W niniejszej sprawie skarżąca przedłożyła szereg dokumentów, z których jasno wynika, że pracownik w trakcie wykonywania pracy był oddalony od miejsca będącego źródłem skażenia, nie miał nawet do niego dostępu, stosował odzież ochronną i jako jedyny spośród kilkuset osób (także tych pracujących przy wieżach chłodniczych) zachorował. W ocenie skarżącej zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie wystąpienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym obecnym w środowisku pracy a rozpoznaną u pracownika chorobą, co jednocześnie oznacza, iż nie powinno dojść do utrzymania w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2022 r. skarżąca podtrzymała swoją argumentację

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte oświadczając przy tym, że art. 235¹ ustawy - Kodeks pracy nie przewiduje żadnego domniemania, a nawet jeśli, to zostało one obalone. Wykrycie bakterii w wieży chłodniczej nastąpiło w zakładzie B., gdy A. N. już w tym zakładzie nie pracował. Pełnomocnik skarżącej powołując się na powszechnie dostępny Raport Agencji UE - Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób z roku 2019 r. (ECDC) zaznaczył ponadto, że w Europie występuje 15 szczepów bakterii Legionella. Pracownik zaraził się szczepem o serotypie 1, a serotyp 1 odpowiada za 83 % zakażeń tą bakterią stwierdzanych w Europie.

Uczestnik postępowania A. N., któremu doręczono skutecznie odpis skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę (z.p.o. – k. 55 akt sądowych) nie przedstawił swojego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Z kolei na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 29 września 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o stwierdzeniu u A. N. choroby zawodowej: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, zakażenie Legionella pneumophila – legionelloza – choroba legionistów.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "k.p."), a także wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z art. 235¹ k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast w myśl art. 235² k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem, stosownie do art. 235¹ k.p., spełnienie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Konstrukcja niniejszego przepisu przemawia więc za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r.; sygn. akt II OSK 1039/06).

Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, zawarty jest w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Pozycja 26 tego wykazu obejmuje choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa.

Ocena zaistnienia przesłanek stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej dokonywana jest w postępowaniu uregulowanym przepisami powołanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Taką decyzję wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Analizując podstawy wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej należy w szczególności zwrócić uwagę na regulację sposobu orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia wydawanie orzeczeń w tym przedmiocie zostało powierzone lekarzom spełniającym wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych I stopnia (wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia) oraz II stopnia (wskazanych w § 5 ust. 3 rozporządzenia). Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z kolei – zgodnie § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia – narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Wskazać nadto należy, że definicję legalną pojęcia "choroby zakaźnej" zawiera ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.). Przez "chorobę zakaźną" uznaje się chorobę wywołaną przez biologiczny czynnik chorobotwórczy. Za biologiczny czynnik chorobotwórczy, zgodnie z art. 2 pkt 2 ww. ustawy, uznaje się natomiast "posiadające zdolność wywoływania objawów chorobowych drobnoustroje komórkowe lub wytwarzane przez nie produkty, zewnętrzne i wewnętrzne pasożyty człowieka lub wytwarzane przez nie produkty, cząstki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego, w tym zmodyfikowane genetycznie hodowle komórkowe lub wytwarzane przez nie produkty". Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przepisy tej ustawy stosuje się do zakażeń i chorób zakaźnych objętych w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy. W wykazie chorób zawodowych legionelloza nie została wymieniona wprost. Inaczej uczynił ustawodawca w załączniku do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wymieniając tę chorobę w punkcie 28 załącznika do ustawy.

W aktach administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi znajduje się "Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" sporządzona w toku postępowania przez organ pierwszej instancji wskazująca na okres oraz charakter (rodzaj) wykonywanej przez A. N. pracy (w tym m.in. świadczonej w warunkach narażenia zawodowego w zakładzie B. w okresie od 7 stycznia do 17 stycznia 2019 r.). W karcie tej odnotowano, że A. N. od 7 stycznia do 5 kwietnia 2019 r. zatrudniony był jako pracownik produkcji w zakładzie M. Sp. z o. o. Sp. k., miejsce wykonywania pracy: zakład B. W przedmiotowym zakładzie A. N. wykonywał pracę w okresie od 7 do 17 stycznia 2019 r., w okresie od 18 do 23 stycznia 2019 r. nieobecność nieusprawiedliwiona, w okresie od 24 stycznia do 5 kwietnia 2019 r. zwolnienie lekarskie. Stanowisko pracy A. N. znajdowało się w punktach technologicznych zakładu B. na hali produkcyjnej. Pracownik na stanowisku pracy wykonywał czynności związane z przetwarzaniem tusz drobiu, transportem surowca z chłodni, rozmieszczaniem tusz kurczaków, obsypywaniem przyprawami i odwożeniem do pakowania. W zakładzie B. w odległości około 50 metrów od miejsca pracy A. N. na dachu budynku (około 5 - 20 metrów nad poziomem gruntu) znajdowały się wieże chłodnicze, zlokalizowane w miejscu publicznie niedostępnym. W wyniku przeprowadzonych badań próbki wody pobranej w dniu 5 lutego 2019 r. z wieży chłodniczej (punkt pobrania 4.1) stwierdzono 400.000 CFU/1000ml – Legionella serogrupa 1 (badanie przeprowadzone przez b. laboratorium L. – raport [...] z dnia 19 lutego 2019 r.).

Przedmiotowa karta została sporządzona w oparciu o informacje uzyskane od pracodawcy A. N., to jest zakładu M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. (kontrola przeprowadzona przez upoważnionego przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie, dokumentacja uzyskana od pracodawcy na podstawie współpracy z zakładem B.) oraz na podstawie informacji uzyskanych od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zambrowie (organ ten z uwagi na miejsce zamieszkania A. N. przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne).

W orzeczeniu nr [...] z dnia 30 sierpnia 2021 r. Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. (Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych) o rozpoznaniu choroby zawodowej podano, że A. N. został przyjęty do Oddziału Intensywnej Terapii Szpitala A. w dniu 24 stycznia 2019 r. w związku z rozpoznanym legionellozowym zapaleniem płuc i ostrym uszkodzeniem nerek. Choroba rozpoczęła się 2 dni wcześniej kaszlem oraz wysoką gorączką. Stwierdzono u niego ostrą hipoksemiczną niewydolność oddechową w związku z rozległymi legionellozowymi naciekami zapalnymi miąższu płuc. Rozpoznano zakażenie Legionella pneumophila szybkim testem w moczu, którego wynik potwierdzono testem PCR podczas bronchoskopii z BAL w dniu 25 stycznia 2019 r. oraz 30 stycznia 2019 r. Wykluczono inne czynniki etiologiczne ciężkiego zapalenia płuc, w tym grypę i HIV. Stwierdzono ponadto rabdomiolizę wskutek upadku, wysoką gorączkę oraz dreszcze, ostrą niewydolność nerek wskutek rabdomiolizy i śródmiąższowego zapalenia nerek w wyniku infekcji legionellozowej, nadciśnienie tętnicze, odleżyny. Dalsze leczenie A. N. odbyło się w Ł. na Oddziale Nefrologicznym, gdzie ww. przebywał w dniach 17 lutego 2019 r. – 26 lutego 2019 r. Rozpoznano ostrą niewydolność nerek w przebiegu ciężkiego zapalenia płuc o etiologii Legionella pneumophila i rabdomiolizy, niedokrwistość normocytarną, nadciśnienie tętnicze, chorobę wrzodową żołądka w wywiadzie, nosicielstwo VRE, nikotynizm. U A. N., poprzez typowanie na podstawie sekwencji, stwierdzono ten sam szczep Legionella pneumophila serotyp 1, co z wieży chłodniczej (typ: ST2746) po pobraniu próbek dnia 27 lutego 2019 r. (wg raportu z dnia 18 marca 2019 r.). W wyniku dochodzenia epidemiologicznego nie ustalono innych źródeł zakażenia Legionella pneumophila – badanie próbek wody pobranej z pryszniców szatni męskiej w zakładzie pracy było ujemne. A. N. nie podawał, że korzystał w tym czasie z kąpieli w jaccuzi, w basenach typu SPA, nie korzystał również z nawilżaczy oraz urządzeń do terapii oddechowej oraz z systemów klimatyzacji. Wprawdzie, jak wynika z informacji pracodawcy, wieże chłodnicze w zakładzie produkcyjnym nie są zlokalizowane w miejscu publicznie dostępnym i były oddalone od stanowiska pracy A. N. o około 50 metrów, jednakże stwierdzono w nich poważne skażenie bakteriami Legionella pneumophila, które w aerozolu powietrznym mogło dotrzeć do miejsca pracy ww. i spowodować jego zachorowanie na legionellozę. Stwierdzenie tego samego szczepu bakterii w wieży chłodniczej, co u pracownika, świadczy o dużym prawdopodobieństwie tego związku.

W piśmie uzupełniającym z dnia 20 czerwca 2022 r. do ww. orzeczenia lekarz orzecznik Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. (Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych), mając na uwadze opis usytuowania i działania wież chłodniczych w zakładzie B. oraz wątpliwości M. Sp. z o.o. Sp. k. co do możliwości zakażenia A. N. na terenie zakładu B., wyjaśnił, że przedłożone informacje w zakresie parametrów technicznych oraz zasady działania wież chłodniczych zlokalizowanych na terenie zakładu B. nie stanowią podstawy do zmiany treści orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Pomimo, że wieże chłodnicze znajdowały się około 10 - 14 metrów ponad poziomem i były oddalone od A. N. na odległość 50 metrów oraz były dostępne tylko dla zespołu technicznego i HSQ, których pracownikiem nie był A. N., nie można wykluczyć jego zakażenia, ponieważ aerozol może być emitowany z wież chłodniczych nawet na odległość do 6 kilometrów. Brak zakażeń wśród innych pracowników nie wyklucza zaś incydentalnego zachorowania A. N. W okresie inkubacji choroby zawiera się również czas zachorowania A. N., a stwierdzenie tego samego szczepu Legionella pneumophila serotyp 1 zarówno u A. N., jak i w wieży chłodniczej (typ: ST2746) świadczy o dużym prawdopodobieństwie zakażenia pracownika w przedmiotowym zakładzie pracy.

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana – po przeprowadzeniu przez organy inspekcji sanitarnej – postępowania wyjaśniającego co do warunków i sposobu wykonywanej pracy oraz występującego w określonym czasie w środowisku pracy określonego narażenia zawodowego wiążącego się z podejrzeniem zaistnienia wskazanej w rozporządzeniu jednostki chorobowej – jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki:

1) schorzenie zostanie rozpoznane przez lekarza we właściwej jednostce orzeczniczej jako choroba zawodowa określona w wykazie;

2) w zakładzie (środowisku) pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia oraz

3) bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych wyrażany jest powszechny pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej treścią orzeczeń lekarskich, wydanych w trybie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a w konsekwencji o braku podstaw do przeprowadzania przez organ samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r.; sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 stycznia 2007 r.; sygn. akt II SA/Bk 710/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2016 r.; sygn. akt III SA/Kr 388/16), co jest uzasadnione zakresem specjalistycznej wiedzy medycznej posiadanej przez lekarzy orzeczników, której to wiedzy nie posiadają organy administracyjne. Orzeczenie lekarskie, o jakim tutaj mowa, należy traktować tak jak opinię w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a ocena tego orzeczenia dokonywana przez właściwy organ podlegać musi kryteriom określonym w art. 80 k.p.a. Jeżeli zatem orzeczenie lekarskie poddane takiej ocenie zawiera w sobie logiczne i przekonujące wyjaśnienie zajętego przez lekarza - orzecznika stanowiska, to organ nie może sprzecznie z tą opinią dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych, a zatem nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia ocenianego przez te jednostki pacjenta kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę wydania orzeczeń lekarskich (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny: w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r.; sygn. akt II OSK 1078/06, w wyroku z dnia 12 października 2021 r.; sygn. akt II OSK 2141/18 oraz w wyroku z dnia 26 maja 2022 r.; sygn. akt II OSK 3037/19).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, czyli stwierdzenia u A. N. choroby zawodowej, posiadało orzeczenie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. (Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych) o rozpoznaniu choroby zawodowej (wraz z jego uzupełnieniem), z którego bezsprzecznie wynikało, że wykonywana przez niego w narażeniu zawodowym praca w zakładzie B. z wysokim prawdopodobieństwem wywołała chorobę zawodową oznaczoną w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w punkcie 26, w tym przypadku chorobę zakaźną - "zakażenie Legionella pneumophila – legionelloza – choroba legionistów"

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom i argumentacji skarżącej przedstawionej w toku postępowania administracyjnego jak i w toku postępowania sądowego, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny orzeczenia lekarskiego, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wymagał dodatkowego uzupełnienia, w tym zwrócenia się do jednostki orzeczniczej II stopnia. Uzupełnione pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. orzeczenie lekarza jednostki orzeczniczej I stopnia, jest spójne oraz w sposób pełny i nie budzący wątpliwości uzasadnia zawarte w nim stwierdzenie choroby zawodowej.

W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie wywody skarżącej, że A. N. bakterią Legionella pneumophila (serotyp 1) mógł zarazić się wszędzie – również poza miejscem pracy.

W tym zakresie wyjaśnić należy, że dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2020 r. (sygn. akt II OSK 2217/18) przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Stąd też istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2018 r.; sygn. akt II OSK 1502/16 oraz z dnia 26 maja 2020 r.; sygn. II OSK 3175/19). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą, pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2019 r.; sygn. akt II OSK 993/17).

Zatem przypuszczenie, że A. N. mógł zarazić się bakterią Legionella pneumophila (serotyp 1) poza miejscem pracy nie obala domniemania, że do powstania choroby zakaźnej doszło właśnie na skutek przebywania w środowisku pracy, gdzie bakteria ta występowała. Niewątpliwie jest bowiem w niniejszej sprawie, że A. N. pracował w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej – choroby zakaźnej, która została wywołana przez bakterię Legionella pneumophila (serotyp 1).

Reasumując, kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie pozwoliła na stwierdzenie naruszenia podniesionych w skardze przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego, których naruszenie miało lub mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja – wbrew twierdzeniom skarżącej – zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, to jest zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, jak również została wystarczająco i poprawnie uzasadniona, co czyni ją zgodną z prawem.

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).