Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 399/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 urt. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Burmistrza Ścinawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 sierpnia 2023 r. I. stwierdza, że Burmistrz Ścinawy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 2 wniosku skarżącego z dnia 9 sierpnia 2023 r., a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Burmistrza Ścinawy do rozpoznania punktu 2 wniosku skarżącego z dnia 9 sierpnia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Burmistrza Ścinawy na rzecz skarżącego M. B. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. B. (dalej: Strona, Skarżący, Wnioskodawca) na bezczynność Burmistrza Ścinawy (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 sierpnia 2023 r.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2023 r. Strona wniosła o udzielenie informacji publicznej w zakresie:

1. podania z uprzedzeniem terminu oraz godziny i miejsca rozpoczęcia odbioru robót budowlanych z chwilą jego ustalenia (wyznaczenia) wraz ze składem komisji odbiorowe – zadania inwestycyjnego zapisanego w wpf pod nazwą Remont dróg gminnych we wsi Z. na działkach nr [...]/[...],[...]/[...],[...] poprawa warunków drogi gminnej a także zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego zgodnie z treścią umowy nr IR.132.2022 z dnia 6 grudnia 2022 r.

2. kopii protokołów z ewentualnych dokonanych dotychczas czynności odbioru wyżej wymienionej inwestycji, z uwzględnieniem ustaleń dokonanych w trakcie odbioru, jak też terminów na usunięcie stwierdzonych przy odbiorze ewentualnych wad, zgodnie z umową nr IR.132.2022 z dnia 6 grudnia 2022 r.

Strona wskazała, że wnioskowana informacja jest jej niezbędna w związku z wykonywaniem mandatu radnego oraz wniosła o przesłanie wnioskowanej informacji na jej adres poczty elektronicznej.

W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. organ poinformował Stronę, że: Ad 1. Termin odbioru robót budowlanych nie jest ustalony, tym samym brak też wyznaczonej komisji odbiorowej.

Skarżący w dniu 31 sierpnia 2023 r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 sierpnia 2023 r.

Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji;

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: u.d.i.p.), poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że prawidłowe jest zakończenie sprawy bez pełnego udostępnienia wnioskowanej informacji, ani wydania decyzji administracyjnej w sprawie, w terminie ustawowo przewidzianym.

Skarżący wniósł o stwierdzenie, że doszło do bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji, bądź do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że do dnia złożenia skargi nie udostępniono mu wnioskowanej informacji w pełnym zakresie. Po pierwsze, organ w ogóle nie odniósł się do pytania nr 2 wniosku - w tym zakresie, wniosek jest w dalszym ciągu nierozpatrzony. Odnosząc się zaś do odpowiedzi na pytanie nr 1 wniosku wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 2 powołanej we wniosku umowy, szczegółowy zakres robót opisany został w Specyfikacji Warunków Zamówienia, w dokumentacji projektowej i specyfikacjach technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych, które stanowią załącznik do umowy. Wbrew więc udzielonej odpowiedzi, organ jest w stanie - a przynajmniej powinien być - udzielić odpowiedzi na kwestie zakreślone pytaniem nr 1 wniosku, czego nie uczynił. Przypomniał, że zwolnienie się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p., w przypadku powoływania się na fakt nieposiadania wnioskowanej informacji publicznej, nie może bazować wyłącznie na samym oświadczeniu złożonym wnioskodawcy, ale wymaga dodatkowej argumentacji tę okoliczność potwierdzającej. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że organ pozostaje w bezczynności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 9 sierpnia 2023 r., pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. wskazując że data odbioru robót nie została jeszcze wyznaczona, podobnie jak skład komisja odbiorowej. Organ nie dysponuje protokołami odbioru, o które wnosił Skarżącym jako że ze względu na okoliczności wyżej wskazane, odbiory prac nie zostały jeszcze dokonane. Okoliczności powyższe są znane Skarżącemu, który jest zainteresowany kwestią skwitowania wykonanych na zlecenie Gminy Ścinawa robót budowlanych i regularnie składa wnioski o podanie terminu w jakim to nastąpi.

Pismem procesowym z dnia 9 listopada 2023 r. stanowiącym replikę do odpowiedzi na skargę Skarżący podtrzymał zarzutu i argumenty skargi (k: 23-24 akt sprawy sądowej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga ta ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała Strona, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie Strony zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.

W przedmiotowej sprawie nie ma sporu, że Burmistrz Ścinawy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych, będących w jego posiadaniu, jak również, iż żądana informacja stanowi informację publiczną.

Skoro zatem wniosek Skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:

- udostępnienie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (przepisy te nie miały zastosowania w stanie sprawy). Jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku – art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.;

- w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Podkreślenia wymaga, że bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie.

W niniejszej sprawie różnica stanowisk dotyczy tego czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania punktów 1 i 2 wniosku Skarżącego z dnia 9 sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Zdaniem Sądu, nie można postawić organowi zarzutu bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Strony z dnia 9 sierpnia 2023 r. w zakresie punktu 1. W sprawie, organ niewątpliwie w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielił Stronie odpowiedzi na pytanie 1 jej wniosku, tj. podania z uprzedzeniem terminu oraz godziny i miejsca rozpoczęcia odbioru robót budowlanych z chwilą jego ustalenia (wyznaczenia) wraz ze składem komisji odbiorowe – zadania inwestycyjnego zapisanego w wpf pod nazwą Remont dróg gminnych we wsi Z. na działkach nr [...]/[...],[...]/[...],[...] poprawa warunków drogi gminnej a także zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego zgodnie z treścią umowy nr IR.132.2022 z dnia 6 grudnia 2022 r. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2023 r. organ poinformował Stronę, że termin odbioru robót budowlanych nie jest ustalony, tym samym brak też wyznaczonej komisji odbiorowej. Wskazaną odpowiedź organu, jako pełną i adekwatną względem punktu 1 złożonego wniosku, uznać należy za czyniącą zadość obowiązkom informacyjnym z u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, wynika to bowiem z przedstawionych Sądowi akt, że organ nie rozpoznał punktu 2 wniosku Strony z dnia 9 sierpnia 2023 r. W ustawowym terminie przewidzianym do udostępnienia przedmiotowej informacji który upłynął 23 sierpnia 2023 r. organ nie przedsięwziął żadnych czynności zmierzających do załatwienia punktu 2 wniosku - nie wydał decyzji, nie poinformował Wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej lub że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, nie wskazał też że wnioskowana informacja jest w całości zamieszczona w BIP.

Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku w zakresie wskazanym, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Stąd też należało zobowiązać organ do rozpoznania punktu 2 wniosku Skarżącego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono w pkt II sentencji.

Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2893/21, z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2741/21). Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. Sąd miał na uwadze okoliczność, że wniosek Skarżącego nie pozostał bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Do Skarżącego zostało bowiem w dniu 22 sierpnia 2023 r. skierowane pismo, które choć nie zawierało dostatecznej odpowiedzi na wniosek Strony, to jednak pozwalało na przyjęcie, że organ nie zlekceważył całkowicie wniosku. W stanie sprawy nie ma więc podstaw do przyjęcia, że nieudostępnienie informacji publicznej wynikało ze złej woli organu i zmierzało do naruszenia konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskania informacji publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP).

Zawarte w punkcie III wyroku orzeczenie Sądu o oddaleniu dalej idącej skargi zostało wydane na podstawie art. 151 p.p.s.a i odnosi się do punktu 1 wniosku Strony. Jak już Sąd wyjaśnił, Strona uzyskała informację w tym zakresie.

O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.