Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1098/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 uat. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 266
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.
article: par. 3 ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1098/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 października 2023 r., nr UP-748/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 października 2023 r. nr UP-748/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: ZUS, Organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022r. poz. 1009 z późn. zm., dalej jako u.s.u.s.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr 1794/2023 odmawiającą M. P. (dalej jakie Wnioskodawca lub Skarżący) umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w kwocie 99 619 zł 87 gr obejmującej składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami.

Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że Organ zbadał czy zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. i ustalił, że:

przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie ma zastosowanie w niniejszej sprawie z przyczyn oczywistych,

przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe;

nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. - działalność gospodarcza jest nadal prowadzona, wic może stanowić źródło pozyskania środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia;

przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie Wnioskodawca wnosi, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym wynoszących 16 zł;

przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, co prawda w aktach sprawy znajduje się postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, nie wynika jednak z niego, aby stwierdzało ono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - Organ wszczął wobec Wnioskodawcy przymusowe dochodzenie należności, w ramach którego dokonano zajęcia wierzytelności z należącego do Wnioskodawcy rachunku bankowego oraz wynagrodzenia za pracę. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z uwag8i na zawartą umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Dlatego też w przypadku wznowienia postępowania egzekucyjnego, nie jest oczywiste, że Wnioskodawca nie wywiąże się z warunków udzielonej ulgi i nie uzyska się kwot przekraczających wydatk egzekucyjne.

W związku z powyższym Organ uznał, że nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Nadto ZUS wyjaśnił, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dopuszcza możliwość umorzenia należności w przypadku braku całkowitej nieściągalności kierując się w tym względzie ważnym interesem osoby zobowiązanej do ich opłacania. Przepis ten może zostać zastosowany tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześni płatnikami tych składek, tj. osób opłacających składki na własne ubezpieczenia.

Oceniając zaistnienie przesłanek określonych w powyższym przepisie Organ ustalił, opierając się na złożonym przez Wnioskodawcę oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, że jest on kawalerem i gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Pracuje na podstawie zawartej od 1 sierpnia 2023 r. (na czas nieokreślony) umowy o pracę w Urzędzie Miasta Krakowa i osiąga w ten sposób wynagrodzenie w wysokości 5.105,00 zł brutto, tj. 3.753,24 zł netto.

Jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, z której:

w 2021 r. - osiągnął dochód w wysokości 20.762 zł (przychód 22.012 zł),

w 2022 r. - osiągnął dochód w wysokości 63.839 zł (przychód 66.839 zł),

w 2023 r. - poniósł stratę w wysokości 3.322 zł (przychód 194 zł).

Z przedłożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2021 (PIT-37) wynika jednak, że podany wyżej dochód/przychód pochodzi ze stosunku pracy, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2022 (PIT-36) potwierdza, że z pozarolniczej działalności gospodarczej nie osiągnął przychodu, ale poniósł stratę w wysokości 6.945,46 zł, zaś z wydruku zapisów w buforze za okres od 1 stycznia 2023 r. do 30 lipca 2023 r. (zestawienie narastająco) wynika, że w tym czasie przychód Wnioskodawcy z działalności wyniósł 194,45 zł, a koszty wyniosły 3.516,56 zł, co przełożyło się na stratę 3.322,11 zł.

ZUS we własnym zakresie ustalił, że poza tym, że Wnioskodawca podlega do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, jest zgłoszony do ubezpieczeń jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu w Urzędzie Miasta

Krakowa, a wykazane podstawy wymiaru składek z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy wynosiły kolejno: 6/2023 -5.485,67 zł, 7/2023 - 9.382,35 zł i 8/2023 - 5.462,35 zł, co dało miesięcznie średnio kwotę 4.949,40 zł netto. Wynagrodzenie to jest pomniejszone jeszcze w związku z prowadzonym wobec Pana postępowaniem egzekucyjnym.

Oceniając zebrane informacje Organ stwierdził, że nawet jeżeli w ocenie Wnioskodawcy otrzymywany w ten sposób dochód nie jest wysoki, to fakt ten nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległych składek. Uciążliwość wynikająca z postępowania egzekucyjnego nie zmienia bowiem faktu, że jest ono prowadzone zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, która stanowi wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości. Zasada ta dopuszcza prowadzenie egzekucji z majątku osoby zobowiązanej tylko w zakresie, w którym nie zostanie zagrożone minimum utrzymania, a kwoty wolne od zajęć są ustalone przepisami prawa.

Organ wskazał także, z doświadczenia życiowego jest mu wiadomym, że fakt wykazywania niższych niż zakładanych dochodów lub nawet straty z działalności gospodarczej, nie jest tożsamy z nieosiąganiem środków pozwalających na utrzymanie. Zapewne Wnioskodawca musiał dokonać oceny swojej sytuacji materialnej i życiowej utrzymując się z uzyskiwanych w ten sposób środków, więc niezasadne jest domaganie się, by zwalniając Wnioskodawcę z obowiązku uregulowania zaległych składek, ZUS został obciążony konsekwencjami jego prywatnych decyzji.

Ponadto zauważono, że same tylko średnie dochody uzyskiwane przez Wnioskodawcę z tytułu świadczonej pracy i z uwzględnieniem potrąceń komorniczych kształtują się na poziomie dużo wyższym od minimum socjalnego ustalonego 10 lipca 2023 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w I kwartale 2023 r. dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego (1.681,64 zł) i wystarczają na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych oszacowanych na łączną kwotę 2.396,50 zł miesięcznie, w tym:

- wynajem i opłaty za mieszkanie - 1.500,00 zł,

- zakup wyżywienia i ubrań - 600,00 zł

pakiet medyczny PZU - 46,50 zł,

spłata zadłużenia prywatnego - 250,00 zł.

Wydatki te nie są jednak nadzwyczajnymi kosztami jakie Wnioskodawca musi ponosić, a podniesione okoliczności w istotny sposób nie odróżniają się od realiów finansowych osób, które także borykają się z trudnościami finansowymi.

Podkreślono, że sytuacja materialna gospodarstwa domowego Wnioskodawcy jest na tyle stabilna, że regulowane są bieżące zobowiązania związane z jego utrzymaniem. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby zalegał z regulowaniem zobowiązań wobec dostawców prądu, gazu itp. Analiza ustalonych w postępowaniu faktów nie prowadzi tym samym do wniosku, że jego sytuacja nosi znamiona ubóstwa, a przedstawione argumenty nie znalazły odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

Organ ustalił także, że poza zadłużeniem z tytułu składek Wnioskodawca wskazał m.in, na posiadane zobowiązania pieniężne:

u osób fizycznych (7.000,00 zł) oraz oświadczył, że są dobrowolnie spłacane po 250,00 zł miesięcznie, czym ustalił hierarchię ważności posiadanych należności, traktując je priorytetowo w stosunku do należności z tytułu składek,

inne (67.200,82 zł), które egzekwowane są w ramach egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego po 1.269,38 zł miesięcznie.

W związku z ty uznano, że ewentualne umorzenie należności z tytułu składek nie wpłynie więc na poprawę sytuacji finansowej Wnioskodawcy, bowiem zadłużenie wobec ZUS stanowi tylko część wszystkich jego zobowiązań, które bez względu na decyzję organu, nadal będą dochodzone przez innych wierzycieli. Przepisy, w oparciu o które ZUS realizuje zadania jako wierzyciel, nie uprawniają do dokonywania działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, ponieważ należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej.

Podkreślono także, że decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej Wnioskodawca powinien być świadomy, że dodatkowo zobowiązują się do opłacenia należnych składek z tego tytułu za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wspólnicy wzięli na siebie obowiązek zapoznania się przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Priorytetem dla przedsiębiorcy powinno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek.

Podsumowując, Organ nie znalazł podstaw do umorzenia żądanych należności.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wnioskodawca wniósł na nią skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

Wniósł o umorzenie w całości należności z tytułu składek wobec ZUS, podkreślając, że opłacenie zaległych składek ZUS pozbowiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb materialnych. Od 2006 roku prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży wiat aluminiowych na samochody. Zaległości wobec ZUS powstały w okresie od 2014 roku. Dalej prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto od 1 sierpnia 2021 jest dodatkowo zatrudniony na pełny etat w UM Kraków jako kancelista. Suma zaległości z tytułu składek wobec ZUS wynosi 96 576,97 zł, a z opłatami prolongacyjnymi 100 940,97 złotych. Zawarł w kwietniu 2023 z ZUS umowę o spłatę w ratach zaległości ze składek I kosztów egzekucyjnych. Raty z tytułu umorzenia składek wynoszą od 1516,00 do 1591,00 zł.

Niestety nie jest w stanie ich płacić, nie ma środków na opłacenie rat z układu wobec ZUS. Wskutek braku wpłaty przeze mnie rat kład został przez ZUS wypowiedziany 7 czerwca 2023r.

Od 2019 wskutek problemów finansowych i pandemii COVID nie był w stanie wykonać 3 zleceń wobec klientów, opłacić kosztów transportu wobec firmy transportowe I egzekucji wobec ZUS. Pomimo ugód sądowych z klientami I firmą transportową nie byłem w stanie ich opłacić. Otrzymał 5 egzekucji komorniczych (od 3 klientów, firmy transportowa I kosztów egzekucyjnych ZUS) na sumę 66 182,32 złotych. W wyniku tego ma potrącane miesięcznie 50% pensji netto w UM Kraków. Wielkość zobowiązań miesięcznych z tytułu kosztów mieszkania, opłat za jedzenie oraz kosztów potrąceń sądowych wynosi miesięcznie złotych:

1 500,00 - mieszkanie - wynajem i opłaty

300,00-jedzenie, ubranie,

46,50 - PZU pakiet medyczny w ramach umowy o pracę

1 848,83 - potrącenia sądowe - egzekucja komornicza

3 695,33 - suma wydatków

Przy przychodach netto z tytułu umowy o prace w UM Kraków w wysokości 3 751 zł 24 gr pozostaje do dyspozycji miesięcznie 55 zł 91 gr

Opłata dodatkowo za zaległości z tytułu składek nie jest zatem możliwa. Nie posiada też innego majątku, mieszkania, innych nieruchomości lub przedmiotów ruchomych o wartości mogących pokryć należności.

Podkreślono, że ZUS nie bierze pod uwagę, że składki ZUS dla prowadzących działalność gospodarczą były przez długi czas bardzo wysokie, nie uwzględniające przychodów z prowadzonej działalności. Nie jest jednak w stanie rozwinąć działalności gospodarczej i nie będzie w stanie prowadzić jej dłużej, kiedy jest zagrożony egzekucją ze strony ZUS. Dodatkowo, ZUS nie bierze pod uwagę jego trudnej sytuacji finansowej.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Odnosząc się na wstępie do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Przechodząc do badania zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości rozpoznania sprawy w odniesieniu do sytuacji rodzinnej i materialnej Skarżącego, rozpocząć

należy od wskazania, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowią przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r. poz. 266, dalej: "u.s.u.s."). Umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe wyłącznie po spełnieniu, chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ww. ustawy. Warunkiem umorzenia jest całkowita nieściągalność, która zachodzi, gdy:

dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe;

nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa;

nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z powyższego przepisu wynika, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Ten wyjątkowy charakter umorzenia, wynika przede wszystkim z faktu, że obowiązek opłacenia należnych składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których jednoznacznie wynika, że nie tylko w obecnej chwili nie ma możliwości odzyskania należności, ale również w przyszłości takiej możliwości nie będzie.

W tym miejscu podać należy, że ustalenia organu, rozpoznającego przedmiotową sprawę w zakresie stwierdzenia, że w sprawie nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności tut. Sąd uznaje za prawidłowe i w pełni je akceptuje.

Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały nadto określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Powyższe okoliczności nie mają charakteru katalogu zamkniętego, nie muszą występować łącznie, a nadto dają organowi możliwość uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego. Przy czym zauważyć należy, iż użyty w ww. przepisie zwrot: "jeżeli zobowiązany wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia ww. przesłanek spoczywa na dłużniku.

Rozważając przesłanki umorzenia, wynikające z ww. rozporządzenia, w ocenie Sądu, rację ma organ ubezpieczeniowy twierdząc, że powstanie przedmiotowego zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt niemożności wykonania zleceń od klientów z uwagi na COVID oceny tej zmienić nie może. Skarżący prowadził bowiem działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży wiat aluminiowych na samochody, a wic branży nie objętej bezpośrednimi restrykcjami wynikającymi z pandemii. Przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia nie mogła w konsekwencji mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia wniosku.

W przypadku Skarżącego nie wystąpiły też okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, obecnie nie powołała się bowiem na sytuację zdrowotną swoją czy członków rodziny.

ZUS rozważył także możliwość umorzenia należności w związku z przesłanką zdefiniowaną w §3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, tj. z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia przez Skarżącego pozbawiałaby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W tym zakresie Sąd również podziela ocenę organu. Mając na uwadze wysokość osiąganego przez Skarżącego dochodu zarówno z umowy o pracę jak i działalności gospodarczej. Oceniając możliwości i potrzeby finansowe organ prawidłowo wziął pod uwagę, że Skarżący jest kawalerem, o dobrym stanie zdrowia a jego zobowiązania finansowe nie są nadmierne. Zobowiązania wobec osób fizycznych wynoszą 7000 zł, a inne zobowiązania objęte egzekucją wynoszą 67 200 zł . należności te sa systematycznie spłacane.

Także ko utrzymania nie są nadmierne: wynajem mieszkania i opłaty 1500 zł, wyżywienie i ubranie 600 zł, pakiet medyczny 46,50 zł

Co nadto istotne, pewną realną ochroną dla Skarżącej jest dyspozycja przepisu art. 24 ust. 5 u.s.u.s. zgodnie z którym po upływie terminu przedawnienia należności przedawnione mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Tą zasadę ZUS musi zatem uwzględnić przystępując do ewentualnej egzekucji z majątku Skarżącego.

Faktem jest, że ustalony stan faktyczny, wskazuje na obecnie niełatwą sytuację materialną Skarżącego, jednakże brak jej cech wyjątkowości w takim sensie, że okoliczności te nie dotyczą osób, których działanie w kierunku poprawy swej sytuacji nie jest możliwe. Umorzenie zaległości składkowych byłoby w tej sytuacji przedwczesne, premiowałoby tego rodzaju postawę. Pamiętać trzeba, że umorzenie stanowi wyraz definitywnej rezygnacji ZUS z możliwości ich wyegzekwowania. W związku z tym, biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na jakie składki są przeznaczone, nie dziwi fakt, że organ odpowiedzialny za ich pobór, zobowiązany jest do szczegółowej staranności i ostrożności w procedowaniu spraw z zakresu umarzania.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko ZUS, który uznał, że w świetle powyższych okoliczności faktycznych sprawy Skarżący nie udowodnił, że jego sytuacja materialno-bytowa i rodzinna perspektywicznie i trwale uniemożliwia spłatę zaległości wobec ZUS.

Nie należy zapominać, że umorzenie należności z tytułu składek może być uzasadnione jedynie okolicznościami o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym. W przedmiotowej sprawie brak jest jednak podstaw do stwierdzenia, że takie okoliczności zachodzą.

W kontekście powyższego, Sąd pragnie jedynie wskazać, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, zmiana sytuacji i wystąpienie nowych okoliczności, może stanowić podstawę do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie należności i to nawet w sytuacji, gdy pierwotnie wydana w tym przedmiocie decyzja, była decyzją negatywną dla strony. Rozstrzygnięciom tym nie towarzyszy bowiem walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej) - por. wyrok NSA z 25 października 2018r., sygn. akt I GSK 1970/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1080/18.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy -zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie zaistniały podstawy umorzenia, określone w u.s.u.s. czy powoływanym rozporządzeniu. W konsekwencji stwierdzić należy, iż działanie organu, mieściło się w zakresie uznania administracyjnego.

W świetle powyższego wskazać także należy, że decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek, podejmowane są w granicach tzw. uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039 oraz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 225/09, LEX nr 582825), co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość, ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności albo trudna sytuacja majątkowa zobowiązanego, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 703/08, LEX nr 522553). Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja w tym zakresie może być dowolna.

Podkreślenia wymaga również to, że tego rodzaju konstrukcja prawna decyzji ma ten skutek, iż kontrola sądowa decyzji uznaniowych, obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji, poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251).

Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada praworządności, zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o

umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu - stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. - wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności, określone w powyższych przepisach prawnych. Dopiero wówczas, organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności, powinny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie dodać trzeba, że uzasadnienie decyzji, spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich, jak już wyżej wspomniano, należą decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami, argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, materiałów dowodowych lub też, czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a. Wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy ma bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu.

Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję, stwierdzić należy, że ZUS prawidłowo zastosował powyższe przepisy.

W ocenie Sądu, wydanie decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego. ZUS dokonał m.in. ustaleń dotyczących sytuacji materialnej Skarżącego, wziął pod uwagę: wszystkie uzyskane i przedłożone do sprawy dokumenty.

W ocenie Sądu, analiza zebranych w sprawie dowodów została dokonana przede wszystkim z uwzględnieniem oświadczeń Skarżącego oraz dokumentów, które przedłożyła w toku postępowania. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie oceny jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej. W szczególności Organy ubezpieczeniowe prawidłowo uznały, że aktualna sytuacja Skarżącego nie jest na tyle szczególna i uzasadniona wyjątkowymi okolicznościami, aby miał być potraktowany odmiennie od innych płatników składek. Umorzenie należności z tytułu składek, co do zasady ma charakter wyjątkowy. Natomiast odmienne stanowisko skarżącej, co do zasadności działania organów ZUS nie daje podstaw do uznania, że ich rozstrzygnięcia są nieprawidłowe.

Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku