Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/Wa 86/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C.do rozpoznania w pełnym zakresie wniosku z dnia 18 lipca 2023 roku w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. na rzecz Skarżącego Ł. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 listopada 2023 r. (data wpływu do organu 13 listopada 2023 r.), Ł.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Skarżącego z dnia 18.07.2023 r.

W konsekwencji powyższego Skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18.07.2023 r.,

2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. zobowiązanie Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. do załatwienia wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z 18.07.2023 r. – w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

4. zasądzenie od Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swe żądanie, skarżąca strona wyjaśniła, że w dniu 18.07.2023 r. zwróciła się droga elektroniczną do Zespołu Szkół i Placówek w C. na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z prośbą o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1.kopii Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych,

2.odpowiedzi na pytanie w jaki sposób z treścią w/w dokumentu zostały zaznajomione osoby uprawnione do świadczeń z tego Funduszu?

Skarżący wniósł o przekazanie informacji poprzez jej przesłanie pocztą tradycyjną lub poczta elektroniczną na wskazany przez siebie adres. Jednocześnie wskazał formę przekazania informacji w postaci kserokopii lub skanu Regulaminu oraz skanu odpowiedzi na pytanie na piśmie bądź udzielenie odpowiedzi na pytanie na piśmie.

Pismem z dnia 1.08.2023 r. otrzymanym przez Skarżącego 4.08.2023 r. Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. wezwał Skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a także poinformował, że treść Regulaminu jest udostępniana każdemu uprawnionemu w sekretariacie szkoły oraz trwają prace nad zamieszczeniem Regulaminu na stronie internetowej szkoły. Skarżący nie zastosował się do powyższego wezwania, ponieważ żądana informacja nie jest informacją przetworzoną. Emailem z 5.10.2023 r. Skarżący poinformował, że nie otrzymał ani informacji publicznej ani decyzji odmownej wskazując, że wezwanie z 1.08.2023 r. nie ma wpływu na załatwienie sprawy dotyczącej wniosku. W odpowiedzi poinformowano Skarżącego pismem z dnia 24.10.2023 r., że Dyrektor podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z 1.08.2023 r. Do dnia sporządzenia skargi informacja publiczna nie została Skarżącemu udostępniona, ani nie zamieszczono Regulaminu na stronie internetowej szkoły.

Zdaniem Strony Dyrektor dopuszcza się bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, skoro pomimo złożenia wniosku 18.07.2023 r. i upływu 14 dniowego terminu na udzielenie informacji ani jej nie udzielił ani nie wydał decyzji odmownej. Skarżący podniósł, że Organ zasłaniał się początkowo uznaniem żądanej informacji za przetworzoną wzywając do wykazania interesu prawnego, co było żądaniem bezpodstawnym, albowiem żądana informacja – co oczywiste - nie jest informacją przetworzoną. Poza tym, gdyby przyjąć stanowisko odmienne – po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, Dyrektor miał obowiązek udzielenia informacji, albo wydania decyzji odmownej, a obowiązkowi temu uchybił. Organ nie udostępnił Regulaminu, ani nie udzielił informacji w jaki sposób z jego treścią zostały zaznajomione osoby uprawnione do świadczeń z tego Funduszu.

W ocenie Skarżącego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albowiem od dnia złożenia wniosku minęło ponad 3 miesiące, organ oczywiście wadliwie uznał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, żądanie wykazania interesu prawnego świadczy że przepisy ustawy są Organowi dobrze znane, Organ unika udzielenia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie

skargi w całości i zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał na stan faktyczny przytoczony w skardze i podniósł, że żądana informacja nie mieści się w zakresie przedmiotowym oraz podmiotowym u.d.i.p. jak i z uwagi na brak bezczynności skarga winna być odrzucona jako niedopuszczalna względnie oddalona jako bezzasadna. Wskazał, że dla oceny dopuszczalności skargi w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie zakresu, w jakim Sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym dostępu do informacji publicznej może wykonywać funkcje kontrolne. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem decyzji administracyjnych, postanowień oraz innych aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Przy ustalaniu definicji informacji publicznej należy mieć na uwadze znaczenie pojęcia "sprawy publicznej", które w ogóle nie zostało zdefiniowane w u.d.i.p. Dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej należy również kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji, który informacje dotyczące sprawy publicznej wiąże z działalnością organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Działalność innych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych może być przedmiotem informacji publicznej w takim zakresie, w jakim

wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Mając to na uwadze, Organ podkreślił, że skarżona bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Skarga na bezczynność w istocie dotyczy bezczynności Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C., co wynika expressis verbis z jej treści. Skarga nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, w której Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. byłby zobowiązany do wydania lub podjęcia decyzji, postanowień, innych aktów czy czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s,a., a tylko wówczas, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., możliwe jest zaskarżenie bezczynności organu. Zdaniem Organu Dyrektor Szkoły jest wewnętrznym organem jednostki organizacyjnej, a nie organem administracji działającym na podstawie przepisów k.p.a., nie dysponuje władztwem administracyjnym do kształtowania sytuacji prawnej osób fizycznych lub osób prawnych. Mając powyższe na uwadze skargę należy uznać za niedopuszczalną, co przemawia za jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Ponadto brak zdolności sądowej Dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w C. jest również przesłanką odrzucenia skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.

Niezależnie od wskazanych wcześniej argumentów, zdaniem Organu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak stanu bezczynności wynikający z odpowiedzi na wniosek. Powołując się na bliżej nieokreślony wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2005 r. i WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 maja 2010 r. wskazał, że od "milczenia" organu należy odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Podniósł, że o skuteczności skargi na bezczynność organu można mówić jedynie wówczas, gdy właściwy organ nie wykonuje w terminie nałożonego nań prawem obowiązku, bądź nie czyni tego w sposób przewidziany prawem. Innymi słowy, skoro nie można postawić skutecznego zarzutu bezczynności, gdyż została udzielona informacja stanowiąca odpowiedź na wniosek Skarżącego we właściwym czasie i odpowiedniej formie wskazując w jaki sposób i gdzie osoba uprawniona może zapoznać się z treścią Regulaminu to wyłącza to uznanie, że znajduje się w bezczynności co do rozpatrzenia wniosku Skarżącego. Jednocześnie, biorąc pod uwagę fakt, iż w ustawowym 14-dniowym terminie odpowiedziano na wniosek, nie można uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem ich oczywiste niezastosowanie, długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak aktywności organu. Przepisy u.d.i.p. nie nakładają obowiązku prowadzenia korespondencji z podmiotem występującym z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tak jak inne ustawy nie zobowiązują do odpowiadania na maile, pisma petentów, zwłaszcza w sytuacji, gdy już raz udzielono odpowiedzi i przedstawiono swoje stanowisko w konkretnej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności, jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Wyjaśnić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym przypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tym zakresie bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. W realiach rozpoznawanej sprawy bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p.") i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępniania informacji publicznych.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, lecz nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji (użycie zwrotu "w szczególności"). Sprawia to, że dostęp do informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich lub jest w ich posiadaniu.

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. organy władzy publicznej (pkt 1); organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2); podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3); podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4); podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5).

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy adresat wniosku Skarżącego z 18 lipca 2023 r., którym był Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. - zobowiązany był w świetle powołanych powyżej przepisów u.d.i.p. do udzielenia informacji określonej w przedmiotowym wniosku.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. - będącego publiczną, oświatową jednostką organizacyjną, dla którego Powiat w R.jest organem prowadzącym (vide uchwała Nr [...] Rady Powiatu w R. z 29 stycznia 2021 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół i Placówek w C. – Dz. Urz. Woj. M. z 8.02.2021 r. poz. 990, załącznik Nr 1 do Uchwały – akt założycielski, § 2 Statutu załącznik Nr 2 do Uchwały) - jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczących Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Jak stanowi § 4 Statutu w skład Zespołu wchodzą następujące szkoły i placówki: Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w C., Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w C., Szkoła Policealna w C., Centrum Kształcenia Zawodowego w C.. Organami Zespołu są m.in. Dyrektor Zespołu (§ 9 ust. 1 pkt 1 Statutu), który jest jednocześnie Dyrektorem wszystkich szkół i placówek wymienionych w § 4 Statutu i który m.in. kieruje bieżącą działalnością Zespołu i reprezentuje Zespół na zewnątrz, sprawuje nadzór pedagogiczny, dysponuje środkami finansowymi określonymi w planie finansowym Zespołu (...), dba o powierzone mienie ( § 9 ust. 3 pkt 1, 2, 11, 12 Statutu). Na podstawie powołanego powyżej art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony został wprost na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym stosownie do pkt 4, na podmioty wykonujące zadania publiczne i reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Stosownie do regulacji art. 12 pkt 8 lit. i ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 91 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.), przyjąć należy, że zespół szkół jest jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego mającą na celu wykonywanie zadań z zakresu edukacji. Dyrektor tego zespołu, zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 91 ust. 4 p.o., kieruje działalnością szkoły i jako jej organ jest podmiotem reprezentującym tę jednostkę, a zatem podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że to Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. zobowiązany był na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. do udzielenia żądanej przez Skarżącego informacji publicznej. Prawo do uzyskania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 tego aktu, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W związku z przytoczonymi zapisami Konstytucji, przepisy ustawy z 6 września 2001 r. jako aktu kompleksowo regulującego zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz procedurę dostępu do informacji publicznej (odsyłającego tylko w art. 16 ust. 2 do kpa w kwestii wydania decyzji), należy interpretować rozszerzająco.

Na gruncie unormowań konstytucyjnych oraz art. 1 i 6 cyt. ustawy w doktrynie i orzecznictwie przyjęto, że informacją publiczną jest każda wiadomość (informacja) wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także wytworzona lub odnoszącą nie do innych przedmiotów wykonujących, funkcje publiczne - w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej bądź gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. M. Jaśkowska- Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń w 2002 r., s. 28 i następne). Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów. W nawiązaniu do powyższej definicji informacji publicznej wskazać trzeba, że nie przypadkowo w art. 6 ust. 1 ustawy o informacji publicznej zamieszono jedynie przykładowy katalog informacji publicznych, a w art. 4 ust. 1 – przykładowo tylko wymieniono podstawy obligowane do udostępnienia informacji publicznej, o czym świadczy użycie obydwu tych przepisach zwrotu "w szczególności."

Zatem, zdaniem Sądu, przy dokonywaniu oceny, czy określony podmiot zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej wystarczy ustalenie, że wykonuje on funkcje (zadania) publiczne czy to w zakresie sprawowania władzy publicznej, czy to w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym, czy majątkiem Skarbu Państwa, a żądana informacja (będąca w jego posiadaniu) została przezeń wytworzona lub wprawdzie nie została przezeń wytworzona lecz do niego się odnosi. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej, wytwarzanych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie relacji zadań (por. wyroki WSA w Warszawie z 7 grudnia 2009 r. II SAB/Wa 98/09, WSA w Opolu z 17 stycznia 2008 r. II SAB/Op 20/07, WSA we Wrocławiu z 26 maja 2010 r. IV SAB/Wr 19/10 oraz wyrok NSA I OSK 735/09).

Mając na względzie wyżej wskazane unormowania prawne oraz ich wykładnię sąd uznał, że żądany prze Skarżącego Regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych stanowił podstawę do dyspozycji wydatkowania przez organ środków publicznych w postaci określonych kwot na rzecz uprawnionych podmiotów. Stąd też domaganie się dostępu do Regulaminu obrazującego zasady dysponowania środków publicznych jest w pełni uzasadnione z tego powodu, że w myśl art. 33 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, gospodarka środkami publicznymi jest jawna, jak również i z tego powodu, że według treści art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., informacją publiczną jest informacja o majątku będącym w dyspozycji władzy publicznej. Niezależnie od powyższego w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., informacją publiczną jest informacja o trybie działania w zakresie wykonywania przez organ zadań publicznych oraz ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej. Zatem, jako zasadę należy przyjąć jawność informacji o charakterze publicznym, zaś wyjątków od tej zasady należy upatrywać w jasno określonych przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zachodziły przesłanki zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe do rozpoznania wniosku Skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie pozostaje zatem, czy Organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Przy tym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Przesądzenie, że informacje objęte złożonym przez Skarżącego wnioskiem stanowią informację publiczną oraz, że Dyrektor Zespołu Szkół i Placówek w C. jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia tej informacji, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia wniosku z dnia 18 lipca 2023 r. w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei w sytuacji, gdy zaistnieje podstawa do pobrania opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji powiadamia wnioskodawcę o jej wysokości, w terminie 14 dni do dnia złożenia wniosku i następnie udostępnia informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może także odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tą regulacją prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega również ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Organ w drodze decyzji administracyjnej może ponadto umorzyć postępowanie w razie braku współdziałania wnioskodawcy z organem przez modyfikację wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W przypadku natomiast zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji przetworzonej, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przewidziana w tym przepisie przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, a mianowicie, że jej żądanie będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., winien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W świetle powyższego, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów działania nie podjęto, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w sytuacji niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2015 r., I OSK 675/15, CBOSA).

W przedmiotowej sprawie niekwestionowaną okolicznością pozostaje, że wniosek skarżącego został złożony w dniu 18 lipca 2023 r., kiedy to Skarżący w drodze korespondencji e-mail zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym w dniu 18 lipca 2023 r. rozpoczął swój bieg termin załatwienia sprawy. Organ 1 sierpnia 2023 r. wezwał do wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i wskazał, że Regulamin jest udostępniany każdej osobie uprawnionej do korzystania z funduszu w sekretariacie Szkoły. 24 października 2023 r. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w dotychczasowej korespondencji, w odpowiedzi na pismo Strony z 5.10.2023 r., informujące, że odpowiedź Organu jest niesatysfakcjonująca.

Niewątpliwie takie działanie organu nie wyczerpuje żadnej z przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ - w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie udostępnił bowiem informacji publicznej wskazanej we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Sądu pismo stanowiące odpowiedź na wniosek Skarżącego, chociaż przekazane w ustawowym terminie, nie stanowi udzielenia informacji publicznej ani załatwienia sprawy. Nie zasługuje na uwzględnienie, jedynie wskazanie, przez Organ, że Regulamin jest udostępniany każdej osobie uprawnionej do korzystania z funduszu w sekretariacie Szkoły i jego nie udostępnienie.

Powyższe ustalenie skutkowało koniecznością zobowiązania Organu do załatwienia wniosku Skarżącego w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnotowania jeszcze wymaga, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p.

W ocenie Sądu opisana bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie zachodzi przypadek braku podejmowania przez organ czynności, zlekceważenia wniosku i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie organ jedynie pozornie zareagował na wniosek strony czując się zwolnionym z obowiązku udostępnienia Regulaminu.

W pkt 3 sentencji wyroku Sąd orzekł, o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wysokości wpisu sądowego, jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe.

Zaznaczyć należy również że złożona skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.