Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 421/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt. 7 i 8, art. 20 ust. 1 pkt. 1, art. 20 ust. 2 pkt. 1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 271 ust. 8 w zw. z ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 28, art. 61 a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska- Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1221/13 w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz S. G. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., IV SA/Wa 1221/13, oddalił skargę S. G. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., (rok błędnie oznaczony – powinno być 2013 r.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Małopolskiego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] orzekającej o zmianie użytku i klasy gruntu na działce ewidencyjnej nr 2141 położonej w S. gmina K. w ten sposób, że dotychczasowe kontury klasyfikacyjne RV, PsV i Lz zmienił na kontur klasyfikacyjny LsIV, który został włączony do przyległego konturu LsIV.

Zdaniem organu skarżącemu nie przysługuje przymiot strony gdyż nie jest właścicielem działki której dotyczyła zmiana i nie wykazał aby posiadał interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z [...] października 2009 r.

Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., po rozpatrzeniu zażalenia S. G., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że właścicielem działki ewidencyjnej nr 2141, obręb S., jest J. K. H. Skarżący nie posiada żadnych praw do działki ewidencyjnej nr 2141, zatem zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że nie służy mu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie rodzaju użytku gruntowego występującego na tej działce. Zmiana użytku i klasy gruntu na działce ewidencyjnej nr 2141 nie ogranicza prawa skarżącego do zabudowy jego działki. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków odnoszące się do określenia użytków gruntowych odzwierciedlają jedynie faktyczny sposób zagospodarowania terenu, nie przesądzają o sposobie zagospodarowania działki sąsiedniej. Aby wykazać swój interes prawny w sprawie należałoby wskazać na konkretny przepis prawa, inaczej można mówić jedynie o interesie faktycznym.

S. G. w skardze na powyższe postanowienie zarzucił:

I. naruszenie prawa procesowego:

1. art. 28 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. przez nieprzyznanie skarżącemu przymiotu strony wskutek utożsamiania pojęcia strony w postępowaniu dotyczącym zmiany w ewidencji gruntów ze stroną postępowania o stwierdzenie nieważności;

2. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie jako podstawy utrzymania niezgodnego z prawem postanowienia w mocy;

3. art. 107§ 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 i art. 126 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie postanowienia, w którym ograniczono się do powtórzenia stanowiska i argumentów zawartych w postanowieniu I instancji, nieodniesienie się do wskazanych w zażaleniu przepisów uzasadniających istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego;

4. art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

II. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

1. art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.), w zw. z art. 20 ust. 3a ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 193, poz. 1287), przez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji wydanej na skutek rażącego naruszenia trybu zmiany i klasy gruntu przewidzianych dla lasów;

2. art. 2 i 7 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie w sytuacji, w której organ II instancji swym działaniem doprowadza do utrzymania w obrocie prawnym decyzji wydanej bez podstawy prawnej, z pominięciem trybu przewidzianego w przepisach ustawy o lasach.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jego grunty i grunty objęte zmianą klasyfikacyjną przeznaczone były pod zabudowę pensjonatową i pensjonatowo-sanatoryjną w obszarach predestynowanych do osuwania. W ten sposób po stronie skarżącego powstało uprawnienie do zabudowania jego działki w sposób przewidziany w planie zagospodarowania przestrzennego. Dokonana zmiana użytku i klasy gruntu na działce ew. 2141 w ten sposób, że powstał na niej użytek leśny w znaczący sposób ograniczyło skarżącemu prawo do zabudowy działki, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) – § 271 ust. 8 w zw. z ust. 1, w razie budowy pensjonatu konieczne będzie zachowanie 12-metrowej odległości od granicy działki sąsiedniej, co w praktyce uniemożliwi skarżącemu zagospodarowanie nieruchomości w sposób przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego wynika z faktu nałożenia na niego obowiązku przestrzegania § 271 ust. 8 w zw. z ust. 1 ww. rozporządzenia, a także ograniczenia jego praw wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zgodził się ze stanowiskiem organów obydwu instancji, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd Wojewódzki podniósł, że postępowanie w sprawie aktualizacji użytki gruntowego może być wszczęte przez podmioty uprawnione lub zobowiązane do ujawniania tego rodzaju zmian. Są nimi właściciele nieruchomości których zmiany dotyczą (art. 20 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), osoby fizyczne lub prawne, które władają nieruchomościami samorządowymi lub państwowymi (art. 20 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 tej ustawy, inne osoby i jednostki organizacyjne, które tymi nieruchomościami władają (art. 51 w zw. z art. 22 ust. 2 ). To te przepisy prawa materialnego stwarzają dla określonego podmiotu legitymację procesową strony.

Tym samym za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej ewidencji gruntów i budynków uważane są tylko podmioty, którym przysługuje prawo wszczęcia postępowania o dokonanie zmian w ewidencji gruntów. Krąg tych osób jest ograniczony przepisami wyżej powołanymi. Przymiot strony postępowania dotyczącego ewidencji gruntów nie przysługuje natomiast właścicielowi lub współwłaścicielowi sąsiedniej nieruchomości, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu błędny jest pogląd skarżącego o różnym rozumieniu pojęcia strony w zależności od rodzaju prowadzonego postępowania (zwykłego i nieważnościowego). Nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że krąg podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów, jako rodzaju postępowania dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów, jest węższy niż krąg podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania nieważnościowego w tego rodzaju sprawie. Klasyfikację przeprowadza się na wniosek właściciela lub z urzędu albo na wniosek innej osoby ujawnionej w ewidencji gruntów jako władający – co również wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. 2012, poz. 1246) i wynikało z poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97).

Skarżący nie jest i nie był w dacie wydawania decyzji Starosty Limanowskiego ani właścicielem ani władającym gruntem, którego dotyczyła zmiana klasyfikacji i w związku z tym organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego z wniosku skarżącego.

Powoływany § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2001 r. nie daje podstawy do wywiedzenia interesu prawnego skarżącego. Wymogi techniczne związane z ograniczeniami wynikającymi ze względów bezpieczeństwa pozostają bez jakiegokolwiek związku z koniecznością aktualizowania danych w ewidencji gruntów. Okoliczności związanie z hipotetycznymi trudnościami związanymi z ewentualnym przyszłym zagospodarowaniem działki stanowią o interesie faktycznym skarżącego, który oznacza, że określony podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej lecz to zainteresowanie nie znajduje odzwierciedlenia w przepisie prawa, który stanowiłby podstawę do żądania stosownych czynności organu.

Czyni to niezasadnymi zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 28 i 157 § 2 k.p.a.

Sąd dostrzegł, że organ II instancji nie dość wnikliwie odniósł się do zarzutów zażalenia, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. jednakże biorąc pod uwagę fakt, że organ I instancji w swym uzasadnieniu w sposób szczegółowy wyjaśnił dlaczego uznał, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny, w tym odniósł się do powoływanych we wniosku a przede wszystkim piśmie z 22 listopada 2012 r. argumentów i podstaw prawnych żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, a organ II instancji w pełni podzielił zaprezentowany przez organ I instancji wywód prawny i ustalone okoliczności faktyczne, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że uchybienie to nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Kwestia wadliwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia została rozstrzygnięta postanowieniem o sprostowaniu. Jak wynikało z treści uzasadnienia postanowienia organu II instancji podstawę prawną do wydania postanowienia Głównego Geodety Kraju z [...] marca 2013 r. stanowił art. 138 § 1 pkt 1 a nie pkt 2 k.p.a., co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.

Zebrany przede wszystkim przez organ I instancji materiał dowodowy był wyczerpujący i wnikliwie rozpatrzony, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia. Organ II instancji w pełni podzielił ustalenia tego organu, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1, 80 i 8 k.p.a. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nie jest dowolna, a fakt, że zaprezentowana argumentacja nie przekonała skarżącego nie jest wystarczająca do czynienia tego rodzaju zarzutów. Wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania sprowadza się do przedstawienia argumentów, które były powodem podjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia, a nie do podjęcia jej zgodnie z wolą wnioskującego.

Zdaniem Sądu nie mogą także odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. i kwestii związanych z ustaleniami planu miejscowego, gdyż decyzja ta nie była przez organ badana pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 156 k.p.a, ponieważ brak było podstaw do wszczęcia tego rodzaju postępowania z wniosku skarżącego. Ta sama argumentacja odnosi się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, w tym Konstytucji RP. Zarzuty te mogłyby być rozważane tylko wtedy gdyby organ przystąpił do badania treści decyzji Starosty Limanowskiego.

W ocenie Sądu, mimo niewyczerpującego uzasadnienia organu II instancji, zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu.

Z tych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

S. G. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:

– błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. polegającą na przyjęciu, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności mającą interes prawny w uchyleniu ostatecznej decyzji administracyjnej może być wyłącznie podmiot będący stroną (podmiotem mającym interes prawny) w postępowaniu zwykłym, wskutek czego Sąd uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów polegających na zmianie użytku i klasy gruntu ponieważ nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości gruntowej, której zmiany te dotyczyły, podczas gdy w sprawie należało zastosować przepisy prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 10 ust. 2 pkt 16 uchwały nr XXXIII/154/05 Rady Gminy K. z dnia 16 sierpnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego), z których bezpośrednio wynika interes prawny Skarżącego dotyczący sprawy zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, do której nie posiada on tytułu prawnego

Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi a w konsekwencji nieuchyleniu postanowień organów I i II instancji, pomimo iż organy te w sposób naruszający prawo odmówiły skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wskutek czego skarżący pozbawiony został prawa do procesu;

2) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi a w konsekwencji nieuchyleniu postanowień organów I i II instancji, pomimo iż organ II instancji w sposób naruszający przepisy postępowania administracyjnego zamiast dokonania własnej wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego na podstawie wszechstronnie ustalonego stanu faktycznego w zasadzie ograniczył się do podzielenia stanowiska organu I instancji, podważając tym samym zaufanie do organów administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Zasadniczym zagadnieniem, wokół którego koncentrują się zarzuty kasacyjne jest ocena interesu prawnego skarżącego, warunkującego w myśl art. 28 k.p.a. przyznanie mu statusu strony, uprawnionej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o zmianie użytku i klasy gruntu na oznaczonej działce ewidencyjnej.

Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko organów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, które przyjęły, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej dającej mu uprawnienie domagania się wszczęcia postępowania nieważnościowego co do decyzji orzekającej o zmianie użytku i klasy gruntu na działce ewidencyjnej położonej w sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Mianowicie Sąd Wojewódzki zgodził się z argumentacją zawartą w kontrolowanych postanowieniach, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej ewidencji gruntów i budynków może być tylko podmiot, któremu przysługiwało prawo wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji użytku gruntowego, a konkretnie właściciel nieruchomości, których zmiany dotyczą (art. 20 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne) oraz osoba fizyczna lub prawna władająca nieruchomościami samorządowymi lub państwowymi (art. 20 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2) lub inne osoby i jednostki organizacyjne, które tymi nieruchomościami władają (art. 51 w zw. z art. 22 ust. 2).

Powyższe wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego zostało skutecznie podważone w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wstępne badanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji może zakończyć się odmową wszczęcia postępowania, gdy stosownie do art. 61a k.p.a. żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Zarówno w aktualnym stanie prawnym, jak też w czasie obowiązywania art. 157 § 3 k.p.a. – ukształtowany został pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być dokonana w przypadku oczywistości braku interesu prawnego wnioskodawcy. W orzecznictwie podkreśla się, że odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H.Beck, Warszawa 2014, s. 685, oraz wyroki NSA: z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, z 5 września 2014 r., II OSK 602/13).

W okolicznościach niniejszej sprawy nieuprawniona była ocena o braku interesu prawnego skarżącego, a tym bardziej o braku, który miałby charakter oczywisty.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że Sąd Wojewódzki w swoich rozważaniach pominął orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym stroną postępowania nieważnościowego są nie tylko podmioty, które mogły zainicjować postępowanie administracyjne w trybie zwykłym bądź w nim uczestniczyć, ale też podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki decyzji.

Może się bowiem zdarzyć, że podmiot, który nie był uznany za stronę w postępowaniu zwykłym, będzie miał taki status w postępowaniu nadzwyczajnym. Pomijając rozliczne ujęcia "interesu prawnego", którego wystąpienie jest konieczne w myśl art. 28 k.p.a. do uzyskania statusu strony, to niewątpliwie konieczne jest zawsze ustalenie konkretnego przepisu prawa, stanowiącego dla danego podmiotu źródło uprawnień bądź obowiązków związanych z przedmiotem postępowania w określonej sprawie.

Przyjmuje się więc, że stroną postępowania może być podmiot, na którego sferę prawną – z uwagi na obowiązywanie konkretnego przepisu prawa materialnego – oddziałuje w sposób bezpośredni akt prawny, wydany w postępowaniu administracyjnym. W rezultacie, wszczęcia postępowania nadzorczego może domagać się strona postępowania zwykłego lub osoba, która wykaże, że ma interes prawny w domaganiu się weryfikacji decyzji (por. wyroki NSA z: 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, 15 września 2000, IV SA 2328/99, 27 czerwca 2001 r., I SA 136/01, 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, 22 marca 2011 r., I OSK 797/10, 17 czerwca 2011 r., I OSK 883/10, 28 marca 2014 r., I OSK 1926/12, 8 lipca 2015 r., I OSK 2102/13).

W niniejszej sprawie skarżący domagał się weryfikacji decyzji Starosty z [...] października 2009 r., orzekającej o zmianie użytku i klasy oznaczonej działki ewidencyjnej w ten sposób, że uprzednią klasyfikację gruntu, jako gruntu rolnego, pastwisk oraz gruntu zadrzewionego i zakrzewionego – zmieniono na grunt leśny, oznaczony symbolem Ls.

Skarżący zarówno we wniosku, jak też w złożonej do WSA skardze, uzasadniał swój interes prawny tym, że kwestionowana decyzja stwarza dla niego, jako właściciela sąsiedniej nieruchomości ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Mianowicie wskazał, że według ustaleń obowiązującego planu miejscowego obie działki leżą w obszarze przeznaczonym pod zabudowę pensjonatową i pensjonatowo-sanatoryjną. Dokonana jednak zmiana klasyfikacyjna gruntu objętego kwestionowaną decyzją skutkuje ograniczeniem zabudowy nieruchomości skarżącego z uwagi na normy przewidziane w § 271 ust. 8 w zw. z ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określające zwiększone odległości dla obiektu (pensjonatu) od granicy z działką stanowiącą grunt leśny, w związku z ochroną przeciwpożarową.

W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach sprawy trudno nie zgodzić się z tym, że ma on interes prawny w żądaniu weryfikacji kwestionowanej decyzji. Rozpatrując w świetle art. 28 k.p.a. legitymację skarżącego nie można było pominąć regulacji art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa.

Z wymienionym przepisem wiąże się też unormowanie art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiące, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ponadto każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.

Trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że skarżący wywodzi swój interes prawny z przepisu aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stwarzającego po jego stronie uprawnienia do zabudowania swojej nieruchomości, a jednocześnie z kwestionowanej decyzji wynikają dla niego obowiązki związane z sytuowaniem nowopowstających budynków z uwagi na bezpieczeństwo przeciwpożarowe.

W takim stanie sprawy zanegowanie legitymacji skarżącego i odmowa wszczęcia postępowania były niezasadne. Zauważyć przy tym należy, że organ pierwszej instancji tylko w sposób ogólnikowy w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że przewidziane w rozporządzeniu wymogi techniczne w zakresie odległości sytuowania budynków pozostają niezależne od danych w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższe stwierdzenie nie zostało merytorycznie zweryfikowane ani przez organ drugiej instancji, ani przez Sąd Wojewódzki. Tymczasem przy rozpatrywaniu tej kwestii znaczenie mają przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 1 i art. 2 pkt 7 i 8, z których wynika, że ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące m.in. rodzajów użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, a poszczególne elementy ewidencji gruntów zawierane są w mapach zasadniczych wykorzystywanych w sprawach dotyczących lokalizacji inwestycji oraz pozwolenia na budowę.

Z tych względów należało przyjąć, że skarżący wnioskując o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji wykazał jej oddziaływanie na przysługujący mu interes prawny, związany z uprawnieniem do zagospodarowania nieruchomości własnej zgodnie z przeznaczeniem ustalonym w planie miejscowym. W rezultacie błędnie Sąd Wojewódzki uznał kontrolowane postanowienia za zgodne z prawem.

Sąd Wojewódzki odnosząc się do statusu procesowego skarżącego wadliwie ograniczył krąg stron w postępowaniu nadzwyczajnym tylko do podmiotów, którym przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego przyznają uprawnienie do inicjowania w trybie zwykłym postępowań w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów dotyczących użytku i klasy oznaczonej działki ewidencyjnej.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, co skutkowało orzeczeniem na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz kontrolowanych postanowień, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.