Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1140/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1140/21. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Inga Gołowska sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym; skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r. Nr [...] odmówił W. Ł. umorzenia odsetek od zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym, za I ratę 2011 r., okres od IV raty 2011 r. do II raty 2017 r. oraz od III raty 2018 r. do III raty 2020 r., w łącznej kwocie 16 769,00 zł, w tym od podatku od nieruchomości - 16 765,00 zł, a od podatku rolnego - 4,00 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu 2 października 2020 roku wpłynął wniosek W. Ł., o częściowe umorzenie zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym. Podatnik jest przedsiębiorcą, zatem złożone podanie rozpatrywane było z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2020 r., póz. 708), zgodnie z którymi podmiot prowadzący działalność gospodarczą występując o ulgę podatkową w trybie ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązany jest określić w podaniu, o jaką pomoc występuje. W toku prowadzonego postępowania podatnik przedłożył oświadczenie o wysokości pomocy de minimis uzyskanej w latach 2018 - 2020 oraz formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji uznał, że podmiot wnosi o udzielenie ulgi w ramach pomocy de minimis. Udzielenie przewidzianej w art. 67b § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa pomocy de minimis, ma charakter uznaniowy. Organ I instancji wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż przedmiot wniosku stanowi nieruchomość położona w K., przy ul. [...]. Na podstawie przedłożonych przez podatnika dokumentów i wyjaśnień ustalono, iż W. Ł. prowadzi działalność gospodarczą sklasyfikowaną pod numerem PKD 22.23.Z jako produkcja wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych (aktualnie zawieszona), z której nie osiąga żadnych dochodów. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną otrzymującą wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 6 976,00 zł brutto. Uwzględniając zajęcie komornicze, do wypłaty pozostaje kwota 1 908,31 zł netto. Rodzina mieszka w nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], o powierzchni 90 m2, której podstawowe, miesięczne koszty utrzymania opiewają na kwotę około 349,38 zł (prąd - 78,18 zł, gaz - 165,20 zł, woda - 30,00 zł, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi - 36,00 zł, telefon - 40,00 zł). Podatnik pozostaje z stałym leczeniu. Wydatki na lekarstwa zostały oszacowane na kwotę około 50,00 zł miesięcznie (nadciśnienie, inne). Oprócz nieruchomości o której mowa powyżej, majątek nieruchomy wnioskodawcy, stanowi budynek na cele produkcyjno-magazynowe o powierzchni 201 m2. Strona nie ma akcji, obligacji ani innych papierów wartościowych. Z przedłożonych wyjaśnień wynika, że Podatnik posiada niespłacone zobowiązania wobec Banku X. oraz Banku Y.. Do akt sprawy przedłożono informację Banku Y., z której wynika, że według stanu na dzień 1 września 2020 r., W. Ł. posiada zadłużenie z tytułu kredytu rewolwingowego oraz kredytu gotówkowego w łącznej kwocie 151 701,79 zł, odsetki za zwłokę według stanu na 2017 r. - 183 508,81 zł oraz zajęcie wierzytelności z dnia 16 października 2017 r., z którego wynika, że zadłużenie wobec Banku X. wynosi 108 414,95 zł, odsetki za zwłokę według stanu na 16 października 2017 r. - 113 123,01 zł. Podatnik posiada również zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także wobec dostawców towarów i usług. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 5 listopada 2020 r. zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek zobowiązanego obejmuje kwotę 970 000,00 zł, przy czym wnioskodawca zaznaczył, że jest to stan na rok 2012. Uzasadniając swoją prośbę o umorzenie odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, W. Ł. powołał się na swoją trudną sytuację finansowa. Jak wskazał, w latach 2005 - 2007 jego przedsiębiorstwo poniosło potężne straty finansowe w wyniku zakazanych, jak i pozaumownych działań gospodarczych podmiotów sieciowych C. oraz L. Uciążliwość umów gospodarczych, w tym pobierane przez te podmioty opłaty (z wierzytelności, wynikających z tytułu sprzedaży towarów dla wskazanych przedsiębiorców) nie wynikających z marży handlowej w rozumieniu ustawy o Zwalczaniu Nieuczciwej Konkurencji, jak i poważne naruszenia tych umów gospodarczych, skutkowało po wcześniejszej eksploatacji ekonomicznej przedsiębiorstwa jego upadkiem. Podatnik utracił rynki zbytu wypracowane w kraju od roku 1992 oraz w świeżo pozyskane w Obwodzie kaliningradzkim oraz na Łotwie. W wyniku opisanych zachowań podmiotów sieciowych utracił możliwość regulowania zobowiązań. Z uwagi na poniesione ogromne straty w latach 2005 - 2007, skutkujące utratą wysoce zorganizowanego przedsiębiorstwa, sprawy z powództwa W. Ł. zawisły przed sądami w W. . Sytuacja życiowa w jakiej znalazł się podatnik w latach 2005 - 2007, jak i ta szczególna od 2008 roku uniemożliwiła mu uiszczanie opłat z tytułu podatku od nieruchomości i rolnego, stąd zaległości narastały.

Wedle organu z informacji podatnika wynika, że na jego sytuację finansową decydujący wpływ miały działania gospodarczych podmiotów sieciowych C. oraz L. Abstrahując jednak od kwestii ryzyka gospodarczego, jakie każdy przedsiębiorca powinien mieć na uwadze, działania te miały miejsce w latach 2005 - 2007. Zaległości będące przedmiotem niniejszego wniosku dotyczą natomiast lat 2011 - 2020. W. Ł. nie zlikwidował działalności gospodarczej (jest ona zawieszona od 2012 r.), mimo iż jak sam zaznaczył działania opisane we wniosku doprowadziły jego przedsiębiorstwo do upadku. Konsekwencją takiego działania jest naliczania podatku od nieruchomości według stawek związanych z działalnością gospodarczą. Tym samym należny podatek od nieruchomości, na przykładzie 2020 r., za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą wynosi około 6 000,00 zł rocznie. Z akt sprawy wynika także, że w okresie od marca 2009 r. do 8 października 2020 r., suma wpłat na poczet kredytów w Banku Y., dokonanych przez żonę podatnika - K. K. - Ł. wyniosła 129 350,00 zł. Rodzina dysponowała zatem środkami finansowymi. Organ I instancji podkreślił, iż wnioskodawca wskazał również, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku nie jest wynajmowana. W/g organu jednak podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, tzn. że ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego z samym faktem posiadania nieruchomości. Zatem dla ustalenia zobowiązania nie ma znaczenia., czy właściciel czerpie wymierne korzyści z nieruchomości, czy też nie.

Od decyzji odwołanie złożył wnioskodawca, podając że zamierza sprzedać swoją nieruchomość, lecz zachodzi uzasadniona obawa, iż w przypadku w którym wszyscy wierzyciele nie wyraziliby zgody na umorzenie odsetek, pojawiająca się możliwość sprzedaży nieruchomości przepadnie bezpowrotnie, albowiem środki z jej sprzedaży nie pokryją dochodzonych zobowiązań od kapitału i odsetkowych. To istotna przeszkoda do usunięcia wpisów w Księdze Wieczystej w działach III i IV, wobec której nikt nie kupi nieruchomości obciążonej wpisem. Większość wierzycieli deklaruje przystąpienie do ugody, co do wysokości spłaty zadłużenia przy równoległym umorzeniu odsetek. Aby finalnie doprowadzić do sprzedaży nieruchomości zachodzi potrzeba aby wszyscy wierzyciele umorzyli naliczenia odsetkowe. Nieruchomość była wystawiona na sprzedaż od kilku lat, a znalezienie kupca w obecnej sytuacji graniczy wręcz z cudem. W/g stanu sprawy komornika z roku 2012, prowadzącego egzekucję wykazywał on kwotę 970.000,00 zł, zatem na dzień składania odwołania zadłużenie wraz z odsetkami może sięgać kwoty 2.000.000,00 zł. Jedynie sprzedaż nieruchomości umożliwi spłatę długów, jeśli Wydział Podatków i Opłat zwolni z obsługi obciążoną kartę kontową [...]. Zainteresowany kupnem nieruchomości oczekuje na uwolnienie Księgi Wieczystej w wyniku spłaty zobowiązań.

Odwołujący podniósł co do spłacania przez żonę kredytu bankowego, że wnioski organu są powierzchowne, niczym nie poparte i nie uzasadnione, a są to jedynie luźne dywagacje, które nie powinny mieć tu miejsca. K. K.-Ł., podpisała zgodę na kredytowanie firmy odwołującego (co było wymogiem banku). Z chwilą gdy odwołujący stracił jakiekolwiek źródła dochodów i przestał spłacać zaciągnięte zobowiązania pieniężne, nastąpiło zajęcie komornicze wynagrodzenia żony, a następnie żona zawarła ugodę z Bankiem, która to ugoda była pod względem finansowym nieco korzystniejsza od egzekucji komorniczej. Niemniej jednak, dochody jakie pozostały (na utrzymaniu 3 osób, w tym uczące się dziecko), pozwalały jedynie na bardzo skromne życie. Do niezbędnego minimum zostały ograniczone jakiekolwiek wydatki - związane praktycznie z zaspokojeniem podstawowych potrzeb bytowych. Dla przykładu odwołujący podał, że temperatura w okresie zimowym w domu nie przekraczała 16 stopni C. Stan taki trwa do dzisiaj, a ugoda z bankiem też została przez bank zerwana (powrót do egzekucji komorniczej) wobec braku środków pieniężnych na jej realizowanie - bowiem doszły kolejne zajęcia komornicze. Dodatkowo stan zdrowia psychicznego odwołującego (stres ponad miarę) i fizycznego, uległ znacznemu pogorszeniu - w okresie tym odwołujący stracił prawie zupełnie słuch i zmuszony był poddać się dwóm poważnym operacjom, do tego doszły poważne problemy kardiologiczne. Stan zdrowia odwołującego i jego wiek dyskwalifikują możliwość zgromadzenia kwoty 2.000.000 zł na spłatę wszystkich zobowiązań.

Decyzją z dnia 18 maja 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67 a § 1 pkt 3 oraz art. 67 b § 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy wynika, iż W. Ł. prowadzi działalność gospodarczą sklasyfikowaną pod numerem PKD 22.23.Z, jako produkcja wyrobów dla budownictwa z tworzyw sztucznych (aktualnie zawieszona), z której nie osiąga żadnych dochodów. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną otrzymującą wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 6 976,00 zł brutto. Uwzględniając zajęcie komornicze, do wypłaty pozostaje kwota 1 908,31 zł netto. Rodzina mieszka w nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], o powierzchni 90 m2, której podstawowe, miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 349,38 zł (prąd - 78,18 zł, gaz - 165,20 zł, woda - 30,00 zł, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi - 36,00 zł, telefon - 40,00 zł). Podatnik pozostaje z stałym leczeniu. Wydatki na lekarstwa zostały oszacowane na kwotę około 50,00 zł miesięcznie (nadciśnienie, inne). Oprócz nieruchomości położonej w K., przy ul. [...]., majątek nieruchomy wnioskodawcy, stanowi budynek na cele produkcyjno-magazynowe o powierzchni 201 m2. Strona nie ma akcji, obligacji ani innych papierów wartościowych. Podatnik posiada niespłacone zobowiązania wobec Banku X. oraz Banku Y.. Z przedłożonej do akt sprawy informacji Banku Y. wynika, że według stanu na dzień 1 września 2020 r., W. Ł. posiada zadłużenie z tytułu kredytu rewolwingowego oraz kredytu gotówkowego w łącznej kwocie 151 701,79 zł, odsetki za zwłokę według stanu na 2017 r. - 183 508,81 zł oraz zajęcie wierzytelności z dnia 16 października 2017 r., z którego wynika, że zadłużenie wobec Banku X. wynosi 108 414,95 zł, odsetki za zwłokę według stanu na 16 października 2017 r. - 113 123,01 zł. Podatnik posiada również zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczenia Społecznych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także wobec dostawców towarów i usług. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 5 listopada 2020 r. zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek zobowiązanego obejmuje kwotę 970 000,00 zł, przy czym wnioskodawca zaznaczył, że jest to stan na rok 2012.

Uzasadniając swoją prośbę o umorzenie odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości W. Ł. powołał się na swoją trudną sytuację finansową. Jak wskazał, w latach 2005 - 2007 jego przedsiębiorstwo poniosło potężne straty finansowe w wyniku zakazanych, jak i pozaumownych działań gospodarczych podmiotów sieciowych C. oraz L. Uciążliwość umów gospodarczych, w tym pobierane przez te podmioty opłaty, z wierzytelności odwołującego, wynikających z tytułu sprzedaży towarów dla wskazanych przedsiębiorców, nie wynikających z marży handlowej w rozumieniu ustawy o Zwalczaniu Nieuczciwej Konkurencji, jak i poważne naruszenia tych umów gospodarczych, skutkowało po wcześniejszej eksploatacji ekonomicznej przedsiębiorstwa jego upadkiem. Podatnik utracił rynki zbytu wypracowane w kraju od roku 1992 oraz w świeżo pozyskane w Obwodzie Kaliningradzkim oraz na Łotwie. W wyniku opisanych zachowań podmiotów sieciowych utracił możliwość regulowania zobowiązań. Z uwagi na poniesione ogromne straty w latach 2005 - 2007, skutkujące utratą wysoce zorganizowanego przedsiębiorstwa, sprawy z powództwa W. Ł. zawisły przed sądami w W. . Sytuacja życiowa w jakiej znalazł się podatnik w latach 2005 - 2007, jak i ta szczególna od 2008 roku uniemożliwiła mu uiszczanie opłat z tytułu podatku od nieruchomości i rolnego, stąd zaległości narastały.

W/g organu odwoławczego umorzenie zaległości byłoby przedwczesne, gdyż zbycie nieruchomości wskazywane przez podatnika może doprowadzić do spłaty całej zaległości, stąd nie zachodzą przesłanki interesu publicznego. Z kolei ważny interes prywatny wnioskodawcy nie zachodzi, gdyż należny podatek od nieruchomości, na przykładzie 2020 r., za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą wynosi około 6 000,00 zł rocznie. Z akt sprawy wynika także, że w okresie od marca 2009 r. do 8 października 2020 r., suma wpłat na poczet kredytów w Banku Y., dokonanych przez żonę Podatnika - K. K. - Ł. wyniosła 129 350,00 zł. Rodzina dysponowała zatem środkami finansowymi. Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, "zaległości cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed zaległościami wynikającymi z zobowiązań podatkowych. Taka sytuacja miałaby miejsce w sytuacji całkowitej rezygnacji Skarbu Państwa z należnych mu zobowiązań podatkowych" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2019 r" sygn. l SA/G l 284/19). "Dolegliwość wynikająca z zapłaty podatku jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie podatnika, uzasadniającym umorzenie zaległości podatkowej" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. ISA/Bk 1261/17). Konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, bowiem nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem, w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych, jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki.

Z rozstrzygnięciami tymi nie zgodził się wnioskodawca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i zarzucając, że zawarcie porozumienia w zakresie umorzenia naliczonych odsetek w przypadku jednorazowej spłaty zobowiązania głównego (kapitału) przyczyni się do "wyczyszczenia" obciążonej Karty kontowej [...], w wyniku czego, Karta kontowa zostanie przypisana dla nowego właściciela nieruchomości, w tym wypadku kupującej, czynnej prężnej firmy z terenu Małopolski. Jako obecny właściciel nieruchomości nie ma żadnych możliwości realizowania płatności wynikających z tak wysokiego zobowiązania finansowego w zakresie zapłaty podatku od nieruchomości w kwocie około 6.000,00 zł rocznie, zatem dla obu stron najkorzystniejszą sytuacją będzie gdy dłużnik zostanie wykreślony z Karty kontowej [...].

Zdaniem Skarżącego dla jego przypadku należałoby rozważyć, czy umorzenie odsetek będzie uszczupleniem dochodów Gminy, czy też działaniem ochronnym Gminy (przy częściowych kosztach własnych), zmierzającym do wyeliminowania stanu, w którym dług na Karcie kontowej [...] może jedynie narastać. Kumulowane należności, obejmujących kwotę główną + 50% dodatkowa opłata karna + naliczane odsetki, dla jego przypadku to niestety jedynie wartość tabelaryczna, szczególnie w sytuacji krytycznej, nie wynikającej z przyczyn leżących po jego stronie, niezależnych od niego, powodujących i uzasadniających brak możności zapłaty tak wysokiej wartości naliczeń obecnie, jak i w przyszłości.

W następstwie zajęcia komorniczego, żona skarżącego zawarła ugodę ze bankiem, w wyniku czego, wcześniejszy wniosek egzekucyjny został przez bank cofnięty z zastrzeżeniem, iż w przypadku braku wpłaty do 10-go każdego miesiąca, bank natychmiast zerwie ugodę i ponownie złoży wniosek o zajęcie wynagrodzenia w miejscu pracy żony. Zrozumiałym winno być, iż comiesięczne kwoty wpłacane przez nią do Banku Y. nie wynikały z dyspozycji środkami finansowymi rodziny (jak to błędnie ujął organ podatkowy), natomiast wynikały z ugody z bankiem, dającej możliwość wyeliminowania zajęcia komorniczego wynagrodzenia żony, każdorazowo obciążanego kosztami czynności komornika sądowego. Zatem nie można uznać, iż rodzina dysponowała zatem środkami finansowymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Skarga nie jest uzasadniona.

Postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej o charakterze pomocy publicznej, wszczęte na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, wymaga od organu podatkowego przeprowadzenia postępowania oraz zgromadzenia informacji w zakresie przesłanek wynikających z art. 67a § 1 i art. 67b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa z równoczesnym uwzględnieniem przepisów regulujących zasady udzielania pomocy publicznej, a w szczególności przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2018r. poz. 362 ze zm.) w związku z traktatem WE, dyrektywami i rozporządzeniami prawa Unijnego. W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się o udzielenie pomocy de minimis.

Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania była ocena prawidłowości rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie zaległości odsetkowych w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym. Postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, czy też odsetek za zwłokę, jest postępowaniem samodzielnym, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie o dalszym losie prawnym zobowiązań podatkowych powstałych we właściwym dla nich trybie i na podstawie obowiązujących dla tych podatków przepisów prawa.

Udzielanie ulg w spłacie na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej następuje w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Przyznawanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i płacenia podatków, naruszając równość podmiotów wobec prawa. Stąd organy podatkowe stosują owe ulgi w spłacie w sytuacjach wyjątkowych, uzasadnionych indywidualnymi okolicznościami, a obowiązek ich udowodnienia spoczywa na podatniku. Przepis art. 67a ww. ustawy jest przepisem zezwalającym organom podatkowym na podejmowanie decyzji w ramach uznania administracyjnego. Jednocześnie o istnieniu ważnego interesu podatnika nie mogą decydować jego subiektywne przekonania, lecz kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Interes publiczny oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Dlatego też, jak każda inna ulga w spłacie należności podatkowej, umorzenie odsetek od zaległości podatkowej ma charakter wyjątkowy i taki też charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające jej udzielenie. Jednocześnie udzielenie wnioskowanej ulgi nie może być traktowane, jako sposób na rozwiązanie problemów finansowych podatnika, ponieważ skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Zgodnie z orzecznictwem sądowym "ważny interes podatnika" to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zdarzeniem losowym będzie zaistniałe, niespodziewane zdarzenie, niezależne od woli podatnika, które spowodowało, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, nie pozwalającej mu na zapłatę zaległego podatku. Z kolei utożsamianie trudnej sytuacji majątkowej z koniecznością umorzenia zaległości podatkowych w ramach ważnego interesu prywatnego prowadziłoby do sytuacji, w którym każdy podatnik mający problemy finansowe spełniałby przesłankę przyznania tak daleko idącej ulgi.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Ustawodawca używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu podatkowego ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy.

W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści tzw. kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy.

Decyzje uznaniowe organów podatkowych podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego; w utrwalającej się linii orzeczniczej NSA podkreśla się, iż nie jest on organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej; sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97, opubl. w: LEX nr 33 404).

W ocenie sądu organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich powinności procesowych i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę.

Decyzja o odmowie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych została podjęta w ramach prawidłowo przeprowadzonego i uzasadnionego uznania administracyjnego i po przeprowadzeniu postępowania, w którym sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień.

Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Organy z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną stron, a ponadto poddały ocenie wszystkie racje, na które powoływali się skarżący. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności; opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i mieści się w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. W szczególności oparto się na zasadzie, iż ostateczne rozstrzygnięcia organu podatkowego nie mogą być weryfikowane w postępowaniu o zastosowanie ulgi podatkowej.

W tej sytuacji zaakceptować trzeba ocenę, iż zaległości będące przedmiotem niniejszego wniosku dotyczą lat 2011 - 2020. W. Ł. nie zlikwidował działalności gospodarczej (jest ona zawieszona od 2012 r.), mimo iż jak sam zaznaczył działania opisane we wniosku doprowadziły jego przedsiębiorstwo do upadku. Konsekwencją takiego działania jest naliczania podatku od nieruchomości według stawek związanych z działalnością gospodarczą. Tym samym należny podatek od nieruchomości, na przykładzie 2020 r., za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą wynosi około 6 000,00 zł rocznie. Z akt sprawy wynika także, że w okresie od marca 2009 r. do 8 października 2020 r. suma wpłat na poczet kredytów w Banku Y., dokonanych przez żonę podatnika - K. K. - Ł. wyniosła 129 350,00 zł. Uprawniona była zatem ocena, że rodzina dysponowała środkami finansowymi. Organy akcentowały przy tym, iż nieruchomość będąca przedmiotem wniosku nie jest wynajmowana, a podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, tzn. że ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego z samym faktem posiadania nieruchomości. Zatem dla ustalenia zobowiązania nie ma znaczenia., czy właściciel czerpie wymierne korzyści z nieruchomości, czy też nie.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego, a ocena tych argumentów pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowe znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Przesądzenie powyższych okoliczności stanowi granicę, w ramach której sąd administracyjny może kontrolować decyzje wydane w trybie uznania administracyjnego. Z akt kontrolowanych spraw wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżących nie doszło więc do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania.

Reasumując powyższe:

1) sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy;

2) sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne.

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.