Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1730/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i uchylono decyzję organu
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 174 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) sędzia NSA Bożena Popowska sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 759/12 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 i zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 759/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Kłodzko działający z upoważnienia Wójta Gminy Kłodzko przyznał skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tj. M.W. i K.W. od dnia 1 do dnia 31 października 2012 r.

Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie, w którym podała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją w części dotyczącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Uważa, że dodatek ten powinien przysługiwać dla wszystkich trzech dzieci urodzonych podczas jednego porodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, że skarżąca złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej Gminy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: M., K., J.W. Zaskarżoną decyzją przyznano skarżącej wnioskowane świadczenie w wysokości 400 zł od dnia 1 do dnia 31 października 2012 r. Organ wskazał, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji w spornym zakresie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm., dalej ustawa), wskazując na treść art. 10 ustawy wyjaśnił, iż w przepisie tym uregulowane zostały przesłanki przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i okres wypłaty tego świadczenia. Wysokość tego dodatku określa art. 10 ust. 2 ustawy i wynosi on 400 zł miesięcznie. Ustawodawca wyróżnił trzy okresy przysługiwania dodatku wychowawczego:

- podstawowy - trwający nie dłużej niż 24 miesiące;

- związany ze sprawowaniem opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu-nie dłużej niż 36 miesięcy;

- związany ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności nie dłużej niż 72 miesięcy kalendarzowych (art. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

W ocenie organu odwoławczego wysokość świadczenia nie została uzależniona od innych zdarzeń, w tym: ilości urodzonych podczas jednego porodu dzieci, ilości wychowywanych dzieci, stanu ich zdrowia, okresu pobierania zasiłku - w każdym wypadku kształtuje się na poziomie 400 zł. Niezależnie od sytuacji, przyznany do zasiłku rodzinnego dodatek wychowawczy - z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wynosi 400 zł (art. 10 ust. 2 ustawy). Pogląd taki został przedstawiony również w komentarzu do art. 10 ww. ustawy "Świadczenia rodzinne - komentarz Renata Babińska-Górecka i Monika Lewandowicz-Machnikowska str. 153". Zdaniem autorek tego komentarza wielkość dodatku wynosi 400 zł miesięcznie i nie jest uzależniona od liczby dzieci, nad którymi sprawowana jest opieka w okresie korzystania z urlopu wychowawczego ani od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Matka opiekująca się więcej niż jednym dzieckiem otrzymuje tylko jeden dodatek. Stanowisko takie zdaniem Kolegium Odwoławczego wynika z literalnego brzmienia ww. art. 10 ust. 2 ww. ustawy, w którym mowa jest wyraźnie o tym, że dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. Z przepisu tego nie wynika, aby w przypadku gdy podczas jednego porodu urodziło się więcej niż jedno dziecko dodatek przysługiwał na każde dziecko tj. np. na troje dzieci (3 x 400 zł). Ustawodawca nie uregulował takiej sytuacji z czego wynika, że dodatek ten zawsze wynosi 400 zł, niezależnie ile dzieci urodzi się podczas porodu. Z przepisu art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika jedynie, że w sytuacji gdy osoba uprawniona do urlopu wychowawczego sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu to okres pobierania tego dodatku ulega wydłużeniu z 24 miesięcy do 36 miesięcy. Tak więc ustawodawca uznał, że przedłużenie okresu pobierania dodatku o 12 miesięcy jest jedynym skutkiem prawnym sprawowania przez osobę uprawnioną do urlopu wychowawczego opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. Ustawodawca nie uregulował natomiast w ustawie aby sytuacja taka uprawniała do pobierania dodatku rodzinnego na wszystkie dzieci urodzone podczas jednego porodu. Organ odwoławczy zauważył, że gdyby ustawodawca chciał w ustawie o świadczeniach rodzinnych powiązać prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z liczbą dzieci i przyznać dodatek dla każdego dziecka na, które przyznano zasiłek rodzinny to taką regulację wprost umieściłby w przepisach tej ustawy. Wynika to m.in. z treści art. 9 ust. 4 omawianej ustawy gdzie postanowiono, że w przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje na każde dziecko. Takiej regulacji nie zawiera art. 10 ustawy. Podobnie w przepisie art. 11a ust.3 ww. ustawy postanowiono, że dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł, miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci. Oznacza to, że ustawodawca uregulował, że dodatek ten może przysługiwać tylko na dwoje dzieci. Natomiast w art. 12a ust. 2 ustawy określono, że dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.W. zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

a) art. 8 pkt. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez twierdzenie, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w wysokości 400 zł na wszystkie dzieci, gdy tymczasem cytowana ustawa nie zawiera takiego wskazania i nie wprowadza żadnego ograniczenia,

b) art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka poprzez pozbawienie M., K.W. środków, które im przysługują z mocy prawa;

zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;

- załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej;

- nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i nie podanie przyczyn, z powodu, których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności.

Stawiając powyższe zarzuty wniosła o przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na każde dziecko z osobna w kwocie 400 zł.

W motywach podała m.in., że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy dodatki wychowawcze winny być przyznane na każde dziecko z ciąży mnogiej. Ustawa o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 10 ust. 1 i 2 nie zawiera wskazania, że dodatek podczas korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje tylko na jedno z dzieci. Podniosła, że przedstawiona przez Kolegium Odwoławcze interpretacja prowadzi do niedopuszczalnych skutków i pozbawia jej rodzinę wsparcia dla zaspokojenia jej podstawowych potrzeb. W rodzinach wielodzietnych, w których dzieci nie urodziły się podczas jednego porodu, na każde z dzieci osobie uprawnionej przysługiwałby odrębny dodatek wychowawczy w wysokości 400 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r. oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd I instancji przytaczając treść art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśnił, iż spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w wypadku porodu mnogiego obejmującego więcej niż jedno dziecko, rodzicom (matce lub ojcu) przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego czy też przysługuje on na każde z narodzonych dzieci. Zdaniem Sądu I instancji w analizowanej sprawie matce lub ojcu przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Na rzecz powyższego wniosku przemawia wykładnia gramatyczna i historyczna. W ocenie Sądu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że z interpretacji art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych wprost wynika, że niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, stanu ich zdrowia, okresu pobierania zasiłku, wysokość rozważanego dodatku została ukształtowana na jednolitym poziomie wynoszącym 400 zł. Wskazany kierunek wykładni umacnia porównanie analizowanego unormowania z innymi przepisami ustawy regulującymi zasady i przesłanki ustalenia wysokości pozostałych dodatków do zasiłków rodzinnych. I tak ustawodawca wyraźnie stanowi, że w przypadku dodatku z tytułu urodzenia dziecka, jeżeli podczas jednego porodu urodziło się więcej niż jedno dziecko, dodatek (w wysokości 1000 zł) przysługuje na każde dziecko (art. 9 ust. 4). Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci (art. 12a ust. 3). Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje w wysokości 80 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego (art. 12a ust. 2). Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje miesięcznie w wysokość 60 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, 80 zł miesięcznie na dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia (art. 13 ust. 2). Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku (...) w wysokości 100 zł na dziecko (art. 14 ust. 2). W ocenie Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że ustawa o świadczeniach rodzinnych ustanawia ogólną zasadę prawa osób uprawnionych do otrzymania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych. Konstrukcja art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, że objęte nim dodatki nie są świadczeniami samodzielnymi, lecz są wypłacone łącznie z zasiłkiem rodzinnym, ale na zasadach i warunkach oraz w wysokości przewidzianych w unormowaniach regulujących instytucje, poszczególnych, konkretnych dodatków. Są to normy o charakterze przepisów szczególnych, które mają pierwszeństwo stosowania w stosunku do zasad ogólnych ustawy. Oznacza to, że gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie praw do dodatku – w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad wszystkimi dziećmi urodzonymi podczas jednego porodu – to dałby temu wyraz posługując się zwrotami normatywnymi opisującymi zasady ustalania ilości i wysokości innych dodatków do zasiłku rodzinnego. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej sztywnej kwocie 400 zł, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma natomiast znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który wynosi 36 miesięcy kalendarzowych. Oznacza to, że ustawodawca uznał, że w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu forma szczególnego wsparcia władzy publicznej nad taką rodziną przybiera postać istotnego wydłużenia czasu pobierania rozważanego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wsparcie władzy polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych przy czym dodatek wynosi 400 zł, niezależnie od liczby niepełnosprawnych dzieci poddanych pieczy rodziców. Przedstawioną interpretację wzmacnia wykładnia historyczna. Analizowany przepis art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych treściowo i koncepcyjnie nawiązuje wprost do rozporządzeń Rady Ministrów: z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (Dz. U. z 1990 r. nr 76, poz. 454 ze zm.) i z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz. U. nr 63, poz. 277 ze zm.). Stanowiły one, że zasiłek wychowawczy (zastąpiony obecnie dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego) przysługiwał: 1) nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych, 2) nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie, 3) nie dłużej niż przez okres 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Na tle przytoczonego brzmienia normatywnego było poza sporem, że w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie osobie uprawnionej wypłacano tylko jeden zasiłek wychowawczy, przez okres do 36 miesięcy (por. A. Michalska, T. Radziński, Urlopy wychowawcze, Warszawa 1983 r., s. 46,47). Potwierdzał to art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), który stanowił, że uprawnionemu wypłaca się tylko jeden zasiłek wychowawczy.

W ocenie Sądu przedstawione względy wynikające z wykładni gramatycznej i historycznej wskazują, że u podstaw obecnych oraz poprzedzających je unormowań w sprawie świadczeń (zasiłków, następnie dodatków wychowawczych) leżała podobna koncepcja regulacyjna, co wzmacnia przyjęty kierunek interpretacji rozwiązań obowiązujących. Sąd I instancji wskazał, iż w związku z tym można jednak postawić pytanie o dopuszczalność uchylenia przedstawionej interpretacji w drodze wykładni celowościowej, na którą m.in. powołuje się skarżąca w treści skargi. Sąd zauważył, że wybór metody wykładni przepisów nie należy do sfery swobodnego uznania interpretatora. Zgodnie z panującym poglądem nauki teorii prawa, jako podstawową przyjmuje się kategorię językowych dyrektyw interpretacyjnych. Dopiero w razie wątpliwości co do możliwych znaczeń tekstu prawnego należy odwołać się do innych dyrektyw, np. funkcjonalnych. Wykładnia funkcjonalna polega na wyborze tego spośród możliwych na gruncie wykładni językowej wariantów normy, która ma najsilniejsze uzasadnienie aksjologiczne, w przypadku, gdy wyniki wykładni językowej nie prowadzą do jednoznacznych ustaleń. Sąd wskazał, iż w rozważanej sytuacji przypadek takiej wieloznaczności nie zachodzi. Przepis art. 10 ustawy, na tle brzmienia jej innych unormowań w sensie językowym nie budzi wątpliwości. Wskazane uregulowania stanowią realizację obowiązków państwa, wyrażonych w art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl których Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa. Sąd nadmienił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych jest tylko jednym ze składników całego sytemu przepisów realizujących wskazaną wyżej zasadę konstytucyjną. Poza nią, zasadę tę wypełniają konkretną treścią normatywną m.in. przepisy prawa pracy, prawa podatkowego, prawa pomocy społecznej, instytucje prawa socjalnego wsparcia (np. przepisy o dodatkach mieszkaniowych) i in., które należy traktować jako całość. Powyższy pogląd przedstawiony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 149/12, który Sąd I instancji w pełni podzielił. Sąd nie podzielił argumentów skargi jak również motywów wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r., IV SA/Po 848/07 i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M.W. reprezentowana przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego oddalenia skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

- art. 8 pkt 1 i 2 w zw. z art. 9, art. 10 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne przyjęcie, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku z tytułu opieki nad trojgiem dzieci w łącznej wysokości 400 zł oraz błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do przyznania dodatków z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego do zasiłków rodzinnych z tytułu urodzenia trojga dzieci.

Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie pierwszym i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację wskazaną w powyższym zarzucie. Skarżąca podniosła, iż w art. 10 ust. 5 ustawy ustawodawca określił przesłanki negatywne przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Wśród nich nie wymienił pobierania już dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na inne dziecko jak również, nie stwierdził, że dodatek przysługuje tylko na jedno dziecko urodzone z ciąży mnogiej. W ocenie skarżącej samo określenie przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, okresu na jaki dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem przysługuje, w tym określenie, że dodatek przysługuje nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, gdy opieka sprawowana jest nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu nie wyklucza możliwości ustalenia tego dodatku odrębnie na każde dziecko, dla każdego z trzech przyznanych zasiłków rodzinnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie oparta została wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. naruszenia przepisów prawa materialnego i zawiera usprawiedliwione zarzuty.

Kwestię dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://cbois.nsa.gov.pl ). Z uzasadnienia powyższej uchwały wynika, że w myśl art. 8 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zgodnie z art. 4 ust. 1, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. natomiast w art. 10 ust. 1 jest mowa o dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Brzmienie tych przepisów wskazuje, że zasiłek rodzinny przysługuje odrębnie na każde dziecko, a co za tym idzie dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego przysługuje do każdego z tych odrębnych zasiłków.

Wątpliwości związane z treścią art. 10 ust. 1 pkt 2, według którego, dodatek przysługuje przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, usuwają rezultaty wykładni systemowej. W art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określającym wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie ma zastrzeżenia, że osobie uprawnionej wypłaca się tylko jeden dodatek, tak jak to przewidywał art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dodany do tej ustawy z dniem 1 września 1999 r. Nadto, w ustawie o świadczeniach rodzinnych zawarte zostały odrębne unormowania regulujące zasady przyznawania każdego z dodatków. Przesłanką przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ust. 1, jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego. Nie jest natomiast przesłanką przyznania prawa do tego dodatku określenie okresu przez jaki dodatek przysługuje, w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, ani określenie wysokości dodatku w art. 10 ust. 2. Nie można więc z przepisu, który określa okresy pobierania dodatku, w tym okres pobierania dodatku w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy), wyprowadzać wniosku, że przepis ten ogranicza prawo do dodatku tylko do jednego dodatku przysługującego do zasiłku rodzinnego na jedno z dzieci, w sytuacji gdy każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu jest dzieckiem, na które przysługuje zasiłek rodzinny i które pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, w okresie korzystania z tego urlopu. Analiza przepisów zawartych w art. 10 ustawy pozwala więc wyprowadzić wniosek, że jeżeli osoba uprawniona korzysta z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu i na każde z tych dzieci przysługuje jej zasiłek rodzinny, to do każdego z zasiłków rodzinnych na te dzieci przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Z powodu zajęcia przez Sąd I instancji stanowiska błędnego w kwestii przysługiwania dodatku do zasiłku rodzinnego, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej, niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, należało uchylić zaskarżony wyrok.

Z uwagi na to, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, możliwe było rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja obarczona była uchybieniem materialnym polegającym na błędnej wykładni przepisów art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, sprzecznej ze stanowiskiem zajętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13 oraz w niniejszej sprawie. Podlegała zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. co gwarantuje skarżącej kasacyjnie możliwość merytorycznego rozpoznania jej odwołania od decyzji I instancji.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję.