Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2194/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Dzielnicy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1798/22 w sprawie ze skargi I.S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy z dnia 22 lipca 2022 r. nr 1944/2022 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od miasta stołecznego Warszawy na rzecz I.S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1798/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), stwierdził nieważność zaskarżonej przez I. S. uchwały Zarządu Dzielnicy Wawer m. st. Warszawy z 22 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Zarząd Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy uchwałą z 22 lipca 2022 r., działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 Statutu Dzielnicy Wawer Miasta Stołecznego Warszawy, stanowiącego załącznik nr 13 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 8814 i z 2019 r. poz. 13139), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom miasta stołecznego Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 18 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 2, § 32 ust. 8 oraz § 35 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2020 r. poz. 5791; dalej "uchwała mieszkaniowa"), odmówił zakwalifikowania skarżącej oraz dwójki jej dorosłych dzieci do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Jak podano w uzasadnieniu skarżąca była najemcą lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w W., na podstawie umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] zawartej 29 maja 2019 r. na okres 3 lat. Osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania w tymże lokalu były również jej dzieci – P. O. (lat 27, kawaler) i S. O. (lat 21, panna). Zajmowany lokal składa się z jednego pokoju, kuchni, przedpokoju i łazienki o powierzchni użytkowej 27,61 m2, w tym 15,00 m2 powierzchni mieszkalnej i jest wyposażony w instalacje: elektryczną oraz wodno-kanalizacyjną. W związku ze zbliżającym się końcem obowiązywania umowy, skarżąca wnioskiem z 10 maja 2022 r. wystąpiła do organu o zawarcie kolejnej umowy najmu przedmiotowego lokalu.

Z ustaleń organu przekazanych przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami (ZGN) w Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy wynikało, że wnioskodawczyni nie wywiązywała się w sposób prawidłowy z obowiązków najemcy, zgodnie z zawartą 29 maja 2019 r. umową najmu, ponieważ:

1. nie wnosiła systematycznych opłat z tytułu czynszu i innych niezależnych od wynajmującego opłat;

2. na bieżąco nie opróżniała zbiornika na nieczystości płynne. Sąsiedzi skarżyli się, że szambo się przepełnia i rozlewa na teren nieruchomości, w tym na drogę dojazdową do garaży znajdujących się na końcu działki. Wystąpiło zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne. ZGN Wawer zmuszony był zlecić interwencyjne opróżnienie przynależnego do lokalu zbiornika na nieczystości płynne. Wnioskodawczyni w dniu 17 września 2021 r. zawarła z ZGN Wawer umowę ratalną nr [...] dotyczącą spłaty wierzytelności w wysokości 111,78 zł z tytułu naliczanej kaucji stanowiącej zwrot kosztów poniesionych przez zakład w związku z interwencyjnym wywozem nieczystości płynnych z przedmiotowego lokalu. Powyższa umowa nie jest realizowana przez wnioskodawczynię. Opłaty za wywóz szamba zostały doliczone do comiesięcznych opłat czynszowych;

3. nie udostępniła ZGN Wawer przedmiotowego lokalu po pożarze, który miał miejsce w dniu 19 października 2021 r. w celu wykonania ekspertyzy, oceny stanu technicznego i pomiarów. Wnioskodawczyni została wezwana do bezzwłocznego zdania kluczy do lokalu. Wezwanie zostało zignorowane. Oględziny lokalu (tylko tej części objętej umową najmu) nastąpiły dopiero w dniach 20 kwietnia 2022 r. i 17 maja 2022 r. Ww. nie udostępniła pracownikom ZGN Wawer, PINB oraz Wydziału Zasobów Lokalowych samowolnie wybudowanego pomieszczenia (pokoju), przynależnego do przedmiotowego lokalu w celu dokonania oceny jego stanu technicznego;

4. bez zgody wynajmującego wykonała remont przedmiotowego lokalu po pożarze. Pomimo, że zostało stwierdzone, że lokal ten nie nadaje się do dalszego zamieszkiwania i konieczne jest jego opuszczenie. Nie przyjęła propozycji wynajęcia innego lokalu z zasobu Miasta. Proponowany lokal nr [...] przy ul. M. [...] blok [...], składa się z jednego pokoju, kuchni i łazienki o powierzchni użytkowej 32,80 m2, w tym 18,20 m2 powierzchni mieszkalnej. Wyposażony jest w instalacje: elektryczną, wodno-kanalizacyjną i centralnego ogrzewania. Lokal był wyremontowany i nadawał się do zamieszkania. Obecnie jest już wynajęty innej rodzinie. Ponadto proponowany lokal ma większą powierzchnię, zarówno mieszkalną jak i użytkową od obecnie zajmowanego. Wnioskodawczyni samowolnie wykonała remont instalacji elektrycznej. Został on niewłaściwie przeprowadzony, co zostało potwierdzone protokołami z pomiarów instalacji elektrycznej. W dniu 10 maja 2022 r. I. S. została wezwana do niezwłocznego wyznaczenia terminu zabezpieczenia przez ZGN Wawer instalacji elektrycznej i nie zareagowała na to wezwanie;

5. samowolnie dobudowała do przedmiotowego lokalu pokój. Teren na którym dokonana została samowola budowlana objęty jest umową dzierżawy z ZGN Wawer Nr [...] z 6 listopada 2020 r. na cele gospodarcze. Wnioskodawczyni nie realizuje systematycznych wpłat z tytułu zawartej ww. umowy dzierżawy. Zaległość z tego tytułu wynosi 49,58 zł. przy miesięcznym obciążeniu 12,21, zł.

Skarżąca i jej syn 6 lipca 2021 r. zawarli z ZGN Wawer umowę dotyczącą rozłożenia na raty wierzytelności z tytułu czynszu za zajmowany lokal, którego zadłużenie na 31 maja 2021 r. wynosiło 3583,59 zł. System ratalny obejmował 36 rat płatnych po 100 zł miesięcznie, z czego ostatnia 36 rata w wysokości 83,59 zł. Ponieważ umowa nie była realizowana przez wnioskodawczynię i jej syna ZGN Wawer powiadomił ją, że w związku z niedotrzymaniem warunków umowy wierzytelność w pełnej wysokości należy spłacić w ciągu 30 dni. W związku z powyższym wnioskodawczyni 25 maja 2022 r. wystąpiła do ZGN Wawer z prośbą o dalszą możliwość realizacji wskazanej umowy ratalnej. Pomimo, że ZGN Wawer przychylił się do prośby skarżącej, w dalszym ciągu nie były wnoszone opłaty z tego tytułu. Stan zadłużenia lokalu na dzień 11 lipca 2022 r. wynosił 3368,66 zł. Wysokość miesięcznego obciążenia to kwota 415,47 zł naliczanego za 3 osoby. Skarżąca miała także przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 179,67 zł miesięcznie.

Wedle ustaleń organu wnioskodawczyni od 12 lutego 2010 r. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Przyznane ma świadczenie z funduszu alimentacyjnego na córkę Sandrę w wysokości 500 zł, miesięcznie. Skarżąca leczy się z powodu niedoczynności tarczycy, choroby zwyrodnieniowej stawów i zakrzepowego zapalenia żył kończyn dolnych. Z kolei syn P. O. od marca 2020 r. był zatrudniony w Zakładzie Usług Ślusarskich na podstawie umowy o pracę na czas określony do 31 maja 2022 r., w pełnym wymiarze czasu pracy. S. O. była słuchaczem drugiego semestru Policealnej Szkoły Zawodowej, na kierunku technik usług kosmetycznych. Przewidywany termin zakończenia nauki wyznaczony jest na sierpień 2023 r. Średni miesięczny udokumentowany dochód rodziny wynosi 2234,08 zł.

Organ nadmienił również, że Komisja Mieszkaniowa negatywnie zaopiniowała wniosek wnioskodawczyni o zakwalifikowanie do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Końcowo organ stwierdził, że w związku z nieprzestrzeganiem przez skarżącą warunków określonych w umowie najmu i niewywiązywaniem się z obowiązków najemcy, w tym także ze względu na istniejące zadłużenie na koncie zajmowanego lokalu, zasadna była odmowa zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej na podstawie § 18 ust. 3 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 2, § 32 ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.

Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi wnioskodawczyni zaprezentowała swoje niezadowolenie z wydanej uchwały, podnosząc, że zajmowany przez nią lokal nie był uprzednio lokalem socjalnym. Jej zdaniem działania Miasta ukierunkowane są na sprzedaż działki na której znajduje się zajmowany przez nią lokal.

Odpowiadając na skargę organ zaznaczył, że skarżąca od dnia pożaru lokalu, tj. 19 października 2021 r., swoim zachowaniem działa na szkodę wynajmującego, na którym to spoczywa prawny obowiązek zabezpieczenia lokalu po pożarze oraz zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem, powołując się przy tym na treść art. 6a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 172, poz. 975 i poz. 1561). Organ podał, że według protokołu sporządzonego w dniu pożaru przez pracowników ZGN Dzielnicy Wawer w wyniku pożaru zniszczeniu uległa:

- ściana o konstrukcji drewnianej wypełniona igliwiem, na której znajdowało się plastikowe gniazdko elektryczne, do którego podłączony był blaszany grzejnik elektryczny, starego typu z wewnętrzną instalacją niespełniającą obecnych wymogów technicznych. Wszystkie ściany zostały bardzo mocno okopcone, zaś tapety uległy znacznemu zniszczeniu;

- sufit podwieszany, konstrukcji drewnianej wraz z odeskowaniem ściany;

- okno plastikowe w pokoju, kwalifikujące się do wymiany.

Powołany protokół wskazywał, iż w następstwie pożaru lokalu należało ustalić jego przyczynę oraz ocenić koszt powstałych zniszczeń pod kątem zasadności remontu, biorąc pod uwagę to, że budynek jest przedwojenny o konstrukcji drewnianej i nie stanowi docelowego zasobu mieszkaniowego na terenie Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy.

Pismami z 29 października 2021 r. oraz z 15 listopada 2021 r. ZGN w Dzielnicy Wawer za pośrednictwem pełnomocnika poinformował skarżącą o konieczności wejścia do lokalu i dokonania jego oględzin celem wykonania ekspertyzy określającej stan techniczny lokalu po pożarze. Oprócz tego wnioskodawczyni została wezwana do natychmiastowego opuszczenia zajmowanego lokalu z uwagi na brak możliwości bezpiecznego korzystania z niego. Nie przyjęła propozycji najmu innego lokalu. Ponadto skarżąca została poinformowana o braku możliwości wykonywania jakichkolwiek prac remontowych w lokalu do czasu jego oględzin przez przedstawiciela firmy ubezpieczeniowej oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pomimo wezwania skarżąca nie udostępniła lokalu do oględzin. Pełnomocnik skarżącej pismem z 18 listopada 2021 r. został powiadomiony o kontroli stanu technicznego lokalu nr [...] ul. D. [...] przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. ZGN w Dzielnicy Wawer pismem z 13 grudnia 2021 r. poinformował skarżącą, że nie udostępniła przedmiotowego lokalu do oględzin w związku z wyznaczoną kontrolą PINB na 3 grudnia 2021 r. oraz stwierdził, że został wykonany remont przedmiotowego lokalu bez zgody pomimo, że przebywanie w nim nie powinno mieć miejsca ze względu na występujące niebezpieczeństwo po pożarze.

Pismem z 26 stycznia 2022 r. skarżąca ponownie została poinformowana m.in. o braku możliwości przebywania w zajmowanym przez nią lokalu do czasu wykonania stosownej ekspertyzy technicznej budynku, a pismem z 10 maja 2022 r. ZGN Wawer poinformował wnioskodawczynię, iż wykonany przez nią bez zgody wynajmującego remont instalacji elektrycznej został niewłaściwie przeprowadzony, co rodziło konieczność zabezpieczenia przedmiotowej instalacji przez służby techniczne ZGN Wawer. Wobec tego skarżąca została wezwana do niezwłocznego udostępnienia lokalu, celem zabezpieczenia instalacji elektrycznej. Ponadto, wobec niewłaściwie przeprowadzonego remontu instalacji elektrycznej, brakiem wydzielenia pomieszczenia kuchni od innych pomieszczeń, a także brakiem wymaganej wentylacji skarżąca została zawiadomiona o zakazie korzystania z kuchenki gazowej na gaz propan-butan i przechowywania butli gazowej w lokalu. Wnioskodawczyni została również wezwana do złożenia stosownego wniosku o legalizację zrealizowanej przez nią samowoli budowlanej do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz udostępnienia samowolnie dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego.

W piśmie procesowym z 11 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z:

1. dowodów wpłat potwierdzających spłatę rat wynikających z umowy ratalnej nr 8/2021 z dnia 6 lipca 2021 r., wykonywanie umowy najmu lokalu socjalnego, opłacanie zobowiązań wynikających z czynszu dzierżawnego, wpłatę kaucji zabezpieczającej płatności należne z tyt. usług asenizacyjnych dotyczących zamieszkiwanej nieruchomości przez skarżącą;

2. dokumentu w postaci pisma Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami z 2 grudnia 2022 r. potwierdzającego wpłatę należności wynikających z uregulowania zobowiązań tytułem świadczonych usług asenizacyjnych;

3. dokumentu w postaci wywiadu lekarskiego określającego pogarszający się stan zdrowia skarżącej

- na okoliczność wykonywania zobowiązań umownych przez skarżącą, braków i nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu dowodowym przez organ, braku podstaw i zasadności w powzięciu zaskarżonej uchwały, nie uwzględnieniu zasad proporcjonalności i doświadczenia życiowego przy wydawaniu zaskarżonej uchwały.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem WSA stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, wyjaśniając, że bezwzględnym obowiązkiem organu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy było dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość powyższemu obowiązkowi. W świetle przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania przed Sądem dokumentów wątpliwości wzbudziło to, czy istotnie, na dzień wydania skarżonej uchwały, w przypadku wnioskodawczyni można było uznać, że nie wnosi ona systematycznych opłat z tytułu czynszu i innych niezależnych od wynajmującego opłat, czego zaprzeczeniem miały być przedłożone wraz z pismem procesowym pełnomocnika z 12 maja 2023 r. dowody w postaci potwierdzeń wpłat. W ocenie Sądu w przedłożonych aktach sprawy brak jest dokumentów, które obrazowałyby w sposób precyzyjny i niepodważalny stan zadłużenia skarżącej w związku z zajmowanym przez nią lokalem. Dokumentacja sprawy nie zawiera informacji odnoszącej się do przebiegu realizacji umowy z 6 lipca 2021 r. w sprawie ratalnej spłaty zadłużenia czynszowego, uwzględniającej dokonywane z tego tytułu wpłaty, poza wpłatami realizowanymi na bieżąco. Twierdzenie organu o wysokości zadłużenia wnioskodawczyni nie zostało poparte żadnym dowodem, stąd WSA nie był w stanie ocenić czy organ zasadnie odmówił skarżącej udzielenia pomocy mieszkaniowej, powołując się na okoliczność istnienia zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu.

Kolejna kwestia, która wzbudziła wątpliwości Sądu pierwszej instancji w świetle podstawy prawnej złożonego przez skarżącą wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej to dotychczasowy sposób korzystania z zajmowanego przez nią lokalu, która to okoliczność w ogóle nie została oceniona przez organ. Gdyby okazało się bowiem, ponownie przeprowadzając postępowanie, że skarżąca faktycznie nie realizuje zawartej umowy ratalnej i nie wnosi systematycznych opłat z tytułu czynszu oraz innych niezależnych od wynajmującego opłat to organ winien rozważyć, czy kwestia dotychczasowego sposobu korzystania przez nią z wynajmowanego lokalu może stanowić samodzielną podstawę do odmowy udzielania skarżącej pomocy mieszkaniowej. Organ winien mieć przy tym na uwadze, fakt ostatecznego dokonania oględzin po pożarze.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, organ zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności działania organu w sprawie co miało wpływ na wynik sprawy doprowadzając do niezasadnego stwierdzenia nieważności uchwały;

b) art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zastosować należało art. 151 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w całości, gdyż w trakcie rozpatrywania sprawy przed organem i wydania zaskarżonej uchwały nie doszło do istotnego naruszenia prawa;

c) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie istoty sprawy co miało wpływ na wynik sprawy doprowadzając do niezasadnego stwierdzenia nieważności uchwały.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) § 18 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie poprzez uznanie, że zawarty w niej wymóg spłacania zaległości jest warunkiem najistotniejszym i zarazem wystarczającym dla udzielenia wnioskodawcy pomocy mieszkaniowej;

b) § 32 ust. 1 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, poprzez jego błędne zastosowanie i nie uwzględnienie normy, zgodnie z którą organ wydając decyzję bierze pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu, na który poza wywiązywaniem się przez wnioskodawcę z umowy najmu składają się także inne czynniki;

c) § 32 ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, poprzez jego błędne zastosowanie i pominięcie unormowania, że o odmowie zakwalifikowania wnioskodawcy do udzielenia pomocy mieszkaniowej mogą decydować: niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, w tym niedopuszczenie do dokonania oględzin, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wraz kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oprócz tego zawnioskowano o przeprowadzenie dowodu z wydruku z systemu rozliczeniowego z 20 czerwca 2023 r. w postaci kartotek konta dotyczącego skarżącej za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz wydruku z systemu rozliczeniowego z 22 czerwca 2023 r. w postaci kartotek konta dotyczącego umowy dzierżawy skarżącej w okresie1 listopada 2020 r. do 22 czerwca 2023 r., uzasadniając powyższy wniosek dowodowy tym, że w trakcie rozpoznania sprawy przed WSA z uwagi na problemy techniczne w trakcie rozprawy z 12 maja 2023 r. pełnomocnik organu nie mógł odnieść się do złożonych przez skarżącą dowodów w postaci potwierdzeń zapłaty należności dotyczących lokalu zajmowanego przez skarżącą, a dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W piśmie pełnomocnika skarżącej z 27 lipca 2023 r. zażądano rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Z kolei pismem złożonym bezpośrednio przez skarżącą z 1 sierpnia 2024 r. w którym zawarty został wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy, skarżąca poinformowała dodatkowo, iż przeciwko niej wytoczone zostało powództwo o eksmisję, zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie wyrokiem orzekającym eksmisję.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Główny problem w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości w zakresie ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, którego ocena w efekcie doprowadziła organ do odmowy zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej w postaci przedłużenia umowy najmu lokalu, w którym skarżąca od kilkudziesięciu lat zamieszkuje wraz ze swoimi pełnoletnimi dziećmi.

W pierwszej jednak kolejności należy odnieść się do kwestii braku możliwości ustosunkowania się przez organ do dowodów przedłożonych przez skarżącą w postaci potwierdzeń zapłaty należności, złożonych w ramach pisma procesowego za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu rozprawy przed Sądem pierwszej instancji, tj. 12 maja 2023 r. z uwagi na problemy techniczne. Analiza protokołu rozprawy z tego dnia wskazuje, iż na terminie stawił się pełnomocnik skarżącej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, zaś w imieniu organu nikt się nie stawił, o terminie zawiadomiono prawidłowo. Po kilkuminutowej przerwie zarządzonej przez Przewodniczącego składu, poza wcześniej wskazaną osobą nikt się nie stawił. Sąd postanowił dopuścić wnioskowane przez skarżącą dowody na okoliczności przez nią podniesione.

Z uwagi jednak na wcześniejsze problemy po stronie organu związane z brakiem fonii, pełnomocnik będący na wizji wniósł o jego warunkowe dopuszczenie do udziału w sprawie, zobowiązując się do przedłożenia w terminie 3 dni pełnomocnictwa. Sąd postanowił dopuścić pełnomocnika z substytucji organu z nałożeniem zobowiązania do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, pod rygorem pominięcia czynności procesowych. Wskazany pełnomocnik oświadczył, iż wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną Przewodniczący zamknął rozprawę i po naradzie ogłosił wyrok przez odczytanie sentencji, a sędzia sprawozdawca podał ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia.

Powyższe po pierwsze prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż pełnomocnik organu, warunkowo dopuszczony do udziału w sprawie, miał pełną możliwość po przejściowych problemach technicznych podjęcia adekwatnych działań względem zgłoszonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku dowodowego, w tym zażądać odroczenia rozprawy celem ustosunkowania się do treści złożonego pisma i dowodów w nim wskazanych. Jednakże w imieniu organu, poza żądaniem oddalenia skargi oraz podtrzymaniem dotychczasowego stanowiska, w protokole rozprawy nie znalazły się inne wnioski formalne.

Ponadto w ramach rozpoznawanej sprawy w materiale dowodowym nie znalazł się żaden dowód obrazujący rozliczenia związanie z zajmowanym przez skarżącą lokalem. Należy zwrócić uwagę, iż organ w zasadzie od momentu zainicjowania wnioskiem skarżącej postępowania administracyjnego był w zasięgu lub z łatwością mógł uzyskać taki dowód, czego wyrazem jest przedłożenie w ramach złożonej skargi kasacyjnej dowodów w postaci wydruków z systemu rozliczeniowego z 20 i 22 czerwca 2023 r w postaci kartotek kont. Z kartotek tych wynikałyby daty poszczególnych wpłat realizowanych przez skarżącą na poczet lokalu i jego zadłużenia oraz sposób ich rozliczania, zapewne uwzględniające także dowody o przeprowadzenie, których wnioskowała skarżąca na terminie rozprawy w postaci potwierdzeń wpłat. Z niewiadomych jednak względów na wcześniejszym etapie sprawy dowody te nie zostały przedstawione przez organ.

W powiązaniu z powyższym pozostaje także sama możliwość przeprowadzenia wnioskowanych przez organ dowodów na etapie postępowania kasacyjnego. Należy przypomnieć, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, i że uzasadnione jest odnoszenie się tylko do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne, wyznaczające zakres badania sprawy przez Sąd drugiej instancji. W związku z powyższą zasadą, wynikającą z samej istoty szczególnego postępowania kasacyjnego, niedopuszczalnym jest zgłoszenie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nowych okoliczności faktycznych i dowodów, gdyż sąd ten nie jest sądem faktu, a prawa. Dlatego też w postępowaniu ze skargi kasacyjnej nie może mieć miejsce dopuszczenie nowego dowodu, celem uzupełnienia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., sygn. I GSK 76/12; wszystkie orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl.).

Z tych wszystkich przyczyn wniosek dowodowy organu złożony w skardze kasacyjnej nie mógł zostać uwzględniony, podobnie jak i podniesiony na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zarzut nieważności postępowania. Nieważność postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi bowiem wówczas, gdy strona, na skutek naruszenia przepisów przez Sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień i pism, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem wyroku. W regulacji tej chodzi zatem o realne pozbawienie strony możności obrony swoich praw, a nie tylko hipotetyczne. Bez znaczenia pozostaje natomiast to, czy pozbawienie strony możności obrony jej praw miało wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 19 listopada 2024 r., III OSK 3793/21). Jak wyjaśniono, organ został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także miał prawo przedstawić swoje stanowisko w ramach wyznaczonej rozprawy, co w istocie uczynił żądając oddalenia skargi oraz podtrzymując dotychczasową argumentację.

Przechodząc do dalszej analizy, poza sporem pozostawało to, że spełniony został wymóg określony § 18 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, albowiem skarżąca do dnia podjęcia zaskarżonej uchwały zajmowała przedmiotowe mieszkanie, była jego najemcą, a okres najmu dobiegał końca, co legło u podstaw złożenia ponownego wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej.

Bezspornym jest również, że wydana przez Zarząd Dzielnicy Wawer uchwała z 22 lipca 2022 r. stanowi inny niż akt prawa miejscowego, akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.), a tym samym podlega sądowej ocenie pod kątem jej legalności. Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., wydana w sprawie I OPS 4/08, która choć podjęta w nieco innym stanie prawnym, w pełni zachowuje aktualność w zakresie rozważań na temat zawartego w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. określenia "uchwały z zakresu administracji publicznej".

Wprawdzie zaskarżona uchwała nie została wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym, w którym zastosowanie mają przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 ze zm.; dalej "k.p.a."), stąd jej przepisy nie były stosowane w procesie wydawania tego aktu z zakresu administracji publicznej, czego wyrazem są choćby przepisy powołane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, wśród których organ nie podał żadnego przepisu k.p.a., lecz m.in. przepisy uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.

Z aksjologicznego punktu widzenia, przepisy k.p.a. w zakresie uregulowanych w nim zasad wyrażają wartości ogólne dla całego systemu prawa, tzn. że są to wartości, na których opiera się cały porządek prawny (por. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Sądu Administracyjnego z komentarzem, Lublin 1992, s. 5-6). W doktrynie i orzecznictwie istnieje dyskurs i niewątpliwy problem z zakresem zastosowania zasad ogólnych k.p.a. do innych postępowań niż postępowania zegzemplifikowane w art. 1 k.p.a. J. P. Tarno stoi na stanowisku, iż "właściwe funkcjonowanie systemu wymaga z założenia przyjęcia pewnych wspólnych, chociażby tylko podstawowych reguł proceduralnych oraz wartości, które powinny być realizowane w procesie stosowania prawa. Wydaje się, że zostały one określone w zasadach ogólnych", tj. w zasadach ogólnych k.p.a. (por. J.P. Tarno, Zasady ogólne k.p.a. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Studia Prawno-Ekonomiczne 1986/36, s. 61). Wobec braku pełnej kodyfikacji wszystkich procedur administracyjnych i procedur w administracji, zasady ogólne k.p.a. odgrywają kluczowe znaczenie, nie tylko w procesie wykładni i stosowania przepisów k.p.a., lecz także w obszarze innych postępowań administracyjnych, jeśli w toku dyskursu prawnego nie ustalono odmiennych zasad odnośnie do tych postępowań, wobec zasad ogólnych k.p.a. (por. W. Piątek, Zasady ogólne k.p.a. jako podstawa skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w: Kodyfikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie k.p.a., red. J. Niczyporuk, Lublin 2010, s. 624). Zasady te więc jako nośniki rudymentarnych wartości systemu prawa obowiązują i gwarantują stronom różnorakich postępowań poszanowanie ich praw, a organom zapewniają pewne drogowskazy prowadzenia postępowania w zgodzie z określonymi zasadami będącymi nośnikami ogólnosystemowych wartości.

W konsekwencji, słusznie zauważa Sąd pierwszej instancji, że zasady wyrażone m.in. w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należy odnosić i uznawać za pomocne do procesów stosowania całego prawa materialnego (vide: odmiennie wyrok NSA z 6 listopada 2007, I OSK 1512/06). Można przyjąć, że powyższe przepisy statuują zasady, których zakres obowiązywania i zastosowania wykracza poza ramy postępowania jurysdykcyjnego oraz że znajdują one szerokie zastosowanie do działalności administracji publicznej nakierowanej na załatwianie wszelakich spraw jednostki z zakresu administracji publicznej w przypadku braku kompleksowego zespołu przepisów procesowych przewidzianych dla danej sprawy, tj. gdy występuje luka prawna. W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie tych przepisów w drodze zastosowania analogii legis, co na gruncie prawa procesowego administracyjnego jest zasadniczo dopuszczalne (por. J. Zimmermann, Aksjomaty postępowania administracyjnego, Warszawa 2017, s. 43-44, J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 173-174), gdyż zasady wyrażone w tych przepisach należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (tak: S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 1961/12, s. 889).

Należy zatem podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż na mocy § 32 ust. 1 uchwały mieszkaniowej wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową winny być poddawane szczegółowej analizie, która powinna uwzględniać kryteria wymienione w poszczególnych punktach tego ustępu, w tym także "dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy" (§ 32 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej). Przesłanie zawarte w § 32 in fine jest w istocie bezpośrednim odzwierciedleniem zasad wynikających z art. 6 i 7 k.p.a., tj. zasady praworządności oraz prawdy obiektywnej, co obligowało organ do wyjaśnienia sprawy w sposób szczególnie wnikliwy. Mimo więc, że uchwała mieszkaniowa nie odsyła do stosowania przepisów k.p.a., bowiem nie może tego czynić, gdyż zawiera w swej treści przepisy zarówno proceduralne jak materialne, transpozycja przywołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego została faktycznie dokonana w § 32.

Tymczasem wnioski wyprowadzone z analizy akt przedmiotowej sprawy sprowadzają się do stwierdzenia, iż organ rozpoznający sprawę mimo obszernego materiału dowodowego zbadał ją w sposób pobieżny, bezrefleksyjny, na co wskazał WSA i co potwierdza także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że organ nie zbadał w sposób właściwy kwestii związanych z regulowaniem płatności obciążających lokal. Wprawdzie uchwała Zarządu Dzielnicy Wawer w swej treści odwołuje się do wysokości zadłużenia lokalu na dzień jej wydania, jednakże nie odsyła w tej materii do konkretnych dowodów zgromadzonych na poczet sprawy lub będących w zasięgu dostępu organu w toku jej rozpoznania. Dopiero na etapie postępowania kasacyjnego przedłożona została dokumentacja odnosząca się do rozliczeń związanych z lokalem zajmowanym przez skarżącą i jej dzieci, w tym także zobowiązań związanych z dzierżawą gruntu. Słusznie zatem wątpliwości powziął Sąd pierwszej instancji, co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanej uchwały. Powołując się bowiem na treść § 18 ust. 3 pkt 1 uchwały mieszkaniowej, udzielenie pomocy mieszkaniowej jest możliwe w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Warunek ten zostaje spełniony jeżeli, co najmniej przez 3 miesiące realizowana jest umowa o spłacie całości zadłużenia albo umowa o spłacie zadłużenia, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca wraz z jej synem 6 lipca 2021 r. zawarli z ZGN Wawer umowę nr [...] w sprawie rozłożenia na raty wierzytelności z tytułu czynszu najmu spornego lokalu, która to umowa zdaniem organu nie była realizowana, stąd powiadomiono skarżącą o konieczności uregulowania zadłużenia w terminie 30 dni. Na skutek złożonego podania ZGN Wawer w piśmie z 27 czerwca 2022 r. przychylił się do prośby skarżącej o kontynuację umowy ratalnej z 6 lipca 2021 r.

Jak wynika z kolei z pisma pełnomocnika skarżącej z 11 maja 2023 r. złożonego w toku rozpoznania sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz dowodów z nim przedłożonych, na poczet opłat związanych z lokalem i wygenerowanego zadłużenia realizowane były w różnych wysokościach wpłaty. Należy więc podzielić zapatrywania Sądu pierwszej instancji, że organ wydając zaskarżoną uchwałę w żadnej mierze nie odniósł się do dokonanych przez skarżącą wpłat, jak również nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu – rozliczenia związanego z przedmiotowym lokalem, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli toku rozumowania organu, a tym samym prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia.

Przywołany przepis § 18 ust. 3 pkt 1 uchwały mieszkaniowej w swojej treści nie określa wszakże czy umowa o spłacie zadłużenia ma być realizowana przez 3 kolejne miesiące, w równych odstępach miesięcznych, czy też przykładowo możliwa jest spłata kilku poszczególnych miesięcznych rat jednym przelewem, jak wynika to z przedłożonych przez skarżącą dowodów w postaci potwierdzeń wpłat. Należy zauważyć, że potwierdzenia te w tytułach określają konkretne zobowiązania i okresy w nich podane. Nie można zatem wykluczyć, że warunek realizacji umowy spłaty zadłużenia co najmniej przez 3 miesiące był wykonywany. W aktach sprawy brak jest dokumentów jednoznacznie określających wysokość zadłużenia skarżącej na dzień wydania zaskarżonej uchwały, okres, którego to zadłużenie dotyczy, a także to kiedy i w jakim zakresie skarżąca dokonywała jego spłaty.

Okoliczność ta zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie została w sposób wnikliwy i dogłębny przez Zarząd Dzielnicy Wawer zbadana, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.

Odnosząc się z kolei do faktu przedłożenia wraz ze skargą kasacyjną dowodów w postaci wydruków kartoteki lokalu zajmowanego przez skarżącą, to takie działanie uznać należy co najmniej za spóźnione. Przede wszystkim organ miał możliwość jeszcze na etapie rozpoznania sprawy, przed wydaniem zaskarżonej uchwały uzyskać sygnalizowaną dokumentację, która pozwoliłaby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić stan faktyczny sprawy, w kontekście sytuacji finansowej lokalu. Po drugie, co do zasady przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie przeprowadza się postępowania dowodowego. Zgodnie z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto co do zasady rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola ustaleń wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie zastępowanie tego sądu. Ogólnie zauważyć należy, że uwzględnienie nowych dowodów przedłożonych na etapie postępowania kasacyjnego implikowałoby nowe ustalenia faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny mógłby w takiej sytuacji przypisać naruszenie prawa przez wojewódzki sąd administracyjny z przyczyn temu sądowi nieznanych (tak też: NSA w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., I OSK 2100/23). Z podanych przyczyn dowody przedłożone przez organ nie mogą zostać uwzględnione w toku rozpoznania sprawy przed sądem kasacyjnym.

Zgodzić się jednak należy z argumentacją organu, iż kwestia zadłużenia lokalu nie jest jedynym czynnikiem branym pod uwagę przy ocenie wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Dyspozycja § 32 w ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej nakazuje szczególnie wnikliwą analizę wniosku o pomoc mieszkaniową, biorąc pod uwagę taką okoliczność, jak sposób dotychczasowego wykorzystywania lokalu, zważając na to czy wnioskodawca przestrzegał warunki określone w umowie najmu oraz wywiązywał się z obowiązków najemcy. Oceniając tą kwestię organ wziął m.in. pod uwagę to, że skarżąca regulowała zobowiązania związane z lokalem w sposób incydentalny, nieregularny, w niepełnej wysokości, samowolnie dobudowała do mieszkania dodatkowy pokój, nie legalizując samowoli budowlanej i nie udostępniając go celem dokonania oceny jego stanu technicznego, najprawdopodobniej wskutek zawinionego niedbalstwa skarżącej lokal uległ pożarowi, a następnie także nie został udostępniony w celu oględzin, skarżąca samowolnie dokonała remontu mieszkania po pożarze, w tym także instalacji elektrycznej czy też brak bieżącego opróżniania zbiornika na nieczystości płynne. Powyższe okoliczności pozostają niesporne w sprawie, bowiem wynikają z materiału dowodowego, w szczególności pism kierowanych do skarżącej i nie były przez nią kwestionowane. Należy jednak odnotować, że organ w zakresie powyższych naruszeń nie zestawił ich choćby z treścią zawartej umowy najmu i jej poszczególnych postanowień. Uzasadnienie uchwały odwołuje się do naruszania przez skarżącą licznych obowiązków, bez podania podstawy, która określałaby, że obowiązki te zostały na skarżącą nałożone, obligując do ich realizacji. Ponadto wprawdzie skarżąca nie udostępniała zajmowanego lokalu w celu przeprowadzenia oględzin czy to po pożarze czy to związku z przeprowadzonym remontem, czy też wreszcie w związku ze zrealizowaną samowolą budowlaną w postaci dobudowania jednego pomieszczenia, jednakże oględziny takie finalnie zostały dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego 17 maja 2022 r. Wnioski płynące z protokołu dokonanych oględzin wskazują, że lokal znajduje się dobrym stanie technicznym. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdza zatem, że również i ta okoliczność nie została poddana wnikliwej ocenie w zakresie celu realizacji przeprowadzonych oględzin, a stanowisko to podziela również i Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną. Po drugie, nie należy tracić z oczu, iż wedle informacji podanych w treści skargi do WSA, skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1995 r., a od 1998 r. jest w nim zameldowana, o czym także wiedzę powinien mieć organ. W tym okresie lokal nie posiadał zadłużenia, a to które powstało dotyczyło w istocie roku 2021.

Wszystkie zatem wyżej zaprezentowane wyjaśnienia doprowadziły do przekonania, że wywiedziona skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zarówno w kontekście podniesionych zarzutów w zakresie naruszenia prawa procesowego, jak też i materialnego.

W kwestii zarzutów w kierunku prawa procesowego stwierdzić trzeba, iż jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy takie jak art. 146 § 1, art. 147, art. 145 § 1 czy art. 151 p.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut ich naruszenia zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Podobnie zresztą dotyczy to przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a., który należy do przepisów ustrojowych i kompetencyjnych. Może on zostać naruszony jedynie wówczas, gdy sąd administracyjny zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Taka sytuacja nie miała natomiast miejsca w analizowanej sprawie, stąd zarzuty naruszenia prawa procesowego nie mogły zostać uznane za słuszne.

W konsekwencji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 i 189 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 204 pkt 2 p.p.s.a.