Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 342/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Agnieszka Góra – Błaszczykowska, , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] października 2011 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił z dniem 21 października 2011 r. M. R. ze służby w Policji.

W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Komendant Miejski Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji M. R. - policjanta [...] Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego KMP w [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. ze względu na ważny interes służby.

We wniosku podał, że M. R. od 16 grudnia 2009 r. do dnia sporządzenia wniosku, tj. 14 kwietnia 2011 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich 187 dni. Podkreślił, że z uwagi na częste korzystanie ze zwolnień lekarskich skierowano policjanta z urzędu do komisji lekarskiej w celu orzeczenia jego dalszej przydatności do służby.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] orzekła, że M. R. jest "zdolny do służby z ograniczeniem w Policji, zdolny do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku". Ponadto organ podkreślił, że policjant posiada aktualne badania profilaktyczne, które przechodził w dniu 3 grudnia 2010 r., zgodnie z którymi nie stwierdzono przeciwskazań lekarskich do pełnienia służby. Po dokonaniu analizy materiałów sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 2011 r. poinformował M. R. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie policjant został pouczony o uprawnieniach i obowiązkach związanych z prowadzonym postępowaniem. Pismem z dnia 4 maja 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, do Przewodniczącego [...] Zarządu Niezależnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia M. R. ze służby w Policji. [...] Zarząd Niezależnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] uznał, że nie pojawiły się żadne przesłanki uzasadniające wszczęcie toczącego się postępowania (pismo z dnia 16 maja 2011 r.). Pismem z dnia 9 maja 2011 r. M. R. wniósł o włączenie do akt postępowania dokumentów dotyczących przebiegu jego służby, w tym wszystkich opinii okresowych od dnia przyjęcia do służby oraz ocen okresowych, orzeczenia komisji lekarskich, które były podstawą przyjęcia go do służby, wykazu chorób zawodowych w Policji, karty opisu stanowiska pracy, raportu o udzielenie urlopu zdrowotnego, raportu o przeniesienie na inne stanowisko służbowe oraz odpowiedzi udzielonych przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] .

W dniu 27 maja 2011 r. Komendant Miejski Policji w [...] przekazał zwolnienia lekarskie M. R. za okres od [...] kwietnia 2008 r. do [...] kwietnia 2008 r., od [...] września 2008 r. do [...] września 2008 r., od [...] września 2008 r. do [...] września 2008 r. , od [...] grudnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r., od [...] lutego 2009 r. do [...] lutego 2009 r., od [...] marca 2009 r. do [...] kwietnia 2009, od [...] lipca 2009 r. do [...] lipca 2009 r., od [...] września 2009 r. do [...] września 2009 r., od [...] listopada 2009 r. do [...] grudnia 2009 r., od [...] grudnia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r., od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r., od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r., od [...] maja 2011 r. do [...] maja 2011 r., od [...] maja 2011 r. do [...] maja 2011 r.

W dniu 23 maja 2011 r. M. R. złożył kolejny wniosek dowodowy w przedmiocie włączenia do akt postępowania wykazu wakatów Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] . Organ wskazał, że w toku przesłuchania kom. J. M. zeznał m.in., że długotrwała absencja chorobowa M. R. wpływa negatywnie na realizację zadań i wyniki pracy Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego KMP w [...] . Podkreślił, iż postawa policjanta wpływa demobilizująco na zaangażowanie w wykonywanie obowiązków przez innych policjantów, którzy niejednokrotnie zmuszeni są realizować zadania służbowe poza przewidzianym czasem służby, generując przy tym zwiększone ilości nadgodzin.

Kom. J. B. zeznał, że w okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] stycznia 2009 r. pełnił służbę na stanowisku naczelnika wydziału Patrolowo – Interwencyjnego KMP w [...] , jednakże nie pamięta z tego okresu M. R. w sposób szczególny (zarówno negatywnie, jak i pozytywnie), gdyż nie wyróżniał się na tle innych policjantów. Podkreślił, że w tym okresie policjant nigdy nie rozmawiał z nim na temat jego dolegliwości zdrowotnych, jak również na temat niezadowolenia z pełnienia służby.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Komendant Wojewódzki Policji w [...] ustalił, że M. R. w okresie od [...] lipca 2006 r. do [...] lipca 2007 r. pełnił służbę kandydacką, a do służby w Policji został przyjęty z dniem 15 listopada 2007 r. Na stanowisko policjanta w [...] Patrolowo – Interwencyjnym został mianowany z dniem 1 kwietnia 2008 r. i do chwili obecnej pełni tam służbę. Ponadto organ ustalił, że M. R. w okresie służby od [...] kwietnia 2008 r. do [...] marca 2011 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich 29 razy, w sumie 249 dni. Z uwagi na przedkładane zwolnienia lekarskie przełożony skierował M. R. do komisji lekarskiej, celem określenia jego dalszej przydatności do służby w Policji. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. orzekła, że M. R. jest zdolny do służby z ograniczeniem w Policji, zdolny do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku.

Raportem z dnia 28 marca 2011 r. M. R. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] z prośbą o udzielnie urlopu zdrowotnego. Powyższy raport został rozpatrzony odmownie. Organ zwrócił uwagę, że orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] uznała M. R. za zdolnego do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym i pomimo takiego rozpoznania dalej przedkładał on zwolnienia lekarskie.

Ponadto organ nie uwzględnił wniosku Przewodniczącego [...] Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość i przychylił się do wniosku Komendanta Miejskiego Policji w [...] o zwolnienie M. R. ze służby w Policji, gdyż wysoka absencja w służbie wpływa negatywnie na pracę komórki organizacyjnej, w której policjant nadużywający zwolnień lekarskich pełni służbę. Sytuacja taka negatywnie wpływa na wyniki w służbie i pomimo pozytywnych opinii służbowych funkcjonariusza znajdujących się w aktach osobowych, organ uznał, że w interesie służby leży rozwiązanie stosunku służbowego. Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił, że częsta absencja w służbie funkcjonariusza dezorganizuje pracę Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego KMP w [...] , co powoduje, że zadania, które powinny być mu przydzielone z konieczności obciążają innych policjantów. Taka sytuacja rodzi konflikty, napięcia oraz skutkuje obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy. Organ podniósł, że pomimo posiadanego przygotowania i umiejętności, M. R. nie przyczynia się do podniesienia wskaźników wykrywalności przestępstw i wykroczeń, co ujemnie rzutuje na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli przez właściwe wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Organ dodał też, że każdy policjant posiada zarówno określone obowiązki, jak i prawa, do których należą: uposażenie za każdy miesiąc pozostawania w służbie, prawo do 26 dniowego urlopu wypoczynkowego za każdy rok kalendarzowy, dopłata do wypoczynku, zwrot kosztów za przejazdy, wypłata sortów mundurowych, nagród rocznych.

Reasumując Komendant Wojewódzki Policji w [...] podniósł, że M. R. swoją postawą narusza ważny interes służby, gdyż nie realizuje w sposób właściwy podstawowych funkcji i zadań Policji. Częstą absencją w służbie nie dochowuje roty złożonego ślubowania, zobowiązującego policjanta w szczególności do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych, a także do tego, aby strzegł honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegał zasad etyki zawodowej. Częsta absencja w służbie świadczy, że policjant nie spełnia wymogów poddania się szczególnej dyscyplinie obowiązującej w Policji. Dodatkowo organ wskazał, że od funkcjonariusza wymaga się, co do zasady, faktycznego pełnienia zadań służbowych poprzez dopełnianie czynności na podstawie stosownych poleceń przełożonych. Powtarzająca się przyczyna powodująca niemożność realnego pełnienia służby, nawet jeżeli jest usprawiedliwiona, musi prowadzić do zwolnienia policjanta ze służby, gdyż policjant, który nie pełni służby staje się z punktu widzenia potrzeb państwa, nieprzydatny jako funkcjonariusz. W takim przypadku o zwolnieniu decydują de facto względy zapewnienia należytej organizacji służby, a nie stan zdrowia policjanta. Powyższej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż częste i nieprzewidywalne zwolnienia lekarskie doprowadzały do dezorganizacji służby, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wykonywania przez innych funkcjonariuszy Policji zadań przypisanych M. R. Powyższa sytuacja uniemożliwiała właściwą realizację ustawowych zadań Policji.

Od tego rozkazu M. R., reprezentowany przez adwokat E. T., wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu funkcjonariusza w ustalaniu słusznego interesu służby, nieudowodnienia słusznego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem policjanta ze służby oraz naruszenie art. 108 § 1 kpa poprzez brak wskazania realnego zagrożenia przy zwłoce w wykonaniu zaskarżonego rozkazu, w szczególności do czasu rozpoznania odwołania. W związku z tym, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego.

W uzasadnieniu odwołania M. R. zarzucił organowi, że wydając zaskarżony rozkaz nie uwzględnił słusznego interesu służby funkcjonariusza, jak również zaniechał jego zbadania. Podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu Komendant Wojewódzki Policji, nie odniósł się do okoliczności związanych ze źródłem i przebiegiem choroby policjanta, na które to okoliczności wielokrotnie wskazywał. Ponadto podniósł, że zwolnienie go ze służby jest rozwiązaniem ostatecznym, natomiast w jego słusznym interesie, który nie był sprzeczny z interesem służby mogło być przeniesienie go na inne stanowisko uwzględniające jego stan zdrowia. Tym bardziej, że ze zgromadzonych dokumentów, w szczególności dotyczących stanu zdrowia wynika, że stan ten znacznie się pogorszył od czasu ostatniego orzeczenia komisji lekarskiej w marcu 2011 r. Podkreślił, że organ pominął charakter problemów zdrowotnych, skupiając się jedynie na absencji związanej ze zwolnieniami lekarskimi. Tymczasem zdiagnozowana u niego astma oskrzelowa jest wynikiem pełnienia służby w Policji i jest typowym schorzeniem funkcjonariuszy pełniących służbę patrolową. W takiej sytuacji zwolnienie go na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z absencją spowodowaną chorobą, której skarżący nabawił się podczas pełnienia służby stanowi rażące naruszenie jego słusznego interesu.

Ponadto M. R. wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym przesłanka "ważnego interesu służby" musi być skonkretyzowana w każdej indywidualnej sprawie dotyczącej funkcjonariusza-policjanta, przez ustalenie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę danej sprawy, należycie udowodnionych i wykazanych w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu. Podniósł, że nie wystarczy powołać się ogólnikowo na istnienie "ważnego interesu służby", lecz należy szczegółowo omówić i wskazać na udowodnione fakty, odnoszące się do danego policjanta, które w połączeniu z określoną obiektywną sytuacją i wymogami służby wskazują, że ważny interes służby wymaga zwolnienia tego policjanta.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2011 r.

W uzasadnieniu rozkazu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie określone, natomiast w praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Organ dodał przy tym, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 4 ust. 2 ustawy o Policji zawierają wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia pełnienie służby.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że M. R. w latach 2008 – 2011 nie pełnił służby z powodu choroby przez okres ponad 280 dni. W związku z czym, Komendant Miejski Policji [...] skierował funkcjonariusza do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia i przydatności do dalszej służby w Policji. Zdolność M. R. do służby została potwierdzona, jednak postępowanie policjanta wskazuje na brak jakiejkolwiek woli podporządkowania się treści orzeczenia o stanie zdrowia, jak również poddania się wymogom służby poprzez podjęcie i wykonywanie codziennych obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Organ wyjaśnił, że po uznaniu M. R. zdolnym do służby w Policji dalej korzystał on ze zwolnień lekarskich, przedkładając zaświadczenia lekarskie potwierdzające jego niezdolność do służby. Takie postępowanie, z punktu widzenia przyjętych zobowiązań, budzi wątpliwości co do intencji policjanta oraz czyni wysoce prawdopodobnym, że w sposób zamierzony unika on służby. Organ podkreślił, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] zawiera określenie "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", co oznacza, iż w stanie zdrowia badanego stwierdzono pewne schorzenia, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie są przeszkodą do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Ponadto organ dodał, że M. R. zaakceptował treść orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2011 r. i nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] .

Organ wskazał, że sytuacja M. R. wpływa negatywnie na organizację służby w jednostce. W kontekście zagrożenia zjawiskami przestępczymi szczególne znaczenie posiada funkcjonowanie pionu służby prewencyjnej. Policjant zaś winien realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, przyczyniając się do ujawniania i zwalczania przestępczości. M. R., mimo stosunkowo krótkiego, około czteroletniego stażu służby przebywał na zwolnieniu lekarskim ponad 280 dni, co powoduje, że sytuacja taka rzutuje ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki.

W ocenie organu II instancji, funkcjonariusz, którego okres absencji wynosił łącznie ponad 280 dni i w którym to czasie nie realizował absolutnie żadnych zadań i czynności służbowych, nie może nadal pozostawać w służbie.

W interesie służby leży bowiem możliwość takiego doboru kadry przez Policję, aby mogła ona efektywnie realizować swoje zadania. Organ wyjaśnił, że za pozostawieniem M. R. w służbie pomimo wysokiej absencji, nie przemawiają posiadane przez niego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe. Wskazał, że jako policjant posiada podstawowe kwalifikacje zawodowe i nie dysponuje poza tym innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle pozostałych policjantów. W takich okolicznościach nie może mieć decydującego znaczenia, że w okresie czynnego świadczenia służby prawidłowo wywiązywał się z nałożonych obowiązków, otrzymywał nagrody uznaniowe, był pozytywnie opiniowany oraz że nie był karany dyscyplinarnie.

Komendant Główny Policji podkreślił, że Komendant Miejski Policji w [...] , jako przełożony policjantów na terenie swojego działania, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej i w jej ramach, kierując się wymogami sprawności działania w realizacji ustawowych zadań Policji, uwzględniając specjalizacje zadań oraz ciągłość ich realizacji, decydować o obsadzie stanowisk służbowych w podległych mu komórkach.

Ponadto organ podał, że ilość wakatów w Komendzie Miejskiej Policji w [...] na dzień 1 maja 2011 r. wynosiła 29, w tym aż 17 wakatów w pionie prewencji.

Odnosząc się zaś do podnoszonej przez M. R. kwestii nieudzielenia mu urlopu zdrowotnego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] to organ podał, że raportem z dnia 28 marca 2011 r. policjant zwrócił się o udzielenie mu urlopu zdrowotnego na podstawie § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm.), zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej można udzielić urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zleconego leczenia (ust. 1). Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu urlopu zdrowotnego udziela przełożony właściwy w sprawach osobowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, o której mowa w art. 26 ust. 1 ustawy. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę unormowania prawne i zaistniały stan faktyczny Komendant Miejski Policji w [...] nie był uprawniony do udzielenia tego urlopu, albowiem udzielenie jego uwarunkowane jest orzeczeniem komisji lekarskiej "o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego policjantowi", a brak było takiego orzeczenia. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego policjantowi (...) komisja lekarska orzeka w przypadku, gdy osoba badana mimo wykorzystania 12 miesięcy zwolnienia od wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby nie odzyskała zdolności do wykonywania tych obowiązków. Organ podał, że również taka sytuacja nie zaistniała.

Organ II instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 kpa, wskazał, że zaskarżony rozkaz personalny spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 kpa, gdyż w jego uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Organ I instancji, nadając rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podkreślił, że Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania, a roli tej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi M. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, któremu zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 7 kpa poprzez nieudowodnienie słusznego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem skarżącego ze służby i nieuwzględnienie słusznego interesu funkcjonariusza w ustalaniu słusznego interesu służby. Ponadto zarzucił naruszenie art. 108 § 1 kpa poprzez brak wskazania realnego zagrożenia przy zwłoce w wykonaniu zaskarżonego rozkazu, w szczególności do czasu rozpoznania odwołania.

W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu i rozkazu go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy I i II instancji, wydając zaskarżone rozkazy nie wykazały interesu służby przemawiającego za zwolnieniem go z Policji. Zdaniem skarżącego, organy nie udowodniły dostatecznie, że pozostawienie go w służbie negatywnie wpłynie na pracę komórki organizacyjnej, w której służył. Podkreślił, że twierdzenia organu w tym zakresie mają charakter ogólny i abstrakcyjny.

Ponadto wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym przesłanka "ważnego interesu służby" musi być skonkretyzowana w każdej indywidualnej sprawie dotyczącej funkcjonariusza-policjanta, przez ustalenie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę danej sprawy, należycie udowodnionych i wykazanych w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu. Podniósł, że nie wystarczy powołać się ogólnikowo na istnienie "ważnego interesu służby", lecz należy szczegółowo omówić i wskazać na udowodnione fakty, odnoszące się do danego policjanta, które w połączeniu z określoną obiektywną sytuacją i wymogami służby wskazują, że ważny interes służby wymaga zwolnienia policjanta.

Zdaniem skarżącego, organy Policji nie zbadały dostatecznie i nie wykazały konkretnych faktów, które przemawiałyby za istnieniem "interesu służby". Skarżący podniósł, ze organy wybrały rozwiązanie najmniej korzystne z możliwych, tj. zwolnienie go ze służby, co oznacza brak jakiegokolwiek uwzględnienia interesu skarżącego i w rezultacie naruszenie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Ponadto skarżący wskazał, że niezasadnie organ I instancji nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącego, częste i nieprzewidywalne zwolnienia lekarskie, które doprowadzają do dezorganizacji służby, nie mogą stanowić podstawy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor może być nadany tylko w przypadku niezbędności.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując swoje argumenty przedstawione w zaskarżonym rozkazie personalnym, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić" wskazuje, że zwolnienie to ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja (rozkaz personalny) podejmowana na podstawie omawianego przepisu powinna, w myśl art. 7 kpa, uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Jest to tym bardziej istotne, że ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych i nieostrych, gdy chodzi o "ważny interes służby".

Jak podkreśla się w orzecznictwie, w praktyce na podstawie powyższego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99 (Lex nr 47389), stwierdzając jednocześnie, iż przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Okoliczności faktyczne zaś mają odnosić się do przepisu art. 1 ustawy o Policji. Zgodnie zaś z tym przepisem, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należą w szczególności: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania (art. 1 ust. 2 pkt 2) oraz współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, a także z organami i instytucjami Unii Europejskiej na podstawie umów i porozumień międzynarodowych oraz odrębnych przepisów (art. 1 ust. 2 pkt 7).

Należy mieć na uwadze, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji ma charakter administracyjnoprawny, którego istotą jest, w odróżnieniu od stosunku pracy, m.in. wzmożona stabilność zatrudnienia jako swoisty przywilej wynikający z pełnienia służby publicznej. Jednakże sprawowanie służby publicznej, nie może być ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, a bardziej służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne itd. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, OTK ZV nr 9/17/2009, poz. 93).

Rozpatrując w niniejszej sprawie "ważny interes służby" rozumiany jako interes społeczny, a pojmowany jako troska o dobro wspólne, należy podnieść, że wymaga on zapewnienia prawidłowej realizacji omawianych wyżej zadań nałożonych na Policję. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja, kiedy funkcjonariusz Policji, tak jak skarżący, przebywa na długotrwałych zwolnieniach lekarskich w wymiarze ponad 280 dni zaledwie w czteroletnim okresie służby, powoduje dezorganizację służby. Zadania przypisane do wykonania przez skarżącego muszą bowiem wykonywać inni funkcjonariusze jako czynności dodatkowe, a nierzadko w tzw. godzinach nadliczbowych. Ponadto sytuacja taka, jak zasadnie podniósł organ, wpływa demoralizująco na pozostałych policjantów oraz na społeczny odbiór Policji, jeśli się weźmie pod uwagę okoliczność, że funkcjonariusz za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim pobiera uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym w pełnej wysokości. Stanowi też przejaw braku lojalności w stosunku do zatrudniających go organów policyjnych oraz naruszenie obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 431/09).

Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również okoliczność, na którą organ zwrócił uwagę, że M. R., nie pełniąc służby ponad 280 dni w okresie od 2008 r. do 2011 r., po orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2011 r, która stwierdziła, że policjant jest zdolny do służby z ograniczeniem i zdolny do pełnienia służby na dotychczasowym stanowisku, dalej korzystał ze zwolnień lekarskich, przedkładając zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza chorób wewnętrznych z dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] marca 2011 r., a następnie kolejne zaświadczenia lekarskie. Zgodzić się należy z organem, że takie postępowanie może budzić poważne wątpliwości co do intencji policjanta, z punktu widzenia przyjętych na siebie zobowiązań. Może to świadczyć o tym, że policjant unika służby szczególnie w kontekście tak dużej ilości zwolnień lekarskich w odniesieniu do niespełna czteroletniego okresu służby w Policji. Chyba, że, jak podaje organ, jego stan zdrowia rzeczywiście nie pozwala na podjęcie służby, ale przyjęcie takiej tezy podważałoby wiarygodność orzeczeń komisji lekarskich, a z taką tezą trudno jest się zgodzić.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 108 § 1 kpa poprzez nieuzasadnione nadanie rozkazowi personalnemu organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, należy stwierdzić, iż nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 108 § 1 kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W rozpatrywanej sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, to w interesie społecznym, przejawiającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, rozumianym jako troska o dobro wspólne, jakim jest ochrona bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego leży, by funkcjonariusz, który nie pełni służby z przyczyn pozamerytorycznych, opuścił jej szeregi. Należy też zauważyć, że w interesie społecznym jest, by w miejsce zwolnionego policjanta można było przyjąć do służby innego funkcjonariusza, który będzie wykonywał zadania, do których została powołana Policja.

Wskazać należy również, że organ spełnił również wymóg zawarty w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, tj. wystąpił do organizacji związkowej o wydanie opinii. Organizacja związkowa wniosła o umorzenie postępowania, jednakże podkreślić należy, że w orzecznictwie dotyczącym przepisu art. 106 kpa przyjmuje się, że: "najważniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej jest współdziałanie polegające na zasięgnięciu opinii. Współdziałanie takie polega na tym, że jeden z organów jest zobowiązany przed podjęciem decyzji do zasięgnięcia opinii innego organu. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego. Współdziałanie, którego istotą jest wyrażenie opinii, zbliżone jest do konsultacji czy też doradztwa" (uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 lutego 1999 r., OPK 14/98, ONSA 1999, nr 3, poz. 80). Stwierdzić należy, że przepis art. 106 kpa nie znajduje zastosowania do opinii wydawanej przez zakładową organizację związku zawodowego w postępowaniu dotyczącym rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Trudno bowiem przypisać organom związku zawodowego cechy organów administracji publicznej, kiedy wydanie przedmiotowej opinii jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem ustawowych oraz statutowych zadań związku zawodowego. Takie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1017/05, Lex nr 192128).

Odnosząc się zaś do podnoszonej przez skarżącego kwestii nieudzielenia mu urlopu zdrowotnego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] to zgodzić się należy z organem, że nie był on uprawniony do udzielenia mu tego urlopu, albowiem udzielenie tego urlopu uwarunkowane jest orzeczeniem komisji lekarskiej "o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego policjantowi". W rozpoznawanej sprawie brak było takiego orzeczenia. Podkreślić też należy, że skarżący zaakceptował treść orzeczenia z dnia [...] marca 2011 r. i nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] .

Jeśli zaś chodzi o podnoszony przez skarżącego argument pogorszenia się jego stanu zdrowia od ostatniego badania i orzeczenia komisji to wskazać należy, że zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r., policjanta, o którym mowa w ust. 1 do komisji lekarskiej kieruje przełożony właściwy w sprawach osobowych na wniosek lekarza lub samego policjanta. W aktach postępowania administracyjnego, jak i w aktach osobowych brak jest wniosku policjanta o skierowanie go do komisji lekarskiej w celu orzeczenia o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego.

Poczynione rozważania pozwalają na przyjęcie, że wbrew zarzutom skargi, organy Policji, działając w granicach uznania administracyjnego, wnikliwie i wszechstronnie wyjaśniły stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) i oceniły go zgodnie z wymogami art. 80 kpa.

Ponadto, wbrew zarzutowi skargi, uzasadnienia wydanych w sprawie rozkazów personalnych zawierają wyjaśnienie motywów, którymi kierowały się organy, wydając swoje rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.