Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4310/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33-9 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską A. P. (dalej jako: strona, skarżący).

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był przepis art. 3310 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 637 i 993).

Jak wynika z uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2014 r., skarżący uzyskał z testu 99 punktów, przy czym wynik pozytywny z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów (art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych).

Pismem z dnia [...] października 2014 r. (data wpływu do organu) skarżący złożył odwołanie od powyższej uchwały, kwestionując prawidłowość sformułowania pytania nr 40. Wniósł o uznanie za poprawną udzielonej przez niego odpowiedzi na to pytanie i uwzględnieniu odwołania.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącego, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr [...].

Wskazał, iż zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Zgodnie z art. 339 ust. 1a ustawy wybór odpowiedzi podlega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). Wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi (art. 339 ust. 1c ustawy). Zgodnie zaś z art. 339 ust. 1d ustawy prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Natomiast art. 339 ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 ustawy, aplikantem radcowskim może być osoba, która - po spełnieniu pozostałych warunków - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.

Minister Sprawiedliwości - realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 k.p.a. - ponownie merytorycznie rozpatrzył i rozstrzygnął całokształt niniejszej sprawy i ponownie ocenił wszystkie zebrane dowody dotyczące egzaminu, przy czym poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także pytań testowych i wykazu prawidłowych odpowiedzi), jak i jego przebiegu.

Działając w tym trybie, organ II instancji ustalił, że egzamin, którego Strona odwołująca się była uczestnikiem, przeprowadzony został zgodnie z wymogami cytowanej wyżej ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1234).

Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 339 ust. 5 ustawy. Z protokołu nie wynika, aby w trakcie egzaminu doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu Odwołującego się.

Minister Sprawiedliwości stwierdził również, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Tym samym uznać należy, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy.

W wyniku ponownego sprawdzenia karty odpowiedzi odwołującego się i przeliczenia uzyskanych przez niego punktów stwierdzono, że A. P. prawidłowo odpowiedział na 99 pytań i uzyskał 99 punktów, zatem uchwała komisji kwalifikacyjnej co do ustalonego wyniku egzaminu jest prawidłowa.

Organ przytoczył zakwestionowane przez Odwołującego się pytanie nr 40, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, roszczenia przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawniają się:

A. z upływem lat dwóch,

B. z upływem lat trzech,

C. z upływem lat dziesięciu."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 554 k.c.

Przepis ten brzmi: Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch".

Odwołujący się udzielił odpowiedzi "B".

W odwołaniu podniósł, że treść zakwestionowanego pytania w żaden sposób nie wskazuje, że pytanie dotyczy roszczenia przedsiębiorcy sprzedawcy z tytułu sprzedaży, dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Przywołał przykład wskazujący na nabycie energii elektrycznej przez prowadzącego przedsiębiorstwo, kiedy to, w przypadku wystąpienia nadpłaty, przysługiwałby mu trzyletni termin, np. przedawnienia roszczeń. Gdyby zaś przedsiębiorca był sprzedawcą energii, wówczas miałby termin dwuletni. W ocenie skarżącego w oparciu o analizę treści pytania i bez czynienia dodatkowych założeń, zaprezentowany przez niego przykład obrazuje, że udzielona przez niego odpowiedź "B", wskazująca na trzyletni termin przedawnienia, jest odpowiedzią prawidłową.

Zdaniem organu zarzut stawiany przez skarżącego jest bezzasadny.

Zakwestionowane pytanie odpowiada treści przepisu art. 554 k.c., stanowiącego podstawę do jego ułożenia. Pytanie jest jasne i zrozumiałe, podobnie jak hipoteza art. 554 k.c., która nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych ani w doktrynie, ani w orzecznictwie. Dla jak najdalej idącej jednoznaczności pytania wskazano w nim, iż chodzi o roszczenie przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Taka treść pytania zdaniem organu nie sugeruje, że chodzi o roszczenie kupującego.

Odwołujący zarzucił, że z treści pytania nr 40 nie wynika, iż chodzi w nim o roszczenia przedsiębiorcy - sprzedawcy. Wbrew jego twierdzeniom, w sposób oczywisty informacja ta wynika zarówno z brzmienia pytania, jak i z treści przepisu art. 554 k.c. Należy wskazać, że w umowie sprzedaży występują dwie strony, z których jedna to sprzedający, a druga kupujący i inaczej być nie może. Nie może więc przy umowie sprzedaży występować po obu jej stronach dwóch sprzedających, bądź dwóch kupujących. Skoro zatem pytanie nr 40 dotyczy roszczeń z tytułu sprzedaży (stanowiącej umowę dwustronną), dokonanej w ramach działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy (będącego jedną stroną tej umowy), to oczywiste jest, że w pytaniu nie może chodzić o roszczenia drugiej strony (kupującego). W pytaniu nr 40 użyta została taka sama, jak w art. 554 k.c. budowa zdania, która powinna być zrozumiała absolwentom studiów prawniczych, a polegająca na wtrąceniu pomiędzy słowami "roszczenia [...] sprzedawcy" opisu wskazującego, że chodzi jednocześnie o roszczenia wynikające z takiej sprzedaży, która została dokonana w ramach działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy.

Dla tego rodzaju roszczeń ustawodawca przewidział zaś skrócony - dwuletni termin przedawnienia, co znalazło odzwierciedlenie w odpowiedzi "A", która jest, zgodnie z art. 554 k.c., jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 40.

Nie jest taką odpowiedzią zaś, wbrew twierdzeniu Odwołującego się, odpowiedź "B", gdyż wskazano w niej błędnie trzyletni termin przedawnienia, będący, zgodnie z art. 118 k.c. terminem przedawnienia właściwym dla roszczeń kupującego, gdy umowa sprzedaży pozostaje w związku z jego działalnością gospodarczą.

Wobec powyższego, powołany przez Odwołującego się przykład nabycia energii przez przedsiębiorcę jest nietrafny, gdyż nie dotyczy sprzedaży dokonanej przez tego przedsiębiorcę w ramach działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, a to właśnie było przedmiotem zakwestionowanego pytania.

Nie jest odpowiedzią prawidłową również odpowiedź "C", w której zasugerowano dziesięcioletni termin przedawnienia, właściwy dla roszczeń kupującego, w przypadku gdy umowa sprzedaży nie ma związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Odwołujący się udzielił błędnej odpowiedzi "B", wobec czego brak jest możliwości przyznania mu punktu za pytanie nr 40.

Organ ponadto wskazał, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 339 ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik z egzaminu uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów. Zatem przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on co najmniej 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Wobec powyższego organ stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany, czy uchylenia uchwały komisji kwalifikacyjnej i uwzględnienia odwołania.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. strona wniosła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której ponownie zakwestionował poprawność sformułowania pytania testowego nr 40.

W oparciu o stawiany zarzut wniósł o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. bądź jej zmianę, ewentualnie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nie podzielając argumentacji podnoszonej przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, zakwestionowane pytanie nr 40 jest sformułowane prawidłowo.

W jego treści wskazano, iż chodzi o roszczenie przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Taka treść pytania nie może sugerować, jak twierdzi skarżący, że chodzi o roszczenie kupującego. Skoro pytanie nr 40 dotyczy roszczeń z tytułu sprzedaży (stanowiącej umowę dwustronną), dokonanej w ramach działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy (będącego jedną stroną tej umowy), to oczywiste jest, że w pytaniu nie może chodzić o roszczenia drugiej strony (kupującego).

Dla rodzaju roszczeń określonych w pytaniu nr 40 ustawodawca przewidział skrócony - dwuletni termin przedawnienia, co znalazło odzwierciedlenie w odpowiedzi "A", która jest, zgodnie z art. 554 k.c., jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 40. Nie jest taką odpowiedzią zaś, wbrew twierdzeniu skarżącego, odpowiedź "B", gdyż wskazano w niej błędnie trzyletni termin przedawnienia, będący, zgodnie z art. 118 k.c. terminem przedawnienia właściwym dla roszczeń kupującego, gdy umowa sprzedaży pozostaje w związku z jego działalnością gospodarczą. Nie jest także odpowiedzią prawidłową odpowiedź "C", w której zasugerowano dziesięcioletni termin przedawnienia, właściwy dla roszczeń kupującego, w przypadku gdy umowa sprzedaży nie ma związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Zakwestionowane przez kandydata pytanie nr 40 brzmiało:

"Zgodnie z kodeksem cywilnym, roszczenia przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawniają się:

A. z upływem lat dwóch,

B. z upływem lat trzech,

C. z upływem lat dziesięciu."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 554 k.c., zgodnie z którym "Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch". Skarżący na pytanie nr 40 udzielił odpowiedzi "B" i podnosi, iż jego zdaniem treść pytania nr 40 nie dotyczy stanu faktycznego, o którym mowa w art. 554 k.c., lecz roszczenia przedsiębiorcy innego niż przedsiębiorstwo sprzedawcy, a więc kupującego. Skarżący podniósł, że nie mógł dokonywać samodzielnego założenia, iż pytanie nr 40 dotyczy roszczenia przedsiębiorcy będącego sprzedawcą. Powyższe okoliczności prowadzą w ocenie skarżącego do wniosku o prawidłowości udzielonej przez niego odpowiedzi "B" (przedawnienie roszczenia przedsiębiorstwa kupującego względem sprzedawcy z tytułu dokonanej w ramach działalności przedsiębiorstwa sprzedaży nastąpi z upływem lat trzech). Skarżący podniósł także, że pytanie nr 40 nie spełnia kryterium określonego w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, gdyż zawiera dwie poprawne odpowiedzi, co łącznie powoduje, iż skarżącemu winien zostać przyznany dodatkowo jeden punkt, a wynik egzaminu wstępnego powinien zostać zweryfikowany jako pozytywny.

Bezsprzeczne jest zatem, w sytuacji udzielenia przez skarżącego wadliwej odpowiedzi na poprawnie sformułowane pytanie egzaminacyjne wobec treści art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych – brakowało conajmniej jednego punktu, aby ustalić pozytywny wynik egzaminu wstępnego.

Z uwagi na powyższe, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.