Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 362/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 11 stycznia 2023 r. nr PR.5200.2.2022, ldz. 301/01/2023/ŁI w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 marca 2022 r. nr [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego we W. zmienił decyzję własną z dnia 9 marca 2021 r. nr [...], udzielającą pozwolenia na budowę i zatwierdził projekt budowlany zamienny dla zamierzenia inwestycyjnego - Projekt budowlany zamienny do pozwolenia na budowę nr [...] powierzchniowej strefy dostępowej w rejonie planowanych wlotów upadowych do złoża pokładu [...], KWK H w S., na działce nr [...], [...] jedn. ewid.: [...] R. obszar wiejski, obręb [...] S, w zakładzie górniczym Kopalnia Węgla Kamiennego H w gminie R., woj. [...], w zakresie zmian objętych projektem budowlanym (zamiennym) wykonanym w styczniu 2022 r. przez uprawnionych projektantów.

Pismem z dnia 2 listopada 2022 r. A. Z. wystąpił do organu administracji o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wymienioną decyzją. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i k.p.a. tj. okoliczności, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wnioskodawca jest jedynym użytkownikiem wieczystym działki nr [...], niezależnie od wpisu lub braku wpisu jego osoby w księdze wieczystej, zgodnie z art. 999 i nast. k.p.c., niezależnie od tego, kto poza nim jest wpisany jako użytkownik wieczysty do księgi wieczystej nieruchomości. Tu wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt I CSK 770/15, oraz postanowienie tego Sądu z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II CSK 85/15, lex nr 1962514. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że w przypadku nabycia własności nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego, rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania, gdyż nie obejmuje ona zmiany stanu prawnego, która następuje jako skutek innych zdarzeń niż czynności prawne (wyrok SN z dnia 30 czerwca 2016 r.). Nabycie własności nieruchomości w trybie postępowania egzekucyjnego jest zaliczane do cywilnoprawnych sposobów nabycia tego prawa. Według art. 999 § 1 zd. 1 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność nieruchomości na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa nabywcy w księdze wieczystej. Sąd nie może badać jego zasadności. Postanowienie to ma charakter kształtujący i powoduje nabycie własności przez nabywcę oraz utratę własności przez dotychczasowego właściciela. Jest pierwotnym nabyciem prawa własności. Konsekwencją nabycia tego prawa jest brak potrzeby wykazywania następstwa prawnego w postępowaniu wieczystoksięgowym.

W ocenie strony wiedzę i pełną świadomość na temat ww. przepisów i orzeczeń oraz dokumentów dołączonych do podania mają m.in.: Dyrektor OUG we W. i Prezes WUG. W toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dyrektora OUG we W. z dnia 9 marca 2021 r. i późniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, szczegółowo informował on o swoim statusie prawnym i dołączył wszystkie niezbędne dokumenty. W konsekwencji, był on stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora OUG we W. z dnia 31 marca 2022 r., która bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu.

W podaniu o wznowienie stwierdzono także, że przy założeniu, że w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji nie znajdują się wszystkie dowody i dokumenty dołączone do podania, zachodzi przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na to, że z chwilą wniesienia podania o wznowienie postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Dyrektorowi OUG we W. Do podania o wznowienie postępowania dołączono kopie szeregu dokumentów, w tym postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział I Cywilny z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt [...], o przysądzeniu m.in. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r., nr [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego we W. odmówił wznowienia postępowania. Wskazał, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 (odnoszące się do pozwolenia na budowę) stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (art. 36a ust. 3 ustawy - Prawo budowlane).

Organ podkreślił, że WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 960/21 oddalił skargę wnioskodawcy na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 24 czerwca 2021 r. znak PR.5200.4.2021, stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z dnia 9 marca 2021 r. znak [...]. Sąd wskazał, że skarżący wywiódł swój interes prawny do złożenia odwołania w sprawie z posiadania przez niego prawa użytkowania wieczystego, które ma przysługiwać mu do działki nr [...] jedn. ewid.: [...] R. obszar wiejski, obręb [...]. sąsiadującej z nieruchomością objętą planowaną inwestycją. Jednakże przysługiwanie mu powyższego prawa nie wynikało ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej wskazanej nieruchomości. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa wymaga wpisu do księgi wieczystej. W związku z powyższym, do pełnej skuteczności umowy dotyczącej ustanowienia albo przeniesienia prawa użytkowania wieczystego niezbędne jest uzyskanie wpisu w księdze wieczystej, który przez to ma charakter konstytutywny. Oznacza to konstrukcyjną złożoność procedury prowadzącej do ustanowienia albo przeniesienia użytkowania wieczystego, jak też możliwość rozłożenia w czasie realizacji tych skutków prawnych. W nawiązaniu do powyższych rozważań, skoro wskazany przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami uzależnia ustanowienie bądź przeniesienie prawa od wpisu w księdze wieczystej (czyni wpis przesłanką powstania prawa) to nabycie tego prawa następuje dopiero z chwilą dokonania wpisu. Skoro zatem wspomniane prawo nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, to nie powstało.

Organ wskazał również, iż wnioskujący nie dochował terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Podanie o wznowienie postępowania zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 28 października 2022 r. Jednakże dnia 14 września 2022 r. do Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach wpłynęło pismo strony, datowane na 10 września 2022 r. w którym wnioskodawca stwierdza, iż składa skargę "w związku z powzięciem przeze mnie w dniu 5 września 2022 roku informacji na temat wydania przez Dyrektora Okręgowego Urzędu górniczego we W. - z pominięciem mojej osoby i przysługujących mi praw (zaniedbanie i nienależyte wykonanie zadań) - decyzji z dnia 31 marca 2022 roku, numer [...] zmieniającej pozwolenie na budowę, uprawniającej N sp. z o.o. do budowy na działce [...] o powierzchni 3,72 ha położonej w województwie [...], powiecie [...], R., S.".

Zażalenie na to postanowienie złożył jego adresat. Zarzucił organowi administracji:

- naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że strona dowiedziała się o decyzji Dyrektora UOG z dnia 31 marca 2022 r., numer [...] nie w dniu otrzymania kopii tego aktu, lecz w dniu 5 września 2022 r., co nic znajduje potwierdzenia w treści podania ani w treści skargi strony z dnia 10 września wskazanej na stronie 2 uzasadnienia postanowienia ani w treści wniosku strony z dnia 8 września 2022 r.,

- naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że podanie zostało wniesione po upływie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania,

- rażące naruszenie art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez rażąco błędną wykładnię, w następstwie której doszło do rażąco niewłaściwego zastosowania tego przepisu,

- rażące naruszenie art. 998 art. 991 § 1, art. 1000 i art. 1003 kodeksu postępowania cywilnego - poprzez niezastosowanie,

- naruszenie art. 147 k.p.a. w związku z art. 14.5 § 1 pkt 5) k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez niezastosowanie.

Zaskarżonym obecnie postanowieniem Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy obejmuje kwestię wznowienia. Drugi, rozstrzygnięcie co do aktu administracyjnego objętego wnioskiem o wznowienie. Na pierwszym etapie bada się, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - art. 149 § 2 k.p.a. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż organ pierwszej instancji wznowił postępowanie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., uzasadnia eliminację z obrotu prawnego zarówno postanowienia w tym przedmiocie, jak i wydanego w jego następstwie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.

Podniesiono, że nieco odmienny jest tryb postępowania w sytuacji powołania się w podaniu o wznowienie postępowania na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mianowicie, w przypadku wskazania przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy), organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie miał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta powinna być przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Stwierdzenie (po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania), że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin określony wart. 148 k.p.a. nie został jednak zachowany, skutkuje, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmową uchylenia decyzji.

Za bezsporne organ uznał, że w dniu 14 września 2022 r. do Wyższego Urzędu Górniczego wpłynęło pismo strony, zatytułowane "skarga na zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W.", w którym stwierdził: "Składam niniejszą skargę w związku z powzięciem przeze mnie w dniu 5 września 2022 roku informacji na temat wydania przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. - z pominięciem mojej osoby i przysługujących mi praw (zaniedbanie i nienależyte wykonanie zadań) - decyzji z dnia 31 marca 2022 roku, numer [...]. WB zmieniającej pozwolenie na budowę, uprawniającej N. sp. z o.o. do budowy na działce [...] o powierzchni 3,72 ha położonej w województwie [...], powiecie [...], R., S. (...)".

Z zacytowanego fragmentu pisma, wynika, iż najpóźniej w dacie jego formułowania autor znał oznaczenie organu, który wydał decyzję, datę i numer decyzji oraz treść rozstrzygnięcia.

W zakresie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., załączone do podania o wznowienie postępowania pismo Departamentu Instrumentów Środowiskowych Ministerstwa Klimatu i Środowiska z dnia 30 marca 2022 r. nie mogło mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie Dyrektora OUG we W. Ze wspomnianego pisma wynika, że w stosunku do przedsiębiorcy górniczego N Sp. z o.o. toczy się postępowanie w sprawie cofnięcia koncesji oraz że koncesja nadal pozostaje w obrocie prawnym. Informację o prowadzeniu wobec ww. przedsiębiorcy postępowania w sprawie cofnięcia koncesji Dyrektor OUG we W. powziął już długo wcześniej, tj. w dniu 4 sierpnia 2021 r. z pisma Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Ponadto, okoliczność, iż stan prawny działki nr [...] jest sporny, tzn. że za użytkownika wieczystego tej nieruchomości uważa się wnoszący zażalenie na podstawie postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 maja 2019 r. o przysądzeniu prawa użytkowania wieczystego oraz N Sp. z o.o., która uzyskała wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 czerwca 2020 r., wydany w oparciu o art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1072, ze zm.) (wykup nieruchomości niezbędnej do wykonywania koncesji na wydobywanie węgla kamiennego), jest znana Dyrektorowi OUG we W., już od czasu postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 9 marca 2021 r.

Ponadto, Prezes WUG w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym z treści nadesłanego podania o wznowienie postępowania i załączonych dokumentów nie wynika wyjście na jaw istotnych dla sprawy, nowych faktów ani nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji z dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę i nieznanych wtedy organowi.

Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył jego adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze domaga się:

- rozpoznania wszystkich zarzutów skargi i przyczyn jej wniesienia, zwłaszcza zarzutów zażalenia nie rozpoznanych przez Prezesa WUG, wskazanych poniżej,

- przeprowadzenia rozprawy zdalnej,

- zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie postanowienia Dyrektora OUG z dnia 17 listopada 2022 roku, numer [...], które zostało utrzymane w mocy,

- zastosowania art. 145 a § 1 ppsa i zobowiązanie Dyrektora OUG do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania i zawiadomienie Sądu o wydaniu powyższego postanowienia w terminie 7 dni od dnia ich wydania.

Skarżący złożył również wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających:

1. z wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 czerwca 2020 toku, sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, który został ogłoszony w sprawie z powództwa N przeciwko W.C. - na okoliczność: treści oraz ustalenia następujących nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych Dyrektorowi OUG: 1) przyczyn wydania tego wyroku, 2) faktu, że stan prawny przedmiotowej działki nr [...] położonej w województwie [...], powiecie [...], R., S., wpisanej do księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. , V Wydział Ksiąg Wieczystych pod numerem [...], zwanej dalej "Działką" nie jest sporny od dnia 22 grudnia 2020 roku - wbrew stanowisku Prezesa WUG zawartemu na stronie 8 uzasadnienia Postanowienia - 3) faktu, że wiedzę na temat tego wyroku i uzasadnienia miała N oraz W. C. - podający się bezpodstawnie i bezprawnie od dnia 22 grudnia 2020 roku za użytkowników wieczystych działki, 4) faktu że wiedzę na temat uzasadnienia tego wyroku nie miał Dyrektor OUG w dniu wydania decyzji (dowód nr 1),

2. z odwołania strony od decyzji z dnia 20 kwietnia 2021 roku wraz z dowodem wysłania listem poleconym - na okoliczność treści oraz ustalenia faktu, że wszystkie kwestie dotyczące działki ze statusem prawnym prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości - za wyjątkiem uzasadnienia ww. wyroku (dowód nr 1), poniższego dowodu nr 3 i uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 grudnia 2020 roku (dowód nr 4) - są znane Dyrektorowi OUG i Prezesowi WUG od 2 lat (dowód nr 2),

3. z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 maja 2019 roku, sygn. akt [...], o przysądzeniu Stronie prawa użytkowania wieczystego Działki oraz o nakazaniu wydania Stronie Działki przez N i W. C. (dowód nr 3), dołączonego do wniosku o wznowienie postepowania - na okoliczność treści oraz ustalenia następujących nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych Dyrektorowi OUG: 1) prawomocnego przysądzenia stronie prawa użytkowania wieczystego Działki, 2) prawomocnego nakazania wydania stronie działki przez N i W. C. 3) faktu, że stan prawny działki nie jest sporny od dnia 22 grudnia 2020 roku - wbrew stanowisku Prezesa WUG zawartemu na stronie 8 uzasadnienia postanowienia, 4) ustalenia faktu, że wiedzę na temat tego postanowienia miała N oraz W. C. już 22 grudnia 2020 roku - podający się bezpodstawnie i bezprawnie od dnia 22 grudnia 2020 roku za użytkowników wieczystych działki, 5) ustalenia faktu, że w odniesieniu do działki wyłącznie stronie przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego, 6) ustalenia faktu że strona jest jedynym i wyłącznym użytkownikiem wieczystym działki zgodnie z ww. prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 maja 2019 roku, sygn. akt [...] oraz art. 999 § 1 kodeksu postępowania cywilnego ("kpc"), w związku z att. 1004 kpc, 7) ustalenia faktu, że od dnia 22 grudnia 2020 roku ani N ani W. C. nie jest i nie może być użytkownikiem wieczystym działki wbrew temu co bezpodstawnie i bezprawie deklarują oraz 8) ustalenia faktu, że w chwilą uprawomocnienia się ww. postanowienia wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążących na działce wygasły,

4. z postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 grudnia 2020 roku wraz z uzasadnieniem, sygn. akt [...] (dowód nr 4), dołączonego do wniosku o wznowienie postępowania, na okoliczności treści oraz ustalenia następujących nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych Dyrektorowi OUC: 1) faktu, że umowa dzierżawy z dnia 25 sierpnia 2017 roku wymieniona w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia z dnia 9 czerwca 2020 roku nie odniosła skutku, ponieważ warunek zawieszający nie ziścił się (strona 5 uzasadnienia), 2) faktu, że powyższy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 czerwca 2020 roku, sygn. akt [...], nie zmienia faktu prawomocnego nabycia prawa użytkowania wieczystego działki przez stronę, ponieważ stosownie do art. 930 § 1 kpc rozporządzenie działką po jej zajęciu (zajęcie nastąpiło przed ogłoszeniem tego wyroku), nie ma wpływu na dalsze postępowanie zakończenie wydaniem ww. prawomocnego postanowienia o przysądzeniu stronie praw użytkowania wieczystego działki (strona 7).

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a) niedokładne wymienienie dowodów dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania, o czym była mowa wyżej,

b) odniesienie się przez Prezesa WUG w uzasadnieniu postanowienia do części zarzutów zażalenia, z pominięciem uzasadnienia pierwszego zarzutu,

c) nieodniesienie się przez Prezesa WUG do całej argumentacji prawnej zawartej w uzasadnieniu zarzutów zażalenia,

d) bezpodstawne przyjęcie w uzasadnieniu postanowienia, że strona sformułowała w zażaleniu zarzuty jakoby:

- art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej "UGN") był adresowany do organu prowadzącego postępowanie w sprawie udzielenia bądź zmiany pozwolenia na budowę lub postępowanie nadzwyczajne w takiej sprawie (strona 9 uzasadnienia postanowienia),

- art. 998 kpc, 991 § 1 kpc, art. 1000 kpc i art. 1003 kpc - w związku z art. 1004 kpc były adresowane do organu prowadzącego postępowanie w sprawie udzielenia bądź zmiany pozwolenia na budowę lub postępowanie nadzwyczajne w takiej sprawie (strona 9-10 uzasadnienia postanowienia),

e) wadliwą ocenę ww. zarzutów b) i c) w związku z zarzutem d),

f) bezpodstawne powołanie się na jakąś przesłankę komunalizacyjną - przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności (strona 10 - 11 uzasadnienia postanowienia), które to prawo nie jest przedmiotem sprawy,

g) wadliwe wyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia podstawy prawnej oraz przytoczenie przepisów prawa nie mających zastosowania w przedmiotowej sprawie, takich jak:

- art. 3, art. 5 i art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 toku o księgach wieczystych i hipotece (strona 10 -11 uzasadnienia postanowienia),

- art. 626 (8) § 6 kpc (strona 10 uzasadnienia postanowienia),

h) niedokonanie wykładni przepisów kpc i UGN pozostających w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wskazanych na stronach 10 - 11 uzasadnienia postanowienia, a wyłącznie ich przepisanie,

i) niewskazanie faktów, które Prezes WUG uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

2. Niedokonanie przez Prezesa WUG oceny dowodów dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania i dokonanie oceny postanowienia Dyrektora OUG z pominięciem oceny dowodów do niego dołączonych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3. Błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, spowodowane naruszeniami wskazanymi w powyższym zarzucie 2, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w następstwie czego doszło do:

a) wadliwego uznania, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu prawa użytkowania wieczystego i uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 grudnia 2020 r. - dołączone do wniosku o wznowienie postępowania i niniejszej skargi - nie są nowymi dowodami i okolicznościami,

b) wadliwego uznania, że zawarty w skardze strony na Dyrektora UOG z dnia 10 września 2022 roku powoływanej na stronie 5 i 8 uzasadnienia postanowienia oraz we wniosku strony z dnia 8 września 2022 roku skierowanym do Dyrektora UOG w przedmiocie wydania decyzji lub jej kopii - który znajduje się w aktach sprawy - zwrot "W związku z powzięciem przeze mnie w dniu 5 września 2022 roku informacji na temat wydania decyzji" jest tożsamy że zwrotem, że "strona dowiedziała się o decyzji w dniu 5 września 2022 roku",

c) wadliwego uznania, że 1 - miesięczny termin do wniesienia przez stronę wniosku rozpoczął się, w dniu 6 września 2022 roku i upłynął w dniu 5 października 2022 roku, podczas gdy rozpoczął się w dniu 21 października 2022 roku i upłynął w dniu 20 listopada 2022 roku, a co za tym idzie - został w pełni zachowany przez stronę,

d) pominięcia art. 13 ust. 1 i 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 toku o dostępie do informacji publicznej, na którą powołał się Prezes WUG na stronie 8 uzasadnienia

e) pominięcia faktu, że Dyrektor OUG doręczył stronie decyzję w terminie 35 dni od dnia otrzymania ww. wniosku, co narusza zarówno art. 13 ust. 1 i 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (co miało wpływ na wynik sprawy), jak i art. 35 § 1 i § 2 k.p.a.,

f) pominięcia faktu, że w ww. wniosku strona podała swój adres emailowy, znany już wcześniej Dyrektorowi OUG (strona 9 pierwszy akapit uzasadnienia postanowienia), co zobowiązywało Dyrektora OUG do przesłania decyzji stronie emailem już w dniu 22 grudnia 2022 roku - zgodnie z art. 13 ust. 1 i 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 toku o dostępie do informacji publicznej, jak i art. 35 § 1 i § 2 k.p.a.,

4. Naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię zwrotu "od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji", w następstwie czego doszło do odmowy wznowienia postępowania przez Dyrektora OUG, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

5. Błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, wynikające z niedokonania przez Prezesa WUG oceny dowodów dołączonych do wniosku i dokonania oceny postanowienia Dyrektora OUG z pominięciem oceny dowodów dołączonych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w następstwie czego doszło do bezpodstawnego uznania, że:

a) strona nie była i nie jest ani stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ani stroną przedmiotowej sprawy,

b) N i W. C. byli stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji.

6. Naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 k.p.a. w związku art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. w związku z art. 148 § 2 k.p.a. poprzez błędna wykładnię pojęcia strony, co miało a co najmniej mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

a) z pominięciem art. art. 998 kodeksu postępowania cywilnego ("kpc"), 991 § 1 kpc, art. 1000 kpc i att. 1003 kpc - w związku z art. 1004 kpc,

b) przy niewłaściwym zastosowaniu art. 3, art. 5 i art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 626 (8) § 6 kpc.

7. Naruszenie art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji RP- w związku z pozostałymi zarzutami.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że jest ona całkowicie bezzasadna. Co więcej, skarga zawiera nieprawdziwe informacje, a liczne zarzuty i dokumenty dołączone do niej mają na celu skomplikowanie sprawy, która w rzeczywistości jest prosta. Istotą sprawy jest to, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora OUG we W. z dnia 31 marca 2022 r. o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego został złożony po upływie miesięcznego terminu, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a., co obligowało organ pierwszej instancji do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygana sprawa dotyczy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z dnia 31 marca 2022 r. nr [...].

Tryb nadzwyczajny, jakim jest wznowienie postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, dotknięte było przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 lub art. 145a k.p.a. Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji ocenia dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego pod tym kątem, że bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ziszczenia się tych wszystkich przesłanek organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania z zakresie podstaw wznowienia oraz do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). To na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej. Niedopuszczalne jest zatem badanie przez organ interesu prawnego osoby wnoszącej o wznowienie postępowania już na etapie wstępnym, nawet w sytuacji, kiedy osoba wnosząca o wznowienie postępowania administracyjnego powołuje się na przesłankę wznowienia, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy). Organ rozpatrujący w fazie wstępnej taki wniosek nie jest umocowany do badania, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny dopiero we wznowionym postępowaniu.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Na etapie wstępnym dokonały oceny, czy skarżący dochował terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Bezspornym w sprawie jest fakt, że w dniu 14 września 2022 r. do Wyższego Urzędu Górniczego wpłynęło pismo skarżącego, zatytułowane "skarga na zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W.", w którym stwierdził: "składam niniejszą skargę w związku z powzięciem przeze mnie w dniu 5 września 2022 roku informacji na temat wydania przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. - z pominięciem mojej osoby i przysługujących mi praw (zaniedbanie i nienależyte wykonanie zadań) - decyzji z dnia 31 marca 2022 roku, numer [...] zmieniającej pozwolenie na budowę, uprawniającej N sp. z o.o. do budowy na działce [...] o powierzchni 3,72 ha położonej w województwie śląskim, powiecie kłodzkim, R., S. (...)".

Oznacza to, że przynajmniej dnia 5 września 2022 r. skarżący posiadał wiedzę o fakcie wydania decyzji, organie który ją wydał, jej przedmiocie, dacie wydania a nawet numerze. Tu należy skarżącemu i jego pełnomocnikowi wyjaśnić, że bieg terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy zatem rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzje wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy. Przy czym ciężar udowodnienia zachowania ustawowego terminu obciąża stronę.

W konsekwencji należy zgodzić się z organami administracji, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął dnia 6 października 2022 r. Skoro więc wniosek powyższy został złożony 28 października 2022 r. to doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Powyższe rozważania odnoszą się również do drugiej ze wskazanych przez skarżącego przesłanek wznowieniowych, jaką jest wyjście na jaw nowych okoliczności sprawy. Sąd zgadza się z organami administracji, że przytoczone we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności były znane organom rozstrzygającym w sprawie. Ale niezależnie od tego i w tym przypadku skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Zarówno sentencje postanowień organów administracji, jak i ich uzasadnienia w pełni odpowiadają wymaganiom k.p.a. Zarzut nieodniesienia się do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów nie zasługuje na uzasadnienie. Organy administracji w sposób przekonujący przedstawiły swoją argumentację przemawiającą za odmówieniem wznowienia postępowania.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zgodzić się z Prezesem WUG, iż zasadniczo nie dotyczą one rozstrzyganej sprawy. Jedynie zarzuty określone w art. 3 i 4 odnoszą się do kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak jednak wyżej wskazano ustalenia faktyczne organów administracji w tym zakresie były prawidłowe, stąd skarga również w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezprzedmiotowe było w sprawie przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Miały one wykazać, iż był on stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. Ale jak wyżej wspomniano odmówiono wznowienia postępowania ze względu na niedochowanie terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.