Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3425/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 10, art. 27 § 1 pkt 7, art. 26 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 183 § 1, art. 176 § 1 pkt 2, art. 141 § 4, art. 184.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant Anna Rybak, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2467/19 w sprawie ze skargi "P." sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2019 r. nr 1401-IEE3.711.1.194.2019.KZ w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2467/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 16 sierpnia 2019 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) poprzez nieuchylenie postanowienia Dyrektora IAS wydanego z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 7 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.), w brzmieniu z dnia wydania postanowienia Dyrektora IAS, w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez uznanie, że doręczenie wadliwego tytułu wykonawczego Skarżącej nie zawierającego podpisu osoby uprawnionej nie ma w sprawie znaczenia; organ egzekucyjny ma obowiązek zweryfikować treść zarówno tytułu wykonawczego na podstawie którego przystąpiono do egzekucji, jak również treść odpisu tego tytułu, który otrzymała Skarżąca oraz ocenić skutki ewentualnych rozbieżności w tytule wykonawczym, który otrzymał zobowiązany, czego jednak w niniejszej sprawie Dyrektor IAS zaniechał, co uniemożliwiło Skarżącej obronę swoich interesów w niniejszej sprawie;

2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a, poprzez nieuchylenie postanowienia Dyrektora IAS wydanego z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 850 ze zm., dalej: Rozporządzenie) poprzez doręczenie Skarżącej wadliwego odpisu tytułu wykonawczego, sporządzonego niezgodnie z ustawowym wzorem, poprzez niewskazanie imienia i nazwiska osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela w tytule wykonawczym;

3) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a, poprzez nieuchylenie postanowienia Dyrektora IAS wydanego z naruszeniem art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., bowiem postanowienie Dyrektora IAS nie zawierało uzasadnienia faktycznego co do zarzutu Skarżącej w przedmiocie wadliwości tytułu wykonawczego (Dyrektor IAS w de facto jednym zdaniu wskazał, iż tytuł wykonawczy w sprawie jest prawidłowy), co WSA w niniejszej sprawie zaakceptował;

4) art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie przez WSA badania zgodności z prawem postanowienia Dyrektora IAS na moment inny (późniejszy) niż moment wydania postanowienia Dyrektora IAS, w szczególności w oparciu o inne dokumenty niż akta sprawy i dokonania kontroli postanowienia Dyrektora IAS w oparciu o twierdzenia Dyrektora IAS zawarte w odpowiedzi na skargę, którymi Dyrektor IAS nie dysponował na etapie wydania postanowienia, podczas gdy WSA dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS zobowiązany był dokonać oceny rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego i prawnego jaki miał miejsce w momencie wydania postanowienia Dyrektora IAS i nie mógł traktować odpowiedzi na skargę jako dokumentu konwalidującego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia;

5) art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku i nie odniesienie się do części aspektów sprawy lub zaprezentowanie nowych, kontrowersyjnych tez, bez zaprezentowania jakiegokolwiek uzasadnienia przez WSA, w szczególności niewskazanie na podstawie jakich konkretnie przesłanek WSA uważa, że uzasadnienie postanowienia sporządzone przez Dyrektora IAS zostało sporządzone w sposób zgodny z ustawowym wzorem, formułując w tym zakresie ogólne slogany, które pasowałyby do jakiegokolwiek innego uzasadnienia wyroku.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Skarżąca w ramach zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym wskazała m.in. zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., twierdząc, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 7 tej ustawy, gdyż nie wskazano imienia i nazwiska osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. W rzeczy samej Skarżąca nie kontestowała tytułu wykonawczego, lecz jego odpis i zgłoszone przez nią zastrzeżenia były odnoszone do niego.

Zauważenia wymaga, że zarzuty skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie dotyczą wyłącznie odpisu tytułu wykonawczego, zatem Naczelny Sąd Administracyjny może odnieść się tylko do tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której w rozpoznanej sprawie nie stwierdzono. Z kolei zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. granice skargi kasacyjnej wyznaczają przytoczone w niej podstawy kasacyjne oraz ich uzasadnienie. Oznacza to, że sąd odwoławczy nie może wykraczać poza podstawy kasacyjne wskazane w skardze kasacyjnej, tak jak i nie może ich uzupełniać oraz czynić założeń odnośnie do intencji strony w zakresie uzasadnienia zarzutów. Uwagi te były konieczne, gdyż na rozprawie zostały wskazane problemy wykraczające poza granice skargi kasacyjnej.

W zakresie objętym skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż znajdujący się w aktach sprawy oryginał tytułu wykonawczego zawiera elementy określone w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., w szczególności imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Ta okoliczność jest kluczowa dla oceny zasadności zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Przywołany przepis, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznanej sprawie stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. W owym art. 27 zostały określone elementy jakie powinien zawierać tytuł wykonawczy. Z art. 26 § 1 u.p.e.a. wynika, że tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel, a organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wystawionego przez wierzyciela. Zobowiązanemu doręczany jest odpis tytułu wykonawczego.

Z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bezsprzecznie wynika, że postępowanie egzekucyjne jest wszczynane i prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, a nie na podstawie odpisu tytułu wykonawczego. Ustawodawca rozróżnia te dwa dokumenty, stanowiąc odrębnie o tytule wykonawczym i jego odpisie. Według postanowień art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. zarzuty mogą być wniesione odnośnie do tytułu wykonawczego. Żaden przepis tej ustawy nie przewiduje wniesienia zarzutów do odpisu tytułu wykonawczego. Dlatego nie mógł być skuteczny zarzut wniesiony w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., dotyczący odpisu tytułu wykonawczego, nawet jeśli jego kopia jest kiepskiej jakości lub zawiera wady wskazywane przez Skarżącą.

Podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej nie jest kwestionowana prawidłowość tytułu wykonawczego. Nie ma więc podstaw, by uznać, że zarzut wniesiony przez Skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym powinien być uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzuty kasacyjne, które jak już powiedziano są ukierunkowane na obalenie stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie do odpisu tytułu wykonawczego, nie zasługują na uwzględnienie. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi ten przepis. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wyrok poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zwrócenia uwagi wymaga, że w świetle treści art. 184 P.p.s.a. in fine skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części Uwzględnienie zatem zarzutu naruszenia komentowanego przepisu może mieć miejsce wówczas, gdy wskazywana wada uzasadnienia jest na tyle poważna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Takiej wadliwości wyroku WSA nie stwierdził Sąd odwoławczy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

sędzia B. Woźniak sędzia K. Winiarski sędzia J. Sokołowska