Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 494/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1-3, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 143b ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Maciej Guziński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem sprawy jest skarga M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR P., nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r.

Postępowanie w sprawie przyznania płatności zostało wszczęte na wniosek M. M., który [...] maja 2012 r. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności podstawowej na 2012 r. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku zadeklarował dwie działki ewidencyjne wykorzystywane rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych wskazał do jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) dwie działki rolne o łącznej powierzchni 141 ha.

Ggospodarstwo rolne strony wytypowano do kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu [...] marca 2013 r. W wyniku kontroli:

- dla działki rolnej A(A1) deklarowanej 76 ha dla JPO i UPO stwierdzono areał 66,50 ha dla JPO i 2,95 ha dla UPO (kod DR 13+). Działkę obarczono kodami: DR 51 - stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, DR 52 - stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG, DR 53 - stwierdzono zwiększenie powierzchni PEG lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej,

- dla działki rolnej B(B1) deklarowanej 65 ha dla JPO i UPO stwierdzono areał 65 ha dla JPO i działkę obarczono następującymi kodami: DR 7n- stwierdzona uprawa należała do innej grupy upraw niż deklarowana, DR 50 - granice upraw wykraczały poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej, DR 51 - stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, DR 52 - stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG, DR 53 - stwierdzono zwiększenie powierzchni PEG lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej.

Do raportu z czynności kontrolnych strona wniosła zastrzeżenia do Dyrektora OR ARiMR we W., do których ustosunkował się Kierownik Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR we W.

W dniu [...] maja 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję, nr [...], przyznającą stronie płatności na 2012 r. w wysokości 80.731,58 zł, w tym: jednolita płatność obszarowa, w kwocie 80.731,58 zł , w tym środki unijne 80.731,58 zł, środki krajowe 0,00 zł, wynikające z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 14.992,59 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Organ odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 29.238,99 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora OR ARiMR we W. nie zgadzając się z wynikami kontroli na miejscu. Kontrola powinna była być przeprowadzona jeszcze przed żniwami, a nie z końcem marca 2013 r. Kontrolowany grunt nie był wtedy już własnością strony.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor OR ARiMR we W. w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących sposobu określenia powierzchni użytkowanej rolniczo, podanej we wniosku o przyznanie płatności z dnia [...] maja 2012 r. W odpowiedzi strona złożyła oświadczenie podając, że kontrola na miejscu przeprowadzona w marcu 2013 r. nie dotyczy jego osoby, gdyż w tym czasie nie był już dzierżawcą przedmiotowych gruntów. Zgodnie z załączonymi kserokopiami wyroków z dnia [...].12.2012 r. i z dnia [...].10.2012 r. pozbawiono ją bowiem dzierżawy. Ppowierzchnie działek rolnych zostały podane na podstawie danych wynikających z umów dzierżawy oraz danych stwierdzonych podczas corocznych kontroli. Ponadto powierzchnie dzierżawionych działek zgadzały się i były zgodne z protokołem zdawczo-odbiorczym. Za wielkość powierzchni stwierdzonych podczas kontroli strona nie ponosi natomiast odpowiedzialności.

W dniu [...] stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję, przyznajacą stronie płatności na 2012 r. w kwocie 80.731,58 zł, w tym: jednolita płatność obszarowa, w wysokości 80.731,58, w tym środki unijne 80.731,58 zł i środki krajowe 0,00 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 14.992,59 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 29.238,99 zł, potrącaną z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku wyniosła dla JPO i UPO - 141 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła 130,76 ha dla JPO i 2,95 ha dla UPO. Wynikało to ze stwierdzenia podczas kontroli na miejscu w dniu [...] marca 2013 r. nieprawidłowości w wielkości powierzchni działek rolnych wykazanych we wniosku i zastosowania kodu nieprawidłowości DR 50. Strona nie spełniła przesłanek z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 umożliwiającego odstąpienie od zastosowania sankcji. Przedstawiono tabelaryczne zestawienie poszczególnych działek rolnych wraz z zastosowanymi przez organ kodami nieprawidłowości. Z uwagi na procentowe zawyżenie powierzchni wynoszące dla JPO 7,83% i powyżej 50% dla UPO organ I instancji przyznał płatność JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania płatności UPO i nałożył sankcje trzyletnie.

Od tej decyzji strona odwołała się do Dyrektora OR ARiMR we W., nie zgadzając się z wynikami kontroli na miejscu stanowiącymi jej podstawę faktyczną. Według strony działki rolne w 2012 r. były uprawiane zgodnie ze złożonym wnioskiem. Kontrola z marca 2013 r. nie dotyczyła strony z uwagi na to, że w dniu [...].10.2012 r. i w dniu [...].12.2012 r. stronę pozbawiono posiadania gruntów. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał ustawę z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164). Wedle art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

1a. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

2. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa),

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych, motylkowatych drobnonasiennych (płatnościami obszarowe) w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.

Według art. 7 ust. 7, gdy działka rolna lub zwierzę, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, w dniu 31 maja danego roku jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe lub płatność do krów i owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę.

W myśl art. 30. ust. 1 pkt 1, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których jest mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31 a.

Zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności:

tożsamość rolnika;

system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek;

identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej;

szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana;

oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.

W celu identyfikacji uprawnień do płatności, o których mowa w ust. 1 lit. c), ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 ust. 2 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych i ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej.

Według art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia z kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się w szczególności:

poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;

obecne osoby;

sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;

liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;

czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;

informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.

Wedle art. 32 ust. 2 rolnik może podpisać sprawozdanie w celu potwierdzenia obecności przy kontroli i dodać do niego uwagi. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli. Jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono nieprawidłowości. Jeżeli kontrole wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli, zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń.

W myśl art. 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedź następuje z wyprzedzeniem nieprzekraczającym 14 dni ograniczonym do niezbędnego minimum. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o pomoc z tytułu zwierząt gospodarskich wyprzedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, zasady te mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności.

W stosownych przypadkach kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu i wszelkie inne kontrole przewidziane w przepisach Wspólnoty przeprowadza się w tym samym czasie.

Według art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01..2009, str. 16, ze zm.), system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Według art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w tym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych, takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. Gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych. W szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

Zgodnie z art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 bez uszczerbku dla zmniejszeń lub wykluczeń zgodnie z art. 58 i 60 rozporządzenia, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony) - dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. W myśl art. 58 tego rozporządzenia Komisji, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

Organ II instancji rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, gdyż decyzja I instancji jest zgodna z powołanymi przepisami prawa. Stwierdził, że zasadniczy spór sprowadza się do prawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie JPO i UPO za 2012 r. Organ wyjaśnił, iż ustalenie powierzchni uprawnionej do przyznania płatności przebiegało dwuetapowo. Najpierw w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu obejmującą kwalifikowalność powierzchni. Na działce rolnej A(A1) inspektorzy stwierdzili powierzchnię inną niż powierzchnia zadeklarowana i zastosowali kody kontrole DR 13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Ponadto działce rolnej B(B1) przypisan kod pokontrolny DR 50, tj. granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Stwierdzenie nieprawidłowości w czasie kontroli terenowej spowodowało, iż organ I instancji oparł się przy weryfikacji powierzchni o system identyfikacji działek, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jako najpełniej oddający rzeczywisty stan rzeczy. Ustalono, że:

w przypadku działki rolnej A(A1) o powierzchni 76 ha JPO/UPO wykluczono z płatności 9,50 ha (powierzchnia stwierdzona 66,50 ha dla JPO) oraz wykluczono areał 73,05 ha w przypadku płatności UPO (powierzchnia stwierdzona 2,95 ha UPO),

w przypadku działki rolnej B(B1) o powierzchni 65 ha JPO/UPO wykluczono z płatności 0,74 ha (powierzchnia stwierdzona 64,26 ha).

Powierzchnię tę ustalono w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, według którego system identyfikacji działek rolnych ustanawia się na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS.

Organ wyjaśnił, że pomiar odległości i powierzchni dokonywany w systemie informatycznym ZSZiK jest wykonywany analogicznie jak np. na mapie zasadniczej lub na mapie ewidencji gruntów i budynków (dla skali 1:2500 odcinek na mapie o długości 1 cm odpowiada 25 m w terenie). Ortofotomapa, na podstawie której w systemie ZSZiK są wykonywane pomiary ma dwa standardy: Ortofotomapa w skali 1:5000 z pikselem 0,5 m oraz w skali 1:2000 z pikselem 0,25 m. W trakcie wykonywania pomiarów na materiale cyfrowym wykorzystuje się informację o wielkości boku piksela (każdy piksel jest kwadratem: w przypadku piksela np. 0,5 m pole kwadratu wynosi 0,25 m kw.). Mierzenie tą metodą jakiejkolwiek powierzchni oznacza zliczanie ilości pikseli (kwadratów) mieszczących się wewnątrz danej powierzchni. Na potrzeby oceny powierzchni kwalifikowanej jest to dokładność wystarczająca i zgodna z przepisami Komisji Europejskiej, która wymaga systemu LPIS w skali nie gorszej niż 1:10000. Polska posiada LPIS w skali co najmniej 1:5000. Agencja posiada również dla każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Wszystkie zlecone przez ARiMR prace wykonywane są przez osoby posiadające wymagane uprawienie zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.

Co do zarzutów strony dotyczących wielkości stwierdzonej powierzchni, organ stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W przypadku strony pracownik ARiMR dokonał oceny ortofotomapy, wykazanych we wniosku działek rolnych A(A1) i B(B1), a następnie zmierzył obszar kwalifikujący się do przyznania płatności w odniesieniu do każdej z wymienionych działek rolnych. W rozpatrywanej sprawie wyliczenia powierzchni dokonuje pracownik w systemie ZSZiK, który zlicza liczbę pikseli znajdujących się wewnątrz wyrysowanej figury i dokonuje przeliczania na powierzchnię wyrażoną w ha. W przypadku kwestionowanej działki rolnej A(A1) jej granice określono zgodnie z zasięgiem uprawy w terenie. Powierzchnia zmierzona działki wyniosła 66,50 ha wobec powierzchni deklarowanej we wniosku 76 ha. Inspektorzy stwierdzili też, że tylko część działki rolnej A1, tj. 2,95 ha, kwalifikuje się do płatności UPO. Pozostałą część działki rolnej A(A1) stanowił ugór, kwalifikujący się tylko do jednolitej płatności obszarowej. W przypadku działki rolnej B(B1) inspektorzy terenowi także stwierdzili, iż na części działki (tj. 0,74 ha) znajduje się ugór. Powierzchnia tej działki została pomniejszona wskutek zastosowania kodu DR 50. Granice uprawy wykraczały bowiem poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku. W konsekwencji może to skutkować redukcją powierzchni działki rolnej.

Organ podniósł, że nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia strony, jakoby wyniki kontroli przeprowadzonej w marcu 2013 r. nie dotyczą strony, bowiem wyrokami z dnia [...].12.2012 r. i z dnia [...].10.2012 r. strona została pozbawiona dzierżawy tych gruntów. Odnosząc się do tego organ podkreślił, że wyniki kontroli na miejscu potwierdziły, że strona na części powierzchni tych gruntów nie prowadziła działalności rolniczej, bowiem stwierdzono ugór. Załączona dokumentacja fotograficzna dowodzi, że część gruntów była zachwaszczona. Pozwala to uznać, że pozbawienie strony posiadania tych gruntów przed upływem 2012 r. nie wpływa bezpośrednio na wyniki kontroli na miejscu z marca 2013 r. Według organu odwoławczego brak jest podstaw do kwestionowana powierzchni wymienionych działek rolnych.

W ocenie organu zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa. Ustalona w trakcie czynności kontrolnych rzeczywista i uprawniająca do wnioskowanej płatności powierzchnia działek rolnych wynosi dla JPO i UPO odpowiednio: 130,76 ha i 2,95, a nie jak deklarowana 141 (JPO i UPO). Konsekwencją tego jest przyznanie JPO w pomniejszonej wysokości i odmowa przyznania płatności UPO.

Następnie organ przedstawił sposób obliczenia płatności. Uwzględniając sposób prowadzenia postępowania i zastosowanych przepisów prawnych organ stwierdził, iż decyzja będąca przedmiotem odwołania rozstrzyga o uprawnieniu strony w sposób prawidłowy, a przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości jest zasadne. Mając to uwadze organ uznał, że decyzja organu I instancji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. rozstrzyga sprawę zgodnie z powołanymi przepisami prawa, a więc zasługuje na utrzymanie w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. M. stwierdził, że jego wniosek rozpatrzono nieprawidłowo, gdyż nie przyznano mu dopłat w całości, które mu się należały. Całe pole było bowiem obsiane. Jako rolnik wiedział, gdzie są granice wydzierżawionego od ANR gruntu, który uprawiał od 9 lat. Dotychczas nie było co do tego zastrzeżeń. Chciał dalej uprawiać ten grunt, ale ANR wypowiedziała umowę i [...].10.2012 r. oddał jedną część, a [...].12.2012 r. drugą część dzierżawionego gruntu. Po zbiorze gryki, którą było obsiane całe pole, nie miał już prawa tam wstępować. Pole nie było więc już obsiane. Gdyby kontrola ARiMR była jesienią, to stwierdzono by, że pole było obsiane i wykoszone i że skarżącemu należała się całość dopłat. Na rozwiązanie umowy przez ANR i brak możliwości uprawy pola pełnomocniczka skarżącego I. M. powołała się w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. W piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. pełnomocniczka skarżącego stwierdziła, że skarżący umowę z ANR zawarł [...] listopada 2003 r. na okres 10 lat, czyli do [...] listopada 2013 r. Wszelkie prace na spornych gruntach skarżący zakończył w sierpniu 2012 r. po zbiorze gryki, zasianej na całości dzierżawionych gruntów, czyli na 67,3446 ha, a do wniosku wpisano 65 ha. Z następnej działki zadeklarowano 76 ha, czyli o 3 ha mniej z uwagi na to, że ta część gruntów była podmokła i nie nadawała się do uprawy.

W tym stanie rzeczy skarżący nie rozumie, skąd się wzięły nieprawidłowości co do granic działek, gdy kontrole na tych działkach przeprowadzane w poprzednich latach nic nieprawidłowego nie wykazały. Skarżący uważa więc, że pozbawiono go niesłusznie płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa materialnego oraz proceduralnego. Uwzględnienie skargi następuje po stwierdzeniu przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.).

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (uchylone rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., stosowanym od dnia 1 stycznia 2009 r.), jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W rozpatrywanej sprawie należało zatem rozstrzygnąć, czy skarżący spełniał warunki określone w powołanym przepisie w 2012 r., odnośnie zadeklarowanych działek, będących przedmiotem wnioskowanych dopłat.

Skarżący we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności podstawowej na 2012 r. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku zadeklarował dwie działki ewidencyjne wykorzystywane rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych wskazał do jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) dwie działki rolne o powierzchni 141 ha.

W wyniku kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego w dniu [...] marca 2013 r.:

- dla działki rolnej A(A1) deklarowanej 76 ha dla JPO i UPO stwierdzono areał 66,50 ha dla JPO i 2,95 ha dla UPO (kod DR 13+). Działkę obarczono kodami: DR 51 - stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, DR 52 - stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG, DR 53 - stwierdzono zwiększenie powierzchni PEG lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej,

- dla działki rolnej B(B1) deklarowanej 65 ha dla JPO i UPO stwierdzono areał 65 ha dla JPO i działkę obarczono następującymi kodami: DR 7n- stwierdzona uprawa należała do innej grupy upraw niż deklarowana, DR 50 - granice upraw wykraczały poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej, DR 51 - stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, DR 52 - stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG, DR 53 - stwierdzono zwiększenie powierzchni PEG lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej. Nie uwzględniono zastrzeżeń skarżącego do raportu z czynności kontrolnych.

Uwzględniając wyniki kontroli organ I instancji przyznał skarżącemu płatności na 2012 r. w wysokości 80.731,58 zł, w tym: jednolita płatność obszarowa, w kwocie 80.731,58 zł ze środków unijnych. Nie przyznał płatności za środków krajowych z uwagi na pomniejszenie płatności o 14.992,59 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Organ odmówił też przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 29.238,99 zł.

Organ II instancji nie uwzględnił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu. Skarżący zakwestionował mianowicie wyniki kontroli na miejscu z [...] marca 2013 r. W pierwszej kolejności podniósł, że w czasie kontroli nie był już dzierżawcą spornych gruntów. Ten zarzut Sąd uznaje za bezzasadny. Kontrola dotyczyła bowiem sposobu uprawy tych gruntów w 2012 r. za który skarżący wnioskował o płatności. Wbrew twierdzeniom skarżącego, że całe pole było obsiane, kontrola wykazała szereg nieprawidłowości, a mianowicie ugór i uprawę inną niż zadeklarowana we wniosku o płatność przez skarżącego. Ponadto stwierdzono uchybienia w zakresie zadeklarowanej powierzchni działek. Według Sądu można to było także wbrew wywodom skarżącego stwierdzić w marcu 2013 r. po okresie wegetacyjnym. Stwierdzony w wyniku kontroli ugór nie mógł bowiem powstać w okresie jesienno-zimowym.

Sąd stwierdza, że powierzchnię kontrolowanych działek ustalono zgodnie z zasadami prawnie określonymi w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Według tego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub sanitarnych - system LPIS). Stwierdzone podczas kontroli na miejscu niezgodności w wielkości powierzchni wynikają z błędnej deklaracji rolnika, który nie uwzględnił elementów niekwalifikujących się do płatności, a także ze względu na wykraczanie granic upraw poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. W wyniku tego zastosowano kod DR 50 i zredukowano powierzchnię zadeklarowaną przez skarżącego, a następnie obliczono prawidłową kwotę należnych płatności i wysokość zastosowanej sankcji.

Skarżący poza werbalnymi twierdzeniami i zarzutami nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko takich np. jak pomiary spornego gruntu czy zeznania świadków. Dotyczy to także powoływania się na pozytywne wyniki kontroli przeprowadzonych w poprzednich latach na spornych gruntach. W tym kontekście Sąd zwraca uwagę skarżącemu, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w art. 3 ust. 1 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Wskazana odmienność polega na tym, że powołany przepis w ust. 3 stanowi: "Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Skarżący nie dopełnił tego obowiązku. Zgromadzone dowody w toku postępowania administracyjnego doprowadziły natomiast do wydania prawidłowej decyzji odmawiającej w części przyznania wnioskowanych płatności i nakładającej sankcję.

Twierdzenia dotyczące zamiaru dalszej uprawy spornych działek w 2013 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanego sporu.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i orzekł jak w sentencji wyroku.