Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 331/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 271-273, art. 277, art. 282 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi R Spółka z o.o. P Sp.k. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 504/21 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r., uzupełnionym w dniu 26 listopada 2020 r., R sp. z o.o. P sp.k. (dalej również "inwestor" lub "spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta o zmianę decyzji tego organu z [...] stycznia 2014 r., nr [...], którą zatwierdzony został zamienny projekt zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] na działkach nr [...] oraz uzyskanie pozwolenia na budowę budynków E1 i E2 do realizacji na działce nr [...].

Postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...], na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(tekst jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej jako u.p.b..), Prezydent Miasta, nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia złożonych dokumentów. Inwestor zastosował się do powyższego wezwania tylko częściowo.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Prezydent Miasta a odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] – budynki E1 i E2 na działce nr [...].

Po rozpoznaniu wniesionego przez inwestora odwołania, Wojewoda decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] - budynki nr E1 - E2, działka nr ewid. [...] wraz z zamiennym zagospodarowaniem terenu dla działek nr ewidencyjny [...]".

Powyższą decyzję Prezydent Miasta zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Wyrokiem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 504/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2020 r. (pkt I wyroku); uchylił postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2020 r. w części dotyczącej nałożenia przez organ I instancji na inwestora obowiązku uzgodnienia

z Departamentem Zarządzania Drogami Urzędu Miasta zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą (pkt II wyroku) oraz zasądził od Wojewody na rzecz Prezydenta Miasta kwotę 980 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III wyroku).

Sąd stwierdził, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, Prezydent Miasta ma zdolność skargową, ponieważ wnosząc skargę reprezentuje właściciela nieruchomości (tj. Miasto), bezpośrednio przyległej do nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa inwestycja.

Oceniając merytorycznie decyzję Sąd uznał za błędny pogląd wyrażony

w zaskarżonej decyzji co do braku konieczności uzgodnienia przedmiotowej inwestycji przed wydaniem pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1376; dalej jako u.d.p.) Stanowisko organu II instancji w tym zakresie narusza przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.b w zw. z art. 35 ust. 3 u.d.p, z tego też względu zaskarżona decyzja została uchylona. Przy czym Sąd podkreślił, że w związku z tym, iż Prezydent Miasta jest właściwy zarówno do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, jak również do jej uzgodnienia na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.b. w zw. z art. 35 ust. 3 u.d.p., nie powstaje obowiązek uzgodnienia decyzji przez inny organ. Uzgodnienie powinno być zatem dokonane w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, i to w taki sposób, aby mogło zostać poddane kontroli, czy to organu odwoławczego, czy też sądu administracyjnego. Z treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2020 r. nie wynika, aby organ przeprowadził wymaganą analizę pod kątem wymogów wynikających z art. 35 ust. 3 u.d.p.

Ponadto Sąd dostrzegł brak pełnej zgodności rozstrzygnięć organów, a przede wszystkim organu II instancji, który zaskarżoną decyzją orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielił pozwolenia na budowę, z treścią wniosku inwestora. Mianowicie we wniosku z [...] kwietnia 2020 r. wnioskodawca wskazał, iż dotyczy on pozwolenia na budowę nowych obiektów budowlanych dołączając 4 egzemplarze projektu budowlanego (Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] - budynki nr E1 - E2, działka nr ewid. [...], wraz z zamiennym zagospodarowaniem terenu dla działek nr ewidencyjny [...]). Następnie na podstawie postanowienia Prezydenta Miasta z [...] maja 2020 r., wydanego w trybie art. 35 ust. 3 u.p.b. inwestor został m.in. zobowiązany do prawidłowego wskazania we wniosku celu złożenia wniosku i nazwy zamierzenia, gdyż z przedłożonych dokumentów wynika, iż zamiarem inwestora jest zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] stycznia 2014 r. w zakresie zmiany projektu zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] i uzyskanie pozwolenia na budowę budynków E1 i E2, zobowiązując dodatkowo do wskazania działek, na których zagospodarowanie terenu ulega zmianie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 26 listopada 2020 r. inwestor złożył uzupełniony wniosek o pozwolenie na budowę zaznaczając na formularzu wniosku, iż wnosi o pozwolenie na budowę oraz o zmianę pozwolenia na budowę z [...] stycznia 2014 r. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. inwestor opisał zakres wniosku, precyzując, iż dotyczy uzyskania pozwolenia na budowę dla budynków E1-E2 – etap V i zmiany decyzji z [...] stycznia 2014 r. w zakresie zmiany projektu zagospodarowania terenu osiedla na działkach [...]. Następnie jednak w uzasadnieniu decyzji I instancji, jak i II instancji organy wskazały, że zamiarem inwestora w przedmiotowej sprawie jest zmiana decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z [...] stycznia 2014 r., którą zatwierdzony został zamienny projekt zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] na działkach nr [...] (zmiana zagospodarowania terenu dotyczyć miała działki nr [...]) oraz uzyskanie pozwolenia na budowę budynków E1 i E2 do realizacji na działce nr [...], podczas gdy organy w treści sentencji decyzji odniosły się wyłącznie do części wniosku dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji.

W tym zakresie organ I instancji orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, natomiast organ II instancji orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Organ II instancji wskazał dalej, że obejmuje to inwestycję: Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] - budynki nr E1 - E2, działka nr ewid. [...], wraz z zamiennym zagospodarowaniem terenu dla działek nr ewidencyjny [...], pomijając przy tym objętą wnioskiem zamiennego zagospodarowania terenu działkę [...]. Natomiast – w ocenie Sądu - brak było w zaskarżonej decyzji wskazania przez Wojewodę, że decyzja ta dotyczy zmiany decyzji z [...] stycznia 2014 r., jak wskazał we wniosku inwestor. Dodatkowo na pominięcie tego elementu wskazuje brak powołania przez organ odwoławczy w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 36 a u.p.b., a wyłącznie art. 36 u.p.b. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 u.p.b. powoduje, że przestaje obowiązywać (chociaż formalnie nie zostaje uchylona) decyzja o pozwoleniu na budowę (pierwotna), a w jej miejsce wchodzi, zaczyna obowiązywać nowa decyzja (zmieniająca), która w zależności od wnioskowanych przez inwestora zmian, konsumuje (wchłania) postanowienia decyzji pierwotnej bądź całkowicie je zmienia lub też uwzględniając postanowienia decyzji pierwotnej rozszerza je o inne, nowe elementy. Stąd istotne jest uwzględnienie przez organ rozpoznający wniosek inwestora odpowiedniego trybu i zakresu żądania strony. Wskazane powyżej uchybienie poddaje w wątpliwość rozpoznanie przez organy w całości wniosku inwestora, pozostawiając w istocie bez rozpoznania część tego wniosku dotyczącą zmiany decyzji z [...] stycznia 2014r.

Dodatkowo Sąd zwrócił, iż Wojewoda orzekając merytorycznie, nie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w decyzji organu I instancji jako stanowiących podstawę do orzeczenia o odmowie uwzględnienia wniosku inwestora. Organ odwoławczy odniósł się do podniesionego w decyzji z [...] grudnia 2020 r. braku usunięcia nieprawidłowości dotyczących: przedłożenia wadliwej decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, uzgodnienia z Departamentem Zarządzania Drogami Urzędu Miasta zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia drogi do ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą, oraz zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych. Natomiast organ I instancji w decyzji z [...] grudnia 2020 r. dodatkowo wskazał jeszcze na brak podania w przedłożonym zamiennym projekcie zagospodarowania terenu szerokości projektowanych miejsc parkingowych oraz brak danych w projekcie budowlanym dotyczących urządzenia tzw. schodołazika, zapewniającego dostępność dla osób niepełnosprawnych.

Odnośnie podniesionych przez organ I instancji w decyzji z [...] grudnia 2020 r. nieprawidłowości w zakresie przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej jedynie zabudowy mieszkaniowej Sąd wskazał, iż decyzja Prezydenta Miasta z [...] lipca 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy nie tylko zabudowy mieszkaniowej, ale również budowy parkingów na osiedlu (str. 20b i 20 c w/w decyzji – w punkcie rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia pkt 1 litera a, litera d). W decyzji tej mowa jest między innymi o tym, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie dwóch nowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z parkingami podziemnymi oraz miejscami parkingowymi.

W kwestii zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych Sąd wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2020 r. organ nieprecyzyjnie posłużył się ilością miejsc parkingowych, gdyż po pierwsze podał łączną ilość tych miejsc dotyczącą całego osiedla, bez odniesienia do planowanej inwestycji. Po drugie zaś

w zakresie ilości tzw. miejsc zależnych, kwestionowanych przez organ I instancji, organ niejednoznacznie określił ich ilość, raz bowiem podał, że jest ich 38, a następnie wskazał, iż w hali garażowej to 19 miejsc zależnych (84 minus 65). Powyższe wskazuje na brak jednoznacznie ustalonego przez organ stanu faktycznego w tym zakresie, co uniemożliwia dokonanie właściwej oceny. Ponadto organ niekonsekwentnie i niejednoznacznie wskazał najpierw na nałożenie obowiązku zapewnienia 1,5 miejsca parkingowego, mimo, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakłada wykonanie co najmniej jednego miejsca postojowego na jeden lokal mieszkalny i jednego miejsca na 30 m2 powierzchni użytkowej, ale dalej odnosząc się do miejsc zależnych organ wskazał już na konieczność zapewnienia dla każdego lokalu mieszkalnego i użytkowego co najmniej jednego samodzielnego miejsca parkingowego. W zakresie szerokości projektowanych miejsc parkingowych wskazać należy, iż jak podniósł inwestor w treści odwołania (str. 6) szerokość ta została podana w projekcie. Ponadto jak słusznie zauważył inwestor organ przy nasuwających się wątpliwościach powinien poinformować stronę o konieczności sprecyzowania tych kwestii w powyższym zakresie zgodnie z art. 9 oraz art. 79a k.p.a.

Odnośnie nałożenia na inwestora w postanowieniu z [...] maja 2020 r. obowiązku dotyczącego udziału lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych i zakwestionowania przez organ wskazanego przez inwestora schodołazika, z uwagi na brak danych dotyczących tego urządzenia, Sąd wskazał, iż w istocie wezwanie zawarte w postanowieniu z [...] maja 2020 r. dotyczyło podania przez inwestora informacji o udziale lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych i szczegółowego opisu możliwości dostępu do budynku dla osób niepełnosprawnych. W tym zakresie inwestor udzielił organowi odpowiedzi. W tych okolicznościach organ stwierdzając brak wystarczająco precyzyjnego opisu powinien stronę poinformować o tym zgodnie z art. 9 oraz art. 79a k.p.a. Sąd zaznaczył, że wezwanie, o którym mowa w art. 35 ust. 3 u.p.b. musi być na tyle precyzyjne, aby zakres wymaganych czynności nie budził wątpliwości, a inwestor miał możliwość takiemu wezwaniu zadośćuczynić.

W toku ponownego rozpoznania tej sprawy, postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. Wojewoda, po rozpoznaniu wniosku inwestora, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 w zw. z art. 26 § 2 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r, poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) wyłączył Prezydenta Miasta od załatwienia powyższej sprawy i wyznaczył do jej załatwienia Starostę.

Decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...] Starosta zmienił decyzję z [...] stycznia 2014 r., nr [...] w zakresie zagospodarowania terenu budynków oznaczonych symbolami E1 i E2 oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce pozwolenia na budowę z zachowaniem wskazanych w tej decyzji warunków. Powyższa decyzja, na skutek odwołania złożonego przez Prezydenta Miasta, została uchylona w całości decyzją Wojewody z [...] września 2022 r., nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W motywach uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 3 listopada 2021 r. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów, z których wynika, że zrealizowany został obowiązek wynikający z art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.b. w związku z art. 35 ust. 3 u.d.p. Organem rozpatrującym przedmiotową sprawę, w związku z postanowieniem z [...] stycznia 2022 r., nie jest już Prezydent Miasta, z którym należy uzgodnić zmianę zagospodarowania terenu w zakresie możliwości jej włączenia do ruchu drogowego.

Decyzją z [...] października 2022 r., nr [...] Starosta, na podstawie art. 36a i art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 u.p.b. zmienił decyzję z [...] stycznia 2014 r., nr [...] w zakresie zagospodarowania terenu budynków oznaczonych symbolami E1 i E2 oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę dla inwestycji: polegającej na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych oznaczonych symbolami E1 i E2 w ramach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej; na terenie: działek o numerach ewidencyjnych [...] z zachowaniem wskazanych w tej decyzji warunków.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezydent Miasta. Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2022 r.

W następstwie złożenia skargi przez Prezydenta Miasta Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 51/23 uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że spór między stronami niniejszego postępowania sprowadzał się w istocie tylko do rozstrzygnięcia, czy przed wydaniem wskazanej decyzji, organ zobowiązany był zwrócić się do inwestora

o przedłożenie uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z zarządcą drogi, zgodnie z art. 35 ust. 3 u.d.p. w kontekście związania wyrokiem tutejszego Sądu z 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 504/21,

Sąd nie podzielił argumentacji Wojewody, że organy zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 3 listopada 2021 r., bowiem ani organ odwoławczy ani organ I instancji nie stwierdziły w swoich rozstrzygnięciach, iż sporne uzgodnienie nie jest wymagane, lecz wykazały, że inwestor stosowne uzgodnienie z zarządcą drogi posiada – pismo Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2017 r., którym uzgodniono projekt zagospodarowania terenu osiedla przy ul. [...], dz. nr [...] w zakresie komunikacji wewnętrznej osiedla do istniejącego zjazdu z drogi publicznej gminnej nr [...], dz. nr [...] (do uzgodnienia tego załączona została kopia projektu zagospodarowania terenu osiedla przy ul [...] przewidzianego do realizacji na działkach nr [...]) oraz, że z tego względu nie ma wątpliwości, że na etapie tego uzgodnienia zarządcy drogi znane były zamiary inwestora w zakresie projektowanego zagospodarowania terenu w zakresie zarówno komunikacji wewnętrznej i jej połączenia z drogą publiczną, jak i ilości budynków mieszkalnych wielorodzinnych, jakie zamierza on zrealizować w ramach osiedla. Sąd podkreślił, że powyższe pismo, co wynika z samego zestawienia dat, było w dyspozycji organów i inwestora na długo przed wydaniem wyroku z 3 listopada 2021 r. (a nawet wniesieniem w tej sprawie skargi). To, że w uzasadnieniu tego wyroku nie jest wyraźnie wskazane, nie oznacza, że nie było go w aktach administracyjnych sprawy II SA/Go 504/21 i że nie zostało we wskazanym wyroku przez Sąd ocenione w całokształcie sprawy. Sąd stwierdził jednoznacznie, że "wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 prawa budowlanego powoduje, że przestaje obowiązywać (chociaż formalnie nie zostaje uchylona) decyzja o pozwoleniu na budowę (pierwotna) a w jej miejsce wchodzi, zaczyna obowiązywać nowa decyzja (zmieniająca), która w zależności od wnioskowanych przez inwestora zmian, konsumuje (wchłania) postanowienia decyzji pierwotnej bądź całkowicie je zmienia lub też uwzględniając postanowienia decyzji pierwotnej rozszerza je o inne, nowe elementy". Stąd wywodzi się konieczność dokonania uzgodnień na etapie procedowania zmiany pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. Ta konstatacja ma - zdaniem Sąd orzekającego w sprawie II SA/Go 51/23 - istotne znaczenie dla rozpoznawanej przez niego sprawy, gdyż wniosek inwestora został zmodyfikowany, co wiąże się z koniecznością dokonania ponownych uzgodnień – aktualnych dla zmienionej (nowej) decyzji. To bowiem dopiero na tym etapie można ustalić konkretne parametry ruchu drogowego wynikające z wielkości planowanej inwestycji (w tym jej zmiany), która, co należy przypomnieć, jest istotna, bowiem zmiana dotyczy budowy kolejnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych (oznaczonych symbolami E1 i E2 w ramach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej; na terenie: działek o numerach ewidencyjnych [...]), co niewątpliwe ma wpływ na parametry ruchu drogowego.

Sąd podkreślił, że przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do obchodzenia skutków prawomocnego wyroku i wyrażonej w nim oceny prawnej przez odmienną ocenę stanu faktycznego objętego sprawą II SA/Go 504/21, co jest niedopuszczalne. Jeśli zaś wskazane dokumenty nie były organom znane i nie znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy rozstrzygniętej decyzjami kontrolowanymi w sprawie II SA/Go 504/21 i w ocenie organu stanowią nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody (o czym żaden z organów nie wspomina, nie mówiąc o tego wykazaniu), to ich odrębna ocena może nastąpić tylko w trybie wznowienia postępowania (jeśli oczywiście zostaną wykazane przesłanki wznowienia).

Uzasadnienie tego wyroku zostało doręczone w dniu 18 maja 2023 r.. pełnomocnikowi spółki R, który działając w jej imieniu wywiódł pismem z [...] maja 2023 r., powołując się na art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o wznowienie postępowania zakończonego przed Sądem wyrokiem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 504/21, wskazując, że skoro w ramach tego postępowania Sąd nie dysponował dokumentem w postaci pisma Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2017 r., a którym uzgodniono projekt wnioskodawcy w zakresie komunikacji osiedla z drogami publicznymi, co wpłynęło na wynik postępowania, skoro Sąd nakazał uzyskanie uzgodnienia, które było już wydane. Jednocześnie strona skarżąca wyjaśniła, że o podstawie wznowienia dowiedziała się z uzasadnienia wyroku Sądu wydanego w sprawie II SA/Go 51/23, który doręczono jej w dniu 18 maja 2023 r.

Powołując się na powyższe skarżąca spółka wniosła o zmianę zapadłego

w sprawie II SA/Go 504/21 wyroku z 3 listopada 2021 r. poprzez oddalenie skargi.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyjaśniła, że podstawą niniejszej skargi jest przepis art. 273 §2 p.p.s.a., tj. istnienie w dacie orzekania przez Sąd w sprawie II SA/Go 504/21 środka dowodowego, który miałby wpływ na wynik tego postępowania. Tym środkiem dowodowym jest dokument pochodzący od Prezydenta Miasta datowany na dzień [...] czerwca 2017 r., w treści którego uzgodniono projekt budowlany skarżącego w zakresie komunikacji osiedla z drogami publicznymi. Podstawowym elementem orzeczenia w sprawie II SA/Go 504/21 było rozstrzygnięcie sporu dotyczącego konieczności uzgodnienia z zarządcą drogi projektu budowlanego na etapie wydawania pozwolenia na budowę pod względem komunikacji z drogami publicznymi. WSA przesądził o tym, że uzgodnienie takie jest wymagane, a to w oparciu o art. 35 ust. 3 u.d.p. Jak to wynika z uzasadnienia Sądu, dokładnie ten brak postępowania przed organami administracji, stanowił podstawę do uchylenia decyzji organu II instancji, udzielającej pozwolenia na budowę.

Skarżąca Spółka wskazała, że środkiem dowodowym i okolicznością faktyczną, jest: 1) fakt uzgodnienia przez zarządcę drogi inwestycji będącej przedmiotem wniosku rozpoznawanego przez organy administracji oraz 2) dowód z dokumentu wystawionego przez Prezydenta Miasta w dniu [...] czerwca 2017 r., w treści którego uzgodniono projekt budowlany skarżącego w zakresie komunikacji osiedla z drogami publicznymi. Skarżąca podkreśliła, że nie posiadała powyższego dokumentu Prezydenta Miasta w trakcie trwania postępowania II SA/Go 504/21 i nie wiedziała o jego istnieniu. Ponadto z posiadanych przez skarżącą dokumentów wynika, że Sąd rozpoznając sprawę II SA/Go 504/21 również. Zgodnie z pismem Starosty z [...] lipca 2022r. Starosta rozpoznając sprawę po raz pierwszy, po wyznaczeniu przez Wojewodę, nie dysponował tym pismem, bo nie wymienił go w wykazie dokumentów przekazywanych wraz ze swoją decyzją do Wojewody w ramach kontroli instancyjnej. Pismo to zostało wymienione przez Starostę dopiero w piśmie Starosty z [...] listopada 2022 r., kiedy przekazywał on sprawę do Wojewody wraz z drugim odwołaniem Prezydenta Miasta (po uchyleniu przez Wojewodę pierwszej decyzji). O ile zatem Starosta, przy pierwszym rozpoznaniu sprawy

i przekazaniu akt do Wojewody wraz z pierwszym odwołaniem Prezydenta Miasta, nie dysponował w aktach dokumentem z [...] czerwca 2017 r., nie mógł go posiadać również Sąd, skoro rozpoznawał sprawę wcześniej, w oparciu o te same akta, którymi następnie dysponował Starosta.

Wyjaśniając żądanie zmiany wyroku z 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 504/21 strona skarżąca przytoczyła fragmenty uzasadnienia tego orzeczenia wywodząc, że Sąd rozstrzygnął o tym, że uzgodnienie z zarządcą drogi powinno zostać poczynione, podczas gdy takie rozstrzygnięcie w sprawie zostało uprzednio wydane, właśnie pismem z [...] czerwca 2017 r. Istnienie uzgodnienia z dnia [...] czerwca 2017 r. wpływa na rozstrzygnięcie Sądu, skoro usuwa konieczność badania, czy uzgodnienie w ogóle powinno być podjęte. Zostało ono bowiem zrealizowane. Sąd mógłby, zdaniem skarżącej ewentualnie skupić się na innym zagadnieniu, tj. badaniu, czy w świetle istniejącego uzgodnienia przez zarządcę drogi rozwiązań komunikacyjnych inwestycji, niezbędne jest ponowne uzgodnienie w przypadku zmiany w pozwoleniu na budowę, które to zmiany zmierzają do zmniejszenia zakresu inwestycji wprost wpływającego na zmniejszenie intensywności komunikacji z drogą publiczną.

Jednocześnie skarżąca spółka wyjaśniła, że stosownie do treści art. 273 § 3 p.p.s.a. nie mogła skorzystać w postępowaniu przed tut. Sądem w sprawie II SA/Go 504/21 skoro, jak wynika z dokumentów zgromadzonych przez Starostę to Starosta dotarł do tego dokumentu w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy. Jednocześnie podkreśliła, że istotnym jest brak informacji o takim dokumencie ze strony Prezydenta Miasta.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał, że w przypadku braku podstaw do odrzucenia skargi wnosi o jej uwzględnienie i oddalenie skargi wniesionej przez Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z [...] marca 2021 r., znak: [...].

Jednocześnie organ wyjaśnił, że w aktach sprawy zakończonej decyzją Wojewody z [...] marca 2021 r., znak: [...] oraz w aktach organu I instancji brak było dokumentu z [...] czerwca 2017 r., znak: [...] stanowiącego uzgodnienie inwestycji z zarządcą drogi. Dokument ten nie został zatem załączony do akt przesłanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę. W konsekwencji dowód z tego dokumentu nie został przeprowadzony przez żaden z organów, ani przez Sąd. Uzgodnienie inwestycji (jako całości) z zarządcą drogi, dokonane w 2017 r., zostało przedłożone dopiero do akt sprawy w postępowaniu Starosty zakończonym decyzją nr [...] z [...] października 2022 r., znak: [...]. Dowód z tego dokumentu został uwzględniony w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Wojewodę i zakończonym decyzją z [...] grudnia 2022 r., znak: [...]. Znalazł się on zatem w aktach sprawy przesłanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. wraz z odpowiedzią na skargę Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z [...] grudnia 2022 r., znak: [...]. Sprawa prowadzona była przez Sąd pod sygnaturą II SA/Go 51/23 i zakończona wyrokiem uchylającym w całości zaskarżoną decyzję Wojewody.

Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, wskazując, że z pisma Starosty z [...] listopada 2022 r., które otrzymała również spółka, dowiedział się o istnieniu pisma z [...] czerwca 2017 r. Oznacza to, iż inwestor najpóźniej w grudniu 2022 r. wiedział o ewentualnej podstawie wznowienia, tymczasem skarga o wznowienie jest datowana na dzień [...] maja 2023 r., a więc została złożona po upływie terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. Odnosząc się do wspomnianego pisma z [...] czerwca 2020 r. Prezydent Miasta zwrócił uwagę, iż wniosek inwestora dotyczył zmiany zagospodarowania pasa przyległego do pasa drogowego, a więc uzgodnienie wcześniejsze zawarte w tym piśmie nie mogło stanowić wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 3a u.p.b. w zw. z art. 35 ust. 3 u.d.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem,

w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy.

Objęty w niniejszej sprawie skargą o wznowienie postępowania wyrok WSA

w Gorzowie z 3 listopada 2021 r., II SA/Go 504/21 jest orzeczeniem prawomocnym. Wobec bowiem niewywiedzenia skargi kasacyjnej przez skarżącego, organ i uczestnika postępowania, powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 28 grudnia 2021 r.

Przypadki stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 p.p.s.a. i stanowią katalog zamknięty. W świetle tych przepisów skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 p.p.s.a.), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 p.p.s.a.), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie wnosząca skargę spółka wskazywała na tę ostatnią podstawę wznowieniową, a mianowicie na ujawnienie się nowego środka dowodowego, jakim było pismo Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2017 r., w treści którego uzgodniono projekt budowlany skarżącej w zakresie komunikacji osiedla z drogami publicznymi, z którego jej zdaniem nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarga została więc oparta na ustawowej podstawie wznowienia.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. Podkreślić należy, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei na rozprawie sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z 26 października 2012 r., II OSK 2577/12, postanowienie NSA z 16 maja 2017 r., II OSK 973/17, R. Hauser, M. Wierzbowski (red), P.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck2011, s. 905-910 i powołane tam orzecznictwo, T. Woś, P.p.s.a. WK 2016, t. 4 do art. 281).

W ocenie Sądu został również dochowany termin do jej złożenia. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro art. 277 p.p.s.a. wiąże początek biegu terminu do wniesienia skargi z dniem, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, to istotne znaczenie należy przypisać powzięciu przez stronę faktycznej wiedzy o okoliczności decydującej o zaistnieniu tej podstawy. Wiedza ta powinna umożliwić stronie zakwalifikowania danej okoliczności jako spełniającej przesłanki podstawy wznowienia (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r., I OSK 3328/18). W związku z tym – zdaniem Sądu - w niniejszej sprawie nie tyle decydujące znaczenie miało powzięcie przez stronę wiedzy o istnieniu pisma Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2017 r., lecz o możliwości kwalifikacji tego dokumentu jako podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w stosunkowo skomplikowanym układzie procesowym, związanym z zakresem związania wyrokiem sądu administracyjnego w toku dalej prowadzonego postępowania administracyjnego. Tą wiedzę spółka niewątpliwie powzięła z treści uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie II SA/Go 51/23, doręczonego jej pełnomocnikowi w dniu 18 maja 2023 r. Skarga natomiast została złożona w dniu 31 maja 2023 r.

Stosownie do art. 281 ustawy p.p.s.a. skargę o wznowienie rozpoznaje się na rozprawie, o ile oczywiście nie została uprzednio odrzucona z uwagi niedochowanie terminu do jej wniesienia, niepowołanie ustawowej podstawy wznowienia, a także gdy nie zostały dochowane warunki formalne skargi, w tym uiszczenie należnego wpisu.

W związku jednak z brakiem wniosku strony skarżącej, organu i uczestnika postępowania o przeprowadzenie rozprawy, po uprzednim doręczeniu im stosownego pouczenia w tym zakresie, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

Odnosząc się do merytorycznej zasadności podstawy wznowienia, wskazanej przez inwestora, należy zauważyć, iż wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze, wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane. Po drugie, możliwości ich wpływu na wynik sprawy. Po trzecie, niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. W grę wchodzą zatem tylko okoliczności faktyczne i środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, nie zaś powstałe po tej dacie, przy tym nie tylko nieujawnione, ale i nieujawnialne, czyli takie, o jakich strona nie wiedziała i wiedzieć nie mogła z obiektywnych przyczyn, a więc nie wskutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia, czy błędnej oceny potrzeby ich powołania. Musi więc istnieć realna przeszkoda z powodu, której strona nie mogła z nich skorzystać (por. wyrok NSA z 20 września 2017 r., II OSK 1594/17).

Z analizy akt administracyjnych przedłożonych przez organ z etapu poprzedzającego wydanie wyroku objętego skargą o wznowienie oraz stanowiska Wojewody zawartego w odpowiedzi na tą skargę wynika, iż istotnie dokument w postaci pisma Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2017 r., nie został dołączony do ówczesnych akt sprawy. Zaznaczyć jednak należy, iż był to dokument znany spółce na etapie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji również na etapie postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie II SA/Go 504/21. Został on bowiem doręczony autorowi projektu i pełnomocnikowi spółki w sprawie zainicjowanej opisanym na wstępie wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r., tj. – P.S. w dniu 23 czerwca 2017 r. (k. 62 akt sądowych). Dokument ten został również wymieniony w projekcie budowlanym z dnia [...] października 2019 r., na stronie 45, stanowiącym załącznik do wniosku z [...] kwietnia 2020 r. Skarżąca spółką miała więc niewątpliwie wiedzę o jego istnieniu, a jednocześnie nie powołała żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiały jego przedłożenie w toku postępowania objętego wznowieniem.

Wykrycie okoliczności lub środków dowodowych, z których strona mogła skorzystać przed wydaniem orzeczenia, uniemożliwia skuteczne powołanie się na podstawę wznowieniową wskazaną w art. 273 § 2 p.p.s.a., która obliguje sąd do oddalenia skargi o wznowienie (por. wyrok NSA z 22 września 2017 r., II FSK 679/17, wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 188/18).

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. - oddalił skargę o wznowienie.