Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1257/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 7 i pkt 9, art. 34 par. 4 i par. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. zwanej w dalszej części uzasadnienia Spółką, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2012 r. uznające zarzuty w sprawie prowadzenia wobec Spółki egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione.

Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny:

W dniu 24 maja 2012 r., występujący jako wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w G. wystawił na Spółkę trzy tytuły wykonawcze o nr: [...] (obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiąc luty 2012 r.), [...] (obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc luty 2012 r.) oraz [...] (obejmujący należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc luty 2012 r.).

W oparciu o ww. tytuły wykonawcze, stosując środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego prowadzonego w Banku Millennium S.A., organ egzekucyjny wystawił w dniu 24 maja 2012 r. zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego nr: [...], [...] oraz [...].

Odpisy przedmiotowych zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 31 maja 2012 r. Doręczenie zawiadomień dłużnikowi zajętej wierzytelności nastąpiło w dniu 1 czerwca 2012 r.

Następnie, trzema oddzielnym pismami z dnia 4 czerwca 2012 r., Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc wystąpienie przesłanek z art. 33 pkt 7 i pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm), dalej w skrócie "u.p.e.a." i domagając się uchylenia wydanych tytułów.

Wystawione na Spółkę tytuły wykonawcze miały bowiem naruszać konstytucyjną zasadę praworządności (poprzez przyjęcie właściwości organu administracji

do wszczęcia egzekucji w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa), przepisy postępowania administracyjnego (w szczególności art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.", poprzez brak działania na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa), przepis art. 19 u.p.e.a. (poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnych przez niewłaściwy organ. Ponadto podniesiono brak doręczenia Spółce upomnienia.

W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów podważono sposób ustalenia właściwości organu administracji na podstawie niepublikowanych przepisów prawa wewnętrznego, regulujących działanie poszczególnych jednostek terenowych w oparciu o niepublikowane zarządzenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr 10 z dnia 8 marca 2008 r., zmienione zarządzeniem nr 37 z dnia 24 czerwca 2011 r., co uniemożliwia ich weryfikację, narażając jednocześnie zobowiązanego na obciążenie podwójnym uregulowaniem należności.

Po rozpoznaniu ww. zarzutów, postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r., Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał je za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jest nieuzasadniony, albowiem

w dniu 21 maja 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił upomnienia dotyczące nieopłaconych składek za luty 2012 r. o numerach od [...] do [...]. W dniu 23 kwietnia 2012 r. upomnienia te zostały doręczone Spółce, o czym świadczy data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdująca się w aktach sprawy.

Następnie zauważono, że wbrew podniesionemu zarzutowi, podjęte działania egzekucyjne były oparte na przepisach regulujących sposób wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak również określających właściwe ku temu organy. Zgodnie

z art. 19 § 4 u.p.e.a., dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę,

ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych

od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego

lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane

z bieżących świadczeń. Skarżona czynność egzekucyjna dotyczy zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, zatem dokonanie tej czynności leżało w kompetencji Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Abstrahując od kwestii braku publikacji zarządzeń Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zasięgu działania poszczególnych jednostek terenowych trudno uznać, aby w danym stanie faktycznym istniała możliwość podwójnego uregulowania należności przez zobowiązanego. Jako siedzibę swojej działalności, przez cały okres jej prowadzenia, Spółka wskazywała G. Nie zaistniała zatem żadna przesłanka mogąca rodzić podejrzenie podwójnego wszczęcia egzekucji, czy też podwójnego uregulowania należności.

Postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostało zaskarżone przez Spółkę zażaleniem z dnia 6 sierpnia 2012 r., w którym powtórzono stanowiące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym argumenty.

Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia 11 września 2012 r., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy potwierdził, że zarówno materiał źródłowy, jak i treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dowodzą, że zarzut braku doręczenia upomnienia jest nieuzasadniony.

Wyjaśniono bowiem, że w dniu 18 kwietnia 2012 r. wierzyciel wystawił 3 upomnienia wzywające Spółkę do uregulowania zaległości z tytułu: składki na ubezpieczenia społeczne za 02/2012 r. w kwocie należności głównej 29.934,90 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne za 02/2012 r. w kwocie należności głównej 8.250,64 zł, składki na FPiFGŚP za 02/2012 r. w kwocie 2.695,52 zł, które doręczone zostały Spółce w dniu 23 kwietnia 2012 r. Obowiązek, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. został zatem wypełniony przez wierzyciela w dniu doręczenia przedmiotowych upomnień.

Odnosząc się do kwestionowanej przez Spółkę kompetencji rzeczowej organu egzekucyjnego prowadzącego czynności egzekucyjne organ zauważył, że zgodnie

z treścią art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Organ ten posiada uprawnienia do stosowania określonych środków egzekucyjnych takich jak: egzekucja

z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych. Uszczegółowieniem pewnego podziału kompetencji między organami egzekucyjnymi jest przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), który stanowi, że jeżeli wierzyciel

jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Norma ta, wraz z zapisem ust. 2 tegoż § 6 cytowanego rozporządzenia, obliguje wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym do stosowania bezzwłocznie środka egzekucyjnego, wskazuje w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, iż organem właściwym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności, jakie dochodzone są w sprawie jest wyłącznie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym organ ten przed przystąpieniem do egzekucji jest właściwy do nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. Dopiero zaistniała w toku wszczętego

i prowadzonego postępowania egzekucyjnego przesłanka bezskuteczności uprawnia ten organ egzekucyjny do przekazania tytułu wykonawczego do Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W konkluzji podkreślono, że zawsze jedynym organem właściwym do wszczęcia

i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w ramach którego odbywa się egzekucja należności wymienionych w art. 19 § 4 u.p.e.a. jest Dyrektor Oddziału ZUS i dopóki nie dokona czynności poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego,

nie przystąpi z urzędu do egzekucji w ramach której stwierdzi jej częściową bądź całkowitą bezskuteczność, brak jest podstaw do kierowania tytułu wykonawczego

do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego.

Jednocześnie zauważono, że przepis art. 19 § 4 u.p.e.a. wyznacza również właściwość miejscową organu skoro do egzekucji należności pieniężnych uprawniony jest dyrektor tego oddziału ZUS, jako jednostki organizacyjnej Zakładu, który dokonuje wypłat danych świadczeń, a więc i poboru składek.

Odpowiadając na zarzut niewłaściwego ustalenia właściwości organu administracji na podstawie nieopublikowanych przepisów prawa wewnętrznego ustalających działanie poszczególnych jednostek powtórzono za Dyrektorem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., iż fakt braku publikacji tych zarządzeń Prezesa ZUS nie ma znaczenia dla sprawy ze względu na siedzibę Spółki, która od momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej pozostaje niezmieniona.

Podsumowując stwierdzono, że podnoszone zarzuty są chybione, a negatywne skutki w postaci naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. nie wystąpiły.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Spółka, wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć, zarzuciła organowi naruszenie:

konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) poprzez przyjęcie właściwości organu administracji do wszczęcia egzekucji w oparciu

o nieobowiązujące przepisy prawa;

przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności wynikających z art. 6 i art. 11 K.p.a. zasad, poprzez brak działania na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa;

przepisów postępowania egzekucyjnego, tj. art. 19 i następnych u.p.e.a., poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnych przez niewłaściwy organ nie mający umocowania do działania w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi po raz kolejny wskazano, że organ ustalił swoją właściwość na mocy przepisów nigdy nie podanych do publicznej wiadomości

w przewidziany prawem sposób. Zasięg działania poszczególnych jednostek terenowych został bowiem uregulowany w zarządzeniu nr 10 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 marca 2008 r., a zmieniony kolejnym zarządzeniem nr 37 z dnia 24 czerwca 2011 r. Żadne z nich nie zostało oficjalnie opublikowane,

w związku z czym brak jest możliwości weryfikacji tego, czy postępowanie zostało wszczęte przez właściwy organ.

Podkreślono, że wbrew stanowisku organów wyrażonemu w sprawie,

w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje luka prawna

w przedmiocie wskazania właściwości miejscowej organu egzekucyjnego uprawnionego do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie zapłaty zaległych składek,

czy zwrotu nadpłaconych świadczeń.

Zauważono, że skoro ustawodawca kwestię właściwości miejscowej urzędów skarbowych uregulował rozporządzeniem, w przeciwieństwie do właściwości miejscowej dyrektorów oddziałów ZUS, to brak jest jakiejkolwiek podstawy do prowadzenia postępowań egzekucyjnych przez dyrektorów oddziałów ZUS. Tym bardziej, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której zarządzenie, jako akt prawa wewnętrznego ZUS, nie zostało ogłoszone.

W konsekwencji, ze względu na brak jednoznacznie określonej w przepisach prawa powszechnego właściwości organu, w sprawie doszło również do naruszenia ustanowionej w art. 6 K.p.a. zasady działania organów administracji publicznej tylko

na podstawie i w wyraźnie określonych granicach prawa. naruszenie przepisu

art. 11 K.p.a. uzasadniono tym, że organu obu instancji nie odniosły się do twierdzeń strony skarżącej.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z podniesionymi przez skarżącą zarzutami i podtrzymując zajęte stanowisko wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r.,

nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,

na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ

na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego,

które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania

(art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga Spółki

nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu stanowi postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którego istota sprowadza się do uznania wniesionych przez Spółkę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadnione poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Zgłoszone zarzuty oparto na przepisie art. 33 pkt. 7 i pkt 9 u.p.e.a. Zdaniem Spółki wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24 maja 2012 r.

(nr [...], [...] i [...]) postępowanie egzekucyjne przede wszystkim przeprowadzone zostało przez niewłaściwy organ egzekucyjny, który ponadto nie dokonał doręczenia zobowiązanej upomnienia, o jakim mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Powodem, dla którego doszło w niniejszej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego było nieuregulowanie przez Spółkę składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z tego względu wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w G. – wystawił przedmiotowe tytuły wykonawcze, a organ egzekucyjny w postaci Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przystąpił do egzekucji zaległych świadczeń.

Analizując prowadzone do majątku Spółki postępowanie egzekucyjne pod kątem przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne w administracji Sąd nie stwierdził wystąpienia wskazanych przez Spółkę naruszeń prawa.

Zarzuty, których wniesienie umożliwia zobowiązanemu art. 33 u.p.e.a. stanowią specyficzny środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu jedynie po spełnieniu ściśle określonych warunków wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Mianowicie, podstawę zarzutu stanowić może wyłącznie wystąpienie przesłanki lub łącznie kilku przesłanek określonych enumeratywnie w przytoczonym przepisie (pkt 1-10). Ponadto, powołanie się na zarzut obwarowane zostało siedmiodniowym terminem liczonym od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Charakterystyczne jest również to, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,

9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela

w zakresie zgłoszonych zarzutów. Odnośnie przesłanek wymienionych w punktach

1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W realiach sprawy poza sporem pozostaje spełnienie przez Spółkę ww. warunków formalnych. Rozpatrzone przez organy zarzuty oparte zostały o przewidziane w ustawie przypadki, zachowany został również termin do wniesienia zarzutów.

W świetle tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego, która zdaniem Sądu

w sprawie ma miejsce zbędne było odrębne wypowiadanie się co do zgłoszonych zarzutów przez ten sam organ. Wydane przez organ postanowienie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów samo w sobie zawiera bowiem stanowisko wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a. Trafnie zatem wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, że jeżeli organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem, to on rozpoznaje wówczas zarzuty ustosunkowując się do nich merytorycznie, zaś stanowisko wierzyciela zawarte jest w postanowieniu rozpoznającym zarzuty. Teza, zgodnie z którą potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta

z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, jak zasadnie wskazał Dyrektora Izby Skarbowej, znajduje potwierdzenie

w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (dla przykładu por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2011 r.

II GSK 1099/10, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia

20 września 2011 r. II SA/Łd 764/11). Sądowi I instancji znana jest ponadto uchwała NSA z 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06.

Przechodząc do analizy przedmiotowych zarzutów, ze względu na najdalej idący charakter, w pierwszej kolejności Sąd pragnie wyjaśnić, że działanie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych było zgodne z prawem, a organ ten wbrew zarzutom skargi nie naruszył przepisów o właściwości miejscowej.

Co bezsporne, organ jakim jest dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym. Stanowi o tym wprost przepis art. 19 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym ww. organ jest organem egzekucyjnym uprawnionym

do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek

na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Omawiany przepis przewiduje jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny powołany do dochodzenia ściśle określonych należności właśnie dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W przywołanym przepisie ustawa egzekucyjna nie precyzuje wprawdzie zakresu terytorialnego działania dyrektora oddziału, wskazując jego właściwość jedynie ogólnie, m.in. przez co strona skarżąca upatruje słuszności podniesionego zarzutu. W świetle cytowanego przepisu, wbrew zarzutom skargi, prowadzona wobec Spółki egzekucja jest jednak prowadzona przez organ właściwy.

Sąd pragnie zwrócić uwagę, że na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z kilkoma wyjątkami, które jednak w sprawie nie mają zastosowania. Wziąwszy zatem pod uwagę, że dochodzona należność ma charakter pieniężny,

a jej egzekucja jest prowadzona z rachunku bankowego stwierdzić należy, że organem egzekucyjnym miejscowo właściwym ze względu na siedzibę zobowiązanej (G.) jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do podniesionych w skardze argumentów wyjaśnić stronie należy, że zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 j.t.) w skład Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wchodzą m.in. terenowe jednostki organizacyjne, którymi

są oddziały i podlegające im inspektoraty i biura terenowe (§ 8 ust. 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, Dz. U. z 2011 r. nr 18, poz. 93). Przepis § 8 ust. 2

ww. statutu przewiduje, że Oddziałem Zakładu kieruje dyrektor, a inspektoratem

i biurem terenowym - kierownik, odpowiednio inspektoratu albo biura terenowego. Terenowe jednostki organizacyjne Zakładu realizują zadania należące do zakresu

ich działania zgodnie z właściwością rzeczową i terytorialną określoną przez Prezesa Zakładu, co jak słusznie zauważyła skarżąca uregulowane zostało w zarządzeniu

nr 10 Prezesa ZUS z dnia 8 marca 2008 r., zmienionym następnie zarządzeniem

nr 37 z dnia 24 czerwca 2011 r.

Zarzut jakoby właściwość rzeczowa i terytorialna określona została w niewłaściwy sposób nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencje w zakresie tworzenia, przekształcania i znoszenia terenowych jednostek organizacyjnych oraz określania ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej posiada Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co wynika z treści art. 73 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprawdzie ustawodawca nie wskazuje, w jakiej formie czynność ta ma być dokonana, jednakże w realiach niniejszej sprawy, zasadnicze znaczenie dla oceny czy organ egzekucyjny działał zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową mają przepisy art. 19 § 4 i art. 22 § 2 u.p.e.a. Wspomniane przepisy przewidują jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny właśnie Dyrektora oddziału ZUS (por. Z. Leoński (w:) R. Hauser, Z. Leoński. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck 2008, str. 78).

Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przepis art. 19 § 4 u.p.e.a. wyznacza nie tylko właściwość rzeczową organu egzekucyjnego tam wymienionego lecz również jego właściwość miejscową skoro do egzekucji należności pieniężnych uprawniony jest dyrektor tego oddziału ZUS, jako jednostki organizacyjnej Zakładu, który dokonuje wypłat danych świadczeń, a więc i poboru składek.

Jest rzeczą oczywistą, iż wierzycielem wymienionych w art. 19 § 4 u.p.e.a. należności pieniężnych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, której w oznaczonym zakresie, przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 1 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Organem egzekucyjnym jest zaś dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego kompetencje, zakres i sposób działania wyznaczają przepisy ustawy egzekucyjnej. Dyrektor oddziału ZUS działa jako organ egzekucyjny z mocy samego prawa (art. 19 § 4 u.p.e.a.). Jego usytuowanie w strukturach organizacyjnych Zakładu w powiązaniu z wypełnieniem obowiązków organu egzekucyjnego powoduje, że jest on podmiotem personifikującym ZUS ( por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II GSK 16/07, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 lipca 2008 r. publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, w zbliżonym do podlegającego ocenie w niniejszej sprawie stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. III SA/Wr 350/12 (publ. j.w.) również doszedł do wniosku, że egzekucja administracyjna prowadzona przez dyrektorów oddziałów ZUS w opisany sposób jest zgodna z prawem.

Z powyższych względów, zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady praworządności oraz właściwości organu egzekucyjnego ocenić należy jako bezzasadne.

Całkowicie nieuzasadniony w świetle zgromadzonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych materiału dowodowego jest natomiast drugi zgłoszony w sprawie zarzut dotyczący braku doręczenia Spółce upomnienia przed przystąpieniem do egzekucji. Pomimo, że argument ten na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie został zgłoszony, to nie będąc związany zarzutami skargi Sąd ustalił, że wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych przez wierzyciela było poprzedzone sporządzeniem i doręczeniem Spółce wymaganych prawem upomnień. Dokonując ich analizy Sąd nie dostrzegł także nieprawidłowości co do ich treści, czy formy. Upomnienia o nr od [...] do [...] zawierały bowiem określenie wierzyciela, zobowiązanego, rodzaj i wysokość należności, a także pouczenie o grożącym zobowiązanemu postępowaniu zmierzającym do przymusowego wyegzekwowania należności. Znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 5 akt egzekucyjnych) wskazuje, że upomnienia doręczono pod właściwy dla Spółki adres siedziby, a osoba uprawniona do odbioru pism pokwitowała przyjęcie korespondencji w dniu 23 kwietnia 2012 r.

Tym samym oba zgłoszone w sprawie zarzuty doczekały się prawidłowej oceny przez rozpoznające je organy.

W konsekwencji, mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.