Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 671/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24a
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 61 par. 1, art. 63 par. 2, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 19 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi T.K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 22 lipca 2024 roku nr GiK-II.7221.54.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uwzględnienia zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: GGN.6620.10.149.2021. a.kr


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 lipca 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty Tomaszowskiego z 27 grudnia 2023 r. uwzględniającą zarzuty T. K., do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym, dotyczące granic i powierzchnia działki [...], położonej w obrębie E. gmina L. i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Zarządzeniem z 3 sierpnia 2020 r. Starosta Tomaszowski zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze gminy L., obręby: D., L1, L, L2, M., T., B., E., H., J., K., L3, O., O1.

W ramach czynności modernizacyjnych wykonawca sporządził projekt operatu opisowo-kartograficznego, który to podlegał wyłożeniu do wglądu zainteresowanych w siedzibie Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim, w terminie od 9. do 27 sierpnia 2021 r. W toku wyłożenia projektu T. K. zgłosił uwagi dotyczące działek ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w obrębie E.. Powyższe uwagi nie zostały przez organ uwzględnione o czym Starosta Tomaszowski poinformował stronę pismem z 15 września 2021 r. w którym pouczył ją, że "każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może zgłaszać zarzuty do tych danych w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia niniejszej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego. Ewentualne zarzuty należy zgłaszać w siedzibie Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim...".

Po okresie wyłożenia, dane objęte modernizacją, a zawarte w projekcie operatu opisowo kartograficznego, stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegały ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Stosowną informację o tym fakcie, w formie Ogłoszenia nr 4/2021 Starosty Tomaszowskiego, z 4 października 2021 r., opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego 20 października 2021r, pod pozycją 4763.

T. K., pismem z 16 września 2021 r uzupełnionym 24 września 2021 r., wystąpił do Starosty Tomaszowskiego kwestionując pomiary geodezyjne jakie odbyły się 2 marca 2021 r. dotyczące jego działek nr [...] i [...] położonych w obrębie E. W piśmie strona zawarła prośbę o wznowienie granic lub rozgraniczenie działek przez starostwo.

Starosta Tomaszowski potraktował powyższe pismo jako zarzuty do danych objętych modernizacją i decyzją z 30 marca 2023 r. uwzględnił zarzuty T. K. w stosunku do działki nr [...], położonej we wsi E., gm. L..

I. P. - strona tego postępowania – nie zgadzając się z powyższą decyzją wniósł od niej odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi.

Decyzją z 7 września 2023 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: ŁWINGiK) uchylił w całości decyzję Starosty Tomaszowskiego z 30 marca 2023 r. wskazując organowi błędy popełnione w toku postępowania oraz zawarte w samej decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 27 grudnia 2023 r. Starosta Tomaszowski uwzględnił zarzuty T. K., do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym, dotyczących granic i powierzchnia działki [...], położonej w obrębie E. gmina L.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez I. P. przywołaną na wstępie decyzją z 22 lipca 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty Tomaszowskiego z 27 grudnia 2023 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, przytaczając treść art. art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podniósł, że datą powstania uprawnienia do złożenia zarzutów do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości położonych w obrębie E., gmina L. w tym dla działki [...], będącej własnością T. K. był dzień publikacji ogłoszenia Starosty Tomaszowskiego Nr 4/2021 o tym, że projekt operatu opisowo - kartograficznego m. in. obrębu E., gmina L., stał się operatem ewidencji gruntów i budynków w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego tj. 20 października 2021 r. Oznacza to, że od 20 października 2021 r. w terminie 30 dni, zainteresowane strony, mogły skutecznie wnosić zarzuty do operatu ewidencji gruntów i budynków. Natomiast, pisma T. K., które zostały potraktowane przez organ I instancji jako zarzuty do operatu ewidencji gruntów i budynków, zostały wniesione do Starosty Tomaszowskiego w 16 oraz 24 września 2021 r. tj. po wyłożeniu projektu operatu opisowo - kartograficznego, lecz przed publikacją ogłoszenia Starosty Tomaszowskiego Nr 4/2021 w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. Mając powyższe na uwadze w ocenie organu odwoławczego Starosta Tomaszowski bezzasadnie zakwalifikował wskazane pisma jako zarzuty do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Skoro pisma z 16 września 2021 r. oraz 24 września 2021 r. nie stanową zarzutów do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków, to nie można było wszcząć postępowania w sprawie ich rozpatrzenia i wydać w tym zakresie decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji wszczęte postępowanie, w ocenie organu odwoławczego, należało uznać za bezprzedmiotowe i umorzyć je na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na ostateczną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skargę do sądu administracyjnego złożył T. K. podnosząc, że nie miał możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i ewentualnie zgłoszenia zastrzeżeń i żądań w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem. Jako strona postępowania nie rozumie, dlaczego w pomiarach działki 2 marca 2021 r. do granicy między działkami [...] i [...] przyjęto kryterium ostatniego stanu spokojnego posiadania, a już dla granicy działki [...] i [...] przyjęto kryterium wektoryzacji mapy ewidencyjnej. W ocenie skarżącego przy pierwszych pomiarach zrobiono wszystko by pomóc I. P. odebrać ziemię skarżącemu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Kontroli sądu poddana została decyzja z 22 lipca 2024 r. uchylająca decyzję organu I instancji z 27 grudnia 2023 r. uwzględniającą zarzuty skarżącego do operatu ewidencji gruntów i budynków i umarzająca postępowanie przed organem I instancji. Bezprzedmiotowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji organ odwoławczy upatrywał w tym, że jako zarzuty do operatu ewidencji gruntów i budynków potraktowane zostały – i tak rozpatrzone – pisma skarżącego wniesionym 16 i 24 września 2021 r., tj. przed rozpoczęciem biegu terminu do ich wniesienie, tj. przed publikacją ogłoszenia Starosty Tomaszowskiego Nr 4/2021 w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego, co nastąpiło 20 października 2021 r.

Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.) – dalej: "p.g.k."– w brzmieniu obowiązującym w dacie wystąpienia przez stronę ze swoim żądaniem, którego treść nie uległa zmianie w toku postępowania. Zgodnie z przywołanym przepisem starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).

Z przepisów tych wynika, że aby wnieść zarzuty, musi nastąpić ogłoszenie w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w art. 24a ust. 8 p.g.k., a więc informacji o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, co następuje po upływie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego. Trafnie WSA w Rzeszowie w swoim wyroku z 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1369/20 (LEX nr 3186571) wskazał, że wyznaczony w art. 24a ust. 9 p.g.k. termin ma określone ramy czasowe. Termin początkowy to dzień ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, termin końcowy to upływ 30 dni od dnia ogłoszenia. Nie mogą być przedmiotem zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k., tak zarzuty wniesione przed ogłoszeniem operatu, jak i po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Pogląd ten zaakceptował NSA w wyroku z 1 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1056/21 (LEX nr 3333704) wskazując, że uwagi skarżących dotyczące nieprawidłowości w przebiegu granic pomiędzy działkami, nie mogły być uznane za zarzuty, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k., gdyż złożone zostały przed rozpoczęciem biegu terminu do ich złożenia. Pogląd ten podziela także sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą.

Prawidłowa interpretacja powyższej normy prawa materialnego nie przesądza jednak o prawidłowości podjętego w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcia ze względu na uchybienia przepisom postępowania administracyjnego popełnionych przez organy obu instancji, które zadecydowały o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji.

Przechodząc do dalszych rozważań w sprawie podkreślić należy, że w myśl art. 7 k.p.a. ciężar zapewnienia legalności wszelkich czynności postępowania spoczywa na organach prowadzących to postępowanie. W toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.).

Zgodnie zaś z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczynający postępowanie wniosek jest czynnością dyspozytywną strony. Organ administracji jest związany żądaniem strony, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Organ nie jest uprawniony do samodzielnego i swobodnego interpretowania żądania strony. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego oraz prawa procesowego, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania, a zatem istnienie jakiekolwiek wątpliwości co do treści żądania nakłada na organ obowiązek zwrócenia się do wnioskodawcy, aby ten sprecyzował swoje żądanie (por. wyroki NSA z 10 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 578/14 i z 16 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 510/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). W razie wątpliwości co do rzeczywistej woli wnoszącego podanie organ jest zobligowany wezwać do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a. Przy czym rolą organu jest także udzielenie stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek umożliwiających ukierunkowanie sprawy w sposób zgodny z jej wolą. Przypomnieć bowiem należy, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a czuwając nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, winny w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.).

W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony zawarty w piśmie z 16 września 2021 r., w którym skarżący wskazał, że kwestionuje pomiary geodezyjne jakie odbyły się 2 marca 2021 r. dotyczące jego działek nr [...] i [...] położonych w obrębie E. oraz wnosi o wznowienie granic lub rozgraniczenie działek przez starostwo. W ocenie sądu treść powyższego pisma, co prawda niejednoznaczna w żadnym jednak miejscu nie wskazywała, że strona wystąpiła z zarzutami do operatu opisowo-kartograficznego.

W ocenie sądu mając na uwadze przedstawiony powyżej charakter postępowania modernizacyjnego, które jak to zostało wskazane, dzieli się na poszczególne etapy w ramach których stronie tego postępowania przysługują różne środki zwalczania poczynionych w nim ustaleń, organ I instancji do którego wpłynął wniosek strony, w pierwszej kolejności powinien ustalać treść jej żądania tj., czy jest to w istocie wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, wznowienie znaków granicznych, czy też przedwcześnie wniesione zarzuty do operatu opisowo-kartograficznego. Dokonując tych ustaleń w oparciu o art. 9 k.p.a. organ wanien wyjaśnić stronie konsekwencje wyboru poszczególnych trybów postępowania. Organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, powinien bowiem - we współdziałaniu z wnoszącym podanie - zrekonstruować treść żądania zawartego w podaniu. W rozstrzyganej sprawie było to konieczne i niezbędne ze względu na to, że jego treść budziła uzasadnione wątpliwości co do charakteru pisma. Jeśli treść wniosku nie jest jasna samodzielne ustalanie woli strony przez organ jest niedopuszczalne, gdyż mogłoby to doprowadzić do zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. 5, C.H. Beck str. 619-620). W kontrolowanej sprawie podanie wniesione przez stronę nie wskazywało, że stanowi zarzuty. Organ I instancji samodzielnie tak je zakwalifikował mimo, że na tym etapie brak było jeszcze możliwości wystąpienia z tym środkiem ochrony prawnej bowiem w Dzienniku Urzędowym Województwa nie zostało jeszcze opublikowane ogłoszenie Starosty Tomaszowskiego Nr 4/2021 z 4 października 2021 r. o tym, że projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Tym samym to w istocie organ I instancji doprowadził do złożenia przez stronę niedopuszczalnych zarzutów. Powyższa dowolna interpretacja wniosku skarżącego stanowiła rażące naruszenie zasad ogólnych postępowania (art. 6-9 k.p.a.), jak i art. 61 k.p.a.

Z kolei rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie tylko nie dostrzegł powyższego uchybienia, co skutkowało tym, że również nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego na okoliczność intencji wnioskodawcy naruszając tym samym zasady określone w art. 7, art. 9 i art. 15 k.p.a., ale w istocie pogłębił wadliwość kontrolowanego postępowania. Umknęło bowiem całkowicie organowi odwoławczemu, że pismo strony z 16 września 2021 r zostało złożone w reakcji na pismo Starosty Tomaszowskiego z 15 września 2021 r. o nieuwzględnieniu jej uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego. W piśmie tym organ zawarł mylące i nieczytelne pouczenie dotyczące uprawnień strony związanych ze zwalczaniem niekorzystnych dla niej ustaleń nowego operatu informując ją, że w terminie 30 dni od ogłoszenia niniejszej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego może jeszcze zgłosić zarzuty. W odpowiedzi na to pismo skarżący skierował do organu swoje wystąpienie z 16 września 2021 r. W dniu, kiedy pismo to wpłynęło do organu I instancji (18 września 2021 r.), organ ten musiał wiedzieć, że nie zostało jeszcze opublikowane ogłoszenie Starosty Tomaszowskiego informujące, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Powyższe ogłoszenie nastąpiło bowiem w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego dopiero 20 października 2021 r. Mimo to starosta nie poinformował skarżącego, że jego zarzuty są wniesione przed terminem. Zawiadomieniem z 10 lutego 2022 r organ poinformował stronę i innych uczestników o wszczęciu na wniosek skarżącego postępowania w przedmiocie zarzutów. W tych okolicznościach oraz z uwagi na błędne pouczenie zawarte w piśmie z 15 września 2021 r. zdaniem sądu, skarżący miał pełne podstawy do przyjęcia, że jego zarzuty zostały skutecznie wniesione i będą podlegały merytorycznemu rozpatrzeniu. W tej sytuacji nawet przyjmując arbitralnie, że pismo skarżącego z 16 września 2021 r stanowiło zarzuty organ odwoławczy nie był uprawniony do umorzenia postępowania w ich przedmiocie uznając je za wniesione bez zachowania terminu, bowiem sytuacja powyższa została zawiniona przez organ I instancji.

Brak prawidłowego pouczenia w momencie, kiedy skarżący mógł jeszcze raz wnieść zarzuty, tym razem już w terminie - po ogłoszeniu informacji, a więc po 20 października 2021 r. – nie może obciążać strony skarżącej (art. 9 k.p.a.), bo naruszałoby to zasadę zaufania (art. 8 k.p.a.). Należy pamiętać, że "uchybienia organu administracji państwowej nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze" (wyrok NSA z 9.11.1987 r., III SA 702/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 79). Z całą pewnością "dopuszcza się obrazy art. 8 i 9 k.p.a. organ administracji, który skutki nieznajomości prawa przez podległych mu pracowników lub niedopełnienia przez nich obowiązków służbowych, przerzuca na obywateli" (wyrok NSA z 20.07.1981 r., SA 1478/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 72). W świetle art. 8 § 1 k.p.a. jest to niedopuszczalne, bowiem w demokratycznym państwie prawnym "działanie strony podjęte w zaufaniu do prawa i organów państwa zasługuje na ochronę prawną" (wyrok NSA z 3.10.1997 r., III SA 1360/97, M.Podat. 1998, nr 8, poz. 256).

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji.

W prowadzonym ponownie postępowaniu organ I instancji obowiązany będzie wziąć pod uwagę rozważania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i we współdziałaniu ze stroną ustalić rzeczywistą treść jej żądania pouczając stronę o możliwych skutkach wyboru poszczególnych trybów postępowania. Organ winien przeprowadzić postępowanie z poszanowaniem reguł procesowych wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a.. Jeśli w toku czynności wyjaśniających istotnie okaże się że strona zamierzała wnieść zarzuty do operatu opisowo-kartograficznego wówczas organ, mając na uwadze nieprawidłowe pouczenie zawarte w rozstrzygnięciu dotyczącym uwag do planu zgłoszonych przez stronę oraz własne wadliwe postępowania w zakresie wniosku skarżącego z 16 września 2021 r., rozpozna je merytorycznie bowiem strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji wadliwego działania organów administracji.

EC