Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1143/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: Art. 146
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 1143/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Tadeusz Kiełkowski, Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.), Asesor WSA Magdalena Gawlikowska, Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r., sprawy ze skargi Fundacji L. we W. na uchwałę nr 868/23 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 16 maja 2023 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania w latach 2023 - 2024 I. uchyla zaskarżoną uchwałę, II. zasądza od Zarządu Województwa Małopolskiego na rzecz Fundacji L. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postpowania.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Małopolskiego uchwałą z dnia 16 maja 2023 r. Nr 868/23 ogłosił rozstrzygnięcia otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych Województwa Małopolskiego w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania w latach 2023 i 2024 pn. "Małopolska! Postaw na edukację", "Prawo i ja - edukacja międzypokoleniowa" i "Kocham Polskę!".

W § 1 tej uchwały postanowiono: 1. Z budżetu Województwa Małopolskiego udziela się dotacji celowych na sfinansowanie zadań publicznych w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania w latach 2023 i 2024 pn. "Małopolska! Postaw na edukację", "Prawo i ja - edukacja międzypokoleniowa", "Kocham Polskę!", zgodnie z wykazem, o którym mowa w ust. 2. 2. Wykaz zadań i realizujących je podmiotów oraz wysokość udzielanych dotacji z budżetu Województwa Małopolskiego zawierają załączniki nr 1,4,6 do niniejszej uchwały. 3. Wykaz zadań i realizujących je podmiotów, którym nie udziela się dotacji z budżetu Województwa Małopolskiego, zawierają załączniki nr 2, 5, 7 do niniejszej uchwały. 4. Wykaz zadań publicznych i realizujących je podmiotów, których oferty zostały odrzucone ze względów formalnych zawierają załączniki nr 3, 8 do niniejszej uchwały. W § 2 uchwalono, że: Środki na realizację uchwały znajdują pokrycie w budżecie Województwa Małopolskiego na rok 2023 i w Wieloletniej Prognozie Finansowej. W § 3 wskazano, że: Z wybranymi podmiotami, o których mowa w § 1 ust. 1 i 2 zostanie zawarta umowa określająca zakres i warunki realizacji zadania publicznego. W § 4 tej uchwały jej wykonanie powierzono Dyrektorowi Departamentu Edukacji. Zgodnie z § 5 uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Fundacja L. (dalej: skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. uchwałę Nr 868/23 Zarządu Województwa Małopolskiego z 16 Maja 2023 r. w części dotyczącej konkursu pn. "Prawo i ja – edukacja międzypokoleniowa"

Zaskarżonej uchwale w części zarzuciła:

- naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 r., Nr 96, poz. 874, dalej w skrócie u.d.p.p.w.), przez przyjęcie niewłaściwej (tj. zbyt niskiej) oceny punktowej dla oferty złożonej przez skarżącą w poszczególnych kryteriach oceny. Powyższe naruszenie występuje w związku z późniejszym naruszeniem przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego przepisu art. 2i. u.d.p.p.w., zgodnie z którym każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty. Skarżąca nie otrzymała odpowiedniego uzasadnienia odrzucenia oferty, co w konsekwencji uniemożliwiło otrzymanie informacji o podstawie i motywach treści uchwały rozstrzygającej konkurs. Wszystkie szczegółowe informacje o skarżącej oraz złożonej ofercie będące podstawą do przyznania oceny merytorycznej znajdowały się w złożonej w ramach konkursu ofercie konkursowej pt. Małopolska Kampania Edukacji Prawnej. Dodatkowo niezbędne pod kątem oceny rzetelności i zgodności z prawem liczby przyznanych punktów byłoby posiadanie przez skarżącą ofert realizacji zadań, które zostały dofinansowane wraz z liczbą punktów im przyznanych (o co skarżąca zwróciła się w trybie dostępu do informacji publicznej w dniu 24.05.2023 r.), jednakże do dnia złożenia niniejszej skargi skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na wskazany wniosek;

- naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz art. 11 ust. 4 u.d.p.p.w. przez dokonanie rozstrzygnięcia konkursu w sposób rażąco niesprawiedliwy dla skarżącej, co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania dotacji i wsparcia realizacji zadania publicznego przez skarżącą pt. Małopolska Kampania Edukacji Prawnej.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały nr 6343/2023 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 16 marca 2023 roku (powinno być Nr 868/23 Zarządu Województwa Małopolskiego z 16 Maja 2023 r.) rozstrzygającej otwarty konkurs ofert w dziedzinie edukacji w roku 2023r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dodatkowo, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że do dnia sporządzenia niniejszej skargi, nie poznała motywów odrzucenia oferty jak i nie otrzymała odpowiedzi na złożony wniosek o dostęp do formacji publicznej. Dodatkowo, nie posiada nawet informacji co do liczby punktów przyznanych przez komisje konkursową.

W ocenie skarżącej, rozstrzygnięcie przedmiotowego konkursu narusza zasadę uczciwej konkurencji, a także zasadę równego traktowania przez władze publiczne. Skarżąca w ofercie konkursowej:

a) odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 1 u.d.p.p.w. - wykazała w ofercie konkursowej bardzo duże doświadczenie w realizacji zadań podobnego rodzaju, szczegółowo opisała każde z planowanych działań, precyzyjnie wskazała zakres merytoryczny zadania, zaplanowała wszelkie wymagane ogłoszeniu konkursowym/regulaminie działania oraz wskazała osoby, z którymi będzie współpracował przy jego realizacji, dokładnie skonstruowała harmonogram projektu;

b) odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 u.d.p.p.w. - skonstruowała jasny i rzetelny budżet dotyczący realizacji zadania publicznego, zawierający niezbędny (wynikający z regulaminu konkursu) wkład własny. Kosztorys zawierał m.in. formę nawiązania współpracy z osobami realizującymi konkretne czynności (np. umowa wolontariatu/usługa) nazwę konkretnych działań wraz z odpowiadającymi tym działaniom kosztami, a także nie zawierał błędów rachunkowych. Pomimo braku otrzymania informacji w zakresie otrzymanych punktów z tego kryterium skarżąca zakłada, że liczba punktów w przedmiotowym kryterium została obniżona bezpodstawnie i niezgodnie z prawem w porównaniu z innymi ofertami złożonymi w ramach konkursu, przez co narusza wskazany przepis;

c) odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 3 u.d.p.p.w, - zaplanowała w ramach zasobów kadrowych wykorzystanych do realizacji zadania 14 osób, które razem dawały pełną możliwość do zrealizowania zadania na najwyższym poziomie zarówno pod kątem merytorycznym, organizacyjnym oraz finansowym. Dodatkowo, zadanie zaplanowane było z najwyższą starannością i miało charakter cykliczny oraz trwały;

d) odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.p.p.w. - skarżąca zaplanowała w ofercie wiele źródeł finansowania zadania tj. zarówno wkład własny osobowy, jak i wkład własny finansowy. W ofercie konkursowej precyzyjnie wskazane zostało, jakie działania zostaną sfinansowane ze środków własnych, a także wykonane z wykorzystaniem pracy wolontariuszy. Wysokość wkładu oraz jego różnorodność spełniała niezbędne wymogi regulaminowe.

e) odnośnie zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.d.p.p.w., skarżąca wykazała w ofercie konkursowej bardzo duże doświadczenie w realizacji zadań edukacyjnych. Zgodnie z ofertą (Dział IV pkt 1 oferty) jedynie w poprzednim roku zrealizowała 7 zadań publicznych w formie grantów (tj. dotowanych ze środków publicznych projektów) dla ok. 20 000 beneficjentów poprzez realizację ok. 1000 zajęć edukacyjnych, a także realizowała i realizuje kilka działań własnych, stałych na podstawie własnego finansowania. Co więcej, od zeszłego roku realizuje największy w Polsce projekt z zakresu edukacji bezpieczeństwa prawnego w sieci pn. "Młodzież z prawem na cz@sie" finansowany ze środków Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Nie sposób więc na ten moment znaleźć w Polsce organizację, która w ostatnich latach przeprowadziłaby większą liczbę zajęć z zakresu edukacji bezpieczeństwa prawnego w sieci i działałaby na szerszą skalę. Skarżąca współpracuje już z wieloma przedstawicielami urzędów (co było wymagane w ramach konkursu), jak i realizowała już analogiczne działania w ramach zadań publicznych (edukacyjne video, artykuły itp.)

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że uchwałą nr 319/23 z dnia 28 lutego 2023 roku ogłosił otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego Województwa Małopolskiego w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania latach 2023 i 2024 r. pn. "Prawo i ja - edukacja międzypokoleniowa". Konkurs został przeprowadzony w trybie i na zasadach ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o pożytku publicznym i wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 571). Do konkursu zgłoszono 10 ofert, w tym m.in. ofertę skarżącej, która wnioskowała o dotację w kwocie 125.000,00 zł.

Zdaniem Wojewody Małopolskiego realizacja przedmiotowego konkursu i jego rozstrzygnięcie przebiegło zgodnie z regulaminem konkursu "Prawo i ja międzypokoleniowa", oraz obowiązującymi przepisami prawa, w tym w szczególności przywołanym powyżej art. 15 ust. 1 ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie. Ogłoszenie wyników konkursu zawierało elementy wymagane przepisami prawa, o których mowa w art. 15 ust. 2h ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie.

Do oceny merytorycznej zakwalifikowano wszystkie złożone oferty.

Wartość ogółem wszystkich dopuszczonych do oceny merytorycznej projektów wyniosła 1 422 707,50 zł.

Wartość ogółem oczekiwanego wsparcia w formie dotacji wszystkich dopuszczonych do oceny merytorycznej projektów to: 1 103 450,50 zł, w tym w roku 2023: 707 020,50 zł i w roku 2024: 396 430,00 zł.

Komisja Konkursowa zaopiniowała oferty kierując się zasadami określonymi w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie oraz kryteriami przyjętymi w Regulaminie konkursu i jednomyślnie zarekomendowała Zarządowi Województwa Małopolskiego udzielenie dotacji z budżetu Województwa Małopolskiego na realizację 9 zadań w ramach konkursu pn. "Prawo i ja - edukacja międzypokoleniowa" na łączną kwotę w wysokości 560 000,00 zł (380 000,00 zł na 2023 r. i 180 000,00 zł na 2024 r.)

Z uwagi na niewystarczające środki finansowe, dostępne w budżecie na sfinansowanie zadań w ramach tego konkursu, komisja zaopiniowała też przyznanie dotacji w wysokości niższej niż wnioskowana.

Przy ocenie oferty organizacji, której nie udzielono dofinansowania tj. skarżącej, wzięto pod uwagę kompleksową organizację i realizację zadania. W punkcie karty oceny merytorycznej oferty, dotyczącej: możliwości realizacji zadania przez Oferenta/realność wykonania zadania, rzetelny opis planowanych działań, zakres merytoryczny zadania, doświadczenie oraz rzetelność realizowanych zadań publicznych jak i w pkt. kalkulacji kosztów realizacji zadania, zasadności, realności i klarowności kosztorysu zadania (punktacja odpowiednio 20 pkt. na 30 pkt. możliwych do uzyskania i 4 pkt. na 10 pkt. możliwych do uzyskania) wynika z wątpliwości w kwestiach logistycznych i kosztowych, związanych z odległością pomiędzy W., w którym siedzibę ma organizacja, a województwem małopolskim, w którym realizowane miałoby być zadanie. Uznano, między innymi, że przy prowadzeniu i koordynacji zadania w formie stacjonarnej taki dystans ukształtował wartość zadania, która mogłaby zostać wyceniona na niższą kwotę, gdyby nie kwestie związane z odległością, jak również może wpłynąć na efektywność realizacji zadania. Co więcej, skarżąca nie wykazała kosztów związanych z transportem/dojazdem wynikających ze stacjonarnej formy zajęć, opisanych w ofercie i budzących wątpliwość. Ponadto, skarżąca wspomniała o zatrudnieniu szerokiej kadry, która w sytuacji ewentualnych zmian - nie tłumacząc jakich - przejęłaby realizację zadania. Taki zapis w ofercie wzbudził wątpliwości.

Kolejnym kryterium oceny oferty była ocena proponowanej jakości i sposobu wykonania zadania/kwalifikacje osób, przy udziale których będzie realizowane zadanie oraz jego cykliczność i trwałość. W kryterium tym skarżącej przyznano 8 pkt. na 15 pkt. maksymalnie do uzyskania. W ramach kryterium oceny udziału innych środków finansowych oraz planowanego wkładu osobowego/wysokość innych środków finansowych oraz wielość źródeł finansowania projektu, ocena udziału wkładu osobowego skarżąca uzyskała 2 pkt. na 5 pkt. możliwych do uzyskania w oparciu o analizę porównawczą pozostałych ofert, złożonych do konkursu.

Zarząd przyjął za własne ustalenia komisji. Na tej podstawie Zarząd Województwa Małopolskiego, nie wnosząc uwag do przedstawionych przez komisję propozycji, podjął uchwałę nr 868/23 z 16 maja 2023 r. w sprawie rozstrzygnięcia w otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych Województwa Małopolskiego w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania w latach 2023 i 2024 pn. "Małopolska! Postaw na edukację", "Prawo i ja międzypokoleniowa" i "Kocham Polskę!" oraz uchwałę nr 1066/23 z 6 czerwca 2023 r. zmieniającą uchwałę nr 868/23 w związku z wystąpieniem w niej oczywistego błędu rachunkowego w zakresie sumy całkowitej kwoty przyznanej Fundacji P.

Z uzasadnienia wyboru ofert w tym m.in. kart oceny merytorycznej, które otrzymała skarżąca, jednoznacznie wynika, że oferta skarżącej została najniżej oceniona i niezarekomendowana przez Komisję do dofinansowania. Z kart tych wynika również na podstawie jakich kryteriów dokonano oceny i w zakresie których skarżąca otrzymała niższą ocenę niż pozostali oferenci.

Wojewoda Małopolski, odnosząc się do wniosku skarżącej o udostępnienie ofert realizacji zadań wraz z ich oceną, w trybie dostępu do informacji publicznej, wyjaśnił, że oferty złożone do konkursu "Prawo i ja - edukacja międzypokoleniowa" przez organizację pożytku publicznego nie podlegają upublicznieniu. Dokumenty te stanowią autorski projekt organizacji, dotyczący realizacji określonego zadania, który wskazuje cel, jaki organizacja chce osiągnąć. Wnioski podmiotów aplikujących nie stanowią informacji publicznej, lecz są dokumentami prywatnymi. Dopiero dokumenty przyznające środki publiczne należy kwalifikować jako zawierające informację publiczną.

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej uchwały Nr 868/23 Zarządu Województwa Małopolskiego z 16 Maja 2023 r. w części dotyczącej konkursu pn. "Prawo i ja – edukacja międzypokoleniowa", wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 571)., zwanej dalej d.p.p.w.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 d.p.p.w. organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów. Dalej przepis przewiduje, że współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się w szczególności w formach:

1) zlecania organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie;

2) wzajemnego informowania się o planowanych kierunkach działalności;

3) konsultowania z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji;

4) konsultowania projektów aktów normatywnych dotyczących sfery zadań publicznych, o której mowa w art. 4, z radami działalności pożytku publicznego, w przypadku ich utworzenia przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego;

5) tworzenia wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym, złożonych z przedstawicieli organizacji pozarządowych, podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 oraz przedstawicieli właściwych organów administracji publicznej;

6) umowy o wykonanie inicjatywy lokalnej na zasadach określonych w ustawie;

7) umowy partnerskiej określonej w art. 28a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 225), porozumienia albo umowy o partnerstwie określonych w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818) i porozumienia albo umowy o partnerstwie określonych w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. poz. 1079).

Współpraca, o której mowa w ust. 1 art. 5 d.p.p.w., odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności. Z kolei ust. 4 art. 5 d.p.p.w. stanowi, że zlecanie realizacji zadań publicznych, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, jako zadań zleconych w rozumieniu art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 151 ust. 1 oraz art. 221 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, może mieć formy:

1) powierzania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji, lub

2) wspierania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji.

Na podstawie art. 13 ust. 1 d.p.p.w. organ administracji publicznej zamierzający zlecić realizację zadania publicznego organizacjom pozarządowym lub podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, ogłasza otwarty konkurs ofert. Termin do składania ofert nie może być krótszy niż 21 dni od dnia ukazania się ostatniego ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3.

W świetle natomiast art. 15 ust. 1 d.p.p.w. organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu ofert:

1) ocenia możliwość realizacji zadania publicznego przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3;

2) ocenia przedstawioną kalkulację kosztów realizacji zadania publicznego, w tym w odniesieniu do zakresu rzeczowego zadania;

3) ocenia proponowaną jakość wykonania zadania i kwalifikacje osób, przy udziale których organizacja pozarządowa lub podmioty określone w art. 3 ust. 3 będą realizować zadanie publiczne;

4) w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2, uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 udział środków finansowych własnych lub środków pochodzących z innych źródeł na realizację zadania publicznego;

5) uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, wkład rzeczowy, osobowy, w tym świadczenia wolontariuszy i pracę społeczną członków;

6) uwzględnia analizę i ocenę realizacji zleconych zadań publicznych w przypadku organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, które w latach poprzednich realizowały zlecone zadania publiczne, biorąc pod uwagę rzetelność i terminowość oraz sposób rozliczenia otrzymanych na ten cel środków.

Dalej ust. 2a powołanego przepisu przewiduje, że organ administracji publicznej ogłaszający otwarty konkurs ofert powołuje komisję konkursową w celu opiniowania złożonych ofert. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2h d.p.p.w. ogłoszenie wyników otwartego konkursu ofert zawiera w szczególności:

1) nazwę oferenta;

2) nazwę zadania publicznego;

3) wysokość przyznanych środków publicznych.

Na podstawie ust. 2i powołanego przepisu każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty.

Wyniki otwartego konkursu ofert ogłasza się niezwłocznie po wyborze oferty w sposób określony w art. 13 ust. 3. Po ogłoszeniu wyników otwartego konkursu ofert organ administracji publicznej, bez zbędnej zwłoki, zawiera umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego z wyłonionymi organizacjami pozarządowymi lub podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3.

W niniejszej sprawie zaskarżona została uchwała nr 868/23 Zarządu Województwa Małopolskiego z 16 Maja 2023 r. w części dotyczącej konkursu pn. "Prawo i ja – edukacja międzypokoleniowa". Sąd uznał, że zaskarżona uchwała podlega kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podjęta została w trybie otwartego konkursu ofert na powierzenie realizacji zadania publicznego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowany był wcześniej pogląd, że ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę materialnoprawną do wydawania w toku procedury konkursowej przez organ administracji publicznej ogłaszający konkurs, czy też powołaną przez niego komisję konkursową, decyzji administracyjnych czy też innych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jak również nie zawiera przepisu szczególnego, w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. przewidującego sądową kontrolę. Na tej podstawie sądy administracyjne stały na stanowisku, że czynności czy też akty organów administracji publicznej wydawane w toku procedury konkursowej prowadzonej w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, w tym rozstrzygające o wyniku otwartego konkursu, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych (zob. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 2022/11).

Tym niemniej wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt SK 12/20, Trybunał Konstytucyjny orzekł (w pkt 1 wyroku), że art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), rozumiany w ten sposób, że nie obejmuje rozstrzygnięcia organu władzy publicznej w przedmiocie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, rozpisanego w trybie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057), jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał m.in., że z art. 45 ust. 1 Konstytucji wynika jednoznacznie wola ustrojodawcy, aby prawem do sądu objąć możliwie najszerszy zakres spraw. Co więcej, z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wszczęcie, przeprowadzenie oraz rozstrzygnięcie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, o którym mowa w art. 13 ustawy z 2003 r., niewątpliwie stanowi przejaw władczego działania organów administracji publicznej. Końcowy wynik postępowania konkursowego (tj. wybranie konkretnej oferty, niedokonanie wyboru, unieważnienie konkursu) jednostronnie kształtuje sytuację prawną oferentów. Okoliczność, że samo postępowanie konkursowe jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z 2003 r., a nie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), nie odbiera aktom wydanym w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu, charakteru rozstrzygnięcia organów administracji publicznej w rozumieniu art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że treść przedmiotowych aktów jest adresowana do oferentów. Akty te wydane w następstwie przeprowadzenia konkursu nie mają charakteru aktów wydawanych w sferze wewnętrznej administracji. Już sama redakcja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. świadczy o tym, że ustawodawca dążył do objęcia kognicją sądów administracyjnych jak najszerszej kategorii aktów i czynności z zakresu administracji publicznej. Procedura wprowadzona w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma na celu ochronę praworządności, a środek prawny w postaci skargi do sądu administracyjnego jest jednym z instrumentów gwarantujących jej ochronę. Z kolei same rozstrzygnięcia konkursów, o których mowa w art. 13 ustawy z 2003 r., stanowią akty przesądzające w sposób władczy kwestię rozdysponowania środków publicznych na realizację zadań zleconych, a zatem nie są to akty (zdarzenia) prawnie irrelewantne; przeciwnie - dotyczą sfery finansów publicznych (a więc gospodarowania środkami finansowymi, których źródłem są w szczególności podatki i inne daniny publiczne). Stąd po stronie oferentów tworzą zatem prawo do skutecznego domagania się (z prawem do sądu włącznie), by właściwe organy władzy publicznej przeprowadzające postępowanie konkursowe działały zgodnie z prawem (...)". Trybunał Konstytucyjny zauważył również, że w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie brak jest przepisu wyraźnie wyłączającego wniesienie skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie konkursu ofert.

W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że postępowanie konkursowe, o którym mowa w art. 13 ustawy z 2003 r., ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Tym samym interpretacja (wykładnia) art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wyłączająca kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej, wydanych w następstwie przeprowadzenia konkursu, sprawowaną przez niezależny sąd administracyjny, podważa konstytucyjne prawo do sądu. To zaś implikuje niezgodność z rzeczonym prawem takiej interpretacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., która wyklucza wniesienie przez oferenta skargi na bezczynność organu, który po ogłoszeniu konkursu zaniechał przepisanych prawem dalszych czynności w tej materii. Podstawowym prawem jednostki jest bowiem możliwość weryfikacji wydanych wobec niej aktów i czynności lub zaniechań organów administracji publicznej (bez względu na ich rodzaj) przez podmiot niezwiązany z nimi strukturalnie (organizacyjnie), którym jest sąd administracyjny.

Wobec powyższego Sąd uznał, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie konkursowe ma charakter administracyjnoprawny, a podjęta w nim zaskarżona uchwała jako rozstrzygnięcie ustalające wynik konkursu ma walor jednostronnego, władczego aktu stosowania prawa, który podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a.

Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt, a zastosowanie w tym zakresie znajduje przepis art. 145 § 1 pkt 1. Odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną czynność jeśli doszło do:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżony akt - uchwała Zarządu Województwa Małopolskiego - podlega kontroli sądu administracyjnego, istotnego znaczenia nabiera jego uzasadnienie. Uzasadnienie zaskarżonego aktu jest szczególnie istotne w kontekście granic działania sądu administracyjnego. Sąd działa w granicach kompetencji przyznanych przez art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 2 p.p.s.a., które sprowadzają się do kontroli legalności, a zatem Sąd nie może zastąpić organu w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Uzasadnienie aktu organu administracji publicznej spełnia zasadniczą rolę w procesie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Umożliwia poznanie motywów, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie konkursu ofert w sprawie powierzenia organizacji pozarządowej realizacji zadania publicznego. Winno być integralną częścią każdego aktu jako element umożliwiający sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości podjętych przez organ działań. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika również z art. 41 ust. 2 lit. c Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 7 grudnia 2000 r., a także z wykonawczego wobec niej Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z 6 września 2001 r., który zasadę uzasadniania rozstrzygnięć formułuje w art. 18 (wyrok WSA w Poznaniu z 30.08.2023 r., III SA/Po 302/23, LEX nr 3605568).

W zaskarżonym akcie organ nie zawarł żadnego uzasadnienia rozstrzygnięcia dotyczącego oceny oferty skarżącego w kontekście pozostałych ofert. W uzasadnieniu do zaskarżonego aktu powołano jedynie przepisy, na podstawie których go wydano, wskazano liczbę zgłoszonych ofert i podniesiono, że komisja konkursowa na posiedzeniu z 4 kwietnia 2023 r. zarekomendowała określoną liczbę ofert oraz zaproponowała wysokość dotacji na ich realizację. Tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonego aktu uniemożliwia zarówno skarżącemu jak i Sądowi poznanie motywów, którymi kierował się organ przy ocenie oferty skarżącego. Uniemożliwia to Sądowi odniesienie się do zarzutów skargi dotyczących oceny zgłoszonej przez skarżącego oferty (por.: prawomocne wyroki o sygn. akt III SA/Wr 244/22 i II SA/Op 202/22 - dostępne w CBOSA oraz wyrok WSA w Poznaniu z 30.08.2023 r., III SA/Po 302/23, LEX nr 3605568).

Obowiązek organu sporządzenia z urzędu uzasadnienia wydanego aktu i zakomunikowania go uczestnikom procedury konkursowej jest niezależny od realizacji obowiązku uzasadnienia z art. 15 ust. 2i u.p.p. stanowiącego, że każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty. Zakres podmiotowy uprawnienia do żądania uzasadnienia obejmuje "każdego". Żądanie takie może zatem złożyć nie tylko uczestnik konkursu, który takie uzasadnienie powinien otrzymać wraz z informacją o podjętej przez organ czynności, ale każdy inny podmiot nie będący uczestnikiem konkursu, który jest zainteresowany motywami wyboru lub odrzucenia konkretnej oferty. Sąd akcentuje, że użyte w art. 15 ust. 2i u.p.p. sformułowanie "uzasadnienie wyboru" należy rozumieć jako "uzasadnienie w przedmiocie wyboru", a zatem nie oznacza ono jedynie uzasadnienia wyboru "pozytywnego" (czyli wybrania oferty do realizacji), ale również wyboru "negatywnego" (czyli niewybrania oferty do realizacji). W kontekście jednak braku uzasadnienia zaskarżonego aktu z urzędu, co stanowi przyczynę uchylenia zaskarżonego aktu, dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia czy skarżący wystąpił czy nie o uzasadnienie zaskarżonego aktu na podstawie art. 15 ust. 2i u.p.p.

Również obowiązek sporządzenia merytorycznego uzasadnienia uchwały rozstrzygającej konkurs w trybie art. 15 d.p.p.w. podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9.11.2023 r., II GSK 105/23, LEX nr 3631769. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu stwierdził, że kwestia uzyskania określonej punktacji i w efekcie "wygrana" w konkursie musi wynikać z prawidłowo przeprowadzonego konkursu, co musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia takiego konkursu.

Jak już jednak wskazano na początku rozważań prawnych, brak uzasadnienia z urzędu zaskarżonego aktu w zakresie oceny oferty skarżącego oznacza jego wadliwość w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i uchylenie tego aktu, z uwagi na naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedwczesne byłoby zatem odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi dotyczących rozstrzygnięcia konkursu.

Dlatego kierując się całościowo przedstawioną powyżej argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżona uchwałę w zakresie konkursu pn. "Prawo i ja – edukacja międzypokoleniowa".