Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 687/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 272 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: par. 5 ust. 1 pkt 37
journal: Dz.U. 2022 poz 2438
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t. j)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. Spółki z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 czerwca 2024 r., nr VN.ZUO.471.340.OP.2023.MWR w przedmiocie określenia za IV kwartał 2023 r. opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej jako: Skarżąca, Spółka, Strona) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 czerwca 2024 r. znak sprawy VN.ZU0.471.340.0P.2023.MWR w sprawie określenia opłaty podwyższonej w wysokości 4840,00 zł za okres IV kwartału 2023 r. za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 29 kwietnia 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Nysie (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie") reprezentowane przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie na podstawie przepisu art. 272 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023, poz. 1478 ze zm.) dalej jako: "ustawa Prawo wodne") ustaliło, w formie Informacji kwartalnej Spółce opłatę zmienną za IV kwartał 2023 r. w wysokości 968 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...]. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Wysokość opłaty została ustalona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów elektrowni wodnych (1,24 zł za 1 MWh) i ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki cieplnej (780.297 MWh).

Natomiast w dniu 6 maja 2024 r. PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie, na podstawie przepisu art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne ustaliło Spółce, w formie informacji kwartalnej za okres IV kwartału 2023 r., opłatę podwyższoną w wysokości 4.840,00 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...].

Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w Nysie w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie") w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji.

Jak przy tym wynika z akt sprawy, kwestie dotyczące zarówno ewentualnego następstwa prawnego Spółki w stosunku do podmiotu Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenia wodnoprawnego, jak i samego faktu utraty mocy obowiązującej tego pozwolenia wodnoprawnego, ze względu na jego wygaśnięcie na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., nr 130, poz. 1087 ze zm.), były przedmiotem decyzji ostatecznej Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., nr [...] ( znak [...]) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., [...].

Z ww. decyzji wynika m.in., że Skarżąca nie jest następcą prawnym podmiotu Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenia wodnoprawnego, jak i sam fakt utraty mocy obowiązującej tego pozwolenia wodnoprawnego, ze względu na jego wygaśnięcie na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., nr 130, poz. 1087 ze zm.). Decyzja ta została zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W dniu 20 maja 2024 r. Strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z ustaleniem opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...]. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

W złożonej reklamacji Strona podniosła, że kwestionuje naliczenie jej przedmiotowej opłaty podwyższonej, nie zgadzając się ze stanowiskiem Organu zajętym w kwestii braku pousiadania przez nią wymaganego pozwolenia wodno prawnego, odwołując się w tym zakresie do argumentacji podniesionej już uprzednio w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję nr [...] Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r.,

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP określił Stronie za okres IV kwartału 2023 r. opłatę podwyższoną w wysokości 4.840,00 zł.

Odnosząc się do podniesionego w reklamacji zarzutu ustalenia opłaty podwyższonej, pomimo podnoszonej przez Spółkę okoliczności posiadania ważnego pozwolenia wodnoprawnego organ wskazał, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne, niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Utrata mocy obowiązującej tego pozwolenia wodno prawnego następuje względu na jego wygaśnięcie na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz innych ustaw.

Odnosząc się z kolei do twierdzenia Strony o konstytutywnym charakterze decyzji o wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, popartego przywoływanym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2021 r. (sygn. II SA/KR 1424/20), organ zauważył , iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2022 r. (sygn. III OSK 5237/21) uchylił tenże wyrok i oddalił skargę podmiotu. W uzasadnieniu tego wyroku . Naczelny Sąd stwierdził że: "Art. 11 ustawy z 2005 r. został wprowadzony w życie ustawą z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta zawiera 23 artykuły, przy czym pierwsze 10 z nich dotyczy zmiany różnych ustaw. W art. 1 ustawy z 2005 r. wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, kolejne 9 artykułów dotyczy zmiany innych ustaw. Nie ulega wątpliwości, że zmiany dotyczące prawa wodnego zawarte w art. 1 ustawy z 2005 r. stały się częścią ustawy Prawo wodne z 2001 r. Regulacja dotycząca wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód inne, niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydanego na okres dłuższy niż 20 lat, została zawarta nie w art. 1 ustawy z 2005 r., lecz w samodzielnej, odrębnej jednostce redakcyjnej, to jest art. 11, który nie stał się częścią Prawa wodnego z 2001 r. Zgodnie z art. 573 Prawa wodnego moc utraciła jedynie ustawa z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne z 2017 r. nie uchyliło więc art. 11 ustawy z dnia 2005 r. Dla jasności dodać należy, że zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisie uchylającym wyczerpująco wymienia się ustawy, które ustawa uchyla; nie poprzestaje się na domyślnym uchyleniu poprzedniej ustawy przez odmienne uregulowanie danej sprawy w nowej ustawie. Takiej regulacji, to jest przepisów uchylających art. 11 ustawy z 2005 r. nie zawiera ustawa Prawo wodne z 2017 r., w związku z powyższym przepis ten obowiązuje. (...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja ta nie posiada charakteru konstytutywnego, a deklaratoryjny. Zauważyć należy, że we wcześniejszym orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym pojawiały się poglądy o konstytutywnym charakterze decyzji dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Obecnie zaś przeważa jednolita koncepcja o deklaratoryjnym charakterze tego rodzaju decyzji (por. uchwała NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt IIOPS 2/11; wyroku NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 51/14; wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK1120/14; wyroku WSA w Warszawie z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2756/15 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK1730/10, publ. Lex nr 1152017). Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny ze skutkiem prawnym ex tunc. Data wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest datą, od której przestaje ono obowiązywać. W rozpoznawanym przypadku jest to 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter deklaratoryjny; czyli potwierdza wygaśnięcie uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, zaś skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa, za czym przemawia wykładnia językowa art. 11 ustawy z 2005 r. ("wygasają"). Zwrócić bowiem należy uwagę, że akty konstytutywne tworzą, zmieniają lub uchylają stosunki prawne. Mają one charakter twórczy, nowa sytuacja prawna powstaje nie z mocy ustawy, ale z mocy opartego na ustawie aktu administracyjnego. Obowiązują one ex nunc. Akty deklaratoryjne same nic nowego nie tworzą w porządku prawnym, potwierdzają jedynie w sposób wiążący, że w danej sytuacji wynikają z ustawy określone prawa i obowiązki. W tych aktach tkwi także element twórczy, kształtujący, albowiem dopiero od chwili wydania takiego aktu adresat może skutecznie powoływać się na swoje prawo (por. M. Kasiński, Akty administracyjne - pojęcie i rodzaje, [w:] M. Stahl (red.), Prawo administracyjne, pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, wyd. 7, Warszawa 2019, s. 556). Z takim właśnie deklaratoryjnym charakterem decyzji dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego mamy do czynienia rozpoznawanej sprawie, albowiem decyzja dotycząca pozwolenia wodnoprawnego wygasa w wyniku ziszczenia się warunku wskazanego w ustawie. Wydana w tej sprawie decyzja może jedynie potwierdzić zaistniały w sprawie stan prawny."

Organ podniósł ponadto, iż kwestia dotycząca posiadania przez Spółkę przymiotu następcy prawnego Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenia wodnoprawnego ,była przedmiotem odrębnej decyzji ostatecznej Dyrektora RZGW we W. PGW WP z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr [...] od której Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Jednakże – w ocenie organu - wynik tej sprawy nie ma wpływu na fakt, iż Strona korzystała w okresie od 01.10.2023 r. do 31.12.2023 r. z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej w N. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego.

W związku z tym, mając na uwadze ustaloną Stronie, na podstawie art. 272 ust. 3 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty zmiennej w kwocie 968 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...]. należało naliczyć opłatę podwyższoną, która zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 stanowi 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchownych. W oparciu o tą regulacje prawną naliczono opłatę podwyższoną w wysokości 4.840,00 zł.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 130, poz. 1087) poprzez błędne jego zastosowanie w skutek uznania, że pozwolenie wodnoprawne wygasło z mocy prawa po 20 latach licząc od daty uprawomocnienia się decyzji, podczas gdy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. oparta o przepis art. 11 ustawy nowelizacyjnej 2005 r. ma charakter konstytutywny, co oznacza, że pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja stwierdzająca jego wygaśnięcia;

- przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7. art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 i art. 136 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (dalej "k.p.a.") w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, a tym samym nie wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego, co spowodowało wadliwe przyjęcie, że Spółka nie posiada przymiotu następcy prawnego Z. SA [...] w N.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik Spółki podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze. Dodatkowo wskazał, iż mając na uwadze oś sporu możliwe jest również, że kwota opłaty zmiennej została wyliczona nieprawidłowo, jednocześnie oświadczając, że w dniu rozprawy nie jest w stanie wskazać, w jaki sposób i w jakiej kwocie winna być ustalona prawidłowa wysokość należnej opłaty zmiennej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Nysie z 4 czerwca 2024 r. w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej w kwocie 4.840,00 zł za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej w N. w IV kwartale 2023 r.

Stosownie do przepisu art. 273 ust. 1 ustawy Prawo wodne, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne).

Zgodnie z art. 267 ustawy Prawo wodne, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami należą m.in.:

1) opłaty za usługi wodne i

2) opłaty podwyższone.

Opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1). Przy czym za pobór wód do celów elektrowni wodnych opłaty stałej nie ponosi się (art. 270 ustawy Prawo wodne).

W myśl ust. 16a art. 272 ustawy Prawo wodne podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne za pobór wód do celów elektrowni wodnych jest obowiązany przekazywać Wodom Polskim deklaracje kwartalne o ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, zgodnie z wzorem zamieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Wód Polskich, w terminie 14 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Zawartość tej deklaracji określa ust. 16b.

W przedmiotowej sprawie Spółka w deklaracji (oświadczeniu) z 12 stycznia 2023 r., określiła obiekt energetyki wodnej, którego ona dotyczy, a także ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej za wskazany kwartał w wartości za wskazany kwartał w wartości 780,297 MWh.

Na tej podstawie Zarząd Zlewni decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r. ustalił Spółce opłatę zmienną za usługi wodne za IV kwartał 2023 r. - za pobór powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...]. w kwocie 968 zł jako sumę iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów elektrowni wodnych (1,24 zł - za 1 MWh) i ilości wyprodukowanej energii elektrycznej, uwzględniając jednostkową stawkę opłaty zmiennej określoną w § 5 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2473).

Następnie organ w odrębnym postępowaniu, po nieuwzględnieniu reklamacji ustalił Spółce zaskarżoną obecnie decyzją opłatę podwyższoną za usługi wodne za IV kwartał 2023 r. polegające na poborze wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...]. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Opłata została obliczona w wysokości 4.840,00 zł – czyli w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...], za IV kwartał 2022 r. w wysokości 968 zł.

Określenie wysokości opłaty podwyższonej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 3, art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne oraz § 5 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2022 poz. 2438).

Zgodnie z art. 272 ust. 3 Prawa wodnego wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej.

Z § 5 ust. 1 pkt. 37 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego dla celów elektrowni wodnych wynosi 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za bezzwrotny pobór 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej.

Zgodnie zaś z art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wysokość opłaty podwyższonej w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Opłata podwyższona została prawidłowo obliczona zgodnie z dyspozycją przepisu art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

Analizując akta sprawy oraz mając na uwadze stan prawny ukształtowany ustawą Prawo wodne, należy podkreślić, że w ramach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest wyłącznie kontrola prawidłowości określenia wysokości opłaty podwyższonej, kwestia dysponowania ważnym pozwoleniem wodnoprawnym jest kluczowa dla ustalenia opłaty podwyższonej w drodze decyzji opartej na dyspozycji art. 281 ustawy Prawo wodne.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że sama ustawa Prawo wodne samodzielnie reguluje odrębny instrument finansowy o charakterze sankcji administracyjnej za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych lub podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego tj. konieczność poniesienia z tego tytułu opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1 lit. a ustawy Prawo wodne), w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Przy czym opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty zmiennej (ust. 2).

Kluczowe w sprawie znaczenie ma okoliczność, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, w obrocie prawnym nadal pozostawała ostateczna decyzja Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., [...]. Z ww. decyzji wynika m.in., że Skarżąca nie jest następcą prawnym podmiotu Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenia wodno prawnego. Dodatkowo w ramach tej decyzji za zasadne uznano umorzenie postępowania w przedmiocie wygaszenia powalenia wodnoprawnego udzielonego Z. S.A. [...] w N., wskazując na fakt utraty mocy obowiązującej tego pozwolenia wodnoprawnego, ze względu na jego wygaśnięcie z mocy prawa na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz innych ustaw.

W tym miejscu należy w pierwszej kolejności zauważyć, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która "istnieje" już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie. Data wydania (sporządzenia) decyzji zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone, choć nie wszystkie skutki prawne. Doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 k.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Po wtóre jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, , jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Zasadę tę ustanawia art. 16 kpa., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu administracyjnym są ostateczne. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co od tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Z kolej zasada trwałości decyzji administracyjnej powinna skutkować honorowaniem stanu prawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Oznacza to, że ani sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego,

Decyzje ostateczne mogą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego również w ramach postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 145 p.p.s.a. w sytuacji prawomocnego uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy..

Jak wynika z akt sprawy, co nie jest też w sprawie sporne, w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, nadal pozostawała w obrocie prawnym decyzja Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., [...].

Sąd ustalił także z urzędu, że do chwili obecnej nie została rozpoznana przez właściwy sąd administracyjny ( w tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu) złożona przez .T. Sp. z o.o. skarga na powyższą decyzję.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Zarządu Zlewni w Nysie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, podejmując zaskarżoną obecnie decyzję o ustaleniu podwyższonej opłaty, był w pełni uprawniony, a wręcz zobowiązany, do uwzględnienia w jego ramach, wynikającego ze wcześniejszej decyzji Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., , braku następstwa prawnego Skarżącej w stosunku do podmiotu Z. S.A. [...] w N., któremu decyzją z 17 października 2000 r. udzielono pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód rzeki N. jazem położonym, w km [...] do [...] m npm, poboru spiętrzonej wody i wykorzystania jej do produkcji energii elektrycznej przez istniejącą elektrownię wodną oraz odprowadzanie użytej wody bezpośrednio do koryta rzeki N. poniżej jazu.

. Ta zaś kwestia ma pierwszoplanowe znaczenie, dla samego dalszego stwierdzenia dokonywania przez Skarżącą w omawianym kwartale poboru wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Dopiero bowiem przesądzenie kwestii istnienia ewentualnego następstwa prawnego w odniesieniu do pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Z. S.A. [...] w N., powodować będzie konieczność, rozważenia w dalszej kolejności, czy doszło do jego wygaśnięcia z mocy samego prawa po upływie 20 lat od jego wydania, oraz czy zachodzi w tym względzie konieczność wydania odrębnej decyzji o jego wygaśnięciu i samego charakteru takiej decyzji- konstytutywnego czy deklaratoryjnego.

Podsumowując, konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że ponieważ dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tj. określania opłaty podwyższonej za okres IV kwartału 2023 r., znaczenie ma kwestia braku dysponowania przez Skarżącą w tym okresie ważnym pozwoleniem wodnoprawnym, zaś brak tego pozwolenia tym okresie wynika wprost z będącej nadal w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Dyrektora RZGW we W. PGW WP z 12 kwietnia 2024 r., [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Zlewni w N. PGW WP z 27 stycznia 2023 r., [...], organ prawidłowo dokonał jej ustalenia w ramach zaskarżonej decyzji, albowiem w dacie jej wydania istniały okoliczności objęte hipotezą normy prawnej zawartej w przepisie art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego tj. brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych do celów elektrowni wodnej [...].

Jedynie na marginesie Sąd wskazuje na art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. regulujący instytucję wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Nie stwierdzając zatem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.