Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 149/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

A. A. (dalej jako strona lub skarżący) działający przez pełnomocnika zaskarżył do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) z dnia 6 grudnia 2022 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia 6 lipca 2022 r., nr [...], wydaną przez Burmistrza Gminy K. (dalej jako organ I instancji) o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na żonę I. K. .

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu 16 grudnia 2021 r. strona wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. We wniosku strona oświadczyła, że jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz wymagającej opieki żony, która taką opiekę może sprawować i faktycznie sprawuje. W dniu 14 stycznia 2022 r. odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzja ta została następnie uchylona przez SKO w P. decyzją z dnia 27 maja 2022 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ustalono, że wnioskodawca jest obywatelem [...] posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" ważną do 8.06.2025 r. oraz jest mężem osoby wymagającej opieki I. K. , która zgodnie z orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] w Ł. . została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów od urodzenia, na stałe. Burmistrz wskazał na ponowny wywiad środowiskowy przeprowadzony w sprawie w dniu 13.06.2022 r. i przedstawił ustalenia wówczas dokonane, wyjaśniając, że wnioskodawca nie mówi po polsku, a całość była tłumaczona przez jego żonę, po czym dwukrotnie odmówił on podpisania wywiadu. Nadto organ I instancji zaznaczył, że I. K. wymaga pomocy osoby drugiej, ale podczas każdej wizyty pracownika socjalnego potrzeby jej nie były prawidłowo zabezpieczone przez męża. Wnioskodawca nie zrezygnował też z zatrudnienia, bowiem 2 umowy o pracę nie zostały mu przedłużone, od 25.05.2022 r. jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Od decyzji odwołanie wniósł A. A. domagając się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia. Decyzji zarzucił : błędne zastosowanie art.17 ust.5 pkt 2a u.ś.r. stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka oraz naruszenie prawa materialnego tj. art.17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez wnioskodawcę.

Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że warunki, jakie należy spełnić aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne określa ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Według Kolegium strona spełnia przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a mianowicie należy do kręgu "innych osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny".

Dalej organ odwoławczy argumentował, że z przepisów u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Co istotne, świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba, która zajmuje się osobą niepełnosprawną. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.

Kolegium zauważyło, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Wskazano, że w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie ma mowy o konieczności sprawowania całodobowej opieki. Musi ona być jednak stała, permanentna i regularna, a także sprawowana w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy. Wobec tego jedną z podstawowych przesłanek uprawniających danego wnioskodawcę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobiście przez niego świadczona opieka nad osobą niepełnosprawną, przy czym taka opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Oznacza to, że musi zachodzić bezpośredni i ścisły związek między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem go, a sprawowaną opieką.

Organ odwoławczy podał, że z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika, że mąż I. K. ma obywatelstwo [...], w Polsce posługuje się Kartą stałego pobytu wydane przez Wojewodę Ł. do 08.06.2025 r., nie mówi po polsku. Pracownik socjalny zaznaczył, że podczas wywiadu rozmawiał z p. I. K. , która przedstawiła wszystkie dane o rodzinie i poinformowała, że pod wskazanym adresem (wynajęte mieszkanie) zamieszkują od dnia 11.07.2021 r., małżeństwem są od stycznia 2012 r. (związek małżeński zawarli w [...]), a w Polsce mieszkają od 15.10.2012 r. Pracownik socjalny wskazał, że I. K. ma [...] lata, ma stwierdzoną [...] od urodzenia, była leczona z powodu obrzęków limfatycznych (ma spuchnięte nogi), ma stwierdzoną otyłość, która stopniowo narasta (obecnie nie jest leczona z otyłości), pobiera leki przeciwbólowe, ma wiele chorób współistniejących, tj. zakażenie układu moczowego, zapalenie nerek, chorobę nadciśnieniową z zajęciem serca, podczas wywiadu leżała w łóżku, jest pampersowana, myje się pod prysznicem i w misce, ma problemy z chodzeniem, w przemieszczaniu się z miejsca na miejsce, posiada balkonik i wózek inwalidzki (wstaje od czasu do czasu), a przy tym pomaga jej mąż, który ma [...] lat i na dzień dzisiejszy nie pracuje. Pani I. K. twierdzi, że jej mąż pracował w wielu miejscach, a od lipca 2020 r. nie pracuje, obecnie ww. jest zarejestrowany w PUP w P. jako osoba bezrobotna oraz dodała, że p. A. sprawuje nad nią opiekę (gotuje, sprząta, przynosi zakupy, załatwia wszystkie sprawy urzędowe). I. K. podczas wywiadu leżała w brudnej bieliźnie i pościeli, stan utrzymania czystości w mieszkaniu oceniono jako - brudne i zaniedbane, na łóżku walały się sterty brudnej odzieży, były brudne naczynia, wszystkie rzeczy nie miały swojego miejsca, w kuchni były stosy kartonów, okna w mieszkaniu były cały czas zasłonięte roletami, mieszkanie niewietrzone. Zdaniem pracownika socjalnego w ww. sytuacji, trudno było potwierdzić, czy p. A. faktycznie opiekuje się żoną, czy daje radę. Ponadto pracownik socjalny stwierdził, że p. I. K. nie jest zapisana w przychodni lekarskiej podstawowej opieki zdrowotnej, a powinna być leczona specjalistycznie. Nadto w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad żoną. W ocenie organu świadczona przez stronę opieka nad żoną nie ma charakteru ciągłego, gdyż może być wykonywana o różnych porach dnia np. przed lub po pracy. Stwierdzono, że strona w zasadzie nie wykonuje przy żonie czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, a jeśli je wykonuje to w sposób absolutnie nieprawidłowy. Strona względem żony nie wykonuje żadnych zabiegów pielęgnacyjnych (tj. nie masuje, nie używa żadnych kremów lub maści), nie dba o jej higienę. Stwierdzono zatem, że pomoc strony zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Jakkolwiek Kolegium nie kwestionuje, że sprawowana przez stronę opieka nad żoną ma charakter stały, to jednakże jest ona sprawowana w takim zakresie i w takiej formie, która nie wyklucza możliwości jednoczesnego wykonywania pracy. Szereg czynności związanych z opieką nad żoną strona może wykonać przed pracą lub po powrocie z niej.

Nie sposób też pominąć, zdaniem Kolegium, że strona była aktywna zawodowo. Wnioskodawca ostatni raz pracował przez kilka miesięcy w latach 2019/202, a w PUP zarejestrował się dopiero w maju 2022 r. W momencie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne pozostawał od ponad 1,5 roku bez pracy. Brak zatem było podstaw do przyjęcia, że opieka nad żoną stanowi przeszkodę do podjęcia przez niego pracy zawodowej, skoro jest sprawowana nieprawidłowo.

W skardze do tut. Sądu strona reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła organom:

1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

- naruszenie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakresi sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez wnioskodawcę;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia.

Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 u.p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Jak wskazuje na to przepis art. 133 § 1 u.p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dokonując zatem kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej sąd ocenia ją biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, który istnieje w chwili wydania decyzji. Sąd administracyjny nie jest przeto uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji, gdyż jego funkcje kontrolne są odmienne od celów i zadań organu odwoławczego, który w postępowaniu w drugiej instancji ma obowiązek ponownego rozpatrzenia i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami, Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego, ani materialnego.

Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z normami art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom zobowiązanym do alimentacji, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na podkreślenie zasługuje konstatacja, że samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystarcza dla określenia potrzeb osoby niepełnosprawnej w zakresie opieki, pielęgnacji czy wsparcia. Na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział bowiem specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobkową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.) w celu weryfikacji tych wątpliwości. Można dodać ponadto, iż stosownie do przepisu art. 23 ust. 4b u.ś.r., w przypadku, o którym mowa w ust. 4aa, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, jeżeli okoliczności te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.

Z kolei pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiało by się odbyć ze szkodą dla niej. Tymczasem, zakres opieki sprawowanej przez skarżącą oraz poszczególne czynności wykonywane w jej ramach, nie są na tyle angażujące, aby strona nie mogła podjąć choćby częściowego zatrudnienia.

Organ I instancji powołał się na przepisy: art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust.1b i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., stwierdzając, że zachodzi przesłanka negatywna do przyznania świadczenia. Nadto zaznaczono, że I. K. wymaga pomocy osoby drugiej, ale podczas każdej wizyty pracownika socjalnego stan ubioru, pościeli i mieszkania małżonków pozostawiał wątpliwości co do jakości sprawowania opieki przez wnioskodawcę. W ocenie pracownika socjalnego potrzeby I. K. nie były prawidłowo zabezpieczone przez męża. Organ zaznaczył też, że wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia, bowiem 2 umowy o pracę nie zostały mu przedłużone, a od 25.05.2022 r. jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Organ II instancji wskazał z kolei, że małżonek osoby niepełnosprawnej jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. bowiem spełnia przesłankę wynikająca z powołanego przepisu, gdyż należy do kręgu "innych osób", na których zgodnie z przepisami u.ś.r. ciąży obowiązek alimentacyjny.

W myśl art. 23 ust. 4aa u.ś.r. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1. organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu weryfikacji tych wątpliwości.

W dniu 17.12.2021 r. z wnioskodawcą został przeprowadzony wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że A. A. ma obywatelstwo [...], a w Polsce posługuje się Kartą stałego pobytu wydane przez Wojewodę Ł. do 08.06.2025 r., nie mówi po polsku. Pracownik socjalny zaznaczył, że podczas wywiadu rozmawiał z I. K. , która przedstawiła wszystkie dane o rodzinie i poinformowała, że pod wskazanym adresem (wynajęte mieszkanie) zamieszkują od dnia 11.07.2021 r., małżeństwem są od stycznia 2012 r. (związek małżeński zawarli w [...]), a w Polsce mieszkają od 15.10.2012 r. Pracownik socjalny wskazał, że I. K. ma [...] lata, ma stwierdzoną [...] od urodzenia, była leczona z powodu obrzęków limfatycznych (ma spuchnięte nogi), ma stwierdzoną otyłość, która stopniowo narasta (obecnie nie jest leczona z otyłości), pobiera leki przeciwbólowe, ma wiele chorób współistniejących, tj. zakażenie układu moczowego, zapalenie nerek, chorobę nadciśnieniową z zajęciem serca, podczas wywiadu leżała w łóżku, jest pampersowana, myje się pod prysznicem i w misce, ma problemy z chodzeniem, w przemieszczaniu się z miejsca na miejsce, posiada balkonik i wózek inwalidzki (wstaje od czasu do czasu), a przy tym pomaga jej mąż, który ma [...] lat i na dzień dzisiejszy nie pracuje. I. K. twierdziła, że jej mąż pracował w wielu miejscach, a od lipca 2020 r. nie pracuje, obecnie ww. jest zarejestrowany w PUP w P. jako osoba bezrobotna oraz dodała, że mąż sprawuje nad nią opiekę (gotuje, sprząta, przynosi zakupy, załatwia wszystkie sprawy urzędowe).

Pracownik socjalny zaznaczył, że I. K. podczas wywiadu leżała w brudnej bieliźnie i pościeli, stan utrzymania czystości w mieszkaniu oceniono jako - brudne i zaniedbane, na łóżku walały się sterty brudnej odzieży, były brudne naczynia, wszystkie rzeczy nie miały swojego miejsca, w kuchni były stosy kartonów, okna w mieszkaniu były cały czas zasłonięte roletami, mieszkanie niewietrzone. Zdaniem pracownika socjalnego w ww. sytuacji, trudno było potwierdzić, czy mąż faktycznie opiekuje się żoną, czy daje radę. Ponadto pracownik socjalny stwierdził, że I. K. nie jest zapisana w przychodni lekarskiej podstawowej opieki zdrowotnej, a powinna być leczona specjalistycznie.

W ocenie Kolegium materiał dowodowy wymagał uzupełnienia, a zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, pracownik socjalny przeprowadził drugi wywiad środowiskowy (w dniu 15.06.2022 r.). Potwierdzono wówczas, że mieszkanie wymaga porządkowania, sprzęty są brudne, wymagają mycia, a I. K. większość dnia spędza w łóżku, jest osobą otyłą i niewidomą, załatwia potrzeby fizjologiczne na krzesło toaletowe, które stoi na środku pokoju. Zaznaczono, że czasem porusza się sama po mieszkaniu, a wg jej oświadczenia mąż zakłada jej pampersa, pomaga wstać, myć się w misce, przygotowuje posiłki, które sama spożywa. Pracownik socjalny wskazał, że I. K. po raz ostatni była badana specjalistycznie w 2019 r., a u lekarza rodzinnego w styczniu 2022 r., w czasie wizyty była cierpiąca, narzekała na bóle stawów, rąk i nóg. Zdaniem I. K. ma zabezpieczoną opiekę ze strony męża, przy czym pracownik socjalny ocenił, że mieszkanie jest brudne, brudna jest pościel i bielizna podopiecznej, mieszkanie nadaje się do sprzątania, wietrzenia, wszędzie jest wiele zbędnych rzeczy, kartonów. Zaznaczono, że wnioskodawca pracował od 15.04.2019 r. do 14.01.2020 r.. a następnie od 30.04.2020 r. do 31.07.2020 r., ale umowy (odpowiednio o pracę i zlecenia) nie zostały przedłużone.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu słusznie uznały organy, że brak podstaw, do uznania, iż przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zostały spełnione w niniejszej sprawie. Wywiad środowiskowy ma kluczowe znaczenie dla oceny ww. przesłanek i wynika z niego, że A. A. nie sprawuje prawidłowo opieki nad niepełnosprawną żoną. Pracownik socjalny podczas każdej wizyty w mieszkaniu pp. O. zaobserwował brak porządku, a przede wszystkim to, że I. K. pozostawała w brudnej bieliźnie i ubraniach. Nawet jeśli mąż w pewnym stopniu pomaga żonie w codziennym funkcjonowaniu, to pomoc ta nie jest wystarczająca z punku widzenia potrzeb I. K. . Niepełnosprawna wymaga też specjalistycznego leczenia, któremu nie jest poddawana. Oceniając zatem całokształt sytuacji zdrowotnej i osobistej I. K. , ma rację organ zarówno I, jak i II instancji, że opieka A. A. nad żoną nie jest sprawowana należycie.

O prawidłowym sprawowaniu opieki nad osobą niepełnosprawną można mówić wyłącznie w przypadku, jeśli są zabezpieczone jej potrzeby, wynikające z wieku, stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej i osobistej. Obejmuje to nie tylko podstawowe czynności życiowe, w tym jedzenie, czynności higieniczne, ale też utrzymywanie otoczenia, w którym pozostaje osoba niepełnosprawna w należytym stanie, czystości, a nadto zapewnienie kontaktów z lekarzami. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, a zatem nie sposób przyjąć, że została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wbrew argumentom zawartym w skardze, organ odwoławczy nie kwestionował, że żona strony, jako osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, wymaga stałej opieki, a jedynie podważył zakres tej opieki.

Nie można też mówić po stronie wnioskodawcy o bezpośrednim związku przyczynowym pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą - niepełnosprawną żoną. Wnioskodawca po raz ostatni pracował przez kilka miesięcy w latach [...], a w PUP zarejestrował się dopiero w maju 2022 r. W momencie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne pozostawał od ponad 1,5 roku bez pracy. Jednocześnie nie ma podstaw, by przyjąć, że to opieka nad żoną stanowi przeszkodę do podjęcia przez niego pracy zawodowej, skoro jest ona sprawowana nieprawidłowo.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącego względem swojej żony jest niewystarczający, nieprawidłowy i pełen zaniedbań i jako taki nie wykluczał możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia przynajmniej w niepełnym wymiarze czasowym.

Nie zaistniał zatem związek przyczynowy pomiędzy wykonywanymi czynnościami, , a biernością zawodową skarżącego, niewywołaną ich realizacją. W związku z tym niespełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W takim stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 2 k.p.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego.