Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 4341/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 94 § 1 pkt 4, art. 124 § 1 i § 2, art. 126, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 10, art. 18
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 318/20 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 4 marca 2020 r., nr 3201-IEC2.711.13.2020.5 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 318/20, Wojewódzki

Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą

w G. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 4 marca 2020 r., nr 3201-IEC2.711.13.2020.5 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane

w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U.

z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 4 marca 2020 r., nr 3201-IEC2.711.13.2020.5 bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie nr 3217-SWW-3.720.9745.2019.TK z 3 stycznia 2020 r., podczas gdy zarzuty zawarte w zażaleniu uzasadniały uchylenie w całości postanowienia organu I instancji,

2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, gdyż skarżąca wykazała, iż organy I i II instancji w ww. postanowieniach bezzasadnie sprostowały istotne błędy zawarte we wcześniejszym postanowieniu, które nie mogły być uznane za oczywistą omyłkę pisarską, lecz przemawiały za uwzględnieniem zażalenia,

3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że postanowienia organów I i II instancji zawierają nieprawidłowe rozstrzygnięcia i uzasadnienia,

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku

z w związku z art. 113 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd I instancji błędnego uzasadnienia wyroku z 19 listopada 2020 r., w którym sąd wadliwie ocenił, że organy administracji I i II instancji zgodnie z prawem dokonały sprostowania błędu.

Zarzucając powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o:

1. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 318/20 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,

2. rozpoznanie skargi kasacyjnej od ww. wyroku na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a),

3. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego).

Pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie w odpowiedzi na skargę kasacyjną na podstawie art. 184 oraz art. 210 p.p.s.a. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

Na rozprawie w dniu 27 października 2023 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko i wnioski przedstawione w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości sprostowania postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym.

Na podstawie art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Stosownie do art. 126 k.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień.

Z treści art. 113 k.p.a. wynika, że sprostowanie może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w ww. przepisie są wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone ww. przepisem, może obejmować swoim zakresem jedynie wskazane błędy określane jako nieistotne. Uregulowana w art. 113 § 1 k.p.a. instytucja sprostowania zawartych w decyzjach (postanowieniach) oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie (por. wyrok NSA z 30 września 2008 r., I OSK 1502/07). Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarski – widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (por. wyrok NTA z 13 stycznia 1932 r., L. rej. 8334/30). Inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa (por. wyrok NSA z 21 września 2012 r., II OSK 940/11). Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., II OSK 2530/16). Sprostowaniu nie podlegają natomiast wady istotne, nie może ono prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego.

Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym, wskazanie w postanowieniu z 21 listopada 2019 r. pięciocyfrowego identyfikatora tytułu wykonawczego, różniącego się od właściwego jedynie pominięciem przed identyfikatorem cyfry "0" (na str. 5 wers 10 od dołu) należy przyjąć za oczywistą omyłkę. Błąd ten nie był istotny, można go było szybko i łatwo ustalić. Oczywistość tej nieprawidłowości znajdowała potwierdzenie w fakcie wskazania w pozostałej części postanowienia tj. zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu prawidłowego numeru tytułu wykonawczego – [...]. Nie ma podstaw do przyjęcia twierdzeń skarżącej, że naprawienie ww. błędu stanowiło merytoryczną korektę rozstrzygnięcia.

W związku z tym sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że organ egzekucyjny nie naruszył art. 113 § 1 k.p.a. Konsekwentnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty zawarte w pkt 1-3 skargi kasacyjnej.

Bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy pozostają wskazywane przez skarżącą kwestie związane z postępowaniem wymiarowym, postępowaniem w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz postępowaniem egzekucyjnym. Nie odnoszą się one w żaden sposób do istoty zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane dla postanowienia, w tym zarówno uzasadnienie prawne, jak i faktyczne. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił argumentów, które pozwalałyby na uwzględnienie zarzutów naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W sprawie nie ma również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się dokonując weryfikacji postanowienia w zakresie sprostowania oczywistej omyłki i podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie umożliwia zatem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

SWSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska SNSA Stanisław Bogucki SNSA Jacek Pruszyński [pic]