Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 696/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2024 poz 475
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr S-V.8640.47.2024.AD w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 18 kwietnia 2024 r. nr S-V.8640.47.2024.AD wydana w przedmiocie odmowy uznania M. N. (dalej: "skarżąca") za osobę bezrobotną od dnia 14 grudnia 2023 r.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 475 – dalej: "ustawa") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a.").

Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy 14 grudnia 2023 r. skarżąca złożyła do Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) w R. wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny.

W toku prowadzonego postępowania Starosta ustalił, że wnioskodawczyni pełni funkcję Prezesa Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "T". Pismem z 18 grudnia 2023 r. organ wezwał skarżącą do złożenia oświadczenia i przedstawienia wszystkich dowodów na potwierdzenie zakresu i przedmiotu działania Spółki, ilości zatrudnionych osób, osiąganego wynagrodzenia, wykonywanych czynności i zadań oraz otrzymaniu przez spółkę wsparcia finansowego ze środków Funduszy Unijnych na rozwój przedsiębiorstwa. Ponadto zwrócił się do ZUS czy skarżąca podlega ubezpieczeniom społecznym jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Strona jako uzupełnienie załączników do wniosku o dokonanie rejestracji jako osoba bezrobotna lub poszukująca przesłała zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach/świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia. Strona przesłała także oświadczenie, z którego wynika m. in., że Spółka prowadzi działalność z zakresu usług księgowych, ma zawartą umowę B2B na świadczenie usług, nie otrzymała wsparcia na prowadzenie działalności ze środków Funduszy Unijnych. Na dzień złożenia oświadczenia obowiązki skarżącej jako Prezesa Zarządu sprowadzały się do podpisywania dokumentów, sprawozdania finansowego oraz jeżeli będzie taka potrzeba reprezentowania spółki przed sądami lub urzędami skarbowymi.

Starosta R. decyzją z 13 marca 2024 r. nr PE.710.2.35.6.2023.2024/JT odmówił uznania M. N. za osobę bezrobotną od dnia 14 grudnia 2023 r.

Organ wskazał, że odwołująca pełniąc funkcję Prezesa Zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie wypełnia ustawowej definicji bezrobotnej, gdyż nie wykazuje pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Ustanowienie prokury nie zwalnia członka zarządu z obowiązku reprezentacji i prowadzenia spraw spółki z o.o. Nie jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem M. N. złożyła odwołanie. Podkreśliła, że powołane przez organ orzecznictwo sądów administracyjnych nie może stanowić podstawy do odmowy uznania ją za osobę bezrobotną, gdyż każda sprawa ma indywidualny charakter. Wskazała również, że z bogatego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że samo pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego nie może być okolicznością zaprzeczającą gotowość owego członka zarządu do podjęcia zatrudnienia. Jeżeli osoba taka nie osiąga z tego tytułu żadnego przychodu i nie podlega ubezpieczeniom społecznym oraz oświadcza, że jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia to może uzyskać status osoby bezrobotnej o ile spełnia pozostałe warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Wskazaną na wstępie decyzją z 18 kwietnia 2024 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewoda uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielił stanowisko organu I instancji, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Realizacja obowiązków wynikających z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki, przypisanych członkowi zarządu przez kodeks spółek handlowych powoduje, że osoba ta ma ograniczoną gotowość do podjęcia pracy, a zatem nie spełnia przesłanek pozwalających na uzyskanie statusu bezrobotnego.

Zdaniem organu odwoławczego M. N. nie może deklarować gotowości do podjęcia zatrudnienia pełniąc funkcję Prezesa Zarządu "T." spółka z o.o. Deklaracja taka może bowiem opierać się jedynie o subiektywne przekonania co do tego, jak w przyszłości funkcjonować będą podmioty, które reprezentuje. Spółka "T." to podmiot aktywny (mogący prowadzić działalność gospodarczą), jej sytuacja może ulec zmianie w dowolnym momencie, powodując po stronie Zarządu, w tym Prezesa, konieczność zwiększenia zaangażowania w prowadzenie spraw tego podmiotu oraz w organizację jego działalności.

Jak zauważył Wojewoda skarżąca oświadczyła, że obecnie sprawy Spółki głównie spoczywają na prokurencie, a jej czynności ograniczają się do podpisywania dokumentów i składania corocznych sprawozdań finansowych. Organ nie zakwestionował, że w danej chwili takie czynności ze strony Prezesa Zarządu są wystarczające. Jednakże sytuacja ta może w każdej chwili ulec zmianie. Zarządzanie spółką nie sprowadza się tylko do sporządzania ww. dokumentów. Odpowiedzialność członków zarządu sprawia, że powinni oni nieustannie czuwać nad funkcjonowaniem spółki - zwłaszcza nad jej stosunkami z podmiotami zewnętrznymi. Złożenie podpisu na dokumencie stanowi jedynie końcowy etap procesu decyzyjnego, który zawsze wymaga wcześniejszej analizy sytuacji. "Aktywna" spółka prawa handlowego nie funkcjonuje w oderwaniu od świata zewnętrznego, ale nieustannie wchodzi w interakcje z różnymi podmiotami zewnętrznymi oraz organami państwowymi i samorządowymi. Potencjalnie mogą stać się one podstawą różnorakich roszczeń. Dlatego nie sposób przewidzieć kiedy może dojść do sytuacji wymagającej reakcji kierującego Spółką Prezesa Zarządu. Czas na taką reakcję też nie jest dookreślony, dlatego zdaniem organu nie można przyjąć, że nawet jak wystąpi konieczność działania Prezesa Zarządu w określony sposób, to będzie ona realizowana np. w wolnym czasie. Również nie można przewidzieć jakiego poziomu zaangażowania wymagać będą od odwołującej sprawy Spółki oraz jakie oferty pracy zostaną jej przedstawione przez organ zatrudnienia (w jakim wymiarze czasowym i w jakim systemie pracy). Od bezrobotnego wymaga się pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia.

W ocenie Wojewody organ I instancji prawidłowo ocenił, że subiektywne informacje dotyczące zakresu koniecznych do wykonania czynności, związanych z funkcją Prezesa Zarządu nie mogą stanowić podstawy do uznania, że ubiegająca się o status spełnia warunek pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wyjaśnił także, że nie jest rzeczą organu ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowym i kiedy, podejmuje jako prezes zarządu spółki i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jej pełną dyspozycyjność, czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy.

Wojewoda podkreślił, że stwierdzenie wykonywania przez odwołującą obowiązków prezesa działającej spółki z o.o. stanowiło dostateczną podstawę do uznania, że nie spełniła ona przesłanki gotowości do pracy. Wojewoda wyjaśnił też, że linia orzecznicza sądów administracyjnych w kwestii możliwości uzyskania statusu bezrobotnego przez członków zarządów spółek handlowych ewoluowała. Obecnie utrwalony jest pogląd, że członkowie zarządu aktywnych gospodarczo spółek nie wykazują pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, co stanowi przeszkodę do uzyskania statusu osoby bezrobotnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła M. N. Skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji. W jej ocenie nie zostało ustalone faktyczne zaangażowanie jej w działalność spółki. Ustalenia poczyniono jedynie na podstawie informacji ujawnionych w KRS. Organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn nie uwzględnił jej oświadczenia o zdolności i gotowości do podjęcia pracy. Zaznaczyła, że pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego nie wyklucza posiadania zdolności gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Skarżąca podkreśliła, że wydane decyzje powielają błędny pogląd, że samo pełnienie funkcji członka zarządu uniemożliwia uznanie danej osoby za bezrobotną. Z przepisów ustawy nie wynika, że w każdym przypadku członkostwo osoby w zarządzie spółki wyklucza możliwość uznania takiej osoby za bezrobotną. Konieczne jest w takich sprawach jednoznaczne ustalenie czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia.

Skarżąca podała, że rejestrując się w urzędzie pracy nie można osiągać przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia co oznacza, że nie ma zakazu całkowitego a jedynie ograniczenie. Jeśli osoba pełniąca funkcję w zarządzie spółki nie osiąga takiego przychodu oraz nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, to sam wpis spółki prawa handlowego do KRS nie stanowi podstawy do odmowy przyznania lub też pozbawienia statusu bezrobotnego. Wyjaśniła także, że spółka nie zatrudnia pracowników na umowę o pracę ani umowy z których wynika konieczność sprawowania bezpośredniego nadzoru lub wynikają z tego tytułu określone czynności np.: cykliczne składanie deklaracji do ZUS za daną osobę, osoba na umowie B2B sama odpowiada za rozliczenia spółek. Posiada dostęp do programu online i nie świadczy usług w siedzibie spółki. Spółka nie ma bezpośredniego kontaktu z firmami, gdyż nie świadczy usług doradczych a jedynie usługę księgową polegającą na rejestracji dokumentów księgowych. Spółka prowadzi działalność w bardzo okrojonym zakresie, jest to kilka mikro spółek. Do ich obsługi jest przydzielona osoba, która nie wymaga stałego nadzoru w wykonywaniu obowiązków a również nie powoduje zwiększenia ilości pracy w związku z tym. Prezes Zarządu kieruje pracami Zarządu Spółki, koordynuje działalność Spółki we wszystkich obszarach jej działalności, wykonuje funkcje kierownika zakładu pracy wobec pracowników Spółki innych niż członkowie Zarządu oraz reprezentuje Spółkę w jej stosunkach zewnętrznych. Spółka nie ma strony internetowej, nie poszukuje aktywnie nowych klientów, nie ma reklam, ani nie posiada numeru telefonu. Podpisuje sprawozdanie finansowe, ale w ramach usług online, dokumenty do urzędu skarbowego składane są online. W spółce powołany jest prokurent. Prezes to funkcja członka zarządu, który jest z mocy ustawy uprawniony do prowadzenia spraw spółki i reprezentowania. Skarżąca podtrzymała swoją gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu. Oświadczyła, że pełnienie funkcji prezesa zarządu nie wpływa na jej ośmiogodzinną dyspozycyjność, gdyż już wcześniej pracowała na dwóch etatach, co pozostało bez wpływu na funkcjonowanie spółek.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Poddawszy kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekającą o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną.

W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się to tego, czy skarżąca, jako prezes jednoosobowego zarządu spółki, mogła być jednocześnie uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu przepisów u.p.z. Organy, wskazując na treść definicji bezrobotnego z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., uznały, że taka możliwość w tym wypadku nie mogła wystąpić. Z tym stanowiskiem nie zgadza się skarżąca wskazując, że skoro nie podlega ubezpieczeniu społecznemu i nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji w zarządzie spółki oraz złożyła oświadczenie, że pozostaje w gotowości do podjęcia pracy, to brak było podstaw do odmowy zarejestrowania jej jako osoby bezrobotnej. Zwróciła też uwagę, że w spółce ustanowiono prokurenta – jest to prokura samoistna.

W opinii skarżącej nie nastąpiło ustalenie jej faktycznego zaangażowania w działalność spółki. Ustaleń dokonano jedynie na podstawie informacji ujawnionych w KRS. Organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn nie zostało uwzględnione jej oświadczenie strony o zdolności i gotowości do podjęcia pracy. Skarżąca twierdzi, iż pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego nie wyklucza legitymowania się zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Pojęcie gotowości do podjęcia zatrudnienia nie zostało zdefiniowane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z orzecznictwa zaś wynika, że taka gotowość jest równoznaczna z zamiarem i chęcią wykonywania pracy. Wskazuje się przy tym, iż nie mogą wystąpić żadne przeszkody po stronie osoby, aby świadczyć pracę. Sądy administracyjne zauważają, że warunek gotowości do podjęcia pracy musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z tego statusu. Nie można gotowości do podjęcia pracy rozumieć jako braku jakichkolwiek zajęć czy obowiązków. Osoba bezrobotna nie ma bowiem całkowitego zakazu podejmowania innych zajęć.

Zdaniem M. N. organy nie dokonały wystarczających ustaleń odnośnie sytuacji, w jakiej się znajduje. Decyzje powielają błędny pogląd, że samo pełnienie funkcji członka zarządu uniemożliwia uznanie danej osoby za bezrobotną. Z przepisów nie wynika, iż w każdym przypadku członkostwo osoby w zarządzie spółki wyklucza możliwość uznania takiej osoby za bezrobotną. Konieczne jest w takich przypadkach jednoznaczne ustalenie, czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Odmowa przyznania statusu bezrobotnego może nastąpić jedynie wtedy, gdy w konkretnym przypadku organ wykaże w sposób niewątpliwy, iż pełnienie funkcji w zarządzie spółki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia.

Skarżąca zaznaczyła, że rejestrując się w urzędzie pracy nie można osiągać przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia, co oznacza, iż nie ma zakazu całkowitego, a jedynie ograniczenie. Jeżeli osoba pełniąca funkcję w zarządzie spółki nie osiąga takiego przychodu oraz nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, to sam wpis spółki prawa handlowego do KRS nie stanowi podstawy do odmowy przyznania lub pozbawienia statusu bezrobotnego. Skarżąca wskazała, iż spółka nie zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę ani umów, z których wynika konieczność sprawowania bezpośredniego nadzoru lub określone czynności, przykładowo cykliczne składanie deklaracji do ZUS za daną osobę. Osoba w ramach umowy B2B sama odpowiada za rozliczenia spółek. Posiada dostęp do programu online i nie świadczy usług w siedzibie spółki. Podmiot nie ma bezpośredniego kontaktu z firmami, gdyż nie świadczy usług doradczych, a jedynie usługę księgową polegającą na rejestracji dokumentów księgowych. Skarżąca nadmieniła, że w jej przypadku nadzór w spółce jest niewielki, ponieważ spółka nie ma strony internetowej, nie poszukuje aktywnie nowych klientów, nie ma reklam ani nie posiada numeru telefonu. Skarżąca podpisuje sprawozdanie finansowe, jednak wszystko jest teraz w ramach usług online, także kontakt z urzędem skarbowym. W spółce były kontrole skarbowe, ale z uwagi na ich rozmiar odbywały się wyłącznie online, dokumenty przekazywano w formacie PDF, zaś wyjaśnienia na adres e-mail danego urzędnika skarbowego. W spółce powołany jest prokurent (prokura samoistna). Funkcjonowanie zarządu i prokurenta nie jest wyjątkowym rozwiązaniem, ale daje możliwość dzielenia się obowiązkami. Uprawnienia prokurenta są niemal tak szerokie jak uprawnienia członków zarządu spółki. W wyroku z dnia 09.11.2021 r. sygn. akt III FSK 2822/21 NSA podkreślił, że ustanowienie prokurenta należy uznać za właściwe zabezpieczenie na wypadek czasowej nieobecności członka zarządu.

Skarżąca zauważyła, iż w wydanej decyzji wyrażono obawę, że skoro obecnie spółka nie wymaga stałego nadzoru, to trudno stwierdzić jak sytuacja będzie wyglądała w przyszłości. A przecież można powołać innego prezesa. Aktualnie prokurent złożył wypowiedzenie z pracy. Może spółka zdecyduje się powierzyć mu tę funkcję. W opinii skarżącej nie można rozpatrywać sytuacji, które nigdy mogą się nie wydarzyć. Od grudnia do teraz złożyła trzy aplikacje na wolne stanowisko pracy jako główna księgowa. Nikt nie sugerował, że będąc prezesem w innej spółce, nie będzie mogła wykonywać obowiązków wynikających z ewentualnego zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. M. N. podtrzymała swoją gotowość do podjęcia pracy we wskazanym wymiarze, twierdząc także, iż pracowała już na dwóch etatach jednocześnie bez wpływu na funkcjonowanie spółek.

Analiza zarzutów skargi wskazuje na to, że skarżąca kwestionuje ustalenia faktyczne które legły u podstaw zaskarżonej decyzji, zarzucając brak wyjaśnienia, czy zakres czynności faktycznie wykonywanych przez nią jako prezesa zarządu Spółki uniemożliwiał uznanie, że pozostawała ona w gotowości do podjęcia pracy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. (który zawiera legalną definicję osoby bezrobotnej), bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnia wymogi wskazane w punktach a-m.

Podkreślić należy, że sposób skonstruowania przez ustawodawcę definicji bezrobotnego, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. - bezrobotny "oznacza to osobę (...) jeżeli:" wskazuje na to, że punktem wyjścia do ustalenia, czy dana osoba może być uznana za osobę bezrobotną jest spełnienie przesłanek z części wstępnej definicji bezrobotnego; jeżeli te przesłanki nie są spełnione - nieistotne jest, czy spełnione są przesłanki, określone w literach od a do m art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.

Bezrobotnym może być zatem jedynie osoba, która m.in. jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy lub osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy.

Wskazać należy, że zakres obowiązków i praw członków zarządu spółki wynika wprost z art. 201 § 1 k.s.h. (na który - wbrew twierdzeniom skargi - organy powołały się zasadnie), zgodnie z którym zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Przez prowadzenie spraw w doktrynie rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych (A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 121). Reprezentacja spółki to z kolei sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi (zob. A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 129). Do sfery tej należy więc zaliczyć czynności cywilnoprawne oraz występowanie spółki jako osoby prawnej przed organami administracyjnymi i sądami (M. Dumkiecz Małgorzata, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. k.s.h., LEX).

Wyżej wskazane uprawnienia i obowiązki dotyczą skarżącej. Kwestią niesporną było, że skarżąca - zarówno w dacie zarejestrowania się w PUP, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji-pełniła funkcję prezesa jednoosobowego zarządu spółki. Istotne zatem było, że mogła (a nawet powinna) wykonywać obowiązki prezesa zarządu spółki z o.o., skoro taką funkcję pełniła.

Skarżąca deklarowała gotowość do podjęcia pracy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy i nie można jej sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych, istniejących po stronie zainteresowanego. Nie można oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że będą badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1982/19 z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1078/21 i orzeczenia w nim powołane, z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 1264/21).

Mając na uwadze powyższe Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organów, że wykonywanie przez skarżącą obowiązków prezesa zarządu spółki prawa handlowego powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, także w niepełnym wymiarze. Stanowisko organów znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt I OSK 1056/23, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 4 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 1286/22, we Wrocławiu z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wr 503/22, we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wr 739/22).

Sąd aprobuje w pełni stanowisko organu odwoławczego, że jedynie rezygnacja z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. powoduje, że osoba pełniąca tę funkcję spełnia wymóg gotowości do podjęcia zatrudnienia.

Skarżąca zatem nie spełniała przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego. Nie zmienia tego subiektywna deklaracja skarżącej, że jest gotowa do świadczenia pracy.

Z tego powodu Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. przez jego błędną wykładnię. Z uwagi na wspomniany wyżej (wynikający z przepisów k.s.h.) zakres obowiązków prezesa zarządu spółki z o.o. nie można było przyjąć, że nie występują żadne przeszkody po stronie skarżącej - prezesa jednoosobowego zarządu spółki - aby świadczyć pracę. Pełnienie funkcji prezesa jednoosobowego zarządu spółki prawa handlowego przez skarżącą stoi w sprzeczności ze stałą i pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia, co jest warunkiem koniecznym do posiadania statusu osoby bezrobotnej.

Sąd nie podziela także żadnego z podniesionych w skardze zarzutów natury procesowej. W ocenie Sądu zebrany w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne jej okoliczności, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. (prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli, informowania stron, przekonywania). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., co pozwoliło organom obu instancji na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji - przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego - na prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Organy orzekające uzasadniły zajęte stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle dokonanych przez Starostę R. oraz przez Wojewodę Podkarpackiego ustaleń faktycznych skarżąca nie spełniła jednego z podstawowych warunków legitymowania się statusem bezrobotnego określonych przez prawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej.

Sąd w tym zakresie podziela w całości stanowisko przedstawione przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.