Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 410/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 3, art. 77 ust. 4 pkt 2, art. 77 ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 146
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. na akt Starosty K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu 1) uchyla zaskarżony akt; 2) zasądza od Starosty K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] Z.S. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, zwrócił się do Starosty Powiatowego w K. o zwrot kwoty 425 zł wraz z należnymi odsetkami tytułem nadpłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki [...] zarejestrowanego pod numerem [...].

W odpowiedzi Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu, działając z upoważnienia Starosty, pismem z dnia [...] Nr [...] odmówiła zwrotu żądanej kwoty. Poinformowano jednocześnie stronę, że opłata za wydanie karty pojazdu dla powyższego samochodu była pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r, Nr 108 poz. 98 ze zm.), § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. Nr 192, poz. 1878 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), które obowiązywały w dniu rejestracji. Zaznaczono, że rolą organu rejestrującego nie jest rozstrzyganie, czy obowiązujące przepisy są zgodne z Konstytucją, lecz ich stosowanie.

Kolejnym pismem z dnia [...], Z.S. ponownie wezwał Starostę do zwrotu kwoty 425 zł tytułem części opłaty za wydanie karty pojazdu.

Starosta [...] pismem z dnia [...] nr [...] odmówił żądaniu strony prezentując tożsame co uprzednio stanowisko.

W wyniku wniesionego przez stronę na powyższe pismo wezwania do usunięcia naruszenia prawa Starosta [...] w piśmie z dnia [...] podtrzymał swoje stanowisko.

W związku ze skargą Z.S. na akt Starosty z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Sądu Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/GI 975/10 odrzucił skargę na ten akt. Sąd stwierdził, że na tej samej podstawie faktycznej i prawnej strona dwukrotnie zwróciła się o zwrot części uiszczonej opłaty. Na pierwsze wezwanie stronie została udzielona odpowiedź odmowna z dnia [...] i to pismo stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na który po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona mogła wnosić skargę. Organy wadliwie natomiast potraktowały pismo skarżącego z dnia [...] jako skuteczne i dopuszczalne wezwanie do zwrotu części opłaty i podjęły procedowanie. W ocenie Sądu skierowanie skargi w stosunku do odmowy wydanej w wyniku rozpoznania kolejnego pisma skarżącego jest niedopuszczalne. Wskazał również Sąd na brak podstaw do zakwalifikowania pisma strony z dnia [...] jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktu Starosty z dnia [...]. Sąd stwierdził jednocześnie, że odrzucenie skargi nie rodzi negatywnych skutków dla skarżącego, gdyż odmowa Starosty udzielona pismem z dnia [...] nie zawierała prawidłowego pouczenia o przysługujących środkach prawnych. Sąd wskazał, że wyrażając wolę zaskarżenia aktu Starosty z dnia [...] skarżący powinien w pierwszej kolejności wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, składając z wezwaniem wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia Sądu wraz z uzasadnieniem.

Postanowieniem z dnia [...] Wicestarosta [...] przywrócił Z.S., na jego wniosek z dnia [...], termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa od decyzji zawartej w piśmie Starosty [...] dnia [...] nr [...], odmawiającej uwzględnienia wniosku o zwrot kwoty 425 zł tytułem niesłusznie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu nr rej. [...]

Jednocześnie w piśmie z dnia [...], doręczonym stronie w dniu [...], podtrzymano stanowisko w kwestii odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu przedstawione w piśmie z dnia [...], ponownie wskazując, że jej pobranie nastąpiło na podstawie obowiązującego prawa.

W skardze wniesionej w dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.S. zakwestionował odmowę zwrotu żądanej części opłaty za wydanie karty pojazdu wraz z ustawowymi odsetkami, zarzucając tej odmowie naruszenie art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym oraz art. 8 k.p.a. W ocenie skarżącego stanowisko organu nie może stanowić zgodnego z prawem rozstrzygnięcia co do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu z powodu uznania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 niekonstytucyjności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Stwierdził, że na podstawie tego niekonstytucyjnego rozporządzenia, bo wydanego z przekroczeniem granic delegacji ustawowej, nastąpiło pobranie opłaty w wysokości zawyżonej, co uzasadnia żądanie jej zwrotu. Zdaniem skarżącego, w tych okolicznościach odmowa zwrotu części opłaty stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz stanowionego przez te organy prawa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Skarżący domagał się więc uchylenia aktu odmowy zwrotu opłaty i ustalenia uprawnienia do otrzymania zwrotu nienależnie pobranej opłaty oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, iż opłaty z tytułu wydawania kart pojazdu pobierane były do dnia 14 kwietnia 2006 r. w wysokości 500 zł wynikającej z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W dniu 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. akt U 6/04 uznał, iż powołany przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 3 w związku z art. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Trybunał w wyroku tym określił termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu na dzień 1 maja 2006 r. Uznał zatem, że do tego czasu przepis ten może funkcjonować, a organy administracji powinny go stosować. Tym samym opłata została pobrana od skarżącego w dniu [...] w wysokości prawidłowej, w czasie obowiązywania rozporządzenia. Zaznaczono jednocześnie, że rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ustalono nową wysokość opłaty na kwotę 75 zł. Podkreślono, że Starosta wykonywał obowiązki wynikające z przepisów prawa i zaniechanie poboru opłaty w wysokości wynikającej z rozporządzenia z 28 lipca 2003 r. było niemożliwe i niezgodne z obowiązującym rozporządzeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Mając na względzie ugruntowane już stanowisko judykatury, podzielane w pełni przez Sąd, należy przyjąć, iż o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty był w sprawie indywidualnej, został skierowany do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego. W myśl natomiast art. 146 § 1 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Oceniając dopuszczalność skargi rozważenia wymagało, czy mieści się ona we wskazanym zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu

uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA z 2008 r., Nr 2, poz. 21). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie wskazanego przepisu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt4 P.p.s.a.

Odnośnie formalnej dopuszczalności skargi należy stwierdzić, że stosownie do art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Sąd stwierdza, że warunki formalne do rozpoznania skargi na akt Starosty [...] zostały spełnione, gdyż skarga została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, w związku z przywróceniem skarżącemu terminu do dokonania tej czynności. Ponadto skarga została wniesiona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu biegnącego od daty doręczenia odpowiedzi na wezwanie (art. 52 § 3 P.p.s.a.).

Wobec tego zaistniały podstawy do merytorycznej oceny aktu Starosty [...] z dnia [...], którym odmówiono skarżącemu dokonania zwrotu części uiszczonej przez niego kwoty tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...].

W tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze. zm.) kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą, przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, właściwy w sprawach rejestracji starosta. Stosownie do treści ust. 4 tego artykułu, minister właściwy do spraw transportu upoważniony został m.in. do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu. Jednocześnie w ust. 5 cytowanego artykułu ustawodawca ograniczył autonomię ministra wskazując, iż ustalając w rozporządzeniu wysokość opłat za wydanie karty pojazdu należy uwzględnić znaczenie tego dokumentu dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. W oparciu o wskazaną wyżej delegację Minister Infrastruktury wydał przywołane wcześniej rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. W myśl § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierać miał opłatę w wysokości 500 zł. Rozporządzenie to obowiązywało w czasie rejestracji samochodu marki [...] nr rej. [...].

Wymieniony przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia został w dniu 17 stycznia 2006r. wyrokiem w sprawie o sygn. akt U 6/04 uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł jest zawyżona, albowiem nie uwzględnia ustawowych wytycznych do określenia wysokości tej opłaty zawartych w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający rozporządzenie nie jest bowiem umocowany do działania poza granicami upoważnienia, dla realizacji założeń w ustawie przemilczanych. Pomimo to ustalając wysokość opłaty nie ograniczył się do uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, lecz ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca w udzielonej Ministrowi delegacji nie przewidział. Trybunał Konstytucyjny wskazał też, iż opłata charakteryzuje się wprawdzie cechami podobnymi do podatku, jednak w przeciwieństwie do podatków jest świadczeniem ekwiwalentnym. W sytuacji zatem gdy znacznie przewyższa ona wartość faktycznie świadczonej usługi nabywa cechy podatku. W konsekwencji, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, nie pozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP, gdyż ustanowiono w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi – daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu – bez pozbawiania powiatów odpłatności za ich czynności – nowej regulacji, zgodnej z postanowieniami Konstytucji.

Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę zwrócić trzeba uwagę, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP nie oznacza, iż w okresie dalszego pozostawania w obrocie prawnym przepis ten jest objęty domniemaniem legalności. Przeciwnie, w świetle treści uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego niewątpliwym jest, iż zakwestionowany przepis stanowił od chwili jego wydania przepis niekonstytucyjny, wykraczający poza zakres udzielonej przez ustawodawcę delegacji. Wskazana przez Trybunał data odnosi się jedynie do utraty mocy obowiązującej przepisu, nie zaś do jego oceny jako niekonstytucyjnego. Odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie oznacza jednak, że do daty odroczenia jest on zgodny z Konstytucją, a od tej daty staje się niezgodny. Przepis uznany za niekonstytucyjny ma ten charakter od dnia jego wydania. Samo odroczenie orzeczenia ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2007 r. OSNP 2008, z 5-6, poz. 61; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 290/09, z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1242/08). Zwrócić trzeba także uwagę na fakt, iż odroczenie wejścia w życie orzeczenia Trybunału, w przypadku, gdy dotyczy normy zawartej w akcie podustawowym, nie stanowi dla sądu administracyjnego przeszkody do odmowy jego stosowana, gdy jest on niezgodny z Konstytucją i ustawą, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Jak już wyżej wskazano, przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07 oraz z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1242/08).

Wracając do meritum sprawy wskazać przyjdzie, że wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny ocenę kwestionowanego przepisu rozporządzenia skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości.

Zgodnie z art. 173 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Inaczej jednak została ukształtowana relacja względem władzy ustawodawczej sądów, a inaczej Trybunału. O ile Trybunał Konstytucyjny jest organem kontroli także władzy ustawodawczej, o tyle sędziowie orzekający w sprawach indywidualnych podlegają Konstytucji i ustawom. W myśl art. 178 Konstytucji sędziowie w zakresie sprawowania swego urzędu są niezawiśli podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, iż sędziowie orzekający w danej sprawie związani są jedynie aktami rangi ustawowej. Zgodnie w zasadzie przyjmuje się, zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. W relacji zatem do aktów stanowiących przez władzę wykonawczą, związanie sądów tymi aktami nie istnieje. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. U 2/97, Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (por: w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00, w: ONSA z 2001 r. Nr 2, poz. 63; z 15 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20-22/00, w: ONSA z 2001 r. Nr 3, poz. 104; z dnia 22 maja 2000 r. sygn. OPS 3/00, w: ONSA z 2000 r. Nr 4, poz. 136; czy w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05, z 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 522/11).

Dokonując zatem takiej właśnie, opartej, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji, samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów inkryminowanego rozporządzenia skład orzekający stwierdził, że § 1 ust. 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W ocenie Sądu, upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 5 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie uprawniało bowiem Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości

opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej rzeczywiste znaczenie tego dokumentu dla rejestracji pojazdu oraz koszt związany z drukiem i dystrybucją karty.

Konsekwencją uznania przez tutejszy Sąd przepisu za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ administracji publicznej stanowi ustalenie, że poddany kontroli akt podjęty został z naruszeniem prawa. Organ odmówił bowiem skarżącemu zwrotu części uiszczonej przy rejestracji pojazdu w dniu [...] opłaty pomimo faktu, iż jej pobranie w wysokości 500,00 zł nastąpiło na mocy przepisu wykraczającego poza zakres udzielonego Ministrowi Infrastruktury upoważnienia, w wysokości zawyżonej w stosunku do wskazań zawartych w art. 77 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Nadmienić jeszcze należy, że wyrażony przez Sąd w niniejszej sprawie pogląd i ocena prawna co do odmowy zwrotu przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu są konsekwentnie i powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, a skład orzekający nie znalazł podstaw i argumentów, które mogłyby uzasadniać zmianę tego stanowiska (por. m. in. wyroki tut. Sądu z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/GI 353/08; z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt SA/GI 545/09 oraz z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/GI 108/10; wyroki WSA w Gdańsku z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 450/08 oraz III SA/Gd 455/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 389/09; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 330/09; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 589/09, I OSK 591/09, I OSK 1204/09, I OSK 1354/09 i z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 557/09, z dnia 11 sierpnia 2011 r. I OSK 228/11).

Niezależnie od powyższego zwrócić przyjdzie uwagę na pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08. W wyroku tym NSA uznał, że jeżeli została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie jest to decyzja administracyjna tylko czynność administracyjna w postaci pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, to w takiej sytuacji trzeba zastosować "inne środki", do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Tym środkiem jest właśnie możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za kartę pojazdu. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której nastąpiłaby utrata ochrony jednostki zagwarantowanej w ust. 4 art. 190 Konstytucji. Przepis ten rodzi bowiem prawo do kwestionowania rozstrzygnięć ukształtowanych na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jeszcze przed orzeczeniem Trybunału stwierdzającego taka niekonstytucyjność. Aprobując tak postawiona tezę stwierdzić należy, że przemawia ona dodatkowo za koniecznością uchylenia kontrolowanego aktu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] winien ustalić w jakiej wysokości skarżący powinien był uiścić opłatę za wydanie karty pojazdu, kierując się przy tym kryteriami wynikającymi z art. 77 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a następnie zwrócić skarżącemu uiszczoną kwotę wartość tę przewyższającą. Należy mieć przy tym na uwadze, że na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, wysokość tej opłaty określono na kwotę 75 zł. Aczkolwiek wysokość tej nowej opłaty nie sposób wprost przenieść na grunt niniejszej sprawy, to jednak należy się kierować tymi samymi kryteriami. Nie jest przy tym wykluczone dochodzenie roszczenia o zapłatę przed sądem powszechnym, o ile organ administracji nie dokona zwrotu nadpłaty (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/37).

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do żądania uznania uprawnienia wyjaśnić przyjdzie, że w świetle regulacji zawartej w przepisie § 2 art. 146 P.p.s.a. zawarcie w wyroku takiego orzeczenia jest fakultatywne. O kosztach postępowania, na które składa się wpis, orzeczono na wniosek skarżącego zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 , art. 209 powołanej ustawy.