Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2151/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 10 ust 1 i 10 ust 3
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art 141 par 4, art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 260/10 w sprawie ze skargi A. D. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. D. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 260/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał, iż decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach odmówił A. S. wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) - po rozpoznaniu odwołania A. S. - decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził m.in., że z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, że organy Policji wydają pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie uzasadniają jego wydanie, tzn. gdy wnioskodawca dowiedzie istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia i zdrowia. A. S. wniosek uzasadniła prowadzeniem działalności gospodarczej i bardzo częstym przewożeniem znacznych kwot pieniężnych, a nadto obawą o bezpieczeństwo własne oraz córki, którą samotnie wychowuje. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, iż przedstawione przez wnioskodawczynię argumenty nie uzasadniają wydania pozwolenia na broń. Przekonanie A. S. o grożącym niebezpieczeństwie ma subiektywny charakter, co potwierdza jej oświadczenie, iż o pozwolenie na broń ubiega się prewencyjnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem "przepisów prawa, przez ocenę posiadającą cechy dowolności oraz uogólnioną argumentację nie powołującą i nie uzasadniającą konkretnej sytuacji skarżącego (art. 10 ustawy o broń i amunicji)".

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną. Sąd przytoczył przepis art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w następujących celach: ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Zdaniem Sądu, z przepisu art. 10 ust. 1 tej ustawy wynika, iż okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Ocena zaś, czy obecnie takie szczególne zagrożenie dla skarżącej występuje, należy do organów Policji. Organy Policji, dokonując tej oceny, kierują się posiadaną z urzędu wiedzą dotyczącą bezpieczeństwa powszechnego, w tym bezpieczeństwa lokalnego. Jeżeli stwierdzają, że zagrożenie życia lub zdrowia osoby wnioskującej o udzielenie pozwolenia na broń bojową do ochrony osobistej nie przekracza istotnie takiego zagrożenia w relacji do innych osób, wówczas decyzja odmowna jest uzasadniona.

W ocenie Sądu prowadzenie działalności zawodowej (gospodarczej) nie stanowi o szczególnym zagrożeniu życia osób wykonujących taką działalność. Sąd podkreślił, iż organ w zaskarżonej decyzji dokonał właściwej oceny zagrożenia życia lub zdrowia skarżącej i jej córki. Zasady, wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, określają ścisłą reglamentację broni, jako że uprawnienie do jej posiadania nie zostało zaliczone do wolności i praw obywatelskich określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów, deklaruje bardzo wiele osób, a to nie oznacza obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1857/01, wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1825/06). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd wskazał, iż zagrożenie życia lub zdrowia, uzasadniające wydanie pozwolenia na broń, musi być obiektywne, aktualne i realne, a przede wszystkim ponadprzeciętne w konkretnym środowisku. Zdaniem Sądu sam fakt, że skarżąca odczuwa zagrożenie związane ze swoją osobą i córki, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania obiektywnego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia, co wykazały organy obu instancji. Sąd zaznaczył, że skarżąca, aby zminimalizować stan ewentualnego zagrożenia, na co wskazały organy Policji, może podjąć działania polegające m.in. na zlecaniu przewozu pieniędzy wyspecjalizowanej firmie, jak również zatrudnić ochronę osobistą dla siebie i córki. Firmy prowadzące tego typu działalność zatrudniają m.in. pracowników, którzy posiadają zezwolenie na broń palną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S., reprezentowana przez radcę prawnego Zdzisława K.

Na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2004 r. Nr 52 poz. 525 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie uzasadniają wydania jej pozwolenia broń,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestii potrzeby ochrony mienia skarżącej jako przesłanki uzasadniającej wydanie jej pozwolenia na broń.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu kasacyjnej podniesiono, iż Sąd skoncentrował się jedynie na kwestii istnienia zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącej, stwierdzając, iż fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej nie stanowi o szczególnym zagrożeniu życia lub zdrowia skarżącej i jej córki. Sąd nie rozważył bliżej kwestii istnienia potrzeby ochrony mienia skarżącej, ograniczając się do sugestii aby do konwojowania mienia zatrudniła wyspecjalizowaną firmę, a tym samym przyznając, iż istnieje potrzeba ochrony mienia skarżącej. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż osoba przewożąca znaczne kwoty pieniężne jest szczególnie narażona na ryzyko napadu rabunkowego. Jest to fakt obiektywny, gdyż prawdopodobieństwo dokonania napadu na taką osobę jest o wiele większe niż na osobę, która nie przewozi znacznych kwot pieniężnych. Skoro więc skarżąca dysponuje mieniem o znacznej wartości i często go transportuje, to istnieje uzasadniona potrzeba ochrony tego mienia, a co za tym idzie zachodzi przesłanka do wydania pozwolenia na broń, wymieniona w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że pozwolenie na broń może być wydane jedynie w przypadku szczególnego i ponadprzeciętnego w danym środowisku zagrożenia życia lub zdrowia lub mienia. Wskazała, iż ustawodawca nie użył takich sformułowań w treści przepisu art. 10 ust. 1 i art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Skarżąca zarzuciła, iż Sąd pierwszej instancji, wskazując na brak spełnienia tych przesłanek, jako powód oddalenia skargi, wprowadził dodatkowe pozaprawne kryteria przyznawania prawa do posiadania broni. Tym samym, wydając zaskarżony wyrok, Sąd oparł się na zawężającej wykładni przepisów art. art. 10 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego M. S., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie uznał, że okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy oraz, że zagrożenie to musi być obiektywne, aktualne i realne, a przede wszystkim ponadprzeciętne w konkretnym środowisku. Pod pojęciem "ponadprzeciętnego zagrożenia" należy bowiem rozumieć szczególne i realne narażenie wnioskodawcy na niebezpieczeństwo zamachu na życie bądź utraty zdrowia, czyli niebezpieczeństwo to musi być nadzwyczajne, rzadkie, wyjątkowe i wykraczające poza ustalone normy. Z dyspozycji art. 10 ust. 1 ustawy wynika, iż organy Policji mają obowiązek wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się wnioskodawca uzasadniają jego wydanie. Organy Policji nie mogą więc co do zasady kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń; mają natomiast prawo swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną. Zdaniem organu należy podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy musi mieć także charakter obiektywny, a nie wynikać tylko z subiektywnych odczuć wnioskodawcy. Podstawowym kryterium udzielania pozwoleń osobom fizycznym, jest szczególne narażenie ich na niebezpieczeństwo zamachu na życie bądź utraty zdrowia, przy czym stopień zagrożenia musi być na tyle szczególny, że wyróżnia te osoby na tle ogółu społeczeństwa. Ocena zaś, czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji, które w tym zakresie mogą prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, którego kognicję ściśle określa przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Sąd bada, czy ocena nie nosi znamion dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone zasady postępowania administracyjnego. Komendant Główny Policji podkreślił, iż sam fakt, że skarżąca odczuwa zagrożenie związane ze swoją osobą i córki, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania obiektywnego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia. Samo prawdopodobieństwo ewentualnego napadu, czy też dysponowanie mieniem o znacznej wartości nie wypełnia przesłanki obiektywności i nie stanowi uzasadnionej okoliczności wydania pozwolenia na broń palną. Co istotne z żadnej części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby skarżąca kiedykolwiek zgłaszała organom Policji fakt napadu rabunkowego na nią bądź jej córkę, czy też jej mienie albo chociażby usiłowanie takiego napadu. Brak jest również jakichkolwiek informacji, czy były wobec niej albo jej córki kierowane groźby pozbawienia życia bądź zagrożenia życia lub zdrowia. Skarżąca nie przedstawiła w tym przedmiocie żadnych dowodów. Organ podkreślił, iż nie jest rolą Sądu rozważanie kwestii istnienia potrzeby ochrony mienia skarżącej, gdyż okoliczność tę powinna wykazać sama skarżąca, czego w toku postępowania nie uczyniła.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania - art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie uzasadniają wydania jej pozwolenia broń.

Z uwagi na takie sformułowanie zarzutu kasacyjnego zwrócić trzeba uwagę na kwestie dotyczące prawidłowego formułowania zarzutów kasacyjnych.

Po pierwsze, formułując zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię A. S. nie wskazała jaka powinna jej zdaniem być prawidłowa wykładnia art. 10 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, ograniczając się do zarzutu dokonania przez Sąd I instancji zawężającej wykładni tego przepisu. Tymczasem stawiając taki zarzut strona winna podać w skardze kasacyjnej prawidłową – zdaniem strony - wykładnię danego przepisu prawa.

Nadto, sformułowanie zarzutu błędnej wykładni w petitum skargi kasacyjnej przez użycie zwrotu "polegającą na przyjęciu, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie uzasadniają wydania jej pozwolenia broń" w istocie oznacza, iż strona zarzuca niewłaściwe zastosowanie tegoż przepisu.

Z powyższych względów podkreślić należy, iż stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ( pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Naruszenie prawa materialnego - podobnie naruszenie przepisów postępowania - może nastąpić przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

Niezależnie jednak od sposobu sformułowania zarzutu kasacyjnego zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, tak przez jego błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie.

Wprawdzie, jak stanowią przepisy art. 5 i 41 ust. 1 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska "zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli", to jednak prawo do posiadania broni w Polsce nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie( zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego ( por. wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05).

Pozwolenie na broń wydaje właściwy organ Policji, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie - art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

W świetle obowiązujących unormowań prawnych jedynie organy Policji są uprawnione do wydawania pozwoleń na broń i jednocześnie upoważnione do oceny, czy okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Ustawodawca w przepisach ustawy o broni i amunicji nie określił, jakie to okoliczności mogą uzasadniać wydanie pozwolenia na broń, tym samym pozostawiając ocenę konkretnych okoliczności organom Policji. A zatem, organy Policji są obowiązane i uprawnione do oceny, czy okoliczności występujące w danej sprawie uzasadniają wydanie pozwolenia na broń.

W tej kwestii celowym jest zwrócenie uwagi na postanowienie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OPS 6/09, w uzasadnieniu którego wynikają pewne wskazówki co do sposobu interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż wskazanie przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, iż okoliczności wydania pozwolenia na broń muszą być uzasadnione, przy jednoczesnym wymienieniu w ustępie 3 celów wydania takiej decyzji, nie stwarza podstawy do traktowania "celów" za "usprawiedliwioną okoliczność". Analiza językowa sformułowania "uzasadnione okoliczności" pozwala w związku z tym uznać, że sytuacje i fakty, na które powołuje się osoba występująca o pozwolenie na broń, według ustawodawcy, muszą być usprawiedliwione, słuszne i mieć odzwierciedlenie w rzeczywistości. Jednocześnie w uzasadnieniu tego postanowienia podkreślono, iż należy dopuścić możliwość postrzegania katalogu celów, o których mowa w art. 10 ust. 3 ustawy, jako pomocniczego źródła dyrektyw interpretacyjnych, wskazujących w przykładowy sposób, w jakich sferach stosunków społecznych należy poszukiwać cech i okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń ( por. ONSAiWSA 2010/5/84, LEX nr 577571).

Brzmienie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji przemawia za przyjęciem, że decyzja w sprawie pozwolenia na broń ma charakter decyzji związanej. Wykazanie istnienia okoliczności, które z zasady uzasadniają wydanie pozwolenia na broń, przy jednoczesnym braku ustawowych przeciwwskazań (art. 15 ustawy), zobowiązuje organy Policji do wydania pozwolenia na broń. "Związanie" organu ma szczególny wymiar, nadający mu pewne cechy uznaniowości (por. M. Filar, Prawo do posiadania broni palnej jako obywatelskie prawo podmiotowe, PiP 1997, nr 5, s. 43-44). Dzieje się tak za sprawą sformułowań, jakich ustawodawca używa w przepisach ustawy – zwrotów ocennych i zwrotów niedookreślonych, które wymagają przeprowadzenia procesu odkodowania, m.in. takich jak "uzasadniona obawa", "uzasadnione okoliczności".

Prawidłowe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wymaga nadania zawartemu w tym przepisie zwrotowi ocennemu konkretnej treści, a zatem stwierdzenie, czy określone przyczyny usprawiedliwiają wydanie pozwolenia na broń może nastąpić jedynie a casu ad casum. Każda ocena dokonywana przez organ stosujący prawo, w przypadku stosowania zwrotu ocennego, musi być oceną jednostkową i sytuacyjną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt III PK 83/04, OSNP 2006, nr 1-2, poz. 1).

Proces odkodowania znaczenia użytego przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "uzasadnione okoliczności" może zatem nawiązywać do przywołanej kategorii prawnej "celów" wydania pozwolenia na broń. Wyszczególnione cele odwołują się bowiem do zjawisk i stanów rzeczy ujętych w na tyle generalny sposób, iż muszą się w jakimś stopniu pokrywać z okolicznościami uzasadniającymi wydanie pozwolenia na broń, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy. Analiza językowa sformułowania "uzasadnione okoliczności" pozwala w związku z tym uznać, że sytuacje i fakty, na które powołuje się osoba występująca o pozwolenie na broń, według ustawodawcy, muszą być usprawiedliwione, słuszne i mieć odzwierciedlenie w rzeczywistości.

Sformułowanie "uzasadnione okoliczności", mające charakter zwrotu ocennego (zwrotu szacunkowego), oznacza konieczność wartościowania przez organ określonego stanu rzeczy, tj. przyczyn podanych przez wnioskodawcę jako uzasadnienie żądania wydania pozwolenia na broń sportową (por. postanowienie 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OPS 6/09, ONSAiWSA 2010/5/84, LEX nr 577571; L. Leszczyński: Pojęcie klauzuli generalnej, "Annales UMCS", vol. XXXVIII, 1991, s. 161-162).

Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest zatem w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną ( por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2002 r. sygn. akt III SA 756/01; wyrok NSA z dnia 8 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 587/05, LEX nr 198319).

Jak stanowi art. 10 ust. 3 ustawy o broni i amunicji – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji organu II instancji - pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w następujących celach: ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia ( pkt 1 ).

A zatem, przepis art. 10 ustawy o broni i amunicji, określając przesłanki wydania pozwolenia na broń, posługuje się pojęciem uzasadnionych okoliczności i celów, dla których takie pozwolenie może być wydane. Takim celem jest m. in. ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. To zaś oznacza, iż osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń dla ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia ( art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy ) winna wykazać, iż w jej przypadku zachodzą mające odzwierciedlenie w rzeczywistości sytuacje i fakty, które pozwalają uznać przedstawione okoliczności za uzasadnione w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Sam brak przesłanek negatywnych nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sądowi i instancji nie można skutecznie zarzucić dokonania zawężającej wykładni art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przeprowadzając odkodowanie normy prawnej zawartej w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nadał sformułowaniu ocennemu "uzasadnione okoliczności" znaczenie wykształcone na tle tej normy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny - tak do 2004 r. ( reforma sądownictwa administracyjnego ) jak i od 2004 r. - konsekwentnie wskazuje, że okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Usprawiedliwieniem dla wydania pozwolenia na broń nie może być subiektywne, niepoparte żadnymi dowodami przekonanie wnioskodawcy o istniejącym stanie zagrożenia powodowanym wyłącznie tym, iż jest osobą posiadającą znaczny majątek, czy prowadząca działalność gospodarczą. Wprawdzie charakter prowadzonej działalności gospodarczej może w przypadku zaistnienia określonych okoliczności faktycznych skutkować uznaniem, że w danym przypadku występuje szczególne zagrożenie uzasadniające wydanie pozwolenia na broń, lecz osoba występująca o pozwolenia winna wykazać te okoliczności, przedstawić dowody na poparcie swoich żądań. Wnioskodawca nie może bowiem na organy Policji przenosić ciężaru dowodzenia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Do organów Policji, które mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, należy ocena wystąpienia takich uzasadnionych okoliczności. Sąd administracyjny uprawniony jest zaś do skontrolowania, czy ocena ta nie nosi cech dowolności i czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy (por. wyroki NSA: z dnia 6 września 2002 r., III SA 3456/00, LEX nr 137839; z dnia 6 września 2002 r., III SA 3554/00, LEX nr 159207).

Organy Policji mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia wydanie pozwolenia.

A więc, odmowa wydania pozytywnej decyzji, wynika wyłącznie z oceny okoliczności sprawy, dokonanej w ramach swobodnego uznania przez uprawnione do tego organy – organy Policji. Dokonana przez Sąd I instancji ocena zastosowania przez organy przepisów prawa w niniejszej sprawie uwzględnia okoliczności tej sprawy i orzecznictwo sądowoadministracyjne w podobnych sprawach. Podkreślić należy, iż brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów, deklaruje bardzo wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił.

Prowadzenie działalności gospodarczej w dużym rozmiarze, osobiste zajmowanie się zaopatrzeniem, przewożeniem gotówki, dokonywanie wypłat pracownikom i kontrahentom, osiąganie znacznych dochodów z tej działalności i posiadanie znacznego majątku, nie świadczą o ponadprzeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia skarżącego, które uzasadniałoby przyznanie prawa do broni palnej bojowej ( por. wyroki NSA: z dnia 24 września 2003 r. III SA 2826/01, Lex nr 148951; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r., III SA 1515/01, Lex nr 137797; wyrok NSA z dnia 6 września 2002 r., III SA 3554/00, Lex nr 159207; z dnia 10 grudnia 2003 r., III SA 122/02, LEX nr 167172).

Skarżąca nie dowiodła obiektywnie, że poziom jej zagrożenia osobistego i córki jest większy niż innych obywateli znajdujących się w podobnej sytuacji. Za zasadne należy uznać stanowisko Sądu I instancji i organów Policji, iż samo prowadzenie działalności gospodarczej nie oznacza istnienia takiego zagrożenia dla życia i zdrowia dla osoby prowadzącej działalność i jej rodziny, które uzasadnia wydanie indywidualnego pozwolenia na broń palną bojową. Usprawiedliwione jest też stwierdzenie, iż w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie wykazała szczególnego zagrożenia dla jego życia i zdrowia powołując się wyłącznie na ogólne zagrożenie w prowadzeniu działalności gospodarczej. W szczególności A. S. nie przedstawiła obiektywnie przekonywujących dowodów pozwalających organom Policji stwierdzić, że faktycznie w przypadku skarżącej występuje ponadprzeciętne zagrożeniem działaniami przestępczymi, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej.

Sąd I instancji prawidłowo też uznał, że organ rozważył istnienie wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności i dokonał należytej oceny, czy okoliczności te uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Brak jest jakichkolwiek dowodów, aby A. S. sygnalizowała zdarzenia, z których wynikałoby, że wobec niej lub córki kierowane były groźby bądź, aby były zatrzymywane przez osoby im zagrażające. Skarżąca nie zgłaszała także Policji jakichkolwiek zdarzeń związanych z zagrożeniem własnej osoby podczas przewożenia pieniędzy - napadu czy usiłowania napadu. Tym samym Sąd I instancji zasadnie podzielił ocenę organu, że skarżąca nie wykazała przesłanek uzasadniających konieczność posiadania broni do ochrony osobistej. Jak już wyżej wskazano jedynie subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że może stać się ofiarą zamachu na życie lub zdrowie, nie jest wystarczające dla uzyskania prawa do posiadania broni. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do powszechnej dostępności do legalnego posiadania broni w Polsce, czego nie dałoby się pogodzić z przepisami obecnie obowiązującej Konstytucji RP.

Zaskarżony wyrok w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie narusza przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, chociaż nie odpowiada skarżącej z uwagi na zbyt restrykcyjne stosowanie tego przepisu.

Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą jednak brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 233/06, z dnia 11 maja 2006, sygn. akt II OSK 807/05, z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 334/06 – publ. Centralna Baza Orzeczeń NSA – nsa.gov.pl.).

Jednocześnie nie można przyjąć, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Tym samym zarzut uczyniony w tym zakresie należy uznać za chybiony.

Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p. p. s. a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten, normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2005 roku, sygn. akt I FSK 299/05, Lex, nr 187709).

W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że Sąd I instancji naruszył ten przepis, albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest prawidłowe i w sposób adekwatny do okoliczności tej sprawy wyjaśnia dlaczego oddalono skargę. Wbrew stanowisku skarżącej uzasadnienie to w pełni realizuje dyspozycję normy art. 141 § 4 p.p.s.a w sposób prawidłowy wyjaśniając przesłanki zastosowania art. 151 p.p.s.a.

Trafnie też wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skarżąca może podjąć działania polegające na zleceniu przewozu pieniędzy wyspecjalizowanej firmie, jak również zatrudnić pracowników ochrony. Mienie, wg ujęcia Kodeksu cywilnego jest to własność oraz inne prawa majątkowe, czyli ogół aktywów danego podmiotu. Sąd I instancji wyraźnie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tak do ewentualnego stanu zagrożenia co do osoby skarżącej i jej córki jak i mienia skarżącej.

W tym stanie rzeczy rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie pozwalały na eliminację z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.