Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 215/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 54 pkt 4 - 6
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. W. P. wystąpiła do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. "o ujawnienie w ewidencji gruntów obrębu m. S., ul. [...] przebiegu granic działek [...], zgodnie z mapą z roku 1949-50 zakładającą ewidencję m. S., ustaleniem granic – rozgraniczeniem z dnia [...] czerwca 1962 r., jak i z 1971 r.", który to wniosek został przekazany według właściwości do rozpatrzenia Staroście S. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień jakiej konkretnie czynności prawnej żąda w rozpatrzeniu swojego wniosku. W dniu [...] listopada 2016 r. W. P. podała, że wszystkie granice są niedobre, albowiem nie zgadzają się z dokumentacją rozgraniczeniową z 1962 r., 1971 r., 1974 r. (wznowienie granic) oraz podziałem geodety przez co, mapa zasadnicza nie zgadza się z materiałem źródłowym wykonanym "książkowo" zgodnie z prawem.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Starosta S. odmówił wprowadzenia zmiany polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków obrębu S., jednostka ewidencyjna S. – miasto, przebiegu granic działek nr [...], zgodnie z mapą z roku 1949 – 50.

Odwołanie od tej decyzji złożyła W. P. i zarzuciła, że organ ewidencyjny rozpatrując sprawę nie zebrał prawidłowo materiału dowodowego, ponieważ nie dołączył: ostatecznej decyzji na podstawie której wprowadzono zmiany powierzchni i granic działek, operatu technicznego sporządzonego przez geodetę; mapy z księgi wieczystej dla działki nr [...] stary nr [...], dokumentacji sprzed odnowienia dla działek wskazanych we wniosku.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że na podstawie pomiarów stanu władania gruntami miasta S. przeprowadzonymi w latach 1947-1950 dla potrzeb założenia katastru gruntów przez Państwowe Przedsiębiorstwo Miernicze Oddział w W. Biuro Terenowe w B. doszło do sporządzenia pierworysu, zarysu pomiarowego oraz rejestru gruntów obejmującego między innymi działki ewidencyjne: nr [...] (po odnowieniu w 1978 r. - działka nr [...]), [...] (po odnowieniu w 1978 r. - działka nr [...]), nr [...] (po odnowieniu w 1978 r. - działka nr [...]), nr [...] (po odnowieniu w 1978 r. - działka nr [...]), nr [...] (po odnowieniu w 1978 r. - działka nr [...]).

W ramach odnowienia operatu ewidencyjnego w 1978 r., przeprowadzono w 1976 r. nowy pomiar istniejącego stanu posiadania na gruncie oraz sporządzono na tę okoliczność nowe mapy ewidencyjne. Podczas nowego pomiaru w 1976 r. przyjęto przebieg granic na gruncie w sposób odmienny, niż to było wykazane na mapie z 1949 r.

Aktem własności ziemi z dnia [...] września 1978 r. nr [...], Naczelnik Miasta i Gminy w S. stwierdził, że B. S.i W. S. (obecnie W. P.) c. S. stali się współwłaścicielami działki nr [...] (po odnowieniu działka nr [...]). Umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] września 1978 r. nr [...] B. i S. S. przenieśli na T. S. (obecnie T. S.) prawo własności działki nr [...] (po odnowieniu działka nr [...]) oraz udział 1/2 części w prawie własności działki nr [...] (po odnowieniu działka nr [...]).

Na podstawie ugody zawartej w dniu [...] września 1948 r. w sprawie sygn. akt [...] Sądu Grodzkiego w S., dokonującej dział spadku po I. S. i J. S., doszło do wydzielenia między innymi działki nr [...] (obecnie nr [...]). Następnie, na podstawie postanowienia z dnia [...] maja 1956 r. sygn. akt [...] Sąd Powiatowy w S. stwierdził, że spadek po K. S. zmarłej w dniu [...] stycznia 1954 r. w S. odziedziczyła z mocy testamentu szczególnego z dnia [...] stycznia 1954 r. W. S. (obecnie W. P.), jako jedyna spadkobierczyni. Ten stan rzeczy odnosił się do działki nr [...] (obecnie nr [...]).

W 1986 r. biegły sądowy W. C. powołany do sprawy sądowej sygn. akt [...] o zniesienie współwłasności działki nr [...] dostrzegł błąd w powierzchni ewidencyjnej działki nr [...], jak i w pozostałych działkach nr [...] i [...], dokonując w tym przypadku, ponownego obliczenia ich powierzchni. Błędnie policzony przy odnowieniu w 1978 r. punkt graniczny nr [...] znajdował się mniej więcej w połowie działki nr [...]. W wyniku ponownego obliczenia powierzchni działki nr [...] na podstawie miar z nowego pomiaru z 1976 r. stanowiących podstawę do odnowienia operatu ewidencyjnego w 1978 r. zmianie uległy powierzchnie działek nr: [...] z 316 m2 na 436 m2, [...] z 627 m2 na 494 m2, [...] z 473 m2 na 486 m2. Te nowe powierzchnie, organ ewidencyjny wprowadził do rejestru gruntów w okresie obowiązywania zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r. nr 11, poz. 98).

Postanowieniem z dnia [...] października 1986 r. Sąd Rejonowy w S. w sprawie sygn. akt [...], dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości opisanej działką nr [...], stanowiącej współwłasność W. P. i T. S., poprzez przyznanie W. P. nieruchomości - działki nr [...] o powierzchni 0,0184 ha i na współwłasność nieruchomość - działkę nr [...] o powierzchni 0,0252 ha dla W. P. i T. S. Stan prawny wynikający ze zniesienia współwłasności został ujawniony w operacie ewidencyjnym m. S. pod numerem [...].

Podziału nieruchomości Skarbu Państwa - działki nr [...] na działki nr [...] dokonano w 1986 r.

Działkę nr [...] o powierzchni 0,0092 ha Skarb Państwa aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 1987 r. sporządzonym w PBN w S. przekazał w użytkowanie wieczyste W. i Z. P., natomiast działkę nr [...] o powierzchni 0,0058 ha Gmina S. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. sprzedała dla W. P.

Na podstawie art. 24a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Starosta S. zarządził w dniu [...] czerwca 2005 r. przeprowadzenie kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu S., poprzez założenie ewidencji budynków i lokali oraz aktualizację użytków gruntowych. Zmodernizowany operat dla miasta S. stał się z dniem [...] grudnia 2006 r. obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków. Informacja ta, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego nr 14 z dnia 16 stycznia 2007 r. W ramach tej modernizacji, W. P. nie skorzystała z możliwości złożenia zarzutów w przewidzianych przepisami terminach.

Na wniosek W. P. i T. S. z dnia [...] lutego 2010 r. Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], dokonał połączenia działki nr [...] z działką nr [...], w wyniku której to czynności geodezyjnej powstała działka nr [...] o powierzchni 0,0296 ha. Wskutek połączenia, nowa działka nie zmieniła położenia dotychczasowych granic działek nr [...]. Zmianę tę, ujawniono w operacie ewidencyjnym m. S. pod numerem [...]

Organ podniósł, że przedmiotem żądania W. P. było przywrócenie dla działek nr nr [...] położonych w mieście S. ul. [...], przebiegu granic zgodnie z mapą z roku 1949-50 z założenia ewidencji gruntów, oraz z ustalenia granic - rozgraniczenia z dnia [...] czerwca 1962 r., jak i z 1971 r.

Ten stan rzeczy, odnosił się w pierwszej kolejności do dokumentacji geodezyjnej powstałej w latach 1947-1950 dla potrzeb założenia katastru gruntów.

Następny przywołany dokument z dnia [...] czerwca 1962 r., dotyczył ustalenia granic nieruchomości s-ców P. J. położonej w m. S. przy ul. [...]. Z treści tego dokumentu wynika, że nie była to czynność rozgraniczenia, albowiem dotyczyła jedynie ustalenia granicy tej nieruchomości na podstawie zgodnego oświadczenia stron.

Przywołane przez W. P. kolejne rozgraniczenie, nie nawiązywało do 1971 r., lecz do 1974 r. i związane było z ustaleniem granicy działek nr [...] z działkami nr [...], które zakończyło się wydaniem decyzji o rozgraniczeniu.

Przedmiotem rozpatrzenia w tej sprawie, nie może być też pismo Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie kwestionowania przez W. P. operatu technicznego geodety W. C. z 1986 r., sporządzonego na zlecenie Sądu Rejonowego w S. w sprawie sygn. akt [...] o zniesienie współwłasności nieruchomości - działki nr [...], albowiem operat techniczny nie jest decyzją, z którego można wywodzić jakiekolwiek skutki prawne.

Obowiązującym dokumentem wskazującym na przebieg granic ewidencyjnych działek nr [...] jest operat z 2007 r. z modernizacji ewidencji gruntów. Dla działek ewidencyjnych objętych niniejszym postępowaniem, od 1978 r. nie był wykonywany bezpośredni pomiar na gruncie, którego wyniki mogłyby stanowić podstawę aktualizacji granic działek ewidencyjnych objętych tym postępowaniem administracyjnym.

Organ wywiódł, że dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym w trybie aktualizacji możliwe jest przez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. W trybie aktualizacji, nie można uwidaczniać zmian nie objętych nowym zdarzeniem prawnym rozumianym jako zdarzenie po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych.

W. P. w swoim wniosku, nie dążyła do zaktualizowania wpisu w ewidencji gruntów w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Dokumentacja złożona przez W. P. dotycząca oznaczenia, powierzchni i przebiegu granic działek ewidencyjnych straciła swoją aktualność, wobec przeprowadzonego w 1976 r. nowego pomiaru stanu posiadania. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może więc powodować skutków prawnych z mocą wsteczną.

Organ nadmienił, że dokonanie w ewidencji gruntów i budynków korekt kształtu i ilości działek prowadziłoby do zmiany uwzględnionych dotąd w ewidencji gruntów i budynków skutków umowy zniesienia współwłasności z 1986 r., aktów notarialnych z 1987 r. i 2008 r., oraz decyzji z 2010 r. z połączenia działek.

Aby doprowadzić do żądanych zmian w ewidencji gruntów, niezbędne jest przedłożenie stosownych dokumentów sporządzonych po wprowadzeniu do tej ewidencji danych, z którymi strona się nie zgadza, a jeśli rozstrzygnięć nie posiada, to w pierwszej kolejności powinna podjąć działania w celu wszczęcia postępowań zmierzających do ich uzyskania. Okoliczności takie, w tej sprawie nie miały miejsca.

Przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, służy postępowanie weryfikacyjne prowadzone z urzędu co 10 lat zgodnie z § 54 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności, podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, wszczynanego z urzędu.

Zmiany w operacie ewidencyjnym, uwidacznia się na podstawie dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, a więc chodzi tu o dyspozycje wynikające z aktów normatywnych aktualnie obowiązujących. W tym przypadku, nie może to być wskazywane przez wnioskodawczynię rozporządzenie Ministra Rozwoju Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r. nr 11, poz. 98), albowiem przywołane zarządzenie utraciło moc obowiązującą z dniem 15 stycznia 1997 r.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo w sprawie niniejszej oceniono, iż W. P. nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, czy dokumentów uzasadniających dokonanie żądanej aktualizacji operatu ewidencyjnego, zaś zgłaszane zarzuty w trakcie tego postępowania administracyjnego były bezpodstawne.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła W. P. i zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. polegające na:

a) nie zgromadzeniu w sposób prawidłowy materiału dowodowego poprzez nie dołączenie do rozpatrywanej sprawy istniejącego rozgraniczenia i wznowień granic działki nr [...] (stary nr [...]) i [...] (stary nr [...]) nowy nr [...] powstały z działek o nr [...] (stary nr [...] część i działki [...], oraz działek o nr [...] (stary nr [...]), nie zgodnym ze stanem ujawnionym w ugodzie zawartej w dniu 22 września 1948 r., potwierdzonym po rozgraniczeniu w roku 1962, 1971 i 1974;

b) § 92, § 32, § 37 ust. 1, § 64 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. poprzez niedokonanie czynności wymienionych w tych przepisach oraz błędne stwierdzenie polegające na tym, że odnowienie mogło zmienić granice działki i jej powierzchnię;

c) błędne przyjęcie, że zgodnie z obowiązującymi w 1986 r. rozporządzeniem do operatu ewidencji z urzędu wprowadza się zmiany - sprostowania ujawnionych omyłek lub błędów rachunkowych - wynikłych z przeprowadzenia błędnych obliczeń bez zachowania odpowiedniego trybu przewidzianego we wskazanym akcie prawnym oraz nie wydanie decyzji;

d) zaniechanie podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pozostawienie poza rozważaniami organu przebiegu procedury dokonania przez biegłego geodetę zmian operatu ewidencji, a zwłaszcza prawidłowego przebiegu tego postępowania.

2. art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli, co polegało w szczególności na wywodzie tezy, że za jakość danych uwidocznionych w prowadzonym operacie ewidencji w największym stopniu odpowiedzialność ponoszą właściciele tych gruntów podczas, gdy zmiany w ewidencji dokonane zostały w 1978 i 1986 r. z urzędu, natomiast o wprowadzeniu tych zmian oraz o toczącym się postępowaniu organ nie poinformował skarżącej oraz nie użył do zmian istniejącego rozgraniczenia i wznowień granic;

3. prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne kartograficznego, w sytuacji, gdy wniosek obejmował w swoim zakresie sprostowanie uwidocznionych w operacie ewidencji błędów na podstawie rozporządzenia z 1969 r.;

4. § 64 i § 72 ust. 4 rozporządzenia z 1969 r., poprzez nie zawiadomienie i dokonanie zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów bez wydania decyzji administracyjnej;

Nadto skarżąca zarzuciła, że WINGiK w B. jako jednostka nadrzędna sprawująca nadzór nad Starostą S. nie podjął żadnych starań, ani działań zmierzających do prawidłowego załatwienia sprawy i skorygowania dokumentacji, która zawiera błędy rachunkowe w obliczaniu powierzchni jak i błędy formalne brak protokołów przyjęcia granic przez strony postępowania.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i doprowadzenie zapisów w ewidencji gruntów i granic do stanu zgodnego z prawem oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ prowadzący odnowienie nie uwzględnił dokumentów z postępowania dotyczącego: wznowienia granic z 1962 r. i z 1974 r. i rozgraniczenia z 1971 r. Skarżąca podniosła, że według obowiązujących przepisów, a w szczególności z treści § 37 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1969 r., takie dokumenty powinny brać udział w odnowieniu. Gdyby dokumenty te były uwzględnione w odnowieniu to aktualnie nie byłaby kwestionowana granica przedmiotowych działek. A tak aktualnie należy wyjaśnić dlaczego zmieniono granice i powierzchnię działek nr [...] (stary nr [...]), działki [...] (stary nr [...] i część [...]) od strony ul. [...] oraz działki [...] (stary nr 88[...] Gdyby odnowienie było dokładnie przeprowadzone to działka nr [...] nie miałby powierzchni 316 m2 a działka nr [...] nie miałaby powierzchni 472 m2, tylko pozostałyby powierzchnie takie jak w akcie własności. Nadto skarżąca zarzuciła, że organ zgodnie z § 64 rozporządzenia z 1969 r. nie mógł wprowadzić do ewidencji gruntów przeliczenia biegłego C., bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania odpowiedniej decyzji. Gdyby organ przeprowadził odpowiednie postępowanie dziś nie byłoby w ogóle sprawy. Skarżąca podniosła, że jej żądaniem nie było przywrócenie granic działek [...] położonych przy ul. [...] do przebiegu granic zgodnych z mapą z roku 1949 – 50, ale zgodnie z wykonany zjazdem, chodnikiem i rozgraniczeniem z 1971 r. Swoje żądanie opiera na tym, że wystarczy stwierdzić na gruncie, iż wszystkie ogrodzenia na tym odcinku ul. [...] są wybudowane zgodnie z rozgraniczeniem z 1971 r. Natomiast działka [...] położona jest w głębi i nie dotyka żadnej z ulic i od lat 1949 – 50 nic na tej działce się nie zmieniło więc i jej powierzchnia nie mogła ulec zmianie i powinna wynosić 485 m2. Skarżąca podniosła, że organ nie powinien jej pouczać o prawie do weryfikacji, albowiem ubiegała się o taką weryfikację, ale organy nie chciały jej dokonać, tłumacząc się brakiem pieniędzy na ten cel. Nadto skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, że wskazywane przez nią dokumenty są historyczne. Podała, że na działkach nic się nie zmieniło. Granice wzdłuż działek zostały takie same jak są w rozgraniczeniu i wznowieniach granic, a i granice poprzeczne też nie powinny się zmienić, gdyż nie został wydany żaden dokument o tym świadczący. Były wydane trzy akty własności ziemi, umowa przekazania gospodarstwa na podstawie ugody sporządzonej w sądzie i na podstawie postanowienia o zatwierdzeniu testamentu. Nic innego nie mogło zmienić powierzchni działek. Żadnej decyzji nie było a organ zapisy w ewidencji zmieniał bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącej organy nie powinny posługiwać się przepisami obowiązującymi teraz, ponieważ to co się działo z działkami powstało przed 1997 r., a więc wtedy kiedy obowiązywało rozporządzenie z 1969 r. Skarżąca podniosła, że nie może ponosić konsekwencji niewłaściwego działania administracji i odpowiadać za prowadzenie ewidencji gruntów oraz za jakość techniczną opracowywanego operatu technicznego, sporządzonego przez osobę uprawnioną oraz za jego przyjęcie do zasobu geodezyjnego bez sprawdzenia. To organ powinien z urzędu naprawić własne błędy a nie sugerować jej przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie mogła być uwzględniona.

Na wstępie podać należy, że już w tym roku przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku były dwie skargi T. S., której pełnomocnikiem była W. P., dotyczące spraw z zakresu ewidencji i kartografii. W pierwszej sprawie o sygn. II SA/Bk 42/17 oddalono skargę na decyzję odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu m. S., jednostka ewidencyjna S. – miasto, polegającej na zmianie powierzchni działki nr [...]. W sprawie tej T. S. domagała się wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie powierzchni tej działki z 494 m2 na 543 m2 (prawomocny wyrok z dnia 28 lutego 2017 r.). Kolejna sprawa o sygn. akt II SA/Bk 92/17, w której także oddalono skargę wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., dotyczyła decyzji odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek oznaczonych numerami [...] (stary nr [...]) i [...] (stary nr [...]), przez wykazanie dla tych działek powierzchni zgodnie z umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr [...] z dnia [...] września 1978 r. W obu sprawach Sąd podzielił stanowisko organów, że wnioski nie mogły być uwzględnione, albowiem skarżąca swoimi wnioskami nie dążyła do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej.

Sprawa niniejsza dotyczy wniosku W. P., działającej we własnym imieniu, na podstawie którego domagała się ona przywrócenia dla działek nr [...] przebiegu granic zgodnie z mapą z roku 1949 – 50 z założenia ewidencji gruntów oraz z ustaleń granic – rozgraniczenia z [...] czerwca 1962 jak i 1971 r. Również i ten wniosek nie został uwzględniony przez organy ewidencyjne z tego samego powodu co dwa poprzednie wnioski złożone przez T. S. A mianowicie organy odmówiły wprowadzenia wnioskowanej zmiany z tego powodu, że wnioskodawczyni, nie dążyła do zaktualizowania wpisu w ewidencji gruntów w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznych dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Organy podniosły, że dokumentacja wskazywana przez wnioskodawczynię, dotycząca oznaczenia, powierzchni i przebiegu granic działek ewidencyjnych straciła swoją aktualność, wobec przeprowadzonego w 1976 r. nowego pomiaru stanu posiadania. Obowiązującym dokumentem wskazującym na przebieg granic ewidencyjnych przedmiotowych działek jest operat z 2007 r. z modernizacji ewidencji gruntów.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów. Jako, że w sprawie niniejszej mamy do czynienia z takim samym powodem odmowy wprowadzenia wnioskowanych zmian, jak w sprawach II SA/Bk 42/17 i II SA/Bk 92/17, Sąd w pełni podziela własne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu sprawy II SA/Bk 92/17.

Zdaniem Sądu zaskarżonej decyzji, także nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa, jako że w okolicznościach sprawy nie było możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej, domagającej się dokonania zmiany w odniesieniu do działek oznaczonych numerami działek [...] przez wykazanie przebiegu granicy tych działek na podstawie dokumentów sprzed 1976 r. Niemożność uwzględnienia wniosku skarżącej o dokonanie przebiegu granic ww. działek zgodnie z przedmiotową mapą, tak jak i w poprzednich sprawach, wynika z charakteru żądania strony. Skarżąca swoim wnioskiem nie dążyła bowiem do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznego dokumentu stanowiącego podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Zapoczątkowane wnioskiem skarżącej postępowanie administracyjne było zatem typowym postępowaniem weryfikacyjnym. Takie zaś postępowanie w świetle przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.; dalej zwana jako ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; dalej zwane rozporządzeniem), jest postępowaniem kompleksowym, wszczynanym jedynie z urzędu. Okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, która jest zadaniem starosty, a która ma na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Jak stanowi § 54 pkt 4 rozporządzenia, weryfikację danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji. Natomiast weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie, co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią obszar całego obrębu. Stosownie zaś do treści § 54 pkt 5 rozporządzenia właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowych krótszych. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu (§ 54 pkt 6 rozporządzenia).

Na wniosek może być prowadzone przed organem ewidencji gruntów i budynków jedynie postępowanie aktualizacyjne, wprowadzające do ewidencji zmiany objęte nowym zdarzeniem prawnym, powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi bowiem jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach prawnych i fizycznych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy). Ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie rejestrowy, inaczej techniczno – deklaratoryjny. W postępowaniu ewidencyjnym nie tworzy się zmian, ale rejestruje zmiany wywołane zdarzeniami zewnętrznymi. Organy ewidencji gruntów i budynków rejestrują w ewidencji stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, budynku czy lokalu. Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b ustawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek oraz następuje w drodze czynności materialno - technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie natomiast do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji powinna być udokumentowana.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżąca żądając wprowadzenia zmiany w ewidencji w odniesieniu do przebiegi granicy działek [...], nie udokumentowała tego żadnym nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu danych przez nią kwestionowanych. Z tych przyczyn ani starosta ani organ nadzoru geodezyjnego i kartograficznego drugiej instancji, nie mieli podstaw do wprowadzenia żądanej zmiany. Rację ma organ, że wprowadzenie przebiegu granic dla przedmiotowych działek sprzed pomiaru stanu posiadania dokonanego w 1976 r. i wykazanie ich granic na podstawie dokumentów archiwalnych, jest niedopuszczalne w trybie aktualizacji ewidencji. W sprawie niniejszej bowiem miały miejsce zdarzenia, które były podstawą nowych zapisów ewidencyjnych w stosunku do tych działek. W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ustawy poprzez błędne zastosowanie.

Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Sprawa została przez organy wyjaśniona prawidłowo w kontekście przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W sprawie nie zachodziła potrzeba uzupełniania materiału dowodowego o dokumenty z rozgraniczenia i wznowień granic działek, albowiem weryfikacja danych ewidencyjnych z danymi zawartymi w treści dokumentów źródłowych stanowi przedmiot postępowania weryfikacyjnego a z takim postępowaniem nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Stąd też zarzut nie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji dotyczącej rozgraniczenia działek, wznowienia ich granic, z materiałów dotyczących odnowienia, czy też nierozważenie przebiegu procedury dokonania przez biegłego zmian operatu ewidencji należy uznać za bezzasadny. Dokumenty te pozostawały bowiem bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nie mogły być także uwzględnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 20 lutego 1969 r. albowiem, wbrew zarzutom skargi, nie mogło być ono podstawą rozstrzygnięcia, gdyż zostało uchylone z dniem 15 stycznia 1997 r.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.