Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 707/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] stanowiący własność M.S. zamieszkałego w S. został usunięty z drogi publicznej przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w C. i zabezpieczony na parkingu strzeżonym A w C., przy ul. [...]. W związku z tym, że właściciel tego pojazdu nie odebrał go w ciągu 6 miesięcy od dnia odholowania na parking prowadzący ten parking przedsiębiorca – M.G. zawiadomił o tym fakcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. pismem, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w C. w dniu [...].

Przedmiotowy samochód został odebrany w dniu [...] z parkingu A przez pracownika Urzędu Skarbowego w C. Następnie decyzją z dnia [...], znak: [...], wydaną w oparciu o art. 130 a ust. 1 i ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł o jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. W dniu [...] samochód ten został zbyty w drodze licytacji za kwotę [...] złotych.

Pismem z dnia [...] M.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o zapłatę kosztów przechowywania opisanego pojazdu za okres od dnia [...] do dnia [...] przedstawiając fakturę opiewającą na kwotę [...] zł ( [...] doby x [...] zł + [...] zł podatku VAT). Pismem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił tę fakturę domagając się przedstawienia przez przedsiębiorcę kosztów prowadzenia parkingu, w tym powierzchni terenu przeznaczonego do prowadzenia tej działalności, ilości stanowisk dla samochodów, kosztów utrzymania parkingu, mediów i wynagrodzenia pracowników.

Odpowiadając na to wezwanie przedsiębiorca ponownie przesłał wystawioną przez siebie fakturę podając, że koszt dobowy postoju auta na jego parkingu wynosi [...] zł. Wyjaśnił, że cena ta została ustalona na podstawie porozumienia nr [...] zawartego z miastem C. Zgodnie zaś z cennikiem obowiązującym na jego parkingu pobiera za postój jednego samochodu opłatę w wysokości [...] zł, do której doliczany jest VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. ponownie zwrócił tę fakturę pismem z dnia [...] wskazując, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych wskazana przez wystawcę stawka opłaty ustalona na podstawie porozumienia z Urzędem Miasta C. nie ma zastosowania do urzędów skarbowych. Opłata ta odnosi się bowiem do właścicieli pojazdów usuwanych z drogi, a nie do Skarbu Państwa. Tym samym do ustalenia kosztów parkowania pojazdu, którego dotyczy wystawiona faktura konieczne jest przedstawienie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w formie parkingu. Odpowiadając na to wystąpienie M.G. wyjaśnił, że nie domaga się zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru lecz zapłaty wynagrodzenia za dozór pojazdów umieszczonych na jego parkingu przez Policję na podstawie art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Dodał także, że dozór ten sprawuje osobiście i przysługuje mu z tego tytułu wynagrodzenie, które określił w przesłanej fakturze.

Postanowieniem z dnia [...] opartym na przepisie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej zwanej u.p.e.a.) w związku z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przyznał firmie A wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] za okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu podał, że przedsiębiorca nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej poniesione wydatki. Oświadczył jedynie, że ubiega się o przyznanie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu według stawek ustalonych przez Urząd Miasta C. i nie występuje o zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem. W tym stanie rzeczy kierując się pomocniczo przepisem art. 836 k.c. organ uznał, że winien ustalić wynagrodzenie dla przechowawcy według stawek w danych stosunkach przyjętych, zatem stosowane przez inne podmioty prowadzące podobną działalność. Stwierdził też jednocześnie, że do ustalenia należnej opłaty właściwa będzie abonamentowa stawka miesięczna, ponieważ jedynie stawki abonamentowe są stosowane w przypadkach dłuższego przechowywania ruchomości. Kierując się tymi przesłankami organ w oparciu o zebrane informacje od właścicieli parkingów w C. i Ś. ustalił, że przeciętna stawka abonamentu miesięcznego z tego tytułu wynosi od [...] zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. podniósł jednocześnie, że samochody prywatnych właścicieli przechowywane są na parkingach w sposób umożliwiający do nich stały dostęp. Pojazdy, które przeszły na własność Skarbu Państwa zajmują natomiast mniej miejsca, bowiem są przechowywane jeden przy drugim. Na koszty przechowania wpływ ma także, jego zdaniem, wartość pojazdów, z którą wiąże się ryzyko ponoszone przez przechowawcę związane z odpowiedzialnością za utratę lub pogorszenie stanu przechowywanego pojazdu. W przypadku dozorowanego pojazdu ryzyko takie było zaś znikome, bowiem pojazd ten został wyceniony przez rzeczoznawcę na kwotę [...] zł, a sprzedany za [...] zł. Tym samym stawka [...] zł brutto miesięcznie była w ocenie organu stawką realną i znajdującą uzasadnienie w stanie faktycznym. Żądana przez przechowawcę stawka opłaty jaka winien ponieść Skarb Państwa jest zaś nieuzasadniona i bezpodstawna. Odnosząc się do żądania przechowawcy organ wskazał, że nie mógł zastosować stawki ustalanej przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, gdyż odnosi się ona do właścicieli pojazdów usuwanych z drogi a nie do Skarbu Państwa. Na ustalone wynagrodzenie składała się zaś kwota [...] zł (wynagrodzenie za pełny miesiąc) i kwota [...] zł ([...] dni x [...] zł ), co dało łączną opłatę w wysokości [...] zł brutto. W uzasadnieniu (odmiennie niż w sentencji postanowienia) organ podał, ze wysokość należnej opłaty ustalił za okres od [...] (data przejścia własności pojazdu na Skarb Państwa) do [...] (data jego odbioru z parkingu).

W zażaleniu na to postanowienie M.G. domagał się jego zmiany oświadczając, że się z nim nie zgadza. W piśmie z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie zażalenia podał, że podtrzymuje swoje żądnie ustalenia stawki opłaty w wysokości [...] zł netto za dobę postoju samochodu. Podał, że skoro Urząd Skarbowy nie chce płacić za przechowanie aut na parkingu to powinien je przewozić na parking, z którym ma podpisaną umowę. Nie robi tego jednak wykorzystując systematycznie teren jego parkingu do przetrzymywania aut, za które musiałby płacić innemu podmiotowi w oparciu o podpisaną umowę. W tym kontekście żalący się podniósł, że skoro Urząd Skarbowy nie chciał przyjąć proponowanej przez niego stawki opłaty to nie czuje się zobligowany do wyrażania zgody na inne proponowane stawki, bowiem auto zaraz po zgłoszeniu powinno być odebrane.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 102 § 4 u.p.e.a. uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przyznał M.G. prowadzącemu firmę A w C. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu marki [...] w okresie od [...] do [...] w kwocie [...] zł brutto. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podał, że w myśl art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty z drogi w trybie ust. 1 i ust. 2 tego artykułu i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy, o czym orzeka na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 191, poz. 77 ze zm.), naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny potwierdzając jedynie fakt przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia w przypadku nieodebrania z parkingu pojazdu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy , jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż 3 dnia od dnia upływu tego terminu właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.

Organ II instancji podał następnie, że w świetle przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 50, poz. 449) do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 u.p.e.a. Zatem zgodnie z art. art. 102 § 2 i § 4 u.p.e.a. dozorca jest zobowiązany przechowywać odholowany na parking samochód z taką starannością, aby nie stracił on na wartości. Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ likwidacyjny winien przyznać na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Organ ma więc obowiązek ustalić, czy dozorca wykonywał swoje obowiązki w sposób należyty oraz ustalić wysokość należnego wynagrodzenia stanowiącego sumę koniecznych wydatków związanych w wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za wykonywanie dozoru.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji zajętym w zaskarżonym postanowieniu, że stawki za dobę parkowania pojazdów przyjęte przez miasto C. odnoszą się wyłącznie do właścicieli, którzy w terminie 6 miesięcy mieli odebrać swoje samochody zwiezione przez Policję na parking. Stawka [...] zł za dobę nie dotyczy więc samochodów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący nie przedstawił także żadnych dokumentów uzasadniających poniesione przez niego wydatki za sprawowanie dozoru, które pozwoliłyby na przyjęcie stawki [...] zł. Organ II instancji podał następnie, że ani art. 102 § 2 u.p.e.a. ani żaden inny przepis prawa nie określa sposobu ustalenia przedmiotowej należności. Organ likwidacyjny podejmował działania w celu określenia należnego wynagrodzenia wzywając M.G. do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej koszty prowadzonej działalności gospodarczej w formie parkingu. Strona jednak takich dokumentów nie przedstawiła twierdząc, że satysfakcjonujące są dla niej stawki wynikające z porozumienia zawartego z Urzędem Miasta C. i oczekuje takiego wynagrodzenia. W tej sytuacji zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. słusznym było przyjęcie, że zwrot wydatków za wykonywanie dozoru i wynagrodzenie za dozór winno odpowiadać miesięcznym stawkom abonamentowym. W tym celu uzupełniając materiał dowodowy Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wezwał firmę żalącego się do udzielenia informacji dotyczącej stawki abonamentowej dla klientów indywidualnych. W piśmie z dnia [...] M.G. podał, że dla aut osobowych miesięczna stawka abonamentowa obowiązująca na jego parkingu wynosi [...] zł. Organ nadzoru uznał jednak mimo tego, że winien oprzeć swoje rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia kosztów za dozór na dokumentacji dotyczącej miesięcznych stawek opłat abonamentowych stosowanych także przez inne podmioty prowadzące parkingi w C. i Ś.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał następnie, że mając na uwadze średnie stawki miesięczne obowiązujące na parkingach w [...] r. zasadnym było przyznanie stronie wynagrodzenia z tytułu sprawowanego dozoru i poniesionych wydatków w wysokości [...] zł za każdy rozpoczęty miesiąc. W tym stanie rzeczy uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o przyznaniu M.G. tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór kwotę [...] zł ( [...] zł). Organ przyjął ponadto, że przedmiotowe wynagrodzenie jest należne za okres od [...] do [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. bowiem dopiero w dniu [...] powziął wiadomość o tym, że [...] upłynął 6 miesięczny okres od odholowania przedmiotowego pojazdu na parking.

Skargę na to postanowienie wniósł M.G. zastępowany przez radcę prawnego A.H. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając to żądanie skarżący zgodził się, że brak jest przepisów prawnych regulujących wysokość stawek wynagrodzenia dla dozorcy. Kluczowe w tej sprawie winny być zatem przepisy art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów obowiązujące w dacie orzekania przez organy. Ustalając wysokość należnego wynagrodzenia organ winien w szczególności rozważyć charakter stosunku prawnego, z którego można wywieść zobowiązanie organu administracyjnego do zapłaty żądanego wynagrodzenia. Powołując się na stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 19 czerwca 2007 roku , III CZP 47/07, [w:] OSNC 2008/7-8/80, wskazał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi pojazdów jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji. W wyniku nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną w terminie ustawowym nie dochodzi do zawarcia umowy przechowania pojazdu, gdyż nowy właściciel, jakim jest Skarb Państwa wstępuje jedynie w stosunek administracyjnoprawnym, jaki łączył dotychczasowego właściciela z przedsiębiorcą prowadzącym parking. W kontrolowanej sprawie ten stosunek administracyjnoprawnym powstał na skutek porozumienia zawartego w dniu [...] nr [...] między miastem C., a przedsiębiorstwem A i zdaniem skarżącego należy uznać, że postanowienia tego porozumienia winny obowiązywać przez cały okres trwania przedmiotowego stosunku prawnego. Skarb Państwa wstępuje bowiem w taki sam stosunek prawny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z przedsiębiorcą prowadzącym parking. Tym samym reprezentujący Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zobowiązany był do wypłacenia skarżącemu wynagrodzenia w wysokości ustalonej dla dotychczasowego właściciela pojazdu tj. [...] zł za dobę. Skarżący wskazał ponadto, że organ nie podał na jakiej podstawie przyjął, iż do Skarbu Państwa nie odnoszą się stawki określone w porozumieniu z dnia [...]. Organ nie dostrzegł także, że wstępując do istniejącego stosunku prawnego przejął wszystkie prawa i obowiązki poprzedniego właściciela pojazdu, a zatem także obowiązek uiszczenia opłat za parkowanie według zasad dotychczas ustalonych.

M.G. zwrócił także uwagę, że ze swojej strony z należytą starannością wywiązał się z ciążących na nim obowiązków związanych z dozorem. Podkreślił, że w sposób właściwy spełnił także z obowiązek określony w § 7 ust. 2 rozporządzenia dokonując stosownych powiadomień. Organ błędnie natomiast ustalił datę początkową okresu za jaki należy mu się wynagrodzenie od Skarbu Państwa za dozór pojazdu. Powinien to być bowiem dzień [...], w którym doszło do przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa, a nie dzień [...], kiedy do Urzędu Skarbowego dotarło przesłane przez niego zawiadomienie. W tej kwestii skarżący powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2008 roku, I OSK 569/07, [w :] LEX nr 506392; z dnia 8 września 2006 roku, OSK 1184/05; z dnia 17 maja 2007 roku, I OSK 1848/06 oraz z dnia 6 marca 2008 roku, I OSK 325/07. W wyrokach tych wskazano, że Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu i wchodzi w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela w dacie, w której upłynął 6 miesięczny termin odebrania pojazdu przez jego dotychczasowego właściciela, a nie w dacie przekazania organowi skarbowemu dokumentacji związanej z usunięciem pojazdu z drogi.

Wreszcie skarżący zauważył, że wysokość wynagrodzenia w pierwszej kolejności reguluje porozumienie zawarte przez niego z miastem C., natomiast przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. powinien mieć zastosowanie dopiero wówczas, gdyby okazało się, że dozorca z tytułu sprawowania dozoru oprócz żądanego wynagrodzenia domagał się również zwrotu poniesionych kosztów dozoru. Wobec tego skoro określił on, ze z tytułu dozoru domaga się jedynie wynagrodzenia przypadającego mu z tytułu zawartego porozumienia, to organ administracyjny powinien to w pełni zaakceptować. Niedopuszczalne było też zastosowanie stawek rzekomo zwyczajowo przyjętych w sytuacji, gdy organ wstąpił w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela. Wreszcie podniósł, że stawki wskazane przez Dyrektora Izby Skarbowej odbiegają znacząco od stawek obowiązujących w Województwie [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Za niezasadny organ uznał zarzut skargi dotyczący nieprawidłowo ustalonej wysokości opłaty, a w szczególności nieuwzględnienia stawki w wysokości [...] zł za dobę. Podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prawidłowo uznał iż stawka opłaty za dobę parkowania, która została przyjęta przez Radę Miasta C. w uchwale nr [...] z dnia [...], a następnie w porozumieniu z dnia [...] zawartym z M.G. dotyczy wyłącznie właścicieli pojazdów, którzy w terminie 6 miesięcy mieli je odebrać parkingu. Nie może zatem dotyczyć samochodów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa po upływie tego okresu. Interpretację taką potwierdza przepis art. 130a ust. 6 w związku z art. 130a ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Organ podkreślił także, że skarżący nie przedstawił również żadnych dokumentów uzasadniających poniesione wydatki za sprawowanie dozoru, które uzasadniałyby przyjęcie stawki opłaty w wysokości [...] zł za dobę.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że organ I instancji podejmował szereg działań w celu ustalenia wysokości wynagrodzenia za sprawowany dozór. W związku z tym, że strona nie przekazała jednak dokumentów potwierdzających poniesione przez nią koszty związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór i ograniczyła się jedynie do wskazania stawek ustalonych w porozumieniu z miastem C., słusznym było ustalenie opłaty według abonamentowych stawek miesięcznych. Podkreślił, że strona nie wykazała także, że wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu umieszczonego przez Policję na parkingu strzeżonym generuje wyższe koszty niż przechowywanie pojazdu każdego innego podmiotu.

Zdaniem organu nieuzasadniony był wreszcie zarzut dotyczący błędnego ustalenia daty początkowego okresu, za który skarżącemu przysługuje wynagrodzenie za dozór organ. Odnosząc się do tej kwestii Dyrektor Izby Skarbowej na wstępie zauważył, że nie miało to wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. W postanowieniu ustalił bowiem oparciu opłatę w oparciu o stawkę abonamentową naliczoną za każdy rozpoczęty miesiąc. Odnosząc się do meritum tego zarzutu wskazał jednocześnie, że skarżący powiadomił Urząd Skarbowy o tym, że samochód został nieodebrany przez właściciela dopiero w dniu [...] gdy termin 3 dniowy, o jakim mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, upłynął w dniu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi < Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.>).

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że stroną postępowania w niniejszej sprawie był M.G., a nie Firma A. W orzecznictwie podkreśla się, że firma prowadzona przez osobę fizyczną nie może być stroną postępowania administracyjnego. Wynikająca z przepisów prawa okoliczność, iż osoba fizyczna działa pod określoną firmą, a firma ta stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) podlega wpisowi do ewidencji, nie może mieć wpływu na to, że stroną postępowania administracyjnego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jest zawsze tylko przedsiębiorca, tzn. określona osoba fizyczna lub prawna prowadząca tę działalność ( vide: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2305/06 [w:] LEX nr 329763).

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu należy wskazać, że art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje instytucję przejścia z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów, które zostały usunięte z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego wskazanych w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu oraz nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia. Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodzi w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności (art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym). Wskazać należy, że ostatnio wskazany przepis w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 roku, P 4/06, (Dz. U. Nr 100, poz. 649) uznany za niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis we wskazanym zakresie utracił moc z dniem 12 czerwca 2009 roku.

Tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w dacie orzekania przez organy obu instancji był określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 191, poz. 1377), wydanym na podstawie art. 130a ust. 11 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Wspomnianym wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 roku Trybunał uznał za niekonstytucyjny także przepis § 8 ust. 1 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Przepis ten został zastąpiony identycznej treści przepisem § 8 ust. 1 nowego rozporządzenia z 2007 roku, który stanowił, że orzeczenie o przejęciu pojazdu, na rzecz Skarbu Państwa wydaje naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Wydając takie orzeczenie wskazany organ, badał, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki formalne wskazane w art. 130 a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Przewidziane w tym przepisie orzeczenie naczelnika urzędu skarbowego nie miało charakteru konstytutywnego i było wyłącznie orzeczeniem deklaratoryjnym. Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku wskazał, że zawarte w nim orzeczenie o niekonstytucyjności art. 130a ust. 11 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym upoważniającego do wydania omawianego rozporządzenia w konsekwencji spowoduje także utratę z mocy obowiązującej wydanego na jego podstawie przepisu § 8 ust. 1 nowego rozporządzenia z 2007 roku, co nastąpiło także z dniem 12 czerwca 2009 r., a zatem już po wydaniu kontrolowanych przez Sąd postanowień.

Przechodząc do kwestii ustalania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów przejętych na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym należy wskazać, że następuje to w drodze administracyjnej, a do wynagrodzenia za dozór pojazdu stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosowanie przepisów u.p.e.a. wynika z kolei z odesłania zawartego w § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Wskazany przepis rozporządzenia zawierający odesłanie do przepisów u.p.e.a. stanowi, że przepisy działu II rozdziału 6 tej ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy.

W uchwale z dnia 19 czerwca 2007 roku, III CZP 47/07, na którą powołał się skarżący, Sąd Najwyższy zastanawiał się nad kwestią czy Skarb Państwa, na którego przeszła własność pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym, łączy z osobami prowadzącymi parking umowa przechowania, a więc stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu prawa cywilnego, czy też strony związane są stosunkiem prawnym uregulowanym przepisami prawa publicznego. Rozważając tę kwestię SN uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określane także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Działania te polegają na tym, że po usunięciu pojazdu jego właściciel powiadamiany jest w trybie administracyjnym o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w razie jego nieodebrania w ustawowym terminie, podstawą do odbioru pojazdu jest zezwolenie administracyjne, którego wydanie uzależnione zostało m.in. od uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu i parkowanie (§ 5 i 6 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów), a wysokość opłaty za parkowanie ustala rada powiatu (art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym).

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu cytowanej uchwały stwierdził także, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Stwierdzenie to, na którym została oparta główna argumentacja skargi, Sąd Najwyższy odniósł jednak do przekształcenia strony podmiotowej wspomnianego stosunku administracyjnoprawnego oraz do okresu za jaki Skarb Państwa obciążony jest obowiązkiem uiszczenia opłaty za parkowanie. W świetle obowiązujących regulacji prawnych brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela pojazdu w stosunek prawnoadminiostracyjny powstały na skutek usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym, przejmuje w całości uprawnienia i obowiązki poprzedniego właściciela stanowiące na treść tego stosunku prawnego. Gdyby zaakceptować zawarte w skardze stwierdzenia należałoby przyjąć, że Skarb Państwa aby odebrać pojazd, który przeszedł na jego własność w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, winien uzyskać stosowne zezwolenie, o jakim mowa w § 6 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, a którego wydanie jest uzależnione od uiszczenia opłaty. Podobnie sprawa przedstawia się w kwestii wysokości opłaty za parkowanie takiego pojazdu. Wbrew zarzutom skargi zgodzić należy się tutaj ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w K., że opłaty za parkowanie ustalone przez radę powiatu (w kontrolowanej sprawie - radę miasta na prawach powiatu) na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym nie odnoszą się do Skarbu Państwa lecz do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy. Na poparcie tego stanowiska przytoczyć można pogląd zamieszczony w uzasadnieniu wskazanego w skardze wyroku NSA z dnia 8 września 2006 roku, I OSK 1184/05, [w:] LEX nr 321159, a także w innych wyrokach tego Sądu z dnia 15 maja 2007 roku, I OSK 1768/06, [w:] LEX nr 347847 oraz z dnia 20 lutego 2007 roku, I OSK 1795/06 [w:] LEX nr 344505.

Zgodzić się należy natomiast z zarzutem skargi dotyczącym wadliwego określenia w zaskarżonym postanowieniu okresu, za jaki Skarb Państwa winien uiścić prowadzącemu parking opłatę za przechowywany pojazd. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd, że sam upływ 6 miesięcznego okresu od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa ( vide: wyroki NSA z dnia 8 września 2006 roku, I OSK 1185/05, [w:] LEX nr 321159 oraz 21 lutego 2007 r., I OSK 1765/06, [w:] LEX nr 344067). W pierwszym z tych wyroków wskazano także, że bez znaczenia jest tu okoliczność, że organ likwidacyjny otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa już po upływie wzmiankowanego okresu. TW świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem winna być data, w której upłynął 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, a nie data kiedy właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego otrzymał od prowadzącego parking zawiadomienie o upływie tego terminu. Tym samym należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu wadliwie określił okres, za jaki przyznał opłatę za przechowanie pojazdu. Dodatkowo wskazać należy, że także dotyczące tej kwestii stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji nie były także pozbawione wad. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., bowiem prawidłowo określił w sentencji postanowienia okres za jaki Skarb Państwa winien przyznać skarżącemu należną opłatę za sprawowany dozór, jednak w jego uzasadnieniu podał, ze opłata taka winna przysługiwać nie od [...] lecz od [...].

W kwestii błędnego ustalenia okresu za jaki skarżącemu przysługiwała opłata od Skarbu Państwa skład orzekający Sądu podzielił jednak stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zajęte w odpowiedzi na skargę. Podniesiono w nim, że nieprawidłowe ustalenie początkowej daty, od jakiej Skarb Państwa był zobowiązany do wypłaty wynagrodzenie za dozór sprawowany nad pojazdem nie miało wpływu na wynik sprawy. W zaskarżonym postanowieniu reformatoryjnym organ przyznał bowiem skarżącemu zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenie za dozór za pełne [...] miesiące kierując się zasadą, że zwrot wydatków i wynagrodzenie przysługuje skarżącemu za każdy rozpoczęty miesiąc sprawowanego dozoru.

Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi wskazać należy, że wbrew jej zarzutom zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną, jaka stanowi przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. mający zastosowanie jak już wskazano wyżej w związku z postanowieniami § 3 pkt 1, lit b rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Unormowanie zawarte w art. 102 § 2 u.p.e.a. nakazuje organowi przyznanie na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zdaniem Sądu w toku ustalania wysokości przysługującego skarżącemu wynagrodzenia pomocniczo może znaleźć zastosowanie także art. 836 k.c. w zakresie, w jakim przewiduje, że przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa bowiem, jak należy ustalić przedmiotową należność. NSA w przywołanym wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., I OSK 1795/06, wskazał, że przedmiotowa należność winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzeniu za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. Zauważyć należy, że należności dla dozorującego wyliczone przy zastosowaniu stawki opłaty za parkowanie przyjętej w uchwale rady powiatu (miasta) podjętej na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdów w dłuższym okresie czasu. Stawki te ustalone zostały bowiem za każdą dobę parkowania, a nie na opłatach miesięcznych, stosowanych w przypadkach dłuższych okresów parkowania pojazdów. W przekonaniu Sądu w przypadku niewykazania przez podmiot prowadzący parking rzeczywistych kosztów przechowania samochodu brak jest przeszkód do ustalenia przedmiotowych należności za dozór w oparciu o stawki opłat miesięcznych pobierane za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w tej samej bądź sąsiedniej gminie. Zauważyć wreszcie należy, że wyliczona przez skarżącego kwota opłaty za przechowanie w okresie od [...] do [...] samochodu [...], który z mocy ustawy przeszedł na własność Skarbu Państwa, ponad czterokrotnie przekraczała wartość tego pojazdu ustaloną przez rzeczoznawcę. Opłata ta była także blisko trzykrotnie wyższa od opłat miesięcznych pobieranych przez skarżącego od innych użytkowników korzystających z usług tego parkingu.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.