Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 817/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 i art. 39
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 817/12

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi W.G. jest decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w [..] z [..] lipca 2012 r. nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [..] z [..] marca 2012 r. nr [..] w sprawie nakazu rozbiórki przez skarżącego ustępu murowanego. Decyzje te zapadły w następującym stanie sprawy:

Pismem z 26 stycznia 2012 r. PINB w [..] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie legalności budowy ustępu na działce nr ewid. 470 przy ul. [..] w [..]. Zawarto w nim również informację o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin ustępu. Oględziny takie z udziałem W.G. przeprowadzono w dniu 16 lutego 2012 r., z oględzin sporządzono protokół, wykonano także dokumentację zdjęciową. W.G. do protokołu wyjaśniła, że inwestorem ustępu na początku lat 80-tych XX w. był W.G. Ustęp ma mieć szczelny i wybetonowany dół kloaczny. Uczestnicząca w oględzinach R.C. oświadczyła, że ustęp nie jest zamykany, nieczystości zaś są usuwane rzadko (raz na 3-4 lata). Pismem z 5 marca 2012 r. o toczącym się postępowaniu i przysługującym statusie strony organ zawiadomił W.G. Następnie zawiadomiono o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawem do wypowiedzenia się w sprawie.

Decyzją z [..] marca 2012 r. PINB w [..] nakazał W.G., jako inwestorowi, rozbiórkę ustępu murowanego położonego na działce nr 470, jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę wymaganego przez art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm., dalej jako "uPb z 1974") i § 44 ust. 1 pkt 4 lit. d) rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm., dalej jako "rozp. z 1975").

Organ I instancji ustalił, że na działce nr 470 istnieje ustęp murowany o wymiarach 1,15 m x 1,45 m, zbudowany z cegły dziurawki, przykryty blaszanym dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku działki nr 465. Posadowiony jest w odległości 0,5 m - 1,10 m od granicy działki nr 465 własności D.Ł., 0,15 m od ogrodzenia z działką nr 466/2 oraz 3,65 m od ściany budynku mieszkalnego z otworami okiennymi i otworem drzwiowym zlokalizowanego na działce nr 466/1. Inwestor nie posiadał dokumentów potwierdzających legalność obiektu, dlatego uznano, że przy jego budowie popełniona została samowola budowlana. Wobec oświadczenia W.G., że ustęp wybudował jej syn – W.G. w 1980 r. organ uznał, że w sprawie zastosowanie znaleźć powinny przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Z § 44 ust. 1 pkt 4 lit. d) cytowanego rozp. z 1975 wynikało, że pozwolenie na budowę wymagane było m.in. na wykonanie inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich, do takiej kategorii organ zaliczył obiekt ustępu. Z kolei w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, dalej jako "rozp. z 1980") postanowiono, że odległość szczelnych i krytych zbiorników do gromadzenia nieczystości, dołów ustępowych, ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek do 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych powinna wynosić co najmniej: 1) od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach mieszkalnych, budynkach, w których znajdują się inne pomieszczenia na pobyt ludzi, oraz w magazynach środków spożywczych - 15 m, 2) od granicy działki sąsiedniej, pasa drogi publicznej lub chodnika przy ulicy - 7,5 m. Przepis § 23 ust. 4 cyt. rozporządzenia dopuszczał na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich. Wymienione wymagania nie zostały jednak w rozpoznawanej sprawie zachowane, dlatego nie była możliwa legalizacja stwierdzonej samowoli. Ponadto kontrolowany obiekt stwarzać ma w ocenie PINB w [..] niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 uPb z 1974. Z podanej przyczyny ustęp również podlegałby nakazowi rozbiórki.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji z [..] marca 2012 r. W.G. zarzucił dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych. Zwrócił uwagę, że przed Sądem Rejonowym w [..] do sygn. I Ns [..] /11 toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogowej osobistej, w której biegły geodeta ustalał będzie prawidłowy przebieg granic działki nr 470. O tym fakcie miał informować pracowników PINB w [..]. Ponadto nakaz rozbiórki został wydany na jego osobę jako inwestora, podczas gdy stan prawny nieruchomości nie jest uregulowany, a postępowanie spadkowe ma się dopiero toczyć. Odwołujący się zakwestionował też, że w sprawie nie zastosowano § 23 ust. 5 rozp. z 1980, który dopuszczał sytuowanie ustępów na granicy lub w odległości 1 m od granicy działki. Strona zakwestionowała także prawidłowość dokonanych pomiarów odległości ustępu od granic z działkami sąsiednimi. Ustęp ma być używany przez matkę odwołującego się – W.G., która w swym domu nie ma łazienki ani ubikacji. W jej domu nie można wybudować łazienki, dopóki stan prawny działki nie zostanie uregulowany. Nieczystości z ustępu były wywożone regularnie.

Rozpoznając to odwołanie decyzją z 10 lipca 2012 r. PWINB w [..], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy potwierdził trafność zastosowanych przez organ I instancji do oceny legalności ustępu przepisów uPb z 1974 z uwagi na wybudowanie obiektu w 1980 r. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 4 lit. d rozp. z 1975 jego budowa wymagała pozwolenia. Z kolei wymagane do zachowania przy budowie odległości określone były określone w § 23 rozp. z 1980. Biorąc pod uwagę okoliczność, że teren działki nr 470 jest uzbrojony i skanalizowany zastosowanie w sprawie znaleźć powinien § 23 ust. 1 cyt. ostatnio rozporządzenia. Natomiast przy ocenie możliwości zalegalizowania popełnionej samowoli niezbędna była jej analiza przez pryzmat art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb z 1974. Doprowadzenie ustępu do stanu zgodnego z prawem z uwagi na jego usytuowanie i naruszenie odległości określonych w § 23 ust. 1 rozp. z 1980 nie było jednak możliwe. Ponadto w ocenie PWINB w [..] obiekt ten powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków higieniczno-sanitarnych stwarzając niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W odniesieniu do zarzutów odwołania organ uznał je za niezasadne. Przyjął, że postępowanie o ustanowienie drogi koniecznej nie miało żadnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Ewentualne błędy w pomiarach odnośnie do usytuowania ustępu, przy uwzględnieniu odległości podanych przez odwołującego się, nie miałyby wpływu na wynik sprawy, ponieważ usytuowanie przedmiotowego obiektu przy przyjęciu wartości podawanych w odwołaniu także stanowiłyby naruszenie cytowanych przepisów.

W skardze na decyzję PWINB w [..] z [..] lipca 2012 r. W.G. ponowił zarzuty formułowane w odwołaniu od decyzji PINB w [..]. W cenie skarżącego organy dokonały błędnych ustaleń w zakresie odległości posadowienia ustępu od granicy działek sąsiednich i budynków. Same granice działek są sporne i powinny zostać wytyczone przez geodetę. Nakaz rozbiórki został skierowany do niego, podczas gdy działka nr 470 ma nieuregulowany stan prawny. Ponadto organy miały nie uwzględnić dyspozycji § 23 ust. 5 rozp. z 1980. Przy granicy z działką nr 465, w granicy działek nr 466/2 i 470 znajduje się szambo. W dacie budowy ustępu działka nie była skanalizowana, ponieważ kanalizację wybudowano dopiero w 2008 r. Strona zwraca również uwagę, że ustęp jest ciągle używany przez jego matkę, która ma nie posiadać w domu łazienki. Po ewentualnej rozbiórce matka skarżącego nie będzie miała gdzie załatwiać potrzeb fizjologicznych. Skarżący zaprzecza oświadczeniom uczestniczki R.C. odnośnie do konstrukcji ustępu i częstotliwości usuwania nieczystości. Wskazuje, że uczestniczka utrudnia możliwość dojazdu wozem asenizacyjnym, w tej sprawie toczyć się ma postępowanie przed sądem powszechnym. Raz jeszcze podkreśla, że stan prawny działki nr 470 nie jest uregulowany, sporne także mają być jej granice. Mając na względzie powyższe strona domaga się uchylenia skarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Postanowieniem z 4 grudnia 2012 r. Sąd wstrzymał wykonanie skarżonej decyzji, uwzględniając wniosek zawarty w skardze.

W trakcie rozprawy przed Sądem skarżący podtrzymując skargę wyjaśnił, że wznosząc ustęp w 1980 r. nie spotkał się ze sprzeciwem sąsiadów, na działce sąsiedniej o nr 465 również powstał ustęp i szambo. Dojazd do działki nr 470 wykonywany był po terenie działki nr 466/2, którą sprzedano w 2009 r. na rzecz państwa C., co doprowadziło do konfliktu.

Uczestniczka R.C. wniosła o oddalenie skargi, wyjaśniając że składała propozycje nieodpłatnego i kilkukrotnego w roku przejazdu po swojej działce samochodem o ograniczonej szerokości wyposażonego w urządzenia asenizacyjne. W.G. nie przystał na tę propozycję, zainicjował kosztowne dla stron postępowanie w sprawie ustanowienia służebności przed sądami powszechnymi, w którym skarżący przegrać miał przed dwoma instancjami. Wedle wiedzy R..C. w budynku przy ul. [..], w którym zamieszkuje skarżący i jego matka, istnieć ma łazienka i ubikacja.

Uczestnicy A.C. i R.S. przyłączyli się do stanowiska R.C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, o ile prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W sprawie niesporne jest, że to W.G. wybudował ustęp w 1980 r. bez pozwolenia na budowę. Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że na budowę tego obiektu inwestor powinien posiadać pozwolenie na budowę, albowiem obiekt taki mógł wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich (por. § 44 ust. 1 pkt 4 d rozp. z 1975. Nie jest także kwestionowane to, że w chwili realizacji obiektu ustępu, na działce nr 466/1 już znajdował się budynek mieszkalny. To, że w chwili realizacji ustępu brak było sprzeciwu ze strony władających nieruchomościami sąsiednimi wobec realizacji tego obiektu nie ma znaczenia dla dokonanej przez organy nadzoru budowlanego oceny, wedle której ustęp na działce nr 470 przy ul. [..] w [..] został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. W kwestii zasad sytuowania obiektów budowlanych, jakie obowiązywały w dacie wzniesienia obiektu, będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji, w ocenie orzekających organów zastosowanie miały przepisy rozp. z 1980. Cyt. rozporządzenie w § 23 stanowiło kolejno w sposób następujący, że: "Odległość szczelnych i krytych zbiorników do gromadzenia nieczystości, dołów ustępowych, ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek do 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych powinna wynosić co najmniej: 1) od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach mieszkalnych, budynkach, w których znajdują się inne pomieszczenia na pobyt ludzi, oraz w magazynach środków spożywczych - 15 m, 2) od granicy działki sąsiedniej, pasa drogi publicznej lub chodnika przy ulicy - 7,5 m" (ust. 1), "2. W razie budowy zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych dla wielorodzinnych budynków mieszkalnych lub dla zespołów domów jednorodzinnych - odległość tych zbiorników od budynków mieszkalnych ustala się zgodnie z przepisami § 10" (ust. 2), "W razie budowy ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek przekraczającej 4 - odległość szczelnych dołów ustępowych od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach i budynkach wymienionych w ust. 1 pkt 1 powinna wynosić co najmniej 30 m" (ust. 3), "Na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich" (ust. 4), "Dopuszcza się sytuowanie szczelnych i krytych zbiorników nieczystości ciekłych oraz dołów ustępowych na granicy działek, gdy będą przylegać do tego rodzaju urządzeń na działce sąsiedniej lub co najmniej w odległości 1 m od granicy; jeżeli będą to urządzenia wolno stojące - pod warunkiem zachowania odległości określonych w ust. 1 pkt 1 i w § 21 ust. 1" (ust. 5). W § 21 ust. 1 rozp. z 1980 chodziło o odległość szczelnych zbiorników gromadzących nieczystości od studni, musiała ona wynosić co najmniej 15 m. Dla rozważania zasadności zastosowania w stosunku do obiektu ustępu wzniesionego samowolnie przez skarżącego przepisów określających następstwa tzw. samowoli budowlanej istotne zatem było ustalenie, czy ten ustęp spełniał wszystkie te odległości. Dotyczy to w szczególności § 23 ust. 5 rozp. z 1980, na który to przepis powoływał się W.G. w swym odwołaniu. Z akt sprawy nie można byłoby wywnioskować, w jakiej odległości ustęp ten jest zlokalizowany od okien czy drzwi budynku mieszkalnego znajdującego się na dz. o nr 466/1, a także czy na działkach wokół tego ustępu znajduje się studnia dostarczająca wodę do picia i na potrzeby gospodarcze. Z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji wynika jedynie, że "Obiekt usytułowany w odległości 15 cm od ogrodzenia z działką nr ew. 466/2, 3,65 od budynku mieszkalnego 466/1 stanowiących własność A. i R.C." (cytat). Z protokołu tego nie wynika natomiast odległość od okien czy drzwi budynku mieszkalnego, brak także jakichkolwiek danych odnośnie odległości od ewentualnej studni na działkach sąsiednich. Brak także jednoznacznych ustaleń organów, czy w dacie powstawania ustępu obszar przy ul. [..] w [..] był skanalizowany czy też nie. Braki wyjaśnienia tych kwestii, w ocenie Sądu, nie pozwalałyby na poprawne ustosunkowanie się do zarzutów odwołania w tym zakresie, gdyby nie przyznanie w tym odwołaniu przez skarżącego, że odległość ustępu od okna w budynku mieszkalnym na działce nr 466/1 wynosi 5 m. Poprawnie przeto organ odwoławczy stwierdził, że nawet ewentualne rozgraniczenie między działkami, na której zlokalizowany jest ustęp a działkami sąsiednimi nie zmieni odległości tego ustępu od okien budynku znajdującego się na działce nr 466/1, co oznacza, że ustęp ten zrealizowany w sposób sprzeczny z przepisami obowiązującymi w dacie jego realizacji.

Kwestię rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia normuje art. 48 uPb. Rzecz jednak w tym, że z mocy art. 103 ust. 2 Upb "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Pod pojęciem przepisów dotychczasowych należy rozumieć m.in. przepisy uPb z 1974. Zgodnie z art. 37 ust. 1 uPb z 1974 "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Z motywów zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wynika, że wedle organów nadzoru budowlanego ustęp wzniesiony samowolnie powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków higieniczno-sanitarnych stwarzając niebezpieczeństwo dla ludzi oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Wydając nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 uPb z 1974 w ocenie Sądu nie jest wystarczające stwierdzenie, że dany obiekt został zrealizowany sprzecznie z przepisami obowiązującymi w dacie jego wznoszenia. W tym zakresie Sąd przywołuje stanowisko wyrażone w wyroku tego samego składu orzekającego WSA w Rzeszowie z 14 października 2004 r. SA/Rz 753/03 (ONSAiwsa 2005, nr 4, poz. 84), w którym eksponowano, że do zastosowania cyt. przepisu konieczne jest wykazanie, iż naruszenie przepisów rozp. z 1980 powoduje skutki, wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 uPb. W wyroku tym wskazano, że "W razie dopuszczenia się samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (...) do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...) nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt został usytuowany z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (...), ale konieczne jest także wykazanie, iż naruszenie tych warunków powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia". Takich ustaleń w sprawie poddanej obecnie kontroli Sądu nie poczyniono. Trzeba mieć na względzie i to, że stan, w którym ustęp istniał na działce nr 470 miał miejsce przez wiele lat. Z wyjaśnień składanych przez skarżącego i uczestników na rozprawie wynikałoby, że konflikt dotyczący usytuowania ustępu związany jest z ewentualnym ustanowieniem służebności dojazdu do działki nr 470, z czym wiąże się z kolei częstotliwość opróżniania dołu kloacznego. Co do tej ostatniej kwestii istnieje spór między skarżącym a uczestnikami. Wedle oświadczenia W.G. na działce nr 465 istniał odrębny ustęp, a także szambo, zaś kanalizacja w tym terenie pojawiła się dopiero w 2008 r. Tych okoliczności, jak również zagadnienia szczelności dołu kloacznego orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły, nie może tego uczynić sąd administracyjny, bo nie taka jest jego rola. Nie można zatem z całą pewnością twierdzić, że skutki, wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 uPb z 1974, istniały w chwili orzekania. Z tych względów nie doszło do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, do czego organy zobowiązane są z mocy art. 7 i 77 § 1 K.p.a., z których wynika obowiązek podjęcia wszelkich, niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Przekonanie organów o zaistnieniu podstawy do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu ustępu nie pozwoliło im dostrzec, że z mocy art. 39 uPb z 1974 "Jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji". Skarżący w odwołaniu, skardze jak i w trakcie rozprawy przed Sądem naprowadza, że wykonanie nakazu rozbiórki ustępu skutkować będzie pozbawieniem jego matki możliwości załatwiania potrzeb fizjologicznych. Te okoliczności nakazywałyby organowi odwoławczemu rozważyć zasadność podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o cyt. art. 39 uPb z 1974. Aby jednak móc to uczynić należy uprzednio wyjaśnić, czy rzeczywiście twierdzenia skarżącego w tym aspekcie są uzasadnione, czy też jak wywodzą to uczestnicy matka skarżącego ma możliwość korzystania z łazienki i ubikacji w domu skarżącego. Postępowanie w tym zakresie wymaga zatem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Należy wskazać, że z mocy art. 136 K.p.a. "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję". Brak skorzystania z takiej konstrukcji uchybia przepisom procesowym w sposób istotny.

Te okoliczności doprowadziły Sąd do wniosku, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). To nakazywało uchylić zaskarżoną decyzję.

Prowadząc ponownie postępowanie organ odwoławczy powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające w trybie art. 136 K.p.a., aby wyjaśnić w szczególności na czym polegają skutki, jakie wywołuje istnienie tego obiektu w aspekcie art. 37 ust. 1 pkt 2 uPb z 1974. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego winno także zmierzać do rozważenia zasadności zastosowania konstrukcji z art. 39 cyt. ustawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji nie przesądza w żaden sposób o sposobie załatwienia sprawy pod względem merytorycznym, albowiem jest on uzależniony od poczynienia niezbędnych uzupełniających ustaleń faktycznych.

Uchylenie zaskarżonej decyzji nakazywało opatrzyć wyrok klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa. O kosztach nie orzekano, albowiem skarżący zwolniony był od kosztów sądowych, a na rozprawie, będąc uprzednio pouczonym o dyspozycji art. 210 Ppsa nie składał w zakresie kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw żadnych wniosków.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.