Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 561/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2020. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2020 r. (nr GOPS-ŚR.4330.39.2020), wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy C. odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu nie podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem. Organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawczyni opiekuje się niepełnosprawnym mężem (ur. 06.05.1982 r.), który jednocześnie jest w znacznym stopniu samodzielny w samoobsłudze i podejmuje codzienną aktywność zawodową poprzez świadczenie pracy po 6 godzin dziennie. Mąż wnioskodawczyni porusza się na wózku inwalidzkim. Strona pomaga mężowi w przygotowaniu kąpieli, ubieraniu się, zmienia opatrunek i pieluchę (pampersa). Mąż wnioskodawczyni samodzielnie przygotowuje sobie posiłki i samodzielnie je spożywa. Ponadto, realizuje się w pracy zawodowej po 6 godzin dziennie. Po skończonej pracy męża, po godzinie 15:00, wnioskodawczyni pomaga mu w przedostaniu się na łóżko, a po odpoczynku, na aparat do ćwiczeń. Raz w tygodniu, w godzinach popołudniowych, w trakcie wyjazdu na rehabilitację, strona pomaga mężowi wsiadać i wysiadać z auta i składa wózek inwalidzki.

Analizując czasokresy czynności opiekuńczych organ wskazał, że poranna pomoc mężowi przy ubieraniu zajmuje wnioskodawczyni ok. 20 minut. Pomoc ta świadczona jest w razie potrzeby w załatwianiu czynności fizjologicznych (pomimo, że mąż ma założony pampers przez całą dobę). Pomoc przy kąpieli wieczornej zajmuje stronie ok. 20 minut, a zmiana opatrunku po kąpieli ok. 10 minut. W ocenie organu, w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem aktywności wnioskodawczyni, a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, a zakres sprawowanej przez stronę opieki nad mężem nie uniemożliwia podjęcia przez nią zatrudnienia. Organ przeanalizował dodatkowo przebieg aktywności zawodowej strony i ustalił, że strona nie pracuje od 14 marca 2020 r. (zatrudniona w okresie od 17 lutego do 14 marca 2020 r. w T. S.A. – przypis Sądu), a wcześniej – pracowała od 1999 r. do 2002 r. (praktyczna nauka zawodu), następnie podejmowała zatrudnienie w 2012 r. na niepełne dwa miesiące i w 2010 r. na miesiąc. W 2007 r. pobierała stypendium stażowe dla osób bezrobotnych przez cztery miesiące. Związek małżeński z D. N. zawarła 23 lutego 2018 r.

Organ pierwszej instancji ustalił również, że D. N. posiada trójkę dzieci. Córka S. N. jest osobą pełnoletnią (i nie wykazano, że posiada znaczny stopień niepełnosprawności). Synowie – D. i B. N. są małoletni. Rodzice męża wnioskodawczyni żyją, pozostają w zatrudnieniu i nie posiadają znacznego stopnia niepełnosprawności.

Jako podstawę odmowy przyznania stronie wnioskowanego świadczenia oprócz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej: u.ś.r.) organ powołał także art. 17 ust. 1b u.ś.r. akcentując przy tym, że stopień niepełnosprawności męża orzeczono w czasie, kiedy miał on 32 lata, a strona nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na inny czasokres powstania niepełnosprawności męża.

W odwołaniu od tej decyzji strona (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem:

1) art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w tym przepisie, pomimo że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł o niekonstytucyjności tego przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności;

2) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię w zakresie ustalenia kręgu osób w pierwszej kolejności zobowiązanych do świadczeń na rzecz osoby niepełnosprawnej;

3) art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia nie jest związane z chorobą jej męża, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że osoba, która ma obiektywną możliwość podjęcia zatrudnienia, ale tego nie czyni z uwagi na podjęcie się stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, spełnia przesłankę wyrażoną w tym przepisie;

4) art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka.

W uzasadnieniu odwołania strona argumentowała, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne do przyznania wnioskowanego świadczenia, przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek przesłanki negatywnej.

W ramach tej argumentacji podniesiono m.in., że wnioskodawczyni jest w wieku produkcyjnym, jednak obecnie świadomie rezygnuje z poszukiwania i podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Tak więc w sprawie występuje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wnioskodawczyni podniosła również, że organ powinien ustalić jakiej opieki wymaga jej mąż i dojść do wniosku, że wymaga on stałej i długotrwałej opieki. Podkreśliła, że schorzenia jej męża nie powstały w dniu wydania orzeczenia o niepełnosprawności, tylko znacznie wcześniej.

Decyzją z dnia 6 października 2020 r. (nr SKO 4316/218/20) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium, organ drugiej instancji) we Wrocławiu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji podobnie jak organ pierwszej instancji uznał, że okoliczności faktyczne sprawy nie dawały podstaw do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. SKO nie zgodziło się jednak z całością argumentacji przedstawionej w decyzji organu pierwszej instancji. I tak, za nieprawidłową organ odwoławczy uznał przedstawioną w decyzji pierwszej instancji wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Zdaniem SKO, wykluczenie małżonka osoby wymagającej opieki z kręgu osób uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego, obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym oraz zdolnego do pracy, a niezatrudnionego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny byłoby naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W ramach dalszej argumentacji organ drugiej instancji przeprowadził wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zwrócił uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę, ale za brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wskazał, że opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., ma być sprawowana nad osobą niepełnosprawną, która nie jest w stanie samodzielnie egzystować, radzić sobie samodzielnie w życiu codziennym. Opieka ta musi być stała i absorbująca. W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy organ drugiej instancji podniósł, że rodzaj i zakres czynności podejmowanych przez stronę względem męża oraz wymiar czasu, który jest tym czynnościom poświęcony nie pozwala przyjąć, że wnioskodawczyni sprawuje stałą opiekę w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., a co najistotniejsze – czynności te nie wykluczają możliwości podjęcia przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej, np. na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy zlecenia, co nie musi się nawet wiązać z koniecznością realizacji zlecenia poza miejscem zamieszkania). W nawiązaniu do powyższego organ wskazał na treść art. 3 pkt 22 u.ś.r., definiującego co to znaczy zatrudnienie lub inna praca zarobkowa w rozumieniu ustawy. Dalej stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że mąż wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną (porusza się na wózku inwalidzkim), ale jednocześnie wykonuje pracę w sposób zdalny w wymiarze około sześciu godzin dziennie. Jest także w stanie samodzielnie przygotować sobie posiłek. Nie wymaga całodobowych zabiegów opiekuńczych. Strona pomaga mężowi w kąpieli (mąż nie jest w stanie samodzielnie przygotować sobie kąpieli, ale wykąpać się już tak), ubieraniu i rozbieraniu się oraz przy zmianie opatrunków i pieluch, co zajmuje jej łącznie kilka godzin dziennie (około 3-3,5 godziny). Konstatując organ podniósł, że przy właściwej organizacji pracy, strona może podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, albowiem jej mąż jest w stanie samodzielnie egzystować w zakresie pozwalającym na podjęcie przez wnioskodawczynię pracy zarobkowej. Końcowo organ zaakcentował, że w okresie od 17 lutego 2020 r. do 13 marca 2020 r. strona podjęła zatrudnienie.

Decyzja ostateczna SKO we Wrocławiu została zaskarżona w całości przez stronę w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że w sprawie nie występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że osoba, która ma możliwość podjęcia zatrudnienia, ale tego nie czyni z uwagi na podjęcie się stałej opieki nad osobą niepełnosprawną staje się uprawniona do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle tych zarzutów skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;

2) zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W treści skargi strona zawarła polemikę z organem drugiej instancji, kwestionując prawidłowość wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. na tle stanu faktycznego sprawy. Zwróciła uwagę, że orzeczenie o niepełnosprawności jest potwierdzeniem istnienia schorzeń. Zaakcentowała, że z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wynika, że osoba niepełnosprawna nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Podniosła, że SKO nie posiada kompetencji do kwestionowania adnotacji poczynionych we wspomnianym orzeczeniu. Wskazała również, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest wydawane na czas posiadania przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – nawet jeśli obecnie ta osoba pracuje zdalnie, to nie oznacza samo w sobie, że jej stan zdrowia się pogorszy i będzie zmuszona zrezygnować z pracy. Skarżąca dodała nadto, że prawidłowa wykładnia art. 17 ust 1 u.ś.r. powinna doprowadzić do twierdzenia, że przez rezygnację z zatrudnienia nie należy rozumieć samej tylko rezygnacji z aktualnego zatrudnienia, ale również, rezygnację z przyszłego zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę SKO we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kwestią sporną w sprawie jest zasadność odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia w związku z wykonywaną przez stroną opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Za okoliczność bezsporną w sprawie uznać należy fakt legitymowania się przez męża strony orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także to, że skarżąca opiekuje się niepełnosprawnym mężem. Kwestią sporną pozostaje natomiast spełnienie w sprawie normatywnych przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z tą regulacją ustawową, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kwestie sporne w sprawie koncentrują się wokół oceny, czy ustalony w sprawie stan faktyczny wypełnia hipotezę art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., przy czym, za bezsporne uznać należy to, że małżonkowie są obciążeni wzajemnym obowiązkiem alimentacyjnym a więc mieszczą się w katalogu podmiotowym "innych osób, na których zgodnie z przepisami ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek

alimentacyjny [...]" w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 215/19, LEX nr 2703652). Stanowiska stron różnią się co do spełnienia w sprawie przesłanki przedmiotowej o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r in fine, tj. czy zakres sprawowanej przez stronę opieki wyklucza jej możliwość podjęcia zatrudnienia. Zdaniem organu, opieka jaką wykonuje strona przy mężu nie uzasadnia przyznania jej wnioskowanego świadczenia, albowiem zakres tej opieki nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia. Konstatację organu Sąd w pełni podziela. Trafnie akcentuje organ w zaskarżonej decyzji, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 476/19, LEX nr 2723421). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. jako przesłankę, od spełnienia której zależy przysługiwanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub niej pracy zarobkowej wskazuje sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Sposób jej sprawowania nie został jednak określony w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym należy go rozpatrywać przez pryzmat celu regulacji związanej z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1032/11, LEX nr 1109020).

Wskazać w tym miejscu należy, że opieka nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie musi być sprawowana nieustannie przez całą dobę, musi natomiast odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką (których to z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić), a swoją intensywnością i zakresem stanowić zarazem obiektywną przeszkodę dla możliwości kontynuowania lub podjęcia pracy zarobkowej przez opiekuna.

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować zatem wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których opieka wyklucza możliwość podjęcia (lub wykonywania) jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Regulacja ta nie powinna mieć natomiast zastosowania w sytuacji, w której konieczność sprawowania opieki nie koliduje z możliwością wykonywania pracy czy podjęciem innego zatrudnienia.

Zasadnie w tym kontekście organ zwraca uwagę organ drugiej instancji, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę, ale za brak możliwości podjęcia – z tego tytułu – zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy nie można nie zauważyć, co trafnie akcentuje organ drugiej instancji, że mąż wnioskodawczyni, jakkolwiek jest osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, to jednocześnie jest w stanie, w ograniczonym zakresie, samodzielnie funkcjonować w stopniu pozwalającym stronie na podjęcie zatrudnienia. Z niespornych ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że mąż strony jest w stanie samodzielnie przygotować i spożyć posiłek, a ponadto, wykonuje pracę w sposób zdalny w wymierzę ok. 6 godzin dziennie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, czynności opiekuńcze strony przy mężu zajmują jej około 3-3,5 godziny dziennie i obejmują tego rodzaju czynności jak: pomoc przy ubieraniu, rozbieraniu, przygotowaniu kąpieli, a także, przy zmianie opatrunków i pieluch. Po skończonej pracy męża, po godzinie 15:00, wnioskodawczyni pomaga mu w przedostaniu się na łóżko, a po odpoczynku, na aparat do ćwiczeń. Raz w tygodniu, w godzinach popołudniowych, w trakcie wyjazdu na rehabilitację, strona pomaga mężowi wsiadać i wysiadać z auta i składa wózek inwalidzki.

W świetle tych ustaleń faktycznych, zgodzić się należy z organem drugiej instancji, że zakres czynności opiekuńczych jakie wykonuje strona przy mężu, przy odpowiedniej organizacji czasu, nie stanowi obiektywnej przeszkody w podjęciu przez stronę zatrudnienia. Sąd zważył przy tym, że na rehabilitację mąż strony wyjeżdża raz w tygodniu, w godzinach popołudniowych.

Nie kwestionując faktu, że stan zdrowia męża strony wymaga stałej opieki, to jednocześnie należy zauważyć, o czym była już mowa, że przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest sam fakt sprawowania opieki, ale taki stopień zaangażowania wnioskodawcy w pomoc osobie najbliższej, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Jak już zostało zaakcentowane, przez niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Zatem związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Sąd, podobnie jak organ orzekający w sprawie, takiego związku nie dostrzegł.

Wbrew argumentacji podniesionej przez pełnomocnika w odwołaniu (punkt 30 uzasadnienia odwołania) sam wiek skarżącej (określony w odwołaniu jako "produkcyjny), przy niekwestionowanej okoliczności sprawowania przez nią opieki nad mężem, nie może stanowić dostatecznego argumentu dla wyprowadzenia wniosku, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub podjęła decyzję o jego niepodejmowaniu z uwagi na sprawowaną opiekę nad mężem. Jak już podkreślono, świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by skarżąca zaprzestała aktywności zawodowej w bezpośrednim związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Co więcej, z akt administracyjnych wynika, że strona w okresie od 17 lutego do 13 marca 2020 r. podjęła zatrudnienie. Warto przy tym zaakcentować, że zatrudnienie to podjęła w toku toczącego się postępowania o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego (wniosek w tym przedmiocie złożony został w dniu 17 grudnia 2019 r.).

Jak już natomiast podkreślono, konstatację organów, iż sam zakres opieki nad mężem nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez stronę zatrudnienia Sąd uznał za prawidłową w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze, w myśl której "Organ powinien ustalić jakiej opieki wymaga osoba niepełnosprawna i dojść do wniosku, że wymaga ona stałej i długotrwałej opieki" należy wyjaśnić, że wymóg stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy wynika z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Miliczu z dnia 10 lutego 2020 r., zaliczającego męża strony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Podkreślenia wymaga, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r., nie podlega badaniu w toku postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy, w rozumieniu § 29 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2013 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027,), które określa standardy w zakresie kwalifikowania m.in. do znacznego stopnia niepełnosprawności.

Zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby takiej osoby w zakresie opieki, może natomiast wskazywać na to, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie przez wnioskodawczynię pozostają ze sobą w związku. W nawiązaniu do treści skargi należy wskazać, że w sprawie, organy nie kwestionowały orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Miliczu z dnia 10 lutego 2020 r., a prowadzone w sprawie postępowanie dowodowe ukierunkowane było na ustalenie zakresu świadczonej przez stronę opieki nad mężem rozpatrywanego w kontekście tego, czy zakres ten stanowi obiektywną przeszkodę do podjęcia przez nią zatrudnienia. Jakkolwiek można zarzucić organowi drugiej instancji pewną niefortunność w sformułowaniu "doraźnej opieki", to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że wypowiedź ta nastąpiła w nawiązaniu do przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. W tym kontekście, mając na uwadze także dalszą część wypowiedzi organu drugiej instancji nie może budzić wątpliwości, że przez "doraźną opiekę" organ ten miał na myśli opiekę, która swoją intensywnością nie wyklucza podjęcia przez stronę zatrudnienia.

Stanowisko organu nie stoi w sprzeczności z treścią orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Miliczu z dnia 10 lutego 2020 r., albowiem w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organ ma obowiązek ustalić, czy zakres opieki stanowi faktyczną przesłankę rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez opiekuna. Opieka ta nie musi być sprawowana nieustanie przez całą dobę, jako że sposób jej sprawowania jest uzależniony od rodzaju schorzeń osoby wymagającej opieki. Opieka ta powinna natomiast być sprawowana zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z orzeczenia o niepełnosprawności i mieć charakter opieki długotrwałej lub stałej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1192/20 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19, dostępne na stronie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz stanowić obiektywną przeszkodę do podjęcia zatrudnienia przez opiekuna lub stanowić powód rezygnacji przez niego z zatrudnienia.

Jednocześnie za trafną uznaje Sąd zawartą w zaskarżonej decyzji końcową konkluzję organu, że przy właściwej organizacji czasu, strona mogłaby podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, albowiem sprawowana nad mężem opieka nie jest na tyle absorbująca, by wykluczała taką możliwość.

W dopełnieniu tej części rozważań nie można, zdaniem Sądu, zgodzić się z zarzutem skarżącej, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły, jakiej opieki wymaga jej małżonek. Zarzut ten uznać należy za całkowicie bezpodstawny, albowiem ustalenie zakresu tej opieki stanowiło podstawę oceny, czy opieka jaką sprawuje strona przy mężu stanowi obiektywną przeszkodę w podjęciu przez nią zatrudnienia. Należy podnieść, że ustaleniu zakresu i czasochłonności tej opieki służył przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy. Zakres opieki z wyróżnieniem rodzaju czynności i czasu ich trwania został szczegółowo przedstawiony w decyzji organu pierwszej instancji oraz w zaskarżonej decyzji, a ustalenia w tym zakresie stanowiły podstawę do przyjęcia przez organy orzekające w sprawie, że sprawowana przez stronę opieka nad mężem (co było okolicznością niesporną) nie jest absorbująca na tyle, by wykluczała możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Trafnie przy tej okazji akcentuje Kolegium, że potwierdzeniem tych wniosków jest fakt, że strona w okresie od 17 lutego do 13 marca 2020 r. podjęła zatrudnienie.

Z tego powodu, za nieuzasadnione, zdaniem Sądu, ocenić należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W sprawie dokonano wyczerpujących ustaleń faktycznych, a to, że strona nie zgadza się z ich oceną nie może stanowić o naruszeniu zarzucanych w skardze przepisów art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Uzupełniająco należy też dodać, że przedstawione wyżej uwagi zachowują aktualność także w odniesieniu do przesłanki "rezygnacji" z zatrudnienia.

Końcowo już tyko należy podnieść, że w przypadku zmiany stan faktycznego sprawy strona może złożyć nowy wniosek w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., wywiedzioną w sprawie skargę w całości oddalił.