Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 193/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b; art. 17 ust. 1, ust. 11
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 33 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2024 r. nr 9012.6.7.2024 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2024 r., nr [...], Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia D. D. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...] 2023 r., nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie wystawił w dniu [...] 2023 r. w stosunku do D. D. tytuł wykonawczy [...], obejmujący obowiązek poddania jego małoletniego syna S. D. (ur. [...] 2018 r.) brakującym szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, haemophilus influenzae typu B, streptococcus pneumoniae, odrze, śwince, różyczce.

W piśmie z dnia [...] 2023 r. (data wpływu do organu [...] 2024 r.), skarżący wniósł zarzuty do powyższego tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] 2023 r. organ I instancji uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w dacie wydania przez wierzyciela postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, obowiązek szczepień ochronnych wynikał z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284), dalej jako "ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń". Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określa art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077).

Organ II instancji wyjaśnił, że lekarz z podmiotu leczniczego C. Sp. z o.o., ul. [...], [...], poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, przesyłając dokument "formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych" z dnia 20 czerwca 2018 r., że syn skarżącego nie został poddany szczepieniom ochronnym. Oznacza to, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom.

Organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajdują się czasowe przeciwwskazania zdrowotne do wykonania szczepień ochronnych (ostatnie odroczenie do dnia 30 listopada 2023 r.), jednak nie były one przedmiotem zarzutów. Wierzyciel złożył wniosek o zawieszenie postępowania do organu egzekucyjnego do dnia 31 listopada 2023 r. (pismo z dnia 21 listopada 2023 r.) mając na uwadze występowanie czasowych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych.

Jednocześnie organ podniósł, że skarżący w zażaleniu podniósł szereg zarzutów niewynikających z art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyrażając swe niezadowolenie z osobistej wizyty w siedzibie [...] w L. oraz Oddziale Patologii [...] [...] w L.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że niezadowolenie skarżącego może być przedmiotem skarg rozpatrywanych w odrębnych postępowaniach. Na okoliczność wygaśnięcia obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko inwazyjnym zakażeniom streptococcus pneumoniae oraz przeciwko inwazyjnym zakażeniom haemophilus influenzae typu B wierzyciel powinien zwrócić się do organu egzekucyjnego z odpowiednim wnioskiem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. D. zaskarżył w całości postanowienie organu odwoławczego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz podstawę orzeczenia organu I instancji polegający na nieuwzględnieniu przesłanki z art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, której zaistnienie uchyla wymagalność obowiązku ze względu na długotrwałe odroczenie szczepienia dziecka z powodu przeciwskazania do szczepienia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji ewentualnie rozpoznanie skargi przez Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ze względu na ujawnione nowe okoliczności faktyczne, które nie mogły być brane pod uwagę w chwili orzekania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 22 grudnia 2023 r. lekarz prowadzący S. D. wskazał, że istnieją przeciwskazania do wykonania szczepienia i powinno ono ulec odroczeniu do 10 października 2024 r. To samo wskazanie medyczne potwierdził lekarz rodzinny małoletniego, który prowadził badania kwalifikacyjne pod kątem możliwości wykonania szczepienia. Ponieważ wizyta u lekarza rodzinnego miała miejsce w lutym 2024 r., to stosowne zaświadczenie zostało wydane po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie mogło być wzięte pod uwagę w toku postępowania administracyjnego. Do skargi dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 22 grudnia 2023 r. oraz zaświadczenie o badaniu kwalifikacyjnym z dnia 9 lutego 2024 r.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu okoliczność odroczenia u dziecka szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B do dnia 10 października 2024 r. po przeprowadzonym w dniu 9 lutego 2024 r. lekarskim badaniu kwalifikacyjnym została ujawniona dopiero wraz ze skargą z dnia 22 lutego 2024 r., a zatem organ wydając zaskarżone postanowienie nie posiadał wiedzy na temat przeciwskazań do poddania dziecka temu szczepieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej uchylania się przez skarżącego od obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Stosownie do art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Według art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji.

Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym albo oddala zarzut albo uznaje zarzut w całości lub w części albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na wniosek wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2023 r. (k. 28 akt administracyjnych), stwierdzającego obowiązek poddania dziecka skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wymienionym w tytule, które to szczepienia nie zostały wykonane w terminach wskazanych w obowiązującym Programie Szczepień Ochronnych.

Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń. Przed wystawieniem tytułu wierzyciel wystosował do skarżącego upomnienie z dnia 3 marca 2020 r. (k. 8 akt adm.). W piśmie z dnia 11 marca 2022 r. (k. 13 akt adm.) [...] Sp. z o.o. P. w L., podmiot leczniczy, który przesłał "formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych", poinformował organ I instancji, że małoletni S. D., zgłoszony jako dziecko uchylające się od obowiązkowych szczepień ochronnych, został przeniesiony do innego podmiotu leczniczego – NZOZ T. ul. [...], [...]. Została tam również przekazana karta uodpornienia dziecka. W tych okolicznościach wierzyciel zwrócił się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] o udzielenie informacji, czy skarżący dostarczył do placówki indywidualny kalendarz szczepień dziecka oraz poinformował, że prawni opiekunowie dziecka znajdują się w rejestrze osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w L.. W piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r. NZOZ [...] Spółka z o. o. w L. poinformował, że jest w posiadaniu karty uodpornienia dziecka oraz ze względu na dalszy brak zgody na szczepienia obowiązkowe S. D. został zgłoszony jako uchylający się od obowiązkowych szczepień ochronnych w dniu 19 stycznia 2022 r. (k. 20 akt adm.).

Organ odwoławczy podkreślił, że do dnia wydania postanowienia z dnia [...] 2024 r. skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na wykonanie szczepień ochronnych wymienionych w tytule wykonawczym ani dokumentów wskazujących na ich długotrwałe odroczenie. W aktach sprawy znajdują się liczne zaświadczenia lekarskie stwierdzające czasowe przeciwwskazania zdrowotne do wykonania szczepień ochronnych (ostatnie odroczenie do dnia 30 listopada 2023 r.). Organ wyjaśnił, że w przypadku czasowych przeszkód w wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym, tj. występowania przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, należy zwrócić się do organu egzekucyjnego lub wierzyciela z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego załączając stosowny dokument. Z akt sprawy wynika, że wierzyciel złożył wniosek o zawieszenie postępowania do organu egzekucyjnego do dnia 31 listopada 2023 r. (pismo z dnia 21 listopada 2023 r.) mając na uwadze występowanie czasowych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych.

Organ II instancji dodatkowo wskazał, że zgodnie z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), brakujące szczepienia ochronne to szczepienia przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi i krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce. U dziecka nie wykonano także obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, które w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania tytułu wykonawczego były obowiązkowe do ukończenia 19 roku życia oraz przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B, które były obowiązkowe do ukończenia 6 roku życia. Zgodnie z § 3 rozporządzenia szczepienia ochronne przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B są obowiązkowe do ukończenia 5 roku życia.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że brak jest w tych okolicznościach podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego.

Prawidłowo organ uznał, mając na względzie przedmiot rozpoznawanej sprawy, że obowiązek wykonania szczepienia ochronnego syna skarżącego był wymagalny.

Z akt sprawy wynika, że dziecko do czasu wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało poddane obowiązkowym szczepieniom, a skarżący uchylał się od obowiązku poddania syna tym szczepieniom, pomimo wezwań z przychodni i ze strony inspekcji sanitarnej. Także po otrzymaniu upomnienia w tej sprawie (k. 7 akt adm.) skarżący nie wykonał obowiązku.

Podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń. Przepis ten stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanymi dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".

W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną z dniem 1 października 2023 r., ministrowi właściwemu do spraw zdrowia udzielona została delegacja ustawowa do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) i osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2).

W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172 z późn. zm.). Rozporządzenie to uchylone zostało z dniem 1 października 2023 r. Przepis § 5 tego rozporządzenia stanowił, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2023 r., rozporządzenie, do wydania którego upoważniony został minister właściwy do spraw zdrowia, określa także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a).

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności.

Organ prawidłowo ustalił, że obowiązek wykonania określonych szczepień ochronnych syna skarżącego nadal istnieje i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia znajdował potwierdzenie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień ochronnych.

Jednocześnie zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł w pkt I, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to zauważył również, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego powodu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia.

Jednocześnie w pkt II wyroku Trybunał Konstytucyjny podał, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał zdecydował się zatem na określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej przepisów we wskazanym zakresie, w celu zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu, w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP ma charakter wyjątkowy, ponieważ zasadą pozostaje wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem jego ogłoszenia. Oznacza to, że realizacja przez sądy gwarancji konstytucyjnych – na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu – stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (zob. wyrok TK z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK-A 2004 Nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 87/18 i powołane w nim orzeczenia).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić brak podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym oraz stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczność, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym był w dacie orzekania przez organ I instancji skonkretyzowany w Programie Szczepień Ochronnych, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie miała wpływu na istnienie ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Ponadto podkreślić należy, że sam obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawowych regulacji, a zatem z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywała się według Programu Szczepień Ochronnych. Obowiązujące w dacie orzekania przez organ II instancji rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. określiło schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, podstawowych i przypominających. Rozporządzenie jednoznacznie określa liczbę dawek szczepienia podstawowego, wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia i termin wykonania szczepienia oraz osoby objęte obowiązkiem poddania się szczepieniom przypominającym, dawki szczepionki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia przypominającego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że syn skarżącego nie został poddany szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym. W toku postępowania przed organem skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, wskazującego na istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepień. Tymczasem tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia z 27 września 2023 r.).

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione było wystąpienie do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Oceny tej nie zmienia załączone do skargi zaświadczenie wystawione przez lekarza NZOZ [...] Sp. z o.o. w L. z dnia 9 lutego 2024 r. o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, w którym stwierdzono u S. D. przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B i konieczność odroczenia obowiązku szczepień do dnia 10 października 2024 (k. 10 akt sądowych). Podkreślenia wymaga, że organy egzekucyjne działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej. Przedstawienie zatem zaświadczenia o stwierdzeniu przeciwwskazań do szczepienia S. D. po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. W dacie orzekania przez organy egzekucyjne obowiązek szczepienia istniał.

W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że syn skarżącego nie był zaszczepiona mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza. Obowiązek skarżącego poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istnieje, w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego był i nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika wprost z treści skargi i akt sprawy. Powołane powyżej regulacje przewidują obowiązek szczepienia z mocy prawa, a tym samym nie ma podstaw do przyjęcia nieistnienia obowiązku, jak i braku wymagalności obowiązku. Tym samym zarzuty skargi w tym przedmiocie są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego.

Jednocześnie sam tytuł wykonawczy z dnia [...] 2023 r. spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856 z późn. zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola w tym także treść obowiązku.

Organy podjęły wszelkie czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i ustalenie, w jakich okolicznościach doszło do niepoddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny, jak i prawny nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

W rezultacie, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest trafne. Nie ma podstaw do kwestionowania możliwości prowadzenia egzekucji. W sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.