Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2915/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 17 ust 1, art 19
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] z siedzibą w R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2011 r. – zaskarżoną skargą przez I. w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2011 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1995 r. przekazującej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Skarbu Państwa o pow. [...] ha, położonej na terenie gminy N., będące w wieczystym użytkowaniu I. w B. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 1995 r., nr [...] – podjętą na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa [(t.j. Dz. U. z 1995 r., Nr 57, poz. 299, ze zm.) – dalej w skrócie: u.g.n.r.] - przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Skarbu Państwa o pow. [...] ha, położone na terenie gminy N., będące w wieczystym użytkowaniu I.w B. (zwaną dalej: decyzją z 1995 r.). I. wnioskiem z 12 września 2007 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z 1995 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa mogła przejmować do Zasobu nieruchomości rolne Skarbu Państwa w wyznaczonym ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa terminie, tj. do 1 stycznia 1995 r., przy czym określony ustawowo termin został decyzją z 1995 r. przekroczony. Nadto pracownicy biorący udział w sporządzaniu protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego wydania i przekazania nieruchomości Skarbu Państwa o pow. [...] ha do AWRSP mieli nieaktualne pełnomocnictwa.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1995 r. Organ wskazał, iż przekazane nieruchomości o pow. [...] ha były w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone na cele gospodarki rolnej, a nadto stanowiły nieruchomości rolne w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego, podlegały zatem przepisom art. 17 u.g.n.r. Zaś podniesione przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 1995 r.

W piśmie z 17 sierpnia 2011 r. I. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2011 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2011 r. – podjętą po rozpoznaniu wniosku I. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru podał, że decyzja 1995 r. wydana została na podstawie art. 17 ust. 1 u.g.n.r. Zgodnie z wymienionym przepisem nieruchomości określone w art. 1 i 2 nie stanowiące majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegały przekazaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Według art. 1 pkt 1 u.g.n.r. obowiązującego w dniu wydania kwestionowanej decyzji były to nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz inne nieruchomości położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Nieruchomości rolne w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego to nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów wynika, iż przedmiotowe grunty stanowiły użytki rolne, obejmowały one bowiem: grunty orne (Rllla, Rlllb, RIVa, RIVb, RV i RVI), zabudowane tereny rolne (B-RIVa, B-Rlllb i B- RIV), grunty zakrzewione (Lzlll, LzlV i LzV), sady na gruntach rolnych (S-RIVa), pastwiska (Psimi, PslV i PsV) oraz łąki (LIII i ŁIV). Stanowiły zatem nieruchomości rolne w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego. Dalej z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. zatwierdzonego uchwałą [...] nr [...] z dnia [...] marca 1990 r. wynika, iż grunty będące przedmiotem kwestionowanej decyzji były w większości przeznaczone na cele gospodarki rolnej, przy czym działka nr [...] stanowiła także w części zieleń parkową, działka nr [...] z której wydzielona została działka nr [...] przeznaczona była częściowo pod zabudowę mieszkaniową, a działka nr [...] obejmowała tereny rolne i zieleni parkowej.

W ocenie organu bezspornym był zatem fakt, że nieruchomości objęte decyzją z 1995 r., stanowiące własność Skarbu Państwa, spełniały przesłanki określone w art. 1 ust. 1 u.g.n.r., a zarazem niezbędne do przekazania ich na rzecz Agencji w trybie art. 17 u.g.n.r. Przy czym organ podniósł, że z brzmienia art. 1 u.g.n.r. wynika, iż wystarczające było aby przekazywane grunty stanowiły nieruchomości rolne w rozumieniu art. 461 Kc lub były przeznaczone na cele gospodarki rolnej. Odnosząc się do zarzutów strony Minister wskazała:

- po pierwsze, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa mogła przejmować nieruchomości rolne Skarbu Państwa w terminie ustawowym, tj. do 1 stycznia 1995 r., który to termin został decyzją z 1995 r. naruszony, gdyż zgodnie z art. 13 u.g.n.r. przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpić miało niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat. Niemniej określony tym przepisem termin, w którym następować miało przekazywanie gruntów rolnych do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stanowił jedynie termin instrukcyjny, a jego niezachowanie nie powodowało wygaśnięcia uprawnień przysługujących wojewodzie w tym zakresie. Pomimo upływu granicznego terminu, jakim był dzień 1 stycznia 1995 r. wojewodowie nie utracili umocowania prawnego do orzekania w zakresie przekazywania gruntów rolnych na rzecz Agencji. Dowodem na to było wielokrotne przedłużanie przez ustawodawcę rzeczonego terminu. Termin nieprzekraczalny ustanowiony został w art. 13 u.g.n.r. na mocy art. 28 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136). Określał on, iż przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. Natomiast nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1 stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone;

- po drugie, że sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego było jedynie czynnością materialno-techniczną następującą po wydaniu decyzji orzekającej o przekazaniu gruntów do Zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. A zatem czynność taka nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 17 u.g.n.r.; - - po trzecie, że bezzasadny jest wniosek strony o powołanie biegłego z zakresu prawa w przedmiotowej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż w świetle art. 84 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a zatem dowód z opinii biegłego organ może zastosować jeżeli istnieje potrzeba uzyskania wiadomości wybiegających poza zwykłą, rutynową działalność organu. W przedmiotowej sprawie mamy natomiast do czynienia jedynie z oceną stanu prawnego obowiązującego w chwili wydania kwestionowanej decyzji z 1995 r., która należy do organu rozstrzygającego, tj. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

I. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2011 r. i "stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1995 r." Zarzucił:

1) rażące naruszenie prawa materialnego i proceduralnego przez nieuwzględnienie przez organ wydający decyzję wniosku strony o unieważnienie decyzji, w której to Wojewoda [...] rażąco naruszył prawo przez zastosowanie jako podstawy prawnej art. 17 ust. 1 i 19 w związku z art. 13 u.g.n.r. mimo wygaśnięcia prawa do dokonywania czynności prawnej (brak podstawy prawnej), a tym samym utrzymanie w obrocie prawnym wadliwej decyzji administracyjnej oraz art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; 2) nieuwzględnienie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzutów zawartych we wniosku I. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1995 r. odnośnie rażącego naruszenia prawa i braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej i przejęcia nieruchomości bez posiadania upoważnienia do dokonania czynności prawnej, przy czym czynność prawna była elementem składowym decyzji. W motywach skargi I. podnosi wydanie decyzji z 1995 r. bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, z racji nieobowiązywania ustawowej delegacji do wydania takiej decyzji. Decyzja administracyjna dla swojej ważności musi spełnić przewidziane prawem warunki. Z art. 107 K.p.a. wynika, że do najistotniejszych warunków decyzji należy podstawa prawna. W przedmiotowej sprawie decyzja z 1995 r. oparta została na art. 17 ust. 1 i 19 u.g.n.r. W art. 13 u.g.n.r. ustawodawca określił czas przejęcia przez Agencje prawa i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w ust. 1 i 2 niezwłocznie po utworzeniu Agencji nie później niż w okresie 2 lat. Zapis art. 13 został zmieniony odnośnie terminu przejęcia z 2 do 3 lat od utworzenia Agencji ustawą z 19 stycznia 1994 r. W ustawie z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w art. 67 określono datę wejścia w życie ustawy na dzień 1 stycznia 1992 r. co w chwili obowiązywania zapisu po zmianie jak wyżej art. 13 wyznaczało ostateczny termin 1 stycznia 1995 r. w jakim Agencja Własności Rolnych mogła przejmować w zarządzanie nieruchomości Skarbu Państwa. Tym samym upoważnienie ustawowe przejęcia nieruchomości przez Agencję wygasło w dniu 1 stycznia 1995 r. Dopiero w dniu 12 czerwca 1996 r. art. 1 ustawy z dnia 25 kwietnia 1996 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U.59.268.1996) nastąpiła prolongata ostatecznego terminu przejmowania przez Agencję nieruchomości. Ustawodawca w tej zmianie przedmiotowej ustawy wyznaczył termin do dnia 31 grudnia 1997 r. Wprowadzając zmianę (nieostateczną) przedłużającą czas na przejęcie przez Agencję prawa i obowiązków wynikających z wykonywania prawa własności nieruchomości ustawodawca nie zastosował przepisu likwidującego lukę w prawie polegającą na wypełnieniu okresu czasowego nieobowiązywania podstawy prawnej do wydawania decyzji odnośnie przejmowania przez Agencję nieruchomości Skarbu Państwa. Przedłużanie wielokrotne przez ustawodawcę terminu określonego w art. 13 u.g.n.r. na ostateczne przejęcie przez Agencje nieruchomości, na co powołał się wydający decyzje organ przy odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w żaden sposób nie wypełnia luki w prawie i nie uzasadnia działania ustawy wstecz. Bezspornym jest, że przed wydaniem decyzji z 1995 r. upłynął określony ustawowo termin, do którego Agencja miała prawo przejmować nieruchomości do swoich zasobów. Decyzja z 1995 r. wydana została bez podstawy prawnej do jej wydania, gdyż przedłużenie obowiązywania art. 13 nastąpiło przez ustawodawcę po jej wydaniu. Nie można również bez stosowania delegacji ustawy mówić ani powoływać się na konwalidację podstawy prawnej wydania decyzji. Działania organu administracyjnego i ustawodawcy nie mogą łamać podstawowych zasad prawnych takich jak lex retro non agit oraz działania bez podstawowego upoważnienia zmierzającego do konwalidacji decyzji wydanych po upływie terminów na ich wydanie.

Dalej na rażące naruszenie prawa skarżący powołuje się mówiąc, iż decyzją z 1995 r. określony został sposób przekazania wymienionych w niej nieruchomości do zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa przez sporządzanie protokołu zdawczo – odbiorczego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P., a protokół stanowił integralną część tej decyzji. Przedmiotowy protokół dotknięty jest wadą prawną, która powoduje jego nieważność, a tym samym nieważności czynności przekazania nieruchomości. Jest nią mianowicie nieważność pełnomocnictwa jakim legitymowała się osoba przyjmująca protokół - przedstawiciel Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa - J. W. Wobec powyższego element składowy decyzji sporządzony z rażącym naruszeniem prawa wpływa na samą decyzję powodując, iż decyzja także zostaje wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnictwo nr [...] z 6 marca 1995 r. jakim legitymował się przedstawiciel Agencji Własności Rolnych Skarbu Państwa było nieważne, ponieważ data jego wystawienia, tj. 6 marca 1995 r. była datą późniejszą niż data podpisania przedmiotowego protokołu, tj. [...] lutego 1995 r. Protokół zdawczo - odbiorczy będący nierozerwalną częścią decyzji z 1995 r. (sporządzenie protokołu warunkowało przekazanie nieruchomości do zasobów Agencji) rzutuje zdaniem skarżącego na ważność samej decyzji z 1995 r. Mylny jest zdaniem skarżącego pogląd organu stwierdzający, że wadliwa część składowa decyzji nie ma wpływu na jej ważność. Z przedstawionych wyżej przyczyn organ administracji publicznej był zobligowany do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji z 1995 r.

Minister rolnictwa i Rozwoju Wsi – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując tym samym stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym, Sąd nie stwierdził naruszeń, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Przedmiotem skargi była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą Minister utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] lutego 1995 r. o przekazaniu na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (zwanej dalej: Agencją) nieruchomości rolnych Skarbu Państwa o pow. [...] ha, położonych na terenie gminy N., znajdujących się w wieczystym użytkowaniu I. w B. – Z. w M. (zwana dalej: decyzją). Decyzja Wojewody [...] z 1995 r. została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464, ze zm.) - dalej w skrócie: u.g.n.r. W myśl ówczesnego brzmienia art. 17 ust. 1 u.g.n.r., nieruchomości określone w art. 1 i 2 ustawy, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej podlegały przekazaniu Agencji w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości, [...]. Artykuł 1 pkt 1 u.g.n.r. stanowił, iż ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego i innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z kolei według art. 19 ust. 1 i 2 u.g.n.r. z przekazania mienia, o którym mowa w [...], art. 17, podmiot przekazujący i Agencja sporządzały protokół zdawczo-odbiorczy; protokół zdawczo – odbiorczy zawierał spis z natury przejmowanych składników majątku. [...]. Jednocześnie stosownie do treści art. 13 ust.1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpić miało niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat. Przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 ust. 1 następowało niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat (art. 13 ust. 1 u.g.n.r..). Skarżący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1995 r. oparł na przesłance z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wywodząc że wymieniona decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 19 ust. 1 u.g.n.r. Zdaniem skarżącego po pierwsze wydanie decyzji, kwestionowanej w trybie nieważnościowym, nastąpiło 3 lutego 1995 r., czyli po terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.g.n.r., albowiem termin ten upłynął 1 stycznia 1995 r.; po drugie pełnomocnictwo jakim posługiwał się przedstawiciel Agencji podczas sporządzania protokołu zdawczo – odbiorczego było nieważne, gdyż zostało wystawione 6 marca 1995 r., natomiast czynności sporządzenia i podpisana protokołu zdawczo – odbiorczego dokonano w dniu [...] lutego 1995 r., czyli przed datą, w której udzielono przedstawicielowi Agencji pełnomocnictwa. Oznacza to nieważność protokołu zdawczo – odbiorczego, jako odebranego przez osobę do tego nieuprawnioną; po trzecie w pkt 3 protokołu stwierdzono, że podstawą do jego wydania jest ostateczna decyzja Urzędu Wojewódzkiego w W. z [...] lutego 1995 r. nr [...], z tym że decyzja ta stała się ostateczna dopiero 27 lutego 1995 r., czyli po sporządzeniu przedmiotowego protokołu zdawczo – odbiorczego.

Odpierając pierwszą z podnoszonych przez skarżącego podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z 1995 r., należy zauważyć, że spór w tej kwestii sprowadza się do prawnej oceny charakteru terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.g.n.r. Organ stanął na stanowisku, iż termin ten miał charakter terminu instrukcyjnego, o czym świadczyć miało wielokrotne jego przedłużanie w drodze zmiany ustawy, zaś jego niezachowanie nie powodowało wygaśnięcia uprawnień przysługujących wojewodzie w tym zakresie. Natomiast skarżąca, choć nie określiła charakteru tego terminu, to wskazała, że jego upływ przed wydaniem decyzji z 1995 r., odebrał prawo wojewodzie do przekazywania nieruchomości na rzecz Agencji. W ocenie Sądu termin, o którym mowa w art. 13 ust.1 u.g.n.r. miał charakter materialnoprawny. W tym aspekcie należy bowiem zauważyć, że w stosunkach administracyjnoprawnych termin ma istotne znaczenie prawne. Element ten wprowadzany jest do konstrukcji instytucji prawnej zarówno przez przepisy prawa materialnego jak i przepisy prawa procesowego. Stąd też wyróżnia się terminy materialne i terminy procesowe. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego oparte jest na kryterium charakteru normy prawnej wyznaczającej termin. Jeżeli norma prawna odnosi się bezpośrednio do sfery praw i obowiązków danego podmiotu, przewidziany w niej termin jest terminem materialnym. Jeżeli natomiast norma prawna jest elementem określonej procedury przewidzianej przez prawo, reguluje sposób działania organu lub sposób zachowania się podmiotu w toku procedury, mającej na celu ustalenie praw lub obowiązków tego podmiotu, wówczas termin przewidziany w takiej normie jest terminem procesowym. Różnica między obydwoma rodzajami terminów sprowadza się zatem do odmiennych skutków, jakie z ich upływem wiąże prawo. O ile bowiem uchybienie terminowi procesowemu powoduje skutek w sferze procesowej (np. niemożność skutecznego wniesienia środka zaskarżenia), o tyle upływ terminu materialnego wywołuje co do zasady skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. I tak termin ustanowiony w art. 13 ust. 1 u.g.n.r. jest terminem prawa materialnego, bowiem jego niezachowanie miało bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Okoliczność, iż wymieniony wyżej termin ma charakter materialnoprawny nie oznacza, że zaszła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z 1995 r. z racji wydania jej po upływie trzech lat od powstania Agencji. Należy mieć bowiem na uwadze, że chociaż terminy materialnoprawne nie mogą być przywracane, to jednak tego rodzaju terminy - z woli ustawodawcy - mogą być przedłużane. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Termin określony w art. 13 ust. 1 u.g.n.r. był wielokrotnie przez ustawodawcę przedłużany. W dniu wydawania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] lutego 1995 r. art. 13 ust. 1 u.g.n.r. brzmiał następująco: "Przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż po upływie trzech lat." Przedmiotowy termin został nadany art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1994 r., Nr 1, poz. 3). Zgodnie z art. 67 z ustawy z dnia 19 października 1991 r. - ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 roku. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa utworzona została na mocy przepisów tej ustawy (art. 3 ust. 1). Agencja powstała więc z dniem wejścia w życie ustawy, to jest z dniem 1 stycznia 1992 roku. Termin wskazany w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. mijał więc w dniu 1 stycznia 1995 roku. Decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 1995 r. niewątpliwie zatem wydana została po upływie tego terminu. Termin ten został jednak z woli ustawodawcy przedłużony do dnia 31 grudnia 1997 r. Na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 kwietnia 1996 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 59, poz. 268) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. otrzymał następujące brzmienie: "Przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi niezwłocznie po utworzeniu Agencji, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 1997 r." Ostatecznie, po kolejnych nowelizacjach ustawowych, przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do nieruchomości, o których mowa w art. 1 i 2 u.g.n.r. zostało dopuszczone do dnia 30 czerwca 2000 r. Mając więc na uwadze wolę ustawodawcy przejawiającą się przedłużaniem terminu uprawniającego Agencję do przejęcia praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 u.g.n.r., tym samym i utrzymywanie możliwości przejęcia przez Agencję mienia, aż do roku 2000, należało uznać ciągłość uprawnień wojewody do wydawania decyzji w trybie art. 17 ust. 1 u.g.n.r. przez okres od 1 stycznia 1992 r. (utworzenia Agencji) do 30 czerwca 2000 r. (art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej – Dz. U. Nr 12, poz. 136), w tym i w dniu 3 lutego 1995 r., gdyż sporny termin ustawą z dnia 25 kwietnia 1996 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z trzech lat liczonych od 1 stycznia 1992 r. został przedłużony do 31 grudnia 1997 r. Przekazanie praw Agencji decyzją z [...] lutego 1995 r. mieściło się więc w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.g.n.r.

W ocenie Sądu nie można również podzielić zarzutu skargi, iż decyzja z 1995 r. wydana została bez podstawy prawnej, albowiem taką podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Z kolei uchybienie uzasadnienia przez uznanie, że omawiany termin miał charakter instrukcyjny, należało potraktować jako nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Na odparcie zasługują także dwa pozostałe zarzuty, które zdaniem skarżącego miałyby świadczyć o wydaniu decyzji z 1995 r. z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.g.n.r. z przekazania mienia podmiot przekazujący i Agencja sporządzały protokół zdawczo-odbiorczy. Z brzmienia tego przepisu nie można wywieść – jak tego chciał skarżący – że protokół zdawczo - odbiorczy stanowił integralną część decyzji wydawanych w trybie art. 17 u.g.n.r., tym samym i decyzji z 1995 r. Protokół ten nie był elementem składowym ww decyzji, nie był sporządzany w dniu wydawania decyzji, tylko w momencie faktycznego przekazywania mienia, co zazwyczaj miało miejsce po jakimś czasie od dnia wydania decyzji w trybie art. 17 u.g.n.r. Nadto argumentacja ta znajduje poparcie w treści decyzji z 1995 r. Z pkt 2 decyzji wynika bowiem, że "faktyczne przekazanie nieruchomości określonych w pkt 1 nastąpi w formie protokołu zdawczo – odbiorczego, zawierającego spis z natury przekazywanych nieruchomości i ich części składowych, sporządzonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Zatem decyzja z 1995 r. zawierała informację, że z przekazania mienia zostanie sporządzony protokół zdawczo – odbiorczy. Zaś wszelkie uchybienia jakie – zdaniem skarżącego – miały miejsce przy sporządzaniu i podpisywaniu protokołu zdawczo – odbiorczego nr [...], czyli czynności następczej w stosunku do wydania decyzji z 1995 r., nie mogą wpływać na ocenę jej legalność.

Wszystko to przemawia za prawidłowością wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Tym samym Sąd badając legalność decyzji w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie. Decyzje podjęte przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie naruszają prawa, w tym i przepisów powołanych w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.