Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 735/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 7, art. 77, art. 79a, art. 80 oraz art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 735/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko, ASR WSA Ewelina Dziuban (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2023 r., sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 marca 2023 r. nr SKO.ŚR/4111/1566/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 29 marca 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/1566/2022, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz Z. C. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną B. C.

W podstawie materialnoprawnej powołano art. 17 ust. 1, ust. 1 a) i ust. 1b) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 615) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy K. decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r., nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11 i pkt 21, art. 17 ust. 1, ust. 1 b pkt 1, ust. 3, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 4, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 615), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 listopada 2022 r., odmówił Z. C. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną B. C., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia jako bezsporne uznano, iż B. C. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej, długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 12 października 2022 r. k. 7 a.a.).

Następnie organ I instancji na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdził, że Z. C. nie podejmuje zatrudnienia na okoliczność zaopiekowania się niepełnosprawną małżonką. Wskazano, że u B. C. zdiagnozowano nowotwór złośliwy piersi, który następnie został usunięty, ponadto ww. zmaga się ze schyłkową niewydolnością nerek - jest w trakcie hemodializ, ma też cukrzycę, tętniaka tętnicy szyjnej, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii z napadami padaczkowymi. Podano, że B. C. z powodu ww. schorzeń ma niską tolerancję wysiłku, występują osłabnięcia. Przebyta operacja ręki utrudnia jej wykonywanie czynności domowych oraz załatwianie spraw urzędowych.

Zdaniem organu administracyjnego, zostało w tej sprawie potwierdzone, że ww. wymaga stałej opieki i pomocy męża Z. C. w codziennym funkcjonowaniu.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w ramach opieki nad żoną wnioskodawca dba o wykonywanie zaleceń lekarskich, regularne podawanie leków, transport 3 razy w tygodniu na dializy od g. 5.00 do g. 12.00, załatwianie i realizowanie recept, sprzątanie i asekuracja przy kąpieli, pomoc przy ubieraniu (ograniczenie ręki), inne czynności związane z prowadzeniem domu np. zakupy. Organ stwierdził też, że z uwagi na możliwość wystąpienia padaczki niezbędna jest pomoc osoby drugiej. B. C. nie opuszcza samodzielnie domu.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji uznał, że czynności opiekuńcze jakie wykonuje Z. C. w ramach sprawowanej opieki nad żoną, wpływają na brak możliwości podjęcia przez niego aktywności zawodowej.

W ocenie organu administarcyjnego, wywiad środowiskowy potwierdził, że czynności opiekuńcze jakie Z. C. wykonuje w ramach sprawowanej opieki są niezbędne i miały rzeczywisty, realny wpływ na konieczność niepodejmowania przez ww. pracy zawodowej.

Jednakże pomimo udowodnienia powyższego faktu, jako podstawę odmowy przyznania świadczenia wskazano, iż niepełnoprawność B. C. powstała w jej 48 roku życia, co spowodowało, że nie jest spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1 pkt 1b ww. ustawy. Organ I instancji wskazał przy tym jednocześnie, iż znane jest mu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w zakresie braku różnicowania osób wymagających opieki ze względu na datę powstania niepełnosprawności lecz związany jest obowiązującym porządkiem prawnym. Zatem organ uznał, że świadczenie nie może zostać przyznane w świetle powołanych przepisów ustawy. Jednocześnie w treści decyzji wskazano, iż spełnione są pozostałe ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji organu I instancji, Z. C. zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji poprzez zastosowanie w tej sprawie art. 17 ust. 1 pkt 1b ww. ustawy. Odwołujący się podniósł, iż organ I instancji w swym rozstrzygnięciu nie uwzględnił w prawidłowy sposób wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt: K 38/13 orzekającego o niezgodności z Konstytucją (art. 32 ust. 1) przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, różnicującego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobami niepełnosprawnymi, po ukończeniu przez nich wieku określonego w powołanym powyżej przepisie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie pismem z dnia 27 lutego 2023 r. wezwało Z. C. do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez wykazanie, że w przypadku odwołującego się "nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad współmałżonką. Powyższe może być dokonane poprzez przedłożenie do Kolegium świadectw pracy bądź innych dokumentów potwierdzających zatrudnienie i datę jego ustania" (k. 41 a.a.).

Z. C. w odpowiedzi na powyższe pismo poinformował, że nie jest w stanie przedłożyć dowodów w postaci świadectwa pracy ponieważ pracował z przerwami zimowymi poza granicami kraju bez umowy o pracę do 2019 r. Wskazał, że od czasu pogorszenia stanu zdrowia swojej żony zmuszony był zrezygnować z pracy poza granicami kraju i przejąć opiekę nad żoną (k. 44 a.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w powołanej na wstępie decyzji z dnia 29 marca 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W motywach uzasadnienia organ II instancji wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zasadniczo jest słuszne, jednakże przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r., na podstawie której odmówiono przyznania świadczenia, nie jest trafna.

Kolegium w tym miejscu powołało się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że pomimo niezmienionego stanu prawnego dotyczącego art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, sądy - wprost i bezpośrednio, a organy administracji publicznej pośrednio w pełni powinny stosować się do kierunku trybunalskiej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 cyt. ustawy.

W ocenie organu II instancji, faktem jest, że wejście w życie takiego wyroku, który tak jak w przedmiotowej sprawie ma charakter zakresowy negatywny, samo w sobie nie tworzy nowych przepisów prawa. Poważnym błędem jest jednak twierdzenie, że ten fakt prawny nie modyfikuje przepisów już uchwalonych przez ustawodawcę tak, aby również w czasie oczekiwania na wprowadzenie nowych rozwiązań systemowych w ustawie o świadczeniach rodzinnych wszyscy opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych, tj. zarówno tych, które stały się niepełnosprawne przed i po ukończeniu 18 lat, byli traktowani jednakowo.

Niemniej jednak abstrahując od powyższego, SKO stwierdziło w tej sprawie brak spełnienia innej przesłanki ustawowej, koniecznej do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy uznał bowiem, że Z. C. nie zrezygnował z zatrudnienia celem opieki nad niepełnosprawną żoną. Podkreślono w uzasadnieniu, że jednym dowodem na okoliczność rezygnacji z zatrudnienia (lub jego niepodejmowanie) jest oświadczenie strony, które w ocenie Kolegium jest daleko niewystarczające do uznania, iż istotnie Z. C. zrezygnował z zatrudnienia celem opieki nad niepełnosprawną żoną. Następnie SKO wskazało, że w piśmie z dnia 27 lutego 2023 r. wezwano Z. C. do wykazania, iż sprawie doszło do rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w ustawie. Przytoczono również wyjaśnienia Z. C., który w piśmie z dnia 2 marca 2023 r. wskazał, iż do 2019 r. pracował poza granicami kraju bez umowy o pracę, a od czasu pogorszenia się sytuacji zdrowotnej małżonki zmuszony był do rezygnacji z zatrudnienia. W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił brak przedłożenia przez wnioskodawcę jakichkolwiek dokumentów na powyższe okoliczności.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Dlatego musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu II instancji, wnioskodawca nie wykazał (pomimo wezwania organu), iż nie podejmował zatrudnienia znacznie wcześnie niż zaczął opiekę nad żoną. Zatem, w ocenie SKO, nie można stwierdzić, iż wystąpił związek przyczynowo - skutkowy miedzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę, a opieką nad żoną. Kolegium wskazało, że z akt sprawy w ogóle nie wynika, że strona w ostatnich latach podejmowała zatrudnienie.

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że w tym stanie faktycznym i prawnym, z uwagi na brak rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania z uwagi na konieczność opieki nad żoną, wnioskowane świadczenie nie mogło być przyznane, a tym samym zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy, choć z powodów innych, niż te wymienione w uzasadnieniu decyzji.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. Z. C. wniósł skargę na powyższą decyzję Kolegium do WSA w Krakowie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości obu ww. decyzji i przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną albo przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z tymi decyzjami, ponieważ orzekające w tej sprawie organy wydały decyzje z naruszeniem przepisów, które wskazał dokładnie w odwołaniu z dnia 19.12.2022 r. a w szczególności nie uwzględniły orzeczenia TK z dn. 21.10.2014-r., sygn. akt K 38/13 przy jednoczesnym ustaleniu, iż skarżący spełnia pozostałe ustawowe przesłanki do przyznania mi wnioskowanego świadczenia. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem SKO, że rzekomo nie spełniła przesłani rezygnacji z zatrudnienia/niepodejmowania zatrudnienia. Wskazał, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem nie mógł podjąć się jakiejkolwiek pracy ze względu na stan zdrowia żony. Stan zdrowia żony a więc zakres opieki jakiej ona wymagała i wymaga nadal wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącego jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

SKO w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Należy również podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji przedwcześnie przyjęto, że okoliczność braku wykazania przez skarżącego, że nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia w związku z konieczności opieki nad żoną, wyklucza przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 marca 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 grudnia 2022 r., odmawiającą przyznania Z. C. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieką nad niepełnosprawną żoną B. C.

Organ odwoławczy zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13), niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie z powołaniem się na kryterium wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Z tej przyczyny, decyzja organu I instancji jest wadliwa.

Nadto niesporne jest, iż skarżący jest osobą legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną.

Należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przywołanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej w skrócie: u.ś.r.) nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13, CBOSA).

Podkreślenia zatem wymaga, że u.ś.r. wyraźnie przewiduje, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest w dwóch sytuacjach - kiedy opiekun rezygnuje z zatrudnienia celem opieki nad osobą niepełnosprawną oraz kiedy opiekun ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną nie podejmuje zatrudnienia, mimo że obiektywnie mógłby zatrudnienie podjąć.

W tej sprawie kwestia dotycząca przesłanki niepodejmowania zatrudnienia nie została należycie wyjaśniona przez organ odwoławczy.

Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19). O dowolności oceny można natomiast mówić w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20).

Zdaniem Sądu, organ II instancji dokonał ustaleń z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dla przypomnienia - organ I instancji stwierdził w swojej decyzji, że "czynności opiekuńcze jakie wykonuje Pan Z. wpływają na brak możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia. Wywiad środowiskowy (...) potwierdził, że czynności opiekuńcze jakie Pan Z. wykonuje w ramach sprawowanej opieki nad żoną są dla niego niezbędne i miały rzeczywisty i realny wpływ na konieczność niepodejmowania przez Pana pracy zawodowej." (s. 5 decyzji organu I instancji, k. 33 a.a.). Zdaniem organu I instancji "(...) udowodnione zostało, że Pan Z. C. nie podejmuje pracy zawodowej na okoliczność zapewnienia żonie - Pani B. C. stałej i bezpośredniej opieki, a pomoc ta jest niezbędna w codziennym funkcjonowaniu (...)" (s. 7 decyzji organu I instancji, k. 32 a.a.). Z powyższego wynika zatem, że organ I instancji uznał, że w sprawie istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnia.

Podkreślenia wymaga, że Kolegium utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji w ogóle nie wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego uznało ustalenia organu I instancji w powyższym zakresie za nieprawidłowe. Organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu punkt ciężkości skierował na analizę przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, nie czyniąc samodzielnych ustaleń odnośnie kwestii niepoodejmowania zatrudnienia przez skarżącego.

Wymaga odnotowania w tym miejscu, że wezwaniem z dnia 27 lutego 2023 r. (k. 41 a.a.) organ II instancji wezwał skarżącego do wykazania, że w jego przypadku nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad współmałżonką (poprzez przedłożenie świadectw pracy bądź innych dokumentów potwierdzających zatrudnienie bądź datę jego ustania).

Odpowiadając na powyższe wezwanie, Z. C. w piśmie z dnia 2 marca 2023r. (k. 44 a.a.) wyjaśnił, iż do 2019 r. pracował poza granicami kraju bez umowy o pracę. Od czasu pogorszenia się sytuacji zdrowotnej małżonki zmuszony był do rezygnacji z zatrudnienia.

Analizując skierowane do skarżącego wezwanie SKO z dnia 27 lutego 2023 r. i udzieloną nań odpowiedź z dnia 2 marca 2023 r. za nieuzasadnione należy uznać stwierdzenie organu II instancji, że "wnioskodawca nie wykazał (pomimo wezwania Kolegium), iż nie podejmował zatrudnienia (...)", bowiem z ww. wezwania wynika wprost, że skarżący został wezwany tylko do wykazania, że nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia w związku z konicznością opieki nad małżonką (k. 41 a.a.). W wezwaniu tym nie zapytano o kwestię związaną z niepodejmowaniem zatrudnienia.

Rekapitulując wyżej poczynione rozważania prawne, zaakcentowania wymaga, że w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. ustawodawca zawarł alternatywę nierozłączną poprzez spójnik "lub". Oznacza to, że wystarczające jest jedno z tych dwóch okoliczności, tj. rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie jej. Istotne jest to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku, istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną (tak np. WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 748/22, baza CBOIS).

Podkreślić ponadto należy, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia. Istotne jest zatem to, czy na dzień złożenia wniosku (por. art. 24 ust. 2 ustawy), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, spełnione były przesłanki przyznania świadczenia, w tym w szczególności, czy skarżący nie podejmował zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad żoną.

Zatem w ocenie Sądu, przesłanka niepodejmowania zatrudnia nie została należycie zanalizowana na gruncie tej sprawy. Stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji o braku związku przyczynowo - skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę, a opieką nad B. C. należy ocenić jako przedwczesne.

Podsumowując, wskazać należy, że w zaskarżonej błędnie analizowano tylko kwestią dotyczącą ustalenia (lub wykluczenia) istnienia związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem przez skarżącego opieki nad żoną, przy braku wyczerpujących ustaleń w zakresie istnienia (bądź wykluczenia istnienia) takiego związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a sprawowaniem opieki (co było bardziej adekwatne do stanu faktycznego tej sprawy). Jak już wyżej podkreślono, że na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Z tego powodu miarodajny dla oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest stan faktyczny istniejący w dacie złożenia wniosku o świadczenie, a także w dacie orzekania przez organy. Istotne znaczenie ma bowiem w tej sprawie ustalenie, że aktualnie, tj. według stanu z dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia - skarżący nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 1700/21), że ustalenia w zakresie przyczynowo - skutkowego muszą się opierać na w pełni miarodajnych przesłankach w aspekcie subiektywnym (motywy niepodejmowania zatrudnienia) oraz obiektywnym (uwarunkowana czynnikami zewnętrznymi możliwość znalezienia pracy).

Organ II instancji naruszył art. 7, art. 77, art. 79a, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy w tym miejscu podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości. Elementów tych w kwestionowanej decyzji zabrakło.

Ponownie rozpoznając sprawę organy ustalą, czy w sprawie spełnione są przesłanki przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, tj. przesłanka niepodejmowania zatrudnienia – wezwą skarżącego do wykazania, jakiego rodzaju zatrudnienie obiektywnie mógłby podjąć ze względu na wiek, stan zdrowia, posiadane doświadczenie, czy też jakiego zatrudnienia nie podejmuje w związku z opieką nad żoną.

Następnie, w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, ustalą czy zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu.

Mając na względzie powyższe Sąd uchylił zarówno decyzję organu II, jak i I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i c. w zw. z art. 135 p.p.s.a.