Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 276/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-08-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Odmówiono wstrzymania wykonania  decyzji w całości
Powołane przepisy: article: art. 61  par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno – budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewoda Dolnośląski (dalej: organ) opisaną na wstępie decyzją, uchylił w części decyzję Prezydenta W. z [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą na rzecz S. B. – M. "M." zs. we W., pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z lokalem biurowym, garażami podziemnymi oraz zagospodarowaniem terenu wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą instalacje zewnętrzne kanalizacji teletechnicznej, będącej w kolizji z planowaną inwestycją przy ul. [...] [...], [...], [...] i [...] [...], [...], [...] we W., na działkach nr [...], [...] (obecnie nr [...], [...], [...] oraz [...]), [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna W., i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu architektoniczno – budowlanego TOM 2 i TOM 3, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W skardze datowanej na 14.04.2023 r. T. P. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadniając złożony wniosek na samym wstępie wskazała, że istnieje konieczność uzyskania uprzedniej (jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem skargi) sądowej oceny o zaistnieniu "pozorności i stwierdzenia nieważności postanowień umowy, wskazanych w treści skargi, na których została oparta treść dwóch oświadczeń woli członków zarządu spółdzielni mieszkaniowej o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, po wyzbyciu się przez ten podmiot tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości". W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżąca podniosła, że ryzyko przystąpienia do realizacji inwestycji spowoduje trudne do odwrócenia skutki o charakterze faktycznym. Zakres realizacji przedsięwzięcia budowlanego zmierza bowiem do zabudowy terenu nie przeznaczonego w planie miejscowym pod zabudowę, ale opisanego symbolem [...]. T. P. wskazała także, że teren pomiędzy lokalizacją projektowanego budynku [...] od strony graniczącej z jej posesją, a jej miejscem zamieszkania, zgodnie z planem miejscowym przeznaczony jest pod pas ogólnodostępnej zieleni parkowej z funkcją uzupełniającą w postaci ciągu pieszego i pieszo – rowerowego, a nie pod możliwość powstania ogródków lokatorskich usytuowanych na skarpie. Skarżąca podniosła także, że do projektu architektoniczno – budowlanego nie dołączono oceny technicznej, a w postępowaniu odwoławczym nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego zaleconego postanowieniem Prezydenta W. z [...] pkt II lit. j. Ponadto wnioskodawczyni zaznaczyła, że istnieje ryzyko naruszenia bezpieczeństwa już istniejących budowli na pobliskim terenie do czego niewątpliwie przyczyni się rozpoczęcie budowy dwóch wskazywanych budynków mieszkalnych. Podsumowując złożony wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej wnioskodawczyni stanęła na stanowisku, że mogące nastąpić w przyszłości rozebranie i usunięcie niedozwolonej budowli z pewnością należy oceniać jako trudne do odwrócenia skutki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając złożony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20.12.2004 r., sygn. akt GZ 138/04, "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków

Należy podkreślić, że to na stronie wnoszącej o wstrzymanie wykonania aktu spożywa ciężar wykazania okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15.01.2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na skarżącym. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. W tym miejscu wskazać należy, że samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. To wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z 04.10.2010 r., sygn. akt II FZ 460/10). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę. Jednocześnie należy zauważyć, że wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wykazania, że zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 06.03.2012 r., sygn. akt I OZ 116/12 oraz postanowienie NSA z 18,05.2004 r., sygn. akt FZ 65/04).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym, gdyż wskazane we wniosku okoliczności takie jak troska o ład przestrzenny czy też chęć ochrony swojego prawa własności, nie świadczą o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z realizacją inwestycji.

Odnosząc się do pierwszego z argumentów wnioskodawczyni wskazujących na zasadność udzielenia ochrony tymczasowej, tj. stwierdzenia przez sąd zaistnienia pozorności i stwierdzenia nieważności postanowień umowy, wskazanych w treści skargi, Sąd zaznacza, że orzekanie w tego typu charakterze w ogóle nie należy do jego kognicji. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast o stwierdzaniu zaistnienia pozorności przy składaniu oświadczenia woli (jako wady oświadczenia woli w rozumieniu ustawy z 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.), jak i o orzekaniu o nieważności postanowień umowy / całej umowy, orzeka sąd powszechny (np. sąd rejonowy czy sąd okręgowy), a nie sąd administracyjny. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw powstających na gruncie szeroko pojętego prawa cywilnego, a wskazywany zarzut tego dotyczy. Pojęcie sprawy cywilnej zostało natomiast uregulowane w art. 1 ustawy z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 614 ze zm.).

Oceniając drugi z podnoszonych zarzutów, tj. niezgodność zamierzenia budowlanego z obowiązującymi regulacjami planu miejscowego Sąd stwierdza, że tak jak już zostało to wyartykułowane, troska o ład przestrzenny nie świadczy jeszcze o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z realizacją inwestycji.

Odnosząc się do trzeciego z przedstawianych argumentów wskazujących za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. nie dołączenia do projektu architektoniczno – budowlanego oceny technicznej oraz nie przeprowadzenia w postępowaniu II – instancyjnym postępowania wyjaśniającego zaleconego postanowieniem Prezydenta W., należy zaznaczyć, że będzie to przedmiotem analizy wywiedzionej skargi i wpływu na szeroko pojętą legalność wydanego rozstrzygnięcia.

Natomiast ustosunkowując się do czwartego z podnoszonych argumentów, tj. mogącego nastąpić w przyszłości rozebrania i usunięcia niedozwolonej budowli połączonych z trudnymi do odwrócenia skutkami, Sąd zauważa, że to inwestor realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu architektoniczno – budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę podejmuje ryzyko, że w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nawet do wykonania rozbiórki. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać mogą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 22.06.2016 r., sygn. akt II OZ 643/16).

Na koniec należy także zaznaczyć, co zresztą było już wskazywane przez NSA w postanowieniu z 18.10.2017 r., sygn. akt II OZ 1173/17, że Sąd na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi, czy też zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie bowiem podlegać kontroli sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy.

Podsumowując, skarżąca podnosi okoliczności dotyczące przede wszystkim wadliwości zaskarżonej decyzji oraz zwraca uwagę na kwestie dotyczące uciążliwości planowanej inwestycji. Jednakże tego typu argumenty nie przemawiają za przyjęciem, by na skutek realizacji zaskarżonej decyzji mogło dojść do powstania jednego z niebezpieczeństw, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też NSA w postanowieniu z 21.03.2019 r., sygn. akt II OZ 209/19).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.