Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 373/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Edyta Brzezicka, Protokolant starszy referent, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2061 ze zm.) oraz art. 21 ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 48d ust. 12 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1623,), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w G. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], ustalającą obowiązek zwrotu przez A. D. kwoty 5.964 zł z tytułu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od 17 grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r.

Decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu 22 listopada 2021 r. A. G. (obecnie D.) złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w G. (zwany dalej także: organem I instancji) wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. We wniosku podała, że od [...] grudnia 2021 r. została wyznaczona na stanowisko służbowe w garnizonie C., w miejscowości N.

W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku ww. zostało przyznane świadczenie mieszkaniowe od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.

w kwocie miesięcznej 630 zł.

W dniu 18 października 2023 r. do organu I instancji wpłynęła aktualizacja danych zawartych we wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, która związana była ze zmianą stanu cywilnego wnioskodawczyni. W dniu 12 grudnia 2022 r. A. G. (obecnie D.) zawarła związek małżeński z D. D., żołnierzem zawodowym, który w dniu [...] listopada 2006 r. nabył z bonifikatą od Agencji lokal mieszkalny położony w C. przy ul. [...].

Pismem nr [...] z dnia 20 października 2023 r. organ I instancji wezwał A. D. do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego w terminie 14 dni.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 13 listopada 2023 r. A. D. złożyła wniosek rozłożenie spłaty zadłużenia wobec Agencji na raty.

Pismem z dnia 16 listopada 2023 r. organ I instancji poinformował A. D., że wniosek o rozłożenie na raty nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego został złożony przedwcześnie, gdyż dopiero w przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu do zwrotu nadpłaty zostanie wydana decyzja administracyjna i dopiero wówczas ww. będzie mogła wystąpić o rozłożenie zobowiązania na raty.

Jednocześnie pismem z dnia 16 listopada 2023 r. organ zawiadomił A. D. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego, informując ją uprawnieniach przysługujących jej jako stronie w tym postępowaniu. Następnie pismem z dnia 29 listopad 2023 r. organ zawiadomił A. D. o zakończeniu postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego oraz art. 21 ust. 1, 2 i ust. 3, art. 48d ust. 12 i 13 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w G. orzekł o nadpłaceniu na rzecz A. D., w okresie od dnia 17 grudnia 2022 r. do dnia 30 września 2023 r., świadczenia mieszkaniowego w wysokości 5.964,00 zł i zobowiązał ją do zwrotu tej kwoty.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wobec zawarcia przez A. D. w dniu [...] grudnia 2023 r. związku małżeńskiego z D. D., który w dniu [...] listopada 2006 r. nabył od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (obecnie Agencji Mienia Wojskowego) lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku nr [...] przy ulicy [...] w C., z uwzględnieniem bonifikaty, spełniona została opisana w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych przesłanka negatywna, a tym samym strona z dniem [...] grudnia 2022 r. utraciła prawo do zakwaterowania, w tym do świadczenia mieszkaniowego. W konsekwencji powyższego, w okresie od dnia [...] grudnia 2022 r. (dzień zawarcia związku małżeńskiego) do dnia 30 września 2023 r. (dzień wstrzymania wypłaty) powstała nadpłata w wysokości 5.964 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. D. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, że jej mąż nabył mieszkanie z bonifikatą w 2006 r., tj. w czasie kiedy pozostawał w związku małżeńskim z byłą żoną S. D. Ona w tym czasie nie była jeszcze żołnierzem zawodowym, gdyż do służby została powołana od [...] grudnia 2017 r. Nabyte przez jej męża mieszkanie nigdy nie znajdowało się w jej posiadaniu, ponieważ mąż podzielił się nim z byłą żoną i synem.

Zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla nie oraz jej córek, skoro bowiem w 2006 r., gdy jej mąż nabył mieszkanie od Agencji z bonifikatą, nie pozostawała z nim w związku małżeńskim, to jest uprawniona do świadczenia mieszkaniowego stanowiącego pochodną prawa do zakwaterowania.

Prezes AMW, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w G. z dnia [...] grudnia 2023 r.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż A. D. jest żołnierzem zawodowym i od dnia [...] grudnia 2022 r. pozostaje w związku małżeńskim z D. D. również żołnierzem zawodowym, który w dniu [...] listopada 2006 r. nabył lokal mieszkalny od Agencji z bonifikatą, położny w C. przy ul. [...]. Sporną w sprawie jest natomiast ocena, czy nabycie lokalu od Agencji z bonifikatą przez małżonka, do którego doszło przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącą i przed powołaniem jej do służby wojskowej oraz w czasie, gdy D. D. pozostawał w poprzednim związku małżeńskim z S. D., wypełniają negatywną przesłankę z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Dokonując analizy przepisów art. 21 ust. 1, ust. 3 oraz ust. 6 ww. ustawy organ odwoławczy podniósł, iż prawo do zakwaterowania, o którym mowa w art. 21 ust. 2 tej ustawy, nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu w przypadku określonym w ust. 6 pkt 3 tego artykułu, tj. jeżeli żołnierz zawodowy lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zauważył, że w treści art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawodawca nie precyzuje żadnych innych okoliczności nabycia lokalu mieszkalnego na preferencyjnych warunkach od określonych podmiotów, zaś w sposób jednoznaczny wskazuje negatywną przesłankę, pozbawiającą żołnierza zawodowego prawa do zakwaterowania, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje więc okoliczność w jakiej dacie D. D., obecny małżonek skarżącej, nabył lokal mieszkalny od Agencji oraz fakt, że nabył go nie będąc wówczas w związku małżeńskim ze skarżącą, która w tym czasie nie była jeszcze żołnierzem zawodowym. Decydujące znaczenie w sprawie ma sam fakt nabycia lokalu od Agencji przez małżonka żołnierza, czyli jedną z osób wskazanych przez ustawodawcę w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Tym samym organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku żołnierza zawodowego ubiegającego się o realizację prawa do zakwaterowania (w tym w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że orzecznictwo sądowe wypracowane na kanwie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyraźnie wskazuje (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 maja 2013 r. sygn. akt 1 OSK 1139/12, z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt 1 OSK 2506/12, z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt 1 OSK 3038/12, z 12 lutego 2015 r., sygn. akt 1 OSK 1037/13 i sygn. akt I OSK 2768/13, z 25 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1240/13, z 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2425/14, z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1418/18, z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1480/18), że nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia – bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie - traktowana była jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Dla ziszczenia się negatywnej przesłanki z art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy uniemożliwiającej realizacje prawa żołnierza do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego) istotny jest zatem jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (tj. bonifikaty w cenie nabycia lokalu) przez któregokolwiek z małżonków. Bez znaczenia pozostaje, czy małżonek nabył ten lokal będąc w poprzednim związku małżeńskim i czy nabycie nastąpiło na prawach własności ustawowej z inną osobą. Na wynik rozpatrywanej sprawy nie wpływa również fakt, czy do nabycia przez małżonka doszło w czasie kiedy skarżąca nie była jeszcze żołnierzem zawodowym.

Organ podkreślił jednocześnie, że normy prawa określone w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mają charakter bezwzględnie bowiązujący, a co za tym idzie abstrahują od indywidualnych interesów żołnierza zawodowego i jego rodziny. Dlatego też interpretacja norm tego prawa wyłącznie w oparciu o czynnik słusznościowy, czego w zasadzie domaga się skarżąca, nie jest możliwa.

W konsekwencji Prezes AMW stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i działając na podstawie art. 48d ust. 12 tej ustawy zasadnie orzekł o nadpłaceniu na rzecz A. D., za okres od dnia 17 grudnia 2022 r. do dnia 30 września 2023 r. świadczenia mieszkaniowego w wysokości 5.964 zł

i zobowiązał do zwrotu tej kwoty.

W skardze na decyzję Prezes AMW skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji zarzucając organom naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez jego błędną wykładnię, nieuwzględniającą treści art. 21 ust. 7 tej ustawy oraz nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że jej obecny mąż D. D. będąc żołnierzem zawodowym nabył lokal mieszkalny od Agencji z bonifikatą w 2006 r., pozostając w związku małżeńskim z S. D. W tym czasie ona nie była żołnierzem zawodowym, a do zawodowej służby wojskowej została powołana w dniu [...] grudnia 2017 r. Nabyty w tamtym czasie lokal nigdy nie był w jej posiadaniu lub współwłasności, ani w nim nie mieszkała. Jej mąż zakończył zawodową służbę wojskową w dniu [...] kwietnia 2016 r., a więc przed datą powołania jej do zawodowej służby wojskowej. Jej mąż ponownie rozpoczął zawodową służbę wojskową w dniu [...] czerwca 2020 r.

W ocenie skarżącej, w zaistniałym stanie faktycznym, organ I instancji powinien zastosować art. 21 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdyż po powrocie do służby zawodowej po długiej przerwie, jej mąż stał się od nowa podmiotem praw i obowiązków wynikających z jej pełnienia.

Skarżąca zarzuciła, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie stosują się do wywiedzionej przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji RP zasady

lex retro non agit.

Prezes AMW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2022 r., poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Przepis ten wprowadził art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2010 r. W dacie rozstrzygania przez organy administracji obowiązywał zatem stan prawny ustalony przepisami ustawy zmieniającej. Nie ulega więc wątpliwości, że rozstrzygając sprawę organy zobowiązane były zastosować przepisy obowiązujące w dniu orzekania.

Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu, od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: (1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, (2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, (3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Żołnierz zawodowy wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2 (ust. 3).

Ustawodawca, przyznając prawo do zakwaterowania, określił również przesłanki negatywne, których spełnienie wyłącza dopuszczalność realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, tj. realizacji tego prawa w formie przydziału kwatery oraz w innej formie, w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W świetle art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: (1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., (2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r., (3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, (4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r., o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36), (5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uznając, że w związku zawarciem przez skarżącą A. D. w dniu [...] grudnia 2022 r. związku małżeńskiego z D. D., który nabył w dniu [...] listopada 2006 r. od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (obecnie Agencji Mienia Wojskowego) lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku nr [...] przy ulicy [...] w C., z uwzględnieniem bonifikaty, spełniła się przesłanka negatywna określona w tym przepisie, a tym samym utraciła ona prawo do zakwaterowania, w tym do świadczenia mieszkaniowego.

Zgodzić należy się z organem, że przepis ten nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Istotne znaczenie ma jedynie odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę na utrwalone już orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na gruncie art. 21 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy w odniesieniu do stanów faktycznych, w których organy podejmowały rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz wnioskodawcy - żołnierza zawodowego, którego małżonek nabył lokal mieszkalny w sposób wskazany w powołanym przepisie. Tego rodzaju okoliczność, tj. nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia - bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie - traktowana była jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Takie stanowisko wyrażono między innymi w wyrokach NSA: z 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2506/12, z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, z 12 lutego 2015 r. sygnatury akt I OSK 1037/13 i I OSK 2768/13, z 25 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1240/13, z 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2425/14, z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1418/18, z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1480/18. (pub. CBOSA).

Podkreślić jednocześnie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12, wskazał, że "(...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy (...) pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r. Taka wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa." (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., III OSK 454/21 publ. CBOSA).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy małżonek skarżącej skorzystał z pomocy publicznej i tylko ta okoliczność ma znaczenie z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. To, jak ta pomoc publiczna ostatecznie została wykorzystana i kogo finalnie i w jakim stopniu wzbogaciła w wyniku ewentualnych podziałów majątkowych nie ma najmniejszego znaczenia. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przekonuje, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia itp.) przez któregokolwiek z małżonków bez względu na późniejsze jej wykorzystanie. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie uzależnia zatem wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania od "posiadania" prawa do lokalu, czy "korzystania" z lokalu nabytego na preferencyjnych warunkach, lecz wyłącznie od faktu jego "nabycia".

W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom skarżącej, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż okoliczność, że mąż skarżącej nabył mieszkanie z bonifikatą w 2006 r., tj. w czasie kiedy pozostawał w związku małżeńskim z inną osobą i podzielił się tym mieszkaniem z byłą żoną i synem, przed zawarciem z nią związku małżeńskiego, a ona nigdy nie była w jego posiadaniu, nie ma znaczenia dla oceny jej uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego. Istotny jest bowiem wyłącznie fakt wcześniejszego skorzystania przez jej męża z pomocy finansowej państwa przy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, co w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie miało miejsce.

A zatem skoro skarżąca po zawarciu związku małżeńskiego z D. D. pobierała dalej świadczenie mieszkaniowe w okresie od dnia 17 grudnia 2022 r. do dnia 30 września 2023 r., mimo istnienia negatywnej przesłanki do realizacji tego świadczenia, o czym organ I instancji dowiedział się dopiero w dniu 18 października 2023 r. w związku z aktualizacją danych we wniosku o wypłatę świadczenia, to okoliczność ta jest decydującą w sprawie i w oparciu o dyspozycję art. 48d ust. 12 w związku z ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w G., po bezskutecznym wezwaniu skarżącej do zwrotu nadpłaconego świadczenia, zobowiązany był do wydania decyzji o zwrocie świadczenia mieszkaniowego wypłaconego nienależnie.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi, że organ nie uwzględnił istotnych okoliczności niniejszej sprawy związanych z powrotem męża skarżącej do pełnienia zawodowej służby wojskowej w dniu [...] czerwca 2020 r. oraz pominął treść przepisu art. 21 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który reguluje kwestię zbiegu uprawnień do zakwaterowania w sytuacji gdy oboje małżonkowie są żołnierzami zawodowymi.

Odnoszą się do powyższej argumentacji należy zwrócić uwagę, że przepis art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. W świetle regulacji zawartej w tym przepisie nie ma znaczenia okoliczność, że małżonek żołnierza też jest żołnierzem zawodowym.

Istotne znaczenie ma jedynie odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy Sił Zbrojnych RP. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.