Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 418/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 174 pkt 1 i 2, art. 176
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 2 ust. 1 pkt 3 i 6, par. 13 ust. 12, par. 13r ust. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Teza: Aby nie doszło do pomniejszenia przyznanej pomocy o 50% na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, producent rolny musi być ubezpieczony w rozumieniu tego przepisu, innymi słowy  – to na jego rzecz muszą być ubezpieczone uprawy rolne w conajmniej 50% i co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa § 2 ust. 1 pkt 3. omawianego rozporządzenia.

TEZY

Aby nie doszło do pomniejszenia przyznanej pomocy o 50% na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, producent rolny musi być ubezpieczony w rozumieniu tego przepisu, innymi słowy  – to na jego rzecz muszą być ubezpieczone uprawy rolne w conajmniej 50% i co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa § 2 ust. 1 pkt 3. omawianego rozporządzenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 461/19 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 11 czerwca 2019 r. nr 9010-00000024027/19 w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej jako: WSA,

Sąd I instancji) wyrokiem z 23 października 2019 r., w sprawie o sygn. akt

I SA/Bk 461/19, oddalił skargę M. M. (dalej jako: strona, skarżący)

na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w Łomży (dalej jako: Dyrektor ARiMR, ARiMR lub organ)

w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Skarżący złożył 16 października 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek

o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Do przedmiotowego wniosku dołączone zostały wymagane dokumenty. W następstwie złożonego wniosku organ wydał decyzję o przyznaniu stronie pomocy w części, wskazując w jej uzasadnieniu, że powierzchnia upraw objętych ubezpieczeniem jest mniejsza niż 50%. Organ wyjaśnił, że pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk.

Decyzją z 3 kwietnia 2019 r. Dyrektor ARiMR uchylił decyzję organu I instancji

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z powodu uchybienia procesowego,

tj. niepowiadomienia wnioskodawcy o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji ponownie przyznał skarżącemu pomoc w części, argumentując tak jak poprzednio. Następnie decyzją z 11 czerwca 2019 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję

organu I instancji.

Oddalając skargę, WSA wskazał, że w zaskarżonym wyroku powierzchnia upraw, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w gospodarstwie skarżącego wynosi 77,58 ha. Z umów ubezpieczenia wynika natomiast, że ubezpieczonych zostało 47,33 ha użytków rolnych, przy czym polisy dotyczące 16,47 ha upraw figurują na wnioskodawcę, zaś dotyczące 30,86 ha na ojca skarżącego. Z OWU do przedmiotowej polisy, wynika, że ubezpieczonym jest posiadacz upraw rolnych objętych ubezpieczeniem.

Sąd I instancji stwierdził, że otrzymanie pomocy nie jest uzależnione od ubezpieczenia upraw osobiście przez rolnika, ale racjonalnym jest przyjęcie, że strona powinna móc z niego skorzystać. Grunty, na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne, powinny być ubezpieczone w taki sposób, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia niezależnie od tego, kto zawarł polisę ubezpieczeniową. W związku z tym beneficjent nie musi być ubezpieczającym, ale musi być osobą uprawnioną do skorzystania z polisy, tak aby zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne w prowadzonej działalności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi, poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 1 § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023, poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.) poprzez dokonanie niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy polegające na braku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego oraz poprzez zastosowanie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa naruszającej zasadę in dubio pro libertate, a w konsekwencji rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mających zastosowanie w niniejszej sprawie na niekorzyść skarżącego wbrew ww. zasadzie,

b) §13 ust 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej jako: rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że z powołanej normy prawnej wynika obowiązek wykazania przez wnioskodawcę, że jest uprawnionym do skorzystania z polisy ubezpieczeniowej obejmującej grunty, na których powstała szkoda spowodowana przez niekorzystne zjawiska klimatyczne (suszę), podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że warunkiem do uzyskania pomocy w pełnej wysokości jest spełnienie wymogu ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia i w wymóg ten został przez skarżącego spełniony;

2) naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022, poz. 2492, dalej jako: p.u.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, art. 77 §1 oraz art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U.2023, poz. 775, dalej jako: k.p.a.), polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd skargi na skutek błędnego uznania, że w postępowaniu przed organami administracji nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a., gdy tymczasem organy administracji I i II instancji nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o istocie sprawy, co skutkowało pominięciem przez Sąd I instancji tych wszystkich ważkich okoliczności ujawnionych w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz zastosowaniem — w ślad za organem administracji – interpretacji przepisu prawa na niekorzyść strony skarżącej oraz załatwieniem sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela;

b) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy organy I i II instancji w sposób rażący naruszyły szereg przepisów postępowania, co skutkowało wydaniem decyzji oczywiście naruszających prawo i wywołujących skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności;

c) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., a także art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez naruszenie prawa skarżącego do rzetelnego procesu sądowego w wyniku niewłaściwej oceny przedmiotu sprawy.

Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

W świetle art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymogom konstrukcyjnym.

W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia,

jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA nie analizuje danej sprawy

po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności

z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powyższe wymaga zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu pierwszej instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia: 29 marca 2018 r., o sygn. akt I FSK 13/18; 19 września 2017 r., o sygn. akt I FSK 126/16; 29 września 2017 r., o sygn. akt I FSK 868/16; 19 października 2017 r., o sygn. akt II GSK 1701/17).

Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za bezskuteczny. Powołano w nim jako naruszone przepisy art. 1 § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wskazać trzeba, że art. 1 p.p.s.a. nie ma dalszych jednostek redakcyjnych, tym samym nie posiada paragrafów, w tym § 2. Brak tej jednostki redakcyjnej w p.p.s.a. skutkuje tym, iż zarzut kasacyjny w tym zakresie jest nieskuteczny. Drugi z powołanych przepisów to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., jest to przepis wynikowy. Dla skuteczności wykazania jego naruszenia należy w zarzucie kasacyjnym powiązać go z innymi przepisami prawa materialnego, które zostały w sprawie naruszone. Zastosowanie bowiem tego wynikowego przepisu uzależnione jest od naruszenia prawa materialnego i to w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy Podkreślić należy, że zarzut naruszenia nieistniejących przepisów uchyla się spod kontroli sądu kasacyjnego. Wadliwe skonstruowanie zarzutu uniemożliwia bowiem dokonanie kontroli legalności zaskarżonego wyroku, ponieważ nie wiadomo, jakie naruszenie sądu czy organu skontrolować.

W związku z powyższym wskazać należy, że skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 140/10, LEX nr 990041, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 217/11, LEX nr 1081761, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 349/10, LEX nr 1080116; także nowsze wyroki NSA: z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2521/18, LEX nr 3360144, z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1743/18, LEX nr 3192559, z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 556/18, LEX nr 3367893).

Zauważyć w kontekście powyższego jeszcze należy, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1491/11, LEX nr 1069025). Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 151/12, LEX nr 1219250). Wyjątkiem od tej reguły jest możliwość kontroli wyroku przy wadliwie ujętym zarzucie kasacyjnym, o ile z treści uzasadnienia wprost wynika, że strona stawia poprawnie zarzut naruszenia prawa, a tylko w treści zarzutu wadliwie oznacza naruszone wyrokiem przepisy. Dopuszczalność takiego działania Sądu II instancji jest konsekwencją uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 1/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, winny być rozpoznane w pierwszej kolejności, gdyż ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08 - cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej CBOSA).

W zarzutach procesowych skarżący kasacyjnie wskazuje, że doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu ujętych w lit. a, lit. b i lit. c pkt 2 skargi kasacyjnej. Powołuje się w sposób bardzo ogólny na naruszenie wskazanych przepisów, nie precyzuje na czym konkretnie polegało naruszenia przepisów o postępowaniu. Zarzut kasacyjny powinien być skonstruowany precyzyjnie poprzez podanie przepisu z precyzyjnym wskazaniem jednostki redakcyjnej przepisu, który zdaniem skarżącego kasacyjnie został naruszony. Z powołaniem sposobu naruszenia, na czym to naruszenie polegało, gdyż przepis naruszyć można na wiele sposobów. Jeżeli intencją autora skargi kasacyjnej jest wskazanie na błędne ustalenia faktyczne czy dokonane oceny, to należy wskazać te okoliczności lub oceny, które się kwestionuje. Do podważenia zaś dokonanej wykładni czy zastosowania przepisów prawa materialnego niezbędne jest wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone i w jaki sposób. Nie można kwestionować wykładni prawa materialnego przez stawianie zarzutów naruszenia przepisów prawa o postępowaniu. We wskazanych zarzutach, jak to już wyżej zauważono, w sposób bardzo ogólny podano (lit. a), że doszło do naruszenia powołanych przepisów, gdy tymczasem organy obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego i okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem strony organy administracji i WSA dokonały interpretacji przepisu prawa (bez wskazania o jaki przepis skarżącemu kasacyjnie chodzi) na niekorzyść strony oraz załatwiły sprawę z pominięciem słusznego interesu obywatela. Dalej (lit. b) w sposób ogólny powołuje się na naruszenia przepisów prawa w sposób rażący – nie wyjaśniając, na czym to rażące naruszenia wskazanych przepisów prawa polega. W ostatnim z zarzutów procesowych (lit. c) powołuje się na naruszenia prawa skarżącego do rzetelnego procesu w wyniku niewłaściwej oceny przedmiotu sprawy.

Bazując na tych zarzutach oraz uwzględniając spór, jaki zaistniał pomiędzy stronami, stwierdzić należy, że de facto skarżący kasacyjnie zmierza do podważenia wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie pomniejszonej płatności ze względu na uznanie przez organy i Sąd, że powierzchnia upraw w gospodarstwie rolnym nie była ubezpieczona co najmniej w 50%, choćby od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Podnieść w tym miejscu należy, że zarzutami naruszenia przepisów prawa procesowego nie można kwestionować wykładni przepisów prawa materialnego.

W judykaturze nie budzi wątpliwości stanowisko, w myśl którego skarga kasacyjna nie może być uznana za skuteczną, jeżeli podważa poprawność skarżonego wyroku zarzutami stawianymi w ramach niewłaściwej podstawy kasacyjnej. Inaczej rzecz ujmując, za wadliwy należy uznać zarzut naruszenia przepisów procesowych podnoszonych w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a więc naruszenia prawa materialnego. Tak samo należy ocenić sytuację odwrotną, czyli kwestionowanie prawa materialnego poprzez podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a (por. wyrok NSA z 18 października 2018 r., sygn. akt II GSK 851/16)

W zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący kasacyjnie powołał się na naruszenie § 13 ust. 12 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z powołanej normy prawnej wynika, iż wnioskodawca musi być uprawnionym do skorzystania z polisy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że warunkiem do uzyskania pomocy w pełnej wysokości jest spełnienie wymogu ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

W zakresie tego zarzutu przede wszystkim wskazać należy, że organy dokonały rozstrzygnięcia sprawy na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia, który to przepis znajduje zastosowanie do pomocy w związku ze szkodami powstałymi w 2018 r., a nie w oparciu o § 13 ust. 12, wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej. W myśl bowiem

§ 13r ust. 1 omawianego rozporządzenia w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej producentowi rolnemu na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6.

Tym samym wskazać należy, że w zarzucie kasacyjnym wskazano przepis, który nie znajdował zastosowania w sprawie, nie mogło zatem dojść do jego naruszenia poprzez jego błędną wykładnię.

Niezależnie od powyższego NSA zauważa, że nie można zaakceptować poglądu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej co do wykładni czy to § 13 ust. 12, czy też

§ 13r ust. 12 rozporządzenia. W ocenie NSA, za prawidłowością wykładni przedstawionej przez organy i Sąd I instancji przemawiają nie tylko reguły wykładni celowościowej, ale i wykładni systemowej wewnętrznej. Dokonując interpretacji przepisu prawa, należy mieć na względzie również inne przepisy prawa danego aktu prawnego.

W związku powyższym wypada przywołać zasadę wykładni przepisów prawa prezentowaną w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiącą, że nie jest dopuszczalne interpretowanie przepisu w taki sposób, który pozbawiałby część tego przepisu znaczenia prawnego, zgodnie z łacińską sentencją per non est (nie wolno interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne). Przykładem takiego orzecznictwa może być uchwała Trybunału Konstytucyjnego, w której Trybunał uznał za niezgodną z założeniem o racjonalności prawodawcy, leżącym u podstaw poprawnej wykładni przepisów prawa takiej wykładni, która prowadziłaby do wniosku, że pewien fragment przepisu [...] należałoby uznać za całkowicie zbędny (por. uchwałę TK z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt W 19/94, OTK 1995/1/23). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 czerwca 1999 r. sygn. akt I KZP 19/99, skonstatował natomiast, iż fundamentalne reguły wykładni przepisów prawnych za punkt wyjścia przyjmują założenie – rzecz jasna idealizujące – o racjonalnym prawodawcy, a więc takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze takie samo znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań (por. także Z Ziembiński, Teoria prawa, PWN 1978, s. 106 – 123 oraz uchwałę SN z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I KZP 53/99). Z kolei w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego godną zauważenia jest teza, że konstrukcje prawne są tworzone za pomocą słów w ten sposób, iż stanowią określoną całość. W konsekwencji nie można ich interpretować nie uwzględniając owej całości, co może również przemawiać za stosowaniem wykładni systemowej (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 22 czerwca 1998 r. sygn. akt FPS 9/97 i uzasadnienie uchwały z dnia 14 grudnia 1998 r. sygn. akt FPS 19/98, a także uchwałę z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt FPS 14/99, ONSA 2000/3/92).

W kontekście omawianego zagadnienia istotne znaczenia mają § 13r ust. 10

i 11 omawianego aktu wykonawczego. Z pierwszego z nich wynika, że w przypadku gdy łączna wysokość pomocy udzielanej zgodnie z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1, oraz pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów, wraz

z odszkodowaniem z zakładu ubezpieczeń, przekraczałaby kwotę, o której mowa w ust. 9, pomocy udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą obliczoną zgodnie z ust. 9 a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań. Z drugiego zaś wynika, że pomoc udzielana zgodnie z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów oraz otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w ust. 9.

W obydwu przepisach mowa jest o otrzymanych przez producenta rolnego odszkodowaniach. Zatem to producentowi rolnemu musi przysługiwać odszkodowanie, musi być on uprawnionym z polisy ubezpieczeniowej do uzyskania odszkodowania,

a nie inna osoba. Aby nie doszło do pomniejszenia przyznanej pomocy o 50% na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, producent rolny musi być ubezpieczony w rozumieniu tego przepisu, innymi słowy – to na jego rzecz muszą być ubezpieczone uprawy rolne w co najmniej w 50% i co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Dopiero spełnienie tych przesłanek, zawartych w omawianych przepisach, skutkuje przyznaniem pomocy w pełnej wysokości.

Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.