Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3581/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 414, art. 545 ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2020r. sygn. akt II SA/Rz 326/20 w sprawie ze skargi Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie na rzecz Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie (powoływanego dalej również jako: "organ", "DRZGWWP") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (powoływanego dalej również jako: "Sąd I instancji", "WSA") z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 326/20, którym, po rozpoznaniu skargi Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie (powoływanego dalej również jako "strona skarżąca", "wnioskodawca", "PZDW"), uchylono decyzję ww. organu z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. (powoływanego dalej również jako: "organ I instancji", "Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w K.") z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] (pkt I wyroku) oraz zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku).

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wnioskiem z [...] września 2019 r. PZDW w Rzeszowie zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w K. o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych udzielonego decyzją Starosty Ł. z [...] grudnia 2009 r. nr [...].

Decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w K., na podstawie art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 414 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm., powoływanej dalej również jako "ustawa Prawo wodne z 2017 r.") oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., powoływanej dalej również jako: "K.p.a."), odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania ww. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z drogi wojewódzkiej nr [...] S. – Ż. w miejscowości S. od km 25+336,89 do km 26+946,31 oraz z chodnika dla pieszych poprzez istniejące wyloty.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że spełnione zostały warunki formalne do rozpatrzenia wniosku, tj. został on złożony z zachowaniem 90-dniowego terminu przed upływem okresu na jaki pozwolenie zostało wydane (tj. [...] września 2019 r., przy ustalonym okresie ważności pozwolenia wodnoprawnego do [...] grudnia 2019 r.) oraz zostało do niego dołączone wymagane przepisami ustawy Prawo wodne z 2017 r. oświadczenie o aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym stanowiącym podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego, którego okres obowiązywania upływa. W wyniku analizy materiału dowodowego stwierdzono jednakże, że załączony do wniosku operat wodnoprawny, sporządzony pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ustawa Prawo wodne z 2001 r.) nie spełnia wymogów ustalonych dla operatu wodnoprawnego w treści art. 409 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 r., który w sposób znaczący rozszerzył niezbędną zawartość tego opracowania w stosunku do art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r.

Ponadto organ I instancji stwierdził, że w świetle przepisów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 r., warunkiem wydania pozwolenia wodnoprawnego jest stwierdzenie, że nie narusza ustaleń dokumentów o których mowa w jej art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz spełnia wymagania o których mowa w ust. 1 pkt 8 tego artykułu. Istotne jest przy tym, że dokumenty te podlegają aktualizacji co pewien okres czasu, w związku z czym konieczne jest wykazanie, że w zakresie objętym dotychczas obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. W ocenie organu I instancji, oświadczenie o aktualności danych zawartych w treści operatu wodnoprawnego nie jest wystarczające w sytuacji, gdy operat sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy jest niekompletny w świetle obecnie obowiązującej, nawet jeżeli zawarte w nim informacje dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe.

Od powyższej decyzji PZDW wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia. Wywiódł, że ustawodawca wprowadzając instytucję ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego określił wymagania formalne dotyczące wniosku o jego udzielenie. Nie jest wymagane dostosowanie operatu wodnoprawnego do aktualnie obowiązujących przepisów, a jedynie złożenie oświadczenia, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność, które należy odnieść do stanu faktycznego inwestycji, tj. zrealizowania jej zgodnie z pozwoleniem lub zmiany warunków gospodarowania wodami. PZDW podniósł, że organ I instancji nie ustalił i nie wykazał, aby jakiekolwiek okoliczności dotyczące urządzeń wodnych objętych wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym uległy zmianie lub były nieprawidłowe. Nie wykazał ponadto, aby naruszały ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1 – 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 14 ust. 4 i art. 414 ust. 2 u.P.w. - DRZGWWP utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w obecnym stanie prawnym podmiot wnioskujący o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego powinien posługiwać się operatem wodnoprawnym zawierającym komplet informacji w świetle obecnie obowiązujących przepisów. Dokument ten powinien zatem zawierać wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r., zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień oraz o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego lub zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty te podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. jest niewystarczające w przypadku, gdy operat sporządzony na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego zawierającego dane o których mowa w art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że operat wodnoprawny przedstawiony przez wnioskodawcę opracowany został w 2009 r. i nie spełnia wszystkich wymagań wyznaczonych obecnie przepisem art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Brak jest w nim ustaleń, o których mowa w art. 396 tej ustawy, zatem nie można na jego podstawie ocenić, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać wytycznych zawartych w ust. 1 pkt 1-8 tego artykułu. Zasadnie zatem organ I instancji odmówił przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył PZDW, wnioskując o uchylenie jej oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy:

a) art. 8 w zw. z art. 10 K.p.a. w zw. z art. 414 pkt 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji uznania przez organ, że przedłożony operat jest niekompletny, co spowodowało brak czynnego udziału strony w postępowaniu, uniemożliwiając uzupełnienie ewentualnych braków i wyjaśnienia wątpliwości co do braku aktualności informacji zawartych w operacie;

b) art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez:

- brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności przyjęcie za nieaktualne informacje zawarte w operacie wodnoprawnym oraz brak wyjaśnienia przez organ sposobu zakwalifikowania korzystania z wód jako szczególnego korzystania z wód czy usług wodnych;

- niewykazanie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych i do ziemi ze zlewni opisane w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentów z zakresu ochrony środowiska, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych;

- przyjęcie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2009 r. nie są aktualne, w sytuacji kiedy organ I instancji nie ustalił jakichkolwiek okoliczności świadczących o braku ich aktualności lub nieprawidłowości w zakresie korzystania z urządzeń wodnych, czego konsekwencją było utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I Instancji;

c) art. 138 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia decyzji organu I instancji w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodno prawnego;

d) art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I instancji, bez zbadania prawidłowości merytorycznej decyzji,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:

a) art. 414 ust. 2-4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów dotyczących treści operatu wodnoprawnego, operat wodnoprawny sporządzony pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie może być podstawą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodno prawnego;

b) art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie złożonego oświadczenia o zachowaniu aktualności informacji zawartych w przedstawionym operacie wodnoprawnym, mimo braku obowiązku spełnienia przez ten operat wymagań z art. 409 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę DRZGWWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 326/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu (pkt I wyroku) i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku).

Sąd I instancji wskazał, że w stanie faktycznym sprawy jej istota sprowadza się do oceny stanowiska, czy na podstawie przytoczonych regulacji art. 414 ustawy Prawo wodne z 2017 r. możliwe jest – jak twierdzą orzekające w sprawie organy - przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie w sytuacji, gdy operat w oparciu o który zostało ono wydane - sporządzony na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. – jest nadal aktualny co do zawartych w nim informacji, a przy tym spełnia wymogi (jest kompletny) w świetle obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 r.

W ocenie WSA stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Sąd I instancji stwierdził, że mimo że w przepisach ustawy Prawo wodne z 2017 r. brak jest przepisów regulujących wprost taką sytuację, to jednak, że wg jej art. 545 ust. 7 pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. zachowały moc. Ustawodawca nie nałożył przy tym na podmioty legitymujące się takimi pozwoleniami obowiązku dostosowania ich do aktualnego stanu prawnego. Zestawienie art. 545 ust. 7 z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. - przy uwzględnieniu faktu, że pozwolenia wodnoprawne w poprzednim reżimie prawnym wydawane były nawet na okresy 20-letnie – prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r.

Sąd I instancji podzielił pogląd, że w świetle przedstawionych uregulowań, czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej (takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp.), a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodno prawny. Skoro zatem treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym odnosi się wyłącznie do okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia, nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, że oświadczenie wnioskodawcy jest niewystarczające tylko z tego powodu, że operat wodnoprawny sporządzony był na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. i jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, "nawet jeżeli zawarte w nim treści (...) są nadal prawdziwe". Tego rodzaju stwierdzenia nie znajdują żadnego oparcia w przepisach obecnie obowiązującej ustawy, gdyż z żadnego z nich nie wynika, że strona składając wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodno prawnego w trybie art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. musiała wykazać okoliczności, których operat sporządzony pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie obejmował, a które są wymagane wg przepisów aktualnie obowiązujących.

WSA zaznaczył, że także w treści art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. mowa jest o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym oraz o zaistnieniu okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1 tej ustawy jako podstawach do odmowy przedłużenia przez organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych okresu obowiązywania operatu, nie zaś o jego niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów formie. Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie uchylonej ustawy Prawo wodne z 2001 r. (zarówno tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, jak i tych, co do których istnieje możliwość ubiegania się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania) do wymogów wynikających z przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r., dałby temu wyraz w stosownym przepisie. W ocenie Sądu I instancji brak takiego przepisu wskazuje, że zamiarem ustawodawcy nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 ustawy Prawo wodne z 2017 r. okresu obowiązywania dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych. Czyni to stanowisko organów co do odmowy ustalenia dla wnioskodawcy kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia prawnego co najmniej przedwczesnym i wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy sposób korzystania z wód przez wnioskodawcę nie zostanie zmieniony.

Sąd I instancji zwrócił jednocześnie uwagę, że z mocy art. 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r., do postępowania przed organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami (w tym m.in. organami orzekającymi w niniejszej sprawie) stosuje się przepisy K.p.a. W sytuacji wywiązania się przez podmiot ubiegający się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z wynikającego z art. 414 ust. 2 i 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. obowiązku złożenia

w odpowiednim terminie stosownego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami (operatem na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczeniem o aktualności zawartych w nim informacji), to na organach administracji ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego) mającego na celu ustalenie, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia bądź ustalenia kolejnego okresu jego obowiązywania (art. 414 ust. 6 i 7 ustawy Rawo wodne z 2017 r.).

Sąd I instancji wskazał, że art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. w sposób wyraźny określa sytuacje, w których organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych odmawia przedłużenia okresu obowiązywania wydanego pozwolenia wodnoprawnego, tj. gdy informacje zawarte w operacie wodnoprawnym o którym mowa w ust. 3 nie są aktualne lub zachodzą okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1 (projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8). W kontekście powyższego stwierdził, że przesłanki odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie można upatrywać w niekompletności operatu wodnoprawnego, tj. niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów jego formie związanej z rozszerzonymi wymaganiami co do jego treści (art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r.) względem przewidzianych dla tego dokumentu w art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r.; w okolicznościach sprawy dotyczy to zwłaszcza wywodzonego przez organy braku możliwości oceny na podstawie informacji zawartych w operacie oraz oświadczenia wnioskodawcy, czy planowany sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz spełnia wymogi o których mowa w ust. 1 pkt 8 tego artykułu, co wg organów związane jest to z tym, że dokumenty te podlegają aktualizacji co jakiś czas (np. plany gospodarowania wodami dorzeczy co najmniej raz na 6 lat), w związku z czym konieczne jest wykazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie.

WSA wskazał, że niezależnie od braku informacji umożliwiających dokonanie oceny zgodności operatu wodnoprawnego z wymogami wynikającymi z art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r., przesłanki do wydania decyzji odmownej nie stanowi również określenie w tym operacie ilości odprowadzanych wód w innych jednostkach, niż przyjęte obecnie obowiązującą ustawą (użyte w operacie jednostki miar – przewidziane nieobowiązującą już ustawy Prawo wodne z 2001 r. – same w sobie nie powodują dezaktualizacji zawartych w nim informacji). Stosownie zatem do art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r., zbadanie aktualności informacji zawartych w przedłożonym przez stronę wnioskującą operacie wodnoprawnym oraz dokonanie niezbędnych ustaleń co do spełnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności obciąża prowadzący postępowanie organ i powinno nastąpić w toku postępowania administracyjnego. Organ ten, jako wyspecjalizowany z zakresu prawa wodnego, powinien więc ustalić treść dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, a następnie zbadać w oparciu o istniejący już operat wodnoprawny, czy w sprzeczności z nimi nie pozostaje sposób korzystania z wód, co do którego został złożony wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Sąd I instancji zauważył, że brak jest przepisu, który pozwalałby przerzucić ten obowiązek na stronę ubiegającą się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, a tym bardziej żądać od niej informacji (danych) które wprawdzie powinien zawierać operat wodnoprawny sporządzany na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r., a które jednak nie były przewidziane dla tego dokumentu przez ustawę ją poprzedzającą z 2001 r. Zaznaczył też, że organy nie są związane oświadczeniem wnioskodawcy, iż dane zawarte w przedłożonym wraz z wnioskiem operacie nie uległy zmianie. W tym kontekście zwrócił uwagę na treść ust. 4 art. 414 ustawy Prawo wodne z 2017 r., który w przypadku niekompletności wniosku o którym mowa w ust. 2, pozwala organowi właściwemu w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wezwanie wnioskodawcy do jego uzupełnienia w terminie 14 dni. Zdaniem Sądu I instancji brak jest przeszkód, aby na podstawie tego przepisu nie można było wezwać wnioskodawcy do przedłożenia dodatkowych (pomocniczych) informacji umożliwiających organom należącą do ich kompetencji (w zakresie wynikającym z art. 414 ust. 6 ww. ustawy) weryfikację informacji zawartych w operacie, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne pod kątem ich aktualności oraz zgodności z wymogami wynikającymi z art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Niedostosowanie formy tego dokumentu (operatu) do obecnych wymogów przewidzianych przepisami ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie jest jednak tożsame z nieaktualnością zawartych w nim informacji i/lub stwierdzeniem, że kontynuacja dotychczasowego sposobu korzystania z wód będzie naruszała ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz wymagania o których mowa w ust. 1 pkt 8 tego artykułu, a tylko te przesłanki zostały przewidziane w art. 414 ust. 6 jako podstawa do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Zdaniem WSA dopiero gdy postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do ustalenia zmian w sposobie odprowadzania wód (wskazując na nieaktualność danych zawartych w operacie wodnoprawnym) bądź potwierdziłoby naruszenie wymogów o jakich mowa w art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r., organy uprawnione byłyby do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia. Zaistnienie tych okoliczności nie zostało jednak w sprawie w żaden sposób stwierdzone ani nawet uprawdopodobnione.

Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy administracji mimo że w ogóle nie poddały weryfikacji informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2009 r. - błędnie wywiodły zaistnienie przewidzianych przepisem art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. przesłanek do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, utożsamiając brak aktualności zawartych w tym operacie danych z jego niekompletnością, tj. niedostosowaniem jego zawartości (treści) do wymogów wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów. Tym samym w sposób całkowicie nieuzasadniony przerzuciły ciężar prowadzenia postępowania dowodowego na stronę skarżącą, bezpodstawnie wskazując przy tym na konieczność sporządzenia nowego operatu wodnoprawnego (zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku w kontekście treści dokumentów i wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r.) oraz złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Przemawia to za uznaniem zasadności zarzutów skargi naruszenia przez organy przy rozpatrywaniu sprawy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania w postaci art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a., skutkując co najmniej przedwczesnością uznania o zaistnieniu przesłanek uzasadniających odmowę przedłużenia okresu obowiązywania wydanego pozwolenia wodnoprawnego, co stanowi równocześnie o naruszeniu prawa materialnego w postaci art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r.

WSA wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy, celem merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ustalą w odniesieniu do stanu faktycznego dla którego opracowano dotychczasowy operat wodnoprawny, czy informacje w nim zawarte pozostają we wskazanym wyżej znaczeniu aktualne oraz zbadają spełnienie okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r., w zależności od czego wydadzą stosowne rozstrzygnięcie.

Od powyższego wyroku DRZGWWP, reprezentowany przez radcę prawnego wywiódł skargę kasacyjną zarzucając mu:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że z dyspozycji tego przepisu prawa wynika, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia, podczas gdy z treści przepisu nie wynika, iż ustawodawca ograniczył wymóg aktualności danych do tych okoliczności;

- art. 414 ust. 3 w związku z art. 414 ust. 6 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 i art. 396 ust. 1 pkt 1- 6 i pkt 8 w zw. z art. 409 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, że na mocy przepisu art. 414 ust. 6 tej ustawy przesłankami do wydania decyzji w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie jest stwierdzenie braku informacji w dokumentach, o których mowa w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwiających dokonanie oceny danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenia wodnoprawne, w świetle obowiązujących aktualnie wymogów prawnych co do formy i treści operatu wodnoprawnego na podstawie obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017r.;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 145 § 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez uwzględnienie skargi administracyjnej i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, z powodu przyjęcia, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji uznaniem przedwczesności rozstrzygnięcia o odmowie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego oraz przyjęciem, iż powinnością organu było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności niezawartych w załączonym do wniosku operacie wodnoprawnym, a których wymóg posiadania przez operat wodnoprawny wynika z ustawy Prawo wodne z 2017 r., wobec czego art. 151 p.p.s.a. nie został przez Sąd zastosowany, pomimo, iż w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistniały podstawy do jego zastosowania i oddalenia skargi.

Wobec podniesionych zarzutów organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Nadto organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesione zarzuty szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną PZDW, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz zasadzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancjinie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 7318/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną sporządzono w oparciu o obie z ww. podstaw kasacyjnych. W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu winny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero, bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały jednak sformułowane jako zarzuty naruszenia prawa będącego konsekwencją naruszenia prawa materialnego. Z tego powodu w pierwszej kolejności należało ocenić skuteczność zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Organ zarzucił Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez przyjęcie przez Sąd, że z dyspozycji tego przepisu prawa wynika, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia, podczas gdy z treści przepisu nie wynika, iż ustawodawca ograniczył wymóg aktualności danych do tych okoliczności; oraz błędną wykładnię art. 414 ust. 3 w związku z art. 414 ust. 6 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 i art. 396 ust. 1 pkt 1- 6 i pkt 8 w zw. z art. 409 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. poprzez przyjęcie przez Sąd, że na mocy przepisu art. 414 ust. 6 tej ustawy przesłankami do wydania decyzji w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie jest stwierdzenie braku informacji w dokumentach, o których mowa w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwiających dokonanie oceny danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenia wodnoprawne, w świetle obowiązujących aktualnie wymogów prawnych co do formy i treści operatu wodnoprawnego na podstawie obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 r.

Organ wywiódł powyższe zarzuty nie godząc się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy - tj. w sytuacji gdy wnioskodawca posiadający pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., w terminie określonym w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017r. i z zachowaniem wymogów formalnych o których mowa w art. 414 ust. 3ustawy Prawo wodne z 2017 r., wnosi o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania ww. pozwolenia wodnoprawnego - rolą organu jest zbadanie aktualności informacji zawartych w przedłożonym przez stronę wnioskującą operacie wodnoprawnym oraz dokonanie przez organ niezbędnych ustaleń czy wniosek ten spełnienia wskazane w art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wymogi.

Uzasadniając podniesione zarzuty organ forsuje prezentowany w toku całego postępowania pogląd, że w obecnym stanie prawnym to wnioskodawca powinien posługiwać się operatem wodnoprawnym zawierającym komplet informacji i danych wskazanych w treści obowiązujących przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 r., zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 tej ustawy umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. wydanie stosownego. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe zarzuty i prezentowane przez organ stanowisko są chybione. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dokonaną przez WSA wykładnię przepisów ustawy Prawo wodne.

Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 414 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli:

1) upłynął okres, na który było wydane;

2)zakład zrzekł się pozwolenia wodnoprawnego;

3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne;

4) inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność (ust. 3).

Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest niekompletny, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych wzywa do jego uzupełnienia w terminie 14 dni (ust. 4).

W przypadku braku uzupełnienia, o którym mowa w ust. 4, w wyznaczonym terminie, wniosek, o którym mowa w ust. 2, pozostawia się bez rozpatrzenia (ust. 5).

W razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (ust. 6).

W ust. 7 omawianego przepisu wskazano, że w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, są aktualne lub nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustala, w drodze decyzji, kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, nie dłuższy niż 20 lat, a w przypadku pozwolenia wodnoprawnego na:

1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - na okres nie dłuższy niż 10 lat,

2) wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów - na okres nie dłuższy niż 4 lata,

3) wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu - na okres nie dłuższy niż 5 lat- liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Do postępowań, o których mowa w ust. 2, przepisy art. 401 stosuje się odpowiednio. (ust. 8).

Terminy, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, dla pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych mogą zostać przedłużone, w drodze decyzji, na okres nie dłuższy niż 3 lata, jeżeli wnioskodawca przed wygaśnięciem pozwolenia wodnoprawnego wystąpi z wnioskiem do organu właściwego w sprawach pozwoleń wodnoprawnych oraz jeżeli nie będzie to sprzeczne z przepisami art. 396 i nie będzie wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000 (ust. 9).

Natomiast zgodnie z ust. 10 ww. przepisu do wniosku w sprawie rozpatrywanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, o którym mowa:

1) w ust. 2 - dołącza się oryginał albo kopię pozwolenia wodnoprawnego potwierdzoną za zgodność z oryginałem;

2) w ust. 9 - dołącza się:

a) oryginał albo kopię pozwolenia wodnoprawnego potwierdzoną za zgodność z oryginałem,

b) operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w operacie informacje zachowały aktualność.

W art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wskazano, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;

2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Nadto w ust. 2 tego przepisu określono, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w ustawie Prawo wodne z 2017 r. brak jest przepisów regulujących sytuację gdy wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego składa podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. W przepisach przejściowych omawianej ustawy zawarto natomiast przepis zgodnie z którym pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 zachowują moc(art. 545 ust. 7 ustawy Prawo wodne z 2017 r.). Powyższa norma wskazuje, że ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych dodatkowych obowiązków mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść ww. przepisu w powiązaniu z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. pozwala przyjąć, co też słusznie zauważył Sąd I instancji, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu pozwalającego na ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne. W omawianej ustawie brak jest przepisów, które wyłączałby taką możliwość.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji trafnie spostrzegł, że w świetle przedstawionych uregulowań, czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej (takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp.), a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dokonaną przez WSA wykładnię art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne, że wymagane od wnioskodawcy, na podstawie art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r., oświadczenie o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez adresata pozwolenia. Dokonując interpretacji tego przepisu należy bowiem mieć na uwadze także treść art. 414 ust. 6 omawianej ustawy, gdzie wyraźnie mowa jest o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie – niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Co istotnie oświadczenie strony, o którym mowa w art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie jest dla organu wiążące i w każdym przypadku rolą organu jest weryfikacja złożonego przez stronę oświadczenia.

W konsekwencji chybione jest stanowisko organu, że oświadczenie to jest niewystarczające w przypadku, gdy operat, sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, jest niekompletny (nie zawiera wszystkich wymaganych informacji) w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli objęte nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe.

W ustawie Prawo wodne z 2017 r., ustawodawca nie nałożył na podmiot ubiegający się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. dodatkowych wymogów formalnych. Tym samym składając taki wniosek wnioskodawca, zgodnie przytoczonym wyżej z art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2017 r., musi dołączyć jedynie się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Wbrew sugestii organu z przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. nie wynika, że to wnioskodawca musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne. Z treści art. 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wynika natomiast, że do postępowania przed organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami (w tym m.in. organami orzekającymi w niniejszej sprawie) stosuje się przepisy K.p.a.

Stosownie do treści art. 7 K.p.a. organy obowiązane są do podęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Organy administracji publicznej obowiązane są też do tego by w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Treść powyższych przepisów w zestawieniu z art. 414 ust. 3-7 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wskazuje, że jeżeli strona złoży wniosek "o przedłużenie" pozwolenia wodnoprawnego, który nie zawiera braków formalnych, organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to czy pozwolenie może zostać przedłużone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy to organ Wód Polskich ma obowiązek zbadać czy dane zawarte w operacie, na podstawie którego było wydane pozwolenie wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy Praw wodne z 2017 r. Organ, jako podmiot wyspecjalizowany z zakresu prawa wodnego, powinien ustalić treść dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 ustawy Prawo wodne z 2017 r., a następnie zbadać w oparciu o istniejący już operat wodnoprawny, czy w sprzeczności z nimi nie pozostaje sposób korzystania z wód, co do którego został złożony wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest bowiem możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wówczas można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach.

Sąd I instancji słusznie stwierdził, że organy administracji - mimo, że w ogóle nie poddały weryfikacji informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2009 r. - błędnie wywiodły zaistnienie przewidzianych przepisem art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne z 2017 r. przesłanek do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, utożsamiając brak aktualności zawartych w tym operacie danych z jego niekompletnością, tj. niedostosowaniem jego zawartości (treści) do wymogów wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów.

Wobec powyższego jako bezpodstawne należy ocenić też podniesione przez organ zarzuty wskazujące na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Dokonana przez Sąd I instancji prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego doprowadziła bowiem do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił (pkt 1 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie dla reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit.b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) w kwocie 240 zł, obejmujące sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.