Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 179/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 92a ust. 1, ust. 7, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. T. – S. s.r.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu odwołania przewoźnika D. s.r.o. z siedzibą w [...], Słowacja (skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2023 r., nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł.

Stan sprawy był następujący: w dniu [...] marca 2023 r. o godz. [...] na drodze krajowej nr [...] wjazd z Niemiec do Polski, byłe Drogowe Przejście Graniczne [...], funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...], prowadzonego przez M. V. (obywatel Słowacji). Z treści przedstawionych przez niego dokumentów wynikało, że kontrolowanym zestawem przewożono z Holandii na Węgry odpad klasyfikowany do kodu [...], odzież używana, o masie brutto 24.440 kg.

W toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celno-skarbowi ujawnili brak wymaganego, na podstawie art. 24 ust. 6 i 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 295, dalej ustawa o odpadach), oznakowania środka transportu zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, tj. brak oznakowania środków transportu literą "A". co jest sankcjonowane karą pieniężną określoną w Lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (teks jedn. Dz.U. z 2002 r. poz. 2201; dalej u.t.d.).

W związku ze stwierdzonym naruszeniem został sporządzony protokół kontroli z dnia [...] marca 2023 r. stwierdzający co wyżej. Kierowca podpisał protokół nie wnosząc zastrzeżeń. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] powiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonego w dniu kontroli [...] marca 2023 r. naruszenia przepisów dotyczących transportu odpadów. Jednocześnie organ pouczył o treści art. 92c u.t.d. i wyznaczył jej 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Następnie Naczelnik [...] Urzędu Celno- Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] września 2023 r., nr [...] nałożył na skarżącą, jako przewoźnika, karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł za wykonywanie [...] marca 2023 r. przewozu drogowego zespołem pojazdów o nr rej. [...] bez wymaganego oznaczenia pojazdu w przypadku transportu odpadów. Decyzję doręczono stronie [...] października 2023 r.

2. Od tej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył w terminie odwołanie wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: art. 6, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej k.p.a.) przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a jednocześnie nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, co doprowadziło do dokonania przez organ błędów w ustaleniach faktycznych i całkowicie dowolnego przyjęcia, że skarżąca miała wiedzę jakiego rodzaju towar jest przedmiotem realizowanej umowy przewozu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 40 § 2 k.p.a. przez kierowanie wszelkiej korespondencji w sprawie tylko do skarżącego z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, co uniemożliwiło czynny udział w postępowaniu, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, a w konsekwencji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej przez organ I instancji, podczas gdy, okoliczności sprawy i dowody wskazują, że postępowanie winno zostać umorzone;

- art. 189d k.p.a. przez jego niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę okoliczności faktycznych zdarzenia, które winny być uwzględnione przez organ przy wymierzaniu kary pieniężnej.

3. W odwołaniu pełnomocnik strony wskazał, że zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Podniósł, że przewoźnik nie posiadał wiedzy, że przedmiotem przewozu będą odpady oraz, że dokumenty towarzyszące przewozowi były w języku obcym, którego kierowca nie rozumiał.

4. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] przedstawił dotychczasowy stan sprawy, a następnie omówił zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego określone w ustawie o transporcie drogowym. Podkreślił, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. c, r u.t.d. użyte w tej ustawie obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

4.1. Organ II instancji podkreślił, że przepisy o przewozie odpadów stanowią szczególne wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania oraz oznakowania środków transportu, a naruszenie tych przepisów sankcjonowane jest karami pieniężnymi. godnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez "odpady" rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L z 2008 r. poz. 312, s. 3). Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L190 z 12.07.2006 r. ze zm.) ma zastosowanie do przemieszczania odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich. Zgodnie z art. 3 ust.2 lit.a tego rozporządzenia, przemieszczanie na terytorium Wspólnoty odpadów wyszczególnionych w załączniku III Lub III b podlega ogólnym obowiązkom w zakresie informowania, określonym w art. 18.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, w przypadku odpadów klasyfikowanych do kodu [...], które mają zostać przesłane, dla ułatwienia śledzenia przemieszczania takich odpadów, osoba podlegająca jurysdykcji państwa wysyłki, która organizuje przemieszczenie, zobowiązana jest zapewnić, by do przemieszczania dołączony był dokument określony w załączniku VII.

4.2. Zdaniem organu w sprawie bezsporne jest, że przedmiotem przewozu z Holandii przez Polskę docelowo do Węgier była odzież używana nienadająca się do dalszego użytku i która była w stanie uniemożliwiającym jej bezpośrednie wykorzystanie, klasyfikowana do kodu [...] (odpady tekstylne). Wynika to z okazanego do kontroli dokumentu dotyczącego przemieszczania odpadów, określonego w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006r. (Dz.U. L190 z 12 lipca 2006 r., s. 1).

Zasady transportu odpadów reguluje art. 24 ust 1 ustawy o odpadach, który stanowi, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 6 omawianej ustawy, środki transportu odpadów powinny być oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. W oparciu o delegację ustawową, zawartą w art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742).

Za organem I instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] przyjął, że w dniu kontroli skarżąca jako przewoźnik wykonywała z Holandii na Węgry przewóz odpadów (odzieży używanej) o masie 24.440 kg. Kontrola ujawniła brak wymaganego, na podstawie art. 24 ust. 6 i 7 ustawy o odpadach, oznakowania środka transportu białą tablicą z literą "A", w widocznym miejscu z przodu pojazdu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, co jest sankcjonowane karą pieniężną określoną w Lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w wysokości 10.000,00 zł.

4.3. Odnosząc się do wniosku strony dotyczącego wyłączenia odpowiedzialności skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył treść przepisów art. 92b ust. 1 lub 92c ust. 1 i 2 u.t.d. i wskazał, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których katalog został zawarty w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie opiera się na zasadzie winy. Jest to odpowiedzialność ex lege (na mocy ustawy), z której podmiot wykonujący przewóz może się zwolnić, ale po wykazaniu przynajmniej jednej z ww. przesłanek, przy czym to na podmiocie spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. Potwierdza to, zdaniem organu orzecznictwo sądowe wskazując, że przedsiębiorca wywodząc skutki prawne wynikające z art. 92b i art. 92c u.t.d. powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach

4.4. Podkreślił, że organ I instancji pouczył stronę o możliwościach wynikających z art. 92c u.t.d. Strona w toku postępowania nie wskazała jednak żadnych okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Jedynie w treści odwołania od decyzji pełnomocnik strony podniósł, że w zakresie kontrolowanego przewozu skarżąca nie posiadała wiedzy, że towar jaki przewoził to odpad w rozumieniu ustawy o odpadach.

Odnosząc się do tego zarzutu organ wskazał, że w przedstawionych podczas kontroli przez kierowcę dokumentach, tj. w liście przewozowym CMR nr [...] z [...] marca 2023 r. w polu [...] i w załączniku VII z tego samego dnia - pole [...], znajdują się stemple firmowe skarżącej spółki, z czego wynika, że zapoznała się z ich treścią. Nadto w polach 6 i 9 tych dokumentów jest nazwa przewożonego towaru. W załączniku VII do dokumentu przewozowego znajduje się informacja dołączona do Przemieszczania odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Przewoźnik posiadał zatem wiedzę i odpowiednie dokumenty, jednakże kontrolujący stwierdzili brak wymaganego oznakowania środka transportu białą tablicą z literą "A".

W ocenie organu nie dochował on w tym zakresie należytej staranności i nie można uznać, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenie. Nie może również zasłaniać się brakiem informacji w umowie przewozu, że nie była umieszczona nazwa towaru, czy też nieznajomością języka (przewoźnik będąc odpowiedzialnym za przewóz towaru uczestniczy przy jego załadunku, więc bezspornie posiadał wiedzę jaki towar jest ładowany na jego samochód.

4.5. Organ podkreślił, że art 92c ust. 1 u.t.d. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy i odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot zajmujący się organizacją przewozu odpadów, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Podkreślił też, że sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne.

4.6. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia pełnomocnika wskazał, że od dnia kontroli do zakończenia postępowania prowadzonego przez organ I instancji postępowania, do organu nie wpłynęło żadne pełnomocnictwo do reprezentowania przewoźnika przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo takie zostało załączone do odwołania (udzielone w dniu 3 października 2023 r.) i od jego dostarczenia organ odwoławczy kierował korespondencję w sprawie do pełnomocnika skarżącego, przez co umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.

5. W skardze wniesionej z zachowaniem terminu i skierowanej przeciwko całości wydanej decyzji pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił jej:

1) naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a jednocześnie nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, co doprowadziło do dokonania przez organ błędów w ustaleniach faktycznych i całkowicie dowolnego przyjęcia, iż skarżąca miała wiedzę jakiego rodzaju towar jest przedmiotem realizowanej umowy przewozu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 40 § 2 k.p.a. przez kierowanie wszelkiej korespondencji w sprawie tylko do skarżącego z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, co uniemożliwiło czynny udział w postępowaniu, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, a w konsekwencji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.;

3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej przez organ I instancji, podczas gdy, okoliczności sprawy i dowody wskazują, że postępowanie winno zostać umorzone;

4) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, określonej w Lp. 4.8

załącznika nr 3 do u.t.d., w wysokości 10 000 zł.

W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz zasądzenie od organów na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały rozwinięte.

6. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje.

7. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa, zgodnie z wolą stron, została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym

w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

8. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Karę pieniężną nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 93 ust. 1 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. Zgodnie z Lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach organ nakłada karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Według § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w przypadku środków transportu, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 (tablica "ODPADY") dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.

9. W kontrolowanej sprawie z materiału dowodowego jasno wynika, że środek transportu, którym skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy odpadów, nie został oznakowany zgodnie z przepisami rozporządzenia. Wymaganej tablicy, z przodu środka transportu, kontrolowany zespół pojazdów nie posiadał. Okoliczność tą dokumentuje protokół kontroli i załączona do niego dokumentacja zdjęciowa. Skarżąca tej okoliczności nie kwestionuje. Zarzuty skargi sprowadzają się do twierdzenia, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., czego dotyczą zarzuty naruszenia przepisów postępowania, względnie przepis art. 189d (o czym mowa była w odwołaniu).

Odrębną kwestią jest zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez kierowanie wszelkiej korespondencji w sprawie tylko do skarżącego z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, co uniemożliwiło czynny udział w postępowaniu, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co miało zdaniem strony skarżącej wpływ na wynik sprawy.

10. Oceniając ten ostatni zarzut należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że pełnomocnik – r.pr. K. M. zgłosił swój udział w sprawie na etapie odwoławczym (k. 31 akt administracyjnych). Od tego etapu był on powiadamiany i jemu doręczano pisma i decyzję organu odwoławczego. W aktach sprawy nie ma żadnego pełnomocnictwa z dnia [...] maja 2023 r., o którym mowa jest pierwszym zdaniu uzasadnienia odwołania. W decyzji organu I instancji nie ma o tej kwestii w ogóle mowy. Zdaje się zatem, że ten zarzut nie dotyczy tej sprawy. W każdym razie ani w odwołaniu, ani w skardze pełnomocnik nie wykazał by jakiekolwiek wcześniejsze pełnomocnictwo zostało w niniejszej sprawie złożone.

Jeśli zaś chodzi o gwarancje procesowe strony były one w pełni zachowane. Skarżąca została w szczególności pouczona o treści art. 92c ust. 1 u.t.d., zaznajomiona z materiałem dowodowym i z prawa zajęcia stanowiska skorzystała (czego dowodem jest właśnie odwołanie i dokumenty załączone do pisma pełnomocnika z dnia [...] grudnia 2023 r. (k. 57 akt administracyjnych).

11. Jeśli chodzi o kolejne kwestie i zarzuty przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w tym reżimie.

Celem przedmiotowej sankcji jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Sankcja ta ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a jej istotą jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów.

12. Jeśli chodzi o zasadę odpowiedzialności za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, CBOSA). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06).

Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia m.in. w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Treść tej regulacji nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

13. W odniesieniu do tej instytucji przyjmuje się, że przewoźnicy, w tym tacy jak skarżąca spółka są podmiotem profesjonalnie wykonującym przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.

Przedsiębiorca musi kontrolować na bieżąco czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten przejawia się między innymi w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. To na przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyroki NSA: z dnia 12 lipca 2016 r., II GSK 2163/14, z dnia 21 kwietnia 2016 r., II GSK 2752/14, z dnia 11 marca 2015 r., II GSK 205/14).

14. W świetle powyższego prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Strona skarżąca nie wykazała bowiem okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, że kierowca posiadał wszystkie dokumenty dotyczące przewozu odpadów, przewóz ten nie był nielegalny, zaś kierowca (jak i przewoźnik) nie wiedzieli co przewożą.

Organ trafnie stwierdza, że po pierwsze jest on odpowiedzialny za tak wiedzę, gdyż ma możliwość kontroli załadowanego i przewożonego towaru. Ponadto, co opisano szczegółowo wyżej w punkcie 4.4. z dokumentów przewozowych (prawidłowych) wynikała taka wiedza. Jasne jest zatem, że przewoźnik z subiektywnej przyczyny tkwiącej w jego wewnętrznej strukturze (zaniedbania kierowcy lub innej osoby odpowiedzialnej za organizację przewozu ze strony przewoźnika) nie zamieścił na pojeździe wymaganego przez przepisy prawa oznakowania. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zarówno przed jak i po wyjeździe środka transportu skarżąca mogła zweryfikować wykonanie polecenia przez kierowcę i upewnić się że pojazd został prawidłowo oznakowany. To zaś, że tak nie uczyniono obciąża wyłącznie przedsiębiorcę.

Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że za zdarzenia i okoliczności, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., uznawane są tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe- do zaplanowania i uniknięcia, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Taki przypadek nie wystąpił w niniejszej sprawie.

15. Zdaniem Sądu brak jest w sprawie także podstaw do miarkowania kary oraz do odstąpienia od jej wymierzenia na podstawie przepisów Działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. art. 189a § 1 i wskazywanego w odwołaniu art. 189d tej ustawy. W tej mierze przyjmuje się, że uregulowanie w przepisach odrębnych tych kwestii stanowi wystarczającą podstawę do wyłączenia przepisów Działu IVa k.p.a., stanowiących ogólną regulację odnoszącą się do administracyjnych kar pieniężnych. Kluczowe znaczenie ma przy tym to, że nie jest wymagane, aby owe przepisy odrębne, mające szczegółowe zastosowanie w sprawach danego rodzaju, regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w dziale IVa k.p.a. Zakres normowania w przepisach odrębnych nie musi więc pokrywać się z zakresem normowania w przepisach wskazanego działu k.p.a. (z najnowszych por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r., II GSK 732/23, por również A. Wróbel, art. 189a kpa, teza 7, Komentarz aktualizowany do k.p.a., LEX/el).

16. Konkludując, w ocenie Sądu organy obu instancji wykazały naruszenie przez skarżącą przepisów u.t.d., które uzasadniały nałożenie kary. Jej wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów u.t.d. i załącznika nr 3 do u.t.d. Organy wyjaśniły także dlaczego wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a dokonana ocena pozbawiona jest cech dowolności. Z tych wszystkich powodów Sąd, nie dopatrując się w sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.