Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1796/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dominik Więckowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.W. i K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 58/21 w sprawie ze skargi K.W. i K.W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.W. i K.W. solidarnie na rzecz Wojewody Warmińsko-Mazurskiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 58/21, oddalił skargę K.W. i K.W. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości.

W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji było uzasadnione interesem społecznym, gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy.

Trafnie podniesiono, że budowa przedmiotowej elektroenergetycznej linii kablowej jest przedsięwzięciem mającym na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Budowa sieci posłuży zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na terenie gminy Gietrzwałd. Przedmiotowa inwestycja dotyczy nowej, a więc dodatkowej linii elektroenergetycznej, co stwarza większe gwarancje, że nie wystąpią przerwy w dostawie energii w sytuacjach negatywnych zjawisk atmosferycznych.

Uwzględniając powyższe, należy podzielić ocenę organów, że umożliwienie Spółce niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione było wystąpieniem w stanie faktycznym sprawy przesłanki interesu społecznego, wyrażającego się w konieczności zapewnienia szerokiemu gronu odbiorów nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej i ważnego interesu gospodarczego, polegającego na konieczności poprawy stanu infrastruktury elektroenergetycznej, przez jej modernizację i rozbudowę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli K.W. i K.W. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30 poz. 168 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego, poprzez niewskazanie na jakich dowodach oparł się WSA dla wykazania przesłanek uprawniających do wydania przedmiotowej decyzji, w szczególności nie przedstawił dowodów na istnienie przeciążeń, występowanie przerw w dostawach energii, spowodowanych brakiem nowej linii energetycznej, braku ciągłości dostaw energii, przerw w dostawach energii elektrycznej, listy nowych inwestycji czy wniosków o przyłączenie, które mogłyby świadczyć o wielu nowych odbiorcach.

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30 poz. 168 ze zm.; dalej: "k.p..a") poprzez wydanie wyroku bez zbadania negatywnego wpływu braku realizowanej inwestycji na możliwość wystąpienia okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, a które stanowiły przesłankę do wydania przedmiotowej decyzji oraz Wyroku.

3. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. la Ustawy o gospodarce nieruchomościami ("dalej "u.g.n.") w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez ich poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie nadanie Decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz podtrzymania wadliwej Decyzji w Wyroku.

W związku z powyższym, wniesiono o:

1. na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego Wyroku oraz decyzji administracyjnych poprzedzających Wyrok;

2. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. rozpoznanie sprawy na rozprawie;

3. na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 1634 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji - w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Będąca w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego decyzja Wojewody wydana została w trybie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej: "u.g.n."), który stanowi, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W badanej sprawie bezsporne pozostaje, że wniosek dotyczył przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji G.-O. W sprawie poza sporem pozostaje też to, że Starosta O. decyzją z [...] września 2020 r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...] i [...] przez zezwolenie na przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji G.–O. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Wojewoda Warmińsko- Mazurski utrzymał decyzję Starosty w mocy.

W zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2020 r. Wojewoda przyjął, a Sąd Wojewódzki stanowisko to podzielił, że zaistniały dwie przesłanki do wydania kwestionowanej decyzji - wystąpił interes społeczny (jedna z przesłanek wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a.), jak również ważny interes gospodarczy (przesłanka z art. 124 ust. 1a u.g.n.).

Jak wynika bowiem z akt sprawy, planowana inwestycja spowoduje istotną poprawę niezawodności i jakości zasilania w energię elektryczną dużej części województwa warmińsko- mazurskiego. Budowa odcinka nowej linii pozwoli na zwiększenie możliwości zaopatrzenia w energię elektryczną, bezpieczniejszy jej przesył oraz zwiększy bezawaryjność istniejącej sieci energetycznej. W przypadku braku wykonania planowanej inwestycji możliwe są natomiast przeciążenia istniejących połączeń energetycznych i wystąpienie przerw w dostawie energii elektrycznej. Z kolei obowiązkiem spółki jest zapewnienie stałego dopływu energii elektrycznej do odbiorców.

Niewątpliwie zatem kwestionowane przedsięwzięcie jest realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Tym samym, umożliwienie Spółce niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione jest wystąpieniem przesłanki interesu społecznego oraz ważnego interesu gospodarczego, wyrażających się w konieczności zapewnienia pokrycia zapotrzebowania oraz ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem obecnych i przyszłych odbiorców na znacznym obszarze oraz dostosowania sieci elektroenergetycznej dla potrzeb wielu nowych odbiorców przez zwiększenie możliwości przesyłowych. Podkreślić również należy, że faktem notoryjnym, nawet dla osób nie posiadających wiedzy z dziedziny energetyki, nowe linie energetyczne zapewniają większe bezpieczeństwo przesyłu. W sposób oczywisty utrzymanie jak również rozwój infrastruktury energetycznej służy celom społecznym i gospodarczym o co najmniej lokalnym wymiarze.

Zaznaczyć należy przy tym że na przedsiębiorstwie energetycznym ciąży wynikający z przepisów powszechnie obowiązującego prawa obowiązek zapewnienia zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (A. Kościuk (w:) Prawo energetyczne. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, art. 4). Przy czym wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, a raczej argumentacji, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich oceny dokonanej przez organ. Podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania ryzyka awarii w oczywisty sposób leży zatem w interesie społecznym (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., I OSK 1834/18 publik. CBOSA). W ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 124 1 a u.g.n. nie jest zatem konieczne przeprowadzenia tak szerokiego postępowania dowodowego jak tego oczekują skarżący w zakresie m.in występowania przeciążeń linii energetycznej lub ewentualnych brakach w dostawach prądu z powodu niezrealizowania linii energetycznej. Należy zauważyć bowiem, że z wnioskiem wystąpił podmiot specjalizujący się w przesyłaniu i dostawach energii i co za tym idzie posiadający wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny, czy potrzeba przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji jest zasadna. W orzecznictwie podkreśla się, że oczywistym jest i niewymagającym dowodzenia, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, że energia elektryczna posiada szczególną rolę. Zagadnienia zaspokajania potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii są w orzecznictwie uznawane za niezwykle ważne i judykatura zalicza tę materię do zadań publicznych (por. wyroki NSA z: 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, z 10 października 2013 r., I OSK 1030/13 publik. CBOSA). W konsekwencji należy stwierdzić, że zasadnie Wojewoda uznał, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących podyktowane jest ważnym interesem gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony.

Tym samym argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – w ocenie Sądu Kasacyjnego- w pełni wykazuje spełnienie przesłanek art. 124 ust. 1a u.g.n. Bez wątpienia rodzaj inwestycji oraz potrzeba jej realizacji wskazuje w tym przypadku na nadrzędność interesu społecznego nad interesem skarżących jako właścicielu nieruchomości. Tym samym zaskarżony wyrok nie narusza prawa, bowiem organ ją wydający uzasadnił jej wydanie ważnym interesem społecznym i gospodarczym. Z tych powodów skład orzekający uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz z przepisów postępowania – 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 108 k.p.a. nie były uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.