Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1181/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 135a
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 525/20 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 czerwca 2020 r. nr SKO.41/1470/RU/2020 w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 525/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 czerwca 2020 r. nr SKO.41/1470/RU/2020 w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu 15 stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy [...] przesłał do Prezydenta Miasta [...] odpis prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 27 sierpnia 2018 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...]. Wymienionym wyrokiem Sąd Rejonowy [...] uznał skarżącego za winnego popełnienia czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt [...].

Decyzją z dnia 11 marca 2020 r. Prezydent Miasta [...] skierował skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień kategorii B.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., zwanej dalej: "u.k.p.") starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] uznał skarżącego za winnego kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości - na podstawie art. 178a § 1 k.k., orzekając wobec skarżącego między innymi zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. W związku z tym, stosownie do przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami zaistniały przesłanki do skierowania skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe orzeczenie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę wskazał, że regulacje art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. nie pozostawiają uznaniu organów administracji kwestii skierowania osoby na badania lekarskie wobec dopuszczenia się przez nią kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

W ocenie Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, dowodem popełnienia przez kierowcę czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu, jest wyrok sądu powszechnego. Zatem w sytuacji przesłania przez sąd karny prawomocnego wyroku stwierdzającego popełnienie przez skarżącego czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, wskazane prawomocne orzeczenie stanowiło wystarczającą podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. W oparciu o okoliczności stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego Prezydent Miasta [...] zobligowany był skierować skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Taki obowiązek organu wynika jednoznacznie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p.

Zdaniem WSA, nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącego, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badanie lekarskie było przedwczesne z uwagi na wniesienie przez skarżącego kasacji od wyroku sądu karnego, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyroku, a także, że na obecnym etapie postępowania skierowaniu na badanie lekarskie miałoby stać na przeszkodzie oczekiwanie na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Orzeczenie stwierdzające prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości stało się prawomocne i wykonalne, mimo wniesienia przez skarżącego kasacji od wyroku sądu odwoławczego, a także mimo zawarcia w kasacji skarżącego wniosku do Sądu Najwyższego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Zatem organy rozstrzygające w postępowaniu administracyjnym zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do wstrzymania toku postępowania administracyjnego w związku z wniesieniem przez skarżącego kasacji, a także zgłoszeniem w jej treści wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Z tych samych względów także wskazywana przez skarżącego jako aktualna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego w postaci oczekiwania na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich, nie stanowi w świetle powołanych przepisów prawa rzeczywistej przeszkody do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie lekarskie.

Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 1 pkt 1, art. 6, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuprawnione uzasadnienie przez organ odwoławczy odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, że co do zasady wstrzymanie wykonania orzeczenia odnosi skutek od rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie orzeczenia oraz, że nie ma żadnej podstawy do wstrzymywania się z tokiem postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Kolegium nie odnosiło się do treści kasacji wniesionej przez skarżącego od wyroku sądu karnego, a wyłącznie zacytowało treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II KK 216/18.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, tj. nieuprawnione przyjęcie, że prawidłowe było wydanie w dniu 23 czerwca 2020 r. i 11 marca 2020 r. decyzji o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd;

2) naruszenie prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135a, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a) i z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, tj. błędne uznanie, że przesłanką skierowania na badania lekarskie jest orzeczenie sądowe oraz błędne przyjęcie, że przy ocenie, czy kierowca prowadząc pojazd znajdował się w stanie nietrzeźwości, organy są związane wyrokiem sądowym;

3) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie istotnych uchybień procesowych - pominięcie, że zaskarżonej decyzji, jak i decyzji utrzymanej nią w mocy nie poprzedziło postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy zaszły przesłanki do skierowania strony na badania lekarskie oraz zastosowanie nieznanej postępowaniu administracyjnemu reguły związania organu wyrokiem sądu powszechnego, co poskutkowało oddaleniem skargi;

Na wypadek nie podzielenia przez Sąd II Instancji powyższych zarzutów, zarzucił:

4) naruszenie prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. w zw. z art. 521 § 1, art. 532 § 1, 2, 4 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie - wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie skierowania kierowcy na badania lekarskie, w sytuacji gdy nie została jeszcze rozpoznana prośba skarżącego o wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich opartej o zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego i bezwzględną przyczynę odwoławczą;

5) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie za prawidłowe (przy przyjęciu, że ma znaczenie w sprawie wyrok karny) niezawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie, w sytuacji gdy trwa postępowanie mające na celu wzruszenie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] z 8 listopada 2019 r., sygn. [...];

6) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 8 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że niewezwanie skarżącego przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do materiału sprawy nie naruszyło prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz że nie miało żadnego wpływu na postępowanie administracyjne i w rezultacie - oddalenie skargi.

Biorąc pod uwagę powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie - uchylenie decyzji SKO w Lublinie z dnia 23 czerwca 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 marca 2020 r. Jak również o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie Instancje.

Ewentualnie skarżący wniósł, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie, tj. sygn. akt II GSK 1181/21 w przedmiocie skierowania skarżącego kasacyjnie na badanie lekarskie zaznaczyć należy, że sprawa ta jest tożsama ze sprawą II GSK 1179/21 w przedmiocie skierowania R.K. na badanie psychologiczne, obie sprawy zostały rozpoznane na rozprawach w dniu 26 listopada 2024 r.

W sprawie II GSK 1179/21 podstawę prawną decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne stanowił art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., a w sprawie II GSK 1181/21 podstawę prawną skierowania na badania lekarskie stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p., w myśl których, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, badanie lekarskie, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W obu sprawach decyzje organu I instancji zostały wydane w dniu 11 marca 2020 r., a decyzje organu II instancji w dniu 23 czerwca 2020 r., decyzje te zostały wydane w tym samym stanie faktycznym i prawnym, a uzasadniania decyzji są praktycznie tożsame. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w tym samym składzie rozpoznał obie sprawy na rozprawach w dniu 4 lutego 2021 r., stąd też uzasadnienia wyroków w obu sprawach są tożsame, podobnie jak zarzuty i uzasadnianie skarg kasacyjnych wniesione w obu sprawach. Stąd też uzasadniania wyroków NSA w obu sprawach oparte są o te same argumenty.

W sprawie bezsporne jest, że wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] uznał skarżącego kasacyjnie za winnego kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości - na podstawie art. 178a § 1 k.k., orzekając wobec skarżącego między innymi zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.

Odpis tego wyroku Sąd Rejonowy przesłał organowi I instancji Prezydentowi Miasta [...], który po jego otrzymaniu wszczął z urzędu postępowanie i w dniu 11 marca 2020 r. wydał decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kategorii B. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i nie są kwestionowane przez skarżącego kasacyjnie. Niekwestionowany jest również obowiązujący wówczas stan prawny. Mianowicie zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem lekarskim", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie jak alkohol. Stosownie zaś do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie jak alkohol. Powyższy stan prawny obowiązujący zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji i rozpoznawania skargi przez Sąd I instancji nie jest kwestionowany.

Natomiast przedmiotem sporu jest sposób w jaki Prezydent otrzymał informację o tym, że spełniona została ustawowa przesłanka o skierowaniu na badania lekarskie, a w konsekwencji z urzędu zostało wszczęte postępowanie. Skarżący kasacyjnie podnosi, że przesłanie do Prezydenta przez Sąd Rejonowy [...] odpisu prawomocnego wyroku nie mogło prowadzić do wszczęcia postępowania, albowiem zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b u.k.p. w brzmieniu wówczas obowiązującym starosta wydaje decyzje administracyjną o której mowa w ust. 1 z urzędu na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wszczęcie postępowania i wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie byłoby możliwe wówczas, gdyby organ I instancji informację o spełnieniu ustawowej przesłanki otrzymał od administratora centralnej ewidencji kierowców, tj. zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a i b u.k.p.

W skardze wskazano również, że podstawą uzyskania informacji przez Prezydenta nie mógł być art. 135a u.k.p. Zgodnie z tym przepisem, do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Skarżący wskazał, że skoro zatem starosta (Prezydent Miasta [...]) wydał w dniu 11 marca 2020 r. decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, czyli oczywiście już po dniu 3 czerwca 2018 r., to odpis wyroku przesłanego temu organowi przez sąd nie mógł być podstawą do wydania takiej decyzji. I to nawet jeśli nie działa, na jakimkolwiek poziomie (np. technicznym) właściwy rejestr, z którego konieczne do wydania decyzji dane mają aktualnie pochodzić (zgodnie ze wskazanymi przez Sąd art. 100a i n. ustawy - Prawo o ruchu drogowym).

Stąd też w zarzutach skargi kasacyjnej podnoszono naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 135a u.k.p.

Odnosząc się do powyższego stanowiska skarżącego kasacyjnie należy wyjaśnić, że fakt, iż centralna ewidencja kierowców o której mowa w art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b u.k.p. będąca elementem CEPiK 2.0 nie funkcjonuje jeszcze w pełnym zakresie i nie zawiera wszystkich wymaganych informacji nie oznacza, że w systemie prawa powstała luka prawna, która uniemożliwiałaby Staroście wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.), czy badanie lekarskie (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p.) w sytuacji gdy spełniona została przesłanka ustawowa, tj. kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Rozwiązania powyższego problemu należy poszukiwać w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawach zmieniających ustawę Prawo o ruchu drogowym, albowiem to w tych przepisach określone są zasady funkcjonowania centralnej ewidencji pojazdów i kierowców CEPiK, wprowadzane zmiany określane jako CEPiK 2.0 oraz zasady wejścia tych zmian w życie, a więc przepisy przejściowe. Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), która weszła w życie w dniu 4 czerwca 2018 r., zawiera cały katalog przepisów, dotyczących zasad jakie obowiązują do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych czy uzyskiwanie informacji z centralnej ewidencji, a także sposób ogłaszania i informowania o wdrożonych rozwiązaniach technicznych. W takich okolicznościach należy zwrócić uwagę na treść art. 14 powołanej ustawy z dnia 9 maja 2018 r., która jest następująca: Ust. 1 Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się. Ust 2. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powołanego art. 14 ust. 1 wynika, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (czyli ustawą z dnia 9 maja 2018 r.) przepisów /.../ art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 /.../ ustawy zmienianej w art. 2 (czyli ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami) nie stosuje się. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych nie stosuje się art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b u.k.p., a więc przepisu, który stanowi, że starosta wydaje decyzje o skierowaniu na badania (lekarskie, psychologiczne, kursy reedukacyjne) na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji. Natomiast przytoczony wyżej art. 14 ust. 2 określa kto, w jaki sposób i w jakim terminie ogłasza komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych o jakich mowa w art. 14 ust. 1. Komunikat o wdrożeniu rozwiązań technicznych o których mowa w art. 14 ust. 1 nie został jeszcze ogłoszony.

Z przedstawionego stanu prawnego wynika, że w dacie wydawania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, lekarskie art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie mógł być stosowany, bo stosowne rozwiązania techniczne nie zostały jeszcze wdrożone.

Z przedstawionego stanu prawnego jednoznacznie wynika, że przyjęty w 2017 r. w art. 135a u.k.p. termin do 3 czerwca 2018 r., powiązany był z planowanym wejściem w życie w dniu 4 czerwca 2018 r. między innymi art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b, a który w tym terminie nie wszedł w życie z uwagi na nie wdrożenie rozwiązań technicznych. W takich okolicznościach zdaniem Sądu, możliwość stosowania art. 135a u.k.p. została również przesunięta w czasie, do czasu gdy możliwe będzie stosowanie art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b u.k.p.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b u.k.p. nie stosuje się, tym samym organ dysponując odpisem prawomocnego wyroku sądu powszechnego, w którym skarżący został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o skierowaniu na badania lekarskie, albowiem spełniona została ustawowa przesłanka określona w art. 75 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p., tj. kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Tym samym zarzut skargi kasacyjnej zawarte w pkt. 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej są niezasadne, a skierowanie na badania mogło być wydane w oparciu o informacje uzyskane w dotychczasowy sposób.

Dowodem tego, że skarżący kierował pojazdem będąc w stanie nietrzeźwości, jest wyrok z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt [...], którym to Sąd Rejonowy [...] uznał skarżącego za winnego kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości - na podstawie art. 178a § 1 k.k., orzekając wobec skarżącego między innymi zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Bezsporne jest również, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne, lekarskie wydawana na podstawie wskazanych przepisów ma tzw. charakter związany, a to oznacza, że jej wydanie gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, nie zależy od uznania organu administracji, który w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa.

Skarżący kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, iż toczy się postępowanie mające na celu wzruszenie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] z 8 listopada 2019 r., sygn. [...], zainicjowane złożeniem do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji. Do chwili rozstrzygnięcia ww. kasacji przedwczesne jest orzekanie w kwestiach związanych ze statusem kierowcy i nakładanie na niego szczególnych obowiązków z ustawy o kierujących pojazdami, w tym skierowania na badania lekarskie, czy też psychologiczne.

Zdaniem Kasatora, sytuacja taka wypełnia dyspozycję przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania skarżącego na ww. badania.

Stanowisko to jest nietrafne. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje obowiązkowe zawieszenie postępowania administracyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Skierowanie przez skarżącego wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich o wywiedzenie kasacji od prawomocnego orzeczenia - co oczywiste - nie jest jednoznaczne ze wzruszeniem takiego orzeczenia w wyniku postępowania kasacyjnego. Ponadto złożenie do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosku o wniesienie kasacji na podstawie art. 521 k.p.k. nie oznacza też samo przez się wszczęcia postępowania kasacyjnego, daje jedynie możliwość do skorzystania przez ten organ z uprawnienia do wystąpienia z kasacją (por. wyrok NSA z dnia 14 rudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2445/11). Postępowanie w takiej sprawie nie jest postępowaniem administracyjnym ani postępowaniem sądowym, którego prowadzenie stanowiłoby zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Trzeba również mieć na uwadze, że orzeczenie sądu karnego staje się prawomocne z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji lub z chwilą wydania przez sąd odwoławczy wyroku oddalającego apelację, gdyż od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 426 § 1 k.p.k.). Należy podkreślić, że uprawomocnienie się wyroku sądu karnego nie jest związane z prawem wniesienia kasacji. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnego wyroku odwoławczego kończącego postępowanie, jak to wynika z art. 519 k.p.k. (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt II OSK 2276/15).

Żądanie zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z przedstawionej przez skarżącego przyczyny pozbawione jest podstawy faktycznej i prawnej. Nawet w przypadku, gdyby taka kasacja została finalnie wywiedziona, to okoliczność ta nie mogłaby być uznana za przesłankę, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1343/12).

Wywiedzenie kasacji od prawomocnego wyroku karnego, który stwierdzał okoliczności stanowiące podstawę faktyczną do wydania zaskarżonej decyzji, nie mogło stanowić okoliczności, która wiązałaby się z obowiązkiem zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skierowanie przez skarżącego do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosku o kasację nie świadczy o tym, że w niniejszej sprawie toczy się jakiekolwiek postępowanie, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Innymi słowy, rozstrzygnięcie przez Rzecznika co do wniosku skarżącego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stosunku do przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Podniesione w skardze kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia. Zdaniem NSA, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów, gdyż organ dokonał prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych do zastosowania przepisów prawa materialnego w celu rozstrzygnięcia sprawy.

Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu jest niezasadny. Rację ma Sąd pierwszej instancji stwierdzając, iż nie ma podstaw do przyjęcia, że wydanie zaskarżonej decyzji bez wezwania skarżącego do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego sprawy mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący wywodzi taki wpływ z faktu nieprzedstawienia w postępowaniu odwoławczym swojego stanowiska, a w szczególności nieprzedstawienia skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji. Trafnie jednakże WSA zauważył, że prośba ta nosi datę 14 stycznia 2020 r., a zatem możliwość jej złożenia istniała już w postępowaniu przed organem I instancji. Jednocześnie, jak wyjaśniono wyżej, samo skierowanie do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji nie mogło wpłynąć na bieg postępowania administracyjnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.