Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 54/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 45
journal: Dz.U. 1977 nr 32 poz 140
law: Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi K.A. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. Wojewoda Śląski przekazał Staroście [...], wykonującemu zadanie z zakresu administracji rządowej, zgodnie z właściwością, wniosek skarżącej K. A. z dnia 8 grudnia 2017 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejęcie gospodarstwa rolnego położonego w B. stanowiącego własność S. i A. M.

Po rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęcie działki nr 1 o pow. 0,2686 ha. Organ I instancji ustalił, że:

- decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. orzekł o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego w B., stanowiącego własność S. i A. M., składającego się z działek ozn. nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 1, 16 o powierzchni łącznej 2,69 ha, z wyłączeniem inwentarza żywego oraz budynków, które znajdowały się na działce nr 1 o powierzchni 0,2686 ha;

- przedmiotowy dokument wydany został w oparciu o przepisy art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140);

- przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło nieodpłatnie;

- poprzedni właściciele nieruchomości nie żyją;

- skarżąca jest jednym z następców prawnych ww. osób na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...];

- Gmina B. stała się właścicielem przedmiotowej działki na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] z dnia [...] r. stwierdzającego nabycie spadku po S. M. i A. M. (zmienionego następnie postanowieniem Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] r.), oraz na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wojewody Śląskiego stwierdzającej nabycie przez Gminę B. z mocy prawa z dniem [...] r. prawa własności nieruchomości państwowej;

- zabudowana działka została sprzedana na rzecz osób fizycznych umową sprzedaży z dnia [...] r. Rep. [...] i umową przeniesienia własności z dnia [...].

Organ I instancji wyjaśnił, że kwestia ustalenia odszkodowania za pozbawienie praw do nieruchomości uregulowana została w rozdziale V ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Art. 128 ust. 1 stanowi, iż wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Zgodnie z przepisem art. 129 ust, 1 odszkodowanie winno być ustalone w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Natomiast art. 129 ust. 5 wskazuje sytuacje, kiedy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem może to nastąpić;

1) w przypadkach, o którym mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126,

2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości,

3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Zatem z art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że uprawnionym do uzyskania odszkodowania jest wywłaszczony i nie każde przeniesienie własności rodzi takie uprawnienie.

Pod pojęciem "nieruchomość wywłaszczona", należy rozumieć wyłącznie takie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i konkretnej (w sensie przedmiotowym) decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym, na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustaw, regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem. Inaczej mówiąc, nieruchomością wywłaszczoną będzie każda nieruchomość, względem której wydano akt wywłaszczeniowy, niezależnie od tego kiedy to nastąpiło, czy na podstawie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy aktów prawnych ją poprzedzających. Wyjątek od powyższej zasady znajduje się w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wylicza akty prawne, na podstawie których dokonano przejęcia lub nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa albo gminy, i które również uważa się za wywłaszczenie, tj:

- art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości,

- ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach,

- ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi,

- art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach,

- ustawy z dnia 06 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach,

- art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli,

- art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych,

- ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Podstawą prawną wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego był przepis art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32 poz. 140), zgodnie z którym nieruchomości rolne były przejmowane przez Państwo na wniosek właściciela gospodarstwa rolnego w razie braku następców, lub gdy następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego, albo odmówił jego przejęcia. Jak wskazują przepisy omawianej wyżej ustawy celem przekazania następcy lub Państwu gospodarstwa rolnego było uzyskanie przez rolnika emerytury. Dopiero w sytuacji, gdy rolnik nie posiadał następców prawnych, lub z innych powodów wymienionych w ustawie następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego, przejęcie dokonywane było przez Państwo. Przesłanką warunkującą przejęcie gospodarstwa był wniosek rolnika, a nie niezbędność nieruchomości na potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób, jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Dobrowolne przekazanie nieruchomości, w zamian za uzyskanie świadczenia emerytalnego, nie mieści się w pojęciu władczego odjęcia prawa własności.

I tak, z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, iż nieodpłatne przejęcie gospodarstwa nastąpiło na wniosek. W decyzji ponadto stwierdzono, że wnioskodawcy odpowiadają warunkom wskazanym w ustawie do przyznania im emerytury, natomiast nie mają możliwości przekazania gospodarstwa rolnego następcy, gdyż go nie posiadają.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, iż Państwo nabyło prawo rzeczowe, tj. prawo własności nieruchomości, na podstawie konkretnej i indywidualnej decyzji administracyjnej, ale przejęcie nieruchomości nastąpiło nieodpłatnie i nie stanowiło wywłaszczenia sensu stricto.

Jak przedstawiono wyżej, za wywłaszczenie uważa się również przejęcie lub nabycie nieruchomości na podstawie tytułów prawnych wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten dotyczy regulacji prawnych innych niż "wywłaszczenie" i "ustawy wywłaszczeniowe", choć również skutkującym przejściem na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości. W przedmiotowej sprawie powyższe przepisy nie znajdują jednak zastosowania, bowiem gospodarstwo rolne zostało przejęte na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, a ustawa ta nie została wymieniona w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził że gospodarstwo rolne, w skład którego wchodziła przedmiotowa działka, nie zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa żadną ustawą wywłaszczeniową, ani też na mocy innych aktów prawnych wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przejęcie nie było wywłaszczeniem sensu stricto i nie następowało na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Zatem nie jest możliwe ustalenie wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości na podstawie przepisu art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W przedmiotowej sprawie przepisy art. 129 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 również nie znajdują zastosowania. Nie mamy tutaj, bowiem do czynienia z przypadkami, o których mowa w art. 98 ust. 3 oraz art. 106 ust. 1, czyli z wydzieleniem działki gruntu pod drogę publiczną, a także z art. 124-126, czyli z przypadkami ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ani też nieruchomość nie była przedmiotem wywłaszczenia na cel publiczny.

W przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania również przypadek wymieniony w art. 129 ust. 5 pkt 3, tj. pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania. Przepis ten stwarza możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania w takich przypadkach, gdy mamy do czynienia z wywłaszczeniem w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów o wywłaszczaniu, a przewidziane odszkodowanie nie zostało ustalone. Natomiast jak omówiono wyżej, w niniejszej sprawie nie doszło do pozbawienia praw do działki, czyli wywłaszczenia, tylko do dobrowolnego przeniesienia własności nieruchomości w zamian za uzyskanie świadczenia emerytalnego.

Podsumowując, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, może zostać orzeczone odszkodowanie w przypadku, gdy w latach ubiegłych wydana została decyzja o wywłaszczeniu bądź o przejęciu gruntu w oparciu o przepisy wymienione w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami i decyzja ta stała się ostateczna, a nie zawierała ona naliczonego odszkodowania, czy to w formie pieniężnej, czy też w formie przyznania nieruchomości zamiennej za wywłaszczony grunt, bądź w sytuacjach określonych w art. 129 ust. 5 przedmiotowej ustawy. W niniejszej sprawie nie zaistniał żaden z wyżej wymienionych przypadków. Kwestia ustalenia odszkodowania za utratę własności zabudowań znajdujących się na przedmiotowej działce nie ma odzwierciedlenia w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami i pozostaje ona poza sferą działalności administracyjnej. Strona może podejmować próby dochodzenia swoich roszczeń przed sądem powszechnym.

W odwołaniu od decyzji skarżąca podtrzymała argumentację prezentowaną w toku postępowania przed organem I instancji, zgodnie z którą intencją poprzedniczki prawnej wnioskodawczyni (A. M.) było pozostawienie gruntu wchodzącego w obszar działki oraz znajdującego się na niej budynku dla spadkobierców i tak też należy odczytywać treść decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] r. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda podał, że przejęcia gospodarstwa rolnego dokonano na podstawie przepisów ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Ustawa ta, wprowadzała wyjątek od wyrażonej w art. 48 Kodeksu cywilnego zasady superficies solo cedit, zgodnie z którą budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane stanowią jego część składową i dzielą jego los prawny.

Zgodnie z art. 51 ustawy, rolnik mógł wyłączyć z przekazywanego Państwu gospodarstwa rolnego wszystkie lub tylko niektóre budynki oraz inwentarz żywy i martwy. Budynki wyłączone przez rolnika stanowiły odrębny przedmiot własności, a z ich odrębną własnością związana była służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z tych budynków (art. 51 ust. 2). Takie rozwiązanie zastosowano również w decyzji z [...] r. Z przekazywanego Państwu gospodarstwa wyłączono inwentarz żywy oraz budynki znajdujące się na działce "stanowiącej obszar gruntu niezbędnego do korzystania z tych budynków" tj. objęty służebnością gruntową, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Nie zmienia to jednak faktu, iż grunt ten, podobnie jak pozostała część przejmowanego gospodarstwa rolnego, stał się na mocy ww. decyzji własnością Skarbu Państwa. W dalszej zaś kolejności - na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z [...] r., wydanej w oparciu o przepisy ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - własnością Gminy B.

Opisana wyżej konstrukcja rozdzielenia losów prawnych gruntu wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego i jego części składowych istniała do 1 stycznia 1983 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Wówczas bowiem wprowadzono regulację (art. 57 ustawy), zgodnie z którą rolnik przekazujący Państwu gospodarstwo rolne mógł z niego wyłączyć i zachować własność działki gruntu, na której wzniesione są budynki lub ich część. Ponadto, chcąc usunąć różnice w sytuacji prawnej pomiędzy rolnikami, którzy przekazali Państwu swoje gospodarstwa przed 1 stycznia 1983 r. (i mogli w związku z tym zachować jedynie własność budynków) oraz tymi którzy, przekazali je po ww. dacie (i mogli zachować własność działki wraz z wzniesionymi na niej budynkami) wprowadzono art. 6 ustawy z 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługiwać miała nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Mocą powołanego wyżej przepisu osobom tym przyznano więc roszczenie o nieodpłatne przeniesienie na ich rzecz własności działki gruntu pod budynkami, jednak zaznaczyć należy, iż roszczenie to nie jest tożsame z instytucją zwrotu przejętej lub wywłaszczonej nieruchomości przewidzianą w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Przepisy powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą bowiem zagadnień przedmiotowo różnych.

Zatem w niniejszej sprawie nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości. Pod pojęciem wywłaszczenia rozumie się bowiem przymusowe pozbawienie lub ograniczenie prawa rzeczowego podmiotu uprawnionego na mocy indywidualnego, a wyjątkowo generalnego, aktu na cele publiczne, za odszkodowaniem. Takie rozumienie tego pojęcia było aktualne zarówno pod rządzami, obowiązującej w dacie wydania decyzji z [...] r., ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (której przepisy nie były jednak podstawą wydania tej decyzji), jak i na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 112 i nast.). Tymczasem, odjęcia własności gospodarstwa rolnego w trybie przepisów ustawy z 27 października 1977 r. dokonywano na wniosek rolnika. Przekazanie nieruchomości miało charakter dobrowolny i następowało w zamian za rentę lub zaopatrzenie emerytalne (a nie dla realizacji celu publicznego). W konsekwencji - skoro nie nastąpiło wywłaszczenie - nie jest również możliwe wydanie decyzji o ustaleniu z tego tytułu odszkodowania.

W aktualnie obowiązującej ustawie o gospodarce nieruchomościami, zasady obowiązujące zarówno przy wywłaszczaniu nieruchomości, jak i przy ustalaniu za nie odszkodowania, zawarte zostały w jej dziale III, rozdziale 5. Zgodnie z art. 129 ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art 124 - 126 (art. 129 ust. 5 pkt 1 ), na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości (art. 129 ust. 5 pkt 2 ) oraz gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie (art. 129 ust. 5 pkt 3).

Żadna z sytuacji opisanych w powołanym wyżej przepisie nie miała miejsca w badanej sprawie. Nie wydano decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jej czasowym zajęciu ani o zobowiązaniu do jej udostępnienia (sytuacje te regulują obecnie przepisy art. 124 - 126). Nie dokonano wydzielenia działki pod nową drogę lub poszerzenie już istniejącej (art. 98, art. 106 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Nie nastąpiło (jak wyjaśniono wyżej) wywłaszczenie nieruchomości. W sprawie nie doszło również do opisanego w art. 129 ust. 5 pkt 3, pozbawienia praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania. Wyjaśnić bowiem należy, iż koniecznym warunkiem zastosowania tego przepisu jest zaistnienie w sprawie elementu przymusowości, którego brak w badanej sprawie (vide: wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 1962/14, z 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 908/16, z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt

I OSK 3048/15, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 201/18).

Stąd też decyzję organu I instancji uznano za prawidłową.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła błędne ustalenie, że przedmiotowa działka została przejęta. Obszar tej działki nie został bowiem wliczony do powierzchni gospodarstwa, stanowiącego podstawę do naliczenia emerytury, o czym świadczy decyzja o jej ustaleniu, od pow. 2,4302 ha, którą przedstawiła. Skoro Gmina przejęła grunt, jak twierdzi Wojewoda, to zbędne byłoby przeprowadzenie postępowania spadkowego, w którym podano, że w skład spadku po A. M. wchodzi przedmiotowa działka. Wydając decyzję o przejęciu gospodarstwa, pominięto zaś fakt wyłączenia tej działki jako obszaru gruntu niezbędnego do korzystania z budynków. Skarżąca wniosła też o udział Prokuratora na okoliczność bezpodstawnego wzbogacenia Gminy, a także o ponowne rozpatrzenie sprawy zasiedzenia tej działki.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenia skargi.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik organu podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postepowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

W niniejszej sprawie w oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy zasadnie organy administracji orzekły o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową działkę jako wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego, przejętego na własność Państwa w trybie powołanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Prawidłowo bowiem organy administracji uznały, że nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości. Jedynie wówczas odszkodowanie jest ustalane w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 129 ust. 5 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65).

Przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło zaś na wniosek rolników, co wynika jednoznacznie z przywołanej wyżej decyzji z dnia [...] r. Treść tej decyzji nie pozostawia żadnej wątpliwości, że przejęte przez Państwo gospodarstwo obejmowało przedmiotowa działkę, gdyż została ona wprost wymieniona w sentencji rozstrzygnięcia. Zgodnie z ówczesnym stanem prawnym, z gospodarstwa wyłączono znajdujące się na tej działce budynki, które stały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Jednak własność gruntu przeszła na własność Państwa na mocy decyzji, wydanej na wniosek ówczesnych właścicieli. Skarżąca akcentując fakt, że w decyzji o ustaleniu emerytury nie wymieniono przedmiotowej działki, pomija treść decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego. Gmina stała się właścicielem całego gospodarstwa, obejmującego jedynie grunt, na mocy decyzji komunalizacyjnej. Poprzedni właściciele gospodarstwa rolnego zmarli w [...] r (S. M.) i w [...] r. (A. M.). Nie skorzystali jednak z uprawnienia o nieodpłatne przeniesienie na nich własności przedmiotowej działki, zgodnie z późniejsza regulacją, przywołaną przez organ odwoławczy. Gmina zbyła jednak przedmiotową działkę łącznie z zabudowaniami stanowiącymi odrębny przedmiot własności. Zapewnie z tego powodu Gmina wniosła o przeprowadzenie postepowania spadkowego. Kwestie te nie zmieniają jednak oceny prawnej co do trybu przejęcia przedmiotowej działki. Nabycie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę nie miało charakteru wywłaszczenia, uzasadniającego dochodzenie odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego. Roszczenia skarżącej mają bowiem charakter cywilnoprawny i nie zostały przekazane do rozpatrzenia przez organy administracji.

Poza ramami niniejszej sprawy musiała pozostać też kwestia, czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego została rzeczywiście wydana na wniosek rolników, jak podano w jej treści. Kwestia ta nie ma bowiem znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

mr