Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 204/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 24a
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: § 36 pkt 1-8, § 37 ust. 1, § 39 ust. 3, § 55
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2023 r. nr GK-II.7721.179.2023 w przedmiocie odrzucenia zarzutów w zakresie danych określających przebieg granicy i powierzchnię działek - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 204/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. nr GK-II.7221.179.2023 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (zwany dalej: "PWINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 21 lipca 2023 r. nr PODGIK.4200.11.65.2020 orzekającą o odrzuceniu zarzutów w zakresie danych określających przebieg granic i powierzchnię działki ewidencyjnej, rodzaj wykazanego użytku gruntowego i jego powierzchni.

W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a."), art. 7b ust. 2 pkt 2 oraz art. 24a ust. 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm. – zwanej dalej: "P.g.i.k.").

Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta [...] w latach 2019-2020 przeprowadził na obszarze obrębów T. i N., gm. S. modernizację ewidencji gruntów i budynków.

Projekt operatu opisowo-kartograficznego dotyczący modernizacji został wyłożony do publicznego wglądu w dniach 1-21 września 2020 r.

Informację Starosty o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego T. gm. S. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, ogłoszono w Dz. Urz. Woj. Podkarp. z dnia [...] listopada 2020 r., poz. [...], w odniesieniu do obrębu N. gm. S. – w tym samym Dz. Urz. Woj. Podkarp. z dnia [...] listopada 2020 r., poz. [...].

W piśmie z 18 grudnia 2020 r. K.C. podniósł zarzuty do danych ewidencyjnych działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w T. i działek nr [...], [...] i [...] położonych w N. oraz klasyfikacji obiektów budowlanych i ich powierzchni użytkowej ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji gruntów i budynków. Zwrócił się o przesłuchanie geodetów: M.A. i S.C. Zakwestionował wykazanie w ewidencji gruntów i budynków powierzchni przedmiotowych działek "z dokładnością do ara, zamiast - prawidłowo - do m2". Zakwestionował poprawność ukazania się informacji Starosty w Dz. Urz. Wojew. Podkarp. przed rozpatrzeniem wniesionych przez stronę uwag.

Starosta [...] po rozpatrzeniu wniesionych zarzutów 1 sierpnia 2022 r. wydał decyzję nr PODGIK.4200.11.65.2020. Wskutek złożonego odwołania decyzja ta została uchylona na mocy decyzji PWINGiK w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2022 r. nr GK-II.7221.201.2022 a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał na naruszenie art. 104 k.p.a. i art. 62 k.p.a., poprzez wydanie jednej decyzji dotyczącej wielu odrębnych spraw, formalnie prowadzonych w jednym postępowaniu administracyjnym. Konsekwencją czego było naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez skierowanie aktu administracyjnego do podmiotów niebędących stroną w sprawie. Ponadto błędnie zastosowano art. 105 § 1 k.p.a., poprzez stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania mimo, że istniały przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wobec powyższego Starosta prowadząc ponownie postępowanie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r. nr PODGIK.4200.11.65.2020 orzekł m.in. o pozostawieniu pod dotychczasową sygnaturą nr PODGIK.4200.11.65.2020 rozpatrzenie wniesionych zarzutów w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] położonej w obrębie T. gm. S. i wyłączeniu do odrębnych postępowań rozstrzygnięcia zarzutów dotyczących pozostałych działek objętych uprzednio przedmiotowym postępowaniem.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. nr PODGIK.4200.11.65.2020 orzekł o odrzuceniu zarzutów z zakresie danych określających przebieg granic i powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...] położonej w T., rodzaj wykazanego w niej użytku gruntowego i jego powierzchni.

Organ opisując szczegółowo przebieg postępowanie wskazał na brak podstaw do wykazania w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym innych danych dotyczących działki ewid. nr [...] obrębu T. i w tym zakresie zarzuty odrzucił.

Od decyzji tej odrębne odwołania złożyli K.C. i M.S.

K.C. zwrócił się o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucił wydanie decyzji na podstawie niekompletnego pod względem prawnym i formalnym materiału dowodowego, co nie pozwalało na ocenę czy modernizacja odnośnie działki nr [...] została przeprowadzona prawidłowo. Zwrócił się o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na gruncie, połączonej z wizją lokalną i oględzinami terenu celem dokładnego ukazania na gruncie wyznaczonych ewidencyjnych wschodnich punktów granicznych działki nr [...] i konfrontacji (porównania) tak przedstawionej granicy z fizycznym pokazaniem linii lasu (rosnące drzewa kompleksu leśnego) i wyjaśnienia istniejącego w terenie rzeczywistego stanu faktycznego działki, co w ostateczności stanowiłoby ostatni spokojny stan posiadania na gruncie. Zwrócił się o przesłuchanie na rozprawie geodety M.A. oraz o powołanie biegłego z zakresu geodezji i kartografii celem wydania analizy jak zmieniały się współrzędne punktów granicznych i wartości ich atrybutów odnośnie działki nr [...].

Natomiast M.S. domagała się uchylenia decyzji i przywrócenia prawnej granicy wschodniej działki nr [...] z działkami nr [...], [...], na podstawie operatu [...], wpisanego do ewidencji w składnicy geodezyjnej za nr [...] z 1972 r. położonej w T., gm. S. Do poprzedniego stanu zgodnego z prawem, ustalonego na podstawie Aktu Własności Ziemi z [...] czerwca 1974 r. nr [...].

Po uzupełnieniu materiału dowodowego PWINGiK w Rzeszowie decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, które prowadzone było na podstawie art. 24a ust. 9 i 10 P.g.i.k. zaznaczając, że rozstrzygnięcie w sprawie zasadności zarzutów jest rozstrzygnięciem o tym czy modernizacja e.g.i.b. w zakresie zgłoszonych zarzutów została przeprowadzona prawidłowo.

Organ zwrócił uwagę, że 31 lipca 2021 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.). Zastąpiło ono dotychczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393 - zwane dalej: "rozporządzeniem e.g.i.b."), w oparciu o które prowadzone były prace związane z modernizacją e.g.i.b. Zwrócił uwagę, że w postępowaniu odwoławczym w odniesieniu do oceny prawidłowości przeprowadzonych prac modernizacyjnych zastosowanie mają przepisy dotychczas obowiązującego rozporządzenia e.g.i.b.

Wyjaśnił, że przedmiotem sprawy są zarzuty do projektu operatu opisowo - kartograficznego obrębu T. w zakresie danych ewidencyjnych określających przebieg granic i pole powierzchni działki nr [...] oraz rodzaj wykazanych w niej użytków gruntowych i ich powierzchni po przeprowadzonej modernizacji e.g.i.b.

Powołując się na § 36 i § 37 rozporządzenia e.g.i.b. organ wyjaśnił, że w toku prowadzonych czynności modernizacyjnych K.C. zgłosił uwagi do projektu opisowo-kartograficznego. Wobec powyższego Starosta zlecił firmie wykonawstwa geodezyjnego opracowanie dokumentacji geodezyjnej uwzględniającej dane ewidencyjne działki nr [...] dotyczące jej pola powierzchni i przebiegu granic zgodnie z decyzją PWINGiK z 6 lipca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 20 września 2019 r. nr GK.6620.11.45.2012 orzekającą o uwzględnieniu zarzutów do danych ewidencyjnych działki nr [...] zawartych w zmodernizowanym (w 2011 r.) operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu T. Starosta częściowo uwzględnił złożone przez K.C. uwagi do projektu operatu opisowo-kartograficznego w zakresie danych działki nr [...] i ujawnił dane ewidencyjne wszystkich punktów granicznych należących do numerycznego opisu działki nr [...] oraz jej pola powierzchni na podstawie włączonej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w R. [...] czerwca 2019 r. dokumentacji geodezyjnej nr [...] oraz jej uzupełnienia włączonego do ww. zasobu [...] grudnia 2019 r. pod nr [...].

Organ wyjaśnił, że operat nr [...] dotyczył ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonymi w obrębie T. Ze sprawozdania technicznego zawartego w tej dokumentacji wynika, że wykonawca pozyskał i przeprowadził analizę zalegających w zasobie materiałów i dokumentacji stanowiących o przebiegu przedmiotowych granic. Zakres wykorzystanych materiałów przeanalizowanych i uwzględnionych w opracowaniu przedmiotowych granic został szczegółowo wymieniony w ww. sprawozdaniu technicznym.

W wyniku przeprowadzonej analizy wykonawca ww. operatu ustalił, że dane zawarte w dokumentacjach geodezyjnych zalegających w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie są wiarygodne, nie są jednoznacznie spójne, nie spełniają obecnych wymagań dokładnościowych - wobec czego dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych należy pozyskać w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Pośród poddanych analizie przez wykonawcę dokumentacji nr [...] dokumentów, wymienione są również dokumenty dołączone przez pełnomocnika odwołującej się M.S. tj. operat do sprawy uwłaszczeniowej [...] nr [...] oraz opinie biegłego sądowego do sprawy [...], [...]. Wynika z tego, że dokumenty te podlegały analizie wykonawcy pod kątem przydatności do wykorzystania ich jako podstawy do ujawnienia przebiegu granic działki nr [...].

PWINGiK wyjaśnił, że 15 marca 2019 r. zostały przeprowadzone pomiary terenowe, poprzedzone ustaleniem przebiegu granic działki nr [...].

Przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] został ustalony według ostatniego spokojnego stanu posiadania - § 39 ust. 2 rozporządzenia e.g.i.b., który został zaakceptowany przez strony obecne na gruncie podpisem w protokole ustalenia granic oraz na szkicu granicznym.

Przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] w punkcie nr [...] (oznaczenie źródłowe nr 5) został ustalony według ostatniego spokojnego stanu posiadania - § 39 ust. 2 rozporządzenia e.g.i.b. Punkt ten zamarkowano palikiem drewnianym i co do jego usytuowania żadna z zainteresowanych stron nie wnosiła sprzeciwu, uznając ten punkt za bezsporny, jako punkt wyznaczający wspólną granicę działek nr [...], [...], [...]. Obecne strony oświadczyły i potwierdziły swoimi podpisami w protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, że ustaloną granicę akceptują bez zastrzeżeń (dotyczy punktu nr [...]). Pozostały odcinek granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] (w kierunku południowym) jest odcinkiem spornym. Przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] na całej jej długości jest granicą sporną. Natomiast punkt nr [...] (oznaczenie źródłowe nr 2A) jest punktem należącym tylko do działek nr [...] i [...].

Podczas ustaleń 15 marca 2019 r. przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] (stanowiącą drogę gminną) oznaczono jako sporny. W zakresie tego odcinka przeprowadzono ponownie czynności przebiegu granicy 15 maja 2019 r. i jej przebieg ustalony został na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania - § 39 ust. 2 rozporządzenia e.g.i.b., który został zaakceptowany przez strony obecne na gruncie podpisem w protokole ustalenia granic oraz na szkicu granicznym.

W wyniku przeprowadzonych czynności, których rezultaty zawiera dokumentacja nr [...], ustalony został przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...],[...],[...].

Natomiast przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] oznaczony został jako sporny - z wyłączeniem punktu nr [...] (oznaczenie źródłowe nr [...]) stanowiącego trójmiedzę działek nr [...], [...], [...].

Z uwagi na spór graniczny oraz przeprowadzoną analizę materiałów geodezyjno- kartograficznych, która wykazała brak dokumentów wymienionych w § 36 rozporządzenia e.g.i.b. (bądź też zawarte w nich dane nie są wiarygodne), dane ewidencyjne dotyczące spornych odcinków granic przyjęte zostały zgodnie ze stanem ujawnionym w dotychczasowej bazie ewidencji gruntów i budynków sprzed modernizacji e.g.i.b.

Na podstawie danych dotyczących przebiegu granic pozyskanych w ww. sposób obliczone zostało pole powierzchni działki nr [...] (z precyzją zapisu do 0,01 ha), wpisane w wykazie zmian danych ewidencyjnych będącym częścią dokumentacji nr [...] i na tej podstawie ujawniona została w operacie ewidencji gruntów i budynków nowa powierzchnia działki nr [...] wynosząca - 3,37 ha (przed modernizacją 3,12 ha) oraz nowa powierzchnia użytku gruntowego oznaczonego LsIV obejmującego całą działkę.

PWINGiK nadmienił, że w zaskarżonej decyzji Starosta zaznaczył, że operat ewidencyjny dla wszystkich nieruchomości położonych na terenie obrębu T. został z urzędu dostosowany do obecnie obowiązujących przepisów rozporządzenia e.g.i.b. W miejsce ujawnionych w trakcie modernizacji e.g.i.b. atrybutów ZRD ujawnione są aktualnie w bazie numerycznej jako atrybuty SPD. W miejsce atrybutów BPP wykazano atrybuty ISD, zaś atrybut RZG obecnie już nie występuje.

Organ zwrócił uwagę, że stan danych ewidencyjnych ujawnionych w wyniku modernizacji e.g.i.b. w roku 2020 dotyczących działki nr [...] w zakresie przebiegu granic pola powierzchni oraz rodzaju i zasięgu użytku gruntowego wynika z danych ewidencyjnych pozyskanych w rezultacie opracowania dokumentacji geodezyjnej nr [...].

Zwrócił także uwagę, że dane ewidencyjne działki nr [...] były przedmiotem sprawy zainicjowanej zarzutami K.C. do danych tej działki po modernizacji e.g.i.b. przeprowadzonej w 2011 r. Sprawa zakończona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2020 r., sygn. II SA/Rz 915/20 i wyrokiem NSA z 21 kwietnia 2023 r. sygn. I OSK 615/22).

Modernizacja e.g.i.b. przeprowadzona w 2011 r. dla obrębu T. dotyczyła przebiegu tych samych granic działki nr [...] opracowanych na podstawie operatu technicznego nr [...], który stanowił podstawę do ujawnienia danych ewidencyjnych w trakcie przeprowadzonej w 2020 r. modernizacji e.g.i.b. i podlegających ocenie w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego.

W wyniku uwzględnienia wniesionych zarzutów dotyczących powierzchni oraz przebiegu granic działki nr [...], dane te zostały ujawnione zgodnie ze sporządzoną mapą uzupełniającą wpisaną do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] czerwca 2019 r. za nr [...]. Określona analitycznie powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 3,37 ha, a nie jak dotychczas wykazano 3,12 ha.

Powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2020 r. organ wyjaśnił, że nie podzielono zarzutów, że granica pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] powinna zostać ustalona w oparciu o ostatni stan spokojnego posiadania - linią drzew istniejącego lasu. Taka formuła ustalenia granicy, zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia e.g.i.b., jest dopuszczalna wyłącznie, gdy ostatni stan spokojnego posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. W wyroku tym wskazano także, że nie ma wątpliwości, że wiążące ustalenie granicy wschodniej działki nr [...] w oparciu o zalegającą w zasobie dokumentację jest niemożliwe. Spór w tej kwestii istnieje również pomiędzy właścicielami sąsiednich działek (nr [...] i nr [...] i [...]). Spokojny stan posiadania nie został potwierdzony przez wszystkie zainteresowane strony. Sam fakt istnienia linii lasu, jako oddzielenie terenów o różnym przeznaczaniu w żaden sposób nie dowodzi zakresu wykonywanego ostatniego spokojnego stanu posiadania. Organizowanie kolejnych rozpraw na gruncie nie znajduje uzasadnienia. Kwestia ustalenia granicy wschodniej działki nr [...] powinna znaleźć swój finał w postępowaniu rozgraniczeniowym.

PWINGiK dodał, że zarzuty do danych działki nr [...] dotyczące jej wschodniej granicy z działkami nr [...] i nr [...] były przedmiotem sprawy zainicjowanej zarzutami M.S. do danych ewidencyjnych po modernizacji e.g.i.b. przeprowadzonej w 2020 r. Starosta [...] decyzją z 16.04.2021 r. (PODGIK.4200.11.63.2020) orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących powierzchni i przebiegu wschodniej granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] i [...]. PWINGiK decyzją z 14 marca 2022 r. (GK-II.7221.105.2021) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 551/22 oddalił skargę złożoną przez K.C. na ww. decyzję PWINGiK. W wyroku tym przyznano rację orzekającym w sprawie organom, które w decyzjach o odrzuceniu zarzutów, powołały się na ustalenia płynące z treści operatu technicznego o nr [...]. Operat ten stanowił podstawę wprowadzenia do zasobu danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy działki nr [...], także od wschodniej granicy.

PWINGiK mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdził, że sposób rozpatrzenia zarzutów do modernizacji e.g.i.b. obrębu T. w zakresie danych ewidencyjnych działki nr [...], ujawnionych po modernizacji tej ewidencji i ustaleń dokonanych w ramach zaskarżonej decyzji, są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz obowiązujących przepisach prawa. Ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom, które zostały rozpatrzone i ocenione przez organ.

Odnosząc się do wniosku odwołującego o przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części oraz o wyznaczenie przedmiotowej granicy na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie wyjaśnił, że to organ prowadzący postępowanie decyduje jakie dowody i jakie czynności mają znaczenie dla jego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do jej rozpatrzenia. Operat techniczny nr [...], będący podstawą ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic oraz powierzchni działki nr [...], a także powierzchni użytku gruntowego LsIV (obejmującego całą działkę) uwzględnia niezbędne dowody i dokumenty do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Dane ewidencyjne przyjęte na podstawie operatu technicznego nr [...], wykazano prawidłowo zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia e.g.i.b. Sposób rozpatrzenia zarzutów do danych dotyczących działki nr [...] obrębu T., ujawnionych po modernizacji e.g.i.b. jest prawidłowy i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz obowiązujących przepisach prawa. Ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom i wynika z materiałów znajdujących się w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, które zostały rozpatrzone i ocenione przez organ.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika M.S. o dołączenie do akt sprawy wskazanych dokumentów organ wyjaśnił, że podlegały one ocenie jako materiał dowodowy. Zarówno decyzja Urzędu Rejonowego w L. z dnia 31.03.1995 r. nr G-7410/IX/39/95 wydana w oparciu o operat nr [...] oraz kopia opinii uzupełniającej z dnia 21.10.2005 r. do sprawy sygn. akt [...] były przedmiotem analizy przeprowadzonej przez wykonawcę dokumentacji nr [...] pod kątem przydatności do wykorzystania ich jako podstawa do ujawnienia przebiegu granic działki nr [...]. Jak wynika ze sprawozdania technicznego zawartego w tej dokumentacji, operat nr [...] z pomiaru uzupełniającego działek nr [...], [...], [...], [...] w oparciu, o który została wydana ww. decyzja Urzędu Rejonowego w L. z 31.03.1995 r. nr G-7410/IX/39/95 nie dotyczy bezpośrednio i nie zawiera danych liczbowych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Natomiast przedłożona opinia sporządzona przez biegłego sądowego na potrzeby postępowania sądowego do sprawy [...], nie została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zmiany z niej wynikające nie zostały ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, a postępowanie sądowe w tej sprawie zostało umorzone.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.S. Podkreśliła, że zarówno decyzja organu I, jak i II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialno-procesowego, które dotyczą zarzutów w sprawie nieprawidłowych wartości atrybutów punktów granicznych wschodniej granicy działki nr [...], ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznym po modernizacji. Zwróciła się o przywrócenie i wznowienie znaków granicznych wschodniej granicy działki nr [...], na podstawie operatu nr [...] i obliczenie współrzędnych położenia tych znaków granicznych. Zwróciła się o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiła dotychczas prowadzone postępowanie i czynności geodezyjne (w jej ocenie bezprawne) a dotyczące przebiegu wschodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...] i [...]. Zdaniem skarżącej mapa uwłaszczeniowa – matryca, ostateczny akt własności ziemi z [...].04.1974 r. nr [...], rejestry i inne dokumenty z założenia ewidencji gruntów geodezyjno-uwłaszczeniowe były jedynymi źródłowymi, wiarygodnymi i prawnymi dokumentami geodezyjnymi, które to dokumenty ukształtowały w sposób niezaprzeczalny granice i powierzchnie działki nr [...].

Skarżąca zwróciła się o powołanie na koszt Starosty, uprawnionego geodety do wznowienia znaków granicznych wschodniej granicy działki nr [...] a działkami nr [...] i [...] (dawna [...]) wraz ze stabilizacją punktów granicznych na gruncie na podstawie obowiązującego prawnego dokumentu geodezyjnego – operatu nr [...] z 1972 r., co jest zgodne z wyrokiem WSA z 2016 r. Zarzuciła, że zarzuty do modernizacji z 2011 r. i z 2019 r. nie zostały zrealizowane, a dotyczą wschodniej granicy działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o oddalenie skargi, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja ww wad i uchybień nie zawiera, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Decyzja ta wydana została w postępowaniu modernizacyjnym.

Tryb przeprowadzenia takiego postępowania uregulowany został w art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1752 , w skrócie: P.g.k.) i obejmuje m. in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24 a ust. 8 P.g.k. po upływie terminu na wyłożenie, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (ust.9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11).

Istotnym czynnikiem jest czas zgłoszenia zarzutów, bowiem zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

W rozpoznawanej sprawie swoje uwagi dotyczące m.in. danych dotyczących działki nr ewid. [...] położonej w T. złożył K.C. Zawarł je w piśmie z dnia 18 grudnia 2020 r., po tym jak informacja o zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego T. ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Nie ma zatem wątpliwości, że uwagi K.C. zostały prawidłowo zakwalifikowane jako zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, złożone w trybie art. 24a ust. 9 P.g.k.

W tym miejscu należy podkreślić, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków to zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które obowiązywało w toku prowadzonych przez Starostę [...] prac modernizacyjnych w niniejszej sprawie (zastąpiło je rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 z mocą od 31.07.2021 r.), zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia;

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu.

Zasadniczym obowiązkiem organów przeprowadzających modernizację jest "przeniesienie" danych znajdujących się w dotychczasowym zasobie do zmodernizowanego operatu i ewentualna ich modyfikacja związana z dopasowaniem do wymogów prawa.

Jest oczywiście możliwe, że wraz z przeprowadzeniem modernizacji dokonuje się jednocześnie aktualizacji danych. Ma to miejsce wówczas, gdy istnieją i zostaną przedłożone organowi ewidencyjnemu stosowne dokumenty uzasadniające zmiany, wymienione w § 46 ust. 2 pkt 1-4 rozporządzenia (prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacja architektoniczno-budowlana gromadzona i przechowywana przez organy administracji publicznej, ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów).

Zarzuty K.C. odnoszące się do działki nr [...] dotyczyły przebiegu jej granic i powierzchni oraz rodzaju wykazanego w niej użytku gruntowego i jego powierzchni. Działka nr ewid. [...] w T. pozostaje we współwłasności skarżącej, K.C. oraz innych osób.

Co do zasady przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonego w postępowaniach lub okolicznościach wskazanych w § 36 pkt 1 – 8 rozporządzenia. Jak słusznie wywodzi organ, dopiero kiedy brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37 ust. 1 rozporządzenia).

W tym miejscu należy również podkreślić, że kwestia dotycząca przebiegu granic, a w konsekwencji powierzchni dz. [...] oraz wykazanego w niej użytku gruntowego była już przedmiotem tożsamych w swej treści zarzutów zgłaszanych w 2020 r. przez skarżącą M.S. – współwłaścicielkę dz. [...] oraz K.C. w toku poprzedniej modernizacji prowadzonej w 2011 r. W obu tych przypadkach postępowanie w sprawie zgłaszanych zarzutów było przedmiotem kontroli Sądu. W przypadku zarzutów zgłaszanych przez skarżącą w 2020 r. WSA w Rzeszowie orzekał wyrokiem z dnia 28 października 2022 r., II SA/Rz 551/22 i oddalił skargę, natomiast decyzja PWINGiK z dnia 6 lipca 2020 r., nr GK-II.7221.63.2020 wydana w odniesieniu do zarzutów K.C. zgłaszanych do danych ewid. dz. [...] w toku modernizacji z 2011 r. była przedmiotem kontroli Sądu w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2020 r., II SA/Rz 915/20 oddalającym skargę, a następnie w wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2023 r., I OSK 615/20, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku II SA/Rz 915/20. W tymże wyroku WSA w Rzeszowie bardzo szczegółowo odniósł się do wszystkich ustaleń organów w zakresie wykazania działki nr [...] w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków, w tym także dokumentacji geodezyjno-prawnej.

Bezpodstawny jest zarzut skargi wskazujący na bezzasadne powołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na ww wyroki WSA w Rzeszowie, a w szczególności na wyrok o sygn. II SA/Rz 551/22, z uwagi na to, że sąd "pomimo wezwania PWINGiK, nie otrzymał całości akt sprawy, dokumentacji geodezyjnej, za wyjątkiem tylko samej płytki CD – operat techniczny nr [...]". Wydanie przez WSA w Rzeszowie wyroku w tej sprawie poprzedziła sądowa kontrola wydanych w niej decyzji, obejmująca równie badanie akt administracyjnych. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę na decyzję rozstrzygającą w sprawie zarzutów zgłaszanych przez M.S., co oznacza, że nie zakwestionował materiału dowodowego sprawy i uznał stanowisko organu ewidencyjnego wyrażone w decyzji z dnia 28 października 2022 r. a dotyczące danych ewidencyjnych działki nr [...], za prawidłowe.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Z tych względów zarówno powołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji, jak i Sąd w niniejszym uzasadnieniu na ocenę prawną zawartą w poprzednio wydanych wyrokach, jest w pełni prawidłowe i uzasadnione przepisami prawa.

Na marginesie wspomnieć przy tym wypada, że w istocie Sąd po raz trzeci kontroluje i analizuje ustalenia organów dotyczące tej samej działki – [...] w aspekcie tak samo ukierunkowanych zarzutów.

Dokonana w wyrokach II SA/Rz 915/20 oraz II SA/Rz 551/22 analiza ustaleń organu jest tożsama z tą, jakiej Sąd dokonał w niniejszej sprawie.

Przebieg granicy działki [...] z działkami nr [...], [...], [...] i [...] ustalono na podstawie ostatniego stanu spokojnego posiadania.

Przebieg granic działki [...] w pozostałej części - tj. z działkami sąsiednimi nr [...] i nr [...] jest natomiast sporny. Wynika to jednoznacznie ze zgromadzonego w postepowaniu materiału dowodowego, a w szczególności z dokumentacji sporządzonej przez geodetę K.G. na potrzeby czynności prowadzonych w dniach [...].03.2019 r. i [...].05.2019 r. – operat techniczny [...].06.2019 roku, a w szczególności protokoły z ustalenia granic oraz wykaz zmian danych ewidencyjnych. W zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr [...], a działką nr [...] oświadczenia stron są rozbieżne, nie ma również spójnej i jednoznacznej w treści dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w § 36 rozporządzenia ewidencyjnego. Przebieg granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr [...], a działką nr [...] na przestrzeni lat był wskazywany w różnych miejscach. I w tym zakresie zalegająca w zasobie dokumentacja geodezyjna nie spełnia wymogów wiarygodności (§ 37 ust. 1 rozporządzenia ewidencyjnego), a wskazania granicy nie są jednoznaczne.

Geodeta przyjął położenie punktów granicznych nr nr [...], [...] i [...] wyznaczających przebieg granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr [...], a działkami nr [...] i nr [...] zgodnie z danymi ujawnionymi już w zmodernizowanym w operacie ewidencyjnym. Dane określające położenie punktów nr [...] i nr [...] (granica pomiędzy dz. [...] i dz. [...]) - pochodzą z operatu z podziału działki [...], z kolei dane określające położenie punktu nr [...] zostały ustalone w drodze digitalizacji rastra mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji.

W opisanym stanie faktycznym geodeta zasadnie skorzystał z trybu przewidzianego w § 39 ust. 3 rozporządzenia ewidencyjnego. Powołany przepis znajduje zastosowanie, gdy kumulatywnie zostaną spełnione następujące warunki: 1) w zasobie geodezyjno-kartograficznym brak jest wiarygodnych dokumentów źródłowych, o których mowa w § 36 rozporządzenia ewidencyjnego, 2) nie ustalono przebiegu granic w oparciu o zgodne oświadczenia stron; 3) nie można wskazać ostatniego spokojnego stanu posiadania.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, a przy tej ocenie Sąd związany jest również oceną prawną wyrażoną w wyrokach II SA/Rz 915/20, I OSK 615/20 oraz II SA/Rz 551/22, warunki wymienione w § 39 ust. 3 rozporządzenia – w odniesieniu do granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] - zostały spełnione.

Należy podkreślić, że sprzeczność wskazywanego ostatniego spokojnego stanu posiadania z dostępnymi dokumentami, jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia opartego o ten stan żądania jednej ze stron. Gdy stanu spokojnego posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów.

Granica pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] (granica wschodnia) nie mogła zostać ustalona w oparciu o deklarowany przez skarżącą oraz uczestnika postępowania ostatni spokojny stan posiadania, czyli według istniejącej w terenie linii lasu, skoro linia ta nie pokrywa się z istniejącym stanem ewidencyjnym granicy ujawnionym na podstawie dotychczas zgłoszonych do zasobu dokumentów i innego rodzaju materiałów, a ponadto nie jest bezsporna, co jednoznacznie potwierdzają czynności z udziałem stron na gruncie. Wynika to wyraźnie z operatu technicznego włączonego do zasobu geodezyjno – kartograficznego w dniu [...].06.2019 r. nr [...] i będących jego częścią protokołów ustalenia przebiegu granicy w terenie.

Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy w swoich decyzjach o odrzuceniu zarzutów powołały się na ustalenia płynące z treści operatu technicznego o nr [...].

Na ocenie prawidłowości tego operatu nie mogły zaważyć podnoszone w skardze i w toku rozprawy przed Sądem argumenty wskazujące na jego wady, wynikające z pozyskania danych ewidencyjnych z operatu podziałowego działki nr [...] (nr [...]), który zdaniem skarżącej jest "fałszywy".

Raz jeszcze należy przypomnieć, że rolą organów ewidencyjnych w toku modernizacji nie jest rozstrzyganie wszelkich niejasności, niejednoznaczności i kwestii spornych dotyczących granic działek ewidencyjnych, chyba że możliwość taką daje zgromadzona w zasobie dokumentacja, ewentualnie zgodne oświadczenia stron.

Z całą pewnością celem postepowania modernizacyjnego nie jest śledzenie prawidłowości wszystkich prowadzonych na przestrzeni lat przez geodetów czynności i sporządzanych przez nich operatów oraz naprawianie ewentualnie popełnionych błędów. Skoro kwestionowany przez skarżącą operat z podziału działki [...] został włączony do zasobu ewidencji gruntów za nr [...] (do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]), geodeta mógł przyjąć wskazane w nim położenie punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] przy sporządzaniu operatu w 2019 r.

Reasumując, istniejący niewątpliwie spór graniczny oraz analiza materiałów geodezyjnych spowodowała przyjęcie przebiegu granic dotychczas uwidocznionego w bazie ewidencji gruntów.

W realiach rozpoznawanej sprawy i w świetle zarzutów podnoszonych w skardze, słuszna pozostaje w tym zakresie konstatacja organów, sygnalizowana także przez Sąd w wyrokach II SA/Rz 915/20 oraz II SA/Rz 551/22, o możliwości uregulowania przebiegu wschodniej granicy działki [...] w drodze rozgraniczenia, w którym to postępowaniu rozstrzygane są spory co do granic przestrzennych własności.

Z wszystkich tych przyczyn, nie stwierdziwszy w zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz w prowadzonym postępowaniu administracyjnym opisanych na wstępie wad i naruszeń określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

.