Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 393/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.93 ust.1, art.96 ust.1, art.97 ust.1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art.10 ust.4, art.6 a ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński - sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2003 r. znak: [...], zatwierdzono opracowany przez Geodetę Uprawnionego Z.S. projekt podziału nieruchomości położonej w P. - obręb W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 5535/2 o pow. 1.0049 ha, stanowiącej współwłasność w 1/3 części K.I.D., w 1/9 części A.J. G. ; w 1/9 części R.W.G.; w 1/9 części A.A.R.; w 1/9 części K.M.R.; w 1/9 części P.R. i w 1/9 części J.G.

W uzasadnieniu tej decyzji zawarto zapis, że działka Nr 5535/18 o pow. 0,0656 ha przechodzi na własność Powiatu z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jednocześnie organ poinformował o prawie właściciela do odszkodowania za grunty wydzielone pod drogę.

W dniu 24 grudnia 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek Zarządu Powiatu o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności ww. decyzji Prezydent Miasta , ponieważ z ustaleń planu nie wynika, aby ulica K. miała charakter drogi powiatowej, jak to przyjęto w tejże decyzji. Z tych względów zdaniem wnioskodawcy nie można uznać działki Nr 5535/18 za własność Powiatu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2003r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że działka Nr 5535/2 częściowo położona jest na obszarze KZ4 - ul. K.

Wydzielona działka Nr 5535/18 stanowić będzie przedłużenie istniejącej ul. S., która zaliczona jest do kategorii dróg powiatowych.

W myśl art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn.zm.) nowo wybudowany odcinek drogi zostaje zaliczony do kategorii drogi, w której ciągu leży. Stąd wynika, że działka Nr 5535/18 przeznaczona jest pod drogę powiatową, jako nowo wybudowany odcinek drogi ulicy S.

W dniu 31 marca 2004r. Zarząd Powiatu wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia marca 2004 r. Nr[...].

W uzasadnieniu wniosku strona ponownie podnosi, że ustalenia planu nie dają podstaw do wysunięcia tezy, iż planowana ulica K. jest drogą powiatową. Oznaczenie przypisane w planie tej ulicy "KZ4" nie przesądza o kategorii drogi. Może ono oznaczać zarówno drogę powiatową, wojewódzką jak i gminną.

Nie jest prawdą, że działka Nr 5535/18 stanowić będzie przedłużenie istniejącej ulicy S., bowiem ulica K. przewidziana jest w miejscowym planie jako droga rozpoczynająca się od ulicy L. do ulicy Z., a więc poza ciągiem ul. S.

Ponadto Zarząd Powiatu podnosi, że nie brał udziału w postępowaniu o podział nieruchomości, a jedynie otrzymał decyzję zatwierdzającą podział.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie sprawę decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2004 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że podnoszony przez stronę zarzut o braku udziału w postępowaniu podziałowym nieruchomości, stanowi przesłankę do wystąpienia o wznowienie postępowania administracyjnego.

W myśl art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn.zm.), działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości , której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.

Kolegium potwierdziło swoje stanowisko, że ulica K., obejmująca działkę Nr 5535/18 stanowi ciąg drogi powiatowej.

W miejscowym uproszczonym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla ,,[...]" ulica K. oznaczona jest symbolem KZ4 - jako ulica zbiorcza układu podstawowego, szerokość linii rozgraniczających 30 m.

Z rysunku planu wynika, że ww. ulica stanowi ciąg tej samej drogi, do której należy ulica S. (obie ulice mają te same parametry). Jak podnosi Zarząd Powiatu we wniosku, ulica K. łączy się z ulicą Z. Natomiast z wykazu dróg powiatowych w P. wynika, że ulica Z. łączy się z ulicą K.. Tak więc ulica K. stanowi jeden ciąg drogi z ulicą S. i z ulicą K. Wszystkie te ulice zrealizowane zostaną jako drogi powiatowe, bowiem ich celem będzie łączenie siedzib dwóch gmin (P., K.D. ) - art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.).

Należy przy tym podkreślić, że zatwierdzony przez organ I instancji projekt podziału działki nr 5535/2 będący istotą decyzji pierwszoinstancyjnej jest zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i powyższy fakt nie jest kwestionowany przez Zarząd Powiatu.

Zarząd Powiatu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponownie podnosząc, że nie brał udziału w charakterze strony w postępowaniu o podział nieruchomości. Skarga wskazuje też, że ulica K. nie leży w ciągu jakiejkolwiek drogi powiatowej w powiecie [...]. Powiat posiada w mieście P. drogi kategorii powiatowej przyjęte protokołem zdawczo-odbiorczym Nr WDDM-8/99. Stan ten nie uległ zmianie do chwili obecnej. Zgodnie z art. 6a ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ustalenie przebiegu istniejących dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin na obszarze których przebiega droga. Uchwała Rady Powiatu, określająca przebieg dróg powiatowych, nie ustaliła istnienia drogi powiatowej P. – K.D.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

W pierwszym rzędzie przypomnieć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym i wszczęte zostało wnioskiem Zarządu Powiatu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położone– obręb W. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr 5535/2 o powierzchni 1,0049 ha, stanowiącej współwłasność siedmiu osób opracowany przez geodetę uprawnionego Z. S.

Jako przyczynę nieważności decyzji wnioskodawca wskazał przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podnosząc, że stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, iż powstała w wyniku podziału działka Nr 5535/18 przechodzi na własność Powiatu z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna, nastąpiło bez podstawy prawnej, gdyż brak jest stosownej uchwały Rady Powiatu zaliczającej ulicę K. do kategorii dróg powiatowych.

Trzeba w związku z tym podnieść, że podstawę prawną zatwierdzenia przez Prezydenta Miasta podziału przedmiotowej nieruchomości na wniosek jej współwłaścicieli, mających w tym niewątpliwie interes prawny, stanowią wymienione w kwestionowanej decyzji przepisy art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).

W myśl art. 93 ust. 1 g.n. w przypadku, gdy dla danego terenu istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami tego planu oraz przepisami szczególnymi.

Skarga nie kwestionuje zgodności dokonanego podziału nieruchomości z planem miejscowym. Zarzuca natomiast bezprawność uznania za drogę powiatową projektowanej ulicy K. i stwierdzenie w związku z tym, iż działka Nr 5535/18 przechodzi na własność Powiatu.

W ocenie sądu zarzut ten jest chybiony.

Wymieniony również w kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta przepis art. 98 ust. 1 g.n. stanowi, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.

Stosowne stwierdzenie w tym przedmiocie w decyzji Prezydenta Miasta także posiada więc podstawę prawną.

Rozważenia wymaga natomiast kwestia, czy stwierdzenie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób trafny i przekonujący prezentuje argumentację przemawiającą za przyjęciem, iż projektowana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ulica K. będzie w przyszłości (po jej wybudowaniu) stanowić drogę powiatową.

Wprawdzie, jak to podnosi skarga, usytuowanie tej ulicy w miejscowym uproszczonym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", w obszarze oznaczonym symbolem KZ4 – jako ulica zbiorcza układu podstawowego nie przesądza, iż ma to być droga powiatowa, bo w świetle § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), drogi zbiorcze mogą być zaliczone zarówno do kategorii dróg powiatowych jak i wojewódzkich, a wyjątkowo również do dróg gminnych, to jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wywodzi w oparciu o dyspozycje art. 10 ust. 4 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086), że w rozpatrywanym przypadku chodzi właśnie o drogę powiatową.

Zgodnie z pierwszym z tych przepisów nowo wybudowany odcinek drogi zostaje zaliczony do kategorii drogi, w której ciągu leży. Skoro wydzielona działka Nr 5535/18 stanowić będzie przedłużenie istniejącej ulicy S. , zaliczonej już obecnie do kategorii dróg powiatowych i o tych samych parametrach (szerokość linii rozgraniczających – 30 m), to przyjęcie, iż również ulica K. będzie drogą powiatową, jest uzasadnione. Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania, bowiem ulica K. obecnie nie istnieje i jest tylko projektowana w planie miejscowym oraz nie leży w ciągu ulicy S., gdyż w ogóle nie styka się z nią. Należy zauważyć, że w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości wydzielane są m.in. działki pod drogi publiczne. Z natury rzeczy chodzi więc o drogi jeszcze nie istniejące, ale przewidziane planem. Jednakże powołany przepis może stanowić podstawę dla oceny, do jakiej kategorii w przyszłości, po jej wybudowaniu, droga winna być zaliczona. Konieczność poczynienia takich ustaleń już w decyzji o podziale nieruchomości wynika zaś z potrzeby określenia podmiotu, który w świetle art. 98 ust. 1 g.n. nabywa z mocy prawa własność działki gruntu wydzielonej, zgodnie z planem miejscowym, pod drogę.

Błędna jest nadto argumentacja strony skarżącej, że ulice: S. i (projektowana) K., nie będą leżały w jednym ciągu, bo wprawdzie istotnie nie będą się one stykały, ale tylko z tego względu, że rozdzielać je będzie ulica L.

Z kolei art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że do dróg powiatowych zalicza się drogi stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin miedzy sobą (które to drogi nie są na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 drogami krajowymi lub wojewódzkimi). Jak wyjaśnia zaskarżona decyzja, projektowana ulica K. łączy się z ulicą Z., ta zaś łączy się z ulicą K.

Wszystkie te ulice (wraz z ulicą S.) będą więc drogami powiatowymi, bowiem połączą one siedziby dwóch gmin: P. i K. D. (z których pierwsza jest jednocześnie siedzibą powiatu).

Wywody skargi, iż zgodnie z art. 6a ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie przebiegu istniejących dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga, zaś ulica K. nie leży w ciągu jakiejkolwiek drogi powiatowej, a nadto uchwała Rady Powiatu określająca przebieg dróg powiatowych, nie ustaliła istnienia drogi powiatowej P.-K. D., są niezasadne.

Ustalenie przebiegu dróg powiatowych (art. 6a ust. 3 ustawy o drogach publicznych) następuje w stosunku do dróg istniejących. To samo należy odnieść do wymogu podjęcia uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg powiatowych (art. 6a ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Formalne podjecie uchwały w tym przedmiocie przez Radę Powiatu nastąpi po zrealizowaniu przedmiotowej ulicy. Uchwała ta nie będzie mogła być przy tym podjęta w sposób dowolny, gdyż będzie musiała uwzględniać obowiązujące przepisy (m.in. cyt. art. 6a ust. 1 i art. 10 ust. 4 ustawy o drogach publicznych). Natomiast z przyczyn wyżej wskazanych organ zatwierdzający projekt podziału nieruchomości obowiązany był wypowiedzieć się, na rzecz jakiego podmiotu przechodzi z mocy prawa własność działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną.

Nie oznacza to jednak wejścia w kompetencje Rady Powiatu, która po wybudowaniu drogi podejmie uchwałę w przedmiocie jej kategorii.

W tym miejscu warto też podkreślić, że stosownie do cyt. art. 98 ust. 1 g.n. przejście prawa własności wydzielonych pod drogi publiczne działek gruntu na rzecz określonych podmiotów następuje z mocy prawa we wskazanym w tym przepisie terminie i jest niezależne od istnienia bądź braku uchwały (lub rozporządzenia) właściwego organu o zaliczeniu drogi do odpowiedniej kategorii.

Przyjęcie poglądu strony skarżącej prowadziłoby do wniosku, że wydanie decyzji zatwierdzającej na wniosek właściciela projekt podziału nieruchomości, w wyniku którego wydzielane są także działki pod drogi publiczne, nie byłoby możliwe, jeżeli właściwy organ nie zaliczył drogi do odpowiedniej kategorii. Przepisy o podziale nieruchomości nie zawierają jednak takiego ograniczenia.

Podniesiona w skardze okoliczność, iż kwestionowane stwierdzenie co do przejścia prawa własności działki Nr 5535/18 na rzecz Powiatu zostało umieszczone w uzasadnieniu decyzji jest obojętna dla oceny zasadności skargi, gdyż zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, zatem ewentualne uchybienie w tym względzie nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa.

Odnośnie zarzutu, iż Zarząd Powiatu nie brał udziału w postępowaniu o podział nieruchomości, to trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosi, że okoliczność ta mogłaby stanowić ewentualnie podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jest zaś nieistotna w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Ubocznie zatem tylko wypada zauważyć, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2003 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości była doręczona stronie skarżącej, wobec czego możliwe było skorzystanie przez stronę ze zwyczajnego środka odwoławczego.

Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa, dlatego też skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).