Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1239/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77 § 3 i § 4, art. 80 § 1, art. 165 § 1, art. 79 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 141 § 4, art. 174 pkt 2, art. 176, art. 183 § 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 43/22 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie z dnia 23 listopada 2021 r., nr SKO-PF-4130/293/2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 43/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie (dalej: SKO) z dnia 23 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniosła Spółka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj.:

1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia WSA w kwestii terminu, od którego należy liczyć 5 lat na zwrot nadpłaty, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż - z jednej strony - uniemożliwia w tym zakresie sformułowanie merytorycznych zarzutów kasacyjnych wobec zaskarżonego wyroku, z drugiej zaś - wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zastosowanej normy prawnej;

2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 165a oraz w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 187 § 1 i art. 191, a także w zw. z art. 72 § 1, art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, w której wymagała ona uwzględnienia ze względu na to, że wbrew stanowisku SKO (i WSA), Burmistrz G. (dalej: Burmistrz) bezzasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie i błędnie uznał, że zastosowanie znajdzie art. 80 § 1 O.p., co miałoby zdaniem tego organu skutkować wygaśnięciem prawa do zwrotu nadpłaty, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zwrot nadpłaconego podatku stanowi czynność materialno-techniczną i nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych;

3) art. 79 § 2 O.p. i art. 80 § 1 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie w ślad za organem podatkowym, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło, gdyż wniosek Skarżącej został złożony po terminie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu, podczas gdy przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, a zwrot nadpłaty stanowi czynność materialno-techniczną i nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych;

4) art. 80 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zwrot nadpłaty powinien nastąpić do 31 grudnia 2020 r., podczas gdy w toku było postępowanie podatkowe, a to zaś oznacza, iż dopiero po uchyleniu decyzji organów i umorzeniu postępowania organ powinien przystąpić - nawet po upływie przedawnienia zobowiązania podatkowego - do ustalenia i zwrotu nadpłaty, co wprost wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 roku, sygn. akt II FPS 4/13.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim podnieść należy, że Skarżąca nie podważyła stanu faktycznego przyjętego za miarodajny przez Sąd pierwszej instancji. Tym samym jest nim związany Naczelny Sąd Administracyjny.

W ramach stanu faktycznego ustalono, że:

- organ pierwszej instancji decyzją z dnia 17 października 2014 r. określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r.;

- SKO decyzją z dnia 30 grudnia 2014 r. utrzymało w mocy ww. decyzję;

- w dniu 9 lutego 2015 r. Spółka wniosła skargę do WSA;

- W dniu 2 marca 2015 r. Spółka uiściła podatek od nieruchomości w kwocie określonej w decyzji wydanej dnia 17 października 2014 r. wraz z odsetkami;

- wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 479/15 WSA uchylił decyzję SKO z dnia 30 grudnia 2014 r oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 17 października 2014 r.;

- odpis wyroku wpłynął do organu podatkowego w dniu 21 września 2015 r.;

- decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. Burmistrz umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 r. ze względu na upływ terminu przedawnienia;

- w dniu 26 lipca 2021 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. wraz z oprocentowaniem.

Mając na uwadze te okoliczności Sąd pierwszej instancji uznał, że nadpłata powinna być zwrócona do końca 2015 r. Sąd powołał się na regulacje z art. 77 § 3 i § 4 oraz art. 80 § 1 O.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA jest prawidłowe.

Art. 77 § 3 O.p. stanowi, że w przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d (m.in. określającej wysokość zobowiązania podatkowego), lub stwierdzenia jej nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Według postanowień art. 77 § 4 O.p., w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.

Z przytoczonych przepisów jasno wynika, że w sytuacji gdy w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności nie zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Zgodnie art. 80 § 1 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu.

W rozpoznanej sprawie nie wydano decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w terminie 3 miesięcy od doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego. Jak powyżej wskazano, wyrok został doręczony w dniu 21 września 2015 r., tak więc termin do wydania decyzji upłynął z dniem 21 grudnia 2015 r. W tym terminie decyzja nie została wydana, zatem wpłacona przez Spółkę kwota na podstawie uchylonej decyzji podlegała zwrotowi bez zbędnej zwłoki.

Określenie "bez zbędnej zwłoki" należy odkodowywać poprzez pryzmat czasu jaki jest potrzebny do wykonania technicznej czynności jaką w okolicznościach niniejszej sprawy był zwrot nadpłaty. Praktycznie rzecz ujmując na wykonanie tej czynności wystarczy kilka dni. Słusznie więc Sąd I inst. przyjął, że 5- letni termin, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. rozpoczął bieg z końcem roku 2015 a zakończył z końcem roku 2020. Po upływie tego terminu wygasło prawo do zwrotu nadpłaty. Zatem wniosek Spółki w tym przedmiocie złożony w 2021 r. nie mógł być rozpoznany merytorycznie. W takiej sytuacji organ zobowiązany był dostosować się do dyspozycji art. 165 § 1 Op., tj. odmówić wszczęcia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny jako błędne ocenił prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, iż skoro zwrot nadpłaty jest czynnością materialno-techniczną, to nie ma żadnych ograniczeń czasowych – ergo art. 79 § 2 i art. 80 § 1 O.p. nie mają zastosowania. Oczywiście zgodzić się należy ze Skarżącą, że sam zwrot nadpłaty jest czynnością materialno-techniczną, ale trzeba mieć na uwadze, że aby mogło dojść do realizacji czynności materialno-technicznej zwrotu nadpłaty, musi istnieć określone przepisami prawa uprawnienie do zwrotu. Inaczej mówiąc, owa czynność materialno-techniczna występuje w wykonaniu określonego uprawnienia (prawa) podatnika. Natomiast wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty powoduje odpadnięcie podstawy dokonania czynności materialno- technicznej.

Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia określone tym przepisem wymogi. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej WSA wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną i dokonał subsumcji stanu faktycznego do mających zastosowanie w sprawie norm prawnych. Poza tym zwrócenia uwagi wymaga, iż wbrew wymogom art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a., Skarżąca nie wykazała wpływu zarzucanego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jak też pozostałych przepisów postępowania, których naruszenie zarzuciła, na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

sędzia D. Gajewski sędzia P. Borszowski sędzia J. Sokołowska