Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 525/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
article: art. 210 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek, Sędziowie WSA Anna Rotter (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 marca 2024 r. nr SKO.F/41.4/1358/2023/21687 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 4.693 (cztery tysiące sześćset dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2024r. nr SKO.F/41.4/1358/2023/21687 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania P. B. (dalej: podatnik, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (organ pierwszej instancji) z dnia 12 września 2023r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, którą określono współużytkownikom gruntu i współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. objętej księgą wieczystą [...] wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014r. w kwocie 35 851,00 zł.

Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570).

Stan sprawy.

Przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie jest nieruchomość położona w K. przy ul. [...], objęta księgą wieczystą [...]. Nieruchomość ta stanowiła w 2014 roku przedmiot współwłasności: P. B. w 874/1000 części udziału, K SA w 120/1000 części udziału oraz G w 6/1000 części udziału.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014, a decyzją z dnia 30 maja 2017 r. numer [...] określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił m.in. naruszenie przepisu art. 1a, art. 2 art. 4 i art. 6 ust. 11 ustaw z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że na nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, jest prowadzona działalność gospodarcza pomimo braku podstaw do tego.

Decyzją z dnia 11 września 2017 r., numer SKO.F/423/1631/11013/17 SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie SKO nie narusza przepisów wykładnia organu podatkowego sprowadzająca się do stwierdzenia, że osoby fizyczne będące współwłaścicielami nieruchomości z prowadzącą działalność osobą prawną są obowiązane uiszczać podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek.

Na powyższą decyzję skargę złożył skarżący zarzucając: naruszenie art. 1a ust. 1 pkt. 3, art. 6 ust. 11 u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że nieruchomość jest związana prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/GI 1279/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na ww. decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. sygn. akt III FSK 22/21, uwzględnił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2018 r. i uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Gliwicach. NSA zwrócił uwagę, że w związku z wyjaśnieniami K S.A. istotne było stwierdzenie czy w analizowanym przypadku o spełnieniu warunku związania z działalnością gospodarczą, może decydować związek potencjalny, którego nie należy identyfikować z działalnością faktyczną. Zatem wyjaśnienie kwestii chociażby możliwości potencjalnego wykorzystywania nieruchomości dla prowadzenia działalności gospodarczej jest niezbędne dla ustalenia czy jej współwłaściciele - osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej - zasadnie zostali obciążeni obowiązkiem uiszczenia podatku jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/GI 1483/21, uchylił zaskarżoną decyzję SKO.

Kierując się oceną prawną i wskazaniami co do sposobu dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/GI 1483/21, decyzją z dnia 11 sierpnia 2022 r., numer SKO.F/41.4/634/2022/10744 SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W szczególności Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji nie przeanalizował w stopniu wystarczającym, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego możliwe jest stwierdzenie faktycznego lub potencjalnego wykorzystywania przez spółkę nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.

W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji S S.A. (dalej: Spółka) w piśmie z dnia 11 października 2022 r. oświadczyła, że od dnia nabycia przedmiotowej nieruchomości Spółka nie wykorzystywała przedmiotowej nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. W okresie prowadzonego postępowania podatkowego w roku 2014 Spółka nie wynajmowała/dzierżawiła nieruchomości wskazanym w wezwaniu podmiotom. Ponadto Spółka dołączyła do pisma kserokopię wydruku z ewidencji środków trwałych według stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. dotyczących przedmiotowych nieruchomości.

Natomiast skarżący oświadczył w piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r., że w 2014 roku nie prowadził działalności gospodarczej, jak również nie wynajmował ani nie dzierżawił w w/w okresie nieruchomości/części nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 3 marca 2023 r. nr [...] określił Spółce, skarżącemu i G w Ka. (podmiot zwolniony) — współużytkownikom gruntu i współwłaścicielom nieruchomości — wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 35 851 zł.

Decyzją z dnia 17 lipca 2023r. nr SKO.F/41.4/460/2023/9457 SKO uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W powyższej decyzji SKO zleciło wezwanie skarżącego do przedstawienia okoliczności, na których opiera samoistne posiadanej spornej nieruchomości i przedłożenie stosownych dowodów.

Następnie decyzją z dnia 12 września 2023r. organ pierwszej instancji określił współużytkownikom gruntu i współwłaścicielom nieruchomości – wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2024 w kwocie 35 851,00 zł.

Prezydent Miasta K. przeprowadził ponownie postępowanie podatkowe i wykonał wytyczne, płynące z decyzji SKO. W odpowiedzi na wezwanie organu skarżący poinformował, że bez jakichkolwiek ustaleń czy konsultacji z pozostałymi współużytkownikami, zawarł umowę najmu dotyczącą części przedmiotu opodatkowania, na dowód czego przedłożył umowę najmu z dnia 1 lutego 2015 r. Najem jako czynność przekraczająca czynność zwykłego zarządu wymagała zgodnie z przepisem art. 199 k.c. zgody wszystkich współwłaścicieli. Ponadto zdaniem podatnika "oczywistym przejawem samoistnego posiadania przez Pana P. B. nieruchomości, było wniesienie (...) wniosku o zniesienie współużytkowania wieczystego. Wniosek ten został w całości zaakceptowany i postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z 13 marca 2017 r., sygn. akt [...], zniesiono współużytkowanie wieczyste w ten sposób, że Panu P. B. przyznano prawo użytkowania z obowiązkiem spłaty K S.A. i G ." Poza tym w opinii podatnika "w 2014r. Pan P. B. bez jakichkolwiek ustaleń czy konsultacji z pozostałymi innymi współużytkownikami zawarł z K1S.A. w K. umowę, na podstawie której wykonał przyłącze wodociągowe w zamian za ustanowienie służebności przesyłu dla sieci wodociągowej na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]".

Zdaniem organu pierwszej instancji zebrane dowody nie pozwalają stwierdzić, że nieruchomość była w badanym okresie w posiadaniu samoistnym podatnika. Jak zauważono w decyzji, umowa najmu na którą powołuje się strona została podpisana w 2015 roku, a zatem nie dotyczyła 2014 roku. Ponadto, wniesienie przez podatnika wniosku o zniesienie współużytkowania wieczystego nieruchomości i zniesienie współużytkowania wieczystego postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia 13 marca 2017 r. sygn. akt [...] świadczy jedynie o tym, że K S.A. oraz G nie zamierzali sprzedawać swoich udziałów we współużytkowaniu wieczystym gruntu i współwłasności nieruchomości, a zatem można z powyższego domniemywać, że K S.A. oraz G występowali jako faktyczni współużytkownicy gruntu/współwłaściciele nieruchomości. Ponadto przedłożona przez podatnika umowa z dnia 27 lutego 2014 r. Rep. A nr [...]nie dotyczyła 2014 roku, a jednocześnie dotyczyła ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na rzecz S S.A. na prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego numerami działek [...], [...], [...], objętego księgą wieczystą [...], a więc na nieruchomości, w stosunku do której nie toczy przedmiotowe postępowanie. Natomiast, jak wskazano w decyzji, przedmiotowe postępowanie dotyczy określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok za zabudowaną nieruchomość położoną w K. przy ul. [...], objętą księgą wieczystą [...], składającą się z działek gruntu nr [...] oraz [...]. W rezultacie organ stwierdził, że powyższej umowy nie można uznać za dowód potwierdzający, że nieruchomość położona w K. przy ul. [...], objęta księgą wieczystą [...] była w posiadaniu samoistnym skarżącego w spornym okresie.

Jak ustalono w decyzji organu pierwszej instancji, udział 120/1000 w przedmiotowej nieruchomości, obejmujący prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością posadowionych na gruncie budynków znajdował się w ewidencji środków trwałych K S.A., w której na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym osób prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 2805 ze zm.) podatnicy prowadzący, zgodnie z przepisami o rachunkowości, księgi rachunkowe są obowiązani do uwzględniania informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a-16m.

Ponadto jak wskazano w 2014 r. K S.A. był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 02.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod poz. [...].

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość która stanowiła współużytkowanie wieczyste/współwłasność podatnika, była w posiadaniu przedsiębiorcy i jednocześnie :

• wchodziła w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1061 ze zm., dalej: k.c.), w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość była wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej,

• przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmował jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość była wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej.

Według organu pierwszej instancji powyższe przesądza, że nieruchomość należy traktować jako nieruchomość związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Organ pierwszej instancji uznał, że istnieje pośredni/potencjalny związek przedmiotu opodatkowania z działalnością gospodarczą prowadzoną przez K SA, za czym przemawiają następujące okoliczności faktyczne sprawy:

1. K SA był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2168 ze zm., dalej: u.s.d.g.), wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...].

2. K S.A. nie prowadził innej działalności niż działalność gospodarcza (dowód: wydruk KRS nr [...]).

3. Udział w przedmiotowej nieruchomości K S.A. nabył w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (jako akcjonariusz dokonujący wpłat na kapitał zakładowy) na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 09.11.2012 r., jako zaspokojenie i zabezpieczenie wierzytelności po zlikwidowanej spółce T S.A.,

4. K SA sam zadeklarował do opodatkowania przedmiotową nieruchomość jako związaną z działalnością gospodarczą (dowód: deklaracja na podatek od nieruchomości wraz z korektą).

5. Udział 120/1000 w przedmiotowej nieruchomości, obejmujący prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością posadowionych na gruncie budynków znajdował się w ewidencji środków trwałych K S.A., w której na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnicy prowadzący, zgodnie z przepisami o rachunkowości, księgi rachunkowe są obowiązani do uwzględnienia informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a- 16m u.p.d.o.p.

6. Przedmiot opodatkowania (grunt, budynki, budowla) ma wyłącznie gospodarcze przeznaczenie, nieruchomość położona w K. przy ul. [...] składa się z gruntów sklasyfikowanych jako "Ba" tereny przemysłowe,

Wyjaśniono ponadto, że zgodnie z zasadami ogólnymi przewidzianymi w art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Jednocześnie na podstawie art. 70 § 6. pkt. 2 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Natomiast zgodnie z art. 70 § 7 pkt. 2 bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Organ wskazał, że skarga na decyzję SKO z dnia 11.09.2017 r. została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia 20.10.2017 r., natomiast orzeczenie w sprawie skargi sygn. akt I SA/Gl 1483/21 zostało doręczone SKO w dniu 12.07.2022r. Tym samym zdaniem organu bieg terminu przedawnienia został zawieszony dnia 20 października 2017r., a kontynuował bieg od dnia 12 lipca 2022r., a zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.

We wniesionym z zachowaniem terminu odwołaniu z dnia 27 września 2023 r. skarżący reprezentowany przez radcę prawnego P. U. zarzucił:

a) naruszenie przepisu art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego tj. zaniechaniu ustalenia faktycznego sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości przez wszystkich podatników;

b) naruszenie przepisu art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p., polegające na prowadzeniu postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych wskutek selektywnego gromadzenia materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej oceny;

c) naruszenie przepisu art. 1a, art. 2, art. 4 i art. 6 ust. 11 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że na nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, jest prowadzona działalność gospodarcza pomimo braku podstaw do tego;

d) naruszenie przepisu art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że skarżący nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż organ całkowicie pominął wyjaśnienia S S.A. w B. (dalej: S ). Podniósł, że jak ustalono, S od dnia nabycia nie wykorzystywała przedmiotowej nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto organ odwołując się do przedmiotu działalności S nie uwzględnił, że przeważającym przedmiotem działalności tego podmiotu było prowadzenie działalności wydobywczej. Skarżący zarzucił organowi, iż pomimo ustalenia, że żaden ze współużytkowników wieczystych nie prowadzi na nieruchomości działalności gospodarczej, przyjęto, że nieruchomość wraz z budynkami związana była z prowadzeniem działalności gospodarczej.

SKO decyzją z dnia 18 marca 2024r. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

Jak wskazało SKO, w orzecznictwie podkreśla się, że wynikająca z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. zasada pierwszeństwa obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza nieruchomości przed jej właścicielem ma również zastosowanie w przypadku, gdy samoistnym posiadaczem nieruchomości jest jeden z jej współwłaścicieli, co powoduje, że określona w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasada solidarności obowiązku podatkowego współwłaścicieli nie ma w tym przypadku zastosowania. Jeżeli zatem, mimo wielości współwłaścicieli, nieruchomością) samoistnie włada tylko jeden z nich, to obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nim, a nie solidarnie na wszystkich współposiadaczach, z wyłączeniem tych współwłaścicieli, którzy przymiotu samoistnych posiadaczy (współposiadaczy) nie mają (zob. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/GI 1753/20, a także z dnia 6 lutego 2019 r. I SA/GI 1034/18, z dnia 25 sierpnia 2020 r. I SA/GI 1440/19 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018r. II FSK 728/16 i II FSK 729/16).

Zgodnie z kodeksową definicją samoistnym posiadaczem jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (art. 336 in principia k.c.). Oznacza to, że posiadanie samoistne oznacza stan władztwa nad rzeczą odpowiadający posiadaniu właścicielskiemu, a więc taki posiadacz wykonuje faktycznie uprawnienia składające się na treść prawa własności (art. 140 k.c.). Konieczne jest przeto wykonywanie takich czynności faktycznych, które wskazują na samodzielny, niezależny od woli innej osoby stan władztwa (zob. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt III CSK 354/13).

SKO za organem pierwszej instancji uznał, iż nieruchomość nie była w badanym okresie w posiadaniu samoistnym podatnika. Jak zauważono w decyzji, umowa najmu na którą powołuje się strona została podpisana w 2015 roku, nie dotyczyła 2014 roku. Ponadto, wniesienie przez podatnika wniosku o zniesienie współużytkowania wieczystego nieruchomości i zniesienie współużytkowania wieczystego postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia 13 marca 2017 r. sygn. akt [...] świadczy jedynie o tym, że K S.A. oraz G nie zamierzali sprzedawać swoich udziałów we współużytkowaniu wieczystym gruntu i współwłasności nieruchomości. Można z powyższego domniemywać, że K S.A. oraz G występowali jako faktyczni współużytkownicy gruntu/współwłaściciele nieruchomości. Ponadto przedłożona przez podatnika umowa z dnia 27 lutego 2014 r. nie dotyczyła 2014 roku.

SKO uznało, iż zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Skarga na decyzję SKO z dnia 11 września 2017 r. została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia 20 października 2017 r., natomiast orzeczenie w sprawie ze skargi wydane dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/GI 1484/21, zostało doręczone SKO w dniu 12 lipca 2022 r. Tym samym zdaniem SKO bieg terminu przedawnienia został zawieszony dnia 20 października 2017 r., a kontynuował bieg od dnia 12 lipca 2022 r., dlatego zobowiązanie podatkowe za rok 2014 nie uległo przedawnieniu.

Na powyższą decyzję SKO skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do tut. Sądu.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił naruszenie:

a) naruszenie przepisu art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p. polegające na prowadzeniu postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych wskutek selektywnego gromadzenia materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej oceny;

b) naruszenie przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3), art. 2 ust. 1 pkt 3), art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 11 u.p.o.l. poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo braku podstaw do takiego uznania.

Podatnik zarzucił, że SKO w ogóle nie odniosło się do najistotniejszego problemu w niniejszej sprawie, a mianowicie kwestii opodatkowania nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy nieruchomość w rzeczywistości nie była wykorzystywana do prowadzenia na niej działalności gospodarczej. Według skarżącego, organ odwoławczy całkowicie pominął wyjaśnienia skarżącego, G i S S.A. Tymczasem podatnik i S S.A złożyli oświadczenia, że nie prowadzili, jak i K S.A. nie prowadził działalności gospodarczej. Tak więc w przekonaniu podatnika, żaden ze współużytkowników wieczystych nie prowadził na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej.

Dalej podatnik podkreślił, że niniejsza sprawa dotyczy roku 2014 i złożone zostały oświadczenia potwierdzające nieistnienie związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, a brak prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości jest zasadnicza w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Podatnik powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.01.2015r. (II FSK 256/13) w którym wskazano, że związanie gruntów i budynków z prowadzeniem działalności gospodarczej powinno mieć charakter faktyczny, co oznacza, że jeżeli w jakikolwiek sposób są one przez przedsiębiorcę wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej.

W skardze podniesiono powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017r. SK 13/15, że samo prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.). Zważywszy na ratio stosowania podwyższonej stawki, jaką jest potencjalna możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystania danych gruntów, niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.

Jak zarzucono w skardze, pomimo dokonania przez organ podatkowy ustaleń, że żaden ze współużytkowników wieczystych nie prowadził na nieruchomości działalności gospodarczej, organ podatkowy określił wysokość zobowiązania w podatku dla nieruchomości za rok 2014, przyjmując, iż cała nieruchomość wraz z budynkami związana była z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podatnik zauważył, że w wyroku z dnia 12.07.2023r., sygn. akt III FSK 250/23) Naczelny Sąd Administracyjny całkowicie zmienił dotychczasowe poglądy wyrażone w sądownictwie administracyjnym dotyczące zastosowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla działalności gospodarczej, w związku z wykorzystywaniem nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.02.2021 r. w sprawie o sygn. SK 39/19 podkreślił, że z wyroku tego wynika, iż posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie może być jedyną przesłanką, która decyduje o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej i w konsekwencji o opadatkowaniu nieruchomości najwyższą stawką, właściwą dla działalności. Sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez względu na jego status i formę organizacyjnoprawną (osoba fizyczna, prawna), nie jest wystarczający do uznania związku tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pojawił się natomiast problem doprecyzowania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tej kwestii Trybunał nie rozwinął w cyt. orzeczeniu, pozostawiając ją do rozstrzygnięcia sądom administracyjnym. W pierwszych orzeczeniach po wydaniu cyt. wyroku Trybunału, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazałą się zasadna.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.)

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się zasadna.

Sąd podziela pogląd organów, iż w rozpoznanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Skarga na decyzję SKO z dnia 11 września 2017 r. została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dnia 20 października 2017 r., natomiast orzeczenie w sprawie ze skargi wydane dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/GI 1484/21, zostało doręczone SKO w dniu 12 lipca 2022 r. Tym samym zgodnie z treścią art. 70 § 6 pkt 2 o.p. w zw. z art. 70 § 7 pkt 2 o.p. bieg terminu przedawnienia został zawieszony dnia 20 października 2017r., a kontynuował bieg od dnia 12 lipca 2022 r., dlatego zobowiązanie podatkowe za rok 2014 nie uległo przedawnieniu.

Zasadny okazał się zarzut dotyczący nie odniesienia się przez SKO do najistotniejszego zagadnienia w rozpoznanej sprawie, czyli opodatkowania nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy nieruchomość zdaniem podatnika w rzeczywistości nie była wykorzystywana do prowadzenia na niej działalności gospodarczej.

Podkreślić należy, iż w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2023r. podatnik zarzucił organowi naruszenie art. 122 o.p., art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 1a, art. 2, art. 4 i art. 6 ust. 11 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że na nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, jest prowadzona działalność gospodarcza pomimo braku podstaw do tego. Zarzucono ponadto naruszenie przepisu art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że skarżący nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania.

Sąd zwraca uwagę, iż w uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że organ całkowicie pominął wyjaśnienia S S.A. w B. (S). Skarżący podniósł, że S od dnia nabycia nieruchomości nie wykorzystywała przedmiotowej nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto w ocenie skarżącego organ odwołując się do przedmiotu działalności S nie uwzględnił, że przeważającym przedmiotem działalności tego podmiotu było prowadzenie działalności wydobywczej. Skarżący zarzucił organowi, że żaden ze współużytkowników wieczystych nie prowadzi na nieruchomości działalności gospodarczej, a pomimo tego organ przyjął, że nieruchomość wraz z budynkami związana była z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Sąd stwierdza, iż SKO w ogóle nie odniosło się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 1a u.p.o.l. w postaci braku związania spornej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tymczasem skarżący wskazując na fakt nie wykorzystywania przez S spornej nieruchomości do prowadzonej działalności gospodarczej oraz podnosząc fakt, iż przeważającym przedmiotem działalności S był prowadzenie działalności wydobywczej, w istocie kwestionował pośredni/potencjalny związek przedmiotu opodatkowania z działalnością gospodarczą prowadzoną przez SRK (następca prawny K S.A.).

Tymczasem SKO rozpatrzyło wyłącznie zarzut dotyczący naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.o.l. uznając za prawidłowe stanowisko organów, iż skarżący nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania.

W tym miejscu zauważyć należy, iż obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika z obowiązywania w postępowaniu podatkowym zasady przekonywania (art. 124 o.p.). Zasada ta nie jest zrealizowana zarówno wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, jak też, gdy nie ustali i nie odniesie się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy. W przypadku decyzji odwoławczej naruszenie art. 124 w zw. z art. 210 § 4 o.p. zaistnieje także wtedy, gdy organ nie dokona oceny w kontekście okoliczności i argumentów wskazanych w odwołaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 września 2016 r., II GSK 346/15 podkreślił, że organ odwoławczy, orzekający na niekorzyść strony, zobowiązany jest do sporządzenia uzasadnienia w sposób wyjątkowo staranny, tak aby strona miała pełną wiedzę co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy dokona stosownych ustaleń i rozważy, czy w sprawie doszło do naruszenia art. 1a u.p.o.l. poprzez wyjaśnienia czy w odniesieniu do spornej nieruchomości istnieje pośredni/potencjalny związek przedmiotu opodatkowania z działalnością gospodarczą prowadzoną przez S (następca prawny K S.A.). Stosowne ustalenia w tym zakresie znajdą swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 210 § 1 O.p.

Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu drugiej instancji, jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien ocenić, czy zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na rozstrzygnięcie sprawy.

W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (1.076 zł), kwotę 3600 zł na podstawie § 14 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265) oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej.