Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 748/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 i 6 oraz art. 57 ust. 2, art. 59 ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 15 w zw. z art. 11, art. 8, art. 107 § 3, art. 6 w zw. z art. 80, art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] - następcy prawnego [...] sp. z o.o. [...] sp. k. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 103/20 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. [...] sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 103/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę [...] sp. z o.o. [...] sp.k. z siedzibą w Lublinie na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Lublin (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia [...] listopada 2019 r., znak [...] o odmowie udzielenia spółce pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych [...], [...] i [...] z usługami i wielostanowiskowym garażem podziemnym oraz z instalacjami wewnętrznymi oraz zewnętrznymi, miejscami postojowymi, dojściami i drogami wewnętrznymi, jako I etapu inwestycji objętego obszarem oznaczonym "[...]" na działkach nr [...], [...] i [...], obręb [...] [...], ark. [...] przy ul. [...] i A. S. w Lublinie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] sp. z o.o. [...] sp.k., za którą obecnie działa jej następca prawny [...] [...] sp. z o.o. (dalej "[...]"), zarzucając naruszenie:

1. art. 17 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 i 6 oraz art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm. /w tym miejscu można nadmienić, że na datę decyzji aktualny pozostawał tekst jednolity ustawy: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm./ – dalej "P.b.") poprzez błędną wykładnię pojęcia "projektanta" i uznanie, że w rozumieniu ustawy jest nim jedynie osoba, która jest autorem projektu budowlanego, objętego decyzją w przedmiocie zatwierdzenia projektu, czyli projektant pierwotny. W ocenie [...] w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym funkcję projektanta w zakresie konstrukcji pełnił autor rysunków wykonawczych zamiennych konstrukcji mgr inż. B. C., który posiadał odpowiednie uprawnienia budowlane w tej branży. Wykonywanie przez niego obowiązków było dopuszczalne prawnie, co potwierdza orzecznictwo i stanowisko doktryny przywołane przez skarżącą. B. C., jako autor rysunków wykonawczych zamiennych konstrukcji, posiadając wymagane prawem kwalifikacje, stał się "projektantem" w procesie budowlanym, miał prawo do oceny wprowadzonych zmian budowlanych jako nieistotne w trybie art. 36a ust. 6 P.b. i mógł dokonać potwierdzenia oświadczania kierownika budowy złożonego w trybie art. 57 ust 2 P.b. Zdaniem spółki opisana wyżej błędna wykładnia skutkowała oddaleniem skargi przez Sąd pierwszej instancji;

2. art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. poprzez błędne zastosowanie tej regulacji i dokonanie kwalifikacji zmian wprowadzonych rysunkami wykonawczymi mgr inż. B. C. , jako zmian istotnych, bez równoczesnego wykazania, że regulacja ta ma zastosowanie w sprawie, zwłaszcza, że Wojewódzki Inspektor dokonał jedynie lakonicznego stwierdzenia w zakresie tych ustaleń, a Sąd nie odniósł się w tym zakresie do argumentacji skargi. Stwierdził jedynie, że: "Mając na uwadze, że bezpieczeństwo konstrukcji zapewniają między innymi fundamenty powodujące trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem, za oczywisty uznać należy fakt, że fundament jako element nośny ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa konstrukcji. W konsekwencji tego nie ulega wątpliwości, że naruszenie fundamentu bądź wadliwy sposób jego wykonania będą miały wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców i ich mienia. Trafnie przy tym ocenił PINB, że tego rodzaju uchybienia dotyczące elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych «mogą grozić nieprzewidywalnymi następstwami w postaci awarii elementów konstrukcji lub katastrofą budowlaną o nieokreślonej skali»". Sąd doszedł do wniosku, że organy w sposób prawidłowy zastosowały wymienione przepisy prawa, a to skutkowało oddaleniem skargi;

3. art. 59 ust. 5 w zw. z art. 57 ust. 1-4 P.b. poprzez nieprawidłowe uznanie, że [...] nie spełniała wymagań określonych w art. 57 ust. 1-4 P.b., podczas gdy wypełniła całość obowiązków ustalonych tą regulacją, co przy błędnym zastosowaniu tej regulacji skutkowało odmową wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego;

4. art. 15 w zw. z art. 11, art. 8, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej "K.p.a.") w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Wojewódzki Inspektor wprawdzie dopuścił się naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., jednak uznał, że naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik postępowania. Tymczasem zdaniem spółki organ drugiej instancji ograniczył się tylko do bardzo pobieżnej kontroli zaskarżonej decyzji, bez samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy, w tym bez odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego, bez rozpatrzenia podnoszonych przez skarżącą zarzutów i argumentacji w odwołaniu, jak również bez dokonania wykładni przepisów prawa, które mają istotne znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia. Naruszenia te skutkowały oddaleniem skargi;

5. art. 6 w zw. z art. 80, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. oraz art. 151 P.p.s.a poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Wojewódzki Inspektor nie dopuścił się naruszenia wymienionych przepisów, w sytuacji gdy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie dokonał wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, w tym w zakresie:

– badania roli J. G. (powinno być "G. ") w procesie nadzoru autorskiego;

– potrzeby uzyskiwania zgody J. G. (powinno być "G.") na zmiany w projekcie, gdy tymczasem spółka nie miała z tym projektantem żadnych związków umownych i pozostając w relacjach umownych z Ł. G. pozyskała do niego zgodę na wprowadzanie zmian do projektu nabytego w całości od Ł. G. ;

– dokonania dowolnego stwierdzenia, zgodnie z którym "Oceny powyższej nie zmienia dokument zatytułowany «Oświadczenie nr 1» z dnia [...] lutego 2019 r. podpisany przez Ł. G. . (...) Mimo tego, że w decyzji nr [...] Ł. G. określony jest jako ten, który opracował zatwierdzony projekt, nie odbiera to autorom pozostałych projektów Prawa między innymi do decydowania o wprowadzeniu w nich zmian", w sytuacji gdy dokument ten ma istotne znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż Ł. G. był jedyną osobą, z którą skarżąca zawarła umowę na wykonanie projektu budowlanego, która jako jedyna miała pełnię autorskich praw majakowych do projektu, pozyskując te prawa od swoich podwykonawców i która była władna dalej udzielić zgód do zmian w dokumentacji;

– oparcia się B. C. na wnioskach płynących z opinii geotechnicznej z kwietnia 2016 r.;

– pominięcia roli B. C. w procesie budowlanym, jego rzeczywistej wiedzy w zakresie zakresu wprowadzonych zmian, tak na etapie ich projektowania, jak i realizacji budynków w oparciu o projekt J. G. (G. ) zmodyfikowany rysunkami wykonawczymi zamiennymi B. C. .

W ocenie skarżącej powyższe skutkowało oddaleniem przez Sąd pierwszej instancji;

6. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Wojewódzki Inspektor nie dopuścił się naruszenia art. 8 K.p.a., w sytuacji gdy wydanie decyzji nastąpiło bez wykazania zasadności zastosowania w sprawie art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. i bez wykazania według jakiego brzmienia prawnego ta regulacja ma zastosowanie w sprawie, jak i wyjaśnienia przyczyn uznania za projektanta tylko tej osoby, która jest autorem pierwotnej dokumentacji, z pominięciem przedstawionej przez skarżącą argumentacji w odwołaniu. Spółka dodała, że organ nie odniósł się do prezentowanych przez nią zarzutów i argumentacji, natomiast Sąd pierwszej instancji nawet nie przywołał regulacji, do jakich odnosił się Wojewódzki Inspektor w uzasadnieniu decyzji.

Wskazując na powyższe [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji obu instancji (art. 188 P.p.s.a.), względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie (art. 185 P.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 26 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała, że doszło do przekształcenia po stronie jej mocodawczyni: dotychczasowa spółka osobowa została przekształcona i występuje pod firmą [...] [...] sp. z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej rozpoznać można częściowo łącznie, gdyż wywiedziono je na podstawie wspólnych założeń wyjściowych.

W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżącej odmówiono udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych B1, B7 i B8 jako I etapu inwestycji objętego obszarem oznaczonym "A-B-C-D-E-F-G-H-l-J-K" na działkach nr: [...], [...] i [...] (obr. [...] [...], ark. 32) między innymi dlatego, że pomimo wezwania nie przedłożyła organowi oświadczenia kierownika budowy określonego w art. 57 ust. 1 pkt 2 P.b. potwierdzonego przez projektanta – autora projektu branży konstrukcyjnej będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę inwestycji, który to wymóg wynika z art. 57 ust. 2 P.b. Nie przełożyła też rysunków z naniesionymi zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego z kwalifikacją właściwego projektanta zgodnie z art. 36a ust. 6 P.b. W takich warunkach organy nadzoru budowlanego uznały, że zachodzi podstawa do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie we wnioskowanym zakresie (art. 59 ust. 5 P.b.: "Organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4".). Stanowisko organów zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę.

[...] nie zgodziła się z powyższym. Wiodącym zarzutem skargi kasacyjnej uczyniła naruszenie art. 17 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 i 6 oraz art. 57 ust. 2 P.b. W jej ocenie organy jak i Sąd pierwszej instancji błędnie utożsamiają "projektanta", uczestnika procesu budowlanego, z autorem pierwotnego projektu budowlanego. Skarżąca nie zgodziła się, że czynności z art. 36a ust. 5 i 6 oraz art. 57 ust. 2 P.b. mógł dokonać tylko pierwotny projektant branży konstrukcyjnej. W jej ocenie uprawniony do tego był mgr inż. B. C. , który posiada wymagane prawem kwalifikacje i opracował rysunki wykonawcze zamienne konstrukcji zrealizowanych budynków i miał prawo do oceny wprowadzonych zmian jako nieistotnych w trybie art. 36a ust. 6 P.b. Mógł także dokonać potwierdzenia oświadczenia kierownika budowy złożonego w trybie art. 57 ust. 2 P.b.

Odnosząc się do powyższych zarzutów należy przede wszystkim zaznaczyć, że autorem zatwierdzonego projektu budowlanego budynków mieszkalnych wielorodzinnych [...], [...] i [...] ramach inwestycji na działkach nr: [...], [...] i [...], obręb [...] [...], ark. [...] w Lublinie był J. G. Odpowiadał on za branżę konstrukcyjną.

Pozostaje poza sporem, że w toku realizacji inwestycji wskazanych wyżej budynków dokonano zmian w zakresie zmniejszenia szerokości fundamentów pod ścianami budynków mieszkalnych wielorodzinnych B1, B7 i B8 oraz pod budynkiem garażu podziemnego i zmian w zakresie wymiarów stóp fundamentowych i grubości stropów.

[...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynków, w zakresie zmian konstrukcyjnych, przedłożyła rysunki projektowe z naniesionymi zmianami sporządzone przez inną osobę – mgr inż. B. C. . Ten ostatni złożył również oświadczenie, że sprawował nadzór autorski w toku wykonywania robót budowlanych stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 4 P.b. i pozostawał uprawniony do dokonania kwalifikacji zamierzonego odstąpienia jako nieistotnego. Mgr inż. B. C. potwierdził też oświadczenie kierownika budowy, w którym wskazano na zmiany w zakresie elementów konstrukcyjnych budynków i określono je jako nieistotne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 17 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 i 6 oraz art. 57 ust. 2 P.b.

Jak trafnie akcentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zgodnie z art. 36 ust. 6 P.b. (w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omyłkowo: "art. 36 ust. 7") kwalifikacji rodzaju odstępstwa, to jest zaliczenia go do grupy odstępstw istotnych bądź nieistotnych, dokonuje projektant. Projektant jest uczestnikiem procesu budowlanego (art. 17 pkt 3 P.b.). Podmiotem takim, w danym procesie budowlanym, jest więc zasadniczo konkretna osoba. Źródła jej statusu, co także trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, można upatrywać w art. 20 P.b., normującym obowiązki projektanta. Do podstawowych obowiązków projektanta należy między innymi opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (ust. 1 pkt 1). To znaczy, że wyjściowo funkcje projektanta pełni osoba, która jest autorem projektu budowlanego – osoba fizyczna posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania w danej specjalności, która sporządziła i podpisała projekt zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę.

W tym miejscu można dodać, że wbrew wywodom skargi kasacyjnej prawo do sprawowania funkcji projektanta uprawniającej do zakwalifikowania odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego nie może wynikać li tylko z oświadczenia mgr inż. B. C. o pełnieniu przezeń nadzoru autorskiego w trakcie realizacji inwestycji. Źródłem do przypisania takiej funkcji dla tej osoby nie może być ponadto oświadczenie głównego projektanta Ł. G. datowane na [...] lutego 2019 r., zatem złożone dużo później niż data faktycznych odstępstw od zatwierdzonego projektu na etapie wykonawstwa konstrukcji wznoszonych budynków mieszkalnych.

Uzupełniając teoretyczną stronę omawianego wyżej zagadnienia należy dodać, że regułę, iż w przypadku realizacji inwestycji projektant, będący autorem projektu budowlanego, pozostaje uczestnikiem procesu budowlanego i sprawuje nadzór autorski (art. 20 ust. 1 pkt 4 P.b.), należy rozumieć jako zasadę, wedle której inna osoba nie może wejść w jego rolę, zwłaszcza zastąpić go bez uzasadnionej przyczyny, bądź bez zgody pierwotnego autora projektu budowlanego. W piśmiennictwie wskazuje się, że reguła zakładająca udział w procesie budowlanym projektanta rozumianego jako autor projektu budowlanego (przede wszystkim w kontekście nadzoru autorskiego) może zostać przełamana w uzasadnionych przypadkach. Jest to możliwe, gdyż w rozważnym przypadku nie eksponuje się ochrony praw osobistych, ale ochronę interesu publicznego. Zgodnie z art. 60 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2509) sprawowania nadzoru autorskiego nad utworami architektonicznymi i architektoniczno-urbanistycznymi nie regulują przepisy prawa autorskiego, lecz przepisy odrębne, a więc P.b. Oznacza to, że w pewnych przypadkach, na przykład z powodu wymogów z zakresu zamówień publicznych, nadzór autorski w procesie budowlanym może być wykonywany przez osobę uprawnioną, niebędącą jednocześnie autorem projektu budowlanego. Dotyczyć to może także innych sytuacji usprawiedliwiających taki stan rzeczy, na przykład wobec śmierci projektanta, czy zaprzestania współpracy z jednostką projektową (Z. Kostka [w:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, wyd. el. komentarz do art. 20). W toku procesu budowlanego możliwe jest więc niekiedy dokonanie zmian w zakresie osoby projektanta sprawującego nadzór inwestorski. Trzeba jednak z całą stanowczością podkreślić nie może to oznaczać całkowitej dowolności w zakresie ustalenia podmiotów wymienionych w art. 17 pkt 3 P.b. i sprawujących nadzór autorski oraz realizujących dalsze obowiązki, takie jak wymienione w istotnych w niniejszej sprawie art. 36a ust. 6 i art. 57 ust. 2 P.b. Przejęcie w toku procesu budowlanego obowiązków projektanta przez inną osobę nie może przede wszystkim następować, jak już zaznaczono wyżej, bez zgody projektanta będącego autorem projektu budowlanego i wyrażać się li tylko w faktycznym wstąpieniu innej osoby w jego rolę, choćby miała ona wymagane kwalifikacje. Ekspozycja interesu publicznego względem praw osobistych autora, gdy chodzi o nadzór autorski w przypadku utworów architektonicznych, nie niweczy podmiotowego charakteru funkcji pełnionej przez projektanta, którego status wynika przecież z faktu opracowania projektu budowlanego.

W niniejszej sprawie w miejsce pierwotnego autora projektu budowlanego w branży konstrukcyjnej mgr inż. Jarosława G. wstąpił, bez przedstawienia zgody tego pierwszego czy wyartykułowania powodów takiej sytuacji, mgr inż. B. C. . Do dziennika budowy przedstawił oświadczenie, że jest "autorem projektu zamiennego" konstrukcji sporządzonego zgodnie z umową na zlecenie HENBUD sp. z o.o. i "przejmuje odpowiedzialność w tym zakresie". Oznacza to, że mgr inż. B. C. jedynie faktycznie przejął obowiązki z zakresu nadzoru autorskiego, a następnie przedstawił się jako uprawniony do wykonywania czynności określonych art. 36 ust. 6 oraz 57 ust. 2 P.b. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wstąpienie, jako uczestnika procesu budowlanego, wymienionej wyżej osoby, nie było dostatecznie usprawiedliwione. Źródłem uprawnień, jako projektanta, dla mgr inż. B. C. nie mogło być opracowanie przezeń zamiennego projektu wykonawczego konstrukcji, skoro taki zamienny projekt przed wniesieniem przez spółkę wniosku o pozwolenie na użytkowanie wzniesionych budynków mieszkalnych wielorodzinnych nie został zatwierdzony odrębną decyzją właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Nie zostało też w skardze kasacyjnej skutecznie podważone, że w dzienniku budowy prowadzonym dla przedmiotowej inwestycji, nie została wskazana osoba sprawująca nadzór autorski. Opracowanie projektowe nowych fundamentów autorstwa B. C. dołączone do wniosku o pozwolenie na użytkowanie, nie zostało też poddane sprawdzeniu przez inną osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w branży konstrukcyjnej. [...] pomija nadto, że obowiązek zapewnienia opracowania projektu budowlanego należy do inwestora (art. 18 ust. 1 pkt 1 P.b.). Z oświadczenia mgr inż. B. C. zawartego w dzienniku budowy wynika, że sporządził on "projekt zamienny konstrukcji" na zlecenie spółki będącej wykonawcą robót. To tym bardziej podważa rolę wymienionej osoby, gdyż wykonawca robót budowlanych nie jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu P.b. i nie mógł skutecznie powierzyć osobie obowiązków projektanta w rozumieniu art. 17 pkt 3 P.b.

Mając na uwadze powyższe, nie okazały się usprawiedliwione także zarzuty naruszenia art. 6 w zw. z art. 80, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. oraz art. 151 P.p.s.a. W toku sprawy nie doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające w administracji, w tym zwłaszcza w obszarze dotyczącym zagadnień podmiotowych wyartykułowanych w skardze kasacyjnej. Jak wyżej opisano, jako wystarczające dla podjęcia zaskarżonej decyzji, a także następnie wydania wyroku oddalającego skargę, było ustalenie, że pierwotnym autorem projektu budowlanego w branży konstrukcyjnej był mgr inż. J. G. , natomiast mgr inż. B. C. usiłował wstąpić w formalną rolę projektanta jako uczestnika procesu budowlanego bez dostatecznego usprawiedliwienia, a zwłaszcza w kontekście faktu, że mgr inż. J. G. pozostawał autorem pierwotnego projektu budowlanego, który zatwierdzono w pozwoleniu na budowę. Nie udokumentowano też, aby wycofał się z procesu budowlanego względnie cedował swą funkcję na inną osobę.

Z tych samych powodów nie ma podstaw do uwzględnienia podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 15 w zw. z art. 11, art. 8, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a., jak też osobno podniesionego zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. (także akcentującego braki w rozpoznaniu zarzutów odwołania). Motywy decyzji organu drugiej instancji ocenić należy jako wystarczające dla poparcia wydanej decyzji. Nieodniesienie się do wszystkich okoliczności podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego przez skarżącą nie dyskwalifikowało więc wydanej decyzji.

Nie doszło także do naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] rozumuje niewłaściwie próbując przekonać, że w toku realizacji przez nią inwestycji nie doszło do zmian istotnych. Podkreślić należy, że przede wszystkim znaczenie ma fakt, iż w toku postępowania doszło do poważnych zmian konstrukcyjnych realizowanych obiektów budowlanych, co zostało odzwierciedlone w rysunkach wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami. O zmianach takich oświadczył także kierownik budowy. Wobec powyższego konieczne było dopełnienie wymogów wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wynikających z art. 57 ust. 1 lit. a w zw. z art. 57 ust. 2 P.b., czyli potwierdzenie charakteru dokonanych zmian przez projektanta i ich udokumentowanie. To nie zostało dopełnione (co wyjaśniono na poprzednich stronach niniejszego uzasadnienia). Podstawą prawną decyzji odmownej był więc art. 59 ust. 5 P.b.

Stosownie do poczynionych wyżej uwag nie można było uznać za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia art. 59 ust. 5 w zw. z art. 57 ust. 1-4 P.b. Ze względu na niedopełnienie wymogów niezbędnych dla udzielenia pozwolenia na użytkowanie, organy nadzoru budowlanego były uprawnione do wydania decyzji odmownej na tej podstawie prawnej.

Odnosząc się do zagadnienia "istotności" odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego warto ubocznie dodać, że Powiatowy Inspektor decyzją z dnia 23 czerwca 2020 r. zatwierdził na rzecz spółki projekt budowlany zamienny zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej budynków B1, B7 i B8 w rejonie ul. [...] i ul. A. S. na działkach nr [...], [...] i [...] w Lublinie. Można więc wnioskować, że w toku realizacji budynków dokonano jednak zmian w stopniu na tyle istotnym, iż uzasadniało to sporządzenie projektu budowlanego zamiennego. Wreszcie trzeba odnotować, że po przeprowadzeniu przez upoważnionych pracowników Powiatowego Inspektora kontroli 9 września 2020 r., organ ten decyzją z dnia 30 września 2020 r. orzekł o udzieleniu spółce pozwolenia na użytkowanie. Okoliczności tej nie zaprzeczył pełnomocnik [...], obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia końcowo, że jest mu wiadomym z urzędu, iż 18 stycznia 2023 r. wydano także wyrok o sygn. akt II OSK 89/20, który zapadł w podobnych okolicznościach i dotyczył innych budynków w ramach tego samego zespołu zabudowy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.