Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 724/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1 pkt 1 lit.b
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach na uchwałę Rady Miasta Knurów z dnia 16 listopada 2022 r. nr LXIII/775/2022 w przedmiocie ustalenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na terenie Miasta Knurów stwierdza nieważność pkt 8 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Regionalna Izba Obrachunkowa (dalej: skarżąca) wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Knurów z dnia 16 listopada 2022 r. Nr LXIII/775/2022 w sprawie ustalenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na terenie Miasta Knurów.

Powyższą uchwałę zaskarżono w części, tj. w zakresie pozycji 8 załącznika nr 1 do uchwały, gdzie określono stawkę podatku od nieruchomości dotyczącą gruntu pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych w wysokości 5,97 zł za 1 ha.

Zaskarżonej uchwale zarzucono istotne naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70 z późn. zm.- u.p.o.l.) w związku z pkt 1 obwieszczenia Ministra Finansów w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2023 z dnia 28 lipca 2022 r. (M.P. z 2022 r. poz. 731), gdzie górna granica stawki podatku od nieruchomości w zakresie gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych wynosi 5,79 zł.

W związku z powyższym wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części - w zakresie stawki podatku od nieruchomości określonej w pozycji 8 załącznika nr 1 do uchwały.

W uzasadnieniu wskazano, że uchwała Nr LXIII/775/2022 Rady Miasta Knurów z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na terenie Miasta Knurów wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach w dniu 22 listopada 2022 r. Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1668) uchwała podlegała właściwości nadzorczej izby. Termin, wynikający z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm. - u.s.g.) do przeprowadzenia badania nadzorczego tej uchwały i orzeczenia o jej nieważności w całości lub w części przez Kolegium Izby, upłynął w dniu 22 grudnia 2022 r.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) u.p.o.l. Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: od gruntów (...) pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych - 4,58 zł od 1 ha powierzchni. Górna granica wskazanej stawki podatkowej, zgodnie z przepisami art. 20 u.p.o.l., podlega corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego, natomiast minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy.

Po upływie terminu badania przedmiotowej uchwały stwierdzono, iż w pozycji 8 załącznika nr 1 do uchwały, w której określono stawkę podatku od nieruchomości w zakresie gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych, stawkę tę określono na 5,97 zł.

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2023 z dnia 28 lipca 2022 r. (M.P. z 2022 r. poz. 731) górna granica stawki podatku od gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych wynosi 5,79 zł.

Zatem uchwalona przez organ stanowiący stawka podatku od gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych przekroczyła maksymalną stawkę podatku określoną w wyżej wymienionym obwieszczeniu Ministra Finansów.

Powyższy stan faktyczny wskazuje na to, że Rada Miasta Knurów przekroczyła swoje kompetencje uchwałodawcze i określiła stawkę podatku od nieruchomości dla gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych na wyższym poziomie, niż dozwolony obowiązującymi przepisami prawa.

Organ nadzoru podkreśli, iż wobec wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 93 ust. 1 u.s.g., tj. upływu 30 dniowego terminu, w którym to organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały, koniecznym stało się skierowanie do Sądu niniejszej skargi.

W odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta Knurów uznał w całości zasadność przedmiotowej skargi.

Wskazał, że Rada Gminy Knurów w dniu 16 listopada 2022 r. podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta Knurów - uchwała nr 1X111/775/2022. Uchwała została prawidłowo opublikowana w Dz. Urz. Woj. Śląskiego z dnia 23 listopada 2022r. (poz. 7447). Regionalna Izba Obrachunkowa, w ramach nadzoru, nie wniosła żadnych uwag do przedmiotowej uchwały. Generalnie zamysłem Rady Miasta Knurów było uchwalenie stawek maksymalnych, wynikających z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2022r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2023 (MP z 01.08.2022, poz.731).

Po podaniu uchwały do publicznej wiadomości okazało się, że stawka podatku od gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych została uchwalona w wysokości 5,97 zł/ha (pkt 8 załącznika do uchwały), a więc w wysokości wyższej niż stawka maksymalna wynikająca z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2022 r. - tj. 5,79 zł/ha. W związku z powyższym przedmiotowa stawka, uchwalona przez Radę Miasta Knurów w dniu 16 listopada 2022 r., przekroczyła maksymalną stawkę podatku określoną w w/w obwieszczeniu Ministra Finansów.

W związku z faktem, iż w dniu 22 grudnia 2022 r. upłynął termin do przeprowadzenia badania nadzorczego przedmiotowej uchwały przez Regionalną Izbę Obrachunkową i orzeczenia o jej nieważności w części dotyczącej przedmiotowej stawki, koniecznym stało się wystąpienie ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w celu stwierdzenia nieważności tej stawki na podstawie art. 93 u.s.g.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej – art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm. – p.p.s.a.).

Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., wydany zostanie z rażącym naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części.

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały w świetle powołanych wyżej kryteriów uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 147 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy.

Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.).

Brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102).

Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie m.in. art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) u.p.o.l. Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: od gruntów (...) pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych – 5,79 zł od 1 ha powierzchni.

Jest to kwota podana zgodnie z pkt 1 lit. a tiret drugie obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2022 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2023 (M.P.2022.731).

Zatem uchwalona przez organ stanowiący stawka podatku od gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych w wysokości 5,97 zł/1 ha przekroczyła maksymalną stawkę podatku określoną w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2022 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2023, co stanowi istotne naruszenie prawa i uprawnia do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części.

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 p.p.s.a., stwierdził nieważność pkt 8 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, gdyż zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Wprawdzie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, niemniej pełnomocnik skarżącej nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, a przepis art. 210 § 2 p.p.s.a. nie może mieć zastosowania, ponieważ strona jest reprezentowana przez radcę prawnego