Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 606/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 110s, art. 110r, art. 110u § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 0601-IEE.7192.112.2023.7 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 27 kwietnia 2023 r., znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.52 o oddaleniu skargi J. K. z 13 kwietnia 2023 r. na przeprowadzenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej zabudowanej – działki ewidencyjnej nr [...], położonej w L. przy ul. [...] o powierzchni 0,1649 ha i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Jak wynika z jego uzasadnienia, organ egzekucyjny prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:

• [...] wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie,

• [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim.

W toku tego postępowania, organ egzekucyjny dokonał w dniu 2 marca 2021 r. zajęcia opisanej wyżej nieruchomości oraz wezwał skarżącą do zapłaty należności pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (doręczono 24 marca 2021 r.).

Wobec bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu, organ egzekucyjny przystąpił do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. W tym celu, postanowieniem z 24 października 2022 r. powołał rzeczoznawcę majątkowego do oszacowania jej wartości rynkowej. Następnie w uzgodnionym ze skarżącą terminie – 16 lutego 2023 r., z udziałem rzeczoznawcy majątkowego oraz w jej obecności przeprowadzono oględziny nieruchomości, z których to czynności sporządzono protokół. Rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy z wyceny, określając jej wartość rynkową nieruchomości na 1.841.000 zł, w tym wartość gruntu – 577.150 zł, wartość obiektów budowlanych (budynek mieszkalny z przyłączami) – 1.263.850 zł. Zawiadomieniem z 27 lutego 2023 r. organ egzekucyjny poinformował skarżącą, że

6 kwietnia 2023 r. zostanie dokonany opis i oszacowanie wartości nieruchomości,

z pouczeniem o prawie do złożenia w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu

i oszacowania wartości nieruchomości zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jednocześnie wezwał także przez obwieszczenie publiczne, wywieszone na tablicy ogłoszeń Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie oraz Urzędu [...] uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości przeprowadzone zostały 6 kwietnia 2023 r. poprzez sporządzenie, odczytanie i podpisanie przez obecnych uczestników protokołu. Organ egzekucyjny wartość przedmiotowej nieruchomości określił na łączną kwotę 1.841.000 zł. Integralną część protokołu opisu i oszacowania stanowił operat szacunkowy wyceny nieruchomości z 16 lutego 2023 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego.

W toku egzekucji z nieruchomości skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wiele pism, kwestionując jej prowadzenie. Między innymi, pismami z 13 kwietnia 2023 r. (z datą wpływu do organu egzekucyjnego – 17 kwietnia 2023 r.) skierowanymi do Dyrektora izby Administracji Skarbowej w Lublinie, a zatytułowanymi:

• "Zarzuty co do przeprowadzenia opisu i oszacowania obwieszczenia do przeprowadzenia opisu i oszacowania w dniu 6 kwietnia 2023 r.",

• "Skarga co do przeprowadzenia opisu i oszacowania obwieszczenia do przeprowadzenia opisu i oszacowania w dniu 6 kwietnia 2023 r.",

, w których zakwestionowała protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 6 kwietnia 2023 r. oraz samą czynność opisu i oszacowania. W obydwu pismach zarzuciła brak prawidłowego tytułu wykonawczego, brak uprawnienia organu do dokonania czynności, brak przeprowadzenia prawidłowych oględzin działki, brak przeprowadzenia prawidłowego opisu i oszacowania nieruchomości, co doprowadziło do zaniżenia wyceny. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie czynności egzekucyjnych

i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie zaznaczyła, że dodatkowe zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości oraz operatu szacunkowego zostaną złożone w ustawowym 14-dniowym terminie.

Pismem z 20 kwietnia 2023 r. (z datą wpływu do organu egzekucyjnego - 24 kwietnia 2023 r.) skarżąca złożyła "Zarzuty co do opisu i oszacowania nieruchomości dokonanego 6 kwietnia 2023 r. oraz co do operatu szacunkowego z dnia 16 lutego 2023 r.", zwracając się o ponowne dokonanie czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz doręczenie poprawnego operatu szacunkowego. Powtórzyła swoje zastrzeżenia zgłoszone m.in. w pismach z 13 kwietnia 2023 r. Dodatkowo podniosła zarzut znacznego zaniżenia wartości rynkowej nieruchomości.

Przy piśmie z 21 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie skargę z 13 kwietnia 2023 r. przekazał organowi egzekucyjnemu do rozpatrzenia w toku prowadzonego postępowania w sprawie zarzutów.

Postanowieniem z 27 kwietnia 2023 r. organ egzekucyjny uznał zarzuty z 20 kwietnia 2023 r. do opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej zabudowanej – działki ewidencyjnej nr [...] za nieuzasadnione, natomiast powyższe pisma z 13 kwietnia 2023 r., zatytułowane "Zarzuty (..,) i Skarga (,..)" zakwalifikował jako skargę na czynności egzekucyjne: przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz skargę na czynności egzekucyjne – obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a także jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie organ egzekucyjny wydał odrębne postanowienia

z dnia:

• 27 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.52, którym na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) oddalił skargę na przeprowadzenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości,

• 27 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.53, którym na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne: obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości,

• z 4 maja 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.56, którym na podstawie art. 59 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie,

• z 6 czerwca 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.84, którym na podstawie art. 59 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego

w Grodzisku Mazowieckim.

W zażaleniu na postanowienie znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.52 o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne w postaci opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżąca ponownie zarzuciła, że zostały one dokonane pomimo braku prawidłowego tytułu wykonawczego, braku uprawnienia organu do dokonania czynności oraz podniosła brak przeprowadzenia prawidłowego opisu i oszacowania działki. Na tej podstawie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie podkreślił, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 54 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji,

a oddalające skargę na przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości wyjaśniając, że procedura egzekucji z nieruchomości została uregulowana w u.p.e.a.

w art. 110 - 115g, zawartych w Dziale II, Rozdział 7, 8 i 9. Przepis art. 110u § 1 u.p.e.a. reguluje środek zaskarżenia, jakimi są zarzuty do opisu i oszacowania, przysługujące wszystkim uczestnikom postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ustawodawca ściśle określił tu termin (14 dni) i formę (zarzuty), w jakiej mogą być kwestionowane czynności opisu

i oszacowania wartości nieruchomości. W ramach tego środka prawnego mogą być więc kwestionowane wszystkie czynności organu egzekucyjnego, podejmowane

w procesie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, z którymi uczestnicy postępowania się nie zgadzają bądź mają do nich jakiekolwiek zastrzeżenia. Innych środków zaskarżenia, bowiem (poza uregulowaniem art. 110n § 4 u.p.e.a., nie mającym zastosowania w sprawie) w przepisach art. 110m – 110u u.p.e.a., dotyczących opisu

i oszacowania wartości nieruchomości nie przewidziano.

Proces opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz poszczególne czynności organu egzekucyjnego podejmowane na tym etapie egzekucji

z nieruchomości nie stanowią jednak – jak przyjął to w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny – czynności egzekucyjnych w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a.,

w myśl którego czynnością egzekucyjną są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Są to zatem konkretne czynności faktyczne (wykonawcza) organu,

w wyniku których jest stosowany lub realizowany środek egzekucyjny. Taką czynnością egzekucyjną w egzekucji z nieruchomości jest wyłącznie zajęcie nieruchomości (zastosowanie środka egzekucyjnego) oraz podział kwoty uzyskanej z egzekucji (realizacja środka egzekucyjnego). I tylko te czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w toku egzekucji z nieruchomości mogą być zaskarżone skargą na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a.

Powołując się na wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, organ odwoławczy wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie egzekucyjnej. Nie będzie ona przysługiwać w sytuacjach, gdy u.p.e.a. przewiduje wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji pism skarżącej z 13 kwietnia 2023 r. ,,Zarzuty (...) i Skarga (...)", m.in. jako skargi na czynności egzekucyjne: przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości i niewłaściwie rozpatrzył je w trybie art. 54 u.p.e.a., wydając postanowienie o oddaleniu skargi. Jak wynika z akt sprawy, zarówno tytuł, jak i treść pism wskazuje, że dotyczą one opisu i oszacowania wartości nieruchomości dokonanego przez organ egzekucyjny 6 kwietnia 2023 r. W ich treści skarżąca odnosiła się i kwestionowała czynności podejmowane przez organ egzekucyjny na tym etapie egzekucji z nieruchomości, a mianowicie oględziny nieruchomości, obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skoro złożyła je w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania, o czym stanowi art. 110u u.p.e.a., to pisma te należało potraktować jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, gdyż innych środków zaskarżenia – poza zarzutami – co do tych czynności nie przewidziano w u.p.e.a.

Ze wskazanych wyżej powodów, zdaniem organu odwoławczego, koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia z 27 kwietnia 2023 r. znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.52, oddalającego skargę na czynności egzekucyjne i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem ponownego rozpatrzenia pism skarżącej z 13 kwietnia 2023 r. "Zarzuty (...) i Skarga (...)" jako zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, łącznie z zarzutami zgłoszonymi pismem z 20 kwietnia 2023 r. w tym samym przedmiocie, w trybie art. 110 u u.p.e.a.

Organ odwoławczy zaznaczył, że wielość wnoszonych przez skarżącą pism, różnie tytułowanych i w różnych datach, odnoszących się jednak do poszczególnych czynności opisu i oszacowania, a w zasadzie powielanych co do treści i żądań, nie może prowadzić w tej sprawie do wywołania skutku w postaci wszczęcia kilku postępowań administracyjnych, rozstrzygających odrębnie i w ramach różnych środków zaskarżenia poszczególne kwestie (czynności) opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Proces opisu i oszacowania wartości nieruchomości i podejmowane

w jego ramach czynności podlegają zaskarżeniu w trybie zarzutów na podstawie art. 110u u.p.e.a. O tym też środku zaskarżenia i terminie jego wnoszenia skarżąca była prawidłowo pouczona przez organ egzekucyjny zarówno w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania, jak i w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

W skardze do Sądu skarżąca – wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego – zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu jest błędne, gdyż po uchyleniu postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2023 r. znak: 0610- SEE-2.7113.49.2023.52 postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów należało umorzyć w całości, a nie przekazywać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W jej ocenie wynika to z faktu wydania przez NSA

w Warszawie wyroków z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawach: III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272722 oraz III FSK 1273/22, gdyż na ich mocy odpadła materialna podstawia wystawienia tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wyraził też stanowisko, że w sytuacji, gdy wskazane przez skarżącą wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272/22 oraz III FSK 1273/2 zostały wydane w dniu 9 sierpnia 2023 r., a więc po dacie wydania zaskarżonego postanowienia (3 sierpnia 2023 r.), okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2023 r. znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.52, uchylające w całości postanowienie organu egzekucyjnego z 27 kwietnia 2023 r., znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.52 o oddaleniu skargi J. K. z 13 kwietnia 2023 r. na przeprowadzenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej

i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Procedura egzekucji z nieruchomości została uregulowana w u.p.e.a. w art. 110 – 115g, zawartych w Dziale II, Rozdziały 7, 8 i 9. Do egzekucji administracyjnej

z nieruchomości organ egzekucyjny przystępuje przez zajęcie nieruchomości. Zajęcie zaś następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110c § 1 i § 2 u.p.e.a.). Po upływie terminu określonego w wezwaniu zobowiązanego do zapłaty dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonuje opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości w celu jej sprzedaży licytacyjnej, prowadzącej do realizacji egzekwowanych należności.

Egzekucja z nieruchomości składa się z kilku odrębnych, kolejno po sobie następujących etapów: zajęcia nieruchomości, opisu i oszacowania wartości nieruchomości, sprzedaży licytacyjnej zakończonej postanowieniem organu egzekucyjnego co do przybicia, a następnie przyznaniem własności i podziałem sumy uzyskanej z egzekucji. Na poszczególnych etapach egzekucji z nieruchomości organ egzekucyjny podejmuje szereg czynności zarówno technicznych, jak i procesowych wymaganych ustawą. Na każdym z poszczególnych etapów tej egzekucji, uczestnikom postępowania przysługują też różnorodne środki ochrony prawnej, które ustawodawca wyraźnie w ustawie egzekucyjnej określił co do ich formy oraz terminu wnoszenia,

w ramach których może być kwestionowana prowadzona egzekucja z nieruchomości

i podejmowane w jej toku przez organ egzekucyjny czynności. Jednym z etapów egzekucji z nieruchomości jest opis i oszacowanie wartości nieruchomości. W tej fazie organ egzekucyjny ustala stan faktyczny i prawny zajętej nieruchomości, wyznacza rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach o gospodarce nieruchomościami do wyceny zajętej nieruchomości (art. 110s u.p.e.a), przeprowadza oględziny nieruchomości, zawiadamia znanych mu uczestników postępowania

o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a także poprzez obwieszczenie publiczne wywieszone w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego wzywa uczestników, o których nie ma wiadomości, oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa (art. 110o u.p.e.a.), dokonuje opisu

i oszacowania wartości nieruchomości w formie protokołu (art. 110 r u.p.e.a.).

Opis i oszacowanie wartości nieruchomości to proces składający się z szeregu różnych czynności organu egzekucyjnego. Efektem końcowym tych czynności jest protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Podpisanie protokołu stanowi

o ukończeniu procesu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Z kolei art. 110u § 1 u.p.e.a. reguluje środek zaskarżenia, jakim są zarzuty do opisu i oszacowania, które przysługują wszystkim uczestnikom postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ustawodawca ściśle określił tu termin (14 dni) i formę (zarzuty), w jakiej mogą być kwestionowane czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ramach tego środka prawnego można więc kwestionować wszystkie czynności organu egzekucyjnego podejmowane w procesie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, z którymi uczestnicy postępowania się nie zgadzają bądź mają do nich jakiekolwiek zastrzeżenia. Innych środków zaskarżenia, bowiem (poza uregulowaniem art. 110n § 4 u.p.e.a., nie mającym zastosowania w sprawie) w przepisach art. 110m - 110u u.p.e.a., dotyczących opisu

i oszacowania wartości nieruchomości nie przewidziano.

W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynnością egzekucyjną są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Są to zatem konkretne czynności faktyczne (wykonawcze) organu, w wyniku których jest stosowany lub realizowany środek egzekucyjny. Taką czynnością egzekucyjną w egzekucji z nieruchomości jest wyłącznie zajęcie nieruchomości (zastosowanie środka egzekucyjnego) oraz podział kwoty uzyskanej

z egzekucji (realizacja środka egzekucyjnego). I tylko te czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w toku egzekucji z nieruchomości mogą być zaskarżone skargą na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a.

Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że proces opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz poszczególne czynności organu egzekucyjnego podejmowane na etapie egzekucji z nieruchomości, nie stanowią – wbrew temu, co przyjął organ egzekucyjny – czynności egzekucyjnych w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a.

Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny

w toku całego postępowania (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 749/13). Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia. Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Zasada niekonkurencyjności środków w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej.

Wobec powyższego, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji pism skarżącej z 13 kwietnia 2023 r. "Zarzuty (...) i Skarga (...)", m.in. jako skargi na czynności egzekucyjne: przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości i niewłaściwie rozpatrzył je w trybie art. 54 u.p.e.a., wydając postanowienie o oddaleniu skargi.

Z treści tych pism wynika bowiem, że zarzuty skarżącej dotyczyły wprost opisu

i oszacowania wartości nieruchomości dokonanego przez organ egzekucyjny w dniu

6 kwietnia 2023 r. W ich treści odnosiła się ona i kwestionowała czynności podejmowane przez organ egzekucyjny, a mianowicie oględziny nieruchomości, obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, protokół opisu

i oszacowania. Ponadto pisma te skarżąca złożyła w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania na podstawie art. 110u u.p.e.a. W konsekwencji należało je zatem potraktować jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, gdyż innych środków zaskarżenia – poza zarzutami – u.p.e.a. co do tych czynności nie przewiduje.

Z tych też powodów zaskarżone rozstrzygnięcie, uchylające postanowienie organu egzekucyjnego i nakazanie rozpatrzenia pism skarżącej z 13 kwietnia 2023 r. ,,Zarzuty (...) i Skarga (...)" jako zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, łącznie z zarzutami zgłoszonymi pismem z 20 kwietnia 2023 r. w tym przedmiocie, było całkowicie zasadne.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wielość wnoszonych przez skarżącą pism, różnie tytułowanych i pochodzących z różnych data, odnoszących się jednak do poszczególnych czynności opisu i oszacowania,

a w zasadzie powielanych co do treści i żądań – nie może prowadzić w tej sprawie do wywołania skutku w postaci wszczęcia kilku postępowań administracyjnych, rozstrzygających odrębnie i w ramach różnych środków zaskarżenia poszczególne kwestie (czynności) opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Proces opisu

i oszacowania wartości nieruchomości, a także podejmowane w jego ramach czynności podlegają zaskarżeniu w trybie zarzutów na podstawie art. 110u u.p.e.a. O tym też środku zaskarżenia i terminie jego wnoszenia skarżąca była prawidłowo pouczona przez organ egzekucyjny zarówno w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania, jak i w późniejszym protokole sporządzonych z tych czynności.

W ocenie Sądu bez znaczenia i wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia pozostaje powoływany przez skarżącą fakt wydania przez NSA w Warszawie w dniu 9 sierpnia 2023 r. wyroków w sprawach o sygn. akt: III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272/22 oraz III FSK 1273/22, a to z tego względu, że okoliczności te zaistniały już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia (3 sierpnia 2023 r.) i nie mogły być w tej dacie znane zarówno organom, jak i samej skarżącej.

Ubocznie należy wskazać, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, że organ egzekucyjny w dniu 28 sierpnia 2023 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy zarzutów, wydał w tym przedmiocie postanowienie nr 0610-SEE-2.7113.49.2023.118, uznając za uzasadnione zgłoszone przez skarżącą zarzuty oraz uchylił czynność opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że organ odwoławczy po uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego, oddalającego skargę na czynności egzekucyjne winien umorzyć w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne. Rozstrzygnięcie

w sprawie zarzutów odnosi się bowiem wyłącznie do prawidłowości przeprowadzenia czynności podjętych na etapie opisu i oszacowania wartości nieruchomości i wywiera skutki w zakresie prowadzonej w tym przedmiocie egzekucji.

Z tych wszystkich względów, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.