Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 269/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 512,82 zł (słownie: pięćset dwanaście złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

(...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.

z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.

z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...), umarzającą postępowanie

w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach, na nieruchomości położonej w L. przy ul. S. (...), dz. nr (...), obręb (...)

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w związku z wnioskiem B. B., właścicielki nieruchomości przy ul. S. 7 w L., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wszczął postępowanie administracyjne

w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach, na nieruchomości położonej w L.przy ul. S. (...), dz. nr (...) obręb(...). We wniosku o wszczęcie postępowania podano, że wskazana rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną prowadzona jest: bez pozwolenia, w sposób zagrażający życiu i zdrowiu wnioskodawczyni, a nadto inwestor dokonał rozbiórki ogniomuru na długości 8 m i niszczy pokrycie dachowe należące do wnioskodawczyni. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała na brak tablicy budowy.

W toku postępowania organ I instancji ustalił na podstawie oględzin oraz dowodów z dokumentów, że na terenie przedmiotowej działki realizowana jest na podstawie pozwolenia na budowę rozbudowa budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną (decyzja Starosty L. o pozwoleniu na budowę z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) wydana na rzecz T. S.). Przeprowadzone

w dniach 17 grudnia 2015 r. i 12 stycznia 2016 r. oględziny (w toku których sporządzono również dokumentację zdjęciową) nie potwierdziły zarzutów wnioskodawczyni - inwestycja realizowana jest w sposób legalny, zgodny

z zatwierdzonym projektem, nie stwierdzono niszczenia dachu wnioskodawczyni, ani magazynowania materiałów budowlanych na sąsiadujących dachach, w tym na dachu wnioskodawczyni. Według wyjaśnień inwestora, kierownika budowy, pomiędzy budynkami nr (...) i (...) przy ul. S. w L., nigdy nie istniał ogniomur, co potwierdza również treść archiwalnego projektu budowlanego ww. budynków z 1978 r.

Wnioskodawczyni w toku postępowania podniosła, iż na skutek prowadzenia przez inwestora ww. robót budowlanych, na jej nieruchomości zalega pianka poliuretanowa, a woda z dachu inwestora zalewa ścianę jej budynku i niszczy drzwi wejściowe. Organ I instancji przeprowadził zatem kontrolę inwestycji w dniu 28 stycznia 2016 r., która nie potwierdziła żadnego ze stawianych zarzutów - nie stwierdzono żadnych porozrzucanych materiałów budowlanych, w szczególności w pobliżu posesji wnioskodawczyni. Następnie w dniu 1 lutego 2016 r. organ I instancji przeprowadził ponowną kontrolę w czasie opadów deszczu, w toku której nie stwierdzono zalewania posesji wnioskodawczyni wodą opadową z dachu budynku inwestora. Nadto, wnioskodawczyni poproszona przez kontrolujących o wskazanie miejsca zalewania, odmówiła udziału w kontroli.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L.powołaną decyzją z dnia (...) sierpnia 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach.

Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez B. B. odwołania (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotem postępowania jest wykonanie robót budowlanych dotyczących rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. Zgodnie

z tak określonym przedmiotem postępowania, kwestią niezbędną do ustalenia w toku postępowania była kwestia zgodności z prawem wykonywanych robót budowlanych, wymagająca przeprowadzenia w tym kierunku stosownego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy ocenił istniejący materiał dowodowy jako wystarczający do zajęcia stanowiska w sprawie i podjęcia rozstrzygnięcia.

Za okoliczność niesporną w niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał legalność realizowanych robót budowlanych. Przedmiotowa inwestycja realizowana jest na podstawie decyzji Starosty L. o pozwoleniu na budowę z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...), wydanej na rzecz T. S.. Obowiązkiem organu I instancji było zatem ustalenie, głównie w kontekście zarzutów skarżącej, czy wskazane roboty realizowane są w zgodzie z pozwoleniem na budowę, czy nie dopuszczono się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu lub od przepisów.

Organ I instancji, zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni, uzupełnianym w toku postępowania, dokonał sprawdzenia: zgodności wykonywanych robót z treścią udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, jak również prawidłowości ich prowadzenia w kontekście ewentualnego zalewania nieruchomości wnioskodawczyni i zaśmiecania materiałami budowlanymi, rozebrania ogniomuru, składowania na dachu wnioskodawczyni materiałów budowlanych.

Zdaniem organu odwoławczego kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można prawa i obowiązki stron.

W ocenie organu odwoławczego, postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzono w sposób prawidłowy, gdyż organ orzekający wyjaśnił stan faktyczny sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia.

W ocenie organu II instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, ustalenia poczynione na jego podstawie są jednoznaczne, nie występują w sprawie wątpliwości wymagające uzupełnienia dowodów. W szczególności organ I instancji w sposób rzetelny i szczegółowy wyjaśnił każdy z podnoszonych przez skarżącą zarzutów. Inwestor realizuje rozbudowę istniejącego budynku na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym w toku postępowania nie stwierdzono, aby roboty te realizowane były w sposób sprzeczny z warunkami tego pozwolenia, czy też z przepisami prawa. Kilkukrotnie realizowane oględziny nieruchomości inwestora nie wykazały zasadności żadnego

z zarzutów podnoszonych przez wnioskodawczynię. Również z projektu budowlanego, na podstawie którego realizowano budynki, między innymi inwestora

i wnioskodawczyni, wynika, iż nie przewidywał on ogniomuru. Wnioskodawczyni, poza podnoszeniem kolejnych gołosłownych zarzutów związanych z prawidłowością realizacji przedmiotowej rozbudowy, nie przedłożyła żadnego dowodu przeciwnego, mogącego poddać w wątpliwość naoczne ustalenia dokonane przez organ I instancji w toku postępowania. Z tej to przyczyny formułowane w treści odwołania wnioski dowodowe, należy uznać za powoływane jedynie dla zwłoki w zakończeniu postępowania

w sprawie. Nadto, wnioski te służą w zasadzie wykazaniu jedynie okoliczności niemających znaczenia dla charakteru rozstrzygnięcia, albowiem nadal brak będzie

w sprawie okoliczności wskazujących na konieczność interwencji organów nadzoru budowlanego. Interwencja taka byłaby możliwa w stosunku do robót budowlanych wykonywanych w sposób legalny (na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę) jedynie w przypadku wystąpienia co najmniej jednej z okoliczności wskazanej w treści art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego, czyli prowadzenia robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń

i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub

w przepisach. Żadna z tych okoliczności nie znalazła potwierdzenia w istniejących dowodach. Faktem natomiast pozostaje wyraźnie manifestowana przez wnioskodawczynię zasadnicza niezgoda na realizację przedmiotowej inwestycji. Jednak dopóki pozwolenie na budowę funkcjonuje w obrocie prawnym, a inwestor realizuje roboty budowlane w sposób nieodbiegający w sposób istotny od zatwierdzonego projektu, organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do kwestionowania ich prawidłowości.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że dnia 19 stycznia 2018 roku inwestor – T.S. złożył w organie nadzoru budowlanego I stopnia zawiadomienie

o zakończeniu rozbudowy budynku mieszkalno - usługowego zlokalizowanego na działce nr(...)obr. (...) w L. Do zawiadomienia załączono dokumenty wymagane przepisami art. 57 Prawa budowlanego. PINB w L. na podstawie przedłożonych dokumentów ustalił, że: charakterystyczne parametry rozbudowanej części budynku inwestora takie jak usytuowanie rozbudowy na działce inwestora, kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość czy szerokość obiektu budowlanego są zgodne z projektem budowlanym; w trakcie robót nie dokonano istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego; roboty wykonane zostały zgodnie z przepisami. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Skoro okoliczności sprawy ustalone na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego wskazują na prawidłowość wykonanych robót budowlanych, jedyną możliwą formą zakończenia postępowania w sprawie jest jego umorzenie.

Nie godząc się z przytoczoną decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła B. B..

W skardze skarżąca wskazała, że posiada dokumentację wskazującą na to, że ogniomur był zaprojektowany, a z dziennika budowy z dnia 30 sierpnia 1979 r. wynika, że został wykonany. W skardze skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Skarżąca podkreśla również, że ściany rozbudowy budynku znajdują się tylko

i wyłącznie na nieruchomości należącej do inwestora. B. B. wyjaśnia, że nie przedłożyła wskazanych dowodów do czasu wydania decyzji, gdyż miała za mało czasu, ponieważ na opinie kompetentnych rzeczoznawców trzeba zaczekać dłużej niż 30 dni. Ponadto skarżąca wskazuje, że nie została poinformowana o sporządzeniu drugiego projektu budowlanego oraz wydaniu drugiej decyzji o pozwoleniu na budowę

z 2016 r. W ocenie skarżącej powyższa decyzja jest nieważna i wnosi o rozbiórkę wadliwej rozbudowy, która w niekorzystny sposób rzutuje na sąsiadujące z nią nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu

w dniu 6 sierpnia 2019 r. skarżąca złożyła pismo procesowe wraz z dokumentami dodatkowymi. W piśmie wniosła o zwrot kosztów poniesionych w sprawie oraz wskazała, że w wyniku rozbudowy budynku przy ul. S. (...)powstały pękające ściany w jej nieruchomości, niedrożność kominów, przesunięcie nieruchomości

z S. (...) na S. (...), zalewanie z rozebranego ogniomuru nieruchomości. Niewłaściwie jest wykonywane odprowadzanie wód opadowych z S. (...) oraz niszczeniu ulegają drzwi wejściowe skarżącej. Ponadto skarżąca podkreśliła, że wykonano dach dwuspadowy, a w projekcie określono dach jednospadowy. W ocenie skarżącej rozbudowa jest wykonana niezgodnie z projektem budowlanym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne prawne:

Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym

w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio -

w całości lub części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji

z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta narusza prawo w sposób, który obliguje Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu była opisana we wstępie decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego

2019 r. (Nr (...)) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia (...) listopada 2018 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych

w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach, na nieruchomości położonej w L. przy ul. S. (...), działka nr (...), obręb (...).

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja powiatowego organu nadzoru budowlanego były procesową konsekwencją prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 314/17), uchylającego wydaną wcześniej w tej sprawie decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2017 r. Nr (...)oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia

(...) sierpnia 2016 r. (znak: (...)) orzekająca o umorzeniu postępowania

w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną.

W uzasadnieniu wyroku Sąd w składzie wówczas orzekającym zakwestionował prawidłowość przyjętych przez organy w postępowaniu instancyjnym ustaleń faktycznych, szczegółowo opisując stwierdzone naruszenia postępowania dowodowego i konkretyzując czynności niezbędne dla zagwarantowania legalności podejmowanego w rozpoznawanej sprawie orzeczenia, niezależnie od sposobu jej zakończenia. Sąd

w uzasadnieniu poprzednio wydanego w sprawie wyroku zwrócił uwagę na zbyt ogólnikowe stwierdzenia zawarte w protokołach oględzin przedmiotowej nieruchomości uznając, że "nie mogą stanowić podstawy do udowodnienia tego, że roboty budowlane prowadzone są bez istotnych odstępstw od projektu budowlanego". Wskazał też, że organy nie zebrały takiego materiału dowodowego, który pozwoliłby na porównanie treści projektu budowlanego i efektów zrealizowanych robót budowlanych, a w aktach sprawy nie ma nawet jednego szkicu obrazującego wykonane roboty budowlane

w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto organy nie przeprowadziły dowodu z dziennika budowy i nie podjęły żadnych czynności stosownie do zarzutu B. B. dotyczącego rozebrania przez inwestora ogniomuru.

Sąd wówczas orzekający w uzasadnieniu wyroku zauważył tez dodatkowo, że

w aktach sprawy znajduje się jedynie nieuwierzytelniona fotokopia fragmentów dokumentacji związanej z budową budynku, który inwestor rozbudował.

Następnie wyjaśnił, że: "zdaniem Sądu wobec zarzutów skarżącej zmierzających do wykazania istnienia ogniomuru należałoby dokumenty dotyczące budowy budynków skarżącej i inwestora (projekt budowlany, dzienniki budowy) pozyskać do akt administracyjnych sprawy (ewentualnie ich uwierzytelnione kopie) i wyjaśnić precyzyjnie, gdzie według skarżącej znajdować miał się ogniomur i wówczas ocenić, czy doszło do zmiany substancji budynku skarżącej na skutek wykonania robót budowlanych przez inwestora. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę podnoszony przez skarżącą problem ogniomuru, organy nadzoru budowlanego powinny ustalić precyzyjnie, czy istotnie rozbudowaną część nieruchomości skarżącego posadowiono bez ingerencji w nieruchomość skarżącej. Istotne jednak, w kontekście zarzutów skarżącej, byłoby również sięgnięcie do dokumentów obrazujących geodezyjne wyznaczenie rozbudowy w terenie (zob. art. 43 pr. bud.)."

W konkluzji rozważań Sąd stwierdził, że zebrany na ówczesnym etapie postępowania materiał dowodowy nie uprawniał do wydania decyzji na podstawie

art. 105 § 1 kpa, który ma zastosowanie wówczas, gdy w aktualnych warunkach prawnych brak jest sprawy administracyjnej jako przedmiotu postępowania.

W zakończeniu uzasadnienia Sąd formułując zalecenia wskazał, że w dalszym postępowaniu organy powinny podjąć działania, które umożliwiają ustalenie stanu faktycznego sprawy w sposób wymagany zasadami postępowania dowodowego,

a ponadto rozpoznać zarzuty skarżącej, oceniając możliwość stwierdzenia niezgodności inwestycji z projektem budowlanym lub przepisami prawa, czy tez prowadzenia robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Sąd podkreślił przy tym, że ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego powinny być przedstawione w uzasadnieniu decyzji, zawierającym wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

W okolicznościach zaistniałych w sprawie Sąd w składzie obecnie orzekającym zobowiązany był uwzględnić w toku podejmowanych czynności rozpoznawczych przepis art. 153 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W judykaturze administracyjnej przyjęto w sposób nie budzący kontrowersji, że przywołany powyżej przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej

w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane, a obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko

w przypadku zmiany stanu prawnego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (np. wyroki: WSA w Olsztynie

z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09; WSA w Krakowie z dnia

14 czerwca 2019 r.; sygn. akt II SA/Kr 194/19, Lex nr 2693954; WSA w Bydgoszczy

z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 275/19, Lex 2699654; WSA w Łodzi z dnia

11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 288/19, Lex nr 2700382).

Podkreślono też w orzecznictwie, że związanie ocena prawną oznacza, że skutki wydanego orzeczenia obejmują nie tylko postępowanie, w którym wydane zostało orzeczenie sądu, ale także przyszłe postępowania – zarówno administracyjne, jak

i sądowoadministracyjne – prowadzone w ramach tej samej sprawy administracyjnej (np. wyrok: WSA w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 249/19, Lex nr 2689117; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt

II SA/Go 273/19, Lex nr 2688732).

Jednocześnie rozważając istotę pojęcia "ocena prawna" sądy administracyjne

w orzecznictwie sprawowanym w odniesieniu do art. 153 powoływanej ustawy procesowej, uznały, że w pojęciu tym mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w danej sprawie. Ocena prawna dokonana przez sąd może dotyczyć ujawnionych

w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego,

w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie ocena prawną i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postepowania powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Natomiast kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wymaga przede wszystkim oceny tego, czy organ podporządkował się konkretnym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to pierwszorzędne kryterium legalności ponownie wydanej decyzji. Niezmiennie też prezentowany był pogląd, zgodnie z którym istotą omawianej zasady "związania ocena prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego (np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 311/15, CBOSA; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 368/19, lex nr 2698371).

Istotne też jest, że nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumpcji prawa, a zatem i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa, a nawet braku akceptacji dla oceny sądu, czy też niezgodności tej oceny

z prawem obowiązującym, zaopatrywania prawne i wskazania sądu mają moc wiążącą do czasu ewentualnego wzruszenia wyroku w dowolnym trybie (np. wyroki: WSA

w Białymstoku z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 470/08; WSA w Krakowie z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 194/19, Lex nr 2693954).

W tak określonych warunkach prawnych Sąd w składzie obecnie orzekającym

w sprawie uznał, że nie zachodzą w niej przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 314/17), bowiem wyrok jest prawomocny, zatem nie został wzruszony w trybie przewidzianym prawem, ani nie nastąpiła istotna dla rozstrzygnięcia sprawy zmiana stanu prawnego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem kryterium ustawowego oraz reguł wypracowanych poprzez stanowisko judykatury administracyjnej, Sąd stwierdził, że ponowie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego właściwe instancyjnie nie zastosowały się do wskazań Sądu zawartych w powołanym powyżej wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r.

Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że po przekazaniu przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 8 maja

2018 r. (data doręczenia – 11 maja 2018 r.) akt sprawy wraz z kopią prawomocnego wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w L. mimo wydania decyzji

w dniu (...) listopada 2018 r., po interwencji skarżącej, ograniczył swoje czynności do włączenia do materiału sprawy w dniu 16 lipca 2018 r. złożonego przez inwestora – T. S. zawiadomienia o zakończeniu budowy – rozbudowy istniejącego budynku mieszkalno-usługowego, położonego przy ul. W. S. (...)

w L. (działka nr (...)) wraz z informacją o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu, oświadczeniem kierownika budowy o zakończeniu budowy obiektu budowlanego ze wskazaniem wprowadzonych zmian oraz rysunkiem rzutu drugiego piętra.

Organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnej czynności dowodowej wskazanej przez Sąd w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r. z jednoczesnym odniesieniem ich do zasad postępowania wyjaśniającego zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Czynności te zostały konkretnie określone, przy czym Sąd wyjaśnił wówczas powody uznania ich za niezbędne oraz przedstawił rozważania dotyczące tego, jakie ewentualnie ustalenia mogą być poprzez te czynności dokonane.

Materiał sprawy uprawnia do stwierdzenia, że te wskazania Sądu w tym zakresie, przywołane też wcześniej w uzasadnieniu zostały zignorowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., a także organ odwoławczy, który zaakceptował orzeczenie organu pierwszej instancji, ocenę przyjętą w sprawie przez ten organ oraz sposób jego działania.

W uzasadnieniach decyzji podjętych w toku postępowania instancyjnego organy powołują się na zawiadomienie inwestora o zakończeniu przedmiotowej budowy, z dnia 19 stycznia 2018 r. przyjęte bez sprzeciwu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., a w tym kontekście na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, czy też przyjęte bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy, eliminują możliwość prowadzenia postępowania naprawczego, ponieważ stanowią formę potwierdzenia legalności obiektu budowlanego.

W uznaniu Sądu rozpoznającego sprawę w tych stwierdzeniach organów orzekających zawarta jest sugestia zmiany stanu faktycznego, postrzegana jako przesłanka wyłączająca zasadę związania ocenę prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z wyroku poprzednio wydanego w sprawie.

Zdaniem Sądu tak odczytanej sugestii w okolicznościach tej sprawy nie można zaakceptować.

Sąd nie podziela też oceny organów właściwych instancyjnie, wyprowadzonej

z powyżej opisanego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanego

w wyrokach powołanych w uzasadnieniach decyzji zaskarżonej oraz decyzji je poprzedzającej.

Stanowisko judykatury administracyjnej dotyczące wzajemnej relacji postępowania naprawczego lub legalizacyjnego i skutecznego zawiadomienia

o zakończeniu budowy lub decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest Sądowi obecnie orzekającemu w sprawie znane. Zdaniem Sądu nie zasługuje ono na bezwzględną akceptację, a możliwość wykorzystania go w konkretnej sprawie warunkują – zdaniem Sądu istniejące w niej okoliczności faktyczne i prawne.

Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane w uzasadnieniach decyzji zaskarżonej i decyzji pierwszoinstancyjnej wydane zostały w odmiennych od istniejącego w rozpoznawanej sprawie stanach faktycznych. Różni je bowiem to, że w niniejszej sprawie postępowanie naprawcze zostało wszczęte przed dokonaniem przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i w tej dacie nie było prawomocnie zakończone. W sprawach, w których zostały wydane wyroki powoływane przez organy, postępowanie naprawcze (legalizacyjne) nie zostało wszczęte ze względu na istnienie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie albo przyjęte bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu budowy.

W dniu, w którym w rozpoznawanej sprawie inwestor – T. S. zawiadomił powiatowy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy tj. w dniu 19 stycznia 2018 r. było w toku postępowanie sądowoadministracyjne, wszczęte skargą B.B.na decyzję (...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2017 r. Nr (...)wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, zakończone prawomocnym wyrokiem uchylającym decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wcześniej opisywanym.

Zdaniem Sądu orzekającego dokonanie przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy – w okolicznościach w tej sprawie istniejących – nie zwalniało organów właściwych z obowiązku kontynuowania postępowania naprawczego z uwzględnieniem obowiązku wynikającego z treści art. 153 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy też zwrócić uwagę, że ustawodawca w regulacji dotyczącej trybu naprawczego i legalizacyjnego nie przewidział możliwości zakończenia takiego postępowania z inicjatywy inwestora poprzez złożenie przez niego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub robót budowlanych, których dotyczy będąca w toku procedura naprawcza lub legalizacyjna.

Szczególny przypadek został określony w art. 51 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, stanowiącym że organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie naprawcze w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (zamiennego) i pozwoleniu na wznowienie robót albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego nakłada obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Oznacza to, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy były zobligowane do podjęcia czynności wskazanych przez Sąd w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r.

i dokonania ustaleń w zakresie przez Sąd opisanym.

Jak wyjaśniono już wcześniej w uzasadnieniu takich czynności organy całkowicie zaniechały, obarczając przez to orzeczenia podjęte w postępowaniu instancyjnym kwalifikowaną wadliwością procesową, powodującą konieczność wyeliminowania tych orzeczeń z obrotu prawnego.

W przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny - stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym

w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty przejazdu skarżącej do Sądu.