Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 284/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny
Zasądzono zwrot wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 9 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz A. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zwraca A. S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem mylnie uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 października 2012 r. Prokuratura Okręgowa w Opolu powiadomiła Komendanta Powiatowego Policji w [...], że w dniu 11 października 2012 r. ogłosiła postanowienie o przedstawieniu zarzutów funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji w [...] – A. S. i że został on przesłuchany w charakterze podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 i 2 K.k., a następnie w dniu 12 października 2012 r. uzupełniła przedstawiony zarzut o przestępstwo z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Wobec podejrzanego zastosowany został też środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Komendantowi przesłane zostały kserokopie następujących dokumentów:

- postanowienia prokuratora z dnia 6 lipca 2011 r. o wszczęciu śledztwa;

- postanowienia prokuratora z dnia 10 października 2012 r. o przedstawieniu A. S. zarzutu o to, że w okresie od grudnia 2010 r. do kwietnia 2011 r. w [...] i miejscowości [...], działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, będąc funkcjonariuszem publicznym, zobowiązanym z tytułu powierzonych zadań służbowych do ścigania przestępstw związanych z wprowadzaniem do obrotu alkoholu nie posiadającego znaków akcyzy, w tym przez M. I. S., nie dopełnił swoich obowiązków służbowych polegających na podjęciu czynności służbowych zmierzających do ujawnienia tego procederu, zabezpieczenia dowodów i zatrzymania sprawcy przestępstwa, w ten sposób że nie sporządzał stosownej dokumentacji i nie wykorzystał posiadanej przez siebie wiedzy na temat handlu wyrobami alkoholowymi bez znaków akcyzy przez M. I. S., a jednocześnie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej sam nabywał od wskazanej osoby alkohol w ilości nie mniejszej niż 4 butelki spirytusu bez znaków akcyzy za bliżej nieustaloną kwotę, którego wartość rynkowa wynosiła 288 zł (72 zł za 1 litr), a następnie alkohol ten odsprzedał Ł. P. za łączną kwotę 80 zł, czym uzyskał korzyść majątkową dla siebie w wysokości 80 zł, a dla M. I. S. w nieustalonej wysokości, działając na szkodę interesu publicznego;

- protokołu przeszukania pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych A. S. w dniu 11 października 2012 r.;

- postanowienia prokuratora z dnia 12 października 2012 r. o uzupełnieniu postanowienia z dnia 10 października 2012 r. i przedstawieniu A. S. o zarzutu, o to, że w dniu 11 października 2012 r. w miejscowości [...], wbrew przepisom ustawy, w portfelu będącym jego własnością, znajdującym się w szafce kuchennej posiadał środek odurzający w postaci marihuany w ilości 0,41 grama wartości około 12 zł, co stanowi wypadek mniejszej wagi, tj o przestępstwo z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;

- protokołu przesłuchania podejrzanego w dniu 11 października 2012 r.;

- opinii Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu z przeprowadzonych badań chemicznych suszu roślinnego zabezpieczonego w sprawie przeciwko A. S.

Pismami z dnia 16 listopada 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zawiadomił mł. asp. A. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a także powiadomił Przewodniczących Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w Opolu i Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów w [...], prosząc o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie. W odpowiedzi Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w Opolu w piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. poinformował - po zasięgnięciu opinii Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów w [...] - o braku możliwości wyrażenia zgody na zwolnienie A. S. we wskazanym trybie do czasu zapadnięcia prawomocnego wyroku sądowego.

Pismem z dnia 22 listopada 2012 r. swój udział w sprawie w charakterze pełnomocnika A. S. zgłosił adwokat J. S., wskazując jednocześnie, że złożył szereg wniosków dowodowych do śledztwa.

W dniu 26 listopada 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] ustalił, że do Prokuratury nie wpłynęły żadne wnioski dowodowe, co utrwalił w notatkce służbowej. W tych okolicznościach, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687, z późn. zm.) zwanej ustawą, wydał rozkaz personalny z dnia 26 listopada 2012 r., Nr [...], którym orzekł o zwolnieniu A. S. ze służby w Policji z dniem 26 listopada 2012 r. w związku z popełnieniem przez niego czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wywiódł, że możliwość zastosowania sankcji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy uzasadniona jest społeczną rolą Policji, charakterem powierzonych zadań i kompetencji oraz związanym z działalnością tej formacji publicznym zaufaniem i służy jak najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej. Organ wskazał, że zestawienie tego przepisu z art. 41 ust. 1 pkt 4 oraz art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, że do zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nie jest wymagana przesłanka prawomocnego wyroku sądu za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa, należy natomiast uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby. Na tej podstawie organ stwierdził, że zarzucany A. S. czyn, określony w art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wprawdzie policjant nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, jednak jego popełnienie jest oczywiste, gdyż posiadał on narkotyki w miejscu szczególnie osobistym, jakim jest portfel, a znalezienia w tym miejscu substancji zabronionej nie można tłumaczyć inaczej niż jej świadome posiadanie. To z kolei świadczy o oczywistości popełnienia zarzucanego czynu. Zdaniem organu, dopuszczenie do służby policjanta, któremu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, jest sprzeczne z ważnym interesem społecznym, ponieważ społeczeństwo wymaga aby służbę pełnili tylko policjanci o nieposzlakowanej opinii, nie stojący w sprzeczności z prawem. Przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa pozwala zatem uznać, że nie posiada on nieposzlakowanej opinii, co stanowi podstawowy warunek pełnienia służby w Policji określony w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i uniemożliwia jego pozostanie w służbie bez uszczerbku dla ważnych interesów Policji, jej dobrego imienia i wiarygodności. Natomiast odnośnie zarzucanego czynu niedopełnienia obowiązków polegających na niepodjęciu czynności służbowych zmierzających do ujawnienia posiadania i wprowadzania do obrotu alkoholu nieposiadającego znaków akcyzy, zabezpieczenia dowodów i zatrzymania sprawcy przestępstwa, organ wskazał, że czyn ten również ma wpływ na posiadanie przez policjanta nieposzlakowanej opinii. Jako funkcjonariusz Policji powinien bowiem ścigać wszelkie przejawy naruszania prawa przez innych, jednocześnie sam powinien prawa przestrzegać. Zaznaczył, że w opinii społecznej negatywna opinia nawet o jednym funkcjonariuszu odbija się niekorzystnie na opinii całej formacji i ma ogromny wpływ na jej funkcjonowanie. Organ stwierdził, że wziął także pod uwagę, że zdarzenie wpływa na dyscyplinę służbową, prowadząc do jej rozluźnienia. Uzasadniając rozstrzygnięcie o rygorze natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że ważnym interesem społecznym Policji jest to, aby służbę w niej pełnili policjanci o nieposzlakowanej opinii, którzy nie stoją w sprzeczności z przepisami prawa.

Od tej decyzji A. S., reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie, w którym zarzucił:

- naruszenie art. art. 9 i 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 61 § 4 K.p.a. i art. 39 K.p.a. oraz art. 46 K.p.a., poprzez niedoręczenie postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania, co uniemożliwiło mu czynny udział w tym postępowaniu chociażby poprzez złożenie odpowiednich wniosków dowodowych oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiału,

- naruszenie art. art. 7, 77 i 80 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do prawidłowego załatwienia sprawy, mimo informacji zawartej w piśmie z dnia 22 listopada 2012 r. pełnomocnika o złożeniu w postępowaniu karnym wniosków dowodowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności związanych z zarzucanymi czynami;

- naruszenia art. 108 § 1 K.p.a., poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji niezebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

- sprzeczności istotnych ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w związku z przyjęciem, że popełnienie przez odwołującego czynu zabronionego ma charakter oczywisty, a w konsekwencji, że jego zwolnienie ze służby jest zasadne, podczas gdy uważna analiza zebranego materiału dowodowego wcale nie pozwala dojść takiego wniosku.

Odwołujący wniósł o wstrzymanie rygoru natychmiastowego wykonania decyzji, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego, z uwagi na swą sytuację zdrowotną i materialną; Poza tym o przeprowadzenie na podstawie art. 136 K.p.a. dodatkowego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania strony i świadków:

- P. W. na okoliczność kto, kiedy oraz w jaki sposób umieścił susz roślinny w portfelu strony i do kogo należał ten środek oraz na okoliczność pochodzenia alkoholu dostarczanego przez podejrzanego Ł. P.;

- M. B. na okoliczność dokonania przez stronę zakupu alkoholu w hurtowni alkoholu "[...]" w [...] w celu dostarczenia innym osobom, na rzecz których alkohol ten nabywał, w tym Ł. P.;

- M. I. S. na okoliczność, czy pomiędzy świadkiem a stroną dochodziło do transakcji sprzedaży alkoholu, czy też nabycia alkoholu pochodzącego z nielegalnego źródła, a także, wobec przypuszczeń istnienia sprzeczności w zeznaniach świadka Ł. P., oraz o przeprowadzenie konfrontacji z ich udziałem na okoliczność dostarczania temu świadkowi alkoholu, zakupionego wcześniej w większych ilościach przez stronę oraz wiedzy świadka w zakresie źródła pochodzenia przekazywanego mu alkoholu. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z jednoczesnym zobowiązaniem do przeprowadzenia wskazanych dowodów.

W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że rozpatrzenie całego materiału dowodowego mogło nastąpić dopiero po ustaleniu, czy wnioski dowodowe złożone przez pełnomocnika zostały uwzględnione przez prokuratora. Zaakcentował, że wnioskowane w odwołaniu dowody mają na celu wyjaśnić legalność źródła pochodzenia alkoholu i nabycia go przez na rzecz innych osób oraz brak jego świadomości w zakresie posiadania w portfelu suszu marihuany. Odwołujący stwierdził, że uzasadnienie organu w zakresie oczywistości popełnienia zarzucanego mu czynu jest lakoniczne, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślił również, że oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności, skoro uznaje za konieczne przeprowadzenie wskazanych dowodów. Wobec pojawienia się wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne odnośnie oczywistości popełnienia przestępstwa, Komendant Powiatowy Policji powinien wstrzymać się z rozstrzygnięciem administracyjnym do czasu przeprowadzenia czynności procesowych, a następnie zwrócić się do urzędu prokuratorskiego o przekazanie stosownych materiałów celem ustalenia dokładnego stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym. W zakresie zarzutu naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. podkreślił, że organ nie uzasadnił, w jaki sposób interes społeczny był zagrożony, skoro w chwili wydania rozkazu odwołujący był zawieszony w czynnościach służbowych i jego działania nie mogły mieć żadnego negatywnego skutku dla tego interesu.

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. Opolski Komendant Wojewódzki Policji odmówił wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej.

W toku prowadzonego postępowania organ odwoławczy uzyskał od Prokuratury Okręgowej w Opolu uwierzytelnione protokoły z przesłuchań P. W., M. B., M. I. S., Ł. P. i A. S., a ponadto przeprowadził dowód z przesłuchania strony, co utrwalone zostało w protokole.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Opolski Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia 9 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawił obszernie stan faktyczny sprawy oraz powołał wyjaśnienia świadków i strony utrwalone w protokołach z przesłuchań włączonych do akt sprawy, a także rozważania przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej odnośnie możliwości stosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Wskazał ponadto, że przepis art. 1 § 1 - 3 K.k. daje podstawę do sformułowania ogólnej definicji przestępstwa, którym jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez obowiązującą ustawę, zawiniony i szkodliwy społecznie w stopniu większym aniżeli znikomy. Definicję tę uzupełnienia art. 115 § 1 K.k. stanowiący, że znamiona czynu zabronionego musi określać ustawa. W odniesieniu do art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy organ podkreślił, że czym innym jest popełnienie przestępstwa zgodnie z powyższą definicją, a czym innym popełnienie czynu o znamionach przestępstwa. Wywiódł, że aby można było mówić o przestępstwie, muszą wystąpić wszystkie przesłanki określające odpowiedzialność karną, obejmowane pojęciem formalnym definicji przestępstwa. Natomiast popełnienie czynu, o którym mowa w art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy, jest pozbawione takich elementów jak zawinienie i społeczna szkodliwość. W świetle tego, zdaniem organu, czyny zarzucane A. S. stanowią bez wątpienia czyny o znamionach przestępstwa w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Jednocześnie organ uznał, że pomimo braku przyznania się A. S. do zarzucanych mu przestępstw, to popełnienie tych czynów jest oczywiste, gdyż wynika wprost z zebranych dowodów, jakimi w odniesieniu do przestępstwa posiadania narkotyków niewątpliwie jest protokół przeszukania z dnia 14 października 2012 r. oraz opinia Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Opolu z dnia 25 października 2012 r. Natomiast zeznania P. W., że to on włożył woreczek z suszem marihuany do portfela A. S., nie mają wpływu na wydaną decyzję, gdyż nie może być niczym usprawiedliwiony sam fakt posiadania przez okres kilku miesięcy środka odurzającego w tak osobistym miejscu jakim jest portfel. Komendant Wojewódzki Policji zauważył, że wprawdzie odwołujący zeznał, że znajdujące się w tej przegródce poświadczenie nieudanej transakcji kartą płatniczą z dnia 4 kwietnia 2012 r. świadczy o tym, że od tego dnia nie zaglądał do tej przegródki, jednak jest to niemożliwe, gdyż z tych zeznań wynika również, że portfel ten A. S. zawsze nosił ze sobą i często go używał, a więc przez okres kilku miesięcy musiał zauważyć, że znajduje się tam woreczek z marihuaną. Organ podkreślił, że A. S. nie zarzuca się handlu lub użyczania środków odurzających, ale sam fakt ich posiadania, przy czym jego zeznania i wyjaśnienia nie są wiarygodne, gdyż przyznając się do zarzucanego mu czynu obciążyłby sam siebie. Odnośnie oczywistości popełnienia drugiego zarzucanego przestępstwa Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że udowodniona ona została w szczególności poprzez zeznania Ł. P., który zeznał, że dwukrotnie kupował od A. S. alkohol w plastikowych butelkach, bez znaków akcyzy. Zeznania te ocenił jako wiarygodne, gdyż świadek w żaden sposób nie jest związany ze stroną i nie ma żadnego osobistego interesu składania fałszywych zeznań. Organ odwoławczy nie uznał natomiast za wiarygodne zeznań i wyjaśnień zarówno M. I. S., jak i skarżącego. Zdaniem organu, świadek zeznając na niekorzyść A. S. obciążyłby sam siebie, tak samo jak i skarżący, który w razie przyznania się do zarzucanego mu czynu obciążyłby sam siebie. Stosownie do przedstawionego stanowiska organ odwoławczy uznał za słuszną ocenę organu pierwszej instancji, że przestępstwa jakich dopuścił się A. S., biorąc pod uwagę wszystkie ich aspekty, uniemożliwiają jego pozostanie w służbie. Podkreślając szczególny stopień społecznego zaufania związany z zawodem policjanta, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że A. S. poprzez swoje zachowanie dał wyraz ignorancji prawa, przez co utracił zaufanie społeczne, a tym samym nie może nadal być funkcjonariuszem Policji, który ma egzekwować przestrzeganie prawa przez obywateli. Z kolei charakter przestępstw, których dopuścił się A. S., a które zawsze popełnione są z winy umyślnej, uzasadnia przyjęcie, że utracił on niezbędny funkcjonariuszowi Policji atrybut nieposzlakowanej opinii, co uprawnia uznanie decyzji o zwolnieniu strony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy za prawidłową i słuszną. Zaakcentował przy tym, że przepis art. 43 ust. 3 ustawy, określający wymóg zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 ustawy, nie przewiduje konieczności uzyskania opinii pozytywnej. Ponadto uznał, że nadanie przez organ pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności wydanej decyzji było słuszne z uwagi ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, a organ w uzasadnieniu przytoczył okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

Na powyższą decyzję A. S., nadal reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia decyzji obu instancji, a także wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi powtórzył i rozwinął zarzuty podnoszone w odwołaniu, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w świetle dowodów, zgromadzonych w aktach postępowania karnego, zostały spełnione wszystkie przesłanki zwolnienia ze służby, w tym oczywistości popełnienia czynów o znamionach przestępstw z art. 231 § 1 i 2 K.k. oraz art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,

- art. 36 § 1 i § 2 oraz art. 35 § 3 K.p.a., poprzez niezawiadomienie strony przez organ odwoławczy o niezałatwieniu sprawy w terminie miesiąca i o przyczynach zwłoki w tym zakresie oraz niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy; - art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia okoliczności znalezienia się suszu marihuany w portfelu A. S., w świetle okoliczności potwierdzonej przez P. W., że to on umieścił tam susz marihuany oraz świadomości jego posiadania przez A. S., jak również w zakresie jego wiedzy o sprzedaży przez M. I. S. alkoholu bez znaków akcyzy,

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez brak uzasadnienia przyczyn, z powodu których organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pozostającym we wzajemnej korelacji, spójnym i logicznym zeznaniom świadków M. I. S., P. W. oraz A. S., a ponadto poprzez dokonanie przez organy sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustaleń i przyjęcie, że popełnienie przez odwołującego czyny zabronione mają charakter oczywisty, a w konsekwencji, że jego zwolnienie ze służby jest zasadne, podczas gdy taki wniosek nie wynika z zebranego materiału dowodowego.

Podtrzymując swoje stanowisko odnośnie sposobu rozumienia oczywistości na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, skarżący wskazał, że pomimo rzekomej oczywistości popełnienia prze niego zarzucanych mu czynów, do chwili obecnej nie został wniesiony akt oskarżenia, a Prokuratura Okręgowa w Opolu w dalszym ciągu przeprowadza czynności procesowe mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, że w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości co do popełnienia przez niego czynów o znamionach przestępstwa zarówno w świetle zeznania złożonego przez M. I. S. podczas kolejnego przesłuchania, iż nigdy nie sprzedawał czy przekazywał skarżącemu żadnego alkoholu, tym bardziej bez znaków akcyzy, jak i zeznań P. W., że podczas wspólnego pobytu w [...] to on włożył skarżącemu woreczek z suszem marihuany do portfela. Natomiast sam fakt znalezienia suszu w portfelu nie przesądza o świadomości jego posiadania, co stanowi element konieczny przypisania znamienia winy umyślnej, o jakim stanowi art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podniósł ponadto, że od wydania zaskarżonego aktu Prokuratura Okręgowa w Opolu przeprowadziła szereg czynności procesowych, w tym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia 10 kwietnia 2013 r. powołano dowód z biegłego sądowego z zakresu fonoskopii celem identyfikacji głosu A. S. oraz zbadania autentyczności nagrania, jak też dokonano kolejnych przesłuchań.

W odpowiedzi na skargę Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację i wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślił, że o ile A. S. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, to nie zaprzeczył, że sprzedał Ł. P. spirytus bez znaków akcyzy, jak również bezsprzecznym jest fakt odnalezienia marihuany w jego portfelu. Ponadto, postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nie jest tożsame z postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko takiemu funkcjonariuszowi, zatem rolą organów nie jest określanie stopnia winy skarżącego. Z tego względu wskazywane w skardze wątpliwości co do oczywistości popełnienia czynów o znamionach przestępstw, w związku z dopuszczeniem przez prokuratora nowych dowodów oraz wskazywanie okoliczności wyłączających winę skarżącego, nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 36 § 1 i § 2 oraz art. 35 § 3 K.p.a. organ wskazał, że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy i wiązało się z realizacją wniosków dowodowych skarżącego, prowadzeniem korespondencji z innymi podmiotami, a także wezwaniem strony do stawienia się w celu złożenia wyjaśnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późń. zm.) zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze, jednak nie może wykraczać poza granice sprawy będącej przedmiotem rozpoznania. W związku z tym od razu wskazać należy, że podniesione przez skarżącego naruszenie przez Komendant Wojewódzki Policji przepisów art. 36 § 1 i § 2 oraz art. 35 § 3 K.p.a. może być przedmiotem odrębnej skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesionej w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie ocenie Sądu poddana została legalność merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci orzeczenia Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia oraz objętego tą kontrolą, na zasadzie art. 135 P.p.s.a., orzeczenia organu pierwszej instancji wykazała, że naruszają one prawo w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687, z późn. zm.) zwanej ustawą, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Analiza wskazanej regulacji prowadzi do wniosku, że ma ona charakter uznaniowy, jednak uznanie to dotyczy tylko możliwości zastosowania omawianego przepisu. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "można zwolnić" oznacza, że rozstrzygnięcie o zwolnieniu policjanta ze służby nie musi zostać podjęte w każdym przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa we wskazanym przepisie. To organ decyduje czy dokonać zwolnienia, czy też nie. Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności w tym względzie. Zgodnie z art. 7 K.p.a. decyzja wydana w tym przedmiocie powinna bowiem uwzględnić interes społeczny jak i słuszny interes funkcjonariusza, którego dotyczy postępowanie. Ponadto, z art. 48 ust. 2 pkt 8 ustawy wynika wprost, że jego zastosowanie wymaga obligatoryjnie ustalenia, czy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i jednocześnie uniemożliwia pozostawanie funkcjonariusza w służbie.

Zgodzić należy się z poglądem prezentowanym w zaskarżonej decyzji, że przyjęcie przez ustawodawcę jako przesłanki zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, popełnienia czynu noszącego znamiona przestępstwa, a nie czynu w postaci przestępstwa powoduje, że podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu nie wymaga ustalenia okoliczności przesądzających o winie funkcjonariusza, stopniu tej winy i społecznej szkodliwości czynu, tj. warunków definiujących przestępstwo. W tym postępowaniu nie jest rzeczą organu ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo; organ nie musi również oczekiwać na rozstrzygnięcie tej kwestii przez właściwy sąd. Obowiązkiem organu jest natomiast ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że funkcjonariusz popełnił czyn, który nosi znamiona przestępstwa określonego w przepisach prawa oraz że popełnienie tego czynu uniemożliwia pozostawanie funkcjonariusza w służbie.

Przyjąć trzeba, że przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy ustalać w kontekście dbałości o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego oraz wymogu posiadania przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii, niezbędnej do pełnienia służby. Nie ulega kwestii, że osoby pełniące służbę w Policji obowiązują wyjątkowo rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a szczególna rola Policji wymaga zaufania obywateli do tej instytucji. Ochronie interesu publicznego służy zatem uznanie za niemożliwe pozostawienie w służbie policjanta, który postradał warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji w związku z popełnieniem czynu zabronionego. Dokonanie oceny w tym zakresie wymaga jednak w pierwszej kolejności ustalenia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.

Na gruncie art. 48 ust. 2 pkt 8 ustawy zaakcentować przyjdzie, że popełnienie przez policjanta czynu mieszczącego się w dyspozycji normy prawnokarnej musi być oczywiste, co należy rozumieć jako dające się ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny, pewny, niebudzący wątpliwości. Do zastosowania tego przepisu nie jest natomiast wystarczające jedynie uprawodowpodobnienie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, gdyż za oczywiste może być uznane tylko takie twierdzenie, które nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości co do jego prawdziwości. Każdorazowo "oczywistość" ta musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, zatem można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów. Tym samym, w przypadku kryterium wskazanego przez ustawodawcę w omawianym przepisie, za niewystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia uznać należy wybranie jednej spośród kilku wersji zdarzeń, nawet jeśli wybór ten został dokonany zgodne z regułami swobodnej oceny dowodów. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie może być tym samym wynikiem oceny materiału dowodowego, lecz powinna być ustalona w oparciu o dowody niebudzace najmniejszych wątpliwości, co do popełnienia określonego czynu. Można przyjąć, że oczywistość zachodzi w sytuacji gdy funkcjonariusz przyzna się do popełnienia określonego czynu, bądź zostanie złapany na gorącym uczynku, albo gdy w okolicznościach nienasuwających żadnych wątpliwości co do popełnienia czynu, zebrane zostaną takie dowody, które bezpośrednio potwierdzają dokonanie go przez funkcjonariusza. Oczywistość popełnienia danego czynu nie może natomiast wynikać jedynie z przekonania organu, zaś jakiekolwiek dowody wskazujące na okoliczności nasuwające wątpliwości co do popełnienia czynu przez funkcjonariusza stanowią przeszkodę do uznania za oczywiste jego popełnienie. Innymi słowy, oparcie okoliczności stanowiącej przesłankę zwolnienia ze służby na kryterium oczywistości wyłącza swobodę organu w zakresie uznania jej za podstawę rozstrzygnięcia w przypadku, gdy istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do jej zaistnienia.

Uwzględniając powyższe odnotować należy, że w niniejszej sprawie organy obu instancji wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby uznały za oczywiste popełnienie przez niego czynów wyczerpujących znamiona przestępstw określonych w art. 62 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124, z późn. zm.) oraz w art. 231§ 1 i § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) zwanego K.k. Organy przyjęły, że czyny te polegały na posiadaniu środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 0,41 g oraz na niedopełnieniu w okresie od grudnia 2010 r. do kwietnia 2011 r. obowiązków służbowych polegających na podjęciu czynności służbowych zmierzających do ujawnienia procederu związanego z wprowadzaniem do obrotu alkoholu nieposiadającego znaków akcyzy, w tym przez M. I. S., zabezpieczenia dowodów i zatrzymania sprawcy przestępstwa, poprzez niesporządzanie stosownej dokumentacji i niewykorzystanie posiadanej wiedzy na temat handlu wyrobami alkoholowymi bez znaków akcyzy przez M. I. S., a jednocześnie nabywanie od niego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, alkoholu bez znaków akcyzy, a następnie odsprzedanie tego alkoholu Ł. P.

Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym, w oparciu o który wydana została zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, nie sposób jednak uznać, że popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów o znamionach przestępstwa jest oczywiste. Stwierdzić należy, że organy nie zgromadziły dowodów dających pewność co do popełnienia przez skarżącego tych czynów, a uznając za oczywiste ich popełnienie przyjęły jedną z możliwych wersji zdarzeń, na którą mogą wskazywać zgromadzone dowody. Nie wykazały tym samym oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów o znamionach przestępstwa, co jest niezbędne do wydania decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Zauważyć przyjdzie, że bez wątpienia wydanie przez prokuratora postanowienia o wszczęciu śledztwa i przedstawieniu funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia czynów zabronionych ma istotne znaczenie dla określenia prawdopodobieństwa ich dokonania, niemniej jednak nie przesądza o oczywistości ich popełnienia. Jak wywiedziono już wyżej, wydanie decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy uwarunkowane jest natomiast przedstawieniem takich dowodów, które w sposób bezsporny i pewny potwierdzałyby prawdziwość tezy, że funkcjonariusz popełnił czyn o znamionach przestępstwa.

Odnośnie pierwszego z zarzucanych skarżącemu czynów należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii czynem zabronionym jest posiadanie środków odurzających. Jest to przestępstwo umyślne. Strona przedmiotowa tego czynu polega zatem na posiadaniu, co oznacza każde świadome władanie, faktyczne dysponowanie tego rodzaju środkiem. Natomiast w myśl art. 231 § 1 i § 2 K.k., do którego zakwalifikowany został drugi czyn, znamiona przestępstwa mają czyny związane z przekroczeniem przez funkcjonariusza publicznego jego uprawnień lub niedopełnieniem przez niego obowiązków, polegające na działaniu na szkodę interesu publicznego w tym mające na celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

W niniejszej sprawie, jakkolwiek uwzględnione zostały dowody zgromadzone w postępowaniu prowadzonym przez prokuratora w postaci zeznań świadków i skarżącego, protokołu przeszukania pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych skarżącego oraz opinii z badań chemicznych, co uznać należy za dopuszczalne i pożądane w świetle art. 75 § 1 K.p.a., to jednak nie zostało udowodnione, że skarżący popełnił zarzucane mu czyny. Organy nie wykazały, że znalezione w portfelu skarżącego środki odurzające były w jego posiadaniu, co jest znamieniem czynu zabronionego z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Swoją ocenę w tym przedmiocie oparły na domniemaniu faktycznym, że skoro niedozwolone środki zostały znalezione w portfelu skarżącego, to należało przyjąć, że był on w ich posiadaniu wypełniającym znamiona przestępstwa. Oceny co do oczywistości popełnienia czynu nie można jednak oprzeć na przyjętym domniemaniu, gdyż ocena ta powinna znajdować oparcie w okolicznościach faktycznych, a nie na przypuszczeniach organu. W świetle zeznań skarżącego oraz świadka P. W., wątpliwości budzi natomiast to, że skarżący był świadom tego, iż w jego portfelu znajdował się środek odurzający, zwłaszcza że świadek przyznał się, że to właśnie on bez wiedzy skarżącego schował środek odurzający w należącym do niego portfelu, co dostrzeżono w zaskarżonej decyzji. Skarżący z kolei konsekwentnie twierdził, że nie miał świadomości, że w jego portfelu znajduje się niedozwolona substancja. Kwestionując wiarygodność zeznania zarówno strony, jak i świadka w tym zakresie, organy nie wskazały jednak żadnych konkretnych okoliczności poddających w wątpliwość ich prawdomówność. Nie ujawniły też żadnego dowodu wykluczającego wersję znajdującą potwierdzenie w tych zeznaniach. Fakt znalezienia substancji niedozwolonej w portfelu skarżącego sam w sobie nie stanowi natomiast jeszcze wystarczającej postawy do stwierdzenia, że bezspornie doszło do popełnienia czynu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zwłaszcza, że dowody zgromadzone na tę okoliczność wskazują na stan faktyczny wykluczający popełnienie tego czynu przez skarżącego. W świetle zgromadzonych dowodów nie sposób tym samym uznać za oczywiste popełnienie przez skarżącego czynu określonego w art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zwłaszcza w sytuacji gdy wątpliwa jest świadomość posiadacza. Przyjąć należy, że nie stanowi czynu o znamionach przestępstwa z art. 62 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nieświadome posiadanie narkotyków, będące następstwem działania osoby trzeciej, która bez wiedzy właściciela rzeczy umieściła w niej niedozwolone substancje. Bez konkretnych dowodów nie można wszak jednoznacznie wykluczyć, że właściciel portfela przez kilka miesięcy nie zaglądał do niektórych jego przegródek. Skoro organy nie przedstawiły żadnych dowodów pozwalających wykluczyć tę wersję zdarzeń wynikającą z materiału dowodowego, poddającą w wątpliwość popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, to ocenę organu odnośnie oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu określonego w art. 62 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii należało uznać za nieuprawnioną i dowolną.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zebrano także wystarczających dowodów do uznania za oczywiste popełnienia przez skarżącego czynów z art. 231 § 1 i § 2 K.k. Przede wszystkim, tak jak w poprzednim przypadku, również w odniesieniu do tych czynów organy nie przedstawiły dowodów mogących w jakikolwiek sposób poddawać w wątpliwość prawdziwość zeznań skarżącego oraz świadka – M. I. S. Za niewystarczające w tym zakresie uznać należy jedynie przypuszczenie organu, że wskazanie przez nich prawdziwych faktów mogłoby narazić ich na odpowiedzialność, które stanowiło podstawę do odmowy wiarygodności tym zeznaniom. Ocena organu, także w odniesieniu do materiału dowodowego, powinna bowiem znajdować oparcie w okolicznościach faktycznych, a nie wynikać z domniemania faktycznego. Co istotne, organy nie udowodniły też w żaden sposób, że skarżący posiadał wiedzę o procederze sprzedaży bez akcyzy alkoholu przez M. I. S. oraz że sam nabywał od niego nielegalny alkohol w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W szczególności nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że okoliczności te wynikają z zeznań Ł. P. Świadek ten nie złożył bowiem wyjaśnień co do tych okoliczności, a jedynie potwierdził, że nabywał od skarżącego alkohol bez znaków akcyzy. W świetle zeznań świadka M. I. S., który zaprzeczył sprzedaży alkoholu bez akcyzy skarżącemu oraz zeznań samego skarżącego, nie można tym samym uznać za oczywiste popełnienia przez skarżącego czynów mających znamiona przestępstwa z art. 231§ 1 i § 2 K.k., polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych związanych z ujawnieniem procederu nielegalnej sprzedaży alkoholu przez M. I. S. i nabywanie od niego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, alkoholu bez znaków akcyzy, a następnie odsprzedania go Ł. P.

Zaznaczyć należy, że ustalony przez organy fakt sprzedaży przez skarżącego alkoholu bez akcyzy, co do którego można uznać jego oczywistość, nie wyczerpuje znamion czynów z art. 231 § 1 i § 2 K.k. Inne zarzucane skarżącemu działania, lub brak działań, nie zostały natomiast w żaden sposób udowodnione; organ nie wykazał w zaskarżonej decyzji na jakiej podstawie je ustalił. Stwierdzając oczywistość popełnienia przez skarżącego powyższych czynów organy nie dokonały oceny przyjętych okoliczności faktycznych w odniesieniu do znamion czynów zarzucanych, tj. nie wyjaśniły jakie okoliczności bezpośrednio je wyczerpują. W szczególności nie zostało wykazane w jaki sposób czyny skarżącego stanowiły działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Organy wyjaśniały jedynie, że działania skarżącego doprowadziły do naruszenia interesu służby w związku z utratą przez niego nieposzlakowanej opinii koniecznej do jej pełnienia. Jakkolwiek za oczywiste przyjąć należy, że służbę w Policji może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, to jednak utrata takiej opinii nie jest równoznaczna z przesłanką zwolnienia policjanta ze służby, o jakiej mowa w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że dla zastosowania tej normy konieczne jest przede wszystkim wykazanie oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Tym samym, w niniejszej sprawie organy powinny wykazać w oparciu o materiał dowodowy, że skarżący nie dopełnił swoich obowiązków służbowych, przez co działał na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Samo niedopełnienie obowiązków i utrata nieposzlakowanej opinii, stanowiącej zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy warunek pełnienia służby, nie wyczerpuje jeszcze znamion przestępstwa, lecz może być podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej. Znamion przestępstw z art. 231 § 1 i § 2 K.k. nie wypełnia również samo działanie funkcjonariusza polegające na nielegalnej sprzedaży alkoholu, jeśli nie zostanie wykazane, że miało ono miejsce w związku z przekroczeniem jego uprawnień lub obowiązków i spowodowało działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można uznać, że popełnienie przez skarżącego czynów zabronionych o znamionach przestępstw określonych w art. 231 § 1 i § 2 K.k. jest oczywiste w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów jednoznacznie potwierdzających, że skarżący posiadał wiedzę o procederze sprzedaży przez M. I. S. alkoholu bez akcyzy i że w związku z tym, niedopełniając swoich obowiązków służbowych, działał na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, a w celu osiągnięcia korzyści majątkowej sam nabywał nielegalnie alkohol.

Reasumując, zdaniem składu orzekającego, na gruncie niniejszej sprawy nie można zaaprobować stanowiska organów, że zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonane na jego podstawie ustalenia pozwalały na uznanie, że wystąpiła oczywistość popełnienia przez skarżącego czynów z art. 62 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz z art. 231 § 1 i § 2 K.k., co implikuje negatywną ocenę możliwości zastosowania w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Stwierdzić przyjdzie, że przypisanie skarżącemu wskazanych czynów zabronionych było wynikiem nieuprawnionego wysnuwania przez organy wniosków z ustalonych faktów co do innych istotnych okoliczności oraz przyjęciem jednej z możliwych wersji zdarzeń. Ustalenia organów winny być natomiast dokonywane w oparciu o ustalony stan faktyczny. Na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o oczywistości popełnienia czynu można mówić jedynie wtedy, gdy istnieją dowody jednoznacznie potwierdzające jego popełnienie. Podkreślić przy tym jeszcze raz należy, że wydanie przez prokuratora postanowienia o wszczęciu śledztwa i przedstawieniu funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia czynów zabronionych ma znaczenie jedynie dla określenia prawdopodobieństwa ich popełnienia i w żadnym razie nie przesądza o oczywistości ich popełnienia. Dla wydania decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy konieczne jest zgromadzenie dowodów, które bezspornie potwierdzałyby, że funkcjonariusz popełnił czyn o znamionach przestępstwa.

Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art.135 P.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Orzeczenie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania w postaci kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu mylnie uiszczonego wpisu sądowego uzasadnia przepis art. 225 P.p.s.a. w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. stanowiący, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, a do tego rodzaju spraw należała wniesiona skarga.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i - z uwagi na kasacyjny charakter niniejszego wyroku - sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej w niniejszym wyroku i rozważenie, czy istnieją inne dowody pozwalające ustalić stan faktyczny wystarczający do stwierdzenia oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów o znamionach przestępstw, a w razie braku możliwości ustalenia takiej oczywistości umorzyć postępowanie.

Na koniec wyjaśnienia wymaga, że kierując się zasadą szybkości oraz sprawności postępowania sądowego, a także uwzględniając zasadę ekonomii procesowej, Sąd nie rozpatrywał wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania, gdyż termin wyznaczonej rozprawy nie był odległy, natomiast na zasadzie art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.