Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1213/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. – A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1094/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. P. – A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1094/16, po rozpoznaniu wniosku A. P. – A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że A. P.-A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] ustalającą należność podlegającą zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt B. G. w domu pomocy społecznej za okres od dnia 24 maja 2010 r. do dnia 2 marca 2012 r. w kwocie 8.436,12 zł oraz zwrotu powyższej kwoty w terminie 30 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna.

W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej trudną sytuację materialną. Wskazała, że uiszczenie tak dużej kwoty będzie się wiązało z dużymi problemami dla jej rodziny, a tym samym zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Podniosła, że od kilku lat nie pracuje zawodowo, gdyż opiekuje się chorą mamą (wdową, inwalidką I grupy), która wymaga stałej opieki i pomocy w codziennej egzystencji. Obecnie jest na utrzymaniu męża, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza, która od kilku lat nie przynosi zysków i nie pozwoliła na pokrycie kosztów utrzymania B. G. w domu opieki społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a.. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd, przytaczając treść art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. podał, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd podejmuje decyzję o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, ale także uwzględnia inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku.

Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy, a samo żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, nie uzasadnia uczynienia zadość temu żądaniu. Innymi słowy, dokonywana przez Sąd ocena wystąpienia w określonym przypadku przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, Sąd I instancji podał, że nałożony na skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu zobowiązującego do zapłaty określonego świadczenia pieniężnego, winno być uzasadnione takim uszczupleniem majątku zobowiązanego, które spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, o czym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie tego Sadu, skarżąca zaniechała wyczerpującego uzasadnienia wniosku w tym zakresie. W ogóle nie uzasadniła, dlaczego jej zdaniem w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ten wskazał, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, natomiast skarżąca nie podniosła żadnych konkretnych argumentów, które pozwoliłyby Sądowi na obiektywną ocenę, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak jest bowiem dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną skarżącej, przemawiających za stanowiskiem, że uszczuplenie jej majątku o kwotę 8.436,12 zł grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu I instancji, dokumentu takiego nie stanowiło dołączone do skargi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej, ani pierwsza strona zeznania podatkowego za rok 2015 męża skarżącej.

Sąd I instancji podkreślił, że obowiązany jest uwzględnić wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec faktu, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła żadnych informacji o uzyskiwanych dochodach oraz ponoszonych wydatkach, które umożliwiłyby jakąkolwiek ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji istotnie wpłynie na sytuację finansową w rodzinie skarżącej, nie bez znaczenia w ocenie Sądu I instancji dla rozpoznania wniosku mają informacje, które Sąd ustalił z urzędu. Z informacji udzielonej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie VI Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że nieruchomość położona w Warszawie przy Al. J. (KW [...]), której prawo własności zostało przeniesione na skarżącą na podstawie umowy dożywocia zawartej z B. G. w zamian za jej dożywotnie utrzymanie i opiekę - stanowi wyłączną własność skarżącej, którą może ona samodzielnie dysponować aby uzyskać dodatkowe środki pieniężne (np. poprzez wynajem). Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie zamieszkuje pod ww. adresem. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że zamieszkuje ona razem z matką i mężem pod adresem ul. B. w Warszawie.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżając owo postanowienie w całości, wniosła o jego uchylenie.

"Zaskarżonej decyzji" zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, czego Sąd nie uczynił. Skarżąca uważa, że argument, który Sąd I instancji podniósł w decyzji, iż skarżąca winna wynająć mieszkanie i uzyskać z tego tytułu środki na pokrycie kosztów, nie jest na miejscu, ponieważ jest to mieszkanie, które wymaga generalnego remontu, na który skarżącej nie stać. Ponadto mieszkanie to położone jest w bezpośrednim sąsiedztwie domu publicznego (w mieszkaniach sąsiednich na piętrze od wielu lat świadczone są oficjalnie usługi dwóch agencji towarzyskich), a zatem trudno w takiej sytuacji znaleźć osobę, która wynajęłaby mieszkanie w takim otoczeniu. Podniosła, że w skardze wniosła o kilka kwestii, które nie zostały rozpoznane w zaskarżonym postanowieniu, m.in. wnosiła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżąca, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniosła, że w ustawie o pomocy społecznej w art. 104 ust. 5, mowa jest o przedawnieniu z upływem trzech lat należności z tytułu wydatków na świadczenie pomocy społecznej, a zatem wnosi o zbadanie również tej kwestii.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Powyższy przepis, przewidując możliwość wstrzymania wykonania decyzji na wniosek strony, uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od wystąpienia sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona do wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w tym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z nich. Innymi słowy, uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. I FZ 525/06). A zatem na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powyższym przepisie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).

W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. i wynikającego z niego obowiązku strony domagającej się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przedstawienia okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącej. Nie zawierał on bowiem dostatecznego uzasadnienia wskazującego na możliwość wystąpienia po stronie skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r.

W zażaleniu skarżąca również nie podała żadnych nowych okoliczności ponad te, które zostały wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a.

Odnosząc się do pozostałych zrzutów podniesionych w zażaleniu, należy wyjaśnić, że przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia, a zatem wszystkie kwestie z tym niezwiązane, odnoszące się do meritum sprawy, pozostają bez wpływu na wynik niniejszego postępowania zażaleniowego. Zauważyć należy, że skarżąca nie przedstawiła nawet zaświadczenia z Urzędu Pracy, że jest osobą bezrobotną, której nie przysługuje prawo do zasiłku, ani też dokumentu dotyczącego wysokości przychodu jej męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

W tej sytuacji argumentacja przedstawiona przez skarżącą w zażaleniu nie pozwala na stwierdzenie, że ziściły się przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.