Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 281/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 2 lit. g, art. 3 ust. 3 lit. a, art. 15
law: Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i  pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie  (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 205b ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1580
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r.- Prawo lotnicze t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2494/17 w sprawie ze skargi K. K. i M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz K. K. i M. K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2494/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi K. K. i M. K., uchylił decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak [...] i poprzedzającą decyzję tego organu z [...] czerwca 2017 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik organu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 poz. 1369, ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, polegającą na uchyleniu obu decyzji organu z powodu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W skardze kasacyjnej stwierdzono, że stanowisko Sądu jest błędne, gdyż organ ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy i zasadnie wezwał skarżących pasażerów do uzupełnienia braków formalnych skargi, bez których uzupełnienia organ nie jest uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie. W tym zakresie Sąd, w sposób nieprawidłowy wskazał w uzasadnieniu wyroku, że pasażerowie przedstawili potwierdzoną rezerwację, z której w sposób jednoznaczny wynikało, jaki przewoźnik lotniczy wykona skarżony lot. W tym zakresie Sąd pominął okoliczność, że rezerwacja przedstawiona przez pasażerów wskazywała jedynie przypuszczalnego przewoźnika lotniczego, a zatem był to dokument stanowiący rezerwację w rozumieniu przepisów Rozporządzenia (WE) Nr 2111/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 grudnia 2005 r. i w rozumieniu art. 2 lit. j rozporządzenia (WE) nr 261/2004, na podstawie których pasażerowie mogą dochodzić na podstawie art. 8 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 zwrotu ceny biletu od dostawcy usług przewozu lotniczego, ale nie jest to "potwierdzona rezerwacja" w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Z tego względu Sąd błędnie przyjął, że pasażerowie spełnili ciążący na nich obowiązek dołączenia do wniesionej skargi potwierdzonej rezerwacji na skarżony lot, z której wynikałoby jednoznacznie, jaki przewoźnik lotniczy pierwotnie ma wykonać dany lot, w jakich godzinach, w jakim dniu, na jakiej trasie i pod jakim oznaczeniem kodowym [...] lub [...] dany rejs ma zostać wykonany. W tym zakresie informacja, jaki faktycznie przewoźnik lotniczy wykonał lot, jest niewystarczająca dla ustalenia podmiotu odpowiedzialnego na podstawie przepisów rozporządzania (WE) nr 261/2004, na co wskazał wprost Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 4 lipca 2018 r., w sprawie C-532/17 Wolfgang Wirth p-ko Thomson Airways Ltd., w którym podkreślono, że przewoźnikiem obsługującym w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 jest przewoźnik lotniczy ponoszący odpowiedzialność operacyjną za wykonanie danego lotu, a nie przewoźnik faktycznie wykonujący dany lot, który tej odpowiedzialności nie ponosi. W związku z powyższym stan faktyczny sprawy został błędnie ustalony przez Sąd, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 1 i art. 2 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) nr 295/91 z 4 lutego 1991 r. ustanawiające wspólne zasady systemu odszkodowań dla pasażerów, którym odmówiono przyjęcia na pokład w regularnych przewozach lotniczych (Dz.U. L 36, s. 5), które uchylono w dniu 16 lutego 2005 r. - poprzez przyjęcie, że przy dokonywaniu wykładni pojęcia potwierdzonej rezerwacji za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, że pojęcie "potwierdzona rezerwacja", o której mowa w art. 205b ust. 3 pkt. 3 ustawy Prawo lotnicze, powinna brać pod uwagę także treść uchylonego rozporządzenia (EWG) nr 295/91. Stanowisko Sądu jest błędne, gdyż dokonując wykładni przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oraz ustawy Prawo lotnicze, nie można pominąć przepisów składających się na system ochrony praw pasażerów, na co wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 4 października 2012 r., wydanego w sprawie C-321/11 Germán Rodríguez Cachafeiro p-ko Iberia, Líneas Aéreas de España SA, w którym jako ramy prawne stanowiące podstawy wykładni pojęcia "rezerwacja" wskazano treść przepisów uchylonego w dniu 16 lutego 2005 r. rozporządzenia (EWG) nr 295/91. Z tego względu dokonując wykładni przepisów dotyczących ochrony praw pasażerów nie można pominąć treści już uchylonych przepisów, jak również treści przepisów innych aktów prawnych jak np. rozporządzenia (WE) Nr 2111/2005. Wobec powyższego naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sąd pierwszej instancji uwzględniając treść uchylonego już rozporządzenia (EWG) nr 295/91 mógł dokonać odmiennej wykładni pojęcia "potwierdzona rezerwacja",

- art. 141 § 4 ppsa poprzez brak dokładnego umotywowania i uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, które dawałoby rękojmię, iż Sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wziął pod uwagę całokształt ustalonego stanu faktycznego wraz z uwzględnieniem stanowisk stron postępowania. W powyższym zakresie treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, gdyż brak jest możliwości dokonania rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, tj. przesłanek którymi kierował się sąd pierwszej instancji, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. W tym zakresie Sąd nie odniósł się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę pasażerów oraz stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika organu, które zostało wyrażone w toku rozprawy przeprowadzanej w niniejszej sprawie. W powyższym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje jedynie, iż organ wniósł o oddalenie wniesionej skargi bez odniesienia się do argumentacji prezentowanej w toku postępowania przez organ i ewentualnego wskazania dlaczego Sąd odmówił wiarygodności tej argumentacji. Z tego względu nie można wykluczyć, iż gdyby Sąd wziął pod uwagę stanowisko organu, to wydane rozstrzygnięcie byłoby inne (por. wyrok NSA z 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, wyrok NSA z 5 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1913/11 oraz uchwała NSA z 15 lutego 2010 r. w sprawie II FPS 8/09). Zwłaszcza, iż Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do okoliczności, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 205a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze jest postępowaniem skargowym i nie może być prowadzone z urzędu, a wobec braku prawidłowo wniesionej skargi, organ nie był upoważniony do wszczęcia postępowania w sprawie i przeprowadzenia postępowania dowodowego. Powyższe naruszenie art. 141 § 4 ppsa mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 ppsa oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez naruszenie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, które to naruszenie polegało na uchyleniu obu decyzji, podczas gdy Sąd powinien oddalić skargi wniesione przez K. K. oraz M. K., gdyż powyższe decyzje zostały wydane w zgodzie z art. 205b ust. 3 w zw. z art. 205a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, a przy ich wydawaniu organ nie naruszył przepisów postępowania (w tym w szczególności art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa), które miałyby wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 205b ust. 3 w zw. z art. 205a ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez pasażera potwierdzonej rezerwacji, podczas gdy art. 205b ust. 3 ustawy - Prawo lotnicze wskazuje wprost, iż to pasażer wnosząc skargę na przewoźnika lotniczego jest zobowiązany dołączyć do niej kopię "potwierdzonej rezerwacji". Dopiero wniesienie skargi zawierającej wszystkie załączniki wymienione w art. 205b ust. 3 ustawy - Prawo lotnicze, uprawnia organ do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Z tego względu to pasażer wnoszący skargę jest zobowiązany do przedłożenia do akt sprawy potwierdzonej rezerwacji, z której będzie wynikać, iż dany przewoźnik lotniczy jest przewoźnikiem obsługującym w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 a w szczególności w rozumieniu jego art. 2 lit. b . W niniejszej sprawie skarżący pasażerowie nie przedłożyli do akt sprawy potwierdzonych rezerwacji na skarżony lot, przy czym w wytycznych Sądu pierwszej instancji wskazano, iż ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie ustalić tożsamość przewoźnika lotniczego obsługującego dany lot, poprzez wezwanie organizatora imprezy turystycznej oraz przewoźnika lotniczego, podczas gdy dokonując prawidłowej wykładni art. 205b ust. 3 w zw. z art. 205a ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze nie powinno budzić wątpliwości, iż powyższe okoliczności winny wynikać wprost z potwierdzonej rezerwacji dołączonej przez pasażerów do wniesionej skargi. Ze względu na powyższe, błędna wykładnia art. 205b ust. 3 w zw. z art. 205a ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z treścią art. 205b ust. 3 w zw. z art. 205a ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze,

- art. 3 ust. 2 lit. a) w zw. z art. 2 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG, polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że pojęcia "rezerwacja" określona w art. 2 lit. g oraz pojęcie "potwierdzona rezerwacja" są terminami tożsamymi treściowo, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów wskazuje wprost, iż potwierdzona rezerwacja jest pojęciem odrębnym i oznacza rezerwację w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia (WE) nr 261/2004, która została następnie potwierdzona przez przewoźnika lotniczego, który jest przewoźnikiem lotniczym obsługującym dany lot w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Należy zaznaczyć, mając na uwadze zasady techniki prawodawczej, iż gdyby ustawodawca zamierzał nadać pojęciom "rezerwacja" i "potwierdzona rezerwacja" tożsame znaczenie, to w przepisach rozporządzenia (WE) nr 261/2004 zastosowano by wyłącznie pojęcie "rezerwacja" bez dodawania, iż musi ona zostać potwierdzona, gdyż jednym z podstawowych warunków redagowania przepisów tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy jest przestrzeganie przez prawodawcę konsekwencji w stosowanej przez niego terminologii (por. Grzegorz Wierczyński, Komentarz do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", [w:] "Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz", wyd. II, 2016). Wobec powyższego Sąd dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 2 lit. a) w zw. z art. 2 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 co miało istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie,

- art. 11 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 2111/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia wspólnotowego wykazu przewoźników lotniczych podlegających zakazowi wykonywania przewozów w ramach Wspólnoty i informowania pasażerów korzystających z transportu lotniczego o tożsamości przewoźnika lotniczego wykonującego przewóz oraz uchylające art. 9 dyrektywy 2004/36/WE poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie skutkujące błędnym przyjęciem, iż termin "potwierdzona rezerwacja" określona w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 jest pojęciem tożsamym z terminem ’’rezerwacja" wynikającym z treści art. 2 lit. i oraz art. 11 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 2111/2005 i art. 2 lit. g rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Jak wynika z treści art. 11 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 2111/2005 wystawiona rezerwacja może wskazywać dla swojej ważności przypuszczalnego przewoźnika lotniczego. Jednakże wystawca biletu jest zobowiązany do wskazania pasażerowi przewoźnika lotniczego wykonującego dany lot. W tym zakresie wystawca biletu jest zobowiązany do potwierdzenia i wskazania na wystawionej rezerwacji - przewoźnika lotniczego, który będzie przewoźnikiem obsługującym w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Z tego względu należy podkreślić, iż przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oraz rozporządzenia (WE) nr 2111/2005 rozróżniają pojęcia "rezerwacja" i "potwierdzona rezerwacja". Przy czym pasażer posiadający rezerwację, która nie została potwierdzona (i z tego względu przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie znajdują zastosowania) na podstawie art. 12 ust. 2 rozporządzenie (WE) nr 2111/2005 jest uprawniony do żądania od wystawcy biletu zwrotu ceny biletu. Powyższe potwierdza, iż Sąd, pomijając w wydanym orzeczeniu zastosowanie ww. przepisów Rozporządzenia (WE) Nr 2111/2005, dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które skutkowało wydaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżących do Sądu I instancji wniósł o jej oddalenie argumentując niezasadność zarzutów kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niewystarczające do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 15 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, nie można ograniczyć ani uchylić się od odpowiedzialności w stosunku do pasażerów wynikającej z niniejszego rozporządzenia, szczególnie w drodze klauzuli wyłączającej lub ograniczającej zawartej w umowie przewozu. Cytowany przepis, jakkolwiek zakazuje negatywnego klauzulowania umów przewozu lotniczego wobec pasażerów, stanowi także dyrektywę wykładni przepisów powołanego rozporządzenia w kierunku wykluczenia ograniczeń w odpowiedzialności przewoźnika lotniczego, jeżeli nie wynikają one z przepisów obowiązującego prawa.

W powołanym przez skarżącego kasacyjnie wyroku z 4 października 2012 r., wydanym w sprawie C-321/11 Germán Rodríguez Cachafeiro p-ko Iberia, Líneas Aéreas de España SA, Trybunał Sprawiedliwości UE nie poddał jakiejkolwiek analizie prawnej pojęcia "potwierdzona rezerwacja" zdefiniowanego w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 295/91 z 4 lutego 1991 r. ustanawiającym wspólne zasady systemu odszkodowań dla pasażerów, którym odmówiono przyjęcia na pokład w regularnych przewozach lotniczych. Zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu nie rozważył tego pojęcia i jego obowiązywania w kontekście przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004(źródło: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=128002&pageIndex=0&doclang=pl&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=244441). Wprawdzie powołane rozporządzenie (EWG) nr 295/91 z 4 lutego 1991 r. zostało wskazane przez Trybunał Sprawiedliwości, jako ramy prawne rozpatrywanej sprawy C-321/11, ale przedmiotem wydanego w niej rozstrzygnięcia była jedynie wykładnia normatywnego pojęcia "odmowa przyjęcia na pokład" samolotu.

Z powyższych względów powołane orzeczenie w żaden sposób nie jest przydatne do oceny prawnej w niniejszej sprawie. Nie ma więc żadnych podstaw prawnych do uznania, aby rozporządzenie Rady (EWG) nr 295/91 z 4 lutego 1991 r. i zawarta w nim definicja pojęcia "potwierdzona rezerwacja", uchylone z dniem 17 lutego 2005 r. (co wynika z art. 18 i art. 19 rozporządzenia (WE) nr 261/2004), miało nadal obowiązywać, a przynajmniej mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, jak oczekuje tego skarżący kasacyjnie. Akt prawny nieobowiązujący już w chwili zaistniałego w niniejszej sprawie zdarzenia, nie może być podstawą do formułowania jakichkolwiek wykładni obowiązujących przepisów prawa, a tym bardziej do formułowania na jego podstawie negatywnych skutków prawnych dla obywateli.

W związku z powyższym nie są zasadne te zarzuty kasacyjne, w których skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia prawa przez Sąd I instancji powołując się na nieobowiązującą definicję pojęcia "potwierdzona rezerwacja" zawartą w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 295/91 z 4 lutego 1991 r.

Słusznie natomiast skarżący kasacyjnie twierdzi, że pojęcie "rezerwacja" użyte w art. 2 lit. g rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie jest tożsame z pojęciem "potwierdzona rezerwacja" użytym w art. 3 ust. 3 lit. a tego rozporządzenia. W tym zakresie ocena Sądu I instancji o tożsamości tych pojęć jest błędna. Zróżnicowanie tych pojęć w obszarze jednego aktu prawnego – co do zasady – oznacza nadanie im różnych znaczeń normatywnych. Błędna wykładnia Sądu I instancji w tym zakresie nie podważa jednak zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ nie wykazał bowiem istnienia obowiązującej podstawy prawnej do przypisania pojęciu "potwierdzona rezerwacja" takiego znaczenia, z którego wywiódł niespełnienie przez skarżących do Sądu I instancji ustawowego warunku przedstawienia "potwierdzonej rezerwacji" dla skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego przed organem.

Nie stanowi przy tym takiej podstawy prawnej, wskazane przez skarżącego kasacyjnie, powołane wyżej rozporządzenie Rady (WE) Nr 2111/2005. W art. 2 lit. i tego rozporządzenia zawarto bowiem definicję pojęcia "rezerwacja" literalnie zbieżną z definicją zawartą w art. 2 lit. g rozporządzenia (WE) nr 261/2004, zróżnicowaną jedynie co do podmiotu, który przyjął i zarejestrował ową rezerwację. W art. 2 lit. i wskazano dostawcę usług przewozu lotniczego, natomiast w art. 2 lit. g wskazano przewoźnika lotniczego i organizatora wycieczek. Sam przedmiot regulacji rozporządzenia Rady (WE) Nr 2111/2005 również nie uprawnia do formułowania wobec skarżących do Sądu I instancji negatywnej wykładni pojęcia "potwierdzona rezerwacja". Uszczuplenie uprawnień przyznanych w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004, w niniejszej sprawie polegające na uznaniu przez organ orzekający za niekompletny wniosek do wszczęcia postępowania, wymaga istnienia wyraźnej podstawy prawnej albo istnienia jej, jako jednoznacznie wynikającej z wykładni danego przepisu prawa dotyczącego przedmiotu rozpatrywanej sprawy. W niniejszej sprawie wykładnia przedmiotu rozporządzenia Rady (WE) Nr 2111/2005 nie jest wystarczająca do uznania zakresu znaczeniowego pojęcia "potwierdzona rezerwacja" w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a rozporządzeniu (WE) nr 261/2004. Również więc zarzuty kasacyjne odwołujące się do wykładni przepisów rozporządzenia Rady (WE) Nr 2111/2005 nie mogły być uwzględnione.

W dokonywaniu wykładni pojęcia "potwierdzona rezerwacja" w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można pominąć okoliczności odbycia przez skarżących do Sądu I instancji podróży lotniczej. Należy bowiem uwzględnić okoliczność, że omawiane pojęcie ma znaczenie nie tylko przy ocenie przysługiwania roszczeń określonych w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 w razie opóźnienia lotu, ale także w razie jego odwołania oraz w razie odmowy przyjęcia pasażera na pokład. W obu ostatnio wymienionych wypadkach potwierdzenie rezerwacji w sposób rozumiany przez skarżącego kasacyjnie, nawet bez odwoływania się do uchylonego rozporządzenia Rady (EWG) nr 295/91 z 4 lutego 1991 r. oraz obowiązującego rozporządzenia Rady (WE) Nr 2111/2005, ma zasadnicze znaczenie ze względu na to, że pasażer nie odbył podróży lotniczej i przez to może nie być wiadome, czy pasażer uzyskał stanowcze zobowiązanie oferenta do wykonania lotu przez określonego przewoźnika lotniczego. Natomiast po odbyciu podróży lotniczej, warunki organizacyjne jej odbycia, szczególnie dotyczące dostawcy usług przewozu lotniczego, przewoźnika obsługującego i przewoźnika wykonawczego oraz faktu, że rezerwacja została skutecznie przyjęta do wykonania, są możliwe do ustalenia, skoro dotyczą okoliczności już zaistniałej. W konsekwencji, ocena znaczeniowego zakresu pojęcia "potwierdzona rezerwacja" w razie odbycia już podróży lotniczej nie musi być zbieżna z rozumieniem tego pojęcia dla potrzeb ustalenia przysługiwania roszczeń na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w razie odwołania lotu lub odmowy przyjęcia na pokład, a więc gdy podróż się nie odbyła (nie doszło do przewozu lotniczego, a przez to nie wiadomo, czy istniało i na jakich warunkach organizacyjnych stanowcze zobowiązanie do wykonania takiego przewozu).

Słusznie skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji uznanie, że to na organie orzekającym spoczywa obowiązek wyjaśnienia posiadania przez skarżących do Sądu I instancji potwierdzonej rezerwacji. Z art. 205b ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo lotnicze, o treści obowiązującej w dniu złożenia skargi do organu przez skarżących do Sądu I instancji, wynikało, że do skargi mającej skutkować wszczęciem postępowania administracyjnego, należy dołączyć kopię potwierdzonej rezerwacji na dany lot. Obowiązek przedłożenia danego dokumentu spoczywa więc na składającym skargę, a nie na organie administracji, zwłaszcza, że dopiero kompletna skarga wszczyna postępowanie przed organem. Błędna wykładnia Sądu I instancji w tym zakresie nie podważa jednak prawidłowości samego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu administracji było bowiem wykazanie prawidłowej podstawy prawnej do oceny, jaką formę ma przybrać potwierdzona rezerwacja przedkładana przez skarżących do Sądu I instancji. Oczekiwanie przez organ określonego kształtu dokumentu mającego spełniać wymóg potwierdzonej rezerwacji musi bowiem znajdować swoje źródło w obowiązującym prawie, ponieważ tylko brak spełnienia normatywnych wymagań w tym zakresie uprawnia organ do uznania, że sposób wykazania przez skarżących do Sądu I instancji posiadania potwierdzonej rezerwacji nie skutkuje wszczęciem postępowania.

W świetle powyższego, także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niewystarczające do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W związku z tym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku i błędnych wytycznych Sądu I instancji co do obowiązku organu zwrócenia się do organizatora wycieczki i przewoźnika lotniczego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.