Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1431/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 123
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 15zzzzzn2, art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 1 i ust. 3,
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 7, art. 7a, art. 9, art. 11, art. 107 par. 3, art. 180
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Marek Leszczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1296/21 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 września 2020 r. nr 380000/71/439102/2020/RDZ, 380000/71/439103/2020/RDZ, 380000/71/439104/2020/RDZ w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1296/21, po rozpoznaniu skargi M. M. (dalej: skarżący, strona), uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, skarżący kasacyjnie) z dnia 30 września 2020 r. nr 380000/71/439102/2020/RDZ, nr 380000/71/439103/2020/RDZ i nr 380000/71/439104/2020/RDZ i poprzedzające ją decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Sosnowcu z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr 380000/71/439102/2020/ZPWWO, nr 380000/71/439103/2020/ZPWWO i nr 380000/71/439104/2020/ZPWWO.

Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.,

- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8, k.p.a. oraz art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a.

poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 30 września 2020 r. nr 38000/71/439102/2020/ZPWWO, 38000/71/439103/2020/ZPWWO, 38000/71/439104/2020/ZPWWO oraz poprzedzających ją decyzji z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr 380000/71/439102/2020/ZPWWO, 380000/71/439103/2020/ZPWWO, 380000/71/439104/2020/ZPWWO, będące konsekwencją przeprowadzenia wadliwej kontroli zasadności decyzji, opartej na niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego istotnych z punktu widzenia ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy oraz niewłaściwej ocenie sposobu przeprowadzenia przez organ postępowania,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31 zq ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące od uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo że skarżący nie spełnił warunku zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za kwiecień i maj 2020 r., jakim było złożenie deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi skarżącego poprzez jej oddalenie w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Ponadto złożył oświadczenie, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.

Uczestnik postępowania M. M. nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie organ – w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.

Skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji takiej, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się nietrafne.

Jako niezasadny należy uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a.

Uchylając obie decyzje Sąd I instancji zarzucił organom naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. ze względu na fakt, że uzasadnienie decyzji nie zawiera pełnych ustaleń faktycznych pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy. W aktach administracyjnych sprawy brak było bowiem dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności deklaracji za luty 2020 r., w oparciu o którą można byłoby rozważyć kwestię "klonowania" deklaracji, na którą powoływał się uczestnik postępowania M. M. Ponadto dopiero w dniu 22 października 2020 r., na etapie postępowania przed Sądem I instancji (decyzja organu II instancji wydana została w dniu 30 września 2020 r.), wydrukowano z systemu i dołączono do akt administracyjnych deklaracje złożone przez płatnika w dniu 15 lipca 2020 r. W ocenie więc Sądu I instancji wszystko to przełożyło się na niedostatki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a rolą Sądu nie było ustalanie za organy stanu faktycznego w sprawie.

Natomiast w omawianym zarzucie kasacyjnym skarżący kasacyjnie organ nie zakwestionował powyższego stanowiska Sądu I instancji, a jedynie stwierdził, że skoro wniosek został złożony w dniu 15 lipca 2020 r., czyli po terminie, którym była data 30 czerwca 2020 r., to rzeczą organu było wydanie decyzji o odmowie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak skonstruowany powyższy zarzut kasacyjny jest całkowicie niezasadny. Ani bowiem w samym zarzucie, ani w uzasadnieniu do tego zarzutu skarżący kasacyjnie organ nie wskazał właściwie, na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przywołanych przepisów.

Całe uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się natomiast do kwestionowania jako niewłaściwie zastosowanych przepisów art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa COVID-19), w powiązaniu z przepisami art. 9 i 79a k.p.a. (zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19 i zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 i art. 79a k.p.a.). Wprawdzie, co do zasady, w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tej sprawie, z uwagi na powiązanie naruszeń przepisów postępowania z naruszeniami prawa materialnego, najpierw należało odnieść się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego w kontekście zarzucanej błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19, będącego podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji. W tym przypadku zarzut naruszenia przepisów postępowania jest w głównej mierze procesowym odzwierciedleniem koncepcji materialnej przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe zarzuty kasacyjne są nieusprawiedliwione.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji poczynił zalecenia odnośnie dalszego postępowania przed organami wskazując, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy winne pouczyć skarżącego i wezwać go do uzupełnienia wniosku stosownie do art. 7, 7a i 9 k.p.a. Ponadto zobowiązał organy do zastosowania przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego dotyczą w istocie powyższych zaleceń.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów art. 31zo - art. 31zq ustawy COVID-19 zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również art. 11 k.p.a. Zastosowanie tych przepisów w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.; dalej: u.s.u.s.), co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2022 r., sygn. I GSK 954/22, z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. I GSK 1342/22 i inne.). Ponadto z art. 31zp ust. 7 ustawy COVID-19 wynika, że odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Oznacza to, że odmowa zwolnienia z tego obowiązku następuje w formie aktu administracyjnego wydawanego w ramach procedury uregulowanej w k.p.a., bez zastrzeżenia, z którego wynikałoby ograniczenie w zastosowaniu określonych przepisów tego kodeksu. Wprawdzie zgodnie z art. 31zq ust. 8 zdanie drugie ustawy COVID-19 do wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań, to jednak ten wąski zakres regulacji nie oznacza wyłączenia zastosowania pozostałych przepisów k.p.a.

W konsekwencji powyższego przyjąć trzeba, że w realiach sprawy, skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, co spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami k.p.a. Skoro zaś procedura administracyjna odbywa się według reguł k.p.a., zastosowanie miał art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. W postępowaniu tym zastosowanie mają również przepisy art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. Stosownie do pierwszego z nich w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei z mocy art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył dokumentację rozliczeniową w ramach wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek z uchybieniem terminu. Dokumentacja została złożona w dniu 15 lipca 2020 r., zaś z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 wynika, że termin ten określono na dzień 30 czerwca 2020 r. Sąd wywiódł, że skoro organ zauważył złożenie wniosku po terminie, to powinien pouczyć skarżącego i wezwać do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, stosownie do art. 9 k.p.a. Organ uchybił tym wynikającym z ustawy obowiązkom.

Sąd I instancji wskazał też na możliwość i celowość zastosowania w ponownie prowadzonym przez organy postępowaniu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i swoje stanowisko w tym zakresie uzasadnił celami, dla których ustawodawca uchwalił ustawę COVID-19, a stosowanie tych przepisów powiązał z normami wynikającymi z art. 7, art. 7a i art. 9 k.p.a. Sąd ten wyjaśnił też, że chociaż w chwili załatwienia sprawy przez organ art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie obowiązywał, bo wszedł w życie 16 grudnia 2020 r., to jednak obejmuje on zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w trakcie postępowania poprzedzającego zaskarżoną decyzję doszło do naruszenia art. 9 k.p.a. Niespełnienie przez organ obowiązku wynikającego z tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji podjętej w takich warunkach (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 1432/22).

Zasadne jest również stanowisko Sądu I instancji, że w ponownym rozpatrzeniu sprawy zastosowanie znajdzie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Przepis ten nie obowiązywał w dacie podejmowania przez organ zaskarżonej decyzji, co oznacza, że organ nie mógł naruszyć tego przepisu. Natomiast skład orzekający w przedmiotowej sprawie aprobuje stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I GSK 498/21, wyrok z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 809/22), że należy dopuścić założenie, że terminy którym uchybiono przed wejściem w życie omawianego przepisu, ale w okresie obowiązywania stanu epidemii mogą zostać przywrócone w trybie tego przepisu.

Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej (pkt 1), do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (pkt 2), przedawnienia (pkt 3), których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie (pkt 4), zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony (pkt 5), do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju (pkt 6) - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).

Sąd I instancji trafnie zauważył, że przepis ten obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). Na aprobatę zasługuje zatem konstatacja Sądu I instancji, że mimo nieobowiązywania tego przepisu w chwili prowadzenia postępowania i wydawania decyzji przez organ, przepis ten musi być wzięty pod uwagę w trakcie sądowej kontroli zaskarżonego aktu. Sąd zwrócił uwagę na kontekst wynikający ze szczególnego okresu wywołanego epidemią i intencji ustawodawcy, który wprowadził do porządku prawnego tak bardzo korzystną z punktu widzenia interesów płatników - regulację prawną. Płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób, w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożony wniosek i kiedy zostanie on rozpatrzony. Dla pogłębienia trafnej argumentacji zaprezentowanej przez Sąd I instancji należy podkreślić, że zwolnienie przewidziane w art. 31zo ust. 3 ustawy COVID-19 jest jednym z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Celem tych regulacji jest udzielenie wsparcia przedsiębiorcom działającym w branżach, które zostały dotknięte wprowadzonymi zasadami bezpieczeństwa oraz ponoszącym koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi.

Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w czasie, gdy obowiązuje przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, pozwalający zniwelować płatnikom konsekwencje niedochowania wymogów wynikających z przepisów ustawowych nie jest władny, przy uwzględnieniu, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich zdarzeń, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, pominąć tej regulacji w ocenie zgodności z prawem zaskarżonego aktu, jak i postępowania poprzedzającego jego wydanie.

W tym miejscu podkreślenia więc wymaga, że w okolicznościach sprawy niezasadne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że umieszczenie przez organ w dniu 17 czerwca 2020 r. na stronie internetowej ZUS komunikatu, że jednym z warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r. spowodowało wywiązanie się tego organu z obowiązku informacyjnego względem skarżącego określonego w art. 9 i 79a k.p.a. Działanie powyższe służyło zainteresowanym celem dochowania terminu na złożenie wniosku. Pozostaje ono jednak bez wpływu na obowiązki organu w sytuacji przekroczenia przez wnioskodawcę terminu, o którym mowa w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. W takim przypadku organ miał bowiem obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu jej 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.