Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 80/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz – Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. z siedzibą w G. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 09 stycznia 2023 roku adwokat A. J. reprezentujący spółkę S. sp. z o.o. z siedzibą w G. wniósł skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB") z 30 listopada 2022 r. znak [...], wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do niesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: PINB) z 30 sierpnia 2022 r. znak [...] (dalej: "Decyzja").

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. WWINB po rozpatrzeniu prośby (podanie z dnia 18 października 2022 r. uzupełnione podaniem i dnia 25 października 2022 r.) S. sp. z o.o. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 30 sierpnia 2022 r. (sygn. [...]), którą S. sp. z o.o. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w jednorodzinnym budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K., w gminie S., nakazano "w ścianie południowo- zachodniej (znajdującej się w granicy z nieruchomością nr [...]) nakazano dokonać zamurowania materiałem budowlanym nowo powstałych otworów okiennych", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W podaniu z dnia 18 października 2022 r., poza prośbą o przywrócenie terminu Spółka zawarła odwołanie od wspomnianej decyzji administracyjnej, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ pierwszej instancji. Decyzji tej Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a.); prawa materialnego (tzn. art. 29 ust. 3 pkt 2 lit. b w zw. z art. 50 prawa budowalnego; art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 i § 236 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jedn. tekst: Dz. U. z 2022 r" poz. 1225 ze zm.).

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka zawarła następującą argumentację.

Z uwagi na fakt, że:

a. adresat decyzji to spółka kapitałowa, której Prezesem Zarządu, tj. jedyną osobą odpowiedzialną za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentację na zewnętrz, jest J. A. K. (dalej jako: "Prezes Zarządu");

b. w strukturze organizacyjnej Spółki nie ma innych osób fizycznych, mogących zająć się przedmiotową sprawą, aniżeli Prezes Zarządu;

c. decyzja została przesłana do Spółki drogą mailową na adres j.koszalkak@gmail.com przez pełnomocnika reprezentującego Spółkę w postępowaniu administracyjnym w dniu 6 września 2022 r., tj. dzień po doręczeniu przez organ I instancji Decyzji do pełnomocnika zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a.;

d. przed doręczeniem Decyzji do pełnomocnika Spółki strony uzgodniły, że pełnomocnik nie będzie już reprezentował Spółki w postępowaniu administracyjnym oraz wstrzyma się z podejmowaniem jakichkolwiek czynności w sprawie, a ewentualnie w przypadku otrzymania jakiejkolwiek korespondencji w sprawie, przed powiadomieniem organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, nastąpi przekazanie skanu korespondencji przychodzącej na adres mailowy Prezesa Zarządu;

e. przesyłka z mailem z dnia 6 września 2022 r., zawierającym skan Decyzji, trafiła do zakładki "SPAM" w skrzynce mailowej Prezesa Zarządu;

f. Prezes Zarządu zapoznał się z treścią maila oraz skanem Decyzji w dniu 14 października 2022 r., tj. 3 po dni zakończeniu leczenia szpitalnego w dniach od 5 października 2022 r. do 11 października 2022 r. w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w K.;

g. Prezes Zarządu Spółki nie dopuścił się jakiejkolwiek winy, przeoczając termin na wniesienie odwołania od Decyzji tudzież nie podejmując nadzwyczajnych starań w celu dowiedzenia się o stanie sprawy administracyjnej zakończonej Decyzją, albowiem:

i. oczekiwał na otrzymanie korespondencji od organu administracji publicznej;

ii. nie mógł przewidywać, że korespondencja mailowa z Decyzją, otrzymana od pełnomocnika, trafiła do zakładki SPAM;

iii. przed 12 września 2022 r. zdiagnozowano u Prezesa Zarządu szereg schorzeń, a w tym takie jak: zespół Sjogrena, migrena, guzek tarczycy oraz porażenie jednej kończyny górnej;

iv. w dniu 12 września 2022 r. prezes miała wizytę lekarską u prof. dr hab. med. P. H., w trakcie której ustalono termin hospitalizacji na [...] r., przełożony z uwagi na chorobę na [...] października 2022 r.;

v. Prezes Zarządu zakończył leczenie szpitalne w dniu 11 października 2022 r. i dopiero w tym czasie przystąpił do załatwienia bieżących spraw życia codziennego oraz życia zawodowego związanego ze sprawami Spółki;

a zatem wedle Spółki zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od Decyzji nastąpiło bez winy Spółki oraz jej Prezesa Zarządu, a doszło do tego wskutek splotu nieszczęśliwych okoliczności, których jednoczesnego wystąpienia nie można było przewidzieć, ani ich skutkom zapobiec wcześniej, aniżeli przed faktycznym zapoznaniem się z treścią Decyzji.

Ostatecznym postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. (sygn. [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wspomnianej powyżej decyzji PINB (art. 59 par. 2 k.p.a.).

Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono następującą dokumentację:

a. oświadczenie Prezesa Zarządu z 2 września 2022 r. złożone do pełnomocnika zawodowego reprezentującego Spółkę w przedmiotowej sprawie, na okoliczność, że od 2 września 2022 r. Spółka zwolniła pełnomocnika zawodowego do działania w przedmiotowej sprawie;

b. pismo Spółki z 2 września 2022 r. adresowane do organu I instancji z informacją, że od dnia 2 września 2022 r. spółka działa w sprawie sama, na okoliczność, zamiaru poinformowania organu I instancji, że od 2 września 2022 r. Spółka zwolniła pełnomocnika zawodowego do działania w przedmiotowej sprawie;

c. karty leczenia szpitalnego nr [...], dotyczącego leczenia szpitalnego Prezesa Zarządu w dniach od 5 października 2022 r. do 11 października 2022 r. w związku z wystąpieniem szeregu schorzeń tam podanych, na okoliczność schorzeń współistniejących, jakie dolegały Prezesowi Zarządu już przed 5 września 2022 r.;

d. zrzut ekranu na dowód tego, że Prezes Zarządu otrzymała mailem skan Decyzji od byłego pełnomocnika, a który to mail trafił do zakładki SPAM, na okoliczność, że Prezes Zarządu otrzymał przesyłkę mailową ze skanem Decyzji.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podano, że zasadniczą przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji było to, że na początku września, tj. 2 września 2022 r., Spółka oraz pełnomocnik działający w sprawie zakończonej Decyzją, uzgodnili, że od 2 września 2022 r. Spółka występować będzie w sprawie samodzielnie. Spółka przygotowała projekt pisma informującego o fakcie rozwiązania stosunku pełnomocnictwa. Motywem tych działań było przekonanie Spółki, że dalszy udział w postępowaniu pełnomocnika nie jest konieczny.

W dalszej kolejności w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wyjaśniono, że w dniu 5 września 2022 r. pełnomocnik - adwokat A. J. - otrzymał Decyzję, albowiem organ I Instancji najwyraźniej wysłał korespondencję przed powzięciem wiedzy, że Spółka zamierza działać w sprawie samodzielnie oraz zgodnie z ustaleniami poczynionymi ze Spółką, przekazał skan na adres mailowy Prezesa Zarządu. Niestety Prezes Zarządu nie odczytał maila ze skanem Decyzji, albowiem przesyłka mailowa trafiła do zakładki SPAM. Równolegle, na początku września 2022 r. - a dokładniej 12 września 2022 r. w okresie biegu terminu do zaskarżenia Decyzji - zdiagnozowano u Prezesa Zarządu szereg chorób, których wprawdzie leczenie szpitalne (przełożone z pierwotnego terminu w postaci 28 września 2022 r.) rozpoczęło się 5 października 2022 r. i trwało do 11 października 2022 r., jednakże dolegliwości uniemożliwiające prowadzenie spraw Spółki trwały nieprzerwanie po 12 września 2022 r., a także przed tą data. Mail od pełnomocnika trafił do zakładki SPAM. Splot tych wszystkich powyższych okoliczności - zwłaszcza osobistych dotyczących stanu zdrowia Prezesa Zarządu - spowodował, że Spółka bez własnej winy nie wniosła odwołania od Decyzji w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, tj. 5 września 2022 r.

We wniosku o przywrócenie terminu nadmieniono, że struktura organizacyjna Spółki nie przewiduje udziału innych osób fizycznych w jej zarządzaniu. Jedyną osobą odpowiedzialną za prowadzenie jej spraw jest Prezes Zarządu. Wedle wniosku o przywrócenie terminu organ administracji publicznej dokonuje oceny braku winy; przepisy kodeksu nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. "Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (...). Pożądany tu jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw" (J. Krajewski, w: J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego, s. 275). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a w okresie wprowadzenia nowych sposobów komunikacji opartej na komunikacji elektronicznej do takich okoliczności należy zaliczyć obiektywne przeszkody w wykorzystaniu systemów teleinformatycznych. W orzecznictwie zauważa się, że za przyczynę nieusprawiedliwiającą możliwości przywrócenia terminu orzecznictwo sądu administracyjnego uznaje długotrwałą niedyspozycję zdrowotną (np. niedyspozycję ze strony układu pokarmowego, czy też okresowe obrzęki oraz bóle stawów stóp uniemożliwiające nawet założenie obuwia) - zob. wyrok NSA w Warszawie z 19 września 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 408/07.

W uzasadnieniu postanowienia WWINB wskazał, że w związku z poczynionymi ustaleniami w dniu 21 marca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: PINB) zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "robót budowlanych przeprowadzonych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na nieruchomości nr ewid. geod. [...] przy ul. [...] w K., gm. S.". Sprawę tę PINB załatwił (art. 104 § 1 k.p.a.) decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r. (sygn. [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.). Decyzją tą PINB nakazał S. sp. z o.o. (dalej: Spółka) w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w jednorodzinnym budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K., w gminie S., "w ścianie południowo- zachodniej (znajdującej się w granicy z nieruchomością nr [...]) dokonać zamurowania materiałem budowlanym nowo powstałych otworów okiennych".

W podaniu z dnia 18 października 2022 r. Spółka zawarła: 1) prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wspomnianej decyzji administracyjnej, a wraz z tą prośbą 2) odwołanie od decyzji PINB z dnia 30 sierpnia 2022 r. Spółka podkreśliła, że decyzja została doręczona jej pełnomocnikowi, tuż przed rozwiązaniem stosunku pełnomocnictwa, a pełnomocnik miał przekazać tę korespondencję w formie elektronicznej prezesowi Zarządu Spółki (tj. J. A. K.), która jest jedyną osobą odpowiedzialną za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentację na zewnątrz. Jednakże przesyłka z mailem z dnia 6 września 2022 r. zawierającym skan Decyzji, trafiła do zakładki «SPAM» w skrzynce mailowej Prezesa Zarządu, która zapoznała się z treścią decyzji "w dniu 14 października 2022 r., tj. 3 dni po zakończeniu leczenia szpitalnego w dniach od 5 października 2022 r. do 11 października 2022 r. w Samodzielnym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w K.". Spółka podkreśliła, że Prezes Zarządu "nie dopuściła się jakiejkolwiek winy, przeoczając termin na wniesienie odwołania od Decyzji", ponieważ "oczekiwała na otrzymanie korespondencji od organu administracji publicznej" i nie mogła przewidywać, że korespondencja mailowa z Decyzją, otrzymana przez pełnomocnika, trafiła do zakładki SPAM". Ponadto dodała, że Prezes Zarządu zakończyła leczenie szpitalne w dniu 11 października 2022 r. i dopiero w tym czasie przystąpiła do załatwienia bieżących spraw życia codziennego oraz życia zawodowego związanego ze sprawami Spółki. Prośbę tę oraz załączone do niej odwołanie Spółka uzupełniła podaniem z dnia 25 października 2022 r.

WWINB rozpoczął uzasadnienie rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniu od wskazania, że w związku z poczynionymi ustaleniami w dniu 21 marca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "robót budowlanych przeprowadzonych na budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na nieruchomości nr ewid. geod. [...] przy ul. [...] w K. gm. S.". Sprawę tę PINB załatwił (art. 104 § 1 k.p.a.) decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r. (sygn. [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.). Decyzją tą PINB nakazał S. sp. z o.o. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w jednorodzinnym budynku mieszkalnym posadowionym na działce i nr [...] położonej przy ul. [...] w K., w gminie S., "w ścianie południowo-zachodniej (znajdującej się w granicy z nieruchomością nr [...]) dokonać zamurowania materiałem budowlanym nowo powstałych otworów okiennych".

W podaniu z dnia 18 października 2022 r. Spółka zawarła: 1) prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wspomnianej decyzji administracyjnej, a wraz z tą prośbą 2) odwołanie od decyzji PINB z dnia 30 sierpnia 2022 r.

WWINB rozpoczął uzasadnienie rozstrzygnięcia podjętego w tej sprawie od wyjaśnienia, że "terminy w postępowaniu administracyjnym (...) są terminami zawitymi (prekluzyjnymi). Ich niedotrzymanie (uchybienie powoduje pewne ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego, np. odwołania (...)" (Z. Janowicz " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz ". Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1999. s. 184). Jednakże z reguły terminy te są przywracalne na wniosek zainteresowanego, lecz dopiero po łącznym spełnieniu wymogów określonych w art. 58 paragraf 1 i 2 k.p.a. Mianowicie zainteresowany musi: 1) uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy 2) równocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz 3) wnieść prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

W niniejszym przypadku wedle WIINB: 1) bezspornie zaskarżona decyzja PINB z dnia 30 sierpnia 2022 r została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi Spółki w dniu 5 września 2022 r., wobec czego 2) termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał Spółce w dniu 23 września 2022 r. (piątek), a 3) odwołanie (część podania z dnia 18 października 2022 r. uzupełnione częścią podania z dnia 25 października 2022 r.) Spółka nadała w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego dopiero w dniu 18 października 2022 r. i 4) niewątpliwe jest, że wraz z tym odwołaniem wniosła ona (część podania z dnia 18 października 2022 r. uzupełnione częścią podania z dnia 25 października 2022 r.) prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 k.p.a.) od wspomnianej decyzji PINB.

Wedle WWINB wymienione powyżej wymogi przywrócenia terminu dla dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż niewątpliwie równocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka dopełniła czynności, dla której określony był termin (tzn. wniosła odwołanie).

Po drugie, WWINB wskazał, że PINB zaskarżoną decyzję prawidłowo doręczył pełnomocnikowi Spółki w dniu 5 września 2022 r. Wynika to stąd, że po wydaniu tej decyzji tj. w dniu 2 września 2022 r. wygasło pełnomocnictwo udzielone adwokatowi A. J. (nota bene o tym fakcie PINB został zawiadomiony przez Spółkę w dniu 20 października 2022 r.). Jak wynika z wyjaśnień Spółki, elektroniczna kopia decyzji (skan) przesłany przez pełnomocnika prezesowi zarządu Spółki trafiła do katalogu "spam" i została odczytana przez adresatkę dopiero po dniu 11 października 2022 r. Skoro zaś prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została nadana przez Spółkę w dniu 18 października 2022 r., to wedle WWINB należy przyjąć, iż zachowany został siedmiodniowy termin do wniesienia owej prośby, który liczony jest od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Przechodząc zaś do oceny uprawdopodobnienia braku winy WWINB wskazał, że w przypadku podmiotu będącego "(...) od strony formalnej spółką prawa handlowego brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności w imieniu jednostki" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., II OSK 2627/15, LEX nr 2342745; tak też np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2017 r., II FSK 3462/16, LEX nr 2269559; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2001 r" IVSA 1340/99; LEX nr 54141).

Dokonując tej oceny WWINB odnotował, że: 1) do reprezentowania Spółki jak wynika z KRS - uprawniony jest zarząd, który jest jednoosobowy, 2) Spółka nie ustanowiła żadnego prokurenta i "w strukturze organizacyjnej Spółki nie ma innych osób fizycznych, mogących zająć się przedmiotową sprawą, aniżeli Prezes Zarządu", 3) prezesem zarządu jest J. A. K., która 4) jak wynika z załączonej do prośby karty informacyjnej leczenia szpitalnego była niezdolna do pracy w dniach od 5 października 2022 do dnia 11 października 2022 r. (pobyt w szpitalu), a wcześniej "przed 12 września 2022 r. zdiagnozowano u Prezesa Zarządu szereg schorzeń". Z wyjaśnień Spółki wynika, że najpóźniej pomiędzy 12 września 2022 r. a 11 października 2022 r. prezes Spółki nie załatwiała "bieżących spraw życia codziennego oraz życia zawodowego związanego ze sprawami Spółki". Prima facie należałoby zatem stwierdzić, iż Spółka uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem WWINB wnikliwsze przeanalizowanie całej sytuacji prowadzi jednak do przeciwnego wniosku. Mianowicie z wyjaśnień Spółki wynika, iż do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doprowadziło niezawinione i niezależne od Spółki przekierowanie do katalogu "spam" kopii decyzji przesłanej przez dotychczasowego profesjonalnego pełnomocnika, na co nałożyła się choroba jedynej osoby umocowanej do reprezentowania Spółki na zewnątrz. Do wniosku o zawinionym działaniu Spółki w tych okolicznościach prowadzą dwa zasadnicze zagadnienia związane z profesjonalnym funkcjonowaniem Spółki.

Zdaniem WWINB brak zastępstwa dla jedynej osoby władnej do reprezentowania Spółki na zewnątrz obciąża samą Spółkę, a ściślej - jej organizację pracy. To Spółka w sposób nieracjonalny nie zapewniła zastępstwa w okresie choroby jedynej osoby mogącej ją reprezentować na zewnątrz. A przecież "przy profesjonalnym obrocie gospodarczym nieprofesjonalne jest powierzanie obowiązków wyłącznie jednej osobie, bez przewidzenia procedury przekazania prowadzonych przez nią spraw w sytuacji dłuższej absencji. To niewłaściwa organizacja pracy strony doprowadziła do uchybienia terminu. Natomiast na organizację spółki wyłączny wpływ ma sama strona" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2020 r. III SA/Kr 234/20, LEX nr 3030667). "Podkreślenia wymaga, że podmioty należycie organizujące swoją działalność w zakresie obowiązków osób funkcyjnych przewidują konieczność zastępowania ich przy wypełnianiu powierzonych obowiązków np. w sytuacjach zdrowotnych, czy też zwykłych, np. w wypadku skorzystania z urlopu wypoczynkowego. Brak takiej prawidłowej organizacji pracy obciąża wprost spółkę i w żaden sposób nie może stanowić przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania" (tamże). Również tylko od Spółki zależne było określenie komunikacji między nią a pełnomocnikiem i tylko ją obciąża przekazanie przez niego kopii decyzji PINB wyłącznie za pomocą poczty elektronicznej. "Obowiązkiem Spółki przy dochowaniu przez skarżącą należytej staranności jako osoby należycie dbającej o swoje interesy, powinno być zapewnienie (...) takiej konfiguracji poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, by zagwarantować Spółce możliwość odbioru wiadomości z obsługującego ją serwera. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w systemach poczty elektronicznej nie mogą być przerzucane na inne podmioty" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021 r., IV SA/Wa 2776/20, LEX nr 3320277).

Z powyższych względów, zdaniem WWINB wyłącznie od Spółki zależało zorganizowanie sposobu przepływu informacji pomiędzy nią a dotychczasowym profesjonalnym pełnomocnikiem (odwołanym dopiero po wydaniu decyzji przez PINB). Również wynikiem jej decyzji nie została ustalona żadna osoba, która zapewniłaby zastępstwo na czas choroby prezesa zarządu. Ponadto to Spółka, a nie jakikolwiek inny podmiot, odpowiada za wadliwą - jak się okazało - konfigurację poczty elektronicznej służącej do jej obsługi. Wziąwszy pod uwagę, że Spółka jest profesjonalnym podmiotem w obrocie gospodarczym, opisane działania nie uprawdopodabniają braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, lecz świadczą wprost o zaniedbaniach organizacyjnych, które doprowadziły do tej sytuacji.

Na marginesie WWINB dodał również, "(...) że nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2012 r., II OSK 2175/10. LEX nr 1138097: tak też np.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r., I OSK 1939/14, LEK nr 2082485). W tym przypadku w zwięzłym podsumowaniu wywiadu, badania i leczenia szpitalnego (epikryza) wskazano, że u J. A. K. "Od około 6 tygodni [czyli od około końca sierpnia 2022 r. - WWINB] nastąpiło nasilenie wypadania włosów, osłabienie, zaburzenia pamięci i koncentracji, uogólnione bóle stawowe ze sztywnością poranną stawów rąk, bezsenność, poty nocne oraz skoki ciśnienia tętniczego krwi z towarzyszącym bólem głowy (incydenty pojawiają się kilka razy w miesiącu)". Z tych ustaleń wynika, zdaniem WWINB, że stan zdrowia J. A. K. w żaden sposób nie wykluczał skorzystania przez nią z pomocy osób trzecich. O tym że mogła ona z takiej pomocy skorzystać najdobitniej świadczy fakt, iż w dniu 2 września 2022 r. sama wypowiedziała w imieniu Spółki pełnomocnictwo adwokatowi A. J..

WWINB dodał również, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż "przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05 dostępny Lex nr 315129, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2014 r., II SA/Po 219/13. LEK nr 1579724), a "(...) jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przepis ww. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Przy ocenie braku winy należy mieć na względzie "obiektywny miernik staranności", jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy i przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej" (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., VII SA/Wa 1X05/16. LEK nr 2351688). Odnosząc te ogólne uwagi do powyższych wyjaśnień, WWINB stwierdził, iż Spółka nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu. Wobec nieuprawdopodobnienia przez Spółkę braku winy w uchybieniu terminu organ wskazał, że przywrócenie przez WWINB na jej wniosek terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB jest niedopuszczalne. W efekcie obowiązkiem WWINB było wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do dokonania czynności (art. 59 § 2 k.p.a.).

W skardze podniesiono zarzut: naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie przedłożonego materiału dowodowego przemawiającego za tym, że po stronie Skarżącego występuje brak winy i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a to poprzez: z jednej strony przyjęcie wyjaśnień Spółki związanych ze stanem zdrowia Prezesa Zarządu J. K. w okresie od końca sierpnia 2022 r. do 11 października 2022 r. (w szczególności zaburzenia pamięci i koncentracji, zawroty głowy, bezsenność oraz leczenie szpitalne), jako przemawiających za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania i z drugiej natomiast strony przyjęcie tezy, że Spółka powinna przewidzieć wystąpienie takich okoliczności (nagła choroba Prezesa Zarządu) odpowiednio wcześniej, a w tym:

a. mieć strukturę organizacyjną przewidującą zastępstwa dla Prezesa Zarządu;

b. ustanowić pełnomocników lub prokurentów Spółki;

chociaż jest dozwolone w przepisach prawa to, aby istniały tzw. spółki jednoosobowe, czy też posiadające jednoosobowy zarząd, jak również, że rozmiar (struktura organizacyjna) każdej osoby prawnej uzależniona jest od skali jej działalności gospodarczej, a co powoduje, że małe podmioty posiadają skromną strukturę organizacyjną i funkcjonowanie w obrocie prawnym powinno odbywać się na równych zasadach z osobami fizycznymi; niedostrzeżenie, że o ile istotnie można oczekiwać od profesjonalnego uczestnika obrotu, jakim jest Spółka, wyższej staranności, aniżeli standardowa, to w tym przypadku: choroba Prezesa Zarządu pojawiła się dość niespodziewanie i trwała nieprzerwanie przez okres kilku tygodni (od końca sierpnia 2022 r. do niemal połowy października 2022 r.); stan zdrowia Prezesa Zarządu - stwierdzony przez WWINB i taki m.in. jak: zaburzenia pamięci i koncentracji, bezsenność, a następnie pobyt szpitalu - uniemożliwił dokonanie takich działań, jakie zapobiegłyby temu, że finalnie doszło do potrzeby złożenia odwołania po upływie terminu do wniesienia działań wraz z prośbą o przywrócenie tego terminu;

W skardze zarzucono organowi również pominięcie, że:

a. Spółka nie twierdzi, iż nie skonfigurowała swojej poczty elektronicznej w sposób odpowiedni - a zatem dopuściła się niedbalstwa, co zarzucił WWINB - lecz w tym konkretnym przypadku incydentalnie (wyjątkowo) stało się tak, że wiadomość ze skanem decyzji, a jaką WWINB doręczył do byłego pełnomocnika, trafiła na adres poczty elektronicznej Spółki do zakładki SPAM, a co wcześniej nie miało miejsca;

b. nawet prawidłowe skonfigurowanie poczty mailowej przez profesjonalistów powoduje, że niektóre wiadomości mailowe - z przyczyn niewyjaśnionych i pochodzących od zaufanych nadawców - mogą trafić do zakładki SPAM w wyniku i błędu, a to, że tak się dzieje to jest fakt notoryjny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego - przytrafił się statystycznie każdemu użytkownikowi poczty elektronicznej co najmniej raz w życiu;

c. nie było możliwe przewidzenie, że wiadomość mailowa z takim załącznikiem trafi do zakładki SPAM, a zatem brak było racjonalnych powodów, aby opracować alternatywny przepływ informacji pomiędzy byłym pełnomocnikiem, a Spółką;

d. nawet, gdyby - hipotetycznie - były pełnomocnik wysłał drogą pocztową do Spółki, doręczoną mu przez organ I instancji Decyzję, to w dalszym ciągu jej otrzymanie przez Spółkę bądź nastąpiłoby po upływie terminu do wniesienia odwołania, bądź też przypadłoby na okres, w którym niemożliwe było z przyczyn niezawinionych to, aby Spółka wniosła odwołanie (choroba Prezesa Zarządu, którą WWINB uznał jako czynnik usprawiedliwiający i uprawdopodobniony);

Wedle zarzutów skargi nieuwzględnienie okoliczności, że brak wiedzy o tym, że doszło do wydania Decyzji i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od Decyzji dodatkowo spowodowało to, że Spółka - której jednoosobowy zarząd był niezdolny do załatwiania spraw służbowych i życia codziennego, a co WWINB uznał za czynniki usprawiedliwiające - nie była w stanie w okresie absencji Prezesa Zarządu wdrożyć działań, o jakich mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WWINB.

Wedle zarzutów skargi powyższe, zarzucane uchybienia organu doprowadziło do obrazy art. 58 § 1 k.p.a. przez WWINB poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że Skarżący nie wykazał braku winy, a zatem należy odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty w skardze wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania - w tym także ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w świetle art. 58 § 1 k.p.a. podmiot wnoszący o przywrócenie terminu do dokonania czynności ma jedynie uprawdopodobnić brak swojej winy w niedochowaniu terminu. "Uprawdopodobnienie" według Słownika Języka Polskiego PWN oznacza sprawienie, że coś staje się prawdopodobne, co nie jest równoznaczne z udowodnieniem danej okoliczności. Przez prawdopodobną należy rozumieć sytuację, która wydaje się prawdziwa to znaczy, że jest duża szansa, że się wydarzyła. Zainteresowany podmiot powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała do momentu wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga przy tym kwestii, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że pewien fakt jest uprawdopodobniony. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest okoliczność braku winy w dochowaniu terminu, przy czym brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z uwagi na kryterium braku winy, które warunkuje przywrócenie uchybionego terminu, za usprawiedliwione, niezawinione przyczyny niedochowania terminu mogą być uznane wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw - udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2022 r., sygn. akt II SA/Po 521/22).

Zdaniem Skarżącego tok rozumowania przedstawiony przez WWINB, przy odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji jest nielogiczny i wewnętrznie sprzeczny. Z jednej bowiem strony organ: - uznał za usprawiedliwione to, że Prezes Zarządu Spółki był chory, a w tym przebywał w szpitalu, o czym świadczy stwierdzenie, że "należałoby stwierdzić, iż Spółka uprawdopodobniła brak w winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania"; - dostrzegł, że wśród schorzeń Prezesa Zarządu, utrzymujących się od końca sierpnia 2022 r. znajdowały się kłopoty z pamięcią i koncentracją, zawroty głowy oraz bezsenność, a zatem schorzenia niewątpliwie wpływające na zdolność do załatwiania spraw życia codziennego i podejmowania decyzji (także racjonalnych), a w tym dokonywania czynności prawnych; a zarazem uznał, że Spółka zawiniła w tym, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji. Organ skoncentrował się bowiem na tym, czego można lub należy oczekiwać od uczestnika obrotu, jakim jest Spółka pomijając, że: w przypadku małych podmiotów, których skala działalności jest nieznaczna, nie sposób oczekiwać tego, aby miały one rozbudowaną strukturę organizacyjną, która przecież generuje określone koszty; problemy Prezesa Zarządu ze zdrowiem pojawiły się nieoczekiwanie i uniemożliwiły one nie tylko wniesienie odwołania od Decyzji w terminie, ale również były przyczyną braku wdrożenia rozwiązań, jakie zapobiegają takim sytuacjom; gdyby nie problem ze zdrowiem Prezesa Zarządu to niewątpliwie kontaktowałby się on, dodatkowo, telefonicznie z organem I instancji oraz byłym pełnomocnikiem, celem ustalenia, czy w sprawie doszło do wydania Decyzji, a w szczególności czy i pod jaki adres została ona doręczona.

Wreszcie w uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że zupełnie niezrozumiałe są wywody organu, że można jej przypisać winę, albowiem powinna zapewnić takie funkcjonowanie poczty elektronicznej - poprzez jej konfigurację instalację filtrów antyspamowych - aby zagwarantować spółce możliwość odbioru wiadomości z obsługującego ją serwera. Dość przypomnieć, że Spółka wyraźnie wskazała w prośbie o przywrócenie terminu, że jest to pierwsza sytuacja, gdy mail od byłego pełnomocnika trafił do folderu SPAM. Co więcej, była to dodatkowa okoliczność przemawiająca za brakiem winy Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w tym znaczeniu, że: z jednej strony stan zdrowia Prezesa Zarządu (uprawdopodobniony, jeśli nie udowodniony) był przyczyną, dla której Spółka nie kontaktowała się dodatkowo telefonicznie lub mailowo z organem I instancji lub pełnomocnikiem w gestii rozeznania się, czy została wydana Decyzja, zaś z drugiej strony brak (niezawiniony) możliwości zapoznania się z wiadomością mailową, którą były pełnomocnik wystosował do Spółki, dodatkowo wpłynął na to, że odwołania nie można było wnieść w terminie ustawowym.

W uzasadnieniu skargi wskazano także, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zdaniem Skarżącego sposób postępowania w niniejszej sprawie był prawidłowy i oparty na obiektywnym standardowym (typowym) mierniku staranności, jakiego można było od nich wymagać: mały podmiot gospodarczy i prowadzący działalność na mniejszą skalę o nieskomplikowanej (wypłaszczonej) spotykanej częstokroć w obrocie prawnym strukturze, gdzie całość zadań spoczywa na zaangażowaniu jednej osoby, tutaj Prezesa Zarządu. Skumulowane i nagłe schorzenia, dotykające podstawowych sfer życia codziennego Prezesa Zarządu (w szczególności zdiagnozowane zaburzenia pamięci i koncentracji, bezsenność i itp. trwające od końca sierpnia 2022 r.) w całości usprawiedliwiały to, że Spółka nie wniosła odwołania w terminie, a po drugie nie wdrożyła na czas rozwiązań, na jakie wskazuje WWINB w uzasadnieniu postanowienia (ustanowienie pełnomocników, prokurentów, większa liczba członków zarządu itp.).

WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, 655, 1457, z 1855. dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stosownie do art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia – takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie WWINB.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Jak wynika z kolei z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to decyzję uważa się za doręczoną, gdy otrzyma ją pełnomocnik strony.

Wedle art. 58 k.p.a. § 1. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; wedle zaś § 2 wskazanego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Zgodnie zaś z Art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że dokonane przez PINB doręczenie decyzji z 30 sierpnia 2022 r. znak [...] nakazującej skarżącej spółce w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanie robót budowlanych wykonanych w jednorodzinnym budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K., w gminie S.: w ścianie południowo-zachodniej, znajdującej się w granicy z nieruchomością nr [...], dokonania zamurowania materiałem budowlanym nowo powstałych otworów okiennych, do adwokata A. J. (pełnomocnika skarżącej spółki w postępowaniu administracyjnym) było prawidłowe i miało miejsce w dniu 05 września 2022 r., zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. Pełnomocnictwo do reprezentowania spółki w postępowaniu administracyjnym zostało udzielone adwokatowi A. J. w dniu 04 lipca 2022 r. Zatem PINB prawidłowo wyekspediował przesyłkę zawierającą decyzję z 30 sierpnia 2022 r. znak [...] do pełnomocnika spółki będącego adwokatem i została ona prawidłowo doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi w dniu 05 września 2022 r.

Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez spółkę adwokatowi A. J. udzielonego w postępowaniu administracyjnym – wypowiedzenie datowane na dzień 02 września 2022 r. zostało przekazane przez spółkę do PINB dopiero w październiku 2022 r. – data wpływu do PINB 20 października 2022 r. – a więc półtora miesiąca później; zawiadomiła o wypowiedzeniu pełnomocnictwa sama spółka. Tymczasem, zgodnie ze Zbiorem Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks etyki adwokackiej): w razie wygaśnięcia pełnomocnictwa adwokat powinien bezzwłocznie zawiadomić o tym fakcie sąd lub organ (tu: PINB), przed którymi występował (§ 30 3.). Zgodnie zaś z § 10 adwokat nie może usprawiedliwiać naruszenia zasad etyki i godności zawodu powoływaniem się na poczynione przez klienta sugestie. (W postępowaniu sądowoadministracyjnym spółkę reprezentuje ten sam pełnomocnik, któremu wypowiedziano pełnomocnictwo do reprezentowania przed PINB; na mocy pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądami administracyjnymi i organami administracji publicznej w sprawie [...] z dnia 09 stycznia 2023 r. – k. 13 akt sądowych).

Decyzja PINB została przesłana do Spółki drogą mailową na adres prezesa zarządu J. K. przez pełnomocnika reprezentującego Spółkę w postępowaniu administracyjnym w dniu 6 września 2022 r., tj. dzień po doręczeniu przez organ I instancji Decyzji do pełnomocnika. W okresie od dnia 06 września 2022 r. do dnia sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu z dnia 18 października 2022 r. prezes zarządu przebywała na hospitalizacji od dnia 05 października 2022 r. do dnia 11 października 2022 r.

Zatem, w ocenie Sądu, prawidłowo WWINB wskazał, że w przypadku podmiotu będącego "(...) od strony formalnej spółką prawa handlowego brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności w imieniu jednostki" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., II OSK 2627/15, LEX nr 2342745). WWINB prawidłowo przeszedł do zbadania okoliczności dotyczących Prezesa Zarządu J. K. wskazując, że brak zastępstwa dla jedynej osoby władnej do reprezentowania Spółki na zewnątrz obciąża samą Spółkę, a ściślej - jej organizację pracy. To Spółka w sposób nieracjonalny nie zapewniła zastępstwa w okresie choroby jedynej osoby mogącej ją reprezentować na zewnątrz. A przecież "Przy profesjonalnym obrocie gospodarczym nieprofesjonalne jest powierzanie obowiązków wyłącznie jednej osobie, bez przewidzenia procedury przekazania prowadzonych przez nią spraw w sytuacji dłuższej absencji. To niewłaściwa organizacja pracy strony doprowadziła do uchybienia terminu. Natomiast na organizację spółki wyłączny wpływ ma sama strona" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2020 r. III SA/Kr 234/20, LEX nr 3030667). Należy zauważyć, że w analizowanej sprawie e-mail od pełnomocnika spółki z dnia 06 września 2022 r. został wysłany z poczty e-mail zawierającej rozszerzenie @gmail.com i skierowany był na adres poczty e-mail prezesa zarządu J. K. również zawierający rozszerzenie @gmail.com (k. 4 akt admin. WWINB).

Dlatego też, zdaniem Sądu, WWINB, dokonał prawidłowej oceny, że to wyłącznie od Spółki zależało zorganizowanie sposobu przepływu informacji pomiędzy nią a dotychczasowym profesjonalnym pełnomocnikiem (odwołanym dopiero po wydaniu decyzji przez PINB). Również wynikiem decyzji spółki nie została ustalona żadna osoba, która zapewniłaby zastępstwo. Ponadto to Spółka, a nie jakikolwiek inny podmiot, odpowiada za konfigurację poczty elektronicznej.

Należy podzielić również stanowisko, że "Obowiązkiem Spółki przy dochowaniu przez skarżącą należytej staranności jako osoby należycie dbającej o swoje interesy, powinno być zapewnienie (...) takiej konfiguracji poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, by zagwarantować Spółce możliwość odbioru wiadomości z obsługującego ją serwera. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w systemach poczty elektronicznej nie mogą być przerzucane na inne podmioty" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021 r., IV SA/Wa 2776/20, LEX nr 3320277).

Ponadto, w przeważającym orzecznictwie podkreśla się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy osoba nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r.) – w żaden sposób nie wykazano, że prezes zarządu podejmowała jakiekolwiek czynności mające na celu przezwyciężenie niemożliwości sprawowania obowiązków. Uznanie braku winy jednostki organizacyjnej do wniesienia środka odwoławczego w ustawowym terminie wymaga wykazania braku winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. W żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne tej jednostki oraz zaniedbania jej pracowników, czyli to na Spółce, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek prezentacji dowodu w celu uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2017 r.).

Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2020 r., III SA/Kr 234/20), czego w sprawie nie uczyniono. Prawidłowa była ocena WWINB, że w zwięzłym podsumowaniu wywiadu, badania i leczenia szpitalnego (epikryza) wskazano, że u J. A. K. "Od około 6 tygodni [czyli od około końca sierpnia 2022 r. - WWINB] nastąpiło nasilenie wypadania włosów, osłabienie, zaburzenia pamięci i koncentracji, uogólnione bóle stawowe ze sztywnością poranną stawów rąk, bezsenność, poty nocne oraz skoki ciśnienia tętniczego krwi z towarzyszącym bólem głowy (incydenty pojawiają się kilka razy w miesiącu)", a więc że stan zdrowia J. A. K. w żaden sposób nie wykluczał skorzystania przez nią z pomocy osób trzecich.

Prawidłowo również WWINB stwierdził (w oparciu orzecznictwo: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. II OSK 1397/05, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2022 r., II SA/Po 521/22) iż Spółka nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, a zatem organ nie naruszył art. 59 § 2 k.p.a. ani art. 58 § 1 k.p.a.

Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż WWINB dokonał analizy treści materiału dowodowego w tym karty leczenia szpitalnego i epikryzy z niej wynikającej, m.in. dokonując analizy, że opisane tam okoliczności zdrowotne nie pojawiły się nagle, w trakcie ich trwania prezes zarządu podejmowała czynności związane z działalnością spółki, m.in. dokonała wypowiedzenia pełnomocnictwa, co WWINB szczegółowo opisał w uzasadnieniu decyzji.

Nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze argumenty dotyczące zakładki SPAM – w dobie cyfryzacji zakładka poczty e-mail spam jest powszechnie znana użytkownikom poczty elektronicznej, można wręcz przyjąć, że jest ona sprawdzana łącznie z odbieraniem poczty elektronicznej, zazwyczaj raz dziennie, a już przynajmniej raz w tygodniu, tym bardziej, że mamy do czynienia z pocztą elektroniczną obsługiwaną przez osobę piastującą stanowisko prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie ma przy tym znaczenia rozmiar działalności jaki prowadzi spółka z o.o., ani skład osobowy wspólników, czy brak kolegialności zarządu, albowiem Kodeks spółek handlowych nie różnicuje standardów staranności dotyczących obowiązków członków zarządów w zależności od rozmiarów działalności spółki z o.o.; a zatem argumentacja związana z wielkością podmiotu, skalą prowadzonej działalności, składem wspólników, składem zarządu zawarta w skardze nie mogła być uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a; ani art. 59 § 2 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.