Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 587/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 130a ust. 10a, 10e, 10h
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 22 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 lipca 2023 roku nr SKO.4141.583-584.2023 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 czerwca 2023 roku, nr ZDiT-IU.40081.579.1.2021; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej – J. R. kwotę 4 017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 lipca 2023 r., nr SKO.4141.583-584.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 czerwca 2023 r., nr ZDiT-IU.40081.579.1.2021 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej p.r.d., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi ustalił wysokość kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Opel Astra o nr rejestr. [...] powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania na łączną kwotę 12 589 zł. Do zapłaty kosztów zobowiązani zostali solidarnie R. P.i J. R.

Od powyższej decyzji J. R. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że w dniu 10 września 2017 r. pojazd marki Opel Astra o nr rejestr. [...] został przez nią sprzedany R. S. W załączeniu do odwołania strona przedstawiła kopię faktury wystawionej w dniu 10 września 2027 r. W związku z powyższym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 18 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Stosownie treści art. 130a ust. 5c p.r.d., pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7. Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

W myśl art. 130a ust. 10j p.r.d., termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d., starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

W myśl art. 130a ust. 10e p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Stosownie zaś do treści art. 130a ust. 10k p.r.d., decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wykazała, że pojazd marki Opel Astra o nr rejestr. [...] został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji wydanej w dniu 6 października 2017 r. i w tym samym dniu został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ. Właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia była J. D. (obecnie R.), o czym jednoznacznie świadczy treść postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt: [...]. Prawidłowo również (co potwierdził również sąd) doręczono właścicielowi przedmiotowego pojazdu powiadomienie o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu, warunkach odebrania z parkingu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w świetle dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu, to właśnie J. R. należy traktować jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia.

Organy administracji publicznej właściwe do załatwienia sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt: [...] o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, tj. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa powyższe okoliczności w toku postępowania administracyjnego.

Źródłem tego związania jest norma prawna wynikająca z art. 365 § 1 k.p.c., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Dopóki zatem postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być brane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pod uwagę.

W dniu 6 października 2017 r. wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu marki Opel Astra o nr rejestr.[...], na podstawie której pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym. W dniu usunięcia pojazdu z drogi pojazd znajdował się we władaniu R. P., od którego pojazd odebrano. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu sprawy z udziałem J. D. (obecnie R.), orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Miasta Łodzi. Postanowienie stało się prawomocne w dniu 7 sierpnia 2018 r., co oznacza, że pomiędzy wydaniem niniejszej decyzji a postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r. nie upłynął termin pięcioletni, o których mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d.

Kolegium podkreśliło, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Powyższe kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Decyzja wydana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.

W niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 130a ust. 10i p.r.d., który zobowiązuje starostę do wydania ww. decyzji nie tylko w odniesieniu do właściciela pojazdu ale również (solidarnie) w odniesieniu do "osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, tj. R. P., od którego pojazd odebrano w dniu 6 października 2017 r.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy przedstawiono mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe, w jakich tę opłatę naliczono. Na kwotę 12 589 zł składały się:

1) koszty usunięcia pojazdu w wysokości 476 zł ustalone na podstawie §1 ust. 1 pkt 3 uchwały nr XXXVII/976/16 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r. w sprawie ustalania wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2017 roku (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 2016r., poz. 5338);

2) koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia usunięcia, tj. 6 października 2017 r. do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, tj. do dnia 7 sierpnia 2018 r. w łącznej kwocie 12 113 zł, na którą to kwotę składają się opłaty:

- od dnia 6 października 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., tj. 87 dni x 39 zł = 3 393 zł zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr XXXVII/976/16 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r. w sprawie ustalania wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2017 roku;

- od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 7 sierpnia 2018 r., tj. 218 dni x40 zł = 8 720 złzgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr LX/1419/17 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 15 listopada 2017 r. w sprawie ustalania wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2018 roku (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 2017 r., poz.5134).

Odnosząc się zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ stwierdził, że zarzut, że w dniu usunięcia pojazdu skarżąca nie była jego właścicielem, jest chybiony i w konsekwencji pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, ponieważ prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj.

- art. 28 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że J. R. (poprzednie nazwisko D.) jest stroną postępowania w sprawie ustalenia wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Opel Astra o nr rejestr. [...], podczas gdy pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania w dacie wydania zarówno postanowienia przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVIII Wydział Cywilny z dnia 11 lipca 2018 r. o orzeczeniu przepadku na rzecz Miasta Łodzi, jak i w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 czerwca 2023 r. nie stanowił własności skarżącej;

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia przez organ całokształtu materiału dowodowego tj. bezkrytyczną odmowę uznania za dowód umowy sprzedaży pojazdu z dnia 10 września 2017 r., udokumentowanej fakturą o nr [...] potwierdzającą fakt zbycia ww. pojazdu przez skarżącą na rzecz R. P. (poprzednie nazwisko S.) i tym samym utratę przymiotu bycia właścicielem pojazdu przez skarżącą, przy jednoczesnym braku zakwestionowania prawdziwości i autentyczności umowy (faktury) przez organ;

- art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca była właścicielem pojazdu zarówno w dniu wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r. o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, jak i decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za przechowywanie i oszacowanie pojazdu, podczas gdy skarżącą w dacie ww. rozstrzygnięć nie była właścicielem przedmiotowego pojazdu;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. brak jakiejkolwiek próby odniesienia do przedłożonej przez skarżącą faktury z dnia 10 września 2017 r. i skutków z niej wynikających dla przedmiotowego postępowania;

- art. 76 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego tj. postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r., podczas gdy organ administracji może przeprowadzić dowód ponad osnowę dokumentu urzędowego i może czynić własne ustalenia faktyczne, czego organ nie uczynił w niniejszym postępowaniu;

obrazę przepisów prawa materialnego, tj.;

- art 130a ust.10h p.r.d. poprzez błędne przypisanie skarżącej waloru bycia właścicielem pojazdu w dacie wydania postanowienia Sąd Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lipca 2018 r., jak i decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 czerwca 2023 r. ustalającej koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu podczas, gdy jak wynika z materiału dowodowego sprawy J. R. nie była już właścicielem przedmiotowego pojazdu, ponieważ prawo własności pojazdu zostało przeniesione na nabywcę na podstawie umowy kupna - sprzedaży udokumentowanej fakturą VAT z dnia 10 września 2017 r., czyli przed datą wydania ww. rozstrzygnięć.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2023r. poz.1634 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu solidarnie dla J. R. i R. P. wysokość kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu marki Opel Astra nr rej. [...] na łączna kwotę 12589 zł.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023r. poz.1047 ze zm.), dalej p.r.d.

Zgodnie z treściąart.130a ust.10h wymienionej ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W myśl art.130a ust.10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

W myśl art.130a ust.10a p.r.d. starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10e p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W myśl art.130a ust.10k p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 6 października 2017r., po zdarzeniu drogowym, funkcjonariusze Policji zatrzymali samochód marki Opel Astra nr rej. [...] kierowany przez R. P. Kierowca nie poosiadał uprawnień do kierowania pojazdami zaś pojazd nie posiadał aktualnego badania technicznego. W związku z czym policjanci umieścili pojazd na parkingu strzeżonym. Organ ustalił, że właścicielem samochodu jest J. R. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2018r. w spr. [...] Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi orzekł przepadek wymienionego pojazdu na rzecz Miasta Łodzi. Uczestnikiem postępowania sądowego była J. R. Organy administracji obciążyły solidarnie J. R. i R. P. kosztami usunięcia pojazdu i jego przechowywania na parkingu strzeżonym uznając, że zgodnie z treścią art.365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, są związani treścią orzeczenia sądowego z 11 lipca 2018r. Skarżąca natomiast podnosiła, że nie była właścicielem pojazdu w chwili jego usunięcia gdyż w dniu 10 września 2017r. sprzedała go R. S. Na tę okoliczność przedłożyła fakturę sprzedaży.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to czy J. R. była właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia tzn. w dniu 6 października 2017r. oraz czy postanowienie sądu cywilnego w przedmiocie orzeczenia o przepadku pojazdu ustala w sposób wiążący dla organu administracji prawo własności pojazdu na potrzeby wydania decyzji, o której mowa w art.130a ust.10h p.r.d.

W ocenie sądu organy administracji błędnie uznały, że postanowienie sądu cywilnego z dnia 11 lipca 2018r. przesądziło, iż właścicielem pojazdu w dniu 6 października 2017r. była J. R.

Należy zaznaczyć, że kwestia czy orzeczenie sądu cywilnego o przepadku pojazdu, o którym mowa w art.130a ust.10h p.r.d., przesądza, iż właścicielem pojazdu jest osoba wskazana w tym orzeczeniu, była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Obecnie stanowisko sądów w tym zakresie jest już w zasadzie utrwalone. W zdecydowanej większości przypadków sądy uznawały, że postanowienie sądu cywilnego nie ustala w sposób wiążący dla organów administracji prawa własności pojazdu na potrzeby wydania decyzji w oparciu o art.130a ust.10h p.r.d.

W wyroku z dnia 20 kwietnia 2016r. w sprawie I OSK 584/16 NSA stwierdził, że " ...orzeczenie sądu w przedmiocie przepadku pojazdu nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności pojazdu. Postanowienie w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu zostało wydane w postępowaniu nieprocesowym w oparciu o art. 6106 i art. 6107 k.p.c. Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym".

NSA nadto pokreślił, że "..art. 130a ust. 10e ustawy określa granice kognicji sądu w sprawach o przepadek pojazdu. Zgodnie z tym przepisem, sąd w tych sprawach stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Inne są zatem przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów".

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu kolejnych orzeczeniach a mianowicie w wyrokach: z 19 lipca 2019r. w spr. I OSK 2501/18, z 10 grudnia 2019r. w spr. I OSK 1266/18, z 15 maja 2019r. w spr. I OSK 2272/18, z 30 grudnia 2020r. w spr. I OSK 1768/20, z 10 lipca 2020r. w spr. I OSK 2599/18, z 26 maja 2020r. w spr. I OSK 1751/19, z 21 stycznia 2020r. w spr. I OSK 1760/18, z 16 lutego 2023r. w spr. I OSK 465/20 i wiele innych.

Zaznaczyć należy, że przedstawiona problematyka była już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. W wyroku z 16 maja 2023 r. w sprawie I CSK 5967/22 Sąd Najwyższy stwierdził, że moc wiążąca wyroku nie powoduje związania innych sądów ustaleniami faktycznymi lub ocenami prawnymi, które legły u podstaw wydanego wcześniej orzeczenia, dotyczącego tego samego stosunku prawnego. Przepis ten dotyczy wyłącznie ściśle rozumianego przedmiotu rozstrzygnięcia, wyrażonego w sentencji zapadłego w sprawie orzeczenia (podobnie w postanowieniu Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2022 r. w sprawie I CSK 2119/22, postanowieniu Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., LEX nr 3597992).

Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Oznacza to, że postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 11 lipca 2018r. nie ustaliło w sposób wiążący dla organów administracji, iż J. R. była właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. Obowiązkiem organów było przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie kto był właścicielem samochodu marki Opel Astra w dniu 6 października 2017r. Organy jednak takiego postępowania nie przeprowadziły.

Organy administracji wydając swoje rozstrzygnięcia oparły się wyłącznie na treści postanowienia sądu cywilnego z dnia 11 lipca 2018r. uznając, że przesądziło ono, iż właścicielem pojazdu była skarżąca. Organy nie odniosły się do istotnego dowodu w sprawie jakim jest faktura sprzedaży nr 91/2017 z 10 września 2017r. z której wynika, że w tym dniu J. D. (obecnie R.) sprzedała R. S. (obecne nazwisko P.) samochód marki Opel Astra za sumę 800 zł. Fakturę tę skarżąca dołączyła do odwołania zaś w samym odwołaniu wyjaśniła kiedy i komu sprzedała samochód. Organ odwoławczy pominął jednak tę fakturę i nie odniósł się do wersji przedstawionej przez skarżącą uznając, że nie ma ona znaczenia wobec wiążącego charakteru postanowienia z 11 lipca 2018r. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach wymienione orzeczenie sądu jest wiążące jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łódź ale nie w zakresie jego własności przed orzeczeniem przepadku.

Obowiązkiem organów administracji było wyjaśnienie czy w dniu 10 września 2017r. J. R. faktycznie sprzedała pojazd R. S. (obecnie P). W tym celu należało przesłuchać strony umowy sprzedaży a w razie konieczności jeszcze inne osoby. Podkreślić należy, iż z faktury sprzedaży nr 91/2017 wynika, że samochód został nabyty przez osobę o personaliach R. S. zaś w dniu usunięcia pojazdu z drogi (6 października 2017r.) kierowała nim osoba o personaliach R. P. Z treści faktury VAT wynika jednak, że numer Pesel R. S. oraz adres jego zamieszkania są zgodne z numerem Pesel i adresem zamieszkania R. P. znajdującym się w portalu obywatel.gov.pl (w aktach administracyjnych). Prowadzi to do wniosku, iż chodzi o tę sama osobę, która obecnie nazywa się R. P. Przy ocenie kto był właścicielem spornego pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi istotne znaczenie ma informacja z KSIP-CEP z której wynika, że samochód miał wykupioną polisę OC na okres od 20 września 2017r. do 19 października 2017r. na nazwisko R. P. (k.7 akt administracyjnych). Informacja ta uwiarygadniałaby wersję skarżącej, że w dniu 10 września 2017r. sprzedała ona pojazd R. S. Nie została również wyjaśniona kwestia jakie były informacje dotyczące właściciela pojazdu zawarte w dowodzie rejestracyjnym samochodu. Z akt administracyjnych wynika, że pojazd posiadał dowód rejestracyjny nr [...] lecz nie wiadomo jakie były zapisy w tym dowodzie. Informacje z dowodu rejestracyjnego pozwoliłyby dokładniej wyjaśnić kto był właścicielem pojazdu w dniu 6 października 2017r.

W sytuacji gdy organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego czy skarżąca była czy też nie była właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi to przedwczesne jest obciążenie J. R. kosztami przechowywania samochodu.

Reasumując sad uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły czy w dniu 6 października 2017r. J. R. była właścicielem pojazdu. Organy błędnie uznały, że kwestię tę przesądziło postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z 11 lipca 2018r. podczas gdy postanowienie to, w zakresie własności pojazdu przed orzeczeniem jego przepadku, nie ma charakteru wiążącego. Organy administracji naruszyły przepisy art. 7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 czerwca 2023r.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 4017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 3600 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, 400 zł – wpis sądowy i 17 zł – opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy a w szczególności to czy w dniu 10 września 2017r. J. R. rzeczywiście zbyła sporny samochód R. S. tak jak wynika to z treści faktury VAT nr [...]. W związku z czym należy rozważyć możliwość przesłuchania obu stron umowy. Należy również podjąć działania mające na celu wyjaśnienie treści zapisów w dowodzie rejestracyjnym dotyczących własności pojazdu. W razie potrzeby należy podjąć inne czynności procesowe w sprawie. Przy ocenie wiarygodności faktury VAT z 10 września 2017r. należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności:

- po pierwsze pismem Komendy Miejskiej Policji w Łodzi z 30 października 2017r. skarżąca została wezwana do odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego oraz poinformowano ją o konsekwencjach nieodebrania samochodu (wezwanie doręczono J.R. 9 listopada 2017r.) Skarżąca nie poinformowała jednak organów Policji o sprzedaży samochodu ani w ogóle nie odpowiedziała na to pismo;

- po drugie pismem Zarządu Dróg i Transportu z dnia 8 lutego 2018r. skarżąca została wezwana do odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego oraz poinformowano ją o konsekwencjach nieodebrania samochodu (wezwanie doręczono J.R. w trybie awiza w dniu 1 marca 2018r.). Skarżąca nie poinformowała jednak organu administracji o sprzedaży samochodu i w ogóle nie odpowiedziała na to pismo;

- po trzecie skarżąca nie poinformowała Prezydenta Łodzi o fakcie zbycia pojazdu R. S. w terminie 30 dni od dnia sprzedaży mimo, że taki obowiązek spoczywał na niej na podstawie art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d. Podkreślić należy, że w tym czasie skarżąca prowadziła firmę A J. D. zajmującą się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych. Była zatem profesjonalistą w zakresie handlu samochodami a więc powinna wiedzieć jaki organ i w jakim terminie należy powiadomić w razie sprzedaży samochodu. Mimo to nie wypełniła obowiązku określonego w art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d.;

- po czwarte z wydruku z bazy KSIP-CEP wynika, że sporny pojazd posiadał wykupioną polisę ubezpieczeniową OC na okres od 20 września 2017r. do 19 października 2017r. na nazwisko R. P. w PZU SA;

- po piąte w postępowaniu w sprawie [...] J. R. nie powiadomiła sądu cywilnego o fakcie sprzedaży pojazdu w dniu 10 września 2017r. mimo, że była uczestnikiem tego postępowania. Nie ulega wątpliwości, że gdyby to uczyniła to sąd cywilny powiadomiłby nowego właściciela pojazdu o toczącym się postępowaniu;

- po szóste zawiadomieniem z dnia 13 marca 2023r. skarżąca została powiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia pojazdu z drogi i jego przechowywania (doręczono J.R. z dnia 17 marca 2023r.) oraz zawiadomieniem z dnia 17 kwietnia 2023r. skarżąca została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego (dręczono skarżącej 25 kwietnia 2023r.). Po otrzymaniu tych zawiadomień J.R. nie powiadomiła jednak o fakcie sprzedaży pojazdu.

Wymienione okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ocenie wiarygodności faktury VAT z 10 września 2017r. uwzględniając fakt, że skarżąca po raz pierwszy ujawniła fakt sprzedaży pojazdu w dniu 10 września 2017r. dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego oceny a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

ak