Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 738/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r. nr SKO Gd/6979/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, którą utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta W. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 17 lipca 2023 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wpłynął wniosek H. C. (dalej jako wnioskodawczyni, skarżąca) o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. H., która ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 17 czerwca 2023 r. Orzeczenie to wydane na stałe i wskazano w nim, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność. Wnioskodawczyni jest córką J. H., która jest wdową.

W dniu 28 lipca 2023 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy z wnioskodawczynią, z którego wynika, iż od 16 maja 2013 r. pozostaje zarejestrowana jako bezrobotna. Wnioskodawczyni mieszka wraz z synem i córką. Z kolei matka wnioskodawczyni mieszka sama, jest wdową, ma dwie córki. Druga córka J.H. mieszka w R., pracuje zdalnie. Odwiedza matkę dwa razy w tygodniu, myje okna, zakłada firanki, jak potrzebne są zakupy to robi je po drodze, wychodzi na spacer przy dobrej pogodzie, zawozi samochodem do lekarza, opłaca rachunki. W marcu 2023 r. matka wnioskodawczyni miała operację biodra prawego, natomiast w dniu 10 sierpnia 2023 r. ma odbyć się wizyta u ortopedy - kontrola biodra prawego oraz decyzja czy będzie operowane biodro lewe. Ponadto występuje schorzenie cukrzycy, która jest leczona tabletkami oraz podwyższony cholesterol. Innych chorób nie ma. Po mieszkaniu matka wnioskodawczyni porusza się przy jednej kuli. Wnioskodawczyni zakończyła zatrudnienie w 2013 r., ponieważ umowa była na czas określony, następnie bezskutecznie poszukiwała zatrudnienia. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad matką od 1 stycznia 2023 r., gdyż od tego czasu chora sobie nie radzi. Wnioskodawczyni wykonuje następujące czynności podczas opieki nad matką: kąpiel razem z siostrą, obecność przy kąpieli 2x w tygodniu 30 min., smarowanie kremami 2x w tygodniu po 10 min., prasowanie 3x w tygodniu po 10 min., przygotowanie obiadu 4x w tygodniu 1 godz., sprzątanie 3x w tygodniu po 1 godz., pranie - 1x w tygodniu 30 min., odbiór recept, wykup lekarstw oraz rejestracja telefoniczna 1x na 2 miesiące 1 godz., załatwienie spraw urzędowych 1x w roku po 1 godz., wyjścia na spacery co drugi dzień po 40 min. (przy 2 kulach inwalidzkich), masaż nóg co drugi dzień po 30 min., asekuracja przy chodzeniu po schodach co drugi dzień po 15 min., robienie zakupów co drugi dzień po 1 godz. Wnioskodawczyni przygotowuje obiady (naprzemiennie z siostrą) u siebie w domu i przynosimy mamie 4x w tygodniu 1 godz.

Z kolei matka wnioskodawczyni samodzielnie: myje twarz, protezy, smaruje kremami ręce i buzię, wyjmuje leki, które przyjmuje, przyrządza i spożywa śniadanie i kolacje, odgrzewa obiad, układa pranie do pralki, przygotowuje ubrania i sama się ubiera, rozmawia z lekarzem telefonicznie, korzysta z toalety, porusza się po mieszkaniu przy jednej kuli inwalidzkiej, a poza - przy dwóch kulach inwalidzkich. Ponadto, wraz z drugą córką z R., ma wizyty u lekarzy: neurochirurg 1x w roku, ortopeda 2x w roku. Wnioskodawczyni jest jedyną osobą w W., która może w każdej chwili sprawować opiekę nad matką. Matka wnioskodawczyni jest sama w domu w następujących godzinach: po wstaniu rano 8:00-9:30, potem jest córka od 9:30- 11:00, sama 11:00-15:00, córka 15:00-16:30, sama od 16:00-19:00, następnie spacer wspólny o godz. 19:00, sama od 19:45-9:30. W czasie kiedy wnioskodawczyni jest nieobecna w mieszkaniu matki są w stałym kontakcie telefonicznym. Czas przyjścia do mieszkania matki w razie potrzeby wynosi 10 min. Wnioskodawczyni jest u matki 3x dziennie, łączny czas 3 godz. 15 min, a nieraz 4 razy 45 min. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest w stanie podjąć pracy nawet na część etatu z uwagi na sprawowaną opiekę nad matką oraz fakt opieki nad synem M., który choruje na nadciśnienie (160/60) i ma torbiel w głowie i nosie. Jest kompletowana dokumentacja, aby złożyć wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności dla syna. Gdyby nie pełniona opieka nad matką i synem wnioskodawczyni podjęłaby zatrudnienie obojętnie jakie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że opieka nad matką ma charakter stały. Ponadto wskazała, że jej matka nie robi sama zakupów, bo nie da rady dźwignąć siatki. Ciężko jest jej ugotować obiad, nawet sama nie wyrzuca śmieci, bo boi się, że się przewróci.

Decyzją z dnia 6 listopada 2023 r. nr SR/ŚP/O/4663/2022 Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ powołał przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i przypomniał, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ono z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osoba bliską, która jej wymaga. Jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.

Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni ma 50 lat, posiada wykształcenie zawodowe i 19 lat pracy. Wnioskodawczyni podaje, że ostatnie zatrudnienie zakończyła 15 maja 2013 r. Jednocześnie w oświadczeniu z dnia 17 lipca 2023 r. potwierdzającym związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem się opieki nad osobą niepełnosprawną podała, że opiekę nad matką sprawuje od czerwca 2022 r. Podczas wywiadu podała z kolei, że niniejszą opiekę sprawuje od 1 stycznia 2023 r. Obie daty są bardzo odległe od daty zakończenia ostatniego zatrudnienia. W zaistniałej sytuacji trudno bowiem zgodzić się z tym, że obecnie niepodejmowanie zatrudnienia wynikało z konieczności zapewnienia niepełnosprawnej w stopniu znacznym matce wymaganej stałej opieki. Nie może być mowy o niepodejmowaniu zatrudnienia z powodu wystąpienia konieczności zapewnienia stałej opieki osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym w sytuacji, gdy opiekun tej osoby nie podejmuje zatrudnienia od wielu lat. W związku z powyższym organ uznał, że w sprawie nie została zachowana przesłanka z art. 17 ust. 1 cyt ustawy.

Ponadto wnioskodawczyni wielokrotnie wskazała, że w opiece nad matką współuczestniczy siostra – J. H., która wozi mamę do lekarzy, robi zakupy, opłaca rachunki, wraz z wnioskodawczynią są obecne przy kąpieli, na zmianę przygotowują obiady u siebie i przynoszą matce. Nie może ona przejąć wszystkich obowiązków związanych z opieką nad matką, niemniej jednak wskazano, że bierze ona udział w opiece. Nadzór nad matką może być wykonywany przez obie córki niepełnosprawnej. W sytuacji, gdy opieka nad niepełnosprawną osobą jest współdzielona przez kilka osób, brak jest podstaw do przyznania jednej z tych osób świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ wyjaśnił również, że podczas wywiadu ustalono, iż wnioskodawczyni przebywa u matki od 3 do 5 godzin. Wskazany w wywiadzie grafik odwiedzin wskazuje, że wnioskodawczyni poza czasem pobytu u matki, zależnym od tego co miała do wykonywania, ma dużo czasu na wykonywanie innych czynności. Prowadzenie własnego domu zapewne nie zajmowało pozostałej części dnia, nie musiała dopilnować dziecka, bo dzieci z racji wieku tego już nie wymagają. Taki stan rzeczy uzasadnia to, że wnioskodawczyni oficjalnie nie ma żadnego poza świadczeniami rodzinnymi dochodu. Jeżeli jednak żadnej pracy nie wykonywała, to z całą pewnością miała i ma możliwości by podjąć pracę zarobkową i to w wymiarze co najmniej pół etatu. Organ wskazał, że o możliwości podjęcia zatrudnienia świadczy, oprócz tego, zakres czynności opiekuńczych dotyczących matki, który jest niewielki i praktycznie sprowadza się do nadzoru przy kąpieli i smarowania kremem po kąpieli 2 razy w tygodniu. Sprzątanie mieszkania, przygotowanie obiadu i zakupy, podobnie jak kąpiel matki, to czynności, które można zaplanować i robić co kilka dni, pomijając to, że takie prace nie stanową o opiece nad niepełnosprawną osobą. Wnioskodawczyni wykonywałaby wszystkie wskazane przez siebie czynności nawet, gdyby jej matka nie była osobą niepełnosprawną. Podniesiono, że czynności, które córka niepełnosprawnej deklaruje, jako wykonywane z racji opieki nad matką winna ona wykonywać niezależnie od niepełnosprawności matki. Wynikają one bowiem z moralnego obowiązku wspierania rodziców i osób starszych. Taka w związku z tym opieka nie jest opieką, która w ocenie organu uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ma ona bowiem w niniejszym przypadku stanowić dla wnioskodawczym potencjalne źródło nieopodatkowanego dochodu.

Organ stwierdził, że rozmiar deklarowanej przez wnioskodawczynię opieki sprawowanej nad matką nie jest taki, żeby wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Po pierwsze matka wnioskodawczyni nie jest osobą leżącą korzystającą z pampersów, nie wymaga karmienia, podawania specjalistycznego leków (np. zastrzyków, wlewów dożylnych), wykonywania zabiegów przeciwdziałających odleżynom, nie wymaga przeprowadzania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, ubierania, rozbierania itd. Takie czynności, tj. czynności związane bezpośrednio z osobą niepełnosprawną, wymagają nie tylko uwagi, ale również są czasochłonne, wykonywane przy tym nie sporadycznie, ale codziennie. Po drugie do czynności opiekuńczych deklarowanych przez wnioskodawczynię nie można zaliczyć czynności związanych z normalnym prowadzeniem gospodarstwa domowego, które jako takie nie uzasadniają stwierdzenia, że są wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną. Sprzątanie, pranie i zakupy nie stanowią bowiem czynności opiekuńczych.

Organ podkreślił, że w żadnym razie nie kwestionuje konieczności zapewnienia przez opiekuna opieki osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym, trudnościami z poruszaniem się w związku z przebytym zabiegiem prawego biodra. Nie mniej jednak osoby pracujące niejednokrotnie godzą pracę zawodową z koniecznością zapewnienia niepełnosprawnemu członkowi rodziny wymaganej opieki. Sam fakt sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności nie jest wystarczającą przesłanką do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną musi stanowić wyłączną przyczynę niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z niego. Matka wnioskodawczyni nie jest osobą całkowicie niesamodzielną czy leżącą. Okoliczności wskazane w wywiadzie środowiskowym nie budzą wątpliwości co do tego, że matka wnioskodawczyni jest w stanie pozostawać w domu bez asysty ze strony osoby trzeciej. W konsekwencji w ocenie organu brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wnioskodawczyni w związku z jej opieką nad matką ze względu na to, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, a także ze względu na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem się opieki nad osobą niepełnosprawną.

Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni decyzją z dnia 7 maja 2024 r. o sygn. akt SKO Gd/6979/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie Kolegium powołało się na art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wpierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) wskazując, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje sic przepisy dotychczasowe, a zatem w przedmiotowej sprawie Kolegium zastosowało art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji niezasadnie odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak spełnienia m.in. przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy, tj. z uwagi na wiek, w którym powstała niepełnosprawność matki wnioskodawczyni. W tym zakresie organ I instancji błędnie przyjął, iż istnieje negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 1b ustawy. Kolegium powołało się na orzecznictwo i wskazało, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt X 38/13 jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki.

Odnosząc się do tego, czy w sprawie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 1 ustawy, tzn. czy istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, czy niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką oraz czy zakres sprawowanej opieki uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, Kolegium przypomniało ustalenia poczynione podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia wnioskodawczyni. W ocenie organu I instancji zakres czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem opieki nad matką nie uniemożliwia podjęcia przez wnioskodawczynię zatrudnienia, chociażby w minimalnym wymiarze czasu pracy. Matka wnioskodawczyni nie jest osobą całkowicie niesamodzielną, leżącą, może pozostawać w domu bez asysty ze strony osoby trzeciej. Sprawowana przez wnioskodawczynię opieka nie jest na tyle absorbująca, by wnioskodawczyni całkowicie musiała rezygnować z podejmowania zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto rezygnacja z zatrudnienia nie była bezpośrednio związana z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Kolegium podzieliło tę ocenę. Bezspornie matka wnioskodawczyni, z uwagi na niepełnosprawność i stan zdrowia, wymaga częściowej pomocy osób drugich w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych. Jak wynika z ustaleń organu I instancji wszelką pomoc uzyskuje nie tylko od wnioskodawczym, ale także od drugiej córki. Z kolei wymiar sprawowanej przez wnioskodawczynię opieki oraz dyspozycyjność, którą wykazuje nie uniemożliwiają jej podjęcia zatrudnienia i powrotu na rynek pracy, chociażby w niepełnym wymiarze etatu. Matka wnioskodawczyni jest bowiem osobą w znacznym zakresie samodzielną, porusza się po mieszkaniu o kuli, jest osobą kontaktową. Nie wymaga pomocy w wykonywaniu czynności fizjologicznych, samodzielnie przygotowuje sobie posiłki (śniadania i kolację), przyjmuje i dozuje leki. Opieka nad matką zajmuje wnioskodawczyni od 3 do 5 godzin dziennie.

Kolegium przypomniało, że rozmiar opieki musi być na tyle duży, aby całkowicie uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Opieka ta związana musi być wyłącznie z osobą chorego, a nie ma polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego tj. sprzątaniu, gotowaniu, praniu, prasowaniu, robieniu zakupów, itp., bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Istotne jest wobec tego ustalenie, na ile chory jest samodzielny, czy jest osobą leżącą na stałe, czy może się poruszać samodzielnie lub z pomocą sprzętu rehabilitacyjnego, czy wymaga pomocy w czynnościach higienicznych, czy może sam pozostać w domu na kilka godzin, czy jest zdolny do samodzielnego spożywania posiłków, przyjmowania lekarstw, itp. Nie zawsze bowiem ustalenie braku zdolności do samodzielnej egzystencji automatycznie pozwala przyjąć, że osoba niepełnosprawna wymaga opieki w takim rozmiarze, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium zwróciło uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, takich jak np. brak pracy, kwalifikacji, swój stan zdrowia, czy chęci podjęcia pracy, to świadczenie takie nie będzie przysługiwało.

W ocenie Kolegium w oparciu o zebrany materiał dowodowy brak jest podstaw do przyjęcia, że w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka rezygnacji z podejmowania aktywności zawodowej. Wnioskodawczym nie pracuje bowiem od 2014 r., a wiec nie zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką. Dotychczasowa bierność zawodowa nie pozwala też na przyjęcie, że właśnie wyłącznie z powodu niepełnosprawności matki nie podejmuje zatrudnienia. Niepodejmowanie od 2014 r. zatrudnienia przez skarżącą wynika z jej wyboru w zakresie aktywności zawodowej i nie jest konsekwencją sprawowania opieki nad matką. Natomiast zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że skarżąca wskazała, iż nie podejmuje zatrudnienia ze względu nie tylko na sprawowanie opieki nad matką, ale i synem. Zatem przyczyna niepodejmowania zatrudnienia nie jest związana tylko z opieką nad matką.

Zdaniem Kolegium również zakres sprawowanej opieki oraz stan zdrowia matki skarżącej nie uzasadnia konieczności niepodejmowania zatrudnienia. Brak bowiem podstaw do przyjęcia, iż zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką wyklucza podjęcie przez nią zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu. Jak wynika z treści przeprowadzonego w dniu 28 lipca 2023 r. wywiadu środowiskowego matka skarżącej, pomimo posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności, jest w znacznym zakresie osobą samodzielną. Nie jest osobą leżącą, samodzielnie: porusza się (choć za pomocą kul), spożywa posiłki, przyjmuje i dozuje leki, nie jest osobą pampersowaną. Jest osobą komunikatywną, sama pozostaje w domu. Zakres wskazanych przez skarżącą czynności związanych z opieką nad matką nie zajmuje całego dnia. Wskazane przez skarżącą codzienne czynności związane bezpośrednio z opieką nad matką (np. pomoc przy kąpieli, przyniesienie przygotowanego u siebie w domu obiadu) są czynnościami, które mogą być wykonane w godzinach porannych, popołudniowych czy wieczornych, przed pójściem do pracy i po powrocie z niej. Natomiast część czynności nie jest wykonywana codziennie (np. wykupywanie leków, wizyty lekarskie, robienie zakupów, sprzątanie). Zatem czynności te, choć mogą powodować pewne utrudnienie i konieczność właściwej organizacji dnia, jednakże nie uniemożliwiają podjęcia zatrudnienia. Kolegium podkreśliło, iż skarżąca nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż matka skarżącej nie jest osobą leżącą i nie wymaga szczególnej pielęgnacji, tak jak osoba, która nie jest w stanie wykonać samodzielnie żadnych czynności (nie wymaga np. karmienia, pojenia, cewnikowania, pampersowania, podawania leków, itp.). Pozostaje sama przez większość część dnia i całą noc. Zatem opieka nad matką nie musi być sprawowana nieprzerwanie przez całą dobę czy większą część dnia i nocy. Wykonywanie tych (niezbędnych) czynności obiektywnie nie wymaga, ażeby skarżąca przebywała w domu z matką przez cały dzień, co pozwala na podjęcie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Mając na uwadze materiał dowodowy sprawy Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, co zostało wyżej wykazane. W ocenie Kolegium przy należytej organizacji dnia skarżąca mogłaby podjąć zatrudnienie, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, albowiem rozmiar zakresu opieki nie wymusza na skarżącej całkowitego niepodejmowanie pracy zarobkowej. Opis wykonywanych czynności nie wskazuje bowiem, aby istniała konieczność niepodejmowania zatrudnienia. Tym bardziej, iż w opiece nad matką pomaga wnioskodawczyni również jej siostra. Natomiast fakt, iż w treści orzeczenia o niepełnosprawności wskazano, iż matka skarżącej jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji nie przesądza automatycznie, że zakres sprawowanej opieki lub pomocy wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła:

- rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będąc jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia;

- naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Skarżąca wskazała, że zdaniem Kolegium zachodzi przesłanka uniemożliwiająca przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, a mianowicie rodzeństwo skarżącej może wspomagać siostrę w opiece nad matka oraz brak związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki. Niewątpliwie skarżąca - jako dziecko niepełnosprawnej - mieści się w katalogu podmiotów, które mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Natomiast w jej ocenie z utrwalonej linii orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych wynika, iż nie może stanowić podstawy odmowy przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego argument, iż rodzeństwo wnioskodawcy winno wspierać wnioskodawcę w opiece nad osobą niepełnosprawną. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy jest kilka osób zobowiązanych alimentacyjnie w jednakowym stopniu, nie przewiduje pierwszeństwa względem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla jednej z nich w możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego łącznie przez wszystkich zobowiązanych. Tym samym jeżeli jest kilka podmiotów zobowiązanych alimentacyjnie w jednakowym stopniu, to można przyznać świadczenie jednej z nich, jeżeli tylko spełnia przewidziane prawem warunki. Skarżąca ma prawo wyboru, czy podejmie zatrudnienie i będzie dzieliła się obowiązkiem alimentacyjnym względem matki ze swoim rodzeństwem, czy też będzie czyniła osobiste starania poprzez osobistą opiekę. Organy administracyjne nie mogą decydować za stronę w jaki sposób będzie wywiązywała się ona z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego.

W ocenie skarżącej na uwagę zasługuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., w którym Trybunał zważył, iż w przypadku kiedy członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków - moralnych i prawnych - wobec ciężko chorego krewnego i wymaga to od opiekuna rezygnacji z zarobkowania, to winien on w tych działaniach otrzymać wsparcie państwa. Powołując się na inne wyroki Trybunału (wyroki: z dnia 3 września 1996 r. o sygn. akt K 10/96; z dnia 16 grudnia 1997 r. o sygn. akt. K 8/97; z dnia 13 kwietnia 1999 r. o sygn. akt K 36/98) skarżąca przypomniała, że naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej stanowi niekonstytucyjną dyskryminację. Natomiast z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Powołując się na orzecznictwo skarżąca podkreśliła, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie. Istotą tej opieki jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Chodzi bowiem przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2024 r. sygn. SKO Gd/6979/23, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., z dnia 6 listopada 2023 r. nr SR/ŚP/O/4663/2022, którą odmówiono skarżącej H. C. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad matką J. H.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 z późn. zm.) - zwanej dalej u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r. (uchylonego z dniem 1 stycznia 2024 r., a więc pomiędzy wydaniem decyzji przez organy obu instancji), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W tym miejscu należy jednakże zauważyć, co słusznie zaakcentowało Kolegium, że w myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji, przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Z dniem 1 stycznia 2024 r., a więc w toku kontrolowanego postępowania, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uchylony na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429). Tym samym, jak słusznie zauważyło Kolegium, okoliczność, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała powyżej 25 roku życia, nie może stanowić przeszkody do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia – o ile spełniłaby pozostałe przesłanki.

Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika zatem, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skutecznie ubiegać się może jedynie osoba określona w punktach od 1 do 4 tego przepisu, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji) w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca jako córka jest osobą uprawnioną do wystąpienia o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.). Bezsporne jest również, że matka skarżącej legitymuje się wydanym w dniu 17 czerwca 2023 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednocześnie nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24 maja 2023 r., a orzeczenie wydano na stałe.

W każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną w sposób rzeczywisty uniemożliwia wnioskodawcy podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej, gdyż świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym, lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika przy tym, że w przypadku osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, negując wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności właściwego organu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1045/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (zob. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie przesądza o tym, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku podlega bowiem ocenie w każdej indywidualnej sprawie. Dlatego też, w każdym przypadku konieczne jest ustalenie, czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.

Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika przy tym, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak wyroki NSA: z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 229/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, jak słusznie oceniły orzekające w sprawie organy, opisany powyżej związek przyczynowo-skutkowy będący warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że czynności opiekuńcze sprawowane przez skarżącą nad matką nie uniemożliwiają skarżącej podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Niewątpliwie matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku, z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności i problemami z poruszaniem się z uwagi na przebytą operację biodra. Jednakże jednocześnie z przedłożonych dokumentów wynika, że matka skarżącej jest w dużym zakresie osobą samodzielną. Przede wszystkim mieszka samodzielnie pod innym adresem niż skarżąca czy jej siostra. W wywiadzie środowiskowym z dnia 28 lipca 2023 r. wskazano, iż matka skarżącej przebywa sama w domu rano do godz. 9:30, następnie od godz. 11:00 do 15:00, od 16:00 do 19:00 i od 19:45 do rana. Już powyższe wskazuje, że matka skarżącej nie wymaga stałej opieki. Przy czym – jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej – stała opieka nie oznacza opieki 24 godziny na dobę non stop. Nie mniej jednak skoro przez większość doby matka skarżącej pozostaje sama i wykonuje wokół siebie podstawowe czynności, to nie można stwierdzić, że zakres sprawowanej przez skarżącą pomocy wypełnia ww. przesłankę stałości i ciągłości. Jak wynika bowiem z formularza wywiadu środowiskowego z 28 lipca 2023 r. matka skarżącej samodzielnie m.in. wyjmuje leki, które przyjmuje, przyrządza i spożywa śniadania i kolacje, odgrzewa sobie przyniesiony przez jedną z córek obiad, wkłada ubrania do pralki, sama się ubiera, korzysta z toalety, rozmawia z lekarzem telefonicznie. Opisane czynności wskazują na duży stopień sprawności intelektualnej oraz taki stopień sprawności fizycznej, który – pomimo problemów z poruszaniem się – umożliwia samodzielne, a jednocześnie prawidłowe funkcjonowanie.

Przechodząc do zakresu świadczonej matce pomocy, to jak wynika z formularza wywiadu środowiskowego z 28 lipca 2023 r. skarżąca: dwa razy w ciągu tygodnia wraz z siostrą jest obecna przy kąpieli matki, dwa razy w ciągu tygodnia smaruje matkę kremami po 10 min., cztery razy w tygodniu przygotowuje obiad, trzy razy w tygodniu prasuje po 10 min., trzy razy w tygodniu sprząta po 1 godzinie, raz w tygodniu robi pranie. Skarżąca wykonuje co drugi dzień 30-minutowy masaż nóg. Co drugi dzień skarżąca wychodzi z matką na 40-minutowy spacer i asekuruje przy schodzeniu po schodach. Do tego dochodzą czynności okazjonalne takie jak rejestracja telefoniczna, odbiór recept, wykup leków czy załatwianie spraw urzędowych. W ocenie Sądu w świetle stwierdzonego zakresu samodzielności matki skarżącej nie można orzec, aby schorzenia matki i wynikające z nich potrzeby objawiały się w sposób wymagający stałej nieprzerwanej opieki czy też nadzoru skarżącej. Ponadto, z dokonanych ustaleń nie wynika, aby zakres i rozmiar czynności wykonywanych przez skarżącą w związku z opieką nad matką rzeczywiście uniemożliwiały skarżącej podjęcie zatrudnienia choćby na część etatu. Niezbędne czynności wykonywane przez skarżącą w związku z opieką nad matką nie wypełniają bowiem skarżącej całego dnia. Skarżąca nie wykonuje przy matce takich czynności opiekuńczych, które absorbowałyby ją nieustannie i wymagały ciągłej obecności przy niej w domu, nie pozwalając na jakąkolwiek aktywność zawodową.

W tym miejscu przypomnieć należy, że z jednej strony skarżąca wskazała, że nie jest w stanie podjąć pracy nawet na część etatu z uwagi na sprawowaną opiekę nad matką oraz synem (vide: formularz wywiadu środowiskowego z 28 lipca 2023 r.), a z drugiej strony skarżąca stwierdziła, że jest zdolna do podjęcia zatrudnienia (vide: oświadczenie z 17 lipca 2023 r. dołączone do wniosku o przyznanie świadczenia). Przepracowała 19 lat, a ostatnie zatrudnienie zakończyła w 2013 r. Pozostaje zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy (vide: oświadczenie z 17 lipca 2023 r. dołączone do wniosku o przyznanie świadczenia).

Reasumując, opieka bieżąca stanowiąca pomoc w gospodarstwie domowym (zakupy, przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, itp.), a także wykonywanie innych czynności wobec bliskiej osoby czy sporadycznie załatwianie spraw niepełnosprawnej osoby (organizacja wizyt lekarskich, załatwianie spraw urzędowych) w zestawieniu ze stanem matki skarżącej nadal nie stanowią powodu, by skarżąca w ogóle nie mogła podjąć pracy zarobkowej. Również fakt, iż skarżąca mieszka w tej samej miejscowości co matka, podczas gdy siostra skarżącej nie, a także kwestia bycia w stałym kontakcie telefonicznym z matką nie wpływają na zmianę powyższego stanowiska. Dlatego też w świetle okoliczności niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, orzekające organy prawidłowo stwierdziły, że nie zachodzi związek pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznym zakresem opieki i pomocy świadczonej matce w związku z jej znacznym stopniem niepełnosprawności.

Z uwagi na powyższe, jednocześnie nie kwestionując i nie deprecjonując pomocy świadczonej matce przez skarżącą, za uzasadnione należało uznać stwierdzenie orzekających w sprawie organów, że jej zakres nie usprawiedliwia całkowitej bierności zawodowej skarżącej.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem skarżącej zawartym w skardze i wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ.