Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 974/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 września 2023 r., SKO Gd/3617/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 września 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Sierakowice, w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w tytułu opieki nad niepełnosprawną matką.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 26 maja 2022 r. A. C. zwróciła się z wnioskiem z o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, Z. C.

Z akt sprawy wynika, że Z. C. (ur. 22 lipca 1935 r.) jest osobą uznaną za niezdolną do samodzielnej egzystencji od dnia 1 sierpnia 2002 r. oraz uznaną za stale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, legitymującą się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Komisji Lekarskiej KRUS w Kartuzach z dnia 30 kwietnia 2004 r. Ponadto, orzeczeniem z dnia 21 stycznia 2003 r., stwierdzono 10% uszczerbek zdrowia spowodowany wypadkiem – stan po złamaniu szyjki kości udowej – po leczeniu operacyjnym.

Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie świadczenia, złożonych oświadczeń oraz ustaleń dokonanych w toku wywiadów środowiskowych wynika, że Z. C. choruje na nadciśnienie tętnicze, ma problemy z sercem oraz z kręgosłupem. Porusza się o lasce lub z pomocą osoby drugiej, często kręci się jej w głowie, musi być asekurowana w szczególności w toalecie, czasem ma opuchliznę kończyn dolnych, nie jest w stanie samodzielnie podgrzać sobie posiłku. Wymaga pomocy w czynnościach higienicznych. Jest pod opieką poradni kardiologicznej i lekarza rodzinnego.

Z. C. jest wdową i ma pięcioro dzieci (trzy córki i dwóch synów). Zamieszkuje wspólnie z synem, K. C., który jest kawalerem i prowadzi gospodarstwo rolne (zgodnie ze złożonym oświadczeniem ma problemy ze zdrowiem i nie może opiekować się matką) i prowadzi z nim gospodarstwo domowe. Opiekę nad matką od 2002 r. sprawuje A. C. Pozostałe dzieci, ze względu na swoje zobowiązania rodzinne oraz zawodowe, nie mogą sprawować opieki nad matką.

Wnioskodawczyni zamieszkuje w innej miejscowości niż matka. Ze złożonego oświadczenia wynika, że A. C. przyjeżdża do mamy ok. 8.00 rano. Opieka sprawowana przez wnioskodawczynię nad matką obejmuje pomoc i asekurację przy toalecie porannej i wieczornej, pomoc przy ubieraniu się i rozbieraniu, przygotowanie i podanie posiłków, przygotowywanie i podanie leków (trzy – cztery razy dziennie), a także mierzenie ciśnienia (dwa - trzy razy dziennie), towarzystwo i asekurację podczas krótkich spacerów czy wizyt lekarskich. Wnioskodawczyni wykonuje ponadto wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, tj.: pranie, prasowanie, sprzątanie, gotowanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, palenie w piecu, załatwianie spraw urzędowych. Pomaga matce przy czynnościach higienicznych – kąpieli, ubieraniu, prowadzeniu do toalety, podmywaniu oraz przy czynnościach, przy których niepełnosprawna sobie nie radzi. Ponadto przeprowadza masaże, smaruje nogi, kręgosłup i ciało podopiecznej maściami i kremami. Realizuje także recepty, umawia i uczestniczy w wizytach lekarskich. Po położeniu matki do łóżka wnioskodawczyni wraca do domu, ale pozostaje z bratem w kontakcie telefonicznym. Niejednokrotnie zdarza się, że matka czymś się zaniepokoi i wówczas wnioskodawczyni musi do niej wrócić, czuwać przy niej, podać leki lub wezwać lekarza.

Z oświadczenia złożonego przez K. C. (brata wnioskodawczyni) wynika, że A. C. przyjeżdża do matki prawie codziennie – przygotowuje jej posiłki, wykonuje czynności higieniczne oraz sprząta. W godzinach popołudniowych, kiedy siostra wraca do domu, opiekę nad matką przejmuje jej syn, który pomaga w toalecie, podaje leki oraz posiłki przygotowane przez siostrę.

A. C. nie jest osobą aktywną zawodowo, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kartuzach jako osoba bezrobotna, posiada wykształcenie podstawowe. W okresie od 1 grudnia 1994 r. do 31 sierpnia 2006 r. była zatrudniona na pełen etat w "[...]" w Kartuzach (rozwiązanie umowy nastąpiło z powodu likwidacji zakładu pracy), a od 30 sierpnia 2021 r. do 9 września 2021 r. była zatrudniona w Spółce "[...] Sp. z o.o. Z uwagi na fakt, że spędza u matki praktycznie cały dzień nie jest w stanie podjąć żadnej pracy, choć – jak wynika ze złożonego oświadczenia – podjęłaby jakąkolwiek.

Wójt Gminy Sierakowice decyzją z dnia 4 lipca 2022 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r."), albowiem niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 18 stycznia 2023 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W ocenie Kolegium w sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności pozwalające na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Wójt Gminy Sierakowice, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. ponownie odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu sprawowana przez wnioskodawczynię opieka jest niesystematyczna i nie ma stałego charakteru, w związku z czym istnieje możliwość podjęcia przez A. C. zatrudnienia w niepełnym wymiarze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 8 września 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy rezygnacją wnioskodawczyni z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Kolegium zakres i rozmiar opieki sprawowanej nad matką nie wymusza na skarżącej niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zakres samodzielności Z. C. jest wprawdzie ograniczony, ale nie wymaga ona nieprzerwanej opieki, nie jest obłożnie chora i stale leżąca, porusza się samodzielnie lub asekuracji osoby drugiej, jest sprawna ruchowo w górnej części ciała, może samodzielnie siedzieć, nie wymaga pojenia i karmienia, samodzielnie spożywa przygotowane i podane posiłki, leki oraz napoje, samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne, nie jest pampersowana, wymaga jedynie podprowadzenia do toalety, nie wymaga stałych specjalistycznych czynności pielęgnacyjnych. Czynności opiekuńcze wykonywane przez wnioskodawczynię regularnie to przygotowanie i podawanie posiłków, przygotowanie i podanie leków, mierzenie ciśnienia, smarowanie kremami i maściami. Czynności te są wykonywane w pewnych odstępach czasu i nie zajmują stronie stale czasu – skarżąca przez długie okresy w ciągu dnia (pomiędzy posiłkami oraz wówczas, gdy podopieczna śpi) nie wykonuje przy matce żadnych specjalistycznych czynności opiekuńczych. Zdaniem organu istotna jest w sprawie także okoliczność, że wnioskodawczyni przebywa z matką co do zasady jedynie do godzin popołudniowych, kiedy to opiekę nad nią przejmuje jej syn, prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe. W ocenie Kolegium, skoro obowiązki wykonywane przez stronę w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad matką, nie wypełniają całego dnia, to zakres tej opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia choćby na część etatu.

W skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 615; w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji; dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Podkreślić należy, że przepis powyższy powinien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji zdaniem Sądu, przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Sąd w składzie orzekającym przychyla się zatem do stanowiska Kolegium w zakresie braku podstaw do uznania, że na gruncie niniejszej sprawy podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego może stanowić art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Prawidłowa jest jednakże, w ocenie Sądu, dokonana przez Kolegium ocena braku spełnienia pozytywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, wynikająca z powołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r., a dotycząca tego, że wnioskodawczyni nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) z powodu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Jak wynika z przytoczonego wyżej już art. 17 ust. 1 u.ś.r., wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.).

Zauważyć również należy, że przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w przywołanym przepisie osobom. Zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym różnić się bowiem może w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Natomiast, to sprawowana faktycznie opieka musi uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Stąd też świadczenie jest przyznawane osobom rezygnującym z zatrudnienia lub z jego podjęcia nie za to, że sprawują opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz dlatego, że sprawując tą opiekę - ze względu na jej stały charakter – nie mogą podjąć pracy, gdyż jej zakres całkowicie taką możliwość wyklucza. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się więc, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Jest to świadczenie rekompensujące brak możliwości uzyskiwania dochodu z pracy zarobkowej. Zgodnie z założeniami ustawodawcy celem świadczeń opiekuńczych, do których należy świadczenie pielęgnacyjne, jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której obiektywnie nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane wyłącznie koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia - stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że opieka sprawowana przez skarżącą nad matką, z uwagi na rodzaj i zakres czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu, nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa we wskazanym przepisie. Z ustaleń faktycznych wynika, że matka skarżącej została uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji od dnia 1 sierpnia 2002 r. oraz uznaną za stale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, a ponadto stwierdzono u niej 10% uszczerbek zdrowia spowodowany wypadkiem – stan po złamaniu szyjki kości udowej – po leczeniu operacyjnym (wypis orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS w Kartuzach z dnia 30 kwietnia 2004 r., orzeczenie z dnia 21 stycznia 2003 r.).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Z. C. choruje na nadciśnienie tętnicze, ma problemy z sercem oraz z kręgosłupem, porusza się o lasce lub z pomocą osoby drugiej, wymaga pomocy przy ubieraniu i rozbieraniu, asekuracji przy toalecie porannej i wieczornej, krótkich spacerach i wizytach lekarskich. Matka wnioskodawczyni samodzielnie spożywa posiłki przygotowane przez córkę, nie jest osobą leżącą, pampersowaną. Wnioskodawczyni, która zamieszkuje w innej miejscowości, w ramach opieki wykonuje ponadto wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (pranie, prasowanie, sprzątanie, gotowanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, palenie w piecu, załatwianie spraw urzędowych), przeprowadza masaże, smaruje nogi, kręgosłup i ciało podopiecznej maściami i kremami, realizuje recepty.

Z matką zamieszkuje syn K. C., który nie jest osobą niepełnosprawną i zajmuje się wyłącznie prowadzeniem gospodarstwa rolnego (uprawia zboża i trawy).

Organy administracji publicznej uznały, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem zatrudnienia lub jego nie podejmowaniem, a sprawowaniem opieki nad matką. Sąd orzekający w sprawie wniosek ten podziela. Z ustalonego zakresu opieki wynika, że matka skarżącej jest w pewnym stopniu osobą samodzielną. W zaktualizowanym wywiadzie środowiskowym wskazano, że A. C. około godziny 13:00 podaje matce obiad, a następnie Z. C. spędza czas siedząc w pokoju "w pobliżu innych domowników", podczas gdy córka, gdy jest taka potrzeba załatwia sprawy urzędowe, robi zakupy. Później "wspólnie rozmawiają, oglądają telewizję", a ok. godz. 18.00 – 19.00 wnioskodawczyni przygotowuje kolację. Z powyższych ustaleń wynika, że Z. C. nie wymaga stałej, bezpośredniej opieki wykluczającej jakąkolwiek inną aktywność wnioskodawczyni. Tym bardziej, że razem z matką zamieszkuje syn, w którego obecności niepełnosprawna spędza znaczną część dnia, także wtedy, gdy córka jest nieobecna. Oznacza to, że K. C. może przynajmniej przez kilka godzin dziennie opiekować się matką.

Z wykazu czynności przedstawionych przez A. C. wynika, że opieka obejmuje przede wszystkim czynności typowe w wypadku zamieszkiwania z osobą w podeszłym wieku (przygotowywanie i podawanie posiłków, leków, mierzenie ciśnienia, smarowanie kremami i maściami, podprowadzanie do toalety).

Ponadto, w odniesieniu do czynności podejmowanych w ramach opieki Sąd podkreśla, że z zakresu tego pojęcia nie można wykluczać czynności związanych z szeroko rozumianym prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątania, robienia zakupów, załatwiania spraw urzędowych, opłacania rachunków, palenia w piecu). W przypadku osób niepełnosprawnych bardzo często są to czynności, których osoby te nie są w stanie samodzielnie wykonać. Niemniej jednak ustalenie zakresu opieki wymaga zindywidualizowanej oceny w każdej sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymienione czynności nie mogą być jednak zaliczone do zakresu opieki nad osobą niepełnosprawną. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że razem z niepełnosprawną matką Z. C. zamieszkuje syn K. Nie jest on osobą niepełnosprawną i zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w ramach którego uprawia zboża i trawy. W tak ustalonym stanie faktycznym nie sposób przyjąć, że nie jest on w stanie wykonywać wymienionych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Innymi słowy, nie można uznać za czynności związane z opieką nad osobą niepełnosprawną zwykłych czynności życia codziennego związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątanie, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, opłacanie rachunków, palenie w piecu uznać, wykupywania recept itp.) wykonywanych przez wnioskującego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy z osobą niepełnosprawną zamieszkuje inna osoba, której zdrowie i zajęcia zawodowe nie uniemożliwiają ich wykonywania.

Z tych wszystkich względów jako prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad mężem w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy, na wniosek skarżącej zgłoszony w skardze, przy braku sprzeciwu organu.