Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 370/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 89 ust.1 pkt 1, 3
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 189g §1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2022 r., nr 1801-IOA.4246.15.2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej dla posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.B.(dalej: skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z {...} lipca 2022 r. nr{...}, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika {...}Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: NPUCS) z {...} marca 2022r., nr{...}, w sprawie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości {...}zł z tytułu posiadania zależnego lokalu Kawiarnia "R", znajdującego się przy ul. {...}w {...}, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier ISTARS nr 0902 i w którym prowadzona była działalność gastronomiczna.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 26 maja 2017 r. funkcjonariusze celno-skarbowi {...}Urzędu Celno-Skarbowego {...}przeprowadzili kontrolę w lokalu Kawiarnia "R" w {...}, przy ul. {...}. W lokalu tym skarżąca prowadziła działalność gospodarczą pod firmą W.B. Usługi Gastronomiczne, Usługa Cateringowa Kawiarnia "R". W takcie czynności kontrolnych stwierdzono, że w ww. lokalu znajduje się automat do gier ISTARS nr 0902, dokonano oględzin ww. urządzenia oraz przeprowadzono eksperyment gry. Na jego podstawie stwierdzono, że ww. urządzenie jest automatem do gier w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2094 ze zm., dalej: u.g.h.).

Ustalenia co do charakteru ww. urządzenia i prowadzonych na nim gier potwierdziło Laboratorium Celno-Skarbowe {...}Urzędu Celno-Skarbowego w {...}w sprawozdaniu z badań tego urządzenia z {...} grudnia 2018 r., nr{...}. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzono, że gry rozgrywane są na urządzeniu elektronicznym. W grach na automacie można uzyskać wygrane pieniężne lub rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Automat wyposażony jest w wyrzutnik monet - tzw. hopper. Przebieg gier ma charakter losowy zawierając tym samym w sobie element losowości, uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli i zręczności grającego. Warunkiem rozpoczęcia rozgrywania gry na automacie jest jego zakredytowanie przez grającego poprzez wprowadzenie banknotów do akceptora banknotów lub monet do akceptora monet. W ocenie organu gry prowadzone na badanym automacie wypełniają definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h.

W związku z powyższym NPUSC postanowieniem z {...} stycznia 2022 r. wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu Kawiarnia "R" w {...}, w którym znajdował się sporny automat do gier i prowadzona była działalność gastronomiczna.

Następnie decyzją z {...} marca 2022 r. nr{...}, organ I instancji wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości {...}zł z tytułu posiadania zależnego przedmiotowego lokalu, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier (ISTARS nr 0902) i w którym prowadzona była działalność gastronomiczna.

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie.

Opisaną na wstępie decyzją z {...} lipca 2022 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji DIAS wskazał na obowiązujące stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w zakresie przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej karę pieniężną na gruncie u.g.h. należy stosować art. 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.), stanowiący, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Organ zwrócił uwagę, że fakt urządzania gier na automatach poza kasynem gry został stwierdzony w dniu kontroli, tj. 26 maja 2017 r. dlatego też organ I instancji do tej daty winien był odnosić naruszenie przepisów u.g.h. W konsekwencji pięcioletni termin do przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej, nakładającej karę pieniężną oraz realizacji obowiązku jej doręczenia, w obecnym stanie interpretacyjnym, rozpoczynał swój bieg w ww. dacie i kończył z dniem 26 maja 2022 r. Zdaniem organu odwoławczego, do liczenia biegu terminu przedawnienia, zastosowanie znajdzie także art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa z 2 marca 2020 r.). Przepis ten stanowi, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

DIAS wyjaśnił, że ww. regulacja została dodana do ustawy z 2 marca 2020 r., na mocy art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568 ze zm.), która weszła w życie, w tymże zakresie, z dniem 31 marca 2021 r. Wyeliminowana zaś została z porządku prawnego z dniem 24 maja 2021 r. Istniała więc w porządku prawnym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., łącznie przez okres 54 dni.

Nadto DIAS powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny, że czas wstrzymania biegu administracyjnych terminów przedawnienia należy liczyć nie od 31 marca 2020 r., kiedy to wszedł w życie między innymi art. 15 zzr ust. 1 oraz zbliżony do niego (jeżeli chodzi o określenie przesłanek wstrzymania biegu terminu) art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r., lecz od 14 marca 2020 r., kiedy to ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego.

DIAS podkreślił, że o taki czas, właśnie tych 71 dni, został wstrzymany bieg terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na powyższe, termin do wydania decyzji ustalającej karę pieniężną w niniejszej sprawie, na gruncie ustawy o grach hazardowych, przy zastosowaniu ww. przepisu K.p.a., upływa z dniem 5 sierpnia 2022 r.

Następnie organ II instancji odniósł się do kwestii skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji. Zdaniem DIAS sposób doręczenia decyzji był zgodny z przepisami, w tym z art. 144 § 1b pkt 2 i art. 153 ustawy Ordynacja podatkowa (tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm., dalej: O.p.). Zaznaczono, że pracownik pełnomocnika skarżącej odmówił przyjęcia korespondencji od organu na polecenie swego pracodawcy, co należy traktować jak odmowę przyjęcia przez adresata pisma.

Organ odwoławczy przechodząc do meritum sprawy zaznaczył, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli w przedmiotowym lokalu, tj. po zmianach dokonanych ustawą z dnia 15 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 88), która weszła w życie 1 kwietnia 2017 r. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w tym przypadku wynosi 100 tys. zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy). Na podstawie art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p.

DIAS wskazał, że na podstawie powyższej regulacji, warunkiem niezbędnym do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. jest wykazanie, iż w lokalu, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa znajdował się niezarejestrowany automat do gier, przy czym karze pieniężnej z tego tytułu podlega posiadacz zależny tego lokalu.

W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że ww. urządzenie jest automatem do gier hazardowych, co potwierdza eksperyment procesowy z gry, oraz sprawozdanie z badań laboratoryjnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania kwestionujących legalność przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych dowodu eksperymentu, organ stwierdził, że taka czynność dowodowa była możliwa do zastosowania, a jej podstawą prawną był art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.

W ocenie DIAS, stwierdzone w sprawie okoliczności faktyczne dawały podstawę do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier. Jak ustalono w postępowaniu, skarżąca prowadziła działalność w przedmiotowym lokalu w oparciu o umowę najmu tego lokalu z 2 maja 2017 r. Na podstawie tej umowy skarżąca stała się posiadaczem zależnym lokalu (art. 336 Kodeksu cywilnego). Całą powierzchnię ww. lokalu, którą dysponowała tj. 40,5 m2 wynajęła spółce "S" s.r.o. Oddział w Polsce z siedzibą w{...}, który to lokal, ale już o powierzchni 38,5 m2 następnie na podstawie umowy z 4 maja 2017r. najęła od ww. spółki.

Zdaniem organu II instancji, w działaniu skarżącej trudno doszukać się sensu ekonomicznego, ponieważ jak wynika z umów czynsz, który miała otrzymywać za całą wynajmowaną powierzchnię lokalu tj. 40,5 m2 wynosił {...} zł netto, a za najem powierzchni 38,5 m2 tego samego lokalu miała płacić czynsz w tej samej wysokości. Według organu odwoławczego, celem zawartych umów było wykazanie przed właściwymi organami, że skarżąca utraciła władztwo nad lokalem, a w konsekwencji uniknięcie przez nią kary wynikającej z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

DIAS podzielił stanowisko organu I instancji, że dalsze wynajęcie części posiadanego lokalu nie prowadzi do utraty tego posiadania i władztwa nad nim, ponieważ posiadacz zależny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w dalsze posiadanie zależne. Dlatego skarżąca, mimo wynajęcia części najmowanego przez siebie lokalu, pozostała jego posiadaczem zależnym. Ponadto art. 89 ust.1 pkt 3 u.g.h. stanowi o posiadaczu zależnym lokalu, a nie jego części. Wbrew zatem zarzutom odwołania skarżąca w dalszym ciągu pozostawała posiadaczem zależnym lokalu na podstawie umowy łączącej ją z właścicielem lokalu. Wyrazem władztwa nad całym lokalem w tym i częścią na której umieszczony był sporny automat, było też to, że skarżąca, a nie najemca tj. "S" s.r.o. decydowała o otwarciu lokalu.

Organ II instancji zaznaczył, że brak podstaw do twierdzeń, że skarżąca nie powinna być stroną postępowania, które wobec tego winno być umorzone, ponieważ na skarżącą została nałożona kara pieniężna na podstawie przepisu art. 89 ust.1 pkt 3 u.g.h. w związku z tym, że w dacie kontroli była posiadaczem zależnym lokalu, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier i w którym prowadzona była działalność gastronomiczna, a nie z racji uznania jej za urządzającą gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia tj. przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 56 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo wskazał m.in., że brak należytej dynamiki w działaniach Państwa nie uprawnia innych podmiotów do podejmowania działań, które są w świetle obowiązujących przepisów jednoznacznie zabronione.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego W. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 208 § 1 O.p. oraz art. 189g § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji, w której kara pieniężna podlegała przedawnieniu,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r., przez jego błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie powyższe przepisy mają zastosowanie, w sytuacji gdy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest "terminem przedawnienia przewidzianym przepisami prawa administracyjnego" w rozumieniu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a zatem przepisy te nie miały zastosowania, a kara pieniężna podlegała przedawnieniu,

3) przepisów postępowania, tj. art. 121 O.p. i art. 122 O.p., poprzez zaniechanie rozpoznania zażalenia skarżącej na postanowienie z 5 czerwca 2022 r. o odmowie zawieszenia postępowania przed wydaniem decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, w sytuacji w której brak całościowego rozpoznania przez organ kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania przyczynił się do naruszenia praw skarżącej jako strony postępowania podatkowego,

4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię, i przyjęcie, iż skarżąca jako posiadacz zależny lokalu o nazwie Kawiarnia "R" przy ul. {...}w {...}, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier podlega odpowiedzialności administracyjnej, w sytuacji, w której przedmiotowe urządzenie znajdowało w lokalu przekazanym na podstawie umowy spółce "S" s.r.o. spółka z o. o. z siedzibą w{...}, {...}, Oddział w Polsce w posiadanie zależne, co do której to części lokalu skarżąca wyzbyła się władztwa,

5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące błędnym i nieuprawnionym zastosowaniem w niniejszej sprawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., polegającym na

- pociągnięciu skarżącej do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzenie jej kary pieniężnej w kwocie {...}zł, jako posiadaczowi zależnemu ww. lokalu, w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier o nazwie ISTARS nr 0902, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary administracyjnej, a to wobec stwierdzenia, że skarżąca jako posiadacz zależny przekazała część lokalu w dalsze posiadanie zależne "S" s.r.o. Spółka z o. o. z siedzibą w {...}{...} Oddział w Polsce,

- braku ustalenia podmiotu urządzającego w dniu 26 maja 2017 r. w ww. lokalu gry na spornym urządzeniu,

6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 181, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 26 maja 2017 r. w ww. lokalu, w sytuacji w której funkcjonariusze przeprowadzający przedmiotową kontrolę, nie posiadali wiedzy specjalistycznej umożliwiającej im dokonanie oceny charakteru gier na zatrzymanych urządzeniach, nadto nie dokonali oni identyfikacji rodzaju zainstalowanego oprogramowania, nie ujawnili numeru seryjnego twardego dysku, jak również wartości sumy kontrolnej, a nadto oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach opinii biegłego - Działu Laboratorium Celno-Skarbowego {...}Urzędu Celno-Skarbowego w {...} w sytuacji gdy powołany biegły, zatrudniony w strukturach organu administracyjnego wydającego zaskarżoną decyzję może być nieobiektywny, będąc zainteresowany wynikiem postępowania,

7) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 3 u.g.h., które to przepisy wyrażają zasadę proporcjonalności i zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne, poprzez zastosowanie wobec skarżącej - jako posiadacza zależnego lokalu w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier hazardowych, kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej, a to wobec faktu, że skarżąca nie była ona zaangażowana w prowadzenie gier hazardowych i jedynie wydzierżawiła powierzchnię lokalu podmiotowi, który na tej powierzchni prowadził swoją działalność,

8) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 5 ust. 1 i 1 c u.g.h., poprzez zastosowanie sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej wobec podmiotu, który był posiadaczem zależnym lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych, w sytuacji gdy przepisy u.g.h. z dnia 19 listopada 2009r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r., zastrzegające monopol państwa w zakresie urządzania gier na automatach w salonach gier, w tym art. 5 ust. 1 przywołanej ustawy, z uwagi na faktyczne niewykonywanie tego monopolu przez spółkę Totalizator Sportowy S.A. z siedzibą w Warszawie, nie osiągnęły zakładanych celów, dla których hipotetycznie mogło być uzasadnione naruszenie traktatowych swobód w tym swobody przedsiębiorczości (usług) i w konsekwencji ustanowienie monopolu państwowego na urządzanie gier na automatach w salonach gier, wobec czego przepisy sankcjonujące naruszenie tego monopolu nie mają zastosowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do terminów przedawnienia kar pieniężnych nakładanych na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h., uzasadnione jest stosowanie art. 189g K.p.a. Zgodnie z tą regulacją administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa.

Skarżąca wskazała, że naruszenie prawa polegające na urządzaniu gier poza kasynem gry zostało stwierdzone 26 maja 2017 r., zaś decyzja organu II instancji, nakładająca karę pieniężną za urządzanie gier na automatach została wydana {...} lipca 2022 r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącej 26 lipca 2022 r., zatem po terminie przedawnienia, które nastąpiło 26 maja 2022r.

Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie uległ zawieszeniu na podstawie art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. Jej zdaniem powyższy przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie (wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2002r., sygn. akt III SA/Wa 1747/21), skarżąca podniosła, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest "terminem przedawnienia przewidzianym przepisami prawa administracyjnego" w rozumieniu tego przepisu. Prawo podatkowe nie jest bowiem składową prawa administracyjnego. W konsekwencji bieg terminu przedawnienia w prawie podatkowym, w tym przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie został wstrzymany ani zawieszony na podstawie art. 15zzr ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ w sposób dowolny i naruszający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych rozstrzygnął kwestię zawieszenia postępowania. Rozpoznając wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania organ wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego w dniu {...} lipca 2022 r., to jest dzień przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej zaniechanie dwuinstancyjnego rozpoznania kwestii zawieszenia, przed wydaniem decyzji w sprawie, naruszyło jej prawa do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Tym bardziej, że 27 lipca 2022 r. strona zaskarżyła przedmiotowe postanowienie w przedmiocie zawieszenia.

Skarżąca zarzuciła również, dokonanie przez organ dowolnej i błędnej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Zdaniem skarżącej, odwołanie się do wykładni celowościowej oraz ratio legis wprowadzenia ww. normy prowadzi do wniosku, że miało ono na celu ukaranie za organizowanie gier na automatach podmiotów faktycznie je prowadzących. Dlatego przekazanie lokalu w posiadanie zależne uwalnia posiadacza zależnego od odpowiedzialności administracyjnej. Z tego względu, zdaniem skarżącej, organ powinien wyjaśnić przede wszystkim kwestię władania przez dalszego najemcę wynajętą częścią lokalu oraz ustalenia podmiotu urządzającego gry na spornym urządzeniu.

Dodatkowo skarżąca zakwestionowała również ustalenia organu w zakresie charakteru gier na zatrzymanym urządzeniu, argumentując, że eksperyment przeprowadzony został przez funkcjonariuszy, którzy nie posiadają specjalnej wiedzy ani wykształcenia do badania tego typu urządzeń. Nadto według niej, opinia została wydana przez biegłego, który z racji zatrudnienia w strukturach organu administracyjnego wydającego zaskarżoną decyzję mógł być nieobiektywny z uwagi na zainteresowanie wynikiem postępowania.

Według skarżącej, wymierzona jej kara pieniężna jest rażąco wysoka, nieadekwatna i niezgodna z założeniami ustawodawcy wynikającymi z uzasadnienia do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw. Ponadto skarżącej nie udowodniono bezpośredniego zaangażowania w prowadzenie gier hazardowych, ani otrzymywania poza czynszem z dzierżawę, jakichkolwiek innych należności związanych z eksploatacją zatrzymanego urządzenia.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, skarżąca stwierdziła, że kwestia ta została rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji niezmiernie lakonicznie. Skarżąca podniosła, że państwo powierzając swój monopol spółce Totalizator Sportowy S.A. w Warszawie, jednakże do dnia kontroli (26 maja 2017r.) na terenie kraju nie powstał ani jeden salon gier tej spółki. Jej zdaniem, wskutek niewykonania monopolu państwa w zakresie urządzania gier na automatach, a także z uwagi na poważne wątpliwości w zakresie celów dla jakich przedmiotowy monopol został wprowadzony, ograniczając w sposób niewspółmierny swobody traktatowe, przepisy sankcjonujące jego naruszenie należy uznać za nieskuteczne. Zaś państwo członkowskie nie może stosować sankcji karnych, jeżeli przepis penalizujący narusza prawo unijne.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1101/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że brak jest możliwości przełożenia pojęcia obowiązku podatkowego na grunt regulacji u.g.h., dotyczących kar pieniężnych oraz że należy stosować art. 189g § 1 K.p.a. Przy czym wydanie i doręczenie decyzji przez organ I instancji nie wpływa na bieg terminu przedawnienia karalności. Sąd I instancji przyjął, że czas wstrzymania biegu administracyjnych terminów przedawnienia, o którym stanowi art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 obejmował okres 54 dni tj. od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. W konsekwencji o taki tylko czas (54 dni) został przedłużony termin przedawnienia karalności, o którym mowa w art. 189g § 1 K.p.a. Stanowisko swoje Sąd I instancji oparł na wykładni systemowej art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19, gdyż - w jego ocenie - wykładnia językowa tego przepisu była niewystarczająca. Sąd I instancji uznał, że naruszenie prawa w postaci urządzania gier poza kasynem gry zostało stwierdzone w dniu kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy Urzędu CeInego w {...}, tj. 26 maja 2017 r. W związku z tym pięcioletni, ustawy termin przedawnienia prawa do wymierzenia kary upływał z dniem 26 maja 2022 r., jednak z uwagi na to, że bieg tego terminu został wstrzymany na 54 dni, jego upływ nastąpił z dniem 19 lipca 2022 r. Decyzja DIAS została wydana {...} lipca 2022 r., a jej doręczenie skarżącej nastąpiło 26 lipca 2022 r., a zatem już po upływie terminu przedawnienia. Procesowym skutkiem przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej jest bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez DIAS wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 771/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie.

NSA uznał za zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wskazujące na wadliwość zaskarżonego wyroku przez błędną wykładnię przepisu art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, która skutkowała błędnym uznaniem bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego i jego umorzeniem przez Sąd I instancji, w konsekwencji czego nie doszło do rozpoznania skargi w całokształcie sprawy nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust.1 u.g.h.

Sąd II instancji wskazał, że art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres, uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia (31 marca 2020 r.), odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2010 r. Reasumując przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym ten przewidziany w art. 189g § 1 K.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na okres od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony.

NSA stwierdził, że w związku z tym, że doręczenie decyzji organu odwoławczego w kontrolowanej sprawie nastąpiło 26 lipca 2022 r., a zatem miało miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który upływał z dniem 5 sierpnia 2022 r., doszło do wymierzenia kary pieniężnej przed upływem terminu przedawnienia.

Podkreślono, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia tj. środek zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej (zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2) było stosowane do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa. Wskazane wyżej przepisy nie dają również podstaw do różnicowania długości okresu zawieszenia terminów w zależności od jego rodzaju – tzn. inaczej w odniesieniu do terminów procesowych zastrzeżonych dla strony, a inaczej w odniesieniu do terminów materialnych (w tym do terminów przedawnienia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w warunkach związania wyrokiem NSA, w myśl art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne.

Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii przedawnienia.

Wskazać należy, w świetle ukształtowanego orzecznictwa sądowego bezspornym jest, że w kwestii przedawnienia kar pieniężnych, niezależnie od odesłania zawartego w art. 91 u.g.h., zastosowanie mają przepisy k.p.a., w tym art. 189g k.p.a. (por. wyroki NSA: z 4 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 53/20, z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II GSK 1017/20 oraz II GSK 1018/20).

Zgodnie art. 189g k.p.a. administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa.

Ponieważ w rozpoznawanej sprawie fakt posiadania zależnego lokalu gdzie znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier został stwierdzony w dniu kontroli, tj. 26 maja 2017 r., dlatego też do tej daty winno odnosić się naruszenie przepisów u.g.h. - zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą. W konsekwencji pięcioletni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną oraz realizacji obowiązku jej doręczenia, rozpoczynał swój bieg 26 maja 2017 r. i kończył z dniem 26 maja 2022 r.

W warunkach normalnych, bez stosowania szczególnych rozwiązań, odnoszących się do kwestii biegu terminu przedawnienia, w niniejszej sprawie, ostateczna decyzja nakładająca karę winna być wydana i doręczona stronie do 26 maja 2022 r. Jednakże zdaniem Sądu, w okolicznościach analizowanej sprawy, wbrew zarzutowi podniesionemu przez skarżącego, do liczenia terminu przedawnienia zastosowanie znajduje art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wlicza się zatem do łącznego okresu przedawnienia.

W prawomocnym wyroku kasatoryjnym NSA odnosząc się do spornej kwestii okresu czasu na jaki doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia karalności przewiedzianego w art.189g § 1 K.p.a., stwierdził, że ustawodawca powiązał początek okresu zawieszenia biegu terminów z dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego (następnie stanu epidemii), co nastąpiło 14 marca 2020 r. Tym samym przyjąć należy, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na 71 dni, tj. od 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. włącznie. Mając na uwadze powyższe, NSA uznał, że w rozpatrywanej sprawie pięcioletni termin przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 189g § 1 k.p.a., upływał 5 sierpnia 2022 r. Doręczenie decyzji organu odwoławczego nastąpiło 26 lipca 2022 r., a zatem miało miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia.

W konsekwencji należy przyjąć, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej, a co za tym idzie organ odwoławczy miał prawo do merytorycznego rozpoznani sprawy.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że organ prawidłowo wskazał na podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, tj. przepisy u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w lokalu, tj. 26 maja 2017 r.

W myśl art. 3 u.g.h. urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Na mocy art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.

Z kolei w myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5. Grami na automatach przy tym są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.).

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w ww. przypadku, wynosi {...}tys. zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h.).

W sprawie poza sporem jest, że skarżąca była posiadaczem zależnym ww. lokalu w {...} oraz że w lokalu tym prowadzona była działalność gastronomiczna. Skarżąca nie kwestionuje również, że w przedmiotowym lokalu znajdowało się niezarejestrowane urządzenie do gier oraz że nie posiadała zezwolenia/koncesji na urządzanie gier na automatach.

Sporną kwestią jest natomiast ustalenie, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie przypisania skarżącej statusu posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdował się sporny automat do gier. Skarżąca okoliczność tę neguje, powołując się przede wszystkim na fakt wynajęcia lokalu osobie trzeciej - Spice Profit s.r.o.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, poczynione w kwestii spornej ustalenia są prawidłowe i odpowiadają prawu.

Z zebranego materiału dowodowego, w tym: umowy przedwstępnej najmu lokalu z 2 marca 2009 r. zawartej pomiędzy J.T. jako wynajmującym, a skarżącą jako najemcą, której przedmiotem był lokal użytkowy o pow. 40,57 m2 przy ul. {...}w{...}, umowy najmu lokalu z 2 maja 2017 r. zawartej pomiędzy skarżącą jako wynajmującą, a Agencją Nieruchomości "S" s.r.o. jako najemcą, której przedmiotem było 40,5 m2 powierzchni lokalu użytkowego położonego przy ul. {...}w {...}, umowy najmu lokalu z 4 maja 2017 r., zawartej pomiędzy Agencją Nieruchomości "S" s.r.o. jako wynajmującym, a skarżącą jako najemcą, której przedmiotem najmu było 38,5 m2 powierzchni lokalu użytkowego położonego przy ul. {...}w {...}, wynika, że skarżąca była posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

W ocenie Sądu statusu tego nie utraciła wraz z wynajęciem części lokalu spółce "S".

W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie samoistne rzeczy polega na faktycznym wykonywaniu w stosunku do niej wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności, a zatem co do zasady przynależą właścicielowi. Oznacza to, że ten kto jest posiadaczem samoistnym rzeczy, powinien być co do zasady postrzegany jako jej właściciel. Z kolei termin "lokal" nie jest zdefiniowany w u.g.h.

W ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737 ze zm.) zdefiniowano natomiast pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego i samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.

Zdaniem Sądu, jakkolwiek definicja ta odnosi się do pojęcia lokalu samodzielnego, to może być ona podstawą do zdefiniowania pojęcia lokalu użytego w u.g.h.. Definicja zawarta w tym przepisie nie odbiega bowiem od powszechnego, językowego rozumienia pojęcia lokalu występującego w języku codziennym.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (www.sjp.pl) lokal to :

1. mieszkanie, pomieszczenie użytkowe 2. zakład gastronomiczny lub rozrywkowy. Bazując na powyższych definicjach, zarówno legalnych, jak i zawartych w języku powszechnym w ocenie Sądu pojęcie lokalu zawarte w omawianym przepisie musi być zdefiniowane jako pomieszczenie lub zespół pomieszczeń (izb) znajdujących się w budynku wyodrębnione za pomocą ścian, zadaszone, służący do prowadzenia działalności określonej w tym przepisie, a więc gastronomicznej, handlowej lub usługowej. Pojęcie to powinno obejmować wszelkie powierzchnie wydzielone w sposób wyraźny (ścianami, odrębnym wejściem), także znajdujące się w ramach innego obiektu (np. budynku, galerii handlowej), przeznaczone do pobytu osób (w celach mieszkalnych lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).

Sąd podziela jednolicie wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd, że lokal, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. nie traci charakteru wyodrębnionego fizycznie miejsca, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza w sytuacji, gdy korzystając z zasady swobody umów posiadacz lokalu udostępni (wynajmie) fragment jego powierzchni innej osobie do używania. Samoistny posiadacz lokalu w takiej sytuacji nie traci posiadania "lokalu", w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Zgodnie bowiem z art. 336 K.c., posiadanie jest "władaniem rzeczą", a takie władanie przejawia się w podejmowaniu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz (lokal) jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji (por. wyroki NSA z 3 grudnia 2020 r., II GSK 995/20; z 3 grudnia 2020 r., II GSK 749/20; z 22 września 2022 r., sygn. akt II GSK 689/19).

W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wynajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w dalsze posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 u.g.h. Przepis ten mówi o posiadaniu zależnym lokalu, a nie o jego części. Skarżąca w dalszym ciągu pozostawała posiadaczem zależnym lokalu na podstawie umowy zawartej z jego właścicielem. Wyrazem władztwa nad całym lokalem było chociażby to, że to skarżąca, a nie najemca, decydowała o otwarciu lokalu.

Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez Skarżącą posiadania zależnego lokalu na rzecz innego podmiotu, a co za tym idzie uwolnienia jej od sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

Ponadto jak wynika z umów miała otrzymywać czynsz w takiej samej wysokości ({..}zł netto), zarówno za najem całego lokalu (40,5 m2) jak i za najem powierzchni (38,5 m2),co świadczy o braku ekonomicznego sensu tych umów.

Podsumowując Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy lokal, mimo że część jego powierzchni była oddana we władanie innemu podmiotowi, faktycznie w całości służył skarżącej jako posiadaczowi zależnemu do prowadzenia w nim działalności gastronomicznej.

W związku z powyższym, wobec prawidłowego przyjęcia, że organizowanie w tym lokalu gier na ww. automatach było niezgodne z warunkami ustalonymi w u.g.h., zasadnie organy wymierzyły skarżącemu karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., w wysokości przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że prowadzenie baru - jest prowadzeniem działalności gastronomicznej, o której mowa w tym przepisie.

Zaznaczenia wymaga, że art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. samodzielnie określa działanie mające postać deliktu administracyjnego, podlegającego ustalonej w nim odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przy czym może obciążać tylko takiego posiadacza zależnego, który władając lokalem co najmniej godził się na to, by w jego lokalu znajdował się niezarejestrowany automat do gier hazardowych. W przypadku skarżącej było to tolerowanie w lokalu w którym prowadziła działalność gastronomiczną niezarejestrowanego automatu do gry.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 121 O.p. i art. 122 O.p należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 5 lipca 2022 r. DIAS odmówił zawieszenia postępowania, stwierdzając brak przesłanek zawieszenia, w tym wskazywanej przez stronę przesłanki określonej w art. 201 § 1c lit.a O.p. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał powody dla których uznał wniosek skarżącej za niezasadny. Zdaniem organu złożenie wniosku miało na celu jedynie wydłużenie czasu postępowania i w rezultacie przedawnienie terminu nałożenia kary. Następnie w dniu {...} lipca 2022 r. DIAS wydał zaskarżoną decyzję. W dniu 27 lipca 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.

Naruszenie przepisów art. 121 O.p. i art. 122 O.p skarżąca upatruje w wydaniu przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie wpadkowe zainicjowane jej wnioskiem o zawieszenie postępowania.

W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji przed upływem terminu na złożenie zażalenia na postanowione o odmowie zawieszenia postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Analiza uzasadnienia rozstrzygnięcia odmownego prowadzi do wniosku o słuszności twierdzeń organu o braku podstaw do zawieszenia postępowania. Zwrócić należy również uwagę, że zażalenie na ww. postanowienie wydane przez organ odwoławczy podlegało rozpoznaniu przez ten sam organ (DIAS). Organ procedował zaś w warunkach zbliżającego się upływu terminu przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej, który zgodnie z art. 189g § 1 K.p.a., upływał z dniem 5 sierpnia 2022 r., przy czym przed upływem tego terminu konieczne było nie tylko wydanie, ale również doręczenie decyzji organu odwoławczego stronie skarżącej. W takiej sytuacji procesowej, organ po dokonaniu analizy stanowiska skarżącej zawartego we wniosku o zawieszenia postępowania i stwierdzeniu jego bezzasadności, kierował się zasadą szybkości postępowania, dążąc do jego merytorycznego zakończenia. Złożenie przez skarżącą na tym etapie postępowania wniosku o jego zawieszenie mogło zostać potraktowane przez organ jako element "taktyki procesowej" zmierzającej do doprowadzenia do upływu terminu przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej i uniknięcia odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.g.h.

Nietrafny jest zarzut braku dostatecznej wiedzy oraz bezstronności pracowników Laboratorium Celnego, którzy badali zatrzymany automat pod kątem spełniania przesłanek uznania za automat do gier hazardowych. Upoważnienie do badań automatów udzielone zostało przez Ministra Finansów m.in. Izbie Celnej w {...}– akredytowanej jednostce i ma swoje umocowanie ustawowe (art. 12 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, art. 23f u.g.h.). Wskutek reformy KAS, beneficjentem tej akredytacji stał się {...}Urząd Celno-Skarbowy w {...}– Dział Laboratorium Celno-Skarbowe. Brak jakichkolwiek podstaw, aby zarzucać jego pracownikom brak bezstronności lub brak kwalifikacji. Skarżąca, poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedstawiła żadnych konkretnych zarzutów co do przeprowadzonego eksperymentu i wydanej opinii, które stanowią dowód w sprawie,

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez przepisy u.g.h. swobód traktatowych, w tym w zakresie przedsiębiorczości, zagwarantowanych art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wyjaśnić należy, że przepisy u.g.h. wdrażają stosowne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości mówiące o tym, w jaki sposób państwa członkowskie mogą zgodnie z przepisami TSUE regulować na swoim terytorium działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych. Wskazać należy, że w ramach ustawodawstwa zgodnego z Traktatem wybór sposobów organizowania i kontroli działalności w zakresie prowadzenia i praktykowania gier losowych lub hazardowych, takich jak zawarcie z państwem umowy administracyjnej w przedmiocie koncesji lub ograniczenie prowadzenia i praktykowania niektórych gier do miejsc odpowiednio wyznaczonych do tego celu, należy do władz krajowych w ramach przysługującego im uznania. Państwa członkowskie mogą również wprowadzić system uprzednich zezwoleń administracyjnych na działalność w zakresie gier hazardowych, z tym, iż ów system zezwoleń powinien opierać się na obiektywnych/ niedyskryminacyjnych i znanych wcześniej kryteriach, zakreślających ramy uznania władz krajowych tak, by nie mógł być stosowany w sposób arbitralny.

Zdaniem Sądu u.g.h. jest przejawem skorzystania przez polskie władze publiczne z tego uznania w zakresie regulacji gier hazardowych, które przyznaje państwom członkowskim Trybunał Sprawiedliwości. U.g.h. służy przy tym realizacji tych wartości, do których odwołuje się w tym kontekście Trybunał, a więc zmierza ona w swoim założeniu do unikania szkodliwych społecznych konsekwencji hazardu i kieruje się względami moralnymi i kulturowymi, a także szkodliwymi finansowo dla jednostek i społeczeństwa konsekwencjami, które wiążą się z grami i zakładami.

Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.