Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 336/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 89 ust. 1, ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi E. R. i A. J. na uchwałę Rady Gminy Kamienica z dnia 28 grudnia 2022 r. nr XXXIII/248/22 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Kamienicy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 40) - dalej: u.s.g. oraz art. 89 nust.1, 3 i 6 w zw. z art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. z 2023 r., poz. 900), po uzyskaniu pozytywnej opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty, podjęła 28 grudnia 2022 r. uchwałę nr XXXIII/248/22 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawnie.

Treść zaskarżonej uchwały brzmiała:

"§ 1. 1. Z dniem 31 sierpnia 2023 roku likwiduje się Szkołę Podstawową nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie wraz z oddziałem przedszkolnym z siedzibą: Szczawa 290, 34-607 Szczawa.

2. Od dnia 1 września 2023 roku uczniom klas I-VIII i dzieciom z oddziału przedszkolnego zlikwidowanej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie zapewnia się możliwość kontynuowania nauki i zajęć z wychowania przedszkolnego w Szkole Podstawowej nr 1 im. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej w Szczawie z siedzibą: Szczawa 167, 34-607 Szczawa.

§ 2. 1. Nieruchomości zlikwidowanej szkoły przejmuje organ prowadzący - Gmina Kamienica.

2. Mienie ruchome zlikwidowanej szkoły przejmuje Szkoła Podstawowa nr 1 im. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej w Szczawie z siedzibą: Szczawa 167, 34-607 Szczawa.

§ 3. Dokumentację zlikwidowanej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie przejmuje organ prowadzący - Gmina Kamienica, z wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania, którą należy przekazać Małopolskiemu Kuratorowi Oświaty.

§ 4. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Kamienica.

§ 5. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego".

W uzasadnieniu projektu ww. uchwały projektodawcy wskazali, że uchwała została podjęta w wykonaniu wcześniejszej uchwały nr XXXI/237/22 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie. W uchwale tej zobowiązano i upoważniono Wójta Gminy do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji, w szczególności do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów tej szkoły i Małopolskiego Kuratora Oświaty, właściwe związki zawodowe oraz do wystąpienia do Małopolskiego Kuratora Oświaty o opinię o likwidacji szkoły. Wykonując powyższe Wójt zawiadomił o zamiarze likwidacji rodziców uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie oraz rodziców dzieci uczęszczających do oddziału przedszkolnego (skutecznie w wymaganym terminie dostarczono 56 szt. zawiadomień). Ponadto pismem Wójta z 7 listopada 2022 r. Małopolski Kurator Oświaty został powiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły podstawowej i poproszony o przedstawienie opinii w tym zakresie. Małopolski Kurator Oświaty postanowieniem z 30 listopada 2022 r. postanowił pozytywnie zaopiniować zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2023 r. Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie. Powiadomione zostały również związki zawodowe, które wyraziły negatywne opinie w przedmiotowej sprawie.

W dalszej części uzasadnienia projektu uchwały powołane zostały szczegółowe informacje przekazane Małopolskiemu Kuratorowi Oświaty, a dotyczące struktury i liczebności uczniów 7 szkół podstawowych funkcjonujących w gminie. Projektodawcy podkreślili, że po zlikwidowaniu szkoły podstawowej w Kamienicy nauka kontynuowana będzie w Szkole Podstawowej nr 1 im. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej w Szczawie znajdującej się w niewielkiej odległości od dotychczasowej placówki (1,5 km). Projektodawcy wskazali również na dodatkowe korzyści związane z przeniesieniem nauki do Szkoły Podstawowej nr 1 w Szczawnie (nauka w szkole o lepszej bazie lokalowo-dydaktycznej ale również nauka w większej grupie rówieśników, co miałoby zwiększyć umiejętności komunikowania się i współpracy w większej grupie rówieśniczej). Projektodawcy uzasadniali likwidację szkoły sytuacją demograficzną w gminie tj. spadającą liczbą urodzeń, co przekładało się na zmniejszającą się liczebność kolejnych roczników uczniów. Z uwagi na ukształtowanie zabudowy w gminie transport dzieci z obu szkół odbywał się jednym kursem, a więc w praktyce przeniesienie nauki do Szkoły Podstawowej nr 1 w Szczawnie nie wpłynęłoby istotnie na czas dojazdu. Argumentowano również, że koszty funkcjonowania Szkoły Podstawowej nr 2 w Szczawnie przy coraz mniejszej ilości dzieci nie pozwalały na efektywne zarządzanie placówką, a mimo, że aspekt finansowy nie mógł być główną determinantą decyzji o likwidacji szkoły, był jednak istotny czynnik, który w obecnej sytuacji finansowej musiał być brany pod uwagę.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły E. R. i A. J., domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały w całości.

Skarżące wskazały, że są rodzicami dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły podstawowej i z tego tytułu posiadają interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały.

Skarżące zarzuciły uchwale naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1. art. 89 ust. 3 i 4 Prawa oświatowego przez podjęcie uchwały bez uprzedniego uzyskania pozytywnej, ostatecznej opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty,

2. art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego przez podjęcie ww. uchwały:

– bez spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w tym przepisie - brak spełnienia wymogu zapewnienia uczniom przez organ prowadzący możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu,

– bez przeprowadzenia analizy, czy doszło do zawiadomienia rodziców w sposób wymagany prawem – tj. wszystkich rodziców oddzielnie i imiennie w terminie na 6 miesięcy przed datą likwidacji szkoły.

W ocenie skarżących organ nie miał prawa podjąć spornej uchwały, w sytuacji gdy postanowienie pozytywnie opiniujące zamiar likwidacji szkoły zostało zaskarżone, a zatem nie było ostateczne. W momencie podjęcia uchwały nie było bowiem wiadomo jakie postanowienie wyda Minister Edukacji i Nauki. Dopiero 5 stycznia 2023 r., tj. ponad tydzień po wydaniu zaskarżonej uchwały, Minister Edukacji i Nauki wydał co prawda postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, ale ten fakt nie powodował, że postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 30 listopada 2022 r. uzyskało automatycznie przymiot prawomocności, gdyż skarżące na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżące podniosły też, że zaskarżona uchwała naruszyła określony art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe wymóg zawiadomienia wszystkich rodziców oddzielnie i imiennie na 6 miesięcy przed datą likwidacji szkoły. Zarówno w postanowieniu Małopolskiego Kuratora Oświaty z 30 listopada 2022 r. o wyrażeniu pozytywnej opinii, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak było jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii zawiadomienia rodziców zgodnie z art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego. Wskazały też, że rodzice uczniów wielokrotnie zwracali uwagę między innymi na fakt, że likwidacja Szkoły Podstawowej nr 2 będzie wiązała się z brakiem możliwości spełnienia jednego z podstawowych warunków do zgodnego z prawem zlikwidowania szkoły jakim jest zapewnienie kontynuowania nauki. Podkreślano, że występują różnice programowe nauczania przedmiotów takich jak: matematyka, język angielski, język niemiecki czy fizyka, występujące między szkołą mającą zostać zlikwidowaną, a szkołą do której miałby zostać przeniesione dzieci.

Skarżące zaznaczyły, że Małopolski Kurator Oświaty pierwotnie negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły, szczegółowo opisując w postanowieniu z 10 lutego 2022 r. na czym te różnice polegają. Natomiast w postanowieniu z 30 listopada 2022 r. stanowisko Małopolskiego Kuratora Oświaty uległo całkowitej zmianie, pomimo braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy i stanu prawnego. W uzasadnieniu stanowiska w lakoniczny sposób stwierdzono, że "Gmina Kamienica po zlikwidowaniu Szkoły Podstawowej nr 2 w Szczawie będzie w stanie zapewnić dzieciom nie gorsze niż dotychczasowe warunki nauki, wychowania i opieki w Szkole Podstawowej nr 1 znajdującej się niewielkiej odległości od dotychczasowej placówki." W żadnym aspekcie jednak Małopolski Kurator Oświaty nie odniósł się do tych kwestii, na które wcześniej zwracał uwagę - nie zostało opisane czy sytuacja w zakresie różnic programowych się zmieniła. W ocenie skarżących, różnice programowe, które szczegółowo zostały opisane przez Małopolskiego Kuratora Oświaty w postanowieniu z 10 lutego 2022 r. negatywnie opiniującym zamiar likwidacji Szkoły, powodowały, że nie można było w żaden sposób mówić o zapewnieniu przez organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole. W sytuacji, w której różnice programowe dotyczą przedmiotów, obowiązkowo objętych egzaminem ósmoklasistów, w ocenie skarżących, nie można było mówić o stworzeniu organizacyjnych warunków przyjęcia dzieci do innej szkoły. Przesłankę zapewnienia możliwości kontynuowania nauki w innej szkole należało rozumieć również w kontekście możliwości "zaspokojenia potrzeb społeczności lokalnej w zakresie dostępu dzieci do edukacji na jak najlepszym poziomie i w optymalnych warunkach, co w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jest traktowane Jako dobro nadrzędne". Zamknięcie szkoły, gdzie dzieci doskonale znają swoich nauczycieli, mają z nimi bardzo dobre relacje mogło wpłynąć destrukcyjne na psychikę tych dzieci, która już znacznie obciążona została w czasie nauczania zdalnego podczas pandemii. Co więcej, do szkoły która miała zostać zlikwidowana uczęszczały dzieci z chorobą cukrzycy. W aktualnej szkole dzieci, które musiały znajdować się pod stałą kontrolą, miały pełną opiekę ze strony nauczycielek, które wiedziały jak w razie konieczności im pomóc. W ocenie skarżących, zarówno organ prowadzący szkołę jak i kurator nie zbadali całokształtu stanu faktycznego i nie wzięli pod uwagę wszystkich konsekwencji, które mogły spowodować likwidację przedmiotowej szkoły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak istnienia po stronie skarżących legitymacji do wniesienia skargi. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutu braku zdolności do wniesienia skargi organ wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, że:

– procedurze likwidacji szkoły, w kwestiach nieuregulowanych przez Prawo oświatowe należało stosować przepisy ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 143 K.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. W związku z tym Rada Gminy Kamienica nie naruszyła art. 89 ust. 3 i 4 Prawa oświatowego i uchwała nr XXXIII/248/22 została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami,

– w § 2 ust. 2 zaskarżonej uchwały wyraźnie zawarto stwierdzenie, że "od dnia 1 września 2023 roku klas I-VIII i dzieciom z oddziału przedszkolnego zlikwidowanej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie zapewnia się możliwość kontynuowania nauki i zajęć z wychowania przedszkolnego w Szkole Podstawowej nr 1 im. I Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej w Szczawie z siedzibą: Szczawa 167, 34-607",

– stosowanie do art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego Rada Gminy Kamienica zobowiązana była zawiadomić rodziców oraz uczniów o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Szczawie najpóźniej do dnia 1 marca 2023 r.

– skarżące nie wykazały naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust.1 u.s.g. co w konsekwencji skutkowało brakiem legitymacji do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Strona skarżąca rzetelnie nie uzasadniła by uchwała z 28 grudnia 2022 r. naruszyła jej interes prawny. Nie zostało wykazane, że wspomniana uchwała jest wynikiem nieprzestrzegania przez Radę Gminy Kamienica powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga została oddalona ponieważ zaskarżona uchwała nie naruszała prawa.

Na wstępie Sąd zaznacza, że przedmiotem kontroli zaskarżanych uchwał organów samorządu terytorialnego jest ich zgodność z prawem, a nie celowość czy też racjonalność w zakresie przyjmowanych rozwiązań. Zakres kompetencji kontrolnych sądu administracyjnego wynika bowiem z § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.). Innymi słowy sąd administracyjny bada czy wszystkie warunki przewidziane przez ustawę zostały dopełnione przez organ administracyjny; nie może jednak uwzględnić skargi w sytuacji gdy działania organu wprawdzie nie naruszają prawa, ale mogą się okazać się niekorzystne dla indywidualnych, nie chronionych konkretnymi przepisami prawa, interesów skarżących.

Sąd przyjął przy tym, że skarżące, jako rodzice uczniów likwidowanej szkoły, posiadają interes prawny w zaskarżeniu uchwały o jej likwidacji.

Kwestia posiadania interesu prawnego przez rodziców dzieci likwidowanej szkoły w zaskarżaniu uchwał dotyczących likwidacji szkoły w trybie art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego obecnie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dla porządku należałoby więc tylko przytoczyć skrótowo, podnoszone argumenty, że skoro rodzice dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły powinni zostać powiadomieni w wymaganym terminie o zamiarze likwidacji, to już sam ten prawny obowiązek rady gminy powoduje, że rodzice ci mają interes prawny w zaskarżaniu uchwał organów samorządu terytorialnego dotyczących likwidacji szkoły. Rodzice są bowiem zainteresowani, czy gmina podejmując stosowną uchwałę zapewniła uczniom likwidowanej szkoły możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w postanowieniu z 14 czerwca 2021 r. III OSK 4808/21 naruszenie interesu prawnego rodzica ucznia przekształcanej szkoły, mającego źródło w art. 89 ust. 1 w zw. z ust. 9 Prawa oświatowego, wynika z pozbawienia możliwości kontynuacji nauki w szkole danego typu, lub spowodowania, że kontynuacja tej nauki będzie znacznie utrudniona lub będzie wiązała się z nadmierną uciążliwością związaną np. z odległością szkoły do miejsca zamieszkania, jak również z uwagi na pozbawienie go poinformowania o przekształceniu szkoły. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości prawo rodziców do opieki i troski nad wykształceniem ich dzieci, wynikające m.in. zwłaszcza z art. 70 ust. 3 Konstytucji RP. Stosowne uprawnienie jest dodatkowo wzmacniane przysługującym rodzicom prawem refleksowym od samego prawa ich dziecka do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP), które uczęszcza do szkoły objętej procesem przekształceń bądź likwidacji. Sąd przyjął więc złożoną skargę do rozpoznania.

Od interesu prawnego w zaskarżaniu uchwał organów samorządu terytorialnego dotyczących likwidacji szkoły w trybie art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego należy jednak odróżnić interes prawny w zaskarżaniu opinii kuratora oświaty. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w takim przypadku rodzice dzieci likwidowanej szkoły nie posiadają legitymacji w zaskarżaniu opinii kuratora oświaty. Stroną postępowania dotyczącego wyrażenia opinii przez kuratora oświaty jest bowiem ta gmina, która zamierza zlikwidować daną szkołę. Postanowienie kuratora jest aktem nadzorczym w rozumieniu art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego., ponieważ nie dotyczy ono rozstrzygania jakiejkolwiek sprawy administracyjnej, a jego treść bezpośrednio wpływa na ważność uchwały w przedmiocie likwidacji szkoły. Skoro od treści aktu wydawanego przez organ pozostający poza strukturą danej jednostki samorządu zależy ważność uchwały rady gminy, to taki akt ma charakter nadzorczy. Także żaden przepis ustawy prawo oświatowe ani innej ustawy nie gwarantuje rodzicom w tym postępowaniu przymiotu strony. Rodzice dzieci nie mają prawnie chronionego interesu, który obejmowałby prawo rodziców do domagania się wykonywania zadań oświatowych przez ściśle określoną szkołę we wskazany przez nich sposób. Sposób wykonywania zadań oświatowych należy do organów gminy (por. wyrok NSA z 14 września 2023 r. i powołany tamże wyrok z 4 lipca 2023 r., III OSK 411/22). Rozróżnienie to ma istotne znaczenie z uwagi na zarzuty skargi, o czym poniżej będzie mowa.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

W rozpatrywanej sprawie z uzasadnienia projektu zaskarżonej uchwały wynikało, że organ wykonawczy skutecznie zawiadomił wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. Zawiadomione zostały również związki zawodowe i kurator oświaty.

Skarżące nie wskazały aby nie otrzymały wymaganego powiadomienia, jak również aby takiego powiadomienia nie otrzymał którykolwiek z rodziców likwidowanej szkoły. Sąd nie miał więc podstaw do przyjęcia, że w tym zakresie naruszone zostały przepisy prawa, w szczególności art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego. Dodać przy tym należy, że w uzasadnieniu projektowanej uchwały znalazło się zapewnienie, że wszyscy rodzice zostali skutecznie powiadomieni. Żaden przepis prawa nie wymaga, aby w konkretnej uchwale wymieniono nazwiska dzieci, czy też ich rodziców – jako adresatów zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły.

Z kolei wskazany w skardze art. 89 ust. 3 i 4 Prawa oświatowego stanowi, że: Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku publicznej szkoły artystycznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną może zostać zlikwidowana za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie (art. 89 ust. 3). Opinia, o której mowa w ust. 3, jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje: 1) zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania - w przypadku postanowienia wydanego przez kuratora oświaty; 2) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego - w przypadku postanowienia wydanego przez tego ministra (art. 89 ust. 4).

W rozpoznawanej sprawie kurator oświaty w wydanej opinii zaaprobował planowaną likwidację. Nie ma znaczenia dla oceny zasadności zarzutów skargi, że na poprzednich etapach (Rada Gminy, od kilku lat podejmowała próby likwidacji szkoły) były to opinie negatywne. Sąd zwraca przy tym uwagę, że orzekający w sprawach skarg Gminy Kamienica Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (por. wyroki z 7 września 2021 r., II SA/Wa 201/21) odnosząc się do merytorycznych aspektów negatywnej opinii organów nadzoru oświatowego (postanowienia w tej sprawie zostały uchylone) wskazywał, że: "Przede wszystkim należy mieć na względzie to, że budynek nowej szkoły jest większy i znacznie nowocześniejszy od budynku likwidowanej placówki, oraz nieporównywalnie lepiej wyposażony. Oczywistym jest zaś, że taka szkoła (tak wyposażona i proponująca możliwość tak rozległego rozwijania u uczniów zdolności i zainteresowań), zapewnia de facto lepsze warunki rozwoju dzieci. Niedostrzeganie przez organy obydwu instancji powyższych pozytywnych skutków nauki w nowej szkole, stanowi już samoistną przesłankę dla uchylenia skarżonych rozstrzygnięć. W ocenie tut. Sądu za negatywnym zaopiniowaniem zamiaru przekształcenia szkoły nie przemawia też odległość pomiędzy miejscem zamieszkania uczniów a siedzibą szkoły do której miałyby być dowożone. Okolicznością niesporne w sprawie jest bowiem to, ze organ prowadzący wywiązał się ze swoich ustawowych obowiązków i zapewnił wszystkim uczniom bezpłatny transport do i ze szkoły, a także opiekę podczas oczekiwania na przewóz. Wydłużenie czasu pobytu uczniów poza domem, w związku z koniecznością dojazdów wydłużonych o ok. 1,5 km, nie jest zaś nadmierne. Nie odbiega bowiem od czasu trwania takich dojazdów w dużych miastach, gdzie trudności komunikacyjne (korki uliczne) sprawiają, że często pokonanie znacznie krótszej odległości trwa niepomiernie dłużej, niż taka droga pokonywana na terenach niezurbanizowanych. Tym samym, omawiana okoliczność oceniana w sposób obiektywny, nie uniemożliwia skutecznie dokonania zamierzonego przekształcenia. Nadto podnoszone przez organ w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia uwagi dotyczące możliwych kłopotów z adaptacją uczniów w większej szkole, zdają się nieuprawnione, gdyż że organ również tych twierdzeń nie poparł żadnymi dowodami. Wnioski wyciągane przez organ, które następnie materializują się w wydawanym rozstrzygnięciu, nie mogą być zaś skutecznie opierane wyłączne na domniemaniach i przypuszczeniach a powinny znajdować oparcie w dowodach. Tylko konkretne dowody podlegać mogą bowiem ocenie Sądu. Nieostre domniemania, wymykają się zaś takiej kontroli. Reasumując uwagi ad. meriti, w ocenie tut. Sądu organ w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia nie udowodnił, ani nawet nie zawarł przekonujących argumentów przemawiających za tym, że dla jakości kształcenia uczniów, większe znaczenie będzie mieć fakt krótszego pobytu poza domem (z uwagi na brak konieczności dojazdów) niż możliwość kształcenia się w nowoczesnej placówce doskonale wyposażonej w sprzęt i pomoce naukowe, oferującej nadto wiele ułatwień w przyswajaniu wiedzy i proponującej znacznie szerszy wachlarz zajęć pozalekcyjnych" (fragment uzasadnienia wyroku z 7 września 2021 r., II SA/Wa 201/21).

Z kolei, w wyroku z 27 stycznia 2022 r., II SA/Wa 2676/21 (dotyczącym wprawdzie innej gminy i innej szkoły) Sąd podkreślał, że: "(...) spoczywające na gminie obowiązki w zakresie zapewnienia dzieciom i młodzieży prawa do kształcenia się oraz do wychowania i opieki, stosownie do wieku i osiągniętego rozwoju, mają charakter dyrektyw o charakterze ogólnym. Nie można z nich wyprowadzić szczegółowych standardów (poza tymi, o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy), dotyczących zapewnienia warunków realizacji obowiązku szkolnego, nie tylko w zakresie samego nauczania, ale również co do warunków nauczania (lokalowych czy innych), które mogłyby być wykorzystane jako dodatkowe kryteria oceny zasadności decyzji o likwidacji szkoły, połączonej z przeniesieniem nauczania dzieci tej szkoły do innej placówki".

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela powyższe poglądy i uznaje je za swoje. Skarżące nie podważyły argumentacji organu, w tym nie uprawdopodobniły, aby w jakimkolwiek punkcie była ona niezgodna z faktami. W ocenie Sądu wskazywanie na potencjalne różnice programowe czy też trudności w dostosowaniu się dzieci z zdiagnozowaną cukrzycą do nowych warunków szkolnych – w kontekście braku zapewnienia "możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu" nie jest uzasadnione. Po pierwsze, podstawa programowa czy też ramowe plany nauczania w szkołach podstawowych regulowane są rozporządzeniami wykonawczymi Ministra Edukacji Narodowej tj. rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 80) oraz podstawowym dla zakresu wymaganych treści nauczania - rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356 z późn. zm.).

Wprawdzie w rozporządzeniu tym pogrupowano wymagania z podstawy programowej łącznie dla klas VII i VIII, co teoretycznie może skutkować koniecznością nadrobienia w nowej szkole tematów niezrealizowanych w likwidowanej szkole, ale też – skarżące nie uprawdopodobniły, aby proces nauczania w likwidowanej szkole był tak niezaawansowany, że w praktyce dzieci z likwidowanej szkoły miałyby realne trudności z nadrobieniem materiału wymaganego podstawą programową. Powszechnie wiadomym jest, że uczniowie korzystają z reguły z podobnych podręczników do nauki, a treść tych podręczników wpływa na tempo i sposób realizacji poszczególnych zagadnień przez nauczycieli przedmiotu. Co więcej, w sytuacji konieczności wyrównania negatywnych skutków różnic w stopniu realizacji podstawy programowej – "nowa" szkoła ma obowiązek stosowania rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych szkołach i placówkach (Dz. U. poz. 532 z późn. zm.). Powołane przepisy służą m.in. wyrównywaniu różnic w stopniu realizowania podstawy programowej m.in. w związku ze zmianą środowiska edukacyjnego (§ 3 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia) określają też zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w związku z chorobą przewlekłą (§ 3 ust. 2 pkt 8).

Reasumując powyższe, Sąd uznał, że skoro Szkoła Publiczna nr 1 (do której miały przenieść się dzieci likwidowanej Szkoły Podstawowej nr 2) jest placówką publiczną, ustawowo działającą w oparciu o przepisy organów nadzoru oświatowego i pedagogicznego w zakresie realizacji programów nauczania i zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej – to i w tym zakresie, zaskarżona uchwała była zgodna z art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego.

Zasadne przy tym były argumenty organu, że wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie pozytywnej opinii kuratora oświaty nie stanowiło o braku wykonalności postanowienia. Zgodnie z art. 143 k.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. W konsekwencji organ samorządu terytorialnego mógł podjąć zaskarżoną uchwałę, nawet jeżeli zażalenie skarżących nie zostało jeszcze rozpoznane.

Niezależnie jednak o tej przesłanki, jak już Sąd wskazywał powyżej, rodzice dzieci likwidowanej szkoły w ogóle nie posiadają legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie kuratora oświaty opiniującego pozytywnie zamiar likwidacji szkoły. Potwierdza to również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadły w sprawie skarżących, a oddalających ich skargę na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 5 stycznia 2023 r. umarzające postępowanie zażaleniowe z uwagi na brak przymiotu strony postępowania (wyrok z 20 października 2023 r., VII SA/Wa 1530/23).

Nie były więc zasadne zarzuty naruszenia art. 89 ust. 3 i 4 Prawa oświatowego.

Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).