Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 63/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewl. prow. post. miało miejsce z rażącym narusz. prawa
Powołane przepisy: article: art.8, art. 13 art. 20 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 115
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
article: art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu I. umarza postępowanie sądowe w zakresie przewlekłego postępowania prowadzonego przez Wójta; II. stwierdza, że postępowanie organu było prowadzone przewlekle, z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

W dniu 1 czerwca 2015r. A. J., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług dotyczących ochrony powietrza, wystąpił do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia określającego, które tereny i obiekty położone w miejscowości Z., wzdłuż przebiegu drogi krajowej nr 58, wymagają ochrony akustycznej, w tym jakie obowiązują te tereny i obiekty poziomy hałasu dopuszczalnego, pochodzącego od komunikacji, w nawiązaniu do zapisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jednolity Dz. U. z 2014r. poz. 112, tabela 1, dalej jako: "rozporządzenie"). Wskazał na brak planu miejscowego dla wnioskowanego terenu. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 115 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001r. Prawo ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 1232 ze zm., dalej jako: "p.o.ś"). Do wniosku strona załączyła dowód uiszczenia opłaty za wydanie zaświadczenia w kwocie 17 zł oraz wyjaśniła pracownikowi zakres i potrzebę wnioskowanego zaświadczenia. Wnioskodawca przesłał organowi drogą e-mailową przykład podobnego zaświadczenia wydanego przez inną gminę.

W dniu 10 czerwca 2015r. wnioskodawca wyjaśnił kolejnemu pracownikowi urzędu zakres i treść zaświadczenia i przesłał drogą e-mailową skany podobnych zaświadczeń wydanych w analogicznych sprawach przez inne gminy.

W dniu 11 czerwca 2015r. wnioskodawca odebrał wezwanie Wójta Gminy, datowane 8 czerwca 2015r., który na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267 – dalej jako: "k.p.a."), zobowiązał wnioskodawcę, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do uzupełnienia w terminie 7 dni braków pisma poprzez sprecyzowanie żądania i wskazanie jakiej treści ma zostać wydane zaświadczenie,

a także podanie interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów.

W odpowiedzi wnioskodawca stwierdził, że wezwanie jest bezzasadne. Zarzucił organowi przewlekłą realizację wniosku i naruszenie art. 35 § 1 i 2 k.p.a. Stwierdził, że w e-mailu z dnia 10 czerwca 2015r. szczegółowo opisał treść i zakres zaświadczenia. Podniósł, że stosownie do art. 8 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 1235 ze zm., dalej jako: "u.u.i.ś"), organy administracji są obowiązane do udostępnienia każdemu informacji o środowisku i jego ochronie. Zauważył, że poziomy dopuszczalnego hałasu w środowisku są środkami administracyjnymi, jakie będzie stosować gmina w ocenie czy poziomy hałasu komunikacyjnego w miejscowości Z. są większe (lub nie) od dopuszczalnych. Oświadczył, że żądanie wykazania interesu prawnego pozostaje w sprzeczności z treścią art. 13 u.u.i.ś, który stanowi, że od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wnioskodawca zaznaczył, że oczekuje niezwłocznego załatwienia jego wniosku z dnia 1 czerwca 2015r.

Pismem z dnia 15 czerwca 2015r. Wójt Gminy, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., po raz kolejny wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków pisma

z dnia 1 czerwca 2015r., sprecyzowanego pismem z dnia 11 czerwca 2015r., poprzez sprecyzowanie żądania i jednoznaczne wskazanie, o jakiej treści ma zostać wydane zaświadczenie wraz ze wskazaniem interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych we wniosku faktów lub stanu prawnego w myśl art. 217 § 2 k.p.a., ewentualnie wskazanie, iż przedmiotem wniosku jest wyłącznie uzyskanie informacji

w formie pisemnej bez nadawania jej formy zaświadczenia w myśl art. 8 i art. 9 u.u.i.ś. Uzasadniono, że zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., gdy osoba ubiega się

o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ jest obowiązany najpierw stwierdzić, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny. Podkreślono, że jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać.

W odpowiedzi z dania 19 czerwca 2015r. wnioskodawca wyraził niezadowolenie z przewlekania sprawy. Stwierdził, że po raz kolejny precyzuje żądanie. Podkreślił, że oczekuje od organu przyporządkowania zabudowy stojącej w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr 58 przechodzącej przez miejscowość Z., do kategorii wymienionych w tabeli 1 rozporządzenia. Podał, że wystarczy przyporządkowanie zabudowy (np. wg nr pocztowych) wymagającej ochrony akustycznej do linijek punktu 2 i 3 tabeli nr 1 – bez podawania wartości liczbowych, bądź informacja, że określone działki przy drodze i budynki na tych działkach – nie podlegają w ogóle ochronie akustycznej. Zaznaczył, że nie zależy mu, aby żądana informacja miała charakter formalnego zaświadczenia, wystarczy mu informacja w formie pisemnej w myśl zapisów u.u.i.ś.

Pismem z dnia 30 czerwca 2015r. Wójt Gminy poinformował wnioskodawcę, że wydanie zaświadczenia uważa za nieuzasadnione. Wskazano, że Gmina nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., a tym samym nie posiada mapy akustycznej terenu będącego w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr 58. Podano, że Gmina nie wykonywała badań poziomu hałasu w odniesieniu do wnioskowanego terenu.

W odpowiedzi z dnia 6 lipca 2015r. wnioskodawca wyraził niezadowolenie, że jego sprawa pozostaje wciąż niezałatwiona. Podniósł, że do udzielenia żądanej informacji, dotyczącej jedynie klasyfikacji terenu i stojącej na nim zabudowy, nie są potrzebne jakiekolwiek badania hałasu w środowisku. Argumentował, że w zapisach art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska nie mówi się o konieczności wykonywania jakichkolwiek wyprzedzających pomiarów ani o konieczności przygotowywania dla danego obszaru mapy akustycznej. Powołał się ponownie na przepisy u.u.i.ś.

i podkreślił, że organ nie ma podstaw oceniać, czy udzielenie żądanej informacji jest uzasadnione. Po raz trzeci domagał się od organu niezwłocznego udzielenia żądanej informacji lub zajęcia formalnego stanowiska w sprawie, od którego będzie mógł wnieść środek zaskarżenia. Pismo to doręczone zostało organowi w dniu 7 lipca 2015r.

Pismem z dnia 17 lipca 2015r. Wójt Gminy zawiadomił wnioskodawcę, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podano, że ze względu na rezygnację z wydania zaświadczenia zwrócono na rachunek bankowy strony kwotę 17 zł.

W dniu 21 lipca 2015r. wnioskodawca wniósł bezpośrednio do Wojewody skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w udostępnieniu żądanej informacji o danych środowiskowych w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu na wskazanym terenie.

W odpowiedzi z dnia 24 lipca 2015r. Wojewoda poinformował stronę

o prawie wniesienia skargi do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a."

W dniu 29 lipca 2015r. (data wpływu do organu) A. J. wniósł do tutejszego Sądu, za pośrednictwem Wójta Gminy, skargę "na działanie i zaniechanie" tego organu w udzieleniu informacji, o której mowa w art. 115 p.o.ś. Przytoczył i udokumentował stan faktyczny sprawy. Zarzucił, że postępowanie organu jest nieumiejętne, niegrzeczne, niemerytoryczne i niezgodne z ciążącymi nań obowiązkami ustawowymi (art. 115 p.o.ś.). Domagał się wytknięcia organowi konieczności udzielenia informacji, o którą prosił. Podniósł, że brak żądanej informacji utrudnił mu prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego pełne buty, braku współpracy z wnioskodawcą i całkowicie niekompetentne, pozbawione podstawy prawnej zachowanie organu nosi znamiona naruszenia z art. 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę z dnia 26 sierpnia 2015r. Wójt Gminy wniósł

o jej odrzucenie, ewentualnie o umorzenie postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniesiono, że skarga jest bezpodstawna i została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 p.p.s.a., w myśl którego skarżący powinien najpierw złożyć zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania, stosownie do art. 37 k.p.a. Organ stwierdził, że skarżący tego nie uczynił, wiec zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Ponadto organ wyjaśnił, że pismem z dnia 12 sierpnia 2015r., skorygowanym pismem z dnia 14 sierpnia 2015r., udzielił informacji skarżącemu o dopuszczalnych normach hałasu, na podstawie art. 113 p.o.ś., więc postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Na podstawie zarządzenia z dnia 16 września 2015r. skarżący został wezwany do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia oraz wyjaśnienia czy przed wniesieniem skargi do Sądu składał zażalenie na bezczynność lub wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia była niemożliwość, pomimo wielokrotnych ponagleń i próśb a także wyjaśnień, uzyskania informacji na temat klasyfikacji terenu ze względu na normy dopuszczalnego hałasu pochodzenia komunikacyjnego w środowisku w otoczeniu drogi krajowej nr 58 na odcinku przejścia tej drogi przez miejscowość Z., gmina P. Skarżący podniósł, że organ przez kilka tygodni stanowczo odmawiał udzielenia informacji. Nie nadawał jednak swoim odmową formalnego kształtu, o co prosił skarżący i co uniemożliwiło złożenie odwołania do wyższej instancji. Wskazał, że w dniu 21 lipca b.r. złożył skargę na postępowanie Wójta na ręce Wojewody.

Na rozprawie w dniu 19 listopada 2015r. skarżący wyjaśnił, że wniósł skargę, gdyż chciał organowi wytknąć niezgodne z prawem działanie, które naraziło go na straty związane z wykonywaną działalnością gospodarczą. Podkreślił, że nie jest

z wykształcenia prawnikiem. Argumentował, że informacja była mu potrzebna, gdyż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. pomiarów hałasu. Zarzucił, że sprawa była prowadzona przewlekle. Żądaną informację otrzymał ze znacznym naruszeniem ustawowego terminu. Organ bez potrzeby wzywał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Według skarżącego nie było żadnych wątpliwości, że chodzi mu o uzyskanie informacji w oparciu o art. 115 p.o.ś. Wskazał, że według jego wiedzy i lektury k.p.a. organem nadzoru wobec Wójta jest Wojewoda i dlatego złożył skargę na działanie Wójta do Wojewody, a następnie złożył skargę do Sądu zgodnie z pouczeniem tego organu. Zaznaczył, że zarzuty kieruje względem Wójta, który jest odpowiedzialny za swoich pracowników, którzy przewlekali postępowanie.

Wobec wyjaśnień złożonych na rozprawie Sąd postanowił ustalić przedmiot sprawy jako: przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy

w określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu.

Po przerwie skarżący oświadczył, że nie domaga się wymierzenia organowi grzywny, bo byłaby ona zapłacona z pieniędzy publicznych. Chciałby tylko, aby organowi zostało wytknięte błędne i opieszałe działanie. Podał, że nie domaga się zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a."), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl tego przepisu stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje

i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). W takich sprawach można wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej też jako: "k.p.a.") bądź w terminie wynikającym z innej ustawy szczególnej regulującej sposób postępowania organów administracji w danym przedmiocie.

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zgodnie, z którym do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (to jest przed 15 sierpnia 2015 r.) zastosowanie mają przepisy ustawy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Niniejsza skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy została wniesiona w dniu 29 lipca 2015 r., co sprawia, iż postępowanie sądowe zostało wszczęte przed wejściem w życie zmian wprowadzonych ww. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r.

W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczyła bezczynności organu administracji

w przedmiocie udzielenia informacji na podstawie u.u.i.ś. W związku z podnoszonym przez organ zarzutem niewyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia

w postępowaniu przed organem administracji, w pierwszej kolejności dokonano oceny dopuszczalności wniesienia skargi. Wbrew przekonaniu organu, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Przepisy u.u.i.ś regulują bowiem kompleksowo tryb postępowania w tym przedmiocie, odsyłając do przepisu k.p.a. tylko w ograniczonym zakresie. Mianowicie ustawa ta odsyła konkretnie do odpowiedniego stosowania art. 35 § 5 , art. 36 i art. 65 § 1 k.p.a. Poza tym z brzmienia art. 20 ust. 1 u.u.i.ś. wynika, że odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie musi nastąpić w drodze decyzji. Zatem odmowa powinna spełniać wymagania przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego dla decyzji administracyjnej. Tym samym przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, w tym udzielenia informacji która ma charakter czynności materialno - technicznej z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010r., sygn. akt II OW 60/10, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Skoro u.u.i.ś. tylko w ograniczonym stopniu odsyła do stosowania k.p.a., nie przewidując żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji o środowisku i jego ochronie, to należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia takiej informacji jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. W przypadku informacji o środowisku i jego ochronie ustawodawca przyjął analogiczną sytuację jak w przypadku postępowania z dostępem do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1013/12 dostępny w bazie orzeczeń NSA). Podobnie jak w przypadku bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji o środowisku i jego ochronie, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia cel, jaki realizuje u.u.i.ś., poprzez jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. W myśl tej ustawy zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Z treści art. 20 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, iż wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania. Z tego też powodu ustawodawca zakreślił krótkie terminy przekazania i rozpatrzenia skargi, nie stawiając ponadto dodatkowych warunków do jej wniesienia (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2008r., sygn. akt I OSK 262/08 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższych względów Sąd nie podziela stanowiska organu, iż przedmiotowa skarga wniesiona została przedwcześnie, co uzasadniałoby jej odrzucenie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w udzieleniu informacji o dopuszczalnych poziomach hałasu dla terenu objętego wnioskiem z dnia 1 czerwca 2015r. We wniosku tym skarżący w sposób bardzo wyraźny podał jakich informacji oczekuje. Treść wniosku w sposób niebudzący wątpliwości wskazywała, że intencją wnioskodawcy było ustalenie przeznaczenia zakreślonego terenu i istniejącej tam zabudowy, wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w celu zdefiniowanie obszarów prawnie chronionych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Skarżący przecież wskazał na treść art. 115 ustawy Prawo o ochrony środowiska. Przepis ten stanowi, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. W związku z powyższym przytoczenia wymaga art. 114 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1. Ten zaś ostatni przepis wskazuje, że w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, zostaną ustalone zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu LDWN, LN, LAeq d i LAeq n dla następujących rodzajów terenów faktycznie zagospodarowanych: a) pod zabudowę mieszkaniową, b) pod szpitale i domy pomocy społecznej, c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, d) na cele uzdrowiskowe, e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, f) pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. Z unormowań tych wynika, że określenie czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 może nastąpić w toku procedury planistycznej bądź też niezależnie od niej, gdy plan miejscowy nie obowiązuje. W przypadku bowiem braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym –jednolity tekst. Dz. U z 2015r. poz. 199). Co do zasady, decyzje o warunkach zabudowy wydaje zaś wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 60 ust. 1 tej ustawy). Zatem to Wójt Gminy dysponował danymi umożliwiającymi zdefiniowanie obszarów prawnie chronionych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Mimo powołania się przez wnioskodawcę na konkretny przepis prawa i mimo dokładnego sprecyzowania żądania, a także wyjaśnienia, że oczekuje jedynie informacji w trybie u.u.i.ś, organ z uporem domagał się od skarżącego wskazania interesu prawnego, chociaż przepis art. 8 u.u.i.ś wprost stanowi, że organ administracji jest obowiązany udostępnić informację o środowisku i jego ochronie każdemu. Natomiast zgodnie z art. 13 tej ustawy od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Organ zaniechał w ogóle zastosowania procedury wynikającej z tej ustawy, wzywając stronę niepotrzebnie i bezpodstawnie, do uzupełnienia braków formalnych wniosków na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Jak już zauważono unormowanie to nie mogło mieć

w sprawie zastosowania, gdyż u.u.i.ś stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji o środowisku, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie. W wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.u.i.ś. organ administracji udostępnia informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 2). Z Zachowaniem tych samych terminów powinna zostać wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji (art. 14 ust. 5 w zw. z art. 15 ust. 3, art. 16 ust. 2 i art. 20 ust. 1 u.u.i.ś.). W realiach niniejszej sprawy szczególnie na uwagę zasługuje treść art. 15 u.u.i.ś. W myśl tego unormowania udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie następuje w sposób i w formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ administracji, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja o środowisku i jego ochronie nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, organ administracji powiadamia pisemnie podmiot żądający informacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona (ust. 2). Jeżeli w terminie 14 dni od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, podmiot żądający informacji nie złoży wniosku w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, organ administracji wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (ust. 3).

Pominięcie przez organ przytoczonej procedury zasadnie naraziło go na zarzut przewlekłości. W orzecznictwie podkreśla się, że przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania jak: wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W niniejszej sprawie wniosek wpłynął do organu 1 czerwca 2015r. Następnie wielokrotnie domagano się od strony precyzowania wniosku, aby

w dniu 30 czerwca 2015r. poinformować stronę zwykłym pismem, że żądanie jest niezasadne. Zignorowano całkowicie kilkakrotne żądanie wnioskodawcy wydania formalnego rozstrzygnięcia o odmowie, które mógłby zaskarżyć. Organ ograniczył się jedynie do lakonicznego pisma z dnia 17 lipca 2015r., że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dopiero na skutek wniesionej skargi Wójt Gminy udzielił żądanej informacji – pismem z dnia 14 sierpnia 2015r.

W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości Sądu, że przewlekłość postępowania - będąca przedmiotem skargi - przestała istnieć po jej wniesieniu, ponieważ organ postąpił zgodnie z wnioskiem, udzielając wnioskowanych informacji, co potwierdził skarżący na rozprawie.

W tym stanie rzeczy uwzględnić należało, że zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżącego z dnia 1 czerwca 2015r. o udzielenie informacji dotyczącej ochrony środowiska został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy w określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.

Nie stało się jednak bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W wyroku z dnia 17 listopada 2015r., sygn. akt I OSK 2440/15 Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnił, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony. NSA podkreśliło, że przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy tylko pozoruje swoją aktywność.

W przedstawionych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy Piecki postępowania z wniosku skarżącego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Organ bowiem zupełnie zignorował przepisy prawa wskazywane przez stronę. Przez co pominięto wszelkie wymogi procedury mającej w sprawie zastosowanie, przewidzianej w u.u.i.ś. W ten sposób organ w sposób oczywisty uchybił naczelnej zasadzie działania na podstawie przepisów prawa. Jako organowi właściwemu w sprawie służy mu domniemanie fachowości, bo to do jego obowiązków należy ustalenie, jaki przepis ma zastosowanie w sprawie, dokonanie wykładni tego przepisu i podciągnięcie pod ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli organ nie ma wystarczającej wiedzy w tym zakresie, to popadnięcie w stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest przez niego zawinione. Innymi słowy mówiąc, organ nie może się tłumaczyć, że nie umie dokonać interpretacji przepisu mającego zastosowanie w sprawie, w której prowadzi postępowanie.

Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. Skład orzekający, mając powyższe na względzie, wymierzył Wójtowi Gminy symboliczną grzywnę w kwocie 100 zł w celach prewencyjnych, aby zdyscyplinować organ do zgodnego z prawem działania. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Ustawodawca nie określił minimalnej kwoty grzywny pozostawiając sądowi miarkowanie wysokości nakładanej kary w zależności od stopnia winy organu oraz stanu sprawy w dacie rozpatrywania przez sąd skargi. Sąd uwzględnił, że ostatecznie organ udzielił skarżącemu żądanej informacji i strona nie domagała się ukarania organu.