Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 386/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1b i ust. 5,
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2024 r. [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Wojewody na rzecz W. L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 maja 2024 r., [...], Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania W. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 1 marca 2024 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie "12 sztuk garaży wolno stojących o konstrukcji stalowej, pokrytych blachą" na dz. nr ewid. [...] w obrębie 0003 przy ul. [...] w K., ponieważ wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że W. L. złożył do Prezydenta Miasta K. w dniu 12 lutego 2024 r. zgłoszenie zamiaru wykonania wskazanych wyżej robót budowlanych. W zgłoszeniu określono planowany termin rozpoczęcia robót: marzec 2024 r.

Po przeanalizowaniu zgłoszenia organ I instancji ustalił, że planowana inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

i należało zastosować przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

W odwołaniu od decyzji z 1 marca 2024 r. inwestor zarzucił, że:

1. decyzja jest bezskuteczna, gdyż została wniesiona przez organ administracji po terminie określonym w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane,

2. decyzja narusza przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowalnego, gdyż nie zachodzi wskazana przez organ administracji przesłanka do wniesienia sprzeciwu.

Strona nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że budowa garaży nie mieści się

w zakresie zabudowy, która została dopuszczona na działce nr [...] przy ul. [...] w K., gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza w sposób stanowczy takiej możliwości.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji wyrażonym w zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał na art. 28 ust. 1, 29-31, art. 30 ust. 5, 6 i 6a ustawy Prawo budowlane oraz § 12, § 102 i 108 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i podniósł, że zgłoszenie W. L. jest wadliwe głównie w związku z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "Kielce Zachód - Obszar Niewachlów II" (w rejonie ulic: Batalionów Chłopskich, Malików) w Kielcach, uchwalonego uchwałą Nr XXXVIII/897/2009 Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 16 czerwca 2009 r.

Wojewoda wskazał, że budowa 12 szt. garaży typu "blaszak" na terenie oznaczonym na rysunku Planu symbolem [...] jest niezgodna

z przeznaczeniem tego terenu przewidzianym dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej oraz usług podstawowych, rzemiosła produkcyjnego i przetwórstwa produktów rolnych, przy czym jako usługi podstawowe należy rozumieć: usługi handlu o powierzchni sprzedaży do 100 m2, gastronomii, nieuciążliwe usługi dla ludności i drobne rzemiosło nieprodukcyjne

z wyłączeniem warsztatów związanych z obsługą i naprawą samochodów, wulkanizacji, zakładów lakierniczych, blacharskich, itp., które nie kwalifikują się jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko.

Ponadto z załączonego do zgłoszenia rysunku wynika, że zamierzenie narusza ustalony w § 33 ust. 4 pkt 3 Planu obowiązek stosowania dachów dwuspadowych symetrycznych o kącie nachylenia połaci nie mniejszym niż 30° i nie większym niż 45°, w układzie kalenicowym.

W opinii organu kompleks 12 garaży blaszanych usytuowanych jeden przy drugim (w przylegających do siebie 2 szeregach po 6 sztuk) nie może być traktowany jako garaże wolnostojące. W związku z powyższym w analizowanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b Prawa budowlanego, który umożliwia budowę garażu wolnostojącego na podstawie zgłoszenia, po spełnieniu wskazanych warunków.

W zgłoszeniu wskazano planowany termin rozpoczęcia - marzec 2024 r., podczas gdy należało określić dokładną datę - po upływie okresu 21 dni od daty zgłoszenia.

Ponadto objęta zgłoszeniem inwestycja jest niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż usytuowanie garaży nr [...] i nr [...] w odległości 1 m od granicy działki jest niezgodne z § 12 ust. 2 i ust. 4 pkt 3 tego rozporządzenia.

Informacje podane w zgłoszeniu nie pozwalają organowi odwoławczemu na ocenę zgodności zgłoszenia garaży z przepisem § 102 rozporządzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wydrukiem raportu śledzenia przesyłek, załączonym do akt organu II instancji, Prezydent Miasta K. wydał decyzję o sprzeciwie 1 marca 2024 r., lecz wniósł sprzeciw dopiero 6 marca 2024 r. (data nadania w placówce Poczty Polskiej), co oznacza, że organ nie dotrzymał terminu 21 dni określonego w przepisie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

Niezależnie od ustaleń w przedmiocie przekroczenia terminu na wniesienie sprzeciwu, w ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach niezgodności zgłoszenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i naruszenia obowiązujących przepisów, należało przyjąć, że decyzja organu I instancji jest zasadna.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze W. L. zaskarżył decyzję z 22 maja 2024 r. w całości zarzucając, że:

1. decyzja Wojewody narusza przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowalnego, gdyż nie zachodzi wskazana przez organ I instancji przesłanka do utrzymania sprzeciwu

w postaci naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego,

2. decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż wskazując na naruszenie Prawa budowlanego i przepisy techniczno-budowlane, które nie były podstawą wydania przez Prezydenta [...] sprzeciwu, wybiega poza formalnoprawne granice sprzeciwu.

3. z ostrożności podniósł, że decyzja narusza art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż zamierzenie nie narusza Prawa budowlanego, ani przepisów techniczno-budowlanych.

Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy - w zakresie naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budowy 12 blaszaków - podzielił "ślepo" stanowisko organu I instancji wskazując, że taka budowa jest niezgodna

z ustalonym w Planie przeznaczeniem tego terenu. Nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie wyjaśnił, na czym miałaby polegać ta rzekoma niezgodność, choć to ten argument stanowił jedyną wyartykułowaną podstawę do wniesienia przez Prezydenta [...] sprzeciwu do zgłoszenia.

Zamierzenie nie oddziałuje na środowisko i sąsiedztwo, nie wymaga prowadzenia prac ziemnych, nie jest w swej istocie trwałe, nie zmienia ukształtowania terenu i jest potrzebne dla skarżącego, jak zostało wskazane w odwołaniu.

Skarżący do zgłoszenia dołączył rysunek, ale nie zgadza się, że wynika z niego, że w planowanych garażach kąt nachylenia będzie niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie dookreślił, jaki będzie kąt nachylenia, a organ administracji nie żądał doprecyzowania. Rysunek ten jest rysunkiem poglądowym, mającym na celu ogólne przedstawienie koncepcji dachu dwuspadowego, a także sposobu ustawienia garaży wobec siebie. Wskazał, że według jego zamierzeń kąt nachylenia połaci będzie nie mniejszy niż 30° i nie większy niż 45°. Organ nie żądał uzupełnienia dokumentów, a skarżący nie może ponosić konsekwencji braku wyjaśnienia przez organ istotnych okoliczności.

Organ odwoławczy wyraził opinię, że garaże nie mogą być traktowane jako garaże wolnostojące. Nie wyjaśnił dlaczego tak mu się wydaje. Poglądowy rysunek zamierzenia, załączony do zgłoszenia, wskazuje, że każdy z garaży ma stanowić konstrukcyjnie, funkcjonalnie i architektonicznie oddzielny, samodzielny obiekt,

z własnym wejściem i dachem dwuspadowym. Garaże będą usytuowane obok siebie, nie będą się stykać ze sobą, nie będą miały elementów łączących i wspólnych, gdyż mają się znajdować na galanterii betonowej. Między każdym z garaży będzie przerwa. Powierzchnia zabudowy każdego z garaży nie będzie większa niż 35 m2. Zgłaszający wskazał rozmiary: 3 m szerokości i 5 m długości co daje 15 m2 powierzchni zabudowy. Nieruchomość, na której mają być usytuowane garaże ma powierzchnię 2,092 ha, stąd prawo dopuszcza usytuowanie nawet 83 garaży na tej nieruchomości.

Skarżący wskazał, że odległość 1 m jest mierzona od najdalej wysuniętych punktów garaży, czyli stanowi odległość mierzoną od okapów. Ściany garaży nr [...], znajdować się będą w odległości co najmniej 1,5 m od granicy z sąsiadem. Kwestia ta także nie została dostatecznie wyjaśniona w toku postępowania przed organem I instancji.

Nie jest winą skarżącego, że zgodność zgłoszenia z przepisem § 102 rozporządzenia nie była przedmiotem analizy organu I instancji. Organ ten nie żądał doprecyzowania informacji, czy złożenia dodatkowej dokumentacji uznając, że dysponowanie niepełnymi danymi nie ma dla niego znaczenia. Organ nie podjął czynności z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, a mimo to nie złożył sprzeciwu

w terminie.

Skarżący dodał, że organ I instancji nie dotrzymał materialnoprawnego terminu 21 dni na wniesienie sprzeciwu, a organ II instancji rozszerzył podstawy uzasadniające wniesienie sprzeciwu, wskazując nowe zarzuty w kierunku skarżącego, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia Prezydenta [...]. Powołał przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do okoliczności wniesienia sprzeciwu po terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 poz. 935), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądowa sprawowana jest przy w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1b ustawy zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5).

Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora pocztowego, o którym mowa w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo, w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, dzień wystawienia dowodu wysłania, o którym mowa w art. 40 tej ustawy, albo, w przypadku skorzystania z publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 tej ustawy, dzień odebrania dokumentu elektronicznego przez operatora wyznaczonego (art. 30 ust. 6a ustawy).

Jak wynika z akt administracyjnych, zgłoszenie wpłynęło do organu 12 lutego 2024 r. Sprzeciw organu I instancji został wniesiony decyzją z 1 marca 2024 r., którą nadano 6 marca 2024 r., co wynika ze znajdującego się w aktach wydruku metryki dokumentu wychodzącego (k. 28 akt organu I instancji). W świetle zacytowanego wyżej art. 30 ust. 5 zdanie drugie w zw. z art. 30 ust. 6a ustawy nie ulega zatem wątpliwości, że sprzeciw wniesiony został po upływie 21-dniowego terminu przewidzianego w pierwszym z przywołanych przepisów (termin ten upływał 4 marca 2024 r.), co wprawdzie dostrzegł Wojewoda w zaskarżonej decyzji, jednak nie wyciągnął z tego faktu prawidłowych wniosków.

Sprzeciw wniesiony po upływie ustawowego terminu jest prawnie nieskuteczny. Jest to bowiem termin o charakterze materialnoprawnym, co oznacza, że tylko w zakreślonych przez ustawodawcę ramach czasowych organ administracji architektoniczno-budowlanej jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych przez inwestora robót budowlanych. Upływ tego terminu oznacza dla organu brak możliwości wydania decyzji o sprzeciwie, a dla inwestora - milczącą zgodę tegoż organu na realizację zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma zatem tylko czasową kompetencję do ustosunkowania się względem dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych.

Stanowisko takie prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sąd orzekający w tej sprawie w pełni je podziela i przyjmuje jako własne (por. pogląd wyrażony np. w wyrokach NSA z 25 kwietnia 2023 r., II OSK 982/20 oraz WSA: w Opolu z 7 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Op 338/22, w Kielcach z 26 kwietnia 2023 r., II SA/Ke 145/23 wraz z powołanym w tym wyroku orzecznictwem NSA; wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie wskutek wniesionego odwołania, może zatem albo utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, jeżeli podziela ocenę organu I instancji co do wadliwości zgłoszenia, a termin do wniesienia sprzeciwu został zachowany (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchylić decyzję objętą odwołaniem i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.). To ostatnie rozstrzygnięcie organ II instancji obowiązany jest wydać w razie stwierdzenia, że sprzeciw został wniesiony po upływie ustawowego terminu przewidzianego w art. 30 ust. 5 ustawy.

Wyjaśnienia wymaga, że przy wykładaniu przepisów art. 30 ust. 5 i 6a ustawy należy uwzględnić cel obowiązywania tego rodzaju regulacji. W szczególności aktualne brzmienie art. 30 ust. 6a, nadane ustawą z dnia 20 lutego 2015 r.

o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), stanowiło reakcję ustawodawcy na zaistniałe poważne rozbieżności

w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wykształcił aż trzy linie orzecznicze w kwestii określenia sposobu obliczania terminu na wniesienie sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej od zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych. Zamysłem ustawodawcy, zwieńczonym dodaniem ust. 6a do art. 30 ustawy, było wyeliminowanie możliwości antydatowania wniesienia sprzeciwu i określenie terminu jego wniesienia w sposób, który da się jednoznacznie ustalić; stąd uzależniono liczenie terminu do wniesienia sprzeciwu nie od daty wydania decyzji, lecz od daty nadania jej w placówce pocztowej operatora albo wprowadzenia do systemu teleinformatycznego – jeśli chodzi o doręczenie elektroniczne (por. przywołany wyżej wyrok NSA z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 982/20).

Z powyższych względów uznać należy, że oba orzekające w sprawie organy naruszyły art. 30 ust. 5 ustawy w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji wniósł bowiem sprzeciw po upływie terminu wskazanego w tym przepisie,

a Wojewoda, choć okoliczność tę dostrzegł, utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji (pkt I wyroku) oraz umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. (pkt II wyroku).

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III wyroku), na którą składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy.

Wobec stwierdzenia wniesienia sprzeciwu z uchybieniem ustawowego terminu brak było podstaw do odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących zgodności zgłoszonych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy też z przepisami techniczno-budowlanymi.