Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1505/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1-4
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 202 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1526
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 411/21 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 29 marca 2021 r. nr 1801-IEW.4123.18.2020 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., I SA/Rz 411/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. M. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 29 marca 2021 r., nr 1801-I E W.4123.18.2020, w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję z 4 lutego 2020 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako Prezesa Zarządu C. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "Spółka") za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do października 2016 r. i za grudzień 2016 r., a także z tytułu odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego.

WSA w Rzeszowie uznał, że organy podatkowe zgodnie z art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020r., poz. 1325 ze zm., dalej: "o.p.") wykazały istnienie pozytywnych przesłanek do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki, zaś Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uwalniających go od tej odpowiedzialności. Bezskuteczność egzekucji wobec Spółki wynika w sposób ostateczny z postanowienia z 28 grudnia 2018 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Bezspornym jest również, że Skarżący pełnił funkcję prezesa jednoosobowego zarządu Spółki od 23 maja 2016 r., tj. od chwili powstania Spółki. Odnosząc się do pisemnego oświadczenia z 7 czerwca 2016 r. właściciela Spółki S. C. o zwolnieniu Skarżącego z dniem 10 czerwca 2016 r. z funkcji Prezesa Zarządu Spółki, sąd wskazał, że w KRS nie zarejestrowano zmiany związanej z odwołaniem Skarżącego z funkcji prezesa zarządu. Poza tym zasadnie organy uznały, że Skarżący pełnił faktycznie obowiązki Prezesa Zarządu w Spółce w okresie kiedy upływał termin płatności zaległości podatkowych.

Sąd zgodził się również z organami podatkowymi, że brak zapłaty podatku, o którym mowa art. 108 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm., dalej: "ustawa o VAT"), powoduje powstanie zaległości podatkowej, w związku z którą odpowiedzialność Spółki jako pierwotnego zobowiązanego można rozszerzyć na osoby trzecie, w tym przypadku na Skarżącego. Sąd stwierdził przy tym, że w tej sprawie nie wystąpiło przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec Spółki, ani też przedawnienie kompetencji organu do przeniesienia odpowiedzialności z tego tytułu na Skarżącego jako osobę trzecią – członka zarządu Spółki.

Odnosząc się do argumentów Skarżącego, że nie miał świadomości co do sytuacji finansowej Spółki oraz wystawiania przez nią nierzetelnych faktur, sąd wskazał, że członek zarządu Spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Jeżeli Spółka była zaangażowana w proceder wystawiania "pustych faktur", to Skarżący firmował tę działalność, bez względu na to czy miał tego świadomość czy też nie. To czy i w jaki sposób Skarżący umówił się z właścicielem Spółki co do jej kierowania oraz jaki był stan faktycznej wiedzy Skarżącego jako prezesa zarządu o sprawach finansowych Spółki, pozostają bez wpływu na ustalenie jego zakresu odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący powinien z racji pełnienia funkcji członka zarządu, mieć świadomość że Spółka nie reguluje na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych. Zdaniem sądu, zasadnie organy stwierdziły, że Skarżący pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki nie dołożył należytej staranności w dbałości o interesy zarządzanej Spółki, nie złożył bowiem w terminie prawem wymaganym wniosku o jej upadłość, a na etapie badania przesłanek związanych z orzeczeniem o jego odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości Spółki, nie przedstawił argumentów, które świadczyłyby o braku jego winy w tym zakresie. Taką okolicznością nie jest subiektywne przekonanie Skarżącego, że nie było podstaw do złożenia takiego wniosku. Skoro w okresie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki przez Skarżącego zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, co jednoznacznie wykazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą członka zarządu, co zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. daje podstawę do przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

W ocenie sądu, Skarżący nie wykazał też istnienia drugiej z przesłanek wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu Spółki, tj. nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Z niekwestionowanych ustaleń organów podatkowych wynika, że choć Spółka nie została zlikwidowana, to nie ma faktycznej siedziby i nie prowadzi działalności gospodarczej pod zgłoszonym adresem. Spółka jest podmiotem gospodarczo i kapitałowo nieczynnym, nie wykazuje obrotów, ani nie składa deklaracji.

Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 202 par (sic!) ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm., dalej: "k.s.h."), poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że mandat Skarżącego nie wygasł na skutek jego odwołania z funkcji, podczas gdy przepisy statuujące kwestię powołania, odwołania członków zarządu zostały w ustawie jednoznacznie sformułowane, wskazując, że decydujące znaczenie ma wyłącznie wola udziałowca zakomunikowana członkowi zarządu, chwila złożenia oświadczenia w tym przedmiocie członkowi zarządu;

- art. 17 ust 1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 112, ze zm., dalej: ustawa o KRS) w zw. z art. 202 k.s.h. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że brak było odwołania Skarżącego z funkcji prezesa, albowiem okoliczność ta nie została zgłoszona do KRS jak również nie przedłożono dokumentów w postaci uchwał, podczas gdy wpis w KRS ma charakter deklaratoryjny, nie jest wymagany dla skuteczności odwołania, zaś osoba odwołana nie jest uprawniona do zgłoszenia zmian w tym przedmiocie, ani nie jest dysponentem dokumentów w tym zakresie;

- art. 17 ust 1 i 2 ustawy o KRS poprzez przyjęcie, że domniemanie prawdziwości wpisu nie podlega obaleniu;

- art. 116 § 1 o.p., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący był prezesem Spółki i odpowiada za jej zobowiązania, podczas gdy brak było spełnienia przesłanek dla zastosowania wskazanego przepisu.

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

a) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 202 k.s.h. i art. 17 ustawy o KRS:

- poprzez błędną ocenę, że wpis w KRS i działania podejmowane przez Skarżącego mogą stanowić podstawę do uznania oświadczenia z dnia 07.06.2016 r. za pozorne i złożone jedynie dla potrzeb postępowania podatkowego, podczas gdy jest to oświadczenie złożone przez uprawniony organ w dacie widniejącej na tym dokumencie i odmowa waloru dowodowego takiemu pismu może nastąpić wyłącznie poprzez podważenie jego ważności (zgodnie z przepisami k.s.h.) czy prawdziwości (nie przez uprawniony organ lub w innej dacie);

- poprzez dowolne i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym przyjęcie, że Skarżący nie został odwołany z funkcji prezesa zarządu, ponieważ w pismach z dnia 16.06.2016 r. podpisał się jako prezes zarządu, podczas gdy Skarżący przedłożył do akt postępowania uchwałę jedynego udziałowca z dnia 07.06.2016 r. o odwołaniu Skarżącego z funkcji prezesa zarządu, który to dokument nie został podważony w swej treści, tj. jedyny udziałowiec nie zaprzeczył jego treści, ani też nie przeprowadzono żadnego dowodu (np. z opinii biegłego), który przeczyłby powstaniu przedmiotowego dokumentu w dacie widniejącej na nim jako data sporządzenia dokumentu, zaś działania Skarżącego dokonane po odwołaniu go z funkcji prezesa nie mogą stanowić o nieskuteczności tego oświadczenia;

- poprzez przyjęcie, że wpis w KRS był miarodajny podczas gdy przedmiotowy wpis miał charakter deklaratoryjny, o charakterze wzruszalnym, zaś Skarżący przedłożył dowód obalający domniemanie wynikające z treści wpisu;

- poprzez przyjęcie, że Skarżący faktycznie prowadził sprawy Spółki, podczas gdy złożył dwa pisma wyłącznie do sprawy podatkowej przeciwko Spółce i we wrześniu 2017 r. podczas przesłuchania w tej sprawie oświadczył, że jest prezesem Spółki, nie składał w imieniu Spółki żadnych dokumentów księgowych czy rejestrowych, nie zawierał w imieniu Spółki żadnych umów ani nie pobierał wynagrodzenia, zaś z wyroku karnego przeciwko S. C. wynikało, iż działania w imieniu Spółki podejmował jedyny udziałowiec.

b) art. 7, art. 77 k.p.a.:

- poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia dowodu z dokumentów zalegających w US a zaniechanie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego, tj. przesłuchania S. C. na okoliczności związane z odwołaniem Skarżącego z funkcji prezesa, datą podjęcia uchwały i podstaw późniejszego dokonywania czynności przez Skarżący, w wyniku czego nie ustalono, czy Skarżący w okresie wskazanym w decyzji był prezesem zarządu, co miało istotny wpływ na wydanie i treść wyroku i decyzji obu instancji;

- poprzez nieustalenie, czy Skarżący po dacie jego odwołania z funkcji prezesa został na to stanowisko ponownie mianowany, a jeśli tak to w jakim okresie, czy też jego działania należy zakwalifikować jako działanie na rzecz osoby trzeciej bez zlecenia.

W oparciu o te zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. pełnomocnik złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 i 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy w całokształcie jej okoliczności faktycznych i pranych. Granice kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku wyznaczają wskazane przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Sąd kasacyjny nie może zastępować stron postępowania i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11). Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zarzutów kasacyjnych pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2015 r., II FSK 1079/13). Skarga kasacyjna jako wysoce sformalizowany środek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać ściśle określone w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymogi formalne. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż zakres kontroli zaskarżonego wyroku (poza przesłankami nieważności postępowania) wyznacza autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Przy takiej regulacji prawnej dla skuteczności skargi kasacyjnej wymaga się od Skarżącego kasacyjnie dużej staranności w formułowaniu zarzutów. Z tego względu ustawodawca wprowadził tzw. "przymus adwokacko-radcowski" przy wnoszeniu skargi kasacyjnej (art. 175 § 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, a zarzuty skargi kasacyjnej nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Po pierwsze, zarzuty kasacyjne nie podważyły ustaleń stanu faktycznego sprawy, których dokonały organy podatkowe i które sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Autor skargi kasacyjnej formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, wskazał na naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które to przepisy nie miały w tej sprawie zastosowania. Umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe prowadzone jest w oparciu o przepisy o.p., a nie przepisy k.p.a. Zatem formułując w sprawie podatkowej zarzuty dotyczące ustaleń stanu faktycznego, należało przywołać właściwe przepisy o.p. Złożona w tej sprawie skarga kasacyjna takich zarzutów nie zawiera, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. (punkt 2 skargi kasacyjnej) są całkowicie chybione. Nie zmienia tego fakt powiązania zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. z art. 202 k.s.h. i art. 17 ustawy o KRS:

Na tle niepodważonych ustaleń stanu faktycznego sprawy bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (punkt 1 skargi kasacyjnej). Zarzuty naruszenia art. 116 § 1 o.p., a także art. 202 k.s.h. oraz art. 17 ustawy o KRS oparte są na twierdzeniu, że Skarżący nie pełnił funkcji członka zarządu i Prezesa Spółki w czasie powstania spornych zaległości podatkowych, bowiem 10 czerwca 2016 r. został z tej funkcji odwołany przez "właściciela" Spółki. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z ustaleniami stanu faktycznego. Jak wskazały organy, Skarżący pełnił funkcję Prezesa jednoosobowego zarządu Spółki od 23 maja 2016 r., tj. od chwili jej powstania. Według wpisu do KRS-u pełnił ją również w czasie powstania spornych zaległości w podatku od towarów i usług. Rację ma oczywiście autor skargi kasacyjnej, że wpis do KRS-u ma charakter deklaratoryjny. W świetle art. 17 ust. 1 ustawy o KRS należy jednak domniemywać, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Domniemanie to może być wzruszone, ale ciężar wzruszenia obciąża osobę wywodzącą z tego skutki prawne. W tej sprawie domniemanie wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS nie zostało przez Skarżącego wzruszone. Słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący po wskazywanej dacie 10 czerwca 2016 r., z którą rzekomo miał przestać pełnić funkcję Prezesa Zarządu Spółki, podejmował szereg czynności w imieniu Spółki odwołując się do pełnionej funkcji Prezesa. Organ odwoławczy ustalił, że Skarżący podpisywał się na dokumentach Spółki z 16 czerwca 2016 r. (zgłoszenie NIP - 8, zgłoszenie VAT-R), składał pisemne oświadczenia w imieniu Spółki: z 16 czerwca 2016 r., na którym widnieje pieczątka Spółki oraz podpis S. C. i Skarżącego z oznaczeniem funkcji "prezes zarządu", z 20 stycznia 2017 r. na którym widnieje podpis Skarżącego z oznaczeniem funkcji "prezes zarządu" oraz z 4 września 2017 r. na którym widnieje podpis Skarżącego. Podczas przesłuchania 4 września 2017 r. w charakterze świadka w trakcie prowadzonej w stosunku do Spółki kontroli podatkowej, Skarżący zeznał m.in., że właścicielem Spółki jest S. C., a on jest tylko prezesem zarządu. Mając to na uwadze słusznie sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów podatkowych, że Skarżący nie wykazał, że został odwołany z funkcji Prezesa zarządu Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że przy ocenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółek należy brać pod uwagę faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu (zob. wyroki NSA: z 14 czerwca 2016 r., I FSK 1896/145; z 4 marca 2015 r., I FSK 241/14; z 13 sierpnia 2013 r., II FSK 2401/11; z 11 listopada 2005 r., I FSK 257/05; z 16 września 2011 r., II FSK 561/10; z 22 marca 2013 r., I FSK 862/12; z 16 października 2014 r., I FSK 1575/13; z 12 stycznia 2016 r., II FSK 468/15; z 13 kwietnia 2016 r., II FSK 394/14, z 7 kwietnia 2017 r., I FSK 1061/15; z 8 sierpnia 2017 r., II FSK 1903/15). Zwracano przy tym uwagę, że oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe jednostki organizacyjnej, którą zarządza, istotne znaczenie ma ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. (II FSK 2401/11). W sytuacji, gdy dana osoba, z akceptacją zgromadzenia wspólników, mimo wygaśnięcia mandatu, nadal wykonuje obowiązki członka zarządu, może ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p. (II FSK 1580/14 oraz II FSK 1896/14). Osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że jej mandat wygasł na podstawie art. 202 § 1 k.s.h. dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 o.p. (I FSK 1575/13). Faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością także po wygaśnięciu mandatu do sprawowania tej funkcji w myśl art. 202 § 1 k.s.h., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu, przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. (II FSK 798/14 oraz II FSK 1903/15). Poglądy te podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Dlatego też w przypadku, gdyby doszło do faktycznego wygaśnięcia mandatu członka zarządu Spółki, ale fakt ten nie został ujawniony w rejestrze KRS, a dotychczasowy członek zarządu faktycznie wciąż sprawował pełnioną funkcję, może ponosić odpowiedzialność na zasadach określonych w art. 116 § 1-4 o.p. Tak więc i z tego względu zarzuty naruszenia art. art. 116 § 1 o.p., a także art. 202 k.s.h. oraz art. 17 ustawy o KRS, są niezasadne.

Zarzut naruszenia art. 116 § 1 o.p. jest niezasadny także w kontekście podnoszonej przez autora skargi okoliczności, że termin płatności zaległości podatkowych Spółki mijał począwszy od 27 czerwca 2016 r. do 25 stycznia 2017 r., zaś postępowanie egzekucyjne wobec Spółki zostało umorzone 28 grudnia 2018 r. Formułując ten zarzut autor skargi kasacyjnej błędnie odczytuje art. 116 § 1 o.p., który w brzmieniu adekwatnym do stanu sprawy stanowił, że "za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna (...)". Wynikająca z tego przepisu "bezskuteczności egzekucji" wobec Spółki musi być spełniona w momencie orzekania o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki, a nie w momencie powstania tych zaległości.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Odnosząc się do wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika Skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, należy wyjaśnić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 p.p.s.a.).

SNSA Anna Dalkowska SNSA Krzysztof Winiarski SNSA Wojciech Stachurski