Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 516/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2, art. 12, art. 48, art. 49, art. 51 ust. 1, art. 71
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] maja

2009 r., E.B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr [...], położonej przy ul. [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na przepisy art. 104 i 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku na działce nr [...] w [...], stanowiącej własność J.D.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wskazań organu odwoławczego. W dniu [...] marca 2010 r. przeprowadzona została kontrola i oględziny budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...], w trakcie której podtrzymano ustalenia kontroli przeprowadzonych w dniach [...] czerwca 2009 r. i [...] czerwca 2009 r. Dalej organ wyjaśnił, iż dla przedmiotowego budynku gospodarczego prowadzone było postępowanie w sprawie doprowadzenia robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę, do stanu zgodnego z prawem (tryb art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). W toku tegoż postępowania organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie oceny technicznej robót (postanowienie [...] z dnia [...] września 2007 r.), a z przedstawionej oceny wynikało, że budynek spełnia wymagania wynikające z przepisów techniczno – budowlanych. Organ wskazał, iż w przypadku braku pozwolenia na budowę dla robót innych, niż te, o których mowa w art. 48 ust. 1 lub 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, np. przebudowa budynku w zakresie instalacji, stosuje się tryb art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W wyniku dostarczonej pozytywnej oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na wymianie instalacji w budynku gospodarczym, w tym kotła oraz oceny instalacji między budynkiem gospodarczym i mieszkalnym, roboty budowlane wykonane bez pozwolenia na budowę zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.

Organ nadzoru budowlanego wskazał, że instalacja energetyczna o nominalnej mocy cieplnej w budynku gospodarczym na działce nr [...], posiada moc 16 kW i nie przekracza wartości 500 KW wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska

z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie przypadków w których wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji wymaga pozwolenia. Dalej organ powołał się na stanowisko biegłego zawarte w piśmie z dnia [...] października 2009 r., w którym biegły stwierdził, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ powołał się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009 r., która nie potwierdziła zmiany warunków zdrowotnych

i higieniczno – sanitarnych, wskazujących na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Wyniki kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2009 r., nie wskazują zmiany bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy oraz wielkości i układu obciążeń. Na terenie obejmującym m.in. działkę nr [...] nie ma zakazu lub ograniczenia w zakresie instalowania pieców c.o. na paliwo stałe o mocy do 16 kW.

Reasumując organ stwierdził, że wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, świadczą o tym, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. W dalszym ciągu budynek pełni funkcję gospodarczą, nie powoduje zmiany bezpieczeństwa pożarowego i higieniczno – sanitarnych, a przebudowana instalacja grzewcza, według oceny technicznej, spełnia wymagania określone w przepisach techniczno – budowlanych. Wobec braku dowodów na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w zakresie o jakim mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne organ uznał za bezprzedmiotowe, dlatego w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a., zostało ono umorzone.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E.B.. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła iż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisu art. 71 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zastosowanie znajduje jedynie art. 71 ust 1, podczas gdy należało zastosować art. 71 ust. 2 - 5 i ust. 7.

Nadto skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2010r., obejmujących konieczność ustalenia legalności wykonania instalacji c.o. w spornym obiekcie budowlanym, a także przeprowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie następujących przepisów prawa procesowego: - art. 76 k.p.a. w związku z art. 73 k.p.a. poprzez powoływanie się w zaskarżonej decyzji na inne rozstrzygnięcie organu (znak: [...]), z którego nie przeprowadzono dowodu w niniejszym postępowaniu i co do którego strona nie miała możliwości ustosunkowania się,

- art. 77 k.p.a. poprzez dowolne ograniczenie materiału dowodowego, zwłaszcza

w kontekście wskazania faktów znanych organowi z urzędu, a które nie zostały stronie zakomunikowane,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe i lakoniczne uzasadnienie decyzji,

- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie przepisy art. 71 ust. 2-5 ustawy Prawo budowlane, nie mają zastosowania. Istota problemu, zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, sprowadza się do ustalenia, czy w budynku nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, sprowadza się głównie do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi (lub jego części), związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania. W ocenie organu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione. Twierdzenia skarżącej odnośnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Okoliczności faktyczne stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2010 r. wskazywały, iż nie zachodziło użytkowanie obiektu gospodarczego na kotłownię. Dalej organ stwierdził, iż w sprawie bezsporną jest okoliczność, iż w budynku zmieniono trzon kuchenny na kocioł c.o. na paliwo stałe oraz, że w budynku nadal przechowywany jest sprzęt. Zmiana ta jednak nie spowodowała zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu. Organ powołał się na dokumenty z akt sprawy znak:

[...] dotyczących robót budowlanych w budynku kotłowni zlokalizowanej na działce nr [...], wykonanych przez inwestora J.D.. Dalej organ wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2010 r. oraz pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. strona była informowana o tym, że roboty budowlane wykonane przez J.D. w budynku kotłowni, były przedmiotem postępowania w sprawie znak: [...], które to postępowanie zostało umorzone.

Organ odwoławczy stwierdził, iż skoro właścicielom obiektu nie można zarzucić samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku położonego na działce nr [...], to nie zachodziły prawne podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego. Nie było podstaw do kontynuowania postępowania i stosowania instrumentów prawnych przewidzianych w art. 71a ustawy Prawo budowlane.

Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego E.B., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę. W skardze skarżąca zawarła zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego wraz z argumentacją na ich poparcie, które zostały uprzednio sformułowane w jej odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011r. sygn. akt II SA/Go 717/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w budynku gospodarczym, służącym pierwotnie do przechowywania sprzętów, narzędzi, opału i pełniącym funkcję kuchni oraz pralni, zostały wykonane bez pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na zamontowaniu w tym budynku kotła c.o. opalanego na paliwo stałe (zamiast uprzednio istniejącego trzonu kuchennego) oraz przeprowadzeniu przewodów c.o. z przedmiotowego budynku do budynku mieszkalnego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego winien zająć się sprawą samowolnie wykonanych robót budowlanych, które w efekcie doprowadziły do stanu, w którym budynek gospodarczy, użytkowany uprzednio jako kuchnia oraz pralnia, obecnie użytkowany jest jako kotłownia c.o. Sąd zwrócił uwagę, że należy rozróżnić samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, od samowolnie wykonanych robót budowlanych. Skoro w obiekcie samowolnie wykonano roboty budowlane, których skutkiem jest odmienne – aniżeli przed wykonaniem tychże robót budowlanych – wykorzystanie obiektu, to zasadniczą i podstawową kwestią w tej sytuacji jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co może nastąpić w wyniku przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w budynku na działce o nr ewid. [...] wykonanych przez inwestora i właściciela J.D..

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku na działce nr [...] dokonanej przez inwestora i właściciela budynku J.D..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w pierwszej kolejności rozpatrzył sprawę samowolnie wykonanych w przedmiotowym budynku robót budowlanych (decyzja z dnia [...] października 2011 r. nr [...]), a następnie wydał decyzję w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje,

że przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczym (§ 3 pkt 8 i pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W obiekcie tym znajdują się bowiem narzędzia, materiały, sprzęt oraz opał. Natomiast wyposażenie tego budynku w instalacje grzewczą czyni zadość wymaganiom § 49 w/w rozporządzenia. W ocenie organu przeprowadzone dowody (stanowisko PSS-E z dnia [...] sierpnia 2009 r., stanowisko UMiG z dnia [...] kwietnia 2010 r., stanowisko biegłego, rozprawa z dnia [...] listopada 2011 r. oraz oględziny z dnia [...] grudnia 2011 r.) nie pozwalają na wyciągnięcie wniosku, że nastąpiło zintensyfikowanie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego.

Organ zwrócił uwagę, że przed wykonaniem robót w 2006 r. w budynku mieszkalnym czynne były dwa kominy odprowadzające spaliny z trzech pieców grzewczych na paliwo stałe i jednego trzonu kuchennego na paliwo stałe w budynku gospodarczym, natomiast obecnie istnieje tylko jeden kocioł c.o. na paliwa stałe. Ponadto emisja spalin nie jest kierowana na teren działki nr [...], gdyż działanie wiatru jest zmienne.

W związku z powyższym, w ocenie organu analiza przepisu art. 71 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nie wskazuje na okoliczność dokonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nar [...], a zatem postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.B., reprezentowana przez radcę prawnego. W odwołaniu zarzucono, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, że obecnie budynek gospodarczy jest również użytkowany jako kotłownia zapewniająca ogrzewania dla sąsiedniego budynku mieszkalnego. Kotłownia jest bowiem użytkowana przez większą część roku (tj. 8-9 miesięcy na potrzeby ogrzewania budynku mieszkalnego), natomiast wcześniej budynek nie był wykorzystywany jedynie w okresie letnim (przez 2-3 miesiące podczas prania lub przygotowywania pokarmu dla zwierząt).

Pełnomocnik zakwestionował również rzetelność opinii biegłego, podnosząc, że wnioski w niej zawarte nie dotyczą istoty sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził brak przesłanek do wydania w odniesieniu do budynku gospodarczego na działce nr [...] na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania w/w budynku.

Organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i decyzja tegoż organu z dnia [...] października 2011 r. mają charakter decyzji częściowych w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a.

Zdaniem organu wniosek E.B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. uzupełniony pismem

z dnia [...] maja 2009 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, dotyczył sprawy podzielnej, której przedmiotem były samowolne roboty budowlane polegające na zamontowaniu kotła c.o. wraz z instalacją c.o., skutkujące odmiennym aniżeli przed wykonaniem tych robót wykorzystaniem obiektu (m.in. jako kotłownia).

Zdaniem organu w przedmiotowym budynku gospodarczym nie doszło do zmiany warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawo budowlane. Powyższy wniosek zdaniem organu II instancji wynika jednoznacznie z opinii biegłego, który stwierdził między innymi, że trzon kuchenny oraz kocioł c.o. są "opalane takim samym paliwem, w palenisku do tego przeznaczonym, opał i popiół gromadzone są w taki sam sposób, spaliny odprowadzane są sprawnym kominem, w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami techniczno-budowlanym,". Ustalenia biegłego zostały potwierdzone również podczas oględzin przedmiotowego budynku przez upoważnionych pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Kierownika Sekcji Zapobiegawczego Nadzoru Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemologicznej który stwierdził, że "nie nastąpiła zmiana warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych wskazujących na zmianę sposobu użytkowania".

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji,

iż w zaistniałej sytuacji zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr [...].

Organ wskazał, że skoro postępowanie administracyjne toczyło się na wniosek podmiotu uznanego przez organ administracji za stronę postępowania, zaś w wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających doszło do ustalenia, że nie zaistniała przesłanka do uwzględnienia żądania strony, właściwym rozstrzygnięciem jest rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki do zastosowania

w przedmiotowej sprawie w trybie art. 71a Prawo budowlane rozstrzygnięcia, które spowoduje przywrócenie poprzedniego sposobu korzystania z przedmiotowego budynku.

W zaistniałej sytuacji zdaniem organu II Instancji właściwym rozstrzygnięciem

w rozpoznawanej sprawie jest wydanie w ramach art. 71 a Prawa budowlanego decyzji stwierdzającej brak przesłanek do jego zastosowania.

Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła skargę E.B., reprezentowana przez radcę prawnego.

Pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 71 oraz art. 71 a Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy bezspornie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, której konsekwencją była intensyfikacja emisji spalin i negatywnego oddziaływania na nieruchomość skarżącej, a także poprzez nie określenie w żaden sposób skutków zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego pełniącego funkcje kuchni letniej na kotłownię c.o. w odniesieniu do nieruchomości sąsiednich, przez co istnieje konieczność do wydania rozstrzygnięcia nakazującego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania spornego obiektu;

2. naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a. polegające na działaniu organu administracji

w taki sposób, iż nie ustalono stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący,

a jedynie oparto zaskarżone rozstrzygnięcie na literalnym brzmieniu przepisów, przez co został naruszony słuszny interes obywateli, a także nie uwzględniono zgłaszanych przez skarżącą wniosków dowodowych, przez co doszło do wydania decyzji w sposób sprzeczny z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej.

W konkluzji autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia braku przesłanek do wydania w odniesieniu do budynku gospodarczego nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu

i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie podkreślić należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.) stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzająca brak przesłanek do wydania w odniesieniu do budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zagadnienie samowolnie wykonanych w tymże budynku robót budowlanych zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzja ta pozostaje poza zakresem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym.

W sprawie jest bezsporne, że na działce nr [...] będącej własnością J.D. znajduje się budynek murowany, parterowy, niepodpiwniczony, z dachem jednospadowym. Budynek ten służył pierwotnie do przechowywania sprzętów, narzędzi, opału, spełniał funkcję kuchni oraz pralni. W 2006 r. zostały przeprowadzone samowolnie roboty budowlane polegające na instalacji w budynku kotła c.o. w miejsce trzonu kuchennego oraz przeprowadzeniu przewodów c.o. z przedmiotowego budynku do budynku mieszkalnego. W tym stanie rzeczy organy administracji zasadnie przyjęły, że wskazany budynek jest budynkiem gospodarczym, o którym mowa w § 3 pkt 8 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690) i tym samym stanowi obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego). Budynek gospodarczy, w którym znajduje się zainstalowany kocioł c.o. powinien spełniać warunki techniczne określone w powyższym akcie prawnym (§ 49, § 50, § 51, § 136).

Zagadnieniem spornym w rozpoznawanej sprawie jest natomiast to, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego reguluje art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej jako Prawo budowlane), który stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się

w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że przy ocenie czy

w danym przypadku doszło do zmiany sposobu użytkowania, należy brać pod uwagę to, czy dane przekształcenie wiąże się ze zmianą m.in. warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych bądź wielkości lub układu obciążeń (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Kr 337/96, Prawo Gospodarcze 1997, nr 7, poz. 39 oraz z dnia 26 marca 1999 r., SA 532/97, LEX nr 46771). Innymi słowy zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności, związanej z jego użytkowaniem, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi (lub jego części), związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r., II OSK 327/10, LEX nr 1071265).

W wyroku z dnia 26 stycznia 2012 r. (II OSK 2144/10, LEX nr 1138087) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje, jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Używa bowiem określenia "w szczególności", co oznacza, że wymienione w tym przepisie rodzaje "przeróbek" lub zmieniające określone warunki i rodzaje działalności zostały wymienione jedynie przykładowo. Zatem mieścić się będzie w tej normie także i inne niż wymienione w niej działanie, które wpływa na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W każdym przypadku należy jednak dokonać szczegółowej oceny, czy zamierzony nowy sposób użytkowania obiektu jest zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz, czy utrzymywany będzie w należytym stanie technicznym i estetycznym i nie dojdzie do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającą pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w powołanym art. 71 ust. 1. Nie tylko zmiana rodzaju użytkowania obiektu budowlanego, lecz także znaczące zwiększenie realizowanej już działalności wytwórczej lub usługowej w tym obiekcie mogą powodować niekorzystne dla otoczenia skutki, w szczególności w sferze bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt II SA/Kr 337/96, "Przegląd Gospodarczy" 1997, nr 7, s. 39).

Pełnomocnik skarżącej podniósł w skardze, że ogrzewanie budynku mieszkalnego zostało w całości przejęte przez kotłownię znajdującą się w budynku gospodarczym. Oznacza to, że kotłownia jest użytkowana przez większą część roku, tj. przez 8-9 miesięcy, a przed zmianą budynek był użytkowany w okresie letnim

(2-3 miesiące). W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika uzasadniony jest wniosek, że nastąpiła intensyfikacja użytkowania kotłowni znajdującej się w budynku gospodarczym i tym samym znacznie większe oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią. Okoliczność, iż nadal w budynku przechowywane są narzędzia ogrodnicze oraz sprzęty gospodarcze nie zmienia faktu, że niewątpliwie budynek ten obecnie w wyniku zmian stanowi budynek gospodarczy pełniący funkcją kotłowni i w tym celu jest wykorzystywany.

W ocenie Sądu zarzut ten nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Należy bowiem podkreślić, że zmiana sposobu użytkowania obiektu może nastąpić poprzez zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, ale wyłącznie w sytuacji, jeżeli spowoduje to niekorzystne dla otoczenia skutki,

w szczególności w sferze bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

Biegły w opinii z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdził, że nie podjęto ani nie zaniechano w przedmiotowym budynku działalności zmieniającej warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Biegły podał, że wynika to z faktu, iż trzon kuchenny

i kocioł c.o. opalane są takim samym paliwem, w palenisku do tego przystosowanym, opał i popiół gromadzone są w taki sam sposób, spaliny odprowadzane są sprawnym kominem, w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi.

Nie nastąpiła także zmiana w zakresie wielkości lub układu obciążeń. Biegły stwierdził, że wolnostojący budynek gospodarczy, użytkowany pierwotnie z trzonem kuchennym nie był wcześniej kuchnią letnią, a po wprowadzeniu tam kotła nie stał się kotłownią. Przedmiotowy budynek nadal jest budynkiem gospodarczym i może być tak użytkowany.

Zdaniem Sądu przedstawione w opinii biegłego stanowisko zostało poparte rzeczowymi argumentami. Organ zwrócił uwagę, że opinia została sporządzona przez mgr inż. G.K. posiadającego uprawnienia, zgodnie z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego.

Istotny jest również fakt, że wnioski zawarte w opinii biegłego są spójne z innymi zebranymi w sprawie dowodami. Zarówno podczas oględzin dokonanych przez pracowników organu I instancji, jak i przez Kierownika Sekcji Zapobiegawczego Nadzoru Sanitarno Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemologicznej nie stwierdzono zmiany warunków ujętych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wskazujących na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.

W konsekwencji w opinii Sądu zasadnie organy administracji uznały opinię biegłego za wiarygodny i przydatny dowód dla rozstrzygnięcia sprawy. Z opinii biegłego w sposób jednoznaczny wynika, że użytkowanie budynku gospodarczego po wprowadzonych zmianach nie spowodowało powstania skutków opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Na marginesie należy dodać, że pełnomocnik w skardze nie podniósł jakichkolwiek argumentów przeciwko tezom zawartym w opinii biegłego.

W ocenie Sądu organy administracji w sposób dokładny, wszechstronny ustaliły stan faktyczny sprawy. Zebrane w sprawie dowody wzajemnie się uzupełniają, a ich ocena dokonana przez organy nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów.

Z tych względów zarzut zawarty w skardze, że nie dokonano w sposób wyczerpujący ustalenia stanu faktycznego sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Przeciwko uwzględnieniu żądania skarżącej przemawia również fakt, że emisja spalin nie jest kierowano wyłącznie na jej działkę (nr [...]), ponieważ działanie wiatru na tym obszarze jest zmienne. Zważyć również trzeba, że przed wykonaniem robót w 2006 r. w budynku mieszkalnym czynne były dwa kominy odprowadzające spaliny z trzech pieców grzewczych na paliwo stałe i jednego trzonu kuchennego na paliwo stałe w budynku gospodarczym, natomiast obecnie istnieje tylko jeden kocioł c.o. na paliwo stałe.

W tym kontekście należy dodać, że zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego możnaby rozważać, gdyby z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, jednoznacznie wynikało, że instalacja w tymże budynku kotła c.o. spowodowała pogorszenie jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej

w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak już jednak wyżej wskazano, spaliny odprowadzane są sprawnym kominem, w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi.

Nie można również pominąć, że w przedmiotowym budynku nadal są przechowywane narzędzia, materiały, sprzęty, opał. Uzasadnia to wniosek, że gospodarcza funkcja budynku w istocie rzeczy nie uległa zmianie.

Bezzasadne jest również stanowisko pełnomocnika skarżącej który zarzucił, że organ I instancji nie zbadał, czy doszło do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu i czy organ wyraził sprzeciw, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W sprawie jest bowiem bezsporne, że J.D. nie zgłosiła zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, a tym samym nie mogło dojść do zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 71 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego).

Nadto uchylenie przez Sąd przedmiotowych decyzji (wyrok z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 717/10) nastąpiło z powodu nie wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Zdaniem Sądu prawidłowe jest również rozstrzygnięcie organu II instancji stwierdzające brak przesłanek do nałożenia w odniesieniu do przedmiotowego budynku gospodarczego nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku (arg. a contrario ex art. 71a ust.4 Prawa budowlanego).

Jeżeli nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia żądania strony, to właściwe jest rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż byłoby to niezgodne

z prawem uchylanie się od merytorycznego załatwienia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązków określonego podmiotu, które obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie podlega wzruszeniu. Sąd podziela dokonane przez organ administracyjny ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.