Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2766/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 58
journal: Dz.U. 2021 poz 1800
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Cichoń, sędzia WSA Dariusz Czarkowski, Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 października 2023 r. nr 0114-KDIP2-1.4010.493.2023.1.MW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz I. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu 31 października 2023 r. interpretację indywidualną o nr 0114-KDIP2-1.4010.493.2023.1.AK, w której uznał stanowisko I. Spółka z o.o. z siedziba w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Wnioskodawca") w części za nieprawidłowe i w części za prawidłowe.

Powyższa interpretacja indywidualna została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 1 września 2023 r. do organu wpłynął wniosek ww. Spółki z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczył podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia: 1) czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. jest obowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku CIT; 2) w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R., może zastosować obniżoną (5%) stawkę WHT na podstawie Konwencji.

Wnioskodawca, P. sp. z o.o., A. sp. z o.o. oraz P. sp. z o.o. (dalej: każda z osobna zwana "Spółką" i łącznie zwane "Spółkami") mają siedzibę i zarząd na terytorium Polski i podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: "CIT") od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Spółki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarły umowę pożyczki z podmiotem A. z siedzibą w Luksemburgu (dalej: "R."). Na podstawie ww. umowy R. udzielił pożyczki każdej ze Spółek z osobna (kwoty pożyczek przypisane są oddzielnie do każdej Spółki). Każda Spółka ma również określony dla niej, osobny harmonogram spłat. Pożyczka jest oprocentowana, a Spółki zobowiązane są płacić odsetki na rzecz R. Spółki działają w odniesieniu do odsetek wypłacanych na rzecz R. w charakterze płatnika. Spółki są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., 2587 ze zm., dalej: "ustawa o CIT") i są podmiotami niepowiązanymi z RAIF w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3) ww. ustawy.

R. wraz ze wszystkimi subfunduszami są uznawani za jednego podatnika dla celów podatku dochodowego od osób prawnych w Luksemburgu i rezydenta w Luksemburgu w rozumieniu Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r. (ze zmianami; dalej: "Konwencja"). R. nie jest transparentny podatkowo. Spółki uzyskały od R. certyfikat rezydencji dokumentujący, że miejscem siedziby R. dla celów podatkowych jest Luksemburg. R. działa w oparciu o luksemburskie przepisy dot. Zastrzeżonych Alternatywnych Funduszy Inwestycyjnych (Reserved Alternative Investment Fund). Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Luksemburgu, R. musi być zarządzany przez Upoważnionego Zarządcę Alternatywnego Funduszu Inwestycyjnego (Authorized Alternative Investment Fund Manager; dalej: "Upoważniony Z."), w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 174, str. 1 z późn. zm.; dalej: "A.").

R. złożył względem Spółek oświadczenie, w którym wskazał, że jest rzeczywistym właścicielem w odniesieniu do odsetek wypłacanych przez Spółki, a w szczególności: (i) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części, (ii) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi, (iii) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, uwzględniając charakter i skalę prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie otrzymanych należności, a należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto, R. złożył względem Spółek oświadczenie, w którym wskazał, że: (i) prowadzi działalność w formie funduszu inwestycyjnego zamkniętego, (ii) podlega w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, przy czym dochód uzyskany z papierów wartościowych w kapitale podwyższonego ryzyka posiadanych przez R. jest zwolniony z luksemburskiego podatku dochodowego, a wszelki dochód uzyskany ze sprzedaży, wniesienia lub likwidacji takich papierów wartościowych jest zwolniony od opodatkowania podatkiem dochodowym w całości, (iii) działalność R. wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu, (iv) działalność Upoważnionego Z. jest nadzorowana przez Komisję Nadzoru nad Sektorem Finansowym w Luksemburgu (the Commission de Surveillance du Secteur Financier; dalej: "CSSF"), a Upoważniony Z., który zarządza R. zobowiązany jest zapewnić, by R. działał zgodnie z przepisami dot. oferowania produktów w ramach A., w tym ustanowił depozytariusza i niezależnego audytora, przygotowywał raport roczny oraz wycenę aktywów R., zaś działania Upoważnionego Z. w tym zakresie podlegają bieżącej ocenie ze strony CSSF, (v) posiada depozytariusza przechowującego aktywa R. i prowadzącego rejestr tych aktywów oraz monitorującego przepływy środków pieniężnych R., (vi) jest zarządzany przez podmiot z siedzibą w Luksemburgu, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu, (vii) wyłącznym przedmiotem działalności R. jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe (np. wierzytelność z tytułu pożyczki). Spółki nie posiadają informacji, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. R. nie wykonuje w Polsce działalności zarobkowej przy pomocy zakładu położonego w Polsce, ani wolnego zawodu w oparciu o położoną w Polsce stałą placówkę, a wierzytelność, z tytułu której płacone są odsetki nie jest związana z takim zakładem lub stałą placówką. Spółki nie posiadają w Luksemburgu zakładu lub stałej placówki, w związku z działalnością której powstało zadłużenie, z tytułu którego są wypłacane odsetki, a zapłata tych odsetek nie jest pokrywana przez taki zakład lub stałą placówkę.

Wnioskodawca sformułował następujące pytania:

1. Czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. jest obowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku CIT (dalej: "WHT")?

2. W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R., może zastosować obniżoną (5%) stawkę WHT na podstawie Konwencji?

Odnośnie pytania pierwszego zdaniem Wnioskodawcy, Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. nie jest obowiązana do pobrania WHT, gdyż odsetki uzyskiwane przez R. od Spółki stanowią przychody zwolnione od CIT na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.

Z kolei stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania drugiego, w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, sprowadza się do stwierdzenia że Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R., może zastosować obniżoną (5%) stawkę WHT na podstawie Konwencji.

Zdaniem Wnioskodawcy w niniejszej sprawie dochodzi do wypłat odsetek przez Spółki na rzecz podmiotu luksemburskiego, tj. nieposiadającego siedziby na terytorium Polski. Spółka, co do zasady, w analizowanej sprawie powinna więc występować jako płatnik. Zdaniem Wnioskodawcy, do wypłacanych na rzecz R. odsetek, możliwe jest jednak zastosowanie zwolnienia od CIT dla dochodów (przychodów) instytucji wspólnego inwestowania, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT, którego zastosowanie jest uzależnione od spełnienia warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 58, art. 17 ust. 11 i 12 i art. 26 ust. 1g ustawy o CIT. Alternatywnie, R., zdaniem Wnioskodawcy, spełnia również wszystkie warunki do skorzystania z obniżonej (5%) stawki zryczałtowanego podatku dochodowego dla odsetek zgodnie z art. 11 ust. 2 Konwencji. W analizowanej sprawie do wypłat odsetek nie ma zastosowania art. 26 ust. 2e ustawy o CIT, gdyż Spółki i RAIF nie są podmiotami powiązanymi.

W zakresie pytania pierwszego Wnioskodawca powołał się m.in. na treść art. 17 ust. 1 pkt 58, art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f ustawy o CIT i podał, że RAIF jest funduszem działającym w oparciu o luksemburskie przepisy dot. Zastrzeżonych Alternatywnych Funduszy Inwestycyjnych (Reserved Alternative Investment Fund) z siedzibą w Luksemburgu, tj. w państwie członkowskim UE. Zgodnie z oświadczeniem złożonym Spółce, R. prowadzi działalność w formie funduszu inwestycyjnego zamkniętego. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, R. jest instytucją wspólnego inwestowania, o której mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT. Zgodnie z informacjami zawartymi w oświadczeniu złożonym Wnioskodawcy przez R.: a) R. podlega w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Dochód uzyskany z papierów wartościowych w kapitale podwyższonego ryzyka posiadanych przez R. jest zwolniony z luksemburskiego podatku dochodowego, a wszelki dochód uzyskany ze sprzedaży, wniesienia lub likwidacji takich papierów wartościowych jest zwolniony od opodatkowania podatkiem dochodowym w całości. W ocenie Wnioskodawcy, stosowanie określonych zwolnień od luksemburskiego podatku dochodowego jest w pełni dopuszczalne i nie wpływa na sam fakt podlegania przez R. opodatkowaniu w Luksemburgu od całości dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. d) Działalność Upoważnionego Z. jest nadzorowana przez CSSF, a Upoważniony Z., który zarządza R. zobowiązany jest zapewnić, by R. działał zgodnie z przepisami dot. oferowania produktów w ramach A., w tym ustanowił depozytariusza i niezależnego audytora, przygotowywał raport roczny oraz wycenę aktywów R., zaś działania Upoważnionego Z. w tym zakresie podlegają bieżącej ocenie ze strony CSSF. e) R. posiada depozytariusza przechowującego aktywa R. i prowadzącego rejestr tych aktywów oraz monitorującego przepływy środków pieniężnych R.. f) R. jest zarządzany przez podmiot z siedzibą w Luksemburgu, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu.

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f ustawy o CIT są spełnione. Ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, wyłączone są dochody określone w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g ustawy o CIT. Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością mającą siedzibę i zarząd w Polsce. Jest więc osobą prawną mającą osobowość prawną. Wnioskodawca podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Dochód (przychód) z tytułu odsetek wypłaconych R. przez Wnioskodawcę nie stanowi zatem dochodu (przychodu) określonego w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g ustawy o CIT. Zgodnie z art. 17 ust. 11 Ustawy o CIT, zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, dotyczy instytucji wspólnego inwestowania: 1) których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe; 2) w przypadku których prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę. Zgodnie z oświadczeniem złożonym Wnioskodawcy przez R., wyłącznym przedmiotem działalności R. jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe (np. wierzytelność z tytułu pożyczki). Działalność R. wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, RAIF jest instytucją wspólnego inwestowania, o której mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 17 ust. 12 ustawy o CIT, zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma siedzibę. Podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych między polskimi i luksemburskimi organami podatkowymi wynika z art. 27 Konwencji, zatem niniejszy warunek należy uznać za spełniony. Następnie Wnioskodawca powołał się na treść art. 26 ust. 1g ustawy o CIT i podał, że miejsce siedziby R. dla celów podatkowych zostało udokumentowane certyfikatem rezydencji wydanym w Luksemburgu. R. złożył również pisemne oświadczenia, że jest rzeczywistym właścicielem wypłaconych przez Wnioskodawcę należności oraz spełnia warunki, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT. Art. 26 ust. 2e ustawy o CIT nie ma zastosowania, gdyż Spółki i R. nie są podmiotami powiązanymi. W konsekwencji, należy stwierdzić, że R. spełnia wszystkie warunki konieczne do skorzystania z analizowanego zwolnienia. Tym samym, Wnioskodawca jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. nie jest obowiązany do pobrania WHT, gdyż odsetki uzyskiwane przez R. od Spółki stanowią przychody zwolnione od CIT na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.

W zakresie pytania drugiego, Wnioskodawca powołał się na treść art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o CIT, art. 11 ust. 1 i ust. 2 Konwencji i podał , że R. mający siedzibę w Luksemburgu, złożył względem Wnioskodawcy oświadczenie, w którym wskazał, że jest rzeczywistym właścicielem w odniesieniu do odsetek wypłacanych przez Wnioskodawcę. Warunki skorzystania z art. 11. ust. 2 Konwencji są więc spełnione. Zgodnie z art. 11 ust. 6 Konwencji postanowień art. 11 ust. 1 i 2 Konwencji nie stosuje się, jeżeli właściciel odsetek mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie wykonuje w drugim Umawiającym się Państwie, w którym powstają odsetki, działalność zarobkową przy pomocy zakładu położonego w tym Państwie bądź wykonuje wolny zawód w oparciu o położoną w nim stałą placówkę i jeżeli wierzytelność, z której tytułu są płacone odsetki, związana jest rzeczywiście z takim zakładem lub stałą placówką. R. nie wykonuje w Polsce działalności zarobkowej przy pomocy zakładu położonego w Polsce, ani wolnego zawodu w oparciu o położoną w Polsce stałą placówkę, a wierzytelność, z tytułu której płacone są odsetki nie jest związana z takim zakładem lub stałą placówką. Wyłączenie, o którym mowa w art. 11 ust. 6 Konwencji nie znajduje więc zastosowania. Zgodnie z art. 11 ust. 7 Konwencji uważa się, że odsetki powstają w Umawiającym się Państwie, gdy płatnikiem jest m.in. osoba mająca w tym Państwie miejsce zamieszkania lub siedzibę. Jeżeli jednak osoba wypłacająca odsetki, bez względu na to, czy ma ona miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, posiada w Umawiającym się Państwie zakład lub stałą placówkę, w związku z których działalnością powstało zadłużenie, z tytułu którego są wypłacane odsetki, i zapłata tych odsetek jest pokrywana przez ten zakład lub stałą placówkę, to uważa się, że odsetki takie powstają w Państwie, w którym położony jest zakład lub stała placówka. Wnioskodawca nie posiada w Luksemburgu zakładu lub stałej placówki, w związku z działalnością której powstało zadłużenie, z tytułu którego są wypłacane odsetki, a zapłata tych odsetek nie jest pokrywana przez taki zakład lub stałą placówkę. Art. 11 ust. 7 Konwencji nie ma więc zastosowania. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT osoby prawne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych m.in. w art. 21 ust. 1 ustawy o CIT są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 2, 2b, 2d i 2e ustawy o CIT, w dniu dokonania wypłaty WHT od tych wypłat. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Wnioskodawca uzyskał od R. certyfikat rezydencji dokumentujący, że miejscem siedziby R. dla celów podatkowych jest Luksemburg.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, spełnione są wszystkie warunki do skorzystania z obniżonej stawki WHT, o której mowa w art. 11 ust. 2 Konwencji. W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R., może stosować 5% stawkę WHT.

W świetle powyższego Dyrektor KIS wydał interpretację indywidualną z dnia 31 października 2023 r., o której mowa na wstępie, uznając stanowisko Wnioskodawcy w części za nieprawidłowe i w części za prawidłowe.

W uzasadnieniu organ powołał się m.in. na treść art. 3 ust. 2, ust. 3 pkt 5, art. 3 ust. 5, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 1g, art. 21 ust. 2, art. 22b, art. 4a pkt 29, art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 58, art. 17 ust. 11, ust. 12, art. 6 ust. 4, art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT. Następnie wskazano, że wprowadzenie do polskiego porządku prawnego art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT było wynikiem podjęcia przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązania wobec Komisji Europejskiej w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093. W uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej zwolnienie podmiotowe dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 10a) zaznaczono, że "proponowane warunki określające zakres podmiotowy zwolnienia zostały ustalone tak, aby zwolnieniem objęte zostały podmioty równoważne polskim funduszom inwestycyjnym i polskim funduszom emerytalnym". Zdaniem organu, nie ulega zatem wątpliwości, że wolą ustawodawcy było ustanowienie zwolnienia podmiotowego dla zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania ale tylko takich, które działają na podobnych zasadach do polskich funduszy inwestycyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe, dokonując analizy, czy zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania będzie spełniała warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 10 lit. a i d-f ustawy o CIT w kontekście zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego (w kontekście odesłania w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT), należy uwzględnić okoliczność, czy daną instytucję można uznać za równoważną polskiemu funduszowi inwestycyjnemu. W tym miejscu organ powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1639/12 i wywiódł, że przesłanki wypełnienia warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a Ustawy o CIT, należy zatem oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Do tych bowiem zasad odwoływali się autorzy nowelizacji Ustawy o CIT, wprowadzając analizowane zwolnienie. To z kolei narzuca kierunek interpretacji przedmiotowych przepisów. Jak wynika z opisu sprawy, Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarła umowę pożyczki z podmiotem A. z siedzibą w Luksemburgu (R.). R. działa w oparciu o luksemburskie przepisy dot. Zastrzeżonych Alternatywnych Funduszy Inwestycyjnych (Reserved Alternative Investment Fund). Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Luksemburgu, R. musi być zarządzany przez Upoważnionego Zarządcę Alternatywnego Funduszu Inwestycyjnego (Authorized Alternative Investment Fund Manager; dalej: "Upoważniony Z."), w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 174, str. 1 z późn. zm.; dalej: "A."). R. złożył względem Spółki oświadczenie, w którym wskazał, że: - prowadzi działalność w formie funduszu inwestycyjnego zamkniętego, - podlega w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, przy czym dochód uzyskany z papierów wartościowych w kapitale podwyższonego ryzyka posiadanych przez R. jest zwolniony z luksemburskiego podatku dochodowego, a wszelki dochód uzyskany ze sprzedaży, wniesienia lub likwidacji takich papierów wartościowych jest zwolniony od opodatkowania podatkiem dochodowym w całości, - działalność R. wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu, - działalność Upoważnionego Z. jest nadzorowana przez Komisję Nadzoru nad Sektorem Finansowym w Luksemburgu (the Commission de Surveillance du Secteur Financier; dalej: "CSSF"), a Upoważniony Z., który zarządza R. zobowiązany jest zapewnić, by R. działał zgodnie z przepisami dot. oferowania produktów w ramach A., w tym ustanowił depozytariusza i niezależnego audytora, przygotowywał raport roczny oraz wycenę aktywów R., zaś działania Upoważnionego Z. w tym zakresie podlegają bieżącej ocenie ze strony CSSF, - posiada depozytariusza przechowującego aktywa R. i prowadzącego rejestr tych aktywów oraz monitorującego przepływy środków pieniężnych R., - jest zarządzany przez podmiot z siedzibą w Luksemburgu, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu, - wyłącznym przedmiotem działalności R. jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe (np. wierzytelność z tytułu pożyczki).

Organ wskazał, że przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy w zakresie pytania pierwszego jest kwestia ustalenia, czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. jest obowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku CIT. Jak wynika z opisu sprawy R. podlega w państwie, w którym ma siedzibę (Luksemburgu) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. R. posiada depozytariusza przechowującego jego aktywa i prowadzącego rejestr tych aktywów oraz monitorującego przepływy środków pieniężnych R.. R. jest zarządzany przez Upoważniony Z., którego działalność jest nadzorowana przez Komisję Nadzoru nad Sektorem Finansowym w Luksemburgu (CSSF).

Odnosząc się do powyższego zauważono, że spełnienie przez R. warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a oraz lit. e-f ustawy o CIT nie budzi wątpliwości. Odnosząc się natomiast do kwestii spełnienia warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. d ustawy o CIT wskazano, że jak jednoznacznie wynika z opisu sprawy, R. nie podlega bezpośredniemu nadzorowi Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF – luksemburskiego odpowiednika Komisji Nadzoru Finansowego). W niniejszej sprawie R. zarządzany jest przez zewnętrzny podmiot – spółkę prawa luksemburskiego (Z.), podlegający bezpośredniemu nadzorowi CSSF. Z. obowiązany jest zapewnić, by R. działał zgodnie z przepisami dot. oferowania produktów w ramach A., w tym ustanowił depozytariusza i niezależnego audytora, przygotowywał raport roczny oraz wycenę aktywów R., zaś działania Upoważnionego Z. w tym zakresie podlegają bieżącej ocenie ze strony CSSF.

W związku z powyższym, w ocenie organu, w opisanej sprawie nie została spełniona przesłanka, określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. d ustawy o CIT – czyli bezpośredni nadzór właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym nad działalnością R. W konsekwencji, z uwagi na brak łącznego spełnienia warunków, określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f ustawy o CIT, Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. jest obowiązana do pobrania WHT, gdyż odsetki uzyskiwane przez R. od Spółki nie stanowią przychodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania pierwszego uznano za nieprawidłowe.

Z kolei przedmiotem wątpliwości w zakresie pytania drugiego jest kwestia ustalenia czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R., może zastosować obniżoną (5%) stawkę WHT na podstawie Konwencji. Obowiązki płatnika, w przypadku gdy wypłaty należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1, uregulowane są w art. 26 ust. 1 ustawy o CIT.

Mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o CIT, przepisy art. 21 ust. 1 ustawy o CIT stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska zasadne jest odwołanie się do przepisów Konwencji miedzy Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Luksemburgu 14 czerwca 1992 r. (t. j. Dz. U. z 1996 r. Nr 110, poz. 527 ze zm., dalej: "UPO") zmienionej Protokołem sporządzonym w Luksemburgu dnia 7 czerwca 2012r. (dalej: "Protokół zmieniający"), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę i Luksemburg dnia 7 czerwca 2017 r. (dalej: "Konwencja MLI"). Następnie organ wskazał na treść art. 11 UPO.

W świetle powyższego organ podał, że odnosząc powołane powyżej przepisy prawa podatkowego do opisanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, stwierdzić należy, że w sytuacji wypłaty przez Wnioskodawcę odsetek na rzecz R. z siedzibą w Luksemburgu będącego rzeczywistym właścicielem wypłacanych odsetek, Wnioskodawca, przy spełnieniu warunków przewidzianych w art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, będzie uprawniony do pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (tzw. podatku u źródła) według stawki 5% przewidzianej w art. 11 ust. 2 UPO. Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 17 ust 1 pkt 58 w zw. z art. 6 ust 4 pkt 1 i z art. 6 ust 1 pkt 10a lit a i d-f oraz art. 26 ust 1g ustawy o CIT, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu w interpretacji, że wymóg podlegania działalności instytucji wspólnego inwestowania bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym instytucja ma siedzibę, nie jest spełniony w sytuacji, gdy nadzór realizowany jest w formie nadzoru nad podmiotem, który: (i) zarządza instytucją wspólnego inwestowania, (ii) podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym w państwie siedziby instytucji wspólnego inwestowania i (iii) zobowiązany jest zapewnić, aby instytucja wspólnego inwestowania działała w określony, zgodny z przepisami sposób, podczas gdy poprawna wykładnia wskazuje, że taki nadzór powinien być kwalifikowany jako bezpośredni w rozumieniu tego przepisu, co doprowadziło do błędnego wniosku, że instytucja wspólnego inwestowania nie spełnia łącznie warunków, określonych w art. 6 ust 1 pkt 10a lit a i d-f ustawy o CIT, a w konsekwencji błędne niezastosowanie do jej dochodów (przychodów) zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt 58 ustawy o CIT i uznanie, że Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do tej instytucji jest obowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku CIT (dalej: "WHT");

2. art. 17 ust 1 pkt 58 ustawy o CIT w zw. z art. 63 ust 1 i 2 w zw. z art. 65 ust 1 lit b i ust 3 oraz z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE"), poprzez ich błędną wykładnię, polegająca na pominięciu w wykładni art. 17 ust 1 pkt 58 ustawy o CIT ww. przepisów TFUE, a tym samym niewłaściwą ocenę, co do ich zastosowania przez nieuwzględnienie ww. przepisów, co stanowi naruszenie zasad swobody przepływu kapitału i płatności oraz uchybienie zakazowi arbitralnej dyskryminacji i ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w sytuacji, w której nie istniały przesłanki interesu ogólnego uprawniające organ do odmowy przyznania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt 58 ustawy o CIT, w odniesieniu do dochodów (przychodów) instytucji wspólnego inwestowania, podczas gdy prawidłowa ocena, co do zastosowania tych przepisów korespondująca z prawidłową wykładnią, powinna potwierdzać prawo instytucji wspólnego inwestowania do zwolnienia od opodatkowania i respektować swobody określone przez TFUE.

W związku z podniesionymi zarzutami, wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i o przyznanie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej interpretacji. W konsekwencji organ nie znalazł podstaw do uchylenia wydanej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych, mieści się m.in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).

W sprawach tych, stosownie do art. 57a p.p.s.a., skarga może zostać oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd bada zgodność zaskarżonej interpretacji indywidualnej z prawem materialnym i przepisami postępowania, wyłącznie w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. W rezultacie, rozpoznając skargę na interpretację indywidualną, wojewódzki sąd administracyjny nie może przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, uwzględnić naruszeń prawa innych, niż wskazane w tej skardze, nawet jeżeli takie naruszenia dostrzeże (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 styczna 2018 r., sygn. I FSK 1576/16, Lex nr 2463071).

Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).

Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie, polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej, posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, przedstawione przez podatnika we wniosku o interpretację, jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej, w której uznano stanowisko Skarżącej w części za nieprawidłowe i w części za prawidłowe – w oparciu o przedstawione wyżej zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd, doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W konsekwencji, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarła umowę pożyczki z podmiotem A. z siedzibą w Luksemburgu (R.). R. działa w oparciu o luksemburskie przepisy dotyczące Zastrzeżonych Alternatywnych Funduszy Inwestycyjnych (Reserved Alternative Investment Fund). Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Luksemburgu, RAIF musi być zarządzany przez Upoważnionego Zarządcę Alternatywnego Funduszu Inwestycyjnego (Authorized Alternative Investment Fund Manager; dalej: "Upoważniony Z."), w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 174, str. 1 z późn. zm.; dalej: "A.").

Ważnym elementem stanu faktycznego jest okoliczność, że R. złożył względem Spółki oświadczenie, w którym wskazał, że prowadzi działalność w formie funduszu inwestycyjnego zamkniętego; podlega w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, przy czym dochód uzyskany z papierów wartościowych w kapitale podwyższonego ryzyka posiadanych przez R. jest zwolniony z luksemburskiego podatku dochodowego, a wszelki dochód uzyskany ze sprzedaży, wniesienia lub likwidacji takich papierów wartościowych jest zwolniony od opodatkowania podatkiem dochodowym w całości; działalność R. wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu; działalność Upoważnionego Z. jest nadzorowana przez Komisję Nadzoru nad Sektorem Finansowym w Luksemburgu (the Commission de Surveillance du Secteur Financier; dalej: "CSSF"), a Upoważniony Z., który zarządza R. zobowiązany jest zapewnić, by R. działał zgodnie z przepisami dotyczącymi oferowania produktów w ramach A., w tym ustanowił depozytariusza i niezależnego audytora, przygotowywał raport roczny oraz wycenę aktywów R., zaś działania Upoważnionego Z. w tym zakresie podlegają bieżącej ocenie ze strony CSSF; posiada depozytariusza przechowującego aktywa R. i prowadzącego rejestr tych aktywów oraz monitorującego przepływy środków pieniężnych R.; jest zarządzany przez podmiot z siedzibą w Luksemburgu, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu; wyłącznym przedmiotem działalności R. jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe (np. wierzytelność z tytułu pożyczki).

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. jest obowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku CIT.

Wedle Strony, do wypłacanych na rzecz R. odsetek, możliwe jest zastosowanie zwolnienia od CIT dla dochodów (przychodów) instytucji wspólnego inwestowania, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT, którego zastosowanie jest uzależnione od spełnienia warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 58, art. 17 ust. 11 i 12 i art. 26 ust. 1g ustawy o CIT.

Z kolei w ocenie organu interpretacyjnego, w przedmiotowej sprawie nie można zaaprobować stanowiska strony skarżącej w powyższym kształcie, stąd też w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, organ uznał je za nieprawidłowe w części. W wydanej interpretacji organ wskazał, że spełnienie przez R. warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit a oraz lit e-f ustawy o CIT nie budzi wątpliwości, a jednocześnie, że nie jest spełniony warunek, o którym mowa w art. 6 ust 1 pkt 10a lit d ustawy o CIT (warunek podlegania działalności instytucji wspólnego inwestowania bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę), gdyż R. nie podlega bezpośredniemu nadzorowi CSSF (luksemburski odpowiednik KNF). W konsekwencji organ stwierdził, że Spółka, jako płatnik, w momencie dokonywania wypłat odsetek do R. jest obowiązana do pobrania WHT, gdyż odsetki uzyskiwane przez R. od Spółki nie stanowią przychodu zwolnionego na podstawie art 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.

W ocenie Sądu, zgodnie z podnoszonymi przez Stronę zarzutami organ dokonał błędnej wykładni przepisu ustanawiającego ww. warunek, gdyż Dyrektor KIS uznał, że wymóg podlegania działalności instytucji wspólnego inwestowania bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym instytucja ma siedzibę, nie jest spełniony w sytuacji, gdy nadzór realizowany jest w formie nadzoru nad Upoważnionym Z., tj. podmiotem, który: zarządza R.; podlega bezpośredniemu nadzorowi CSSF w państwie siedziby R. i zobowiązany jest zapewnić, aby R. działał w określony, zgodny z przepisami sposób, podczas gdy – w ocenie Spółki – poprawna wykładnia wskazuje, że taki nadzór powinien być kwalifikowany, jako bezpośredni w rozumieniu tego przepisu.

Rozstrzygnięcie powstałego sporu, wymaga przede wszystkim wskazania na wykładnię oraz zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT, a więc przepisu ustanawiającego, pod wskazanymi w nim warunkami, zwolnienie od podatku dochodowego od osób prawnych instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Zasadność uwzględnienia owego kontekstu prawa unijnego przy interpretacji spornych uregulowań prawa krajowego oraz ich szczególny związek z tym prawem wynika również z genezy tych uregulowań.

Dlatego też dokonując oceny stanowiska prezentowanego w niniejszej sprawie przypomnieć należy, że nowelizacja ustawy o CIT (ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; Dz. U. Nr 226, poz. 1478 ), na mocy której wprowadzono do tej ustawy art. 6 ust. 1 pkt 10a została dokonana w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów podatkowych z normami prawa europejskiego i stanowiła następstwo wszczętego przez Komisję Europejską w trybie art. 226 TWE postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. We wniosku z dnia 14 maja 2009 r. IP/09/780 Komisja Europejska zwróciła się do Polski o zakończenie dyskryminacyjnego opodatkowania zagranicznych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych i instytucji finansowych. W piśmie tym wskazano, że przepisy krajowe, na mocy których zwolnieniem podatkowym objęto jedynie polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne, "stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, zagwarantowanego na mocy art. 56 Traktatu WE oraz swobody przedsiębiorczości, o której mowa w art. 43 Traktatu WE".

W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że obowiązujący stan prawny prowadził "do nierównego traktowania funduszy inwestujących na rynku polskim, a tym samym do naruszenia traktatowej swobody przepływu kapitału, do której respektowania zobowiązały się państwa członkowskie UE i EOG (zasada ustanowiona art. 63 TFUE (dawny art. 56 TWE) i art. 40 Porozumienia EOG) i na którą wskazała Komisja Europejska w naruszeniu nr 2006/4093. W celu usunięcia wskazanego przez Komisję Europejską naruszenia i zrównania w prawach podatkowych polskich i zagranicznych funduszy, nie pozbawiając polskich podatników praw nabytych, stosownego rozszerzenia o fundusze inwestycyjne i emerytalne, podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych krajach UE lub EOG, wymagany jest katalog zwolnień podmiotowych zawarty w art. 6 ustawy CIT. Należy zaznaczyć, że specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy różni się w znacznej mierze od form funduszy funkcjonujących w innych państwach członkowskich UE i EOG. Dążąc zatem do zapewnienia równego traktowania należało uwzględnić sytuację, w której podmiot na gruncie państwa siedziby jest uznawany za fundusz inwestycyjny, natomiast zgodnie z przepisami prawa polskiego podmiot ten takim funduszem nie jest. [...] W związku z tym wprowadzając zwolnienie dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych i emerytalnych określono warunki materialne i formalne, które pozwalają na objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie takich podmiotów, które działają na analogicznych zasadach jak krajowe fundusze inwestycyjne i emerytalne" (por wyrok NSA z dnia 18 listopada 2020r., sygn. akt II FSK 1866/18).

Jednocześnie podkreślić należy, że pierwotne brzmienie art. 10 a lit d wprowadzone ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. było inne gdyż przepis ten wymagał aby działalność funduszy podlegała nadzorowi władz państwa, w którym maja siedzibę.

Wymaga odnotowania, że ww. ustawą zmieniającą wprowadzono 5 warunków wyznaczających zakres podmiotowy zwolnienia. Ostatni warunek, określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. d ustawy o CIT został dodany ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234, poz. 1389).

Zmiana w art. 6 w ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT miała na celu zapewnienie równego traktowania polskich i europejskich funduszy inwestycyjnych z uwagi na to, że projektowana ustawa zakładała, że utworzenie funduszu inwestycyjnego zamkniętego emitującego wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które zgodnie ze statutem funduszu nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, nie będzie wymagało zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, a w obowiązującym wówczas brzmieniu ww. przepisu ze zwolnienia podatkowego mogły korzystać wyłącznie fundusze zagraniczne, które prowadziły swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym miały siedzibę (Sejm VI kadencji, druk nr 4529, s. 27-30).

W odniesieniu do propozycji dodania w art. 6 w ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT dodatkowego warunku zwolnienia w uzasadnieniu projektu tej ustawy wyjaśniono, że: "zagraniczne fundusze inwestycyjne, aby móc skorzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym, (...) muszą być, podobnie jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych, zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę".

Jednocześnie podać należy, że zgodnie z nomenklaturą przyjętą w ustawie o funduszach inwestycyjnych, w nowelizowanym przepisie zastąpiono pojęcie "właściwe władze państwa" - pojęciem "właściwy organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa". Przedmiotowa zmiana ma na celu doprecyzowanie używanego dotychczas pojęcia, w szczególności usunięcie możliwych wątpliwości interpretacyjnych związanych z określeniem nadzoru właściwych władz państwa, za które mógłby być uznawany, np. nadzór sądów rejestrowych nad prawidłowością działania spółki.

Zmiana ta miała na celu dopełnienie zobowiązania wobec Komisji Europejskiej i zrównanie w zakresie korzystania z wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym sytuacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych z funduszami inwestycyjnymi tworzonymi w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Ratio legis wprowadzonych rozwiązań było zatem zapewnienie równego traktowania polskich i europejskich funduszy inwestycyjnych w zakresie zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych.

Zagadnienie interpretacji tych przepisów w odniesieniu do podmiotowości prawnopodatkowej instytucji wspólnego inwestowania oraz objęcia tych podmiotów zwolnieniem od podatku dochodowego od osób prawnych było już przedmiotem wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1279/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w pełni uprawnione jest uznanie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. za przepis o charakterze szczególnym, komplementarnym i uzupełniającym art. 1 i art. 1a tej ustawy w zakresie wskazującym potencjalnie możliwe formy organizacyjne podatników podatku dochodowego. Wypowiedź ta została jednak sformułowana w sprawie, która dotyczyła kwestii procesowej, a więc legitymacji spółki zarządzającej funduszem inwestycyjnym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

Z uzasadnień projektów obu nowelizacji wynika też, że proponowane i następnie przyjęte rozwiązania są zgodne z prawem wspólnotowym (unijnym).

W związku z powyższym można stwierdzić, że przesłanki podmiotowego zwolnienia, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT, należy oceniać, poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Można też domniemywać, że wymogi określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT są zgodne z prawem unijnym, czyli jak należy zakładać zważywszy na motywy ustawodawcy z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu UE dotyczącymi swobody przepływu kapitału (art. 63) oraz swobody przedsiębiorczości (art. 49).

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2620/15, wydanym w sprawie dotyczącej funduszu inwestycyjnego z siedzibą w Luksemburgu Sąd ten stwierdził m.in., że kierując się prowspólnotową wykładnią prawa krajowego i zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, należało uznać, że w przypadku funduszy inwestycyjnych z państw trzecich, przy ocenie kryteriów ich porównywalności do polskich funduszy inwestycyjnych, trzeba uwzględnić specyfikę systemów prawnych państw ich siedziby, w tym w szczególności różnice w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych. Błędna jest więc podana interpretacja warunków uprawniających do zwolnienia, nakładanych na zagraniczne fundusze inwestycyjne, w szczególności warunek posiadania spółki zarządzającej, poprzez stawianie wymogu posiadania przez zagraniczne fundusze inwestycyjne cech identycznych, zamiast porównywalnych do cech polskich funduszy inwestycyjnych.

Natomiast w wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1279/13, który odnosił się do kwestii podmiotowości prawnopodatkowej instytucji wspólnego inwestowania oraz objęcia tych podmiotów zwolnieniem od podatku dochodowego od osób prawnych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że: "ustawodawca w omawianym przepisie nawiązuje bezpośrednio i wyłącznie do podmiotów posiadających siedzibę poza granicami Polski, zatem wyprowadzić należy wniosek, że określone w polskiej ustawie podatkowej kryteria kwalifikacji podmiotu jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych nie mogą być ostateczne i rozstrzygające. Istotny jest status podatkowy instytucji wspólnego inwestowania w kraju jej siedziby". Ponadto w wyroku z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1455/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kryterium zastosowania zwolnienia jest podobieństwo funduszy zagranicznych do funduszy polskich, którym takie zwolnienie przysługuje. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył przy tym, że błędne jest założenie, że "instytucje wspólnego finansowania, o których mowa w analizowanym przepisie, działające na zasadach podobnych do polskich funduszy inwestycyjnych, będą miały takie same jak polskie fundusze podstawy prawne powstawania i działania, ustrój, status organizacyjno-prawny" (por. także wyroki NSA z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 117/15 oraz z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2154/13).

Podsumowując wskazać należy, że we wszystkich tych wyrokach podkreślano, że istotny jest przede wszystkim cel tego przepisu, tj. zapewnienie realizacji podstawowych europejskich zasad traktatowych, tj. zasady niedyskryminacji (art. 18 TFUE), zasady swobody przepływu kapitału (art. 63 ust. 1 TFUE), a także zasady swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE).

W świetle powyższych rozważań, należy zaaprobować zarzuty strony skarżącej w zakresie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f oraz art 26 ust. 1g ustawy o CIT, bowiem organ oparł się wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu, bez uwzględnienia celu jego wprowadzenia i otoczenia prawnego (głównie ustawy o nadzorze) tj. wykładni systemowej i celowościowej, które to w przypadku norm, mających zastosowanie do podmiotów z innych państw członkowskich UE, powinny mieć równie istotne znaczenie.

Ponadto organ pominął istotne cechy R. i jego funkcji ekonomicznych oraz fakt, że w istocie działalność R. jest nadzorowana przez właściwe organy nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym R. ma siedzibę, choć nadzór ten realizowany jest poprzez upoważnionego Z., a także nie rozważył, że w różnych porządkach prawnych, obowiązujących w państwach UE i EOG mogą występować odrębności, m.in. w zakresie nadzoru, które wynikają z różnych rozwiązań prawnych, przyjętych w kraju siedziby danej instytucji, lecz realizują ten sam cel.

Rację ma Spółka twierdząc, że organ nie wziął pod uwagę, że jednostkowym odrębnościom nie powinno się nadawać decydującego znaczenia i nie powinny one stać na przeszkodzie przyznawaniu określonych zwolnień podatkowych.

W tym kontekście, organ błędnie zastosował zasady wykładni przepisów prawa podatkowego, skupiając się na warstwie literalnej przepisu, a pomijając cel regulacji, wyrażony w uzasadnieniu do nowelizacji wprowadzającej ten przepis oraz brzmienie przywołanych przez siebie przepisów Ustawy o Nadzorze, a finalnie dokonał wykładni sprzecznie z wytyczonymi przez siebie zasadami.

Zauważyć również trzeba, że wprawdzie organ wskazał, iż przesłanki wypełnienia warunków określonych w art. 6 ust 1 pkt 10a ustawy o CIT, należy oceniać przez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z UE i EOG oraz zaznaczył, że zasady te narzucają kierunek interpretacji przedmiotowych przepisów – jednak w zaskarżonej interpretacji, analiza i interpretacja organu w żadnym stopniu nie uwzględniła ww. zasad, nakładając na podmioty zlokalizowane w UE i EOG wymogi dalej idące.

Zgodzić należy się ze Spółką, że R. spełnia istotne cechy instytucji wspólnego inwestowania, o których mowa w art. 17 ust 1 pkt 58 ustawy o CIT. W tym zakresie organ nie zwrócił jednak uwagi, że cechy i funkcje ekonomiczne R., odpowiadają warunkom, jakie stawia się zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania, o której mowa w ww. przepisie, aby mogły skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Nie należy ignorować faktu, że między poszczególnymi instytucjami w różnych krajach zawsze będą istnieć różnice dotyczące ram prawno-organizacyjnych szczegółowych rozwiązań, co samo w sobie nie stanowi o braku podobieństwa. W analizowanej sprawie skupianie się na wymogu bezpośredniości nadzoru jest nieprawidłowe, z uwagi na brak tożsamego warunku wobec polskich funduszy inwestycyjnych.

Zasadnie strona skarżąca podniosła, że w odniesieniu do warunku z art. 6 ust 1 pkt 10a lit d ustawy o CIT, nie wskazano szczegółowo ani zakresu nadzoru nad działalnością instytucji, ani dokładnego sposobu jego wykonywania. Istotą warunku dotyczącego nadzoru jest to, aby działalność instytucji podlegała stałemu bieżącemu nadzorowi wyspecjalizowanego organu państwowego, który nadzoruje funkcjonowanie rynków finansowych danego kraju. CSSF, który nadzoruje działalność funduszy luksemburskich, pełni funkcję analogiczną, jaką w Polsce pełni KNF. CSSF posiada instrumenty mające na celu zapewnienie zgodności działalności funduszy z przepisami prawa, przy czym w praktyce nadzór ten może przybierać formę nadzoru nad spółką inwestycyjną (zarządczą). Taka forma nadzoru nie zmienia faktu, iż należy uznać, że działalność instytucji jest nadzorowana przez organ nadzoru rynków finansowych.

Zaaprobować należy stanowisko strony skarżącej, że w badanej sprawie nie sposób stwierdzić, że działalność R. nie podlega nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym ma siedzibę (Luksemburg). Sam fakt, że formalnie nadzór przybiera formę nadzoru nad Upoważnionym Z.- podmiotem ściśle powiązanym z R. - nie powinien determinować możliwości zastosowania omawianego zwolnienia, w przypadku gdy spełnienie wszystkich pozostałych warunków nie budzi wątpliwości. Dodać należy, że odrębnościom w zakresie podstawy prawnej działania instytucji wspólnego inwestowania, sposobu ich zarządzania, zezwoleń czy nadzoru, wynikającym z różnych rozwiązań prawnych, przyjętych w kraju siedziby instytucji, nie powinno nadawać się decydującego znaczenia i nie mogą one stać na przeszkodzie przyznawaniu określonych zwolnień podatkowych.

Podkreślić należy, że w kontekście powyższych uwag, istotne znaczenie nabierają podstawowe zasady prawa unijnego, tj. zasada niedyskryminacji (art. 18 TFUE) oraz zasada swobody przepływu kapitału i płatności (art. 63 ust. 1 i 2 TFUE). Forma sprawowania nadzoru nad działalnością (przy jednoczesnym stwierdzeniu, że nadzór nad działalnością instytucji jest w istocie sprawowany) nie może determinować ostatecznej oceny, czy danemu podmiotowi przysługuje zwolnienie podatkowe, czy też nie.

Zgodnie bowiem z historycznym kontekstem wprowadzenia do ustawy art. 17 ust. 1 pkt 56 Ustawy o CIT, celem nowelizacji było objęcie zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania z państw członkowskich UE lub EOG, których charakterystyka odpowiada cechom polskich funduszy inwestycyjnych, analogicznym zwolnieniem przedmiotowym, jakie dostępne jest dla polskich funduszy inwestycyjnych, tj. zagwarantowanie, aby każda instytucja wspólnego inwestowania, z każdego kraju UE, która co do celów i podstawowych zasad funkcjonowania, odpowiada polskiemu funduszowi inwestycyjnemu, mogła korzystać ze zwolnienia podatkowego. Wielość systemów prawnych w ramach wspólnego rynku UE, skutkująca pewnymi niewielkimi różnicami, nie może niweczyć podstawowego celu, jaki miał realizować art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, tj. celu zapewnienia efektywnego zwolnienia z opodatkowania instytucji wspólnego inwestowania.

W konsekwencji powyższego, rację ma Spółka, że w sprawie doszło do dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Na ww. argumentację wskazywał już WSA w swoim wyroku z dnia 21 lutego WSA w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 1157/22) orzekając, iż ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT mogą skorzystać podmioty będące instytucjami wspólnego inwestowania w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt. 10a ustawy o CIT, nawet jeśli nie podlegają "bezpośredniemu" nadzorowi właściwych organów. Jak wskazywano w jego uzasadnieniu wymogu "bezpośredniego nadzoru właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym" z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. d ustawy o CIT nie należy interpretować ściśle, wyłącznie przez pryzmat wykładni gramatycznej, ale uwzględniając wykładnię prounijną (i realizację zasad traktatowych, takich jak zakaz dyskryminacji i swoboda przepływu kapitału), a także cel wprowadzenia danej regulacji, jakim w tym przypadku nie było stworzenie "bezpośredniości" nadzoru, który byłby dalej idącym warunkiem zwolnienia podatkowego, niż obowiązujący dla polskich funduszy inwestycyjnych. Sąd w pełni podziela ww. argumentację i przywołane na wstępie rozważania zaczerpnięte w tego właśnie judykatu i uznaje je za swoje.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ interpretacyjny, obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną, zawartą w niniejszym wyroku, ze szczególnym uwzględnieniem (oprócz wykładni literalnej omawianych przepisów), także wykładni systemowej i celowościowej z poszanowaniem zasady prounijnej wykładni prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł, jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II - zgodnie z treścią art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 w zw. z art. 209 p.p.s.a., w ten sposób, że zasądzono na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł, na którą składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, ustalony jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935) oraz kwota 17 zł stanowiąca równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu.