Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 117/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Zagospodarowanie przestrzenne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11, art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 71 ust. 1 i 2, art. 72, art. 86
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
article: art. 124 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 7, art. 7b, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skarg C. S., H. P. i J. P. na decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu S. , po rozpoznaniu wniosku E. Sp. z o.o., decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 roku nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej Prawo budowlane) w zw. z art. 26 i art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlanego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę napowietrznej linii WN 110 kV W. na odcinku od G. do s. .

Linia ta przebiega przez szereg działek, których właściciele wnieśli odwołania od decyzji Starosty. Wojewoda po ich rozpatrzeniu, decyzją z dnia 14 lipca 2021 roku, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie to zostało następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 24 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po 751/21, uchylił decyzję organu odwoławczego.

Wojewoda, po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia 6 grudnia 2023 roku nr [...] ([...]), ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu S. z dnia 30 kwietnia 2021 roku nr [...], a w wykonaniu wyroku Sądu wyjaśnił ponadto, że:

- w wyniku dokonanych ustaleń potwierdzono, iż Pani M. K. nie wniosła odwołania od decyzji organu pierwszej instancji;

- Starosta Powiatu S. niewłaściwie oparł się na decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 21 czerwca 2016 (nr [...], znak: [...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w odniesieniu do nieruchomości H. P. i J. P., gdyż nieruchomość ta, w toku postępowania administracyjnego, objęta została postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta i Gminy W. nr [...] z dnia 25 czerwca 2020 roku). W ocenie Wojewody działanie to nie miało jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ postanowienia planu nie odbiegają od treści decyzji lokalizacyjnej i uwzględniają przebieg linii elektroenergetycznej wraz z pasem ochrony funkcyjnej, uwzględniając przy tym wprost w treści § 12 możliwość jej przebudowy;

- przedłożony projekt przebudowy linii elektroenergetycznej jest zgodny ze sprostowaną decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: "RDOŚ") z dnia 25 stycznia 2013 roku (znak: [...]) ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla tej inwestycji (dalej: "decyzja środowiskowa"). W szczególności nie narusza treści tej decyzji fakt, że inwestor nie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o szerokości całej strefy wskazanej w decyzji środowiskowej – tj. 19,2 m (po 9,6 m od osi linii w obie strony). W ocenie Wojewody wskazany warunek decyzji środowiskowej należy interpretować, w taki sposób, że dla inwestycji ma zostać utworzony pas technologiczny, o dowolnej szerokości (odpowiadający potrzebom inwestora związanym z eksploatacją linii), mieszczący się jednak w wyżej wspomnianej strefie 19,2 m. Organ odwoławczy wskazał też, że z żadnych przepisów nie wynika obowiązek, by na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany był do legitymowania się tytułem prawnym do terenów pozostających w obszarze oddziaływania danej inwestycji, na których nie będą prowadzone roboty budowlane. Wojewoda ustalił ponadto, że zarówno w planach miejscowych, jak i w innych decyzjach ograniczono sposób korzystania z nieruchomości przez które przebiega linia elektroenergetyczna, ustalając pas technologiczny o szerokości 9m z obu jego stron, co również jest zgodne z zapisami decyzji środowiskowej.

Z prawa skargi do sądu administracyjnego od powyższej decyzji Wojewody skorzystali:

- C. S., współwłaściciel działki nr [...] obręb N. w Gminie W. oraz

- H. P.-Z. i J. P., współwłaścicielki działki nr [...] obręb W. w Gminie W..

Postanowieniem z dnia 18 marca 2024 roku, Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył sprawę ze skargi H. P. i J. P., prowadzoną pod sygnaturą IV SA/Po 118/24 ze sprawą ze skargi C. S. prowadzoną pod sygnaturą IV SA/Po 117/24 i pod tą sygnaturą rozpoznał obie łącznie.

C. S. zażądał uchylenia decyzji Wojewody jako bezzasadnej. W skardze wyraził ogólne niezadowolenie z zaskarżonej decyzji wskazując, że organ drugiej instancji bezzasadnie dokonywał analizy przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy stwierdza, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Swoją skargę opiera na zarzucie pomięcia przez Wojewodę treści decyzji środowiskowej, w szczególności w zakresie obowiązku posiadania przez inwestora tytułu prawnego do pasa technologicznego znajdującego się w strefie 19,2m, wydłuż przedmiotowego przedsięwzięcia. W jego ocenie organ drugiej instancji traktuje w sposób dowolny wskazane tam zapisy odnoszące się do pasa technologicznego, co nie odpowiada prawu. Ponadto wskazał, że inwestor złożył oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, ale skarżący nie podpisywał żadnych dokumentów tego dotyczących.

H. P. i J. P., reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zażądały uchylenia decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu S. , a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżących oba rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem:

- art. 72 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że wniosek o pozwolenia na budowę spełnia wymogi określone w tych przepisach, w sytuacji gdy dołączona do wniosku decyzja środowiskowa utraciła aktualność, ponieważ wniosek o wydanie pozwolenia na budowę nie został złożony przed upływem 6 lat od daty wydania decyzji środowiskowej;

- art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez brak sprawdzenia, czy decyzja RDOŚ jest aktualna i może stanowić podstawę wydania pozwolenia na budowę;

- art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez uznanie, że decyzja środowiskowa, w zakresie w jakim stawia wymóg dysponowania przez inwestora tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości w pasie o szerokości 19,2m nie wiąże organu przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę;

- art. 7, w związku z art. 7b, w związku z art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zbadanie stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, polegające na braku szczegółowej analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki skarżących oraz nieuwzględnienie, że decyzje z których inwestor wywodzi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością skarżących mogą zostać wygaszone;

- art. 7, w związku z art. 77, w związku z art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dowolną ocenę zebranego materiału, w wyniku czego organ uznał, że inwestor nie musi dysponować prawem do nieruchomości na cele budowlane w pasie o szerokości 19,2 m, co sprzeczne jest z decyzją środowiskową.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 roku strony podtrzymały zgłoszone żądania oraz argumentację powołaną w celu ich uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skargi okazały się nieuzasadnione.

Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie, które znajdzie zastosowanie w kontrolowanej sprawie (art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2020 r. poz. 471) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Analogiczne uregulowanie zawiera także obowiązujący w dacie orzekania przez organ II instancji i obecnie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.

Stosownie do art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Natomiast art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm., dalej u.u.i.ś.) stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

W art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. ustawodawca wskazuje, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Z kolei art. 72 tej ustawy uszczegóławia powyższe. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie Prawa budowlanego. Stosownie do ust. 3 decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a.

Dalej wskazać należy na treść art. 86 pkt 2 u.u.i.ś. stanowiącego, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1, a więc między innymi organy wydające decyzje w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

Wreszcie zauważyć należy, iż przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, jako jeden z załączników, które winny być przedłożone przy wniosku o pozwolenie na budowę, wymienia oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z przepisem tym koresponduje odpowiednia regulacja zawarta w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Argumentacja na poparcie zarzutu o naruszeniu art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) w związku z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co miałoby polegać na braku wyjaśnienia stanu faktycznego odnośnie wymogu dysponowania nieruchomością na cele budowlane, została zbudowana w oderwaniu od treści dowodów zalegających w aktach administracyjnych oraz w oderwaniu od treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wykonał wskazania sądu administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po 751/21.

Wątpliwości wynikające z relacji obowiązku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określonego przepisami Prawa budowlanego oraz ewentualnego obowiązku wykazania przez inwestora tytułu prawnego do obszaru wynikającego z wymagań ustalonych w decyzji środowiskowej zostały rozpoznane i rozstrzygnięte w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego.

Do akt sprawy zostało włączone postanowienie Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30.05.2023r. (znak: [...]), którym uchylone zostało w całości postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 29.04.2022r. (znak: [...]) wyjaśniające wątpliwości co do treści własnej decyzji z dnia 23.01.2013r. (znak: [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie po trasie linii zdemontowanej nowej linii napowietrznej 110 kV W. . Sprawa został przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewoda uwzględnił treść rozstrzygnięcia Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska i wskazał, że zapis decyzji środowiskowej mówi o "strefie" wzdłuż spornego przedsięwzięcia o szerokość łącznej 19,2m, czyli po 9.6m od osi linii w każdą stronę. W tej strefie należy utworzyć pas technologiczny, do którego inwestor powinien uzyskać tytułu prawny. Wojewoda podkreślił, że ze spornego zapisu nie wynika, aby "strefa" o określonej w decyzji szerokości miałaby być tożsama z pasem technologicznym.

Ostatecznie organ odwoławczy uznał i wyjaśnił, że w świetle treści decyzji środowiskowej dla inwestycji należy utworzyć pas technologiczny o nieokreślonej w tej decyzji szerokości, do którego inwestor powinien uzyskać tytuł prawny, a pas ten ma znaleźć się w strefie 19,2m wzdłuż przedmiotowego przedsięwzięcia. Szerokość pasa technologicznego zależeć będzie od realnych potrzeb inwestora związanych z budową oraz dalszą eksploatacją i konserwacją linii elektroenergetycznej, i może być mniejsza niż wskazana w decyzji strefa.

Uzupełniająco dodać należy, że po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 19.09.2023r. (znak: [...]), Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści własnej decyzji z dnia 23.01.2013r. (znak: [...]) o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie po trasie linii zdemontowanej nowej linii napowietrznej 110 kV W. ([...]

Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że decyzja środowiskowa nie nakładała na inwestora obowiązku wykazania tytułu prawnego do pas gruntu wzdłuż spornego przedsięwzięcia o łącznej szerokość 19,2m, czyli po 9.6m od osi linii w każdą stronę.

Kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane z poszanowaniem dla art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W swietle art. 4 ust. 2 pkt 1-2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) ustawodawca nakazuje przyjmować, iż "decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu" to:

- "decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego" w przypadku określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy dla inwestycji celu publicznego

oraz

- "decyzja o warunkach zabudowy" w przypadku określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy dla innych inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2019 roku o sygn. akt [...], oddalił skargę C. S. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 29 maja 2018 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 24 czerwca 2016 roku w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV W. , na terenie działki o nr ewid.[...], obręb N. , gmina W..

Wojewoda wyjaśnił natomiast, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 21 czerwca 2016 roku (nr [...]) o ustaleniu lokalizacji spornej inwestycji celu publicznego na działce o nr ewid.[...], obręb W., gmina W., przestała obowiązywać w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta i Gminy W. nr [...] z dnia 25 czerwca 2020 roku opublikowana w Dz. Urz. Woj. W.. z dnia 8 lipca 2020 roku pod pozycją [...]).

Wniosek o pozwolenie na budowę spornej inwestycji wpłynął do Starostwa Powiatowego w S. w dniu 13 lipca 2020 rok, czyli po dwóch latach od uzyskania ostateczności przez decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce nr [...] oraz po czterech latach od wydania decyzjęi o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce nr [...].

Wskazane powyżej decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego są ważne bezterminowo. Uchwała Rady Miasta i Gminy W. nr [...] z dnia 25 czerwca 2020 roku weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa (p 19 uchwały), tj. z dniem 23 lipca 2020 roku.

Wojewoda zbadał i ustalił, że projektowana inwestycja jest zgodna z decyzjami o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz powołanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod względem rodzaju, zakresu i lokalizacji inwestycji, a także parametrów odnoszących się maksymalnych mocy oraz wysokości słupów. Organ zaznaczył, że przebudowywana linia elektroenergetyczna zlokalizowana zostanie w śladzie linii istniejącej (zarówno przebieg linii jak i lokalizacja poszczególnych słupów).

Strony skarżące nie podnosiły w powyższym zakresie żadnych konkretnych zarzutów, a Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do kwestionowania oceny organu.

Oczywiście nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 7b oraz art. 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak szczegółowej analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do działki nr [...].

W tym zakresie za Wojewodą (uzasadnienie str. 12 decyzji) powtórzyć należy, że działki nr [...] oraz nr [...] (przed podziałem nr [...]) przeznaczone są pod budownictwo mieszkaniowe. Plan miejscowy wskazuje przebieg istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięci 110 kV i wyznacza na tym obszarze pas ochrony funkcyjnej (szraf w kolorze niebieskim na rysunku planu) o szerokości 22m, czyli po 11m od osi linii w obu kierunkach.

Plan zachowuje ograniczenia wynikające z przebiegu napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, do czasu likwidacji oraz przebudowy, w tym skablowania (§ 12 pkt 1 uchwały).

W świetle treści § 12 pkt 2 uchwały w pasie ochrony funkcyjnej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV obowiązuje:

a) zakaz lokalizacji obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi, z wyjątkiem obiektów budowlanych związanych z elektroenergetyką,

b) dopuszczenie lokalizacji obiektów budowlanych nieprzeznaczonych na pobyt ludzi, zgodnie z przepisami odrębnymi,

c) zakaz tworzenia hałd, nasypów oraz nasadzeń zieleni wysokiej,

d) dopuszczenie budowy nowych sieci i urządzeń elektroenergetycznych po trasie istniejących linii elektroenergetycznych,

e) dopuszczenie odbudowy, rozbudowy, przebudowy, modernizacji, remontu, skablowania i konserwacji istniejących sieci i urządzeń elektroenergetycznych,

f) nakaz zapewnienia dostępu do linii elektroenergetycznych w celu dokonania prac eksploatacyjnych.

W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska Wojewody, że na działkach nr [...] oraz nr [...] (przed podziałem nr [...]) dopuszcza się przeprowadzenie przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV.

Zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Natomiast przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego).

O wadliwości zaskarżonej decyzji nie może przesądzać argumentacja, że skarżący C. S. nie podpisywał żadnych dokumentów dotyczących prawa dysponowania jego nieruchomością na cele budowlane.

Wyjaśnić należy, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, co wynika z treści art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.).

Zgodnie natomiast z przepisem art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Brak jest podstaw do formułowania stanowiska, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Zgodnie z treścią wskazanego przepisu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestor bezspornie takie oświadczenie złożył, co potwierdza także C. S. w swojej skardze.

Pomiędzy stronami także bezsporne pozostaje, że inwestor uzyskał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zarówno w odniesieniu działki nr [...] obręb N. w Gminie W., jak i w odniesieniu działki nr [...] obręb W. w Gminie W.. Bezsporne jest także i to, że inwestor uzyskał zezwolenia na niezwłoczne zajęcie tych nieruchomości, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Przyjmuje się, że warunkiem wydania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jest złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zaś udokumentowanie posiadanego przez inwestora prawa do nieruchomości na cele budowlane (wyrok NSA z 4.07.2022 r., II OSK 2111/20, LEX nr 3404393)

Złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do zasady zwalnia organy administracji z konieczności badania prawdziwości tego oświadczenia. Takie oświadczenie jest jednak tylko skuteczne, gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika wniosek przeciwny albo nie zachodzą wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (wyrok NSA z 24.11.2022 r., II OSK 1950/21, LEX nr 3436503).

Niezależnie od powyższego ustosunkowując się do zarzutów odwołania Wojewoda trafnie wyjaśnił, że kwestia legalność decyzji w przedmiocie zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości obejmującej działkę nr [...] nie może zostać rozpoznana w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, gdyż te zagadnienia nie mieszczą się w zakresie kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019 roku o sygn. akt IV SA/Po 385/19 uchylił decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2019 roku w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomym jest jednak z urzędu, że Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 19 marca 2024 roku o sygn. akt I OSK 1706, uchylił powyższy wyrok i oddalił skargi.

Wadliwości zaskarżonej decyzji nie dowodzi argumentacja, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 listopada 2023 roku o sygn. akt I OSK 1640/20 oddalił skargę kasacyjną Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 maja 2022 roku o sygn. akt I SA/Po 844/21 uchylającego decyzję Wojewody, którą ten organ uchylił rozstrzygnięcie Starosty S. z dnia 12 lipca 2021 roku o stwierdzeniu wygaśnięcia własnych decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania oraz zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości obejmującej działkę nr [...] obręb W. w Gminie W..

Sąd podziela stanowisko skarżonego organu, że decyzje przesadzające o prawie inwestora do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane nadal pozostają w obrocie prawnym.

Oświadczenie inwestora o tytule prawnym do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane nie zostało skutecznie podważone.

Argumentacja skargi, że "decyzje z których inwestor wywodzi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością skarżących na cele budowlane mogą zostać wygaszone" nie dowodzi braku zgodności z rzeczywistością oświadczenia złożonego przez inwestora.

Zarzut naruszenia art. art. 7, art. 77 oraz 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku przepisami art. 72 ust. 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko została zbudowana na błędnych założeniach co do treści prawa materialnego.

Autorka skargi trafnie zauważa, że decyzja o pozwoleniu na budowę powinna być poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg ten nie jest wymogiem o charakterze formalnym. Uprzednie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter materialny i jest prawną przesłanką ubiegania się o pozwolenie na budowę.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zostać dołączona do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, a więc także do decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 72 ust. 2 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie).

Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 72 ust. 4 i 4b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.

Prawdą jest, iż w okolicznościach kontrolowanej sprawy inwestor nie uzyskał stanowiska o aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia, które określone zostały w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 23.01.2013r. (znak: [...]).

Nie oznacza to jednak, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem 6-letniego okresu ważności/aktualności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dostrzegać należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która wydawana jest na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Natomiast zgodnie z art. 72 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 wskazanej ustawy. Reguła jednej decyzji dotyczy więc sytuacji, gdy po uzyskaniu decyzji środowiskowej, a przed wystąpieniem o pozwolenia na budowę, inwestor uzyskał już decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Intencją ustawodawcy przy wprowadzaniu obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było doprowadzenie do jednorazowego przeprowadzenia oceny oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia. Dlatego też w art. 72 ust. 5 ustawy wprowadzono generalną regułę, zgodnie z którą w trakcie obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocena wpływu na środowisko dokonywana jest tylko raz. Do zachowania terminu "obowiązywania" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezbędne jest skuteczne złożenie wniosku o wydanie decyzji wskazanej w art. 72 ust. 1 ustawy (K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. IV, LEX/el. 2023, art. 72.)

W okolicznościach kontrolowanej sprawy inwestor był obowiązany do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Takie decyzje pozyskał w czerwcu 2016 roku, a więc przed upływem sześciu lat od daty uzyskania ostateczności przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 23.01.2013r.

Zatem przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor nie miał ani obowiązku występować o wydanie kolejnej decyzji o środowiskowych uwarunkowania, ani występowania o przedłużenie ważności uzyskanej już decyzji, gdyż ta z dnia 23.01.2013r. nie utraciła ważności/aktualności z upływem 6b lat od jej wydania, albowiem już wcześniej złożono wniosek i uzyskano inną decyzję dotycząca spornej inwestycji, a wskazaną w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, tj. decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego w odniesieniu do nieruchomości stron skarżących.

Wnioskodawca/inwestor może powołać się na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli złoży wniosek o wydanie którejkolwiek z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1. Nie jest właściwe przyjęcie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązuje przez 4 lub 6 lat. Wystarczy bowiem złożenie wniosku, a nie zakończenie postępowania czy wręcz zakończenie przedsięwzięcia (B. Rakoczy [w:] Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, Warszawa 2010, art. 72).

W świetle art. 72 ust. 3 zd. 2 w związku z art. 72 ust. 5 ustawy z 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w okresie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, nie wydaje się więcej niż jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, również wówczas, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w ust. 1. Inwestor może się zatem legitymować decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskaną przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu również przed wydaniem decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy (wyrok WSA w Gdańsku z 31.08.2016 r., II SA/Gd 251/16, LEX nr 2104708).

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obie skargi podlegały oddaleniu.