Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1880/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji~Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Maciej Dybowski Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Gminy Miasta R. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1385/09 oddalającym skargę kasacyjną Gminy Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 470/09 w sprawie ze skargi Gminy Miasta R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2009 r. nr 51 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie


UZASADNIENIE

Wojewoda Rzeszowski decyzją z 30 kwietnia 1991 r. stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm., powoływana dalej jako "Przepisy wprowadzające "), nabycie z mocy prawa przez Gminę R. nieodpłatnie własności działek określonych w sentencji decyzji, położonych na terenie Miasta R.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z 30 kwietnia 1991 r. w części dotyczącej działki nr [...]o pow. 352 rn2, obr. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] wystąpił S. F., podnosząc, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające, ponieważ przedmiotowa nieruchomość na dzień komunalizacji nie stanowiła własności Skarbu Państwa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 16 października 2008 r., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, stwierdził w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważność decyzji Wojewody Rzeszowskiego z 30 kwietnia 1991 r. w części dotyczącej działki nr [...]obr. [...]. Organ podniósł, iż z analizy akt sprawy wynika, że w zakresie przedmiotowej działki decyzja komunalizacyjna wydana została z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające. W rozpoznawanej sprawie na dzień komunalizacji przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła mienia Skarbu Państwa. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika bowiem, że prawomocnym postanowieniem z 17 października 2006 r., sygn. akt I Ca 460/06 Sąd Okręgowy w Rzeszowie, Wydział I Cywilny, w pkt II zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w R. z 6 lutego 1985 r, sygn. akt I Ns 42/85 - w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia z dniem 1 marca 1984 r. własności m. in. działki nr [...]o pow. 352 m2 - w ten sposób, że wniosek oddalił. Ponadto z załączonego do akt sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego w R., VII Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że przedmiotowa nieruchomość przed przeniesieniem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa stanowiła własność osoby fizycznej – S. F.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 28 stycznia 2009 r. nr 51 utrzymał w mocy decyzję własną z 16 października 2008 r. nr 655, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Rzeszowskiego z 30 kwietnia 1991 r, znak: L.P.Vl.701960/42/91 w części dotyczącej działki nr [...]obr. [...].

Wyrokiem z 15 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 470/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 stycznia 2009 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1385/09 oddalił skargę kasacyjną Gminy Miasta R. na opisany wyżej wyrok.

Skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w sprawie o sygnaturze I OSK 1385/09 złożyła Gmina Miasta R. Jako podstawę skargi o wznowienie wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13.

Sprawa ze skargi o wznowienie Gminy Miasta R. została zarejestrowana pod sygnaturą I OSK 1880/15.

Postanowieniem z 16 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny z powołaniem się na art. 56 P.p.s.a zawiesił postępowanie, zarejestrowane pod sygnaturą I OSK 1880/15, uprzednio ustalając, że Gmina Miasta R. złożyła również wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 stycznia 2009 r. nr 51, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Rzeszowskiego z 30 kwietnia 1991 r, znak: L.P.Vl.701960/42/91 w części dotyczącej działki nr [...]obr. [...]

Uzasadniając wniosek o wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego Gmina Miasta R. powołała się również na wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt: P 46/13

Naczelny Sąd Administracyjny 29 maja 2024 r. podjął zawieszone postępowanie, wywołane skargą o wznowienie, zarejestrowane pod sygnaturą I OSK 1880/15.

Wydanie postanowienia o podjęciu nastąpiło wobec wydania 10 stycznia 2024 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 1900/20, który zakończył prawomocnie postępowanie administracyjne z wniosku Gminy Miasta R. o wznowienie, opisanego wyżej postępowania zakończonego decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 stycznia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Gminy Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 452/19 w sprawie ze skargi Gminy Miasta R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 stycznia 2019 r. nr DAP-WN-727-74/2018/WWP w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 stycznia 2024 roku podzielił stanowisko kontrolowanego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznając że brak było podstaw do wznowienia postępowania na wniosek Gminy Miasta R. ze względu na charakter zakresowy wskazywanego przez wnioskodawcę wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym przesądzono niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie pominięcia prawodawczego. Wyrok zakresowy Trybunału nie derogował bowiem przepisu art. 156 § 2 k.p.a, który pozostał w obrocie prawnym w brzmieniu niezmienionym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491). Ustawa ta w art. 1 pkt 1 zmieniła brzmienie przepisu art. 156 § 2 k.p.a, poprzez wskazanie terminu, którego upływ uniemożliwia stwierdzenie nieważności z przyczyn wymienionych w § 1. Jednak nowelizacja ta z uwagi na datę jej wejścia w życie – w realiach rozpoznawanej sprawy – nie miała znaczenia prawnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawomocny wyrok tego Sądu, przesądzający niezasadność żądania wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 28 stycznia 2009 r., opartego na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt: P 46/13 oddziałuje na ocenę przedmiotowej sprawy, prowadzonej pod sygnaturą I OSK 1880/15.

W istocie bowiem przedmioty obu postępowań przenikają się nawzajem. Ostatecznie każda ze spraw prowadzi do kontroli legalności tej samej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 stycznia 2009 r. w kontekście identycznej przesłanki wznowieniowej.

Skoro bowiem prawomocnie wykluczono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2024 r. (sygn. akt I OSK 1900/20), aby orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jako podstawa wznowienia mogło oddziaływać na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 stycznia 2009 r., to nie sposób za dopuszczalne uznać przeprowadzenie kolejnego badania w przedmiocie zaistnienia tej samej przesłanki wznowienia, tym razem jednak względem postępowania sądowoadministracynego, podczas którego w 2009 roku prawomocnie uznano legalność tej samej decyzji Ministra z 2009r ( I OSK 1385/09).

Odmienne stanowisko prowadziłoby do dwukrotnego badania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym tych samych zagadnień mimo ich prawomocnego osądzenia w sprawie o sygn. I OSK 1900/20.

Prawomocny wyrok wydany w sprawie I OSK 1900/20 uznać należało zatem za przeszkodę o charakterze trwałym, uniemożliwiającym prowadzenie dalszego postępowania w niniejszej sprawie, co czyniło je bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.).

Wydanie wyroku w takim wypadku jest niedopuszczalne.

Stąd, na zasadzie 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.