Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 525/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr GD.RUZ.4231.18.9.2021.IG w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga L. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr GD.RUZ.4231.18.9.2021.IG w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskiem z 20 października 2020 r. (skorygowanym 20 listopada 2020 r.) L. B. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni w Toruniu", "organ pierwszej instancji") o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Wnioskodawca wystąpił o legalizację istniejącej grobli zlokalizowanej na jeziorze Ł. (działka nr [...], obręb [...], gmina Iława) na wysokości działki nr [...] (obręb [...], gmina Iława), w ramach uzupełnień istniejącego zagospodarowania działki nr [...], na której zlokalizowana jest stanica wodna.

Decyzją z 12 marca 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Toruniu, na podstawie art. 190 ust. 1 i 2 oraz art. 397 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne", odmówił legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, legalizacja urządzenia wodnego jest możliwa w przypadku gdy nie narusza ono m.in. postanowień miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Z poczynionych ustaleń wynika, że wnioskodawca wykonał nasyp z piasku porośnięty trawą w kształcie czworokąta o powierzchni 212 m2, maksymalnej szerokości 10,13 m i maksymalnej długości 23,35 m, stanowiący dojście do projektowanego pomostu pływającego. Nasyp ten, zdaniem organu I instancji, nie stanowi urządzenia wodnego, a nadto jego wykonanie naruszyło ustalenia zawarte w uchwale Rady Gminy Iława nr XIII/108/2003 z 3 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Iława (Dz.Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2004 r. Nr 11, poz. 196) - dalej: "Uchwała XIII/108/2003". Działka, na której zlokalizowany jest ww. nasyp, to teren w strefie ochrony jezior o szerokości min. 70 m, gdzie zakazuje się stawiania obiektów budowlanych (z wyjątkiem obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego jak: kąpielisk, pól biwakowych, stanic wodnych z częścią gastronomiczną itp.) i gospodarki rybackiej - magazyny, lodownie, hangary itp., urządzenia ogródków działkowych, stosowania i składowania nawozów mineralnych, niszczenia naturalnej linii brzegowej, uszczuplenia trwałej zieleni w postaci: siedlisk krzewiastych i drzewiastych zasobów wzdłuż cieków wodnych, naturalnych siedlisk roślinności przywodnej i bagiennej (szuwary, trzcinowiska, łozy itp.), kompleksów leśnych oraz rozrzuconych niewielkich zespołów leśnych atrakcyjnych krajobrazowo. Wykonany nasyp może przyczynić się do zniszczenia pojemności jeziora i zdolności gromadzenia wód powierzchniowych, jego wykonanie spowodowało zniszczenia naturalnego siedliska roślinności przywodnej.

W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW w Gdańsku", "organ odwoławczy") decyzją z 13 stycznia 2022 r. utrzymał ją w mocy.

W skardze na decyzję organu odwoławczego L. B. zarzucił jej m.in. arbitralne stwierdzenie, że skarżący swoim działaniem zniszczył linię brzegową jeziora Łabędź, bez wyjaśnienia, na czym ono polegało, przyjmując a priori, że przez samo usypanie grobli naruszył on ustalenia określone w Uchwale XIII/108/2003. Zdaniem skarżącego przedmiotowa grobla nie narusza ustaleń ww. uchwały i powinna podlegać legalizacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 185/22, uchylił powyższą decyzję.

Zdaniem Sądu decyzja odmawiająca legalizacji urządzenia wodnego została wydana przedwcześnie, gdyż została dokonana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, a podjęte rozstrzygnięcia nie zostały wystarczająco uzasadnione zarówno w sferze faktycznej, jak i w sferze prawnej. Dyrektor RZGW w Gdańsku nie wskazał na choćby jeden dokument z "akt sprawy", do których się przecież odwołał, z których wynikałoby w sposób niewątpliwy, że skarżący zniszczył naturalną linię brzegową, naturalne siedliska roślinności przywodnej bagiennej oraz kompleksów leśnych. Zdaniem Sądu organy powinny przeprowadzić oględziny nieruchomości, na której skarżący wykonał urządzenie wodne, o którego legalizację wnioskuje, w celu wyjaśnienia wątpliwości. Jeżeli na podstawie przeprowadzonych oględzin organ nie będzie w stanie w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy poprzez wykonanie spornego urządzenia wodnego doszło do naruszenia zakazów sformułowanych w § 3 Uchwały XIII/108/2003 i czy naruszeń tych dopuścił się skarżący, może zwrócić się do biegłego o wydanie w tej kwestii opinii (art. 84 § 1 k.p.a.). Dopiero na podstawie tak zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego organ wyda decyzję spełniającą wszystkie wymagania stawiane przez art. 107 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor RZGW w Gdańsku opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ przytoczył treść art. 16 ust. 65 ustawy Prawo wodne, podkreślając, że urządzeniem wodnym są m.in. mury oporowe, bulwary, nabrzeża. Wskazał, że jakkolwiek organ I instancji nie zaliczył grobli usypanej z piasku do urządzeń wodnych, nie ma to jednak w sprawie znaczenia.

Dalej organ wskazał, że na obszarze, na którym skarżący dokonał usypania grobli, obowiązuje zakaz niszczenia naturalnej linii brzegowej i uszczuplania trwałej zieleni w postaci naturalnych siedlisk roślinności przywodnej bagiennej (szuwary, trzcinowiska, łozy itp.) wynikający z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Iława (Uchwała nr XIII/108/2003 Rady Gminy Iława z dnia 3 grudnia 2003 r.). Zgodnie art. 220 ust. 1 ustawy Prawo wodne, linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat.

Z przeprowadzonej wizji w terenie wynika, iż "grobla", o legalizację której wnosi wnioskodawca sprowadza się "do wskazania, że linia brzegowa jeziora została zniszczona". Jak oświadczył wnioskodawca na działce nr [...] obręb R. gm. Iława usypał ziemię ok. 20 cm oraz przeprowadził prace ziemne polegające na wyrównaniu terenu przylegającego do jeziora. Ze zdjęć satelitarnych oraz oględzin w terenie przeprowadzonych w dniu 15 listopada 2022 r. wynika, że wnioskodawca dokonał oczyszczenia (likwidacji) części działki z naturalnie porastającej ją zieleni wysokiej i niskiej, w wyniku czego doprowadził do zmiany linii brzegowej jeziora, zniszczenia w strukturze gleby, roślinności wodnej i świata zwierząt poprzez zasypanie ziemią części jeziora, działki nr [..] obręb R., stanowiącej grunty pokryte wodą. Usypano pas o szerokości 10,20 m. Wnioskodawca potwierdził, iż wyrównał teren w kierunku jeziora i wykonał pomost. Według wnioskodawcy wyrównanie działki nr [..] obręb R. gm. Iława miało zapewnić swobodne dojście do jeziora Łabędź. W ocenie organu odwoławczego wnioskodawca zmienił naturalną krzywiznę brzegu jeziora i wyrównał dostęp do swojej działki oraz podniósł pas lądu przyległy do zbiornika wody przez nawiezienie ziemi. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, iż działkę zakupił w 2014 r. Ze zdjęć satelitarnych wynika, że do sierpnia 2013 r. część działki nr [..] obręb R. na wysokości działki nr [..] obręb [..] nie posiadała grobli i pomostu.

Zgodnie z brzmieniem art. 190 ust. 2 ustawy Prawo wodne, organ właściwy może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli nie narusza ustaleń dokumentów, w tym ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W tym przypadku legalizacja "grobli" usypanej ziemią nie może być zrealizowana z uwagi na zapisy w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowana przestrzennego.

W skardze na powyższą decyzję L. B. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności poprzez brak działania organu zmierzającego do ustalenia istotnych okoliczności w sprawie dotyczącej przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie w jaki sposób strona swoim działaniem zniszczyła linię brzegową jeziora Łabędź, w jaki sposób przebiega linia brzegowa niniejszego jeziora, w jaki sposób została ona ustalona, a także wobec niepowołania biegłego w sprawie, podczas gdy oględziny nieruchomości nie są jednoznaczne i nie pozwalają na przekonanie, że rozważono wszystkie okoliczności faktyczne,

art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 6 i art. 10 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz braku oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie zebranego materiału dowodowego, przede wszystkim brakiem odniesienia się do kwestii związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy działaniem strony a ewentualnym zniszczeniem linii brzegowej, brakiem wykazania na czym polega niszczenie linii brzegowej i w jaki sposób urządzenie wodne strony tą linię brzegowa niszczy, co skutkowało niemożnością skutecznej obrony swoich praw przez stronę i niemożnością brania czynnego udziału w postępowaniu, w jaki sposób uległa zmianie linia brzegowa jeziora, podczas gdy nie wskazano w jaki sposób ona pierwotnie przebiegała;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ winien zaskarżoną decyzję uchylić, z uwagi na brak wskazania w jaki sposób działanie strony wpływa na linię brzegową jeziora Łabędź, co należy rozumieć przez "niszczenie linii brzegowej" i na czym ma ono polegać, a także poprzez niezastosowanie się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 185/22 przy ponownym rozpoznaniu sprawy;

art. 190 ust. 2 Prawa wodnego w zw. z § 3 uchwały nr XIII/108/2003 poprzez uznanie, iż strona dokonała zniszczenia naturalnej linii brzegowej, naturalnych siedlisk roślinności przywodnej bagiennej oraz kompleksów leśnych, co stoi na przeszkodzie legalizacji urządzenia wodnego, podczas gdy przedmiotowa grobla nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i winna podlegać legalizacji, z uwagi na niedookreślone przepisy prawa miejscowego, które winny być w razie wątpliwości interpretowane na korzyść strony postępowania, zgodnie z art. 7a k.p.a.;

art. 220 ust. 1, 2, 3, 4, 6 i 7 Prawa wodnego poprzez ich niezastosowanie i nieokreślenie w sposób wystarczający, w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalona została linia brzegowa na spornym terenie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ ponownie poprzestał na cytowaniu przepisów, nie dokonując ich wykładni na tle ustalonego stanu faktycznego, którego również nie można uznać za prawidłowo ustalony, bowiem choć dokonano oględzin nieruchomości i stosownych pomiarów geodezyjnych, natomiast nie wiadomo co było punktem odniesienia dla stwierdzenia, że naruszono linię brzegową jeziora, nie wskazując jak właściwie pierwotnie ta linia przebiegała i jakie są odchylenia od wcześniejszego stanu, a także jak wyglądała roślinność w tym miejscu, skoro uznano, że została zniszczona i zmieniona. W takim wypadku, wobec braku punktu odniesienia, organ był zobowiązany do zwrócenia się do biegłego o wydanie w tej kwestii opinii, a czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił. Skarżący nadal nie wie, co należy rozumieć przez pojęcie "niszczenie" oraz jakie działania zdaniem organu doprowadziły do zniszczenia linii brzegowej i uszczuplenia pasa zieleni. Przepisy miejscowego planu zagospodarowania terenu są na tyle niedookreślone, że nie wskazują co należy rozumieć przez pojęcie "zniszczenia linii brzegowej jeziora", a tym samym w jaki sposób działania skarżącego naruszyły ustalenia miejscowego planu. Skarżący nadal nie wie, czy urządzenie, o legalizację którego wnosi, faktycznie urządzeniem wodnym w rozumieniu prawa miejscowego, w ogóle jest. Tak przygotowana decyzja administracyjna nie spełnia zatem wymogów prawem przewidzianych i nie może ostać się w porządku prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 14 kwietnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 12 marca 2021 r. odmawiającą skarżącemu legalizacji urządzenia wodnego, tj. grobli usypanej z piasku, porośniętej trawą, stanowiącej dojście do projektowanego pomostu, zlokalizowanej na jeziorze Łabędź, na działce nr [..] położonej w obrębie [...], gmina Iława, na wysokości działki nr [...], obręb [...], gmina Iława, w ramach uzupełnień istniejącego zagospodarowania działki nr [...], na której zlokalizowana jest stanica wodna.

Decyzja ta wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskutek wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 lipca 2022 r., II SA/Gd 185/22, uchylającego poprzednio wydaną w tej sprawie decyzję i nakazującego organowi uzupełnienie postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wykonał wskazania Sądu co do dalszego postępowania wynikające z powyższego wyroku. Przeprowadzone ponownie postępowanie dowodowe, w ramach którego dokonano oględzin nieruchomości i włączono do akt sprawy zdjęcia satelitarne dotyczące przedmiotowego obszaru, pozwoliło na poczynienie ustaleń faktycznych wystarczających dla zastosowania przepisów prawa materialnego, usuwając tym samym wadliwości dostrzeżone przez Sąd w wydanym uprzednio wyroku.

Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 190 Prawa wodnego, który stanowi, że jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422 (ust. 1). Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, 2) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, 3) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, 4) ustaleń programu ochrony wód morskich, 5) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, 6) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 7) wymagań dotyczących ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków wynikających z przepisów odrębnych - oraz jest zgodna z art. 187, ustalając jednocześnie obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej (ust. 2).

Odmawiając skarżącemu legalizacji ww. urządzenia wodnego organy obu instancji wskazały na przesłankę negatywną sformułowaną w art. 190 ust. 2 pkt 6 Prawa wodnego, tj. naruszenie przez lokalizację tego urządzenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy odwołały się w tym zakresie do § 3 Uchwały XIII/108/2003, w którym w odniesieniu do jeziora Łabędź ustalono następujące formy ochrony obszarów i obiektów przyrodniczych: w strefie ochrony o szerokości minimum 70 m od brzegu wprowadza się zakaz stawiania obiektów budowlanych (z wyjątkiem obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego jak: kąpielisk, pól biwakowych, stanic wodnych z częścią gastronomiczną itp.) i gospodarki rybackiej – jak magazyny, lodownie, hangary, itp., urządzania ogrodów działkowych, stosowania i składowania nawozów mineralnych, niszczenia naturalnej linii brzegowej, uszczuplania trwałej zieleni w postaci: siedlisk krzewiastych i drzewiastych zasobów wzdłuż cieków wodnych, naturalnych siedlisk roślinności przywodnej i bagiennej (szuwary, trzcinowiska, łozy itp.), kompleksów leśnych oraz rozrzuconych niewielkich zespołów leśnych atrakcyjnych krajobrazowo.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie mają dwa zakazy, wynikające z powyższego przepisu. Po pierwsze, zakaz niszczenia naturalnej linii brzegowej oraz po drugie, zakaz uszczuplania trwałej zieleni w postaci m.in. naturalnych siedlisk roślinności przywodnej i bagiennej (szuwary, trzcinowiska, łozy itp.).

Jeżeli chodzi o pierwszy z powyższych zakazów, tj. zakaz niszczenia naturalnej linii brzegowej, to Sąd nie podziela stanowiska skarżącego co do niejednoznaczności tego zakazu.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 977), stanowi prawo miejscowe. Akt prawa miejscowego to akt o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Taki charakter planu miejscowego powoduje, że poza wypadkami gdy rozumienie przepisów nie budzi wątpliwości wynikających z racji lingwistycznych, systemowych, czy funkcjonalnych, do interpretacji jego postanowień stosuje się metody właściwe dla wykładni aktów normatywnych.

Punktem wyjścia wszelkich działań interpretacyjnych jest wykładnia językowa, która powinna rozpoczynać proces wykładni zmierzającej do odkodowania z przepisów normy prawnej. Język jest podstawowym medium, jakim ustawodawca komunikuje się z adresatami prawa i na każdym poziomie, również ustalania zasad konstytucyjnych, czy kontekstu systemowego interpretowanego przepisu, względy językowe odgrywają rolę.

Niszczyć w potocznym znaczeniu to powodować, że coś nie nadaje się do użytku lub przestaje istnieć (internetowy Wielki Słownik Języka Polskiego).

Pojęcie natomiast linii brzegowej jest zdefiniowane w ustawie Prawo wodne. Zgodnie z art. 220 tej ustawy, linię brzegu dla m.in. jezior stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat (ust. 1). Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią (ust. 2). Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 - linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym (ust. 3).

Z powyższego wynika, że przez zakaz niszczenia naturalnej linii brzegowej jeziora Łabędź rozumieć należy zakaz dokonywania jakichkolwiek działań powodujących zmiany w ukształtowanej naturalnie linii brzegowej, w tym przesuwanie jej w inne miejsce.

W ocenie Sądu prawidłowe są wnioski organu, że grobla, o legalizację której wniósł skarżący, narusza oba wyżej wymienione zakazy, tj. zakaz niszczenia linii brzegowej jak i zakaz uszczuplania trwałej zieleni w postaci m.in. naturalnych siedlisk roślinności przywodnej i bagiennej (szuwary, trzcinowiska, łozy itp.).

W wyniku dokonanych oględzin ustalono, że grobla stanowi sztucznie usypaną ok. 20 centymetrową warstwę ziemi, tworzącą pas o szerokości 10,20 m, w miejscu gdzie uprzednio istniała roślinność przywodna. Obrazują to zdjęcia załączone do protokołu oględzin, na których widać ową roślinność porastającą obie strony grobli. W aktach sprawy znajdują się również zdjęcia satelitarne, z których wynika, że roślinność ta porastała również obszar, który obecnie zajmuje grobla. W istocie zatem doszło do zasypania części jeziora i przedłużenia pasu lądu o szerokości 10,20 m w głąb jeziora.

Wskutek powyższych działań doszło niewątpliwie do zmiany naturalnej linii brzegowej jeziora. O ile bowiem w stanie sprzed wykonania grobli linia brzegowa biegła, jak stanowi art. 220 ust. 3 ustawy Prawo wodne, linią przecięcia się zwierciadła wody z gruntem przyległym, jako że granica stałego porostu traw leżała powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1, o tyle wskutek wykonania grobli linia brzegowa uległa przesunięciu w głąb jeziora, biegnąc na szerokości 10,20 m krawędzią usypanego gruntu.

Jednocześnie nasyp wykonany w miejscu istniejącej tam trwałej roślinności przywodnej, niewątpliwie spowodował jej uszczuplenie, naruszając tym samym kolejny zakaz wynikający z przepisów Uchwały XIII/108/2003.

Wbrew zarzutom skargi, nie było w sprawie konieczności przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W wyroku z dnia 6 lipca 2022 r. Sąd wskazał, że konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zaistnieje dopiero wówczas, gdy dowód z przeprowadzonych oględzin nie pozwoli na ustalenie, czy poprzez wykonanie spornego urządzenia wodnego doszło do naruszenia zakazów wynikających z § 3 Uchwały nr XIII/108/2003. Taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca, bowiem oględziny spornego urządzenia wodnego oraz zdjęcia satelitarne pozwoliły na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. Nie ulega też wątpliwości, że to skarżący wykonał przedmiotowy nasyp. Nasyp ten prowadzi wyłącznie do działki skarżącego, na której prowadzona jest stanica wodna i ma jej służyć funkcjonalnie. Nadto powstał, jak wskazują zdjęcia satelitarne, po nabyciu przez skarżącego działki nr [...], co zgodnie z jego oświadczeniem miało miejsce w 2014 r.

Nietrafny jest zarzut skargi, że organ nie wyjaśnił, czy przedmiotowy nasyp stanowi urządzenie wodne, organ bowiem do tej kwestii się odniósł, wskazując, że zgodnie z art. 16 ust. 65 ustawy Prawo wodne, poprzez urządzenie wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym m.in. mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie. Dalej Dyrektor RZGW w Gdańsku wskazał, że choć organ I instancji nie zaliczył grobli usypanej z piasku do urządzenia wodnego, to nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia, z czego wnosić należy, że takiego stanowiska nie podzielił.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy za urządzenia wodne uznać należy zarówno pomost drewniany jak i prowadzący do niego nasyp – groblę – stanowiący budowlę służącą kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, zbliżoną charakterem i funkcją do wskazanych przez organ urządzeń takich jak mury oporowe, bulwary, nabrzeża. Skoro bowiem grobla ta zmienia linię brzegową jeziora, musi być uznana za kształtującą zasoby wodne. Służy też korzystaniu z tych zasobów, stanowiąc dojście do jeziora i pomostu, usypane w miejscu uprzednio występujących wód powierzchniowych jeziora.

Podsumowując, ponownie przeprowadzone postępowanie pozwoliło na poczynienie istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego ustaleń faktycznych, dzięki czemu uprzednie niedostatki tego postępowania, które były powodem uchylenia wcześniejszej decyzji organu odwoławczego z dnia 13 stycznia 2022 r., zostały wyeliminowane. Również uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. w sposób dostateczny wyjaśniając podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).