Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1496/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1,  art. 17 par. 2,  art. 133,  art. 165a,  art. 171 par. 3,  art. 210 par. 4,  art. 217 par. 2,  art. 8,  art. 30
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 626
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1 pkt 1  lit. h, art. 11 ust. 1,  art. 16 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi Miasta R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] ; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Prezydent Miasta R. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania zmierzającego do ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego Miastu R.

2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy.

2.1. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej o.p.) po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta R. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] r. został sporządzony akt notarialny dotyczący umowy sprzedaży przedsiębiorstwa oraz oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, pomiędzy A. S.A. w K. a B. sp. z o.o. w K.

W związku z tym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., właściwego dla siedziby notariusza - jako płatnika, wpłynęły następujące dokumenty: Podatek PCC - informacja o przesłanych odpisach za okres od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2016 r. oraz informacja o łącznej kwocie pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych za ten okres - na podstawie art. 10 ust. 2 - 3a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 626 ze zm. - dalej u.p.c.c.). W sporządzonej Informacji notariusz wskazał, której gminie i w jakiej wysokości należy przekazać podatek od czynności cywilnoprawnych, tj. ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa, w całości do Urzędu Miasta w K.

2.2. Pismem z dnia 31 maja 2016 r. Prezydent Miasta R. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o "przeprowadzenie czynności sprawdzających lub wszczęcie odpowiedniego postępowania zmierzającego do ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego Miastu od tej umowy" (tj. umowy sprzedaży), a to w związku z faktem, że przedmiotem sprzedaży były m.in. kopalnie KWK [...] i KWK [...] oraz Zakład Elektrociepłownie i Zakład Informatyki i Telekomunikacji, których siedziba znajduje się na terenie Miasta R.

W uzasadnieniu powołał się na art. 16 pkt 4 ustawy z dni 13 listopada 2013 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 198 ze zm. – dalej: u.d.j.s.t.) stosownie do którego wpływy od podatku od czynności cywilnoprawnych są przekazywane od umowy sprzedaży przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części – na rachunek budżetu gminy, na obszarze której znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowana część. W tym kontekście stwierdził, że z umowy sprzedaży z dnia 29 kwietnia 2016 r. nie wynika w sposób jednoznaczny, czy przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo, czy tylko jego zorganizowana część. Odnosząc się również do art. 55 (1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) skonstatował, że jeśli przedmiotem sprzedaży jest więcej niż jeden zespół składników majątkowych i niemajątkowych służący do realizacji zadań, to niezależnie od tego jak przedmiot umowy został nazwany i określony w umowie sprzedaży, to podatek od czynności cywilnoprawnych powinien zostać odprowadzony na rachunki bankowe wszystkich tych gmin na terenie których dane zespoły (zorganizowane części przedsiębiorstwa) mają swoje siedziby. Zatem podatek od czynności cywilnoprawnych dotyczący zbycia kopalń i zakładów znajdujących się na terenie R. powinien trafić do tego miasta.

W zakresie właściwości organu, wnioskodawca wskazał, że to organ podatkowy określony w art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 1 u.p.c.c., tj. właściwy dla siedziby nabywcy (Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K.) powinien wszcząć odpowiednie procedury mające na celu ustalenie, czy i o jakiej wartości zorganizowane części przedsiębiorstwa A. S.A. były przedmiotem umowy sprzedaży, a następnie stosownie do wyników tych działań – wezwać podatnika lub płatnika do złożenia stosownych wyjaśnień, korekt, itp. oraz do przekazania podatku od czynności cywilnoprawnych na rachunki właściwych gmin.

2.3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. pismem z dnia [...] r. wniosek skarżącego przekazał w celu załatwienia Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K.. Wskazał, że przemawia za tym właściwość miejscowa, wynikająca z faktu, że we wniosku postulowano przeprowadzenie czynności sprawdzających lub wszczęcie postępowania podatkowego w związku z umową zawartą przed notariuszem mającym siedzibę na terenie działania [...] Urzędu Skarbowego w K.. W piśmie jako podstawę prawną przekazania wniosku powołano art. 15 o.p. w zw. z art. 10 ust. 2 i 3a u.p.c.c.

2.4. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego i rozpoznania sprawy w przedmiocie zakreślonym ww. wnioskiem Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotem żądania Prezydenta Miasta jest dokonanie przez organ podatkowy weryfikacji poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie informacji o kwocie podatku pobranego przez płatnika, należnego poszczególnym gminom, ze skutkiem przekazania części kwoty podatku od przedmiotowej transakcji na rzecz Gminy R..

Wskazał, że w niniejszej sprawie Miasto R. nie posiada przymiotu strony postępowania, a zatem należy na podstawie art. 165a § 1 i 2 o.p. odmówić wszczęcia postępowania.

Organ I instancji zwrócił również uwagę, że brakuje podstawy prawnej do określenia przez płatnika w informacji dołączonej do deklaracji, w jakim stopniu poszczególne gminy partycypują w dochodzie podatkowym. Wskazał, iż w niniejszej sprawie płatnikiem nie jest organ podatkowy a notariusz, który oblicza, pobiera i przekazuje na właściwe konto należny podatek. Natomiast organy podatkowe nie mogą samodzielnie tworzyć regulacji w sprawie sporu co do prawidłowości przekazania jednostce samorządu terytorialnego dochodu podatkowego.

2.5. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K. - zgodnie z treścią wniosku z 31 maja 2016 r. i z właściwością wynikającą z obowiązujących przepisów prawa. W jego ocenie zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. art. 170 § 1, art. 15 § 1 i art. 17 § 1 o.p. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. Poza tym podniósł zarzuty naruszenia art. 11 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 4 u.d.j.s.t., art. 165a § 1 i art. 133 o.p., art. 274a § 2 o.p.

2.6. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 10 ust. 2 u.p.c.c. notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego i są oni zobowiązani wpłacać pobrany podatek na rachunek organu podatkowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten podatek pobrano, a także przekazać deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego podatku przez płatnika według ustalonego wzoru wraz z informacją o kwocie podatku należnego (ust. 3a pkt 2 ww. przepisu). W niniejszej sprawie notariusz, który sporządził akt notarialny, wskazał informację co do tego w jakiej wysokości i jakie gminy mają otrzymać należny im podatek. Siedziba kancelarii notariusza mieści się w rejonie właściwości [...] Urzędu Skarbowego w K.. Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona przez właściwy organ podatkowy.

Dodatkowo organ wskazał, że przepis art. 10 ust. 3a pkt 2 u.p.c.c. oraz § 7 pkt 7 lit. b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1999) wyraźnie nawiązuje do sytuacji, gdy pobrany przez notariusza podatek staje się dochodem co najmniej dwóch gmin, posługując się zwrotem "kwotę podatku należnego poszczególnym gminom". Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ani żadne inne regulacje dotyczące przedmiotowej kwestii, nie umożliwiają jednak ustalenia udziałów poszczególnych gmin w dochodzie ze sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W konsekwencji brakuje podstawy prawnej do określenia przez płatnika w informacji dołączonej do deklaracji - w jakim stopniu poszczególne gminy partycypują w dochodzie podatkowym. W związku z powyższym, na co zwrócił uwagę organ pierwszoinstancyjny, organy podatkowe nie mogą samodzielnie tworzyć regulacji w sprawie sporu co do prawidłowości przekazania jednostce samorządu terytorialnego dochodu podatkowego. Działanie takie byłoby naruszeniem art. 120 o.p., gdyż żądanie strony nie znajduje oparcia w regulacjach prawnych. Z ww. przepisu wynika obowiązek przestrzegania prawa, co oznacza wymóg (dla organów podatkowych) oparcia każdej czynności wykonywanej przez organ prowadzący postępowanie na konkretnym przepisie prawa.

Mając na uwadze ww. przepisy organ stwierdził, że pobrany podatek od czynności cywilnoprawnych został przekazany w ustawowym terminie na rachunek gminy wskazanej przez notariusza, a w obowiązujących przepisach prawa brak jest takich, które pozwalałyby organom podatkowym na weryfikację poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych należnego poszczególnym gminom w związku ze sprzedażą zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji był więc uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 165a o.p. W niniejszej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego pozwalającego na wszczęcie postępowania w zakresie wynikającym ze złożonego żądania.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że skarżący miał interes faktyczny w pozyskaniu środków finansowych, ale nie miał on interesu prawnego, gdyż Miastu R., jako beneficjentowi podatku od czynności cywilnoprawnych nie przysługuje przymiot strony postępowania podatkowego i to zarówno pod względem podmiotowym (brak interesu prawnego) jak i przedmiotowym (brak przepisu gwarantującego rozstrzygnięcie tego rodzaju żądania). Końcowo organ odwołał się do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1441/15, w którym Sąd stwierdził m.in., że skoro przepis art. 16 u.d.j.s.t. nie zawiera regulacji prawnej dotyczącej możliwości wydania decyzji w sytuacji odmowy przekazania gminie podatku od czynności cywilnoprawnej to wydanie takiej decyzji stanowiłoby naruszenie zasady praworządności określonej w art. 120 o.p., zgodnie z którą organy działają na podstawie przepisów prawa.

3.1. W skardze Prezydent Miasta R. zarzucił naruszenie:

- przepisu prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 4 u.d.j.s.t. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy te nie kreują interesu prawnego Miasta R., a w konsekwencji przymiotu strony w postępowaniu;

- przepisów postępowania, tj. art. 274a § 2 o.p. poprzez brak wszczęcia odpowiednich procedur mających na celu ustalenie, czy i o jakiej wartości zorganizowane części przedsiębiorstwa A. S.A. były przedmiotem umowy sprzedaży, a następnie stosownie do wyników tych działań – wezwanie podatnika lub płatnika do złożenia stosownych wyjaśnień, korekt, itp. oraz do przekazania podatku od czynności cywilnoprawnych na rachunki właściwych gmin, w tym Miasta R.;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 170 § 1 oraz art. 15 § 1 i art. 17 § 1 in principio o.p. w zw. z art. 12 ust. 1 u.p.c.c. poprzez rozpatrzenie sprawy przez niewłaściwy organ, tj. naczelnika urzędu skarbowego właściwego z uwagi na siedzibę płatnika a nie podatnika.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ nie zgodził się z zarzutami skargi, w szczególności z najdalej idącym zarzutem naruszenia przepisów o właściwości. Podniósł w tym zakresie, że wnoszący podanie nie jest podatnikiem, a Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego byłby właściwy w sprawie dotyczącej spornego podatku od czynności cywilnoprawnych - tylko wobec podatnika, którym jest B. sp. z o.o. Ponadto podkreślił, że z treści wniosku strony skarżącej wynikało, że jego przedmiotem jest kwestia dystrybucji podatku od czynności cywilnoprawnych, co należało do kompetencji organu właściwego dla płatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).

Sąd stwierdził bowiem, że organy bezpodstawnie zaniechały rozważenia, czy żądanie Prezydenta Miasta inicjuje sprawę administracyjną, czy też sprawę cywilną, a w dalszej kolejności, przyjmując założenie, że mają do czynienia ze sprawą administracyjną wadliwe ustaliły właściwość organu do załatwienia tej sprawy.

5. Zagadnienie rodzaju sprawy, w której ma zostać rozpoznane żądanie skarżącego, tj. czy w postępowaniu administracyjnym, czy też w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym nie zostało podniesione w skardze, jednak nie stanowi to przeszkody do uwzględnienia tego aspektu sprawy przez Sąd z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a – który w tej sprawie nie ma zastosowania).

5.1. Istota inicjującego tę sprawę żądania skarżącego sprowadza się do uzyskania części podatku od czynności cywilnoprawnych, który został uiszczony przez podatnika, a przez płatnika pobrany i przekazany do urzędu skarbowego - w związku z umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 29 kwietnia 2016 r. pomiędzy A. S.A. (sprzedawcą) a B. sp. z o.o. (kupującym). Skarżący wywodzi, że w istocie przedmiotem transakcji była zorganizowana część przedsiębiorstwa sprzedawcy, w skład której wchodziło 11 kopalń oraz 4 zakłady, z czego KWK [...] i KWK [...] oraz Zakład Elektrociepłownie i Zakład Informatyki i Telekomunikacji znajdują się na terenie Miasta R.. W związku z tym odpowiednia część uiszczonego i oprowadzonego podatku od tej czynności cywilnoprawnej powinna przypaść Miastu R., podczas gdy całość podatku została przekazana Miastu K.

Skarżący jako podstawę prawną żądania wskazuje art. 16 pkt 4 u.d.j.s.t. Zgodnie z tym przepisem wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych są przekazywane od umowy sprzedaży przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części - na rachunek budżetu gminy, na obszarze której znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowana część.

Jednakże, zdaniem Sądu, choćby naszkicowanie prawnej sfery analizowanego zagadnienia, wymaga wskazania jeszcze innych regulacji.

Według art. 4 pkt 1 u.p.c.c. obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży przy umowie sprzedaży na kupującym. Jednocześnie zgodnie z art. 10 u.p.c.c. notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego (ust. 2). Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku (ust. 3). Płatnicy są obowiązani: 1) prowadzić rejestr podatku; 2) wpłacić pobrany podatek na rachunek organu podatkowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika, w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, a także przekazać w tym terminie, w formie elektronicznej, deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego podatku przez płatnika, w tym informację o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom; 3) przekazywać w terminie, o którym mowa w pkt 2, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na siedzibę płatnika sporządzoną w formie papierowej albo w formie elektronicznej informację zawierającą treść aktów notarialnych lub dane z tych aktów dotyczące czynności, o których mowa w ust. 2 (ust. 3a).

Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. h) u.d.j.s.t. wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych są źródłami dochodów własnych gminy. Stosownie do art. 11 ust. 1 u.d.j.s.t. środki stanowiące dochody jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie odrębnych przepisów pobierają urzędy skarbowe, są odprowadzane na rachunek budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego w terminie 14 dni od dnia, w którym wpłynęły na rachunek urzędu skarbowego (z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 – które w tej sprawie nie mają znaczenia), zaś według art. 13 ust. 1 tej ustawy, jeżeli dochody pobrane przez urzędy skarbowe na rzecz jednostek samorządu terytorialnego nie zostaną przekazane w terminach, o których mowa w art. 11, jednostce samorządu terytorialnego przysługują odsetki w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych.

Szczegółową regulację dotyczącą kryteriów na podstawie których ustala się gminę (gminy) uprawnioną (uprawnione) do uzyskania podatku od czynności cywilnoprawnych, pobranego przez notariusza jako płatnika i przekazanego urzędowi skarbowemu, stanowi art. 16 u.d.j.s.t. W zacytowanym już punkcie 4, ta regulacja odnosi się do sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części.

5.2. W analizowanej sprawie organy stwierdziły, że żądanie Prezydenta Miasta, zmierzające do pozyskania części pobranego przez notariusza i przekazanego urzędowi skarbowemu podatku od czynności cywilnoprawnych, nie może podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu podatkowym. Po pierwsze nie ma w przepisach prawa materialnego podstawy do rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym o treści zgłoszonego przez Prezydenta Miasta żądania, a po drugie żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 133 o.p.

Wobec powyższego Sąd orzekający stwierdza, że niedopuszczalna jest taka wykładnia, która zamyka - w analizowanej kategorii spraw – drogę procesowego (administracyjnego albo cywilnego) dochodzenia roszczenia przez gminę, która na podstawie art. 16 u.d.j.s.t. rości sobie prawo do całości albo części podatku od czynności cywilnoprawnych.

Sąd podkreśla, że w tym miejscu nie chodzi o potwierdzenie albo wykluczenie zasadności żądania strony skarżącej, ale o umożliwienie merytorycznego rozpoznania żądania, a zatem ustalenie organu i trybu, w którym ma nastąpić potwierdzenie albo wykluczenie zasadności tego żądania.

Konieczność zapewnienia gminie procesowej drogi do dochodzenia tego rodzaju roszczenia wynika, zdaniem Sądu, z norm konstytucyjnych.

Art. 165 ust. 1 Konstytucji stanowi bowiem, że jednostki samorządu terytorialnego mają osobowość prawną oraz przysługują im prawo własności i inne prawa majątkowe. Z ugruntowanego orzecznictwa Trybunału wynika, że na zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, wyrażoną w art. 165 ust. 1 Konstytucji, składa się przyznanie im osobowości prawnej, ze szczególnym zaakcentowaniem przysługiwania im praw podmiotowych o charakterze prywatnoprawnym, to jest własności i innych praw majątkowych (por. wyrok TK z 15 marca 2005 r., sygn. K 9/04, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 24). Przepis wyraźnie rozróżnia prawo własności i inne prawa podmiotowe o charakterze majątkowym, ale wszystkim tym prawom przyznaje ochronę konstytucyjną. Własność komunalna stanowi realną gwarancję ich podmiotowości prawnej. Uprawnienia właścicielskie, w ramach których gmina podejmuje sama decyzje i czerpie korzyści z posiadanego majątku, są gwarancją samodzielności oraz decydują o "realności systemu samorządowego w państwie" (wyrok TK z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. K 8/98, OTK ZU z 2000 r., nr 3, poz. 87). Własność komunalna stanowi gwarancję podmiotowości prawnej gmin. Dzięki niej, zachowując samodzielność, gmina może być partnerem władzy rządowej (por. Z. Niewiadomski, Samorząd terytorialny w warunkach współczesnego państwa kapitalistycznego, Warszawa 1988, s. 34 i 92; A. Agopszowicz, Zarys prawa samorządu terytorialnego, Katowice 1994, s. 75). Własność przysługująca gminom odgrywa więc szczególną, konstytucyjną rolę. Podzielić należy także pogląd, że własność komunalna nie została przyznana jednostkom samorządu terytorialnego dla ich dowolnego użytku, lecz z przeznaczeniem wykorzystywania jej na cele publiczne, w szczególności zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty.

Zgodnie z kolejnym wzorcem do którego należy odnieść analizowane zagadnienie, tj. art. 167 ust. 1 Konstytucji: "Jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań". W ust. 2 tego artykułu wskazuje się, że: "Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa". Przepis ten, statuując zasadę samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego, wzmacnia ochronę podmiotowości przyznanej im w art. 165 ust. 1 Konstytucji. Istota samodzielności finansowej wyraża się w zapewnieniu jednostkom samorządu terytorialnego dochodów pozwalających na realizowanie przypisanych im zadań publicznych. Oznacza też pozostawienie takim jednostkom - w ramach ustawowo określonych ograniczeń - swobody kształtowania takich wydatków.

Przy czym należy ze stanowczością podkreślić, że realizacja opisywanej wyżej zasady wymaga stworzenia odpowiednich gwarancji formalnych i proceduralnych (tak: TK w wyroku z dnia 24 marca 1998 r., sygn. K 40/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 12). Zdaniem Sądu, na gruncie tej sprawy, oznacza to taką koniczność wykładni regulacji ustawowych, która zapewni gminie procesowe instrumentarium dochodzenia prawa do przewidzianych w u.d.j.s.t. wpływów, w tym z podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie do przyjęcia z perspektywy konstytucyjnej jest bowiem interpretacja, zgodnie z którą gmina mogłaby zostać pozbawiona jakichkolwiek instrumentów do dochodzenia należnego jej dochodu własnego, nawet w sprawach oczywistych, w których urząd skarbowy wbrew jednoznacznemu obowiązkowi w ogóle nie przekazuje gminie (którejkolwiek) wpływów, wskazanych w art. 16 w zw. z art. 11 u.d.j.s.t. Do takich zaś wniosków prowadzi stanowisko dotychczas zaprezentowane przez organy.

5.3. Spostrzegając na analizowaną kwestię przez pryzmat standardów konstytucyjnych, na gruncie tej sprawy, tj. w sytuacji, w której organy stwierdziły brak podstaw do rozpoznania żądania gminy w postępowaniu podatkowym finalizowanym wydaniem decyzji, która podlega kontroli sądu administracyjnego, ich obowiązkiem było odniesienie się do możliwości skierowania tego żądania na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Na marginesie Sąd w tym miejscu zauważa, że w doktrynie opowiedziano się za taką drogą dochodzenia tego rodzaju żądania gminy (por. A. Niezgoda w: A. Hanusz /red./, P. Czerski, M. Musiał, A. Niezgoda, P. Szczęśniak, Źródła finansowania samorządu terytorialnego. Przekazywanie jednostkom samorządu terytorialnego kwot udziałów przez organy podatkowe państwa, LEX; A. Borodo, Przejmowanie dochodów podatkowych przez gminy – niektóre problemy prawne, Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu z 2014 r., nr 3[2], s. 19).

Należy bowiem dostrzec, że gmina nie pobiera podatku od czynności cywilnoprawnych. Stanowi on jej dochód własny, a zatem przekazanie go gminie nie może zależeć od uznania organu administracji publicznej, ani co do zasady, ani - jak w tym przypadku - co do wysokości. Podatek pobiera notariusz, jeśli sporządza umowę w formie aktu notarialnego, i wpłaca go na rachunek urzędu skarbowego, względnie ten obowiązek spoczywa na samym podatniku (art. 10 ust. 1 i 2 u.p.c.c.). A zatem z tej perspektywy, stosunek władczy o charakterze podatkowo-prawnym zachodzi pomiędzy urzędem skarbowym a podatnikiem i ewentualnie płatnikiem. Gmina nie jest stroną tego stosunku. Gmina, tak jak i Skarb Państwa ma osobowość prawną, dysponuje odrębnym majątkiem, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jednak dalej idące rozważania w tym zakresie powinny zostać dokonane przez organ. Sąd nie może zastępować organu administracji, gdyż jego rolą nie jest załatwianie spraw za organ administracyjny, lecz kontrolowanie działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności jej działań (zaniechań) z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). "Sprawowanie kontroli" oznacza przecież pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organu administracyjnego. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie do zastępowania ich w załatwianiu spraw, w szczególności przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, czy nawet przeprowadzanie za organ analizy stanu prawnego danej sprawy, jeśli nie jest on oczywisty. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, PiP 1999, z. 12, s. 23; R. Hauser, Nieporozumienia wokół charakteru orzeczeń sądów administracyjnych, w: Ratio est anima legis, Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 238; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r., III SA/Wa 2389/12, Lex nr 1323956; wyrok WSA w Opolu z dnia 19 maja 2010 r., I SA/Op 135/10, Lex nr 578101; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 listopada 2009 r., I SA/Po 778/09, Lex nr 542059; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2008 r., III SA/Wa 338/08, Lex nr 497630).

5.4. Organy pomijając zupełnie możliwość skierowania żądania strony na drogę postępowania cywilnego naruszyły zatem art. 217 § 2 o.p. i art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p. oraz w zw. z art. 235 i 239 o.p. w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W myśl art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p. (które mają zastosowanie także w postępowaniu zażaleniowym – art. 235 i 239 o.p.) postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia postanowienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 217 § 2 o.p. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 121 o.p.), ale także wpływa na kontrolę aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Brak zawarcia w uzasadnieniu nawet syntetycznych rozważań na temat konieczności zapewnienia gminie odpowiednich gwarancji formalnych i proceduralnych do dochodzenia roszczenia (bez względu na jego merytoryczną zasadność) o pozyskanie wpływu z podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowiącego jej dochód własny – wskazuje, że organy nie dokonały kompleksowej wykładni adekwatnych regulacji, w tym przez pryzmat art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Co za tym idzie, wyklucza przyjęcie, że prawidłowo rozpatrzyły i oceniły sytuację prawną, która w kontrolowanej sprawie zaistniała.

Stosownie bowiem do art. 171 § 3 o.p. jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ podatkowy zwraca podanie osobie, która je wniosła, z odpowiednim pouczeniem. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Wskazane uchybienie polegające na naruszeniu art. 217 § 2 o.p. i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p oraz w zw. z art. 235 i 239 o.p. może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ nie można wykluczyć, że niedostatecznie kompleksowe sporządzenie uzasadnienia postanowienia, zarówno przez organ odwoławczy, jak i organ I instancji, jest rezultatem niedostatecznie starannego przeprowadzenia procesu stosowania prawa, w tym przeanalizowania relewantnych w sprawie przepisów prawa, co doprowadziło do innego w treści rozstrzygnięcia (odmowa wszczęcia postępowania), aniżeli to, które zostałoby podjęte (zwrot podania), po wyeliminowaniu przez organy wskazanej przez Sąd wady.

6.1. W postępowaniu ponownym zadaniem organu będzie więc przeprowadzenie kompleksowej analizy żądania Prezydenta Miasta, czy podlega ono rozpoznaniu w postępowaniu podatkowym, ewentualnie innym finalizowanym decyzją administracyjną, w tym przy przyjęciu koncepcji domniemania załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej (por. uzasadnienie uchwały NSA z 24 maja 2012 r., II GPS 1/12, Lex nr 1163154), czy też w postępowaniu cywilnym. Należy bowiem podkreślić, że nawet domniemanie formy decyzyjnej nie wchodzi w grę przy braku podstaw do władczego działania organu administracyjnego, ponieważ w tej sferze analogia jest niedopuszczalna.

6.2. W razie ustalenia, że żądanie Prezydenta Miasta podlega rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym przez sąd powszechny, zastosowanie znajdzie art. 171 § 3 o.p. Praktyczną konsekwencją tego sposobu załatwienia podania jest m.in. wynikający z art. 199 (1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.) brak możliwości odrzucenia pozwu przez sąd powszechny z tego powodu, że – jego zdaniem - do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny.

6.3. W razie zaś zajęcia stanowiska, że przedmiotowe żądanie podlega rozpoznaniu w postępowaniu finalizowanym decyzją, do którego mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, organ powinien zmienić pogląd w zakresie swojej właściwości miejscowej.

W tej mierze należy przypomnieć, że Prezydent Miasta wniosek skierował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., bazując na treści art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. Takie stanowisko konsekwentnie prezentował w zażaleniu oraz w skardze, kontestując odmienne twierdzenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Z kolei organy podatkowe przyjęły, że właściwym w sprawie rozpoznania wniosku jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K.. Organ I instancji wskazał, że wynika to z tego, iż przedmiotem żądania Prezydenta Miasta jest dokonanie przez organ podatkowy weryfikacji poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie informacji o kwocie podatku pobranego przez płatnika, należnego poszczególnym gminom, ze skutkiem przekazania części kwoty podatku od przedmiotowej transakcji na rzecz Gminy R. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że pomimo wskazania w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c., że organem właściwym miejscowo jest w tym przypadku organ według siedziby podatnika, to jednak należy pamiętać, iż w przypadku zastosowania instytucji płatnika, o której mowa w art. 10 u.p.c.c. artykuł ten określa także właściwość miejscową organu podatkowego. Poza tym w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dodał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego byłby właściwy w sprawie dotyczącej spornego podatku od czynności cywilnoprawnych - tylko wobec podatnika, którym jest B. sp. z o.o., zaś z treści wniosku strony skarżącej wynika, że jego przedmiotem jest kwestia dystrybucji podatku od czynności cywilnoprawnych, co należało do kompetencji organu właściwego dla płatnika.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że stosownie do art. 17 § 1 o.p. jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2.

W sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych, ustawą podatkową, która stanowi inaczej aniżeli art. 17 § 1 o.p., jest ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, która w art. 12 – 13a reguluje kwestie właściwości.

Zgodnie z - mającym znaczenie w tej sprawie – art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach podatku od czynności cywilnoprawnych - jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika.

Zatem według tej regulacji, mającej charakter zasadniczy, właściwym w sprawie rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K.

Jednocześnie trzeba zauważyć, że art. 17 § 2 o.p. stanowi, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych lub poszczególnych kategorii podatników, płatników lub inkasentów w sposób odmienny niż określony w § 1. Rozporządzeniem wykonawczym jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 122 – dalej: rozporządzenie), które w § 9 ust. 2 stanowi, że właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności podatkowej notariuszy będących płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od spadków i darowizn ustala się według adresu siedziby kancelarii notarialnej.

Zatem mając na uwadze art. 17 § 2 o.p. i § 9 ust. 2 rozporządzenia, na gruncie tej sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. byłby właściwy – zamiast Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. - tylko w zakresie postępowań dotyczących odpowiedzialności podatkowej notariusza, jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z kolei, według art. 8 o.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Koresponduje z tym art. 30 o.p. stosownie do którego płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony (§ 1). Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczność, o której mowa w § 1, organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku (§ 4).

Z zacytowanych ostatnio regulacji wynika zatem, że na notariuszu, jako płatniku w rozpatrywanym podatku, ciąży obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku na rachunek organu podatkowego. Tylko w przypadku niewykonania jednej z tych czynności, płatnik ponosi odpowiedzialność podatkową.

W konsekwencji, tylko w tym zakresie właściwy do przeprowadzenia postępowania podatkowego, byłby Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K..

To spostrzeżenie wymaga podkreślenia, ponieważ z wywodów organów, szczególnie ze stwierdzenia w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji ("należy pamiętać, że w przypadku zastosowania instytucji płatnika, o której mowa w art. 10 ww. ustawy, artykuł ten określa także właściwość miejscową organu podatkowego" – str. 3 uzasadnienia) zdaje się wynikać, że organy twierdzą, iż w każdej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych, w której tylko występuje płatnik-notariusz, właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego według siedziby płatnika. Takie stanowisko jest nieprawidłowe.

W tej konkretnej sprawie, istotą żądania Prezydenta Miasta nie jest wszczęcie postępowania dotyczącego odpowiedzialności podatkowej płatnika (notariusza), lecz postępowania zmierzającego do ustalenia należnej Miastu R. części podatku od czynności cywilnoprawnych i doprowadzenie do jej przekazania przez urząd skarbowy. Nie można tu zatem mówić o odpowiedzialności płatnika, tj. wydaniu decyzji określającej wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Strona skarżąca nie kwestionuje wysokości podatku pobranego przez płatnika, ani wysokości podatku przekazanego przez płatnika do urzędu skarbowego. Kwestionuje sposób rozdysponowania przez urząd skarbowy, przekazanym mu podatkiem, co stanowi inną kwestię. To zaś prowadzi do wniosku, że w analizowanym przypadku nie może znaleźć zastosowania § 9 ust. 2 rozporządzenia.

Zgodnie zatem z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. w zw. z art. 17 § 1 o.p. niniejszą sprawę - w razie jej powtórnego zakwalifikowania przez organ do spraw podatkowych - powinien rozpoznać, zgodnie z obowiązującą w tej mierze zasadą, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., jako właściwy według siedziby podatnika w tym podatku. Za taką wykładnią przemawia także reguła, że wyjątków nie należy intepretować rozszerzająco, a taki niewątpliwie stanowi § 9 ust. 2 rozporządzenia.

Nie ma tu znaczenia, że przedmiot żądania Prezydenta Miasta dotyka pośrednio poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie informacji o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom. Hipotetyczne naruszenie tego obowiązku nie determinuje odpowiedzialności podatkowej płatnika w rozumieniu art. 30 o.p., która jak wyżej wskazano, ogranicza się do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku na rachunek organu podatkowego. Poza jej zakresem pozostaje wskazanie przez notariusza, która gmina jest beneficjentem podatku.

Sąd dodaje ponadto, że wbrew stanowisku organów, właściwość miejscowa określona w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. w zw. z art. 17 § 1 o.p. nie obejmuje tylko spraw dotyczących odpowiedzialności podatkowej podatnika, ale wszystkie sprawy, które dotyczą podatku od czynności cywilnoprawnych – oczywiście za wyjątkiem ściśle wskazanych w § 9 ust. 2 rozporządzenia.

Komplementarnie Sąd wskazuje, że pomimo stwierdzenia wadliwej wykładni przepisów regulujących właściwość miejscową organów podatkowych, nie wystąpiły wszystkie konieczne podstawy, aby stwierdzić nieważność wydanych postanowień, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 1 i art. 219 o.p. Do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia konieczne jest bowiem kategoryczne, pewne ustalenie, że zaszła dana przesłanka nieważności – w tym przypadku wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, ale w sprawie podatkowej. Tymczasem, to czy przedmiotowa sprawa jest sprawą podatkową, czy cywilną wymaga jeszcze analizy. Z uwagi bowiem na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 o.p.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 o.p. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 156, pkt III, teza 3; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., I SA/Wa 1361/12, Lex nr 1314579; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 października 2015 r., I SA/Gl 325/15, Lex nr 1821393). W tym miejscu należy zatem przypomnieć, że w pkt 5 uzasadnienia Sąd wskazał, że konieczne jest w tej sprawie rozważenie, czy żądanie Prezydenta Miasta podlega rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym, a więc jest wyłączone z drogi administracyjnoprawnej. Pozytywna odpowiedź na to pytanie, tj. zakwalifikowanie sprawy zainicjowanej wnioskiem Prezydenta Miasta z dnia 31 maja 2016 r. jako sprawy cywilnej, wyklucza z obiektywnego punktu widzenia naruszenie przepisów o właściwości organów podatkowych, ponieważ z istoty rzeczy dotyczą one rozpatrywania spraw podatkowych. W sprawach cywilnych, stosownie do art. 171 § 3 o.p., o czym była już mowa, podanie strony skierowane błędnie do organu administracji publicznej podlega zwrotowi osobie, która je wniosła, z odpowiednim pouczeniem.

7. Analiza pozostałych zarzutów skargi na obecnym etapie sprawy jest przedwczesna.

8. Z uwagi na to, że postanowienia organów obu instancji dotknięte są takimi samymi wadami, na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także postanowienie wydane przez organ I instancji. Takie rozstrzygnięcie Sądu jest ponadto konieczne do końcowego załatwienia sprawy, ponieważ rozważania co do charakteru sprawy zainicjowanej przez Prezydenta Miasta i ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 171 § 3 o.p. należy do organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2016 r., I OSK 1331/14, Lex nr 2112959).

9. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożył się tylko uiszczony wpis w wysokości 100 zł, ponieważ działająca bez pełnomocnika strona skarżąca nie wykazała, aby poniosła inne koszty niezbędne do celowego dochodzenia jej praw.