Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 460/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. G. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie wymeldowania M. G. (zwanego także dalej skarżącym) z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w K. [...] zostało wszczęte na wniosek I. M. i A. R. Wnioskodawcy wskazali, że są współwłaścicielami nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal. Na dowód tego dołączyli zawiadomienie Sądu Rejonowego w L. [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o wpisaniu ich do księgi wieczystej jako współwłaścicieli tego lokalu. W odpowiedzi na wezwanie Wójta Gminy L. wnioskodawcy podali, iż od dnia [...] to jest od momentu wydania nieruchomości przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w L., nieruchomość położona w K. [...] pozostaje w ich pełnej dyspozycji. Zdaniem wnioskodawców M. G. nigdy nie mieszkał w spornym lokalu. Świadczy o tym stan techniczny pomieszczeń mających stanowić wydzielony lokal [...] (brak podłóg, drzwi, wody). W czasie wydania nieruchomości w przedmiotowym lokalu nie było rzeczy osobistych M. G., gdyż lokal znajdował się w trakcie remontu.

W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji uzyskał z Komisariatu Policji w L. informację, że M. G. obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R. Przed osadzeniem przebywał na terenie [...], gdzie został zatrzymany. Wobec powyższego zwrócono się o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego. W odpowiedzi Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego w W. poinformowało, że M. G. został tymczasowo aresztowany na podstawie orzeczenia z dnia [...] i obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w W.

M. G. po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego wyjaśnił, że nigdy nie opuścił lokalu położonego w K. [...]. Przeniósł stamtąd jedynie większość swoich rzeczy, gdyż w lokalu tym wymieniano podłogi. Zostawił tam natomiast rzeczy osobiste i część mebli, które z uwagi na remont pracownicy mogli przenieść do innych pomieszczeń. M. G. podał też, że komornik sprzedał nieruchomość w K. w czasie jego tymczasowego aresztowania.

W toku postępowania administracyjnego ustalono ponadto, że skarżący był prezesem firmy "A" Sp. z o.o., z siedzibą w K. [...]. Mieszkał natomiast w lokalu [...]. Według zeznań przesłuchanego w charakterze świadka sołtysa wsi K., skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od około [...] lat. Według sołtysa, skarżący prowadził w K. [...] działalność gospodarczą. Skarżący oświadczył natomiast, że nigdy nie poznał osobiście sołtysa wsi K. W spornej nieruchomości, należącej do Spółki z o.o. "A", przeprowadzano remont obiektu warsztatowo – magazynowego oraz mieszkalnego. Remont przeprowadzano w ostatniej kolejności w lokalu na I piętrze, w którym mieszkał skarżący. Wymieniono wtedy okna, wyremontowano łazienki, zainstalowano ogrzewanie. Z powodu kłopotów finansowych przedłużyła się wymiana podłóg. W czasie remontu skarżący nocował w jednym z pokojów w K. [...] lub w pomieszczeniu biurowym. Część jego rzeczy znajdowała się w różnych pomieszczeniach w K. [...]. Skarżący przebywał w różnych miejscach na [...], co związane było z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nocował wtedy w warsztacie spółki w B., a czasami w K.

W toku postępowania administracyjnego organ I instancji wezwał także w celu przesłuchania w charakterze świadka sąsiadkę skarżącego – A. M., która jednak nie stawiła się.

Postanowieniem z dnia [...] (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w L. [...] Wydział Cywilny odjął zarząd nad nieruchomością położoną w K. [...] dotychczasowemu zarządcy – dłużnikowi "A" Sp. z o.o. w K. i ustanowił nowym zarządcą tej nieruchomości jej nabywców – A. R. i I. M. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu z dnia [...] nabywcy nieruchomości złożyli wniosek o odjęcie zarządu dotychczasowemu zarządcy. Postanowieniem z dnia [...] (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w L. [...] Wydział Cywilny po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzycieli przeciwko dłużnikowi "A" Sp. z o.o. w K. o świadczenie pieniężne przysądził prawo własności, na współwłasność w udziale po ½ , działki o nr [...] o powierzchni [...] ha zabudowanej budynkiem administracyjno – mieszkalnym i budynkami usługowo – gospodarczymi, położonej w K. Gmina L., na rzecz nabywców A. R. i I. M. W dniu [...] Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w L. wprowadził nabywców w posiadanie nabytej nieruchomości. Komornik usunął ruchomości nie będące przedmiotem egzekucji. Ustanowił dozorcę na przechowanie ruchomości, które – zgodnie z protokołem wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości – określono w załączniku do tego protokołu. Do akt administracyjnych sprawy nie dołączono jednak tego załącznika.

M. G. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy oświadczył, że do dnia zatrzymania mieszkał na stałe w lokalu położonym w K. [...]. Jedynie czasowo przebywał na [...] ze względu na pracę zawodową. Podkreślił, że zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu było utrudnione z uwagi na prowadzony remont.

Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Wójt Gminy L. orzekł o wymeldowaniu M.G. z lokalu położonego w K. [...], opierając się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że materiał dowodowy sprawy potwierdził fakt zamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu. Opierając się na zeznaniach sołtysa wsi K. przyjęto, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu od około [...] lat. Podkreślono, że nieobecność M. G. w czasie wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości spowodowana pobytem w zakładzie karnym nie oznacza, że egzekucja komornicza polegająca na usunięciu ruchomości nie będących przedmiotem egzekucji, ustanowienie dozorcy oraz oddanie na przechowanie ruchomości stanowiących własność M. G. nie miała miejsca i nie została wykonana. Wskazano, że jest bezsporne, że M. G. nie przebywał wówczas w miejscu dotychczasowego pobytu stałego. Przyjęto zatem, że doszło do opuszczenia przez niego lokalu bez wymeldowania się. Podkreślono, że w orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, że jeżeli wbrew swojej woli, a jedynie na skutek przymusowej eksmisji administracyjnej realizowanej na podstawie prawomocnego postanowienia nastąpiło opuszczenie lokalu, to spełniono element stanu faktycznego polegający na opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

M. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, że organ I instancji orzekając o wymeldowaniu błędnie przyjął, że skarżący dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal, a nadto że dłużnik i osoba zajmująca lokal to ta sama osoba. Tymczasem dłużnikiem była Spółka z o.o. "A". Postępowanie egzekucyjne wszczęto natomiast wobec osoby fizycznej. Organ administracyjny błędnie przyjął, że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności, gdyż został on tymczasowo aresztowany. Nie przesłuchano zawnioskowanego przez skarżącego świadka, to jest A. M. Do odwołania dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w L. [...] Wydziału Karnego z dnia [...] (sygn. akt [...]), którym przedłużono skarżącemu okres tymczasowego aresztowania do dnia [...].

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji zwrócił się do Komornika Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w L. o udzielenie informacji, czy usunięte ze spornego lokalu ruchomości nie podlegające egzekucji wskazywały na zamieszkiwanie przez skarżącego w tym mieszkaniu oraz czy skarżący był przedstawicielem "A" Sp. z o.o. w K., wobec której zostały wykonane czynności egzekucyjne. Komornik poinformował, że nic nie wskazywało na zamieszkiwanie przez skarżącego w przedmiotowym budynku. Wskazał, że w części budynku znajdował się lokal mieszkalny z odrębnym wejściem zamieszkały przez Z. M. i jego rodzinę. Natomiast M. G. był prezesem "A" Sp. z o.o. Organ II instancji ustalił także, że jedynym udziałowcem i właścicielem "A" Sp. z o.o. jest skarżący.

W piśmie z dnia [...] skarżący wniósł o przesłuchanie jako świadków A.M. i Z. M. oraz J. N. Do pisma dołączył oświadczenia złożone przez A. M. i Z.M., którzy byli jego sąsiadami. Podali oni, że M. G. mieszkał w lokalu w K. [...], początkowo na I piętrze, a w czasie remontu na parterze. Ponadto J. N. oświadczył, że skarżący mieszkał w spornym lokalu i prowadził tam działalność gospodarczą aż do czasu zatrzymania w [...].

Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wykonanie przez komornika sądowego na podstawie art. 1046 § 2 kpc. czynności przymusowego opróżnienia nieruchomości było skuteczne także wobec M. G., prezesa Sp. z o.o. "A" i jej jedynego udziałowca. Zatem w ocenie Wojewody skarżący opuścił sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Bez znaczenia dla sprawy jest fakt przebywania przez skarżącego w areszcie śledczym. Jego nieobecność nie miała bowiem wpływu na skuteczność przeprowadzonej eksmisji. Wskazano, że przed aresztowaniem skarżący koncentrował swoje interesy życiowe na [...]. Wojewoda podkreślił, że organy meldunkowe były związane prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...]. W tej sytuacji badanie przesłanki opuszczenia lokalu byłoby naruszeniem art. 365 § 1 kpc. Podniesiono, że oświadczenia złożone przez A. M., Z.M. i J.N. nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. O opuszczeniu lokalu przez skarżącego przesądziły bowiem przeprowadzone przez komornika sądowego czynności egzekucyjne w przedmiotowej nieruchomości. A. M. i Z. M. w okresie od [...] do [...] byli zameldowani na pobyt czasowy w P. w Województwie [...]. Złożone przez nich oświadczenia budzą zatem wątpliwości.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem M.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając: 1) naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez przyjęcie, że skarżący opuścił sporny lokal w sposób dobrowolny i trwały w sytuacji, gdy był tymczasowo aresztowany; 2) naruszenie art. 8 kpa. przez przyjęcie, że podstawą wymeldowania była przeprowadzona egzekucja z nieruchomości w K. w stosunku do spółki prawa handlowego oraz uznanie czynności egzekucyjnych przeciwko spółce za prawnie skuteczne wobec osoby fizycznej, przeciw której wierzyciel nie posiadał żadnego tytułu egzekucyjnego, w wyniku czego organ naruszył podstawową zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; 3) naruszenie art. 75 kpa. przez nie przesłuchanie świadków zawnioskowanych w piśmie z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że bezpodstawne jest utożsamianie egzekucji prowadzonej przeciwko spółce z egzekucją prowadzoną przeciwko osobie fizycznej, gdyż są to dwa różne podmioty. Żadne z postanowień Sądu Rejonowego w L., na podstawie których komornik prowadził egzekucję, nie wymieniało M.G. jako osoby fizycznej. Czynności komornika w stosunku do spółki nie są zatem prawnie skuteczne względem skarżącego. Podkreślono także, że niezasadna była dokonana przez Wojewodę ocena wiarygodności oświadczeń świadków zawnioskowanych przez skarżącego, skoro nie zostali oni przesłuchani.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "ppsa."), w tym na decyzje organów meldunkowych.

Kryterium legalności z art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

W ocenie Sądu decyzja organu II instancji wydana w sprawie uchybia obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

Na wstępie należy podkreślić, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego. Tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania. Istotne jest, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów istotnych prawnie, mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w dyspozycji normy prawnej.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tak brzmiącej regulacji należało ustalić, czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka konieczna do dokonania wymeldowania, a zatem, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego lub czasowego na okres ponad 3 miesięcy i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W rozpatrywanej sprawie bezsporny był fakt, że skarżący nie przebywał w przedmiotowym lokalu z uwagi na tymczasowe aresztowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dobrowolnym opuszczeniem lokalu nie jest takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeżeli podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw do przebywania w tym lokalu albo jeżeli fakt zmuszania do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony postępowaniem karnym. Jeżeli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000r., V SA 108/00, LEX nr 49954; wyrok NSA z 21 marca 2001r.,V SA 2950/00, LEX nr 80643). Należy podkreślić, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana, można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia interesów życiowych w inne miejsce.

W niniejszej sprawie bezsporne było nabycie przez A.R. i I. M. własności nieruchomości położonej w K. [...]. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w L. odjął zarząd nad tą nieruchomością Spółce z o.o. "A" i ustanowił nowym zarządcą nabywców. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w L. po rozpoznaniu sprawy z wniosku wierzycieli przeciwko dłużnikowi "A" Sp. z o.o. w K. o świadczenie pieniężne przysądził prawo własności nabywcom nieruchomości. Bezspornie także w dniu [...] komornik wprowadził nabywców w posiadanie na podstawie tytułu wykonawczego, postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]., wystawionego przeciwko dłużnikowi "A" Sp. z o.o. w K. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko spółce było także skuteczne wobec skarżącego i czy wydanie nieruchomości jej nabywcom mogło być potraktowane równoznacznie z wykonaniem eksmisji wobec skarżącego.

Organy administracyjne obu instancji przyjęły, że wykonanie przez komornika sądowego czynności przymusowego opróżnienia nieruchomości było skuteczne także wobec M. G., prezesa Sp. z o.o. "A" i jej jedynego udziałowca. Według organów administracyjnych wprowadzenie nabywców nieruchomości w posiadanie było wystarczającą podstawą do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. W rezultacie, według organów, bez znaczenia było tymczasowe aresztowanie skarżącego, a wykonanie przez komornika postanowienia Sądu z dnia [...] było wystarczającą przesłanką wymeldowania skarżącego. Wojewoda podkreślił również, że organy meldunkowe były związane prawomocnym postanowienia Sądu z dnia [...]. W tej sytuacji badanie przesłanki opuszczenia lokalu byłoby naruszeniem art. 365 § 1 kpc.

Powyższe stanowisko organów administracyjnych nie zasługiwało na akceptację. Z art. 1046 § 3 kpc. wynika, że komornik może prowadzić egzekucję opróżnienia lokalu mieszkalnego tylko wobec osób, które są wymienione w tytule wykonawczym. Zdaniem A. Marciniaka (Glosa do postanowienia SN z dnia 23 stycznia 1996 r., PS 1997, nr 3, s. 131 i n.), dopuszczalność prowadzenia egzekucji wyłącznie przeciwko osobie wymienionej w tytule wykonawczym jest jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego. Choć zasady tej w sposób wyraźny nie ustanowiono w przepisach kodeksu, wynika ona z samej istoty tytułu wykonawczego jako aktu stanowiącego podstawę egzekucji (art. 776 kpc.). Tytuł wykonawczy określa przedmiotowe i podmiotowe granice, w jakich egzekucja może być prowadzona (Z. Knypl, [w:] Z. Szczurek (red.), M.K. Chmielewska, G. Julke, Z. Knypl, M. Koenner, R. Kowalkowski, S. Kozik, H. Langa-Bieszki, Z. Merchel, J. Świeczkowski, J. Treder, G. Wróblewska-Wcisło, Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Currenda 2005). Niedopuszczalne jest zatem usunięcie z lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób niewskazanych wyraźnie w tytule wykonawczym.

Należy wskazać, że zgodnie z wyraźnym brzmieniem przepisu art. 999 § 1 kpc., postanowienie o przysądzeniu własności stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości (art. 1046 § 1 kpc.), a nie do żądania usunięcia dłużnika (i ewentualnie innych osób) z nieruchomości i wydania jej wierzycielowi (art. 1046 § 2 i n. kpc.) [...]. Postanowienia o przysądzeniu własności, które stanowi z mocy prawa tytuł egzekucyjny do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, nie wyłącza możliwości wystąpienia przez nabywcę z przedmiotowo odmiennym roszczeniem o wydanie nieruchomości w celu usunięcia z niej dłużnika i ewentualnie innych osób (G. Julke, Glosa do uchwały SN z dnia 10 lutego 2006 r., III CZP 127/05, GSP Prz.Orz. 2007/3/93).

Skoro zatem w stosunku do M. G. nie zostało wydane żadne orzeczenie nakazujące mu opuszczenie spornego lokalu, a wskazane wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w L. dotyczyły Spółki z o.o., która jako osoba prawna jest odrębnym podmiotem praw i obowiązków, błędne było założenie, że czynności egzekucyjne przeprowadzone przez komornika w dniu [...] były skuteczne także wobec skarżącego. Bez znaczenia było to, że skarżący był prezesem spółki i jej jedynym udziałowcem. W konsekwencji zatem dopiero wyrok orzekający eksmisję imiennie wobec skarżącego mógłby stanowić przesłankę do przyjęcia, że skarżący opuścił lokal i w dalszej kolejności doprowadzić do jego wymeldowania. Skoro taki wyrok nie został wydany, należało w toku postępowania administracyjnego ustalić, czy skarżący opuścił przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały we wskazanym na wstępie znaczeniu. Należy podkreślić, że od [...] skarżący przebywał w areszcie śledczym. Zatem opuszczenie przez niego lokalu było konsekwencją pozbawienia go wolności i w związku z tym nie miało charakteru dobrowolnego. Za dobrowolne opuszczenie stałego miejsca pobytu niewątpliwie nie można uznać aresztowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2006 r., IV S.A./Wa 1608/06 LEX nr 306521). Należało zatem ocenić, czy przed aresztowaniem skarżący rzeczywiście przeniósł swoje interesy życiowe poza miejsce zameldowania, a więc czy jeszcze przed datą [...] zostały spełnione przesłanki uzasadniające jego wymeldowania.

W ocenie Sądu w zebranym w sprawie materiale dowodowym nie znajduje oparcia stwierdzenie Wojewody w uzasadnieniu decyzji, iż skarżący jeszcze przed pozbawieniem go wolności skoncentrował swe interesy życiowe na [...]. W szczególności nie potwierdzają tego wyjaśnienia składane w sprawie przez skarżącego. Wynika z nich, że rzeczywiście skarżący czasowo przebywał na [...] – w B. lub K. Było to jednak związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z pewnością pobytu poza miejscem zameldowania w celu załatwienia spraw zawodowych nie można utożsamiać z zamiarem trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. W aktach administracyjnych nie ma natomiast dowodów, które mogłyby wskazywać, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce zameldowania.

Należy się także zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, że bezzasadne było podważanie przez Wojewodę wiarygodności oświadczeń złożonych przez świadków zawnioskowanych przez skarżącego. Organ ich bowiem nie przesłuchał, a zeznania tych świadków mogłyby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji podjął co prawda próbę przesłuchania A. M. Poza skierowanym do niej wezwaniem nie podjął jednak żadnych innych środków w celu skutecznego jej przesłuchania. Trzeba wskazać, że organ administracyjny dysponuje określonymi w przepisach środkami dyscyplinującymi, które może zastosować wobec opornych, nie reagujących na wezwania świadków. Zgodnie z art. 88 kpa., kto będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie. Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie. Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano żadnego ze wskazanych wyżej środków.

Ponadto trzeba podkreślić, że z protokołu wprowadzenia nabywców w posiadanie nieruchomości wynika, że w przedmiotowym lokalu znajdowały się ruchomości należące do skarżącego, które zostały opisane w załączniku do protokołu. Organy administracji nie zażądały jednak tego załącznika. W toku postępowania odwoławczego zwrócono się jedynie do komornika o podanie informacji, czy usunięte z lokalu ruchomości wskazywały na zamieszkiwanie w nim przez skarżącego, pozostawiając tym samym ocenę tej okoliczności komornikowi. W odpowiedzi komornik wskazał jedynie w sposób lakoniczny, że nic nie wskazywało na zamieszkiwanie w spornym lokalu przez skarżącego. Wojewoda pominął także fakt, iż w lokalu był przeprowadzany remont. Wobec tego większość rzeczy skarżącego mogła faktycznie znajdować się poza mieszkaniem, co byłoby całkowicie uzasadnione okolicznościami.

Należy zważyć, że w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniono bez wątpliwości oraz w sposób wnikliwy i rzetelny, czy skarżący faktycznie zanim został aresztowany opuścił sporny lokal w znaczeniu ustalonym w orzecznictwie i z zamiarem przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Jak już wskazano, przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce nie mogło odnieść żadnego skutku w stosunku do skarżącego. Dopiero orzeczenie eksmisji w stosunku do skarżącego mogłoby uzasadniać przekonanie, że skarżący opuścił sporny lokal. W uzasadnieniu decyzji wojewoda jedynie lakonicznie stwierdził, że skarżący opuścił miejsce zameldowania jeszcze przed jego aresztowaniem. Takie twierdzenie nie znalazło oparcia w materiale dowodowym sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa. zasadą prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji państwowej obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady regulują przede wszystkim przepisy normujące postępowanie dowodowe (zwłaszcza art. 77 i 80 kpa.) nakazujące wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, organ administracji państwowej przeprowadza z urzędu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Orzekając w niniejszej sprawie oparto się jedynie na fakcie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce, której prezesem był skarżący. Organ II instancji błędnie przyjął, że prawomocne postanowienie Sądu z dnia [...] wyłączyło możliwość badania przesłanek wymeldowania, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w postępowaniu uchybiono zasadom procedury administracyjnej, nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego i ustosunkowanie się do zarzutów. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uniemożliwiło bowiem wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący opuścił sporny lokal dobrowolnie i trwale. W konsekwencji błędnie poczynionych (z uchybieniem procedury) ustaleń stanu faktycznego nie było podstaw do zastosowania powołanego w sprawie przepisu prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" i "c", art. 200 i art. 152 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.