Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 251/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 i art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 roku sprawy ze skargi J. K. i K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. solidarnie na rzecz J. K. i K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. i J. małżonków K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...], nakazującej K. i J. małżonkom K. wykonanie robót budowlanych w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, polegających na odtworzeniu pierwotnych wymiarów zamurowanego otworu okiennego w pokoju małym (od strony ul. A) w lokalu mieszkalnym nr 42, usytuowanym w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. A 5 w Ł., w terminie do dnia 30 listopada 2008 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na K. i J. małżonków K. obowiązek doprowadzenia części obiektu budowlanego wielorodzinnego, budynku mieszkalnego przy ul. A 5 w Ł., do stanu poprzedniego poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na odtworzeniu otworu okiennego o wymiarach 0,75 m x 2,25 m, w pokoju małym (od strony ul. A) w lokalu mieszkalnym nr 42 na drugim piętrze tego budynku.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na skutek interwencji Administracji Nieruchomościami Ł. – B. A w Ł. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zamurowania otworu okiennego w lokalu mieszkalnym nr 42, usytuowanym w wielorodzinnym budynku mieszkalnym położonym przy u. A 5 w Ł.. Podczas czynności kontrolnych organ pierwszej instancji ustalił, iż K. i J. małżonkowie K. wykonali w czerwcu 2000 r. w zajmowanym lokalu nr 42 roboty budowlane polegające na rozbiórce okna drewnianego i zamurowaniu otworu okiennego cegłą pełną wraz z obustronnym otynkowaniem. Przedmiotowe roboty wykonano samowolnie bez zgody odpowiedniego organu. Podczas oględzin inwestorzy przedstawili akt notarialny z dnia 24 września 1993 r. potwierdzający nabycie prawa własności przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

W tej sytuacji organ pierwszej instancji, na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...], mocą którego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2006 r. dwóch egzemplarzy orzeczenia technicznego stwierdzającego prawidłowość wykonanych robót budowlanych i ich wpływ na stan bezpieczeństwa konstrukcji budynku, opracowanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, z jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż po przedłożeniu wymaganego orzeczenia technicznego organ pierwszej instancji wydał w dniu [...], na podstawie przepisu art.51 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane decyzję Nr [...], którą nakazał skarżącym wykonanie robót budowlanych polegających na doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie zamurowanego otworu okiennego w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.

W wyniku rozpatrzenia odwołania K. i J. małżonków K. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, polegających na odtworzeniu pierwotnych wymiarów zamurowanego otworu okiennego w przedmiotowym lokalu, w terminie do 30 listopada 2008 r.. Uzasadniając wydaną decyzję organ pierwszej instancji stwierdził, że przed przystąpieniem do wykonania robót budowlanych przy zamurowaniu otworu okiennego inwestor nie wypełnił dyspozycji przepisu art. 28 ustawy – Prawo budowlane i tym samym nie uzyskał zgody właściwego organu. Ponadto pismem Kierownika Oddziału Administracji Architektoniczno – Budowlanej Urzędu Miasta Ł. negatywnie zaopiniowano zamurowanie okna w elewacji frontowej przedmiotowego budynku.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli K. i J. małżonkowie K., którzy kwestionują zasadność nałożonego obowiązku wskazując, iż wydana decyzja jest sprzeczna z pismem organu pierwszej instancji z dnia 23 lipca 2007 r., w którym organ stwierdził, że wykonane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie mają wpływu na stan bezpieczeństwa budynku. Odwołujący się podnieśli również, że wykonane prace nie stanowią zagrożenia dla konstrukcji budynku co zostało opisane w orzeczeniu technicznym z dnia 25 lipca 2006 r..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Organ wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie tego przepisu jest postępowaniem naprawczym, którego podstawowym celem jest doprowadzenie samowolnych robot budowlanych podlegających legalizacji do stanu zgodnego z prawem. Jeśli bowiem w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas właściwy organ jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Dalej organ wskazał, że brzmienie powyższego przepisu wskazuje, iż co prawda na jego podstawie można nałożyć obowiązek wykonania czynności faktycznych naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych lecz decyzja wydana na tej podstawie musi wskazywać konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez likwidacje stwierdzonych (udowodnionych) nieprawidłowości budowlanych powstałych przy prowadzeniu robót budowlanych innych niż budowa bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia.

Organ odwoławczy wskazał, że zamurowania otworu okiennego wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty takie należy bowiem zakwalifikować, jako przebudowę istniejącego obiektu budowlanego, które to roboty budowlane – w świetle przepisu art. 29 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane – nie są zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Kontynuując organ podał, że w świetle przepisów art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, w związku z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, w przypadku wykonania robót budowlanych innych niż budowa, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze decyzji obowiązek: zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego albo wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Konkludując organ wskazał, że jest faktem, iż taki stan rzeczy jaki istnieje w niniejszej sprawie w następstwie wykonania samowolnych robót budowlanych nie jest niezgodny z przepisami normującymi warunki techniczno – budowlane, w tym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W szczególności wykonane roboty nie naruszają unormowania zawartego w przepisie par. 57 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8. Jak wskazał organ odwoławczy spełnienie powyższego warunku wynika chociażby z przedłożonej przez inwestora dokumentacji technicznej. W tym stanie faktycznym i prawnym nie znajduje – zdaniem organu odwoławczego – dostatecznych podstaw nałożony przez organ pierwszej instancji, obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Dalej organ wskazał, iż nie może ujść uwadze, że w świetle przepisu art. 5 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Normy prawne zawarte w przepisie art. 5 ustawy – Prawo budowlane stanowią ogólne zasady prawa budowlanego, które określają, jakie warunki obiekt budowlany musi spełniać zarówno na etapie projektowania i budowy, jak i na etapie użytkowania. Do warunków tych zalicza się również obowiązek utrzymywania obiektu we właściwym stanie estetycznym. Organ wskazał, że jakkolwiek zwykle prawodawca dokonuje uszczegółowienia przywołanych wyżej ogólnych zasad, najczęściej w drodze rozporządzeń normujących warunki techniczno – budowlane, to nie może ujść uwadze, iż w przypadku braku przepisów szczegółowych, konkretyzujących ogólne normy zawarte w przepisie art. 5 omawianej ustawy, to zasady te nie mogą podlegać wyłączeniu i z tej racji znajdują zastosowanie wprost.

W ocenie organu odwoławczego przez należyty stan estetyczny obiektu należy rozumieć przede wszystkim obowiązek nieingerowania w pierwotny podział architektoniczny budynku, istniejący wygląd zewnętrzny budynku, który został określony w projekcie budowlanym i zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę. Zmiany elewacji budynku, które kolidowałby na przykład z formą architektoniczną, podziałem czy kolorystyką tego samego, jak i sąsiadujących budynków są naruszeniem tego przepisu. Zasadnie przy tym organ pierwszej instancji wskazał, że "zaakceptowanie istniejącego stanu byłoby precedensem dającym możliwość legalizacji dowolnych zmian w elewacji" wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku określała ściśle jego formę architektoniczną, w tym również podział, wielkość i ilość okien. Natomiast wszelkie działania zmieniające tą pierwotną formę mogą być dokonywane wyłącznie po uzyskaniu zgody właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej, która jest wydawana w oparciu o odpowiedni projekt architektoniczny uwzględniający całość elewacji, wygląd zewnętrzny budynku, jak również najbliższe otoczenie, sąsiednią zabudowę czy też właściwymi uzgodnieniami lub opiniami organów właściwych do spraw ładu architektonicznego i przestrzennego.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że praktyką organów administracji architektoniczno – budowlanej zgłaszania sprzeciwu wobec zamiaru zamurowania otworu okiennego. Tym samym zalegalizowanie wykonanych już robót prowadziłoby do obejścia prawa. Niewątpliwie zatem wykonane przez K. i J. małżonków K. roboty budowlane, polegające na zamurowaniu otworu okiennego, tak rozumiany stan estetyczny naruszają.

Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji wadliwie nałożył obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2, podczas gdy w sprawie zastosowanie winien mieć przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Stosownie zatem do treści przepisu art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze należało zdaniem organu odwoławczego – w oparciu o przepis art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane orzec o nałożeniu obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

W dniu 20 lutego 2009 r. K. i J. małżonkowie K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. Zdaniem skarżących kwestionowana decyzja jest niezgodna z przepisami ustawy – Prawo budowlane i nie uwzględnia istotnych dla całej sprawy faktów. W szczególności jest ona sprzeczna z wcześniej wydanym orzeczeniem dotyczącym prawidłowości wykonanych robót budowlanych i ich wpływu na stan bezpieczeństwa konstrukcji budynku pochodzącym z dnia [...] (znak: [...]) stwierdzające wykonanie obowiązków określonych postanowieniem organu pierwszej instancji Nr [...] (znak; [...]), z dnia [...]. Ponadto – zdaniem skarżących – zaskarżona decyzja nie uwzględnia argumentów przedstawionych w decyzji Nr [...] wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która uchylała decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...], która stwierdzała jednoznacznie, że zarówno przeprowadzone przez organ pierwszej instancji czynności wyjaśniające, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie stanowią dostatecznej podstawy do nałożenia obowiązku "wykonania robót budowlanych w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem".

Skarżący wskazali nadto, że kwestionowana decyzja jest niezgodna z przepisem art. 51 ust 1 pkt 1 i pkt 2 i zaprzecza wcześniej wydanej decyzji o prawidłowości wykonanych prac budowlanych zgodnie z Polskimi Normami oraz przepisem par. 57 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Skarżący podkreślili, iż wykonane prace w żaden sposób nie stanowią zagrożenia dla konstrukcji budynku, co zostało opisane w orzeczeniu technicznym z dnia 25 lipca 2006 r. wydanym przez uprawnionego rzeczoznawcę i informacja ta została przesłana do wszystkich zainteresowanych i nie nastąpił sprzeciw żadnej z uprawnionych do tego stron.

Dalej skarżący podali, że powołanie się przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na przepis art. 5. ust 2 ustawy – Prawo budowlane, a w szczególności na zapis odnośnie utrzymywaniu obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym i jego interpretacja, jest czystą frazeologią, nie mającą nic wspólnego z rzetelną oceną sytuacji. Bowiem w żaden sposób nie zostały naruszone warunki w tym artykule określone, a w szczególności nie doszło do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej budynku mieszkalnego oraz nie doszło do naruszenia przepisu art. 7 omawianej ustawy, bowiem przeprowadzone prace zostały wykonane w sposób prawidłowy i są zgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Skarżący podnieśli, że w chwili obecnej w budynku zostały przeprowadzone prace ociepleniowe, polegające na nałożeniu na ściany zewnętrzne budynku styropianu i przedmiotowy otwór został również tak zakryty. Zdaniem skarżących nie ma uzasadnienia merytorycznego żądanie przeprowadzenia robót budowlanych polegających na odtworzeniu otworu okiennego, w sytuacji gdy prace budowlane zostały wykonane zgodnie z przywołanymi powyżej aktami prawnymi i nie zagrażają stanowi bezpieczeństwa budynku mieszkalnego, a nadto gdy nastąpiło pokrycie ściany budynku wraz z zamurowanym otworem okiennym ociepleniem styropianowym i otynkowaniem. Prace budowlane nakazane przez organy nadzoru budowlanego są nieuzasadnione ekonomicznie i stanowią zagrożenie dla konstrukcji budynku bowiem prowadzą do naruszenia jego bieżącej struktury. Są więc sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Skarżący podkreślili, iż są osobami starszymi w wieku 72 lat i nie są w stanie wykonać nałożonego na nich obowiązku. Gdyby zatem organ nadzoru budowlanego w następstwie przeanalizowania przedłożonej oceny technicznej uznał, że wykonane prace budowlane nie uchybiają żadnym przepisom i warunkom technicznym, to nie byłoby podstaw do nakazania wykonania robót budowlanych polegających na doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc tak, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), (w skrócie: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które nie pozwalają na jej pozostawienie w obrocie prawnym.

Organy administracji podstawy prawnej podejmowanych w niniejszej sprawie działań dopatrują się w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, a więc postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Spór pomiędzy organem pierwszej i drugiej instancji sprowadza się w istocie do tego, który z powyższych przepisów winien być podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jeśli roboty budowlane wykonane przez skarżących w sposób nielegalny, a więc bez stosownego pozwolenia bądź zgłoszenia, odpowiadają aktualnie prawu budowlanemu, w tym normom techniczno – budowlanym określonym w rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W realiach niniejszej sprawy racje w tym sporze dość trudno rozstrzygnąć, a końcowy rezultat zależy od przyjętych założeń. Otóż racje będzie miał organ odwoławczy, który prawidłowo skonstatował, że jeśli wykonane nielegalnie roboty budowlane zgodne są z przepisami budowlanymi, w tym z normami technicznymi, to nie można nakazywać skarżącym wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Wszak nielogicznym byłoby doprowadzanie do zgodności z prawem czegoś co z tym prawem jest już zgodne.

Zakładając, iż prawidłowa jest konkluzja organu odwoławczego o zgodności wykonanych przez skarżących robót budowlanych z przepisami prawa, to rzeczywiście podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie może być przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem stanowi on podstawę nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W takiej sytuacji organ odwoławczy mógł dojść do przeświadczenia, iż podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy winien być przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, który stanowi podstawę do nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy popełnił jednak błąd metodologiczny w przeprowadzonym rozumowaniu skoro wskazał, iż wykonane nielegalnie roboty budowlane naruszają przepis art. 5 ust. 2 omawianej ustawy, bowiem obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Jeśli jednak – jak chce tego organ odwoławczy – wskutek wykonanych nielegalnie prac budowlanych przedmiotowy obiekt znajduje się w nienależytym stanie estetycznym, to wykonane roboty budowlane naruszają prawo, a tym samym winna istnieć konieczność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Tak więc to przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jawi się raczej jako podstawą działania organów w niniejszej sprawie.

Porzucając jednak powyższy spór godzi się wskazać, iż organ odwoławczy w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dopatrzył się normy prawnej naruszonej przez skarżących wskutek nielegalnie wykonanych robót budowlanych. Organ sam zauważa, iż zawarta w tym przepisie przesłanka nakazująca utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie estetycznym nie znajduje rozszerzenia i doprecyzowania w jakimkolwiek innym akcie prawnym komplementarnym wobec ustawy Prawo budowlane. W takiej sytuacji organ podjął próbę samodzielnej interpretacji tejże przesłanki należytego utrzymania obiektu budowlanego. Niestety nie ze wszystkimi elementami przeprowadzonej interpretacji pojęcia "należyty stan estetyczny" można się zgodzić.

Otóż nie można zaakceptować generalnie tezy, iż stan estetyczny obiektu należy rozumieć jako "obowiązek nieingerowania w pierwotny podział architektoniczny budynku, istniejący wygląd zewnętrzny budynku, który został określony w projekcie budowlanym i zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę". Taka teza wskazywałaby, że nawet próby ulepszenia estetyki obiektu budowlanego naruszałyby "należyty stan estetyczny" istniejącego już obiektu, a tym samym wszelkie dobudowy, przebudowy czy nadbudowy musiałby pozostawać w sprzeczności z należytym stanem estetycznym obiektu i godzić w przepis art. 5 ust. 2 omawianej ustawy. Z takim rozumieniem prawa nie sposób się pogodzić.

Trudno również zaakceptować taki oto pogląd organu odwoławczego, że wszelkie zmiany "elewacji budynku, które kolidowałby na przykład z formą architektoniczną, podziałem czy kolorystyką tego samego, jak i sąsiadujących budynków są naruszeniem tego przepisu". Skoro w prawie polskim brak jest regulacji, które nakazywałyby wznosić sąsiednie budynki o nie kolidującej z sobą formie architektonicznej, o identycznym podziale lub kolorystyce, to sposób interpretacji pojęcia "należyty stan estetyczny" zaprezentowany przez organ odwoławczy możliwy byłby do obrony. Skoro jednak takich regulacji nie ma, a ustawodawca posługuje się jedynie pojęciem kontynuacji cech i funkcji istniejącej już zabudowy sąsiedniej, to zastosowana w niniejszej sprawie interpretacja pojęcia "należyty stan estetyczny" winna być uznana za dowolną.

Wykładnia taka byłaby możliwa do akceptacji gdyby odwołując się do kryterium systemowego bądź funkcjonalnego uwzględniała aktualnie obowiązujące prawo, choćby w zakresie kształtowania nowej zabudowy w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nic takiego w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca, a organ w dokonanej wykładni zupełnie pominął owe kryteria interpretacyjne, ograniczając się wyłącznie do takich wskazań, które nie mają wiele wspólnego z wykładnią przepisu prawa, a zatem słusznie uważane są przez skarżących za frazeologię.

Z powyższego punktu widzenia zupełnie niezrozumiałe są te argumenty zaskarżonej decyzji, które odnoszą się do "precedensowości działań skarżących" i "obejścia przez nich prawa". Wszak organ architektoniczno – budowlany, gdyby przyszło mu decydować o zasadności zgłoszenia zamiaru zamurowania okna też musiałby swe rozstrzygnięcie oprzeć na przepisach prawa należycie zastosowanych. Zatem nie może wywrzeć żadnego wrażenia teza organu odwoławczego, iż organy architektoniczno – budowlane zgłaszają sprzeciw wobec zamiaru zamurowania okien. Jeśli rzeczywiście to czynią, to zapewne potrafią znaleźć należyte instrumenty prawne aby uzasadnić zgłoszony sprzeciw. Nie to jest jednak przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, zatem rozwijane powyższej argumentacji jest zbędne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 par 1 pkt 1, lit. "a", p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie norm art. 5 ust. 2 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, miało istotny wpływ na wydaną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny dokonać interpretacji przepisu art. 5 ust. 2 omawianej ustawy w zakresie pojęcia "należyty stan estetyczny" w uwzględnieniem znanych nauce prawa reguł interpretacyjnych, w szczególności reguł systemowych i funkcjonalnych. Wyniki przeprowadzonej wykładni winny uwzględniać naprawczy charakter postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, a zatem w sposób szczególny winny odnosić się do poczynionych w toku niniejszego postępowania ustaleń faktycznych wskazujących tak na stan estetyczny obiektu, w którym wykonano nielegalne roboty budowlane, jak i ewentualnie stan estetyczny innych, sąsiednich obiektów budowlanych.

A. T.-P.