Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 179/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 233 par.2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi Y. Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiąc styczeń 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].07.2011 r. Prezydent B. określił podatnikom (współwłaścicielom nieruchomości), w tym między innymi Y. [...] sp. z o.o. w B. (dalej określanemu również jako: "Skarżący"), zobowiązanie w podatku od nieruchomości położonej przy ul. W. w B., tj. od wielostanowiskowego lokalu garażowego "G" o powierzchni użytkowej 931.40 m2 oraz związanych z nim udziałów we współwłasności gruntu oraz we współwłasności części wspólnych budynku mieszkalnego. Wymiaru podatku za rok 2011 (I miesiąc) w kwocie 776 zł dokonano, m.in. w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i lokali oraz z informacji o nieruchomościach. Wymiar podatku za część roku 2011 uzasadniony był zmianą kręgu współwłaścicieli przedmiotowego garażu. Umowami z dnia [...].01.2011 r. i [...].01.2011 r. Y. [...] sp. z o.o. w B. sprzedała dwa udziały (po 1/28) we współwłasności lokalu garażowego Państwu E. T. i W. S. oraz Pani B. B.

Od decyzji tej Y.[...] sp. z o.o. w B. złożyła odwołanie, w którym zanegowała wysokość podatku od nieruchomości obciążającego garaż. Strona stwierdziła, że skoro lokal garażowy jest częścią budynku mieszkalnego, to powinien być obciążony podatkiem według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych, a nie "pozostałych". Dodatkowo odwołująca się zauważyła, że w zaskarżonej decyzji podzielono całą powierzchnię garażu na 28 równych części i założono, że takie części zostały wydzielone do wyłącznego korzystania, podczas gdy faktyczna powierzchnia stanowisk garażowych jest znacznie mniejsza (po 165 m2) natomiast pozostała część garażu (469,4 m2) stanowią ciągi komunikacyjne, z których korzystają wszyscy współwłaściciele.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło poglądów Spółki i decyzją z dnia [...].04.2012 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego Y. [...] sp. z o.o., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżonej decyzji zarzucono:

naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. dalej jako: u.p.o.l.) poprzez przyjęcie, że w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest część budynku, jego funkcję jako mieszkalną bądź niemieszkalną ocenia się w oderwaniu od funkcji budynku jako całości, a ponadto poprzez przypisanie odmiennych funkcji częściom tego samego budynku,

naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że część budynku (lokal) znajdująca się we współposiadaniu samoistnym (współwłasności) zarówno przez przedsiębiorcę, jak i osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu wg stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b) u.p.o.l. oraz poprzez przyjęcie, że część budynku (wydzielone miejsce postojowe - powierzchnie lokalu) znajdująca się w posiadaniu przedsiębiorcy i posiadaniu osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, jest opodatkowana wg stawki jak od części budynku związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej,

naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.l. poprzez pominięcie, że wyodrębniony w domu wielorodzinnym lokal w postaci garażu wielostanowiskowego, podlega opodatkowaniu według stawki dla lokali mieszkalnych,

naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ustalenie w oparciu o ewidencję gruntów (rejestr lokali) danych innych niż niezbędne do wymiaru podatku,

naruszenie art. 233 § 2 w zw. z art. 122, 187 oraz 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., zwana dalej "o.p."), poprzez uznanie, że niewypowiedzenie się w uzasadnieniu decyzji co do argumentów przedstawionych przez podatnika i okoliczności przez niego powołanych - mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie (tj. odnośnie tego, iż fakt wydzielenia w garażu 28 części oddanych do wyłącznego użytku poszczególnych współwłaścicieli nie oznacza, że powierzchnia garażu została podzielona na 28 równych części, bowiem w garażu znajdują się również ciągi komunikacyjne), nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ,

naruszenie art. 234 o.p. poprzez uznanie, iż uchylenie decyzji organu I instancji można potraktować jako wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. - w sytuacji, gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ; jak również uznanie, że niewypowiedzenie się w uzasadnieniu decyzji co do argumentów przedstawionych przez podatnika (tj., iż fakt wydzielenia w garażu 28 części oddanych do wyłącznego użytku poszczególnych współwłaścicieli nie oznacza, że powierzchnia garażu została podzielona na 28 równych części, bowiem w garażu znajdują się również ciągi komunikacyjne), nie stanowi rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu przepisu art. 234 o.p.

W uzasadnieniu powyższej skargi, zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Wskazując na powyższe zarzuty wnoszono o: (1) uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. wraz

poprzedzającej ją decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2011 r., (2) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz Y. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B., wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd stwierdza, że zasadniczym przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie, jest kwestia prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości z tytułu nieruchomości położonych przy ul. W. w B., a w szczególności od wielostanowiskowego lokalu garażowego tzw. "G" o powierzchni użytkowej 931.40 m2.

Już na wstępie Sąd pragnie przypomnieć, że podobna kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości tzw. garaży, była przedmiotem Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11. W uchwale tej NSA w składzie 7 sędziów zajął jednoznacznie stanowisko, że "w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy.". Jednocześnie Sąd przypomina, iż stosownie do treści art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie Sąd całkowicie podziela, stanowisko zajęte w powyżej powoływanej uchwale składu siedmiu sędziów.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Tak więc podatkowi od nieruchomości podlega (jest przedmiotem opodatkowania) zarówno budynek, jak i część budynku. Lokal garażowy tzw. "G" położony przy ul. W. w B., był odrębnym od budynku i pozostałych lokali przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Do lokalu tego nie mogły mieć zastosowania stawki właściwe dla budynków mieszkalnych, skoro charakter tego lokalu nie był mieszkalny. Taka odrębność lokali garażowych oraz budynku i lokali mieszkalnych (nieruchomości) oznacza, że garaż nie może być już postrzegany, jako część mieszkalna budynku mieszkalnego. W aktach sprawy znajduje się dokument stwierdzający różne funkcje budynku i znajdującego się w jego bryle garażu ( wypis z rejestru lokali – akta adm. III-VII 2011, str. 176 verte). Z dokumentu tego wynika, że garaż pełni funkcję niemieszkalną. W związku z tym, nie można go było obciążyć stawkami właściwymi dla budynków mieszkalnych. O niemieszkalnej ("użytkowej") funkcji lokalu garażowego wspomniano też w akcie notarialnym umowy sprzedaży z dnia 31.01.2011 r., w której Spółka występowała, jako sprzedający (podobnie w umowach przedwstępnych sprzedaży stanowisk garażowych Spółka określiła garaż jako lokal użytkowy, a nie jako mieszkalny - akta adm. III-VII 2011.). Dokumenty te należało przyjąć (co zasadnie uczyniły organy), jako jedne z dowodów w sprawie. W cytowanej wyżej uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, NSA jednoznacznie wskazywał, że w takiej "(...) sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego, bądź pozostałego)." Niezrozumiale jest wiec twierdzenie Skarżącego, że organy podatkowe nie miały prawa wykorzystywać tych dowodów w rozpatrywanej sprawie. W tej sytuacji nie uprawniony jest zarzut autora skargi, że funkcję lokalu garażowego, organy oceniły w oderwaniu od funkcji budynku jako całości, a ponadto poprzez przypisanie odmiennych funkcji częściom tego samego budynku. Sąd nie stwierdza zatem naruszenia przez organy podatkowe art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.l. poprzez pominięcie, że wyodrębniony w domu wielorodzinnym lokal w postaci garażu wielostanowiskowego, podlega opodatkowaniu według stawki dla lokali mieszkalnych.

W mniejszej sprawie część powierzchni garażu (niektóre wydzielone stanowiska garażowe), obciążono stawkami właściwymi dla części budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego przedsiębiorca był zaledwie jednym z wielu współwłaścicieli lokalu garażowego (pozostali współwłaściciele - z wyjątkiem jednej osoby - byli osobami fizycznymi nieprowadzacymi działalności gospodarczej). Jak można domniemywać autor skargi uważa, że w takiej sytuacji nie można było stosować stawek właściwych dla obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - możliwe by to było wyłącznie wtedy, gdyby lokal znajdował się w wyłącznym władaniu jednego lub kilku przedsiębiorców. Pogląd taki sprzeczny jest z treścią art. 1a ust. 1 b pkt 3 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarcza. Faktycznie ustawodawca wskazał tu na fakt posiadania, a nie posiadania i współposiadania, obiektu przez przedsiębiorcę. W prawie przyjmuje się, że nie ma potrzeby wymieniania współposiadania obok posiadania, jako że "współposiadanie" jest jedną z form posiadania, tak jak współwłasność jest jedną z form własności. W niniejszej sprawie obiekt posiadany jest przez kilka osób, z których jedna jest przedsiębiorcą. Organy podatkowe jednak nie obciążyły całego garażu najwyższymi stawkami podatkowymi. Najwyższe stawki, zastosowano jedynie do stanowisk garażowych wydzielonych do wyłącznego korzystania przez przedsiębiorców.

Jeśli chodzi o kolejny zarzut Sąd zauważa, iż o niemożności jego uwzględnienia zadecydowały okoliczności wskazane wyżej. Przy założeniu, że opisywany lokal garażowy tzw. "G" stanowiący odrębną nieruchomość nie może być uznany za część mieszkalną budynku, a w związku z tym, podlega innym niż "mieszkalne" (wyższym) stawkom podatku od nieruchomości, rozwiązanie przyjęte przez organy podatkowe jawiło się jako korzystniejsze dla podatników. W wyniku przyjęcia, że powierzchnie stanowisk garażowych wydzielonych do wyłącznego korzystania poszczególnym współwłaścicielom, były większe niż w rzeczywistości, mniejszymi stawkami podatkowymi obciążono mniejszą powierzchnię, niż sugerowana przez Skarżącego. Przyjęcie poglądu Skarżącego spowodowałoby, jak słusznie wywodzą organy, że całą powierzchnię ciągów komunikacyjnych (469,4 m2) oraz dodatkowo wydzielone stanowiska garażowe będące, w faktycznym władaniu przedsiębiorców należałoby obciążyć stawkami właściwymi dla obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (w sytuacji gdy przynajmniej jednym ze współposiadaczy był przedsiębiorcą).

Organ odwoławczy w ocenie Sądu zasadnie uznał, że podzielenie ogólnej powierzchni garażu na równe części było błędem popełnionym przez organ I instancji. Doświadczenie życiowe nakazywałoby przyjąć, jak słusznie wywodzi organ odwoławczy, że część garażu (ciągi komunikacyjne) nie może być objęta porozumieniami "aquoad usum", chociażby dlatego żeby zapewnić dojazd do wszystkich miejsc parkingowych (z dojazdu korzystaliby na równych prawach wszyscy współwłaściciele). Okoliczność ta nie mogła być jednak w ocenie Sądu, powodem uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu l instancji.

Sąd za nie usprawiedliwiony uznaje również zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ustalenie w oparciu o ewidencję gruntów (rejestr lokali) danych innych niż niezbędne do wymiaru podatku. Z treści powoływanego przepisu art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne jednoznacznie wynika, że "podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków." Z literalnego brzmienia powyższego unormowania należy wnosić, że ustawodawca wszystkie "dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków." Tych "danych" ustawodawca nie ogranicza tylko do "powierzchni nieruchomości", jak sugeruje to autor skargi.

Zgodnie z art. 233 § 2 o.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Aby więc organ II instancji mógł wydać orzeczenie kasacyjne, musiałby najpierw stwierdzić konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego albo w całości, albo w znacznej części. W niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd ocenia, jako rzetelnie zebrany i niewymagający przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego ani w całości, ani nawet w znacznej części. Już z wyjaśnień Skarżącego wynikały powierzchnie wydzielonych stanowisk garażowych (16,5 m2) - można więc byłoby oprzeć się na tychże wyjaśnieniach (traktowanych jako dowód w sprawie) albo ewentualnie zlecić organowi I instancji (art. 229 o.p.) uzupełnienie dowodów (np. oględziny i pomiar powierzchni mający na celu zweryfikowanie informacji podatnika), i to bez konieczności uchylania decyzji i przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W tej sytuacji za bezzasadny należy uznać także zarzut skargi naruszenia art. 233 § 2 w zw. z art. 122, 187 oraz 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p.

W obliczu niemożności wydania orzeczenia kasacyjnego jedyną możliwością uchylenia decyzji Prezydenta B. było zastosowanie art. 233 §1 pkt 2 lit. a) o.p. Wskazana w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji symulacja wyliczenia kwoty należnego podatku od nieruchomości, zasadnie przekonuje jednak Sąd, iż uchylenie orzeczenia organu I instancji i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy - jako nakładające podatek w kwocie wyższej niż pierwotnie określona - byłoby niekorzystne nie tylko dla Skarżącego, ale dla wszystkich współwłaścicieli nieruchomości garażowej. W tych okolicznościach - kierując się dyrektywą zawartą w art. 234 o.p. – słusznie zdaniem Sądu, organ odwoławczy postanowił o utrzymaniu w mocy orzeczenie organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe, wobec nie zasadności skargi, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).