Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 21/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Dalej idącą skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, par. 1a i par. 2, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 53 par. 2b,  art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 37, art. 12 par. 1, art. 35 par. 1, par. 3 i par. 5, art. 36 par. 1 i par. 2, art. 61 par. 1 i par. 3, art. 37 par. 7, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o. o. Sp.k. w P. na bezczynność Burmistrza Grodkowa w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Grodkowa do wydania aktu, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) dalej idącą skargę oddala, 5) zasądza od Burmistrza Grodkowa na rzecz K. Sp. z o. o. Sp.k. w P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. Sp. z o.o. Sp. k. w P. (zwaną dalej skarżącą lub Spółką) jest bezczynność Burmistrza Grodkowa (zwanego również organem) w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 17 lutego 2021 r. (19 lutego 2021 r. - data wpływu do organu) Spółka zwróciła się do Burmistrza Grodkowa o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na [...], w miejscowości W. w gminie G. Inwestycja została przewidziana na działkach nr a, b i c, na części działek nr d, e, f, g, h, i, j, k, l i m, a także "warunkowo" na działce nr n w W. (po zmianie przeznaczenia tej działki w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego na okresowe wykorzystanie na tereny przemysłowe, w tym instalację do [...]). Inwestor podkreślił, że obecnie działka ta użytkowana jest jako pastwiska i nieużytki, a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na tereny leśne. Po zakończeniu przedsięwzięcia mogłaby mieć ponownie przeznaczenie, tak jak dotychczas, pod zagospodarowanie na tereny leśne. W ocenie Spółki planowane przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, z późn. zm.), dalej zwanego rozporządzeniem, kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest niezbędna do uzyskania decyzji Marszałka Województwa Opolskiego na wydobywanie [...].

Obwieszczeniem i zawiadomieniem z dnia 16 marca 2021 r. organ poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie wydania wnioskowanej decyzji.

W piśmie z dnia 30 marca 2021 r., skierowanym do skarżącej, organ wyjaśnił, że planowana odległość od zabudowy mieszkaniowej wynosząca ok. 25 m wykazana w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia jest niezgodna z dopuszczoną zapisem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje zachowanie pasa ochronnego od wyrobiska od terenów zabudowy mieszkaniowej - 50 m (§ 1 ust. 1 pkt 9 lit. d).

Przy piśmie z dnia 9 kwietnia 2021 r. Spółka przedłożyła odpis wniosku z dnia 1 kwietnia 2021 r. o sprostowanie oczywistej omyłki, zawartej w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Opolskiego w zakresie dotyczącym przedmiotowego pasa ochronnego.

W piśmie z dnia 22 kwietnia 2021 r. Burmistrz Grodkowa przekazał N. S. i M. S. żądane informacje i wskazał, że z materiałem dowodowym sprawy można zapoznać się w siedzibie organu.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2021 r., nr [...], Wojewoda Opolski sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 4 stycznia 2018 r., nr [...].

Pismami z dnia 28 kwietnia 2021 r. Burmistrz Grodkowa zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o wydanie opinii odnośnie do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Dnia 11 maja 2021 r. wpłynęła do organu opinia sanitarna z dnia 7 maja 2021 r., nr [...], w której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem wpływu planowanej inwestycji na najbliższe tereny chronione oraz uwzględnieniem przewidywanych działań i rozwiązań technicznych oraz technologicznych, mających na celu zapobieganie oraz ograniczenie negatywnych oddziaływań inwestycji na środowisko, zdrowie ludzi oraz zatrudnionych pracowników.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., nr [...], (wpływ do organu w tym samym dniu) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie określił zakres raportu oddziaływania na środowisko.

Przy piśmie z dnia 19 maja 2021 r. (data wpływu do organu) Spółka, przedłożyła uzupełnienie do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia.

Przy piśmie z dnia 2 czerwca 2021 r. (8 czerwca 2021 r. - data wpływu do organu) Spółka przedłożyła dokument zatytułowany Inwentaryzacja przyrodnicza i analiza krajobrazowa wraz z oceną wpływu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na [...].

Pismem z dnia 9 czerwca 2021 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Grodkowa o zasięgnięcie opinii RDOŚ w Opolu w przedmiocie ww. przedsięwzięcia co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem złożonej do akt sprawy inwentaryzacji.

Pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. Burmistrz Grodkowa zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z zapytaniem czy w świetle dodatkowych dokumentów przesłanych przez Spółkę, organ podtrzymuje w całości wydane w dniu 18 maja 2021 r. postanowienie nr [...], czy dokona jego zmiany.

W piśmie z dnia 16 czerwca 2021 r. organ udzielił N. S. i M. S. odpowiedzi o aktualnym etapie postępowania.

Dnia 23 czerwca 2021 r. wpłynęła do organu opinia z dnia 21 czerwca 2021 r., nr [...], w której Zastępca Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w N. stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Przy piśmie z 26 czerwca 2021 r. Spółka przedłożyła postanowienie Burmistrza Grodkowa z dnia 9 czerwca 2021 r., nr [...], stwierdzające, że wstępny projekt podziału działek nr i, j i k na działki nr o i p jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2021 r., nr [...], Burmistrz Grodkowa nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a także ustalił zakres tego raportu. O powyższym obwieszczeniem z dnia 1 lipca 2021 r. organ zawiadomił strony postępowania.

Przy piśmie z dnia 15 lipca 2021 r. (20 lipca 2021 r. wpływ do organu) Spółka przedłożyła raport oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.

Pismami z dnia 19 lipca 2021 r. Burmistrz Grodkowa zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Dnia 30 lipca 2021 r. wpłynęła do organu opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 28 lipca 2021 r., nr [...], dotycząca wymagań higienicznych i zdrowotnych przedmiotowego przedsięwzięcia.

W piśmie z 29 lipca 2021 r. Zastępca Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. wskazał, że ze względu na wcześniejszą opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, odstępuje od uzgodnienia warunków jego realizacji.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2021 r. N. S. i M. S. wskazali, że ocena oddziaływania inwestycji na środowisko winna przede wszystkim obejmować w sposób szczegółowy oddziaływania inwestycji na pobliską zabudowę mieszkalną, która zlokalizowana jest w rażąco niewielkiej odległości od granic inwestycji, a więc organ winien zobowiązać Spółkę do uwzględnienia powyższej kwestii w raporcie. Do pisma dołączyli kserokopię protestu mieszkańców W. z dnia 14 września 2020 r.

Postanowieniem z dnia 8 września 2021 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wg wariantu 2.

Zawiadomieniem z dnia 10 września 2021 r. Burmistrz Grodkowa poinformował Spółkę oraz obwieszczeniem strony postępowania zgodnie z art. 49 K.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem z dnia 21 września 2021 r. N. S. i M. S. wnieśli uwagi do raportu oddziaływania na środowisko i zarzucili, że raport jest niepełny, ponieważ pomija wpływ przedsięwzięcia na tereny sąsiednie, zdrowie i komfort życia członków lokalnego społeczeństwa.

W piśmie z dnia 23 września 2021 r. N. S. i M. S. zgłosili zastrzeżenia, podnosząc w większości argumentację prezentowaną już wcześniej w toku postępowania, w tym wskazując, że obwieszczenia nie są publikowane w zakładce obwieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej, co utrudnia aktywny udział w postępowaniu.

Decyzją z dnia 13 października 2021 r., nr [...], Burmistrz Grodkowa ustalił na rzecz Spółki środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na [...] w miejscowości W. w gminie G. Jednocześnie zawiadomieniem z dnia 13 października 2021 r. podano do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji.

Przy piśmie z dnia 9 listopada 2021 r. organ przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej w skrócie SKO lub Kolegium) odwołania stron postępowania od ww. decyzji wraz z aktami sprawy.

Wezwaniem z dnia 17 listopada 2021 r. Kolegium zobowiązało Burmistrza Grodkowa do przedłożenia aktualnych informacji z rejestru gruntów dla działek, na których planowane jest przedsięwzięcie i działek znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.

Przy piśmie z dnia 23 listopada 2021 r. Burmistrz Grodkowa przekazał żądane informacje z rejestru gruntów.

W dniu 20 grudnia 2021 r. (data wpływu) SKO przekazało do Burmistrza akta sprawy wraz z decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r., nr [...], o umorzeniu postępowania odwoławczego względem części stron postępowania oraz decyzję z dnia 17 grudnia 2021 r., nr [...], którą - po rozpatrzeniu odwołania N. S., M. S., F. P., A. P., E. P. i H. Z. - uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia 13 października 2021 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wezwaniem z dnia 17 stycznia 2022 r. Burmistrz Grodkowa zobowiązał Spółkę do uzupełnienia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia przez wskazanie trzech wariantów uwzględniających szczególne cechy przedsięwzięcia: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Jednocześnie organ wezwał stronę do wyjaśnienia, czy pełnomocnictwo udzielone W. K. jest aktualne, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej - wskazania pełnomocnika, któremu będzie doręczana korespondencja. O powyższym Burmistrz obwieszczeniem z dnia 17 stycznia 2022 r. zawiadomił strony postępowania oraz inwestora.

W dniu 7 lutego 2022 r. Spółka złożyła w organie uzupełnioną Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia, inwentaryzację przyrodniczą i analizę krajobrazową, a także kopię mapy ewidencyjnej gruntów z granicami planowanego przedsięwzięcia oraz obszarem znajdującym się w odległości 100 m od granicy tego terenu.

Przy piśmie z dnia 7 lutego 2022 r. Spółka, reprezentowana przez adwokata G. K., przedłożyła oświadczenie Prezesa zarządu Spółki z dnia 22 stycznia 2022 r., zgodnie z którym pełnomocnictwo udzielone W. K. zostało wypowiedziane, a Spółka podtrzymuje wszelkie oświadczenia procesowe złożone przez niego do tej pory.

Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. Burmistrz zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w N. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu o wydanie opinii w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Przy pismach z dnia 24 i 25 lutego 2022 r. odpowiednio Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w N. wyrazili stanowisko o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Z kolei w piśmie z dnia 1 marca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 7 maja 2021 r. o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Pismem z dnia 3 marca 2022 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Grodkowa o nieprzeprowadzanie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nieustalanie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

Zawiadomieniem oraz obwieszczeniem z dnia 14 marca 2022 r. Burmistrz Grodkowa poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr [...], Burmistrz Grodkowa orzekł w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia i określił warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Zawiadomieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. podano do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji.

Przy pismach z dnia 20 i 24 maja 2022 r. Burmistrz Grodkowa przekazał odwołania stron postępowania do Kolegium.

Decyzją z dnia 10 czerwca 2022 r., nr [...], Kolegium - w wyniku cofnięcia odwołania Spółki - umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącej oraz decyzją z dnia 10 czerwca 2022 r., nr [...], - po rozpatrzeniu odwołania N. S. i M. S. oraz odwołania F. P. i A. P. - uchyliło decyzję z dnia 22 kwietnia 2022 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzje wraz z aktami sprawy wpłynęły do Burmistrza Grodkowa 17 czerwca 2022 r.

Wezwaniem z dnia 30 czerwca 2022 r. Burmistrz Grodkowa zobowiązał Spółkę do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. O powyższym zawiadomił strony postępowania obwieszczeniem z dnia 1 lipca 2022 r.

W piśmie z dnia 13 lipca 2022 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Grodkowa o dostosowanie postanowienia z dnia 1 lipca 2021 r. do opinii wydanych przez PSSE w B., Wody Polskie w N. i RDOŚ w Opolu na podstawie KIP z dnia 19 lutego 2022 r.

Przy piśmie z dnia 20 lipca 2022 r. Spółka przedłożyła nowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Pismami z dnia 25 lipca 2022 r. Burmistrz Grodkowa zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W piśmie z dnia 3 sierpnia 2022 r. Zastępca Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. wskazał, że ze względu na wcześniejszą opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, odstępuje od uzgodnienia warunków jego realizacji.

Wezwaniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu zobowiązał Spółkę do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Dnia 17 sierpnia 2022 r. wpłynęło do Urzędu Miejskiego w Grodkowie pismo przedstawicieli Spółki, zatytułowane "NOTATKA ZE SPOTKANIA", w którym - zgodnie z oświadczeniem tych osób - miał uczestniczyć Burmistrz Grodkowa i pracownik Urzędu Miejskiego w Grodkowie. W notatce tej podniesiono szereg zastrzeżeń dotyczących prowadzonego przez organ postępowania, w tym brak odpowiedzi na pisma.

W piśmie z dnia 22 sierpnia 2022 r. Burmistrz Grodkowa odpowiedział na zarzuty Spółki sformułowane w ww. piśmie.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r., nr [...], Burmistrz Grodkowa odmówił Spółce wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 1 lipca 2021 r., nr [...].

Dnia 22 sierpnia 2022 r. wpłynęła do organu opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 22 sierpnia 2022 r., nr [...], dotycząca wymagań higienicznych i zdrowotnych przedmiotowego przedsięwzięcia.

Przy piśmie z dnia 26 sierpnia 2022 r. Spółka przekazała Burmistrzowi Grodkowa pismo skierowane do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu, stanowiące uzupełnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Dnia 8 września 2022 r. w W. odbyło się spotkanie w sprawie planowanej inwestycji, w którym wzięli udział m.in: Burmistrz Grodkowa i jego Zastępca.

W piśmie z 13 września 2022 r. (data wpływu do organu) Spółka przekazała Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Opolu decyzję Burmistrza Grodkowa z dnia 4 sierpnia 2022 r., nr [...], o podziale nieruchomości - na okoliczność prawidłowego i aktualnego oznaczenia terenu inwestycji.

Postanowieniem z dnia 21 września 2022 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wg wariantu Inwestora i określił warunki realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia.

Zawiadomieniem oraz obwieszczeniem z dnia 29 września 2022 r. Burmistrz zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem z dnia 11 października 2022 r. Spółka wniosła do Burmistrza Grodkowa o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z fotografii obwieszczeń dokonywanych przez organ na okoliczność "skutecznego zawiadamiania lokalnej społeczności o zakończonym postępowaniu dowodowym" i dowodu z ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących teren inwestycji na okoliczność "tytułu prawnego wnioskodawcy do nieruchomości, gdzie planowane jest przedsięwzięcie". Dodatkowo Spółka przedstawiła jak powinno - jej zdaniem - brzmieć rozstrzygnięcie decyzji i jak powinno zostać uzasadnione.

Pismem z dnia 11 października 2022 r. Spółka wniosła do Burmistrza Grodkowa o przeprowadzenie przez Gminę procedury udziału społeczeństwa. Zdaniem strony nie nałożono jeszcze obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, a po wtóre wniosek inwestora został zmodyfikowany (choćby terytorialnie, przez wyłączenie z terenu inwestycji działki leśnej nr n). W ocenie Spółki zebranie wiejskie, prowadzone na podstawie przepisów o samorządzie gminnym, nie jest równoznaczne z udziałem społeczeństwa w postępowaniu. W związku z tym strona wyraziła oczekiwanie, że Burmistrz Grodkowa zapewni społeczeństwu omawiany udział w sprawie, a w uzasadnieniu decyzji zawrze informacje o powyższym, jak i sposobie uwzględnienia bądź nie zgłoszonych przez społeczeństwo uwag i wniosków.

W piśmie z dnia 7 listopada 2022 r. [...] Organizacja Związkowa "[...]" z siedzibą w W., działając jako organizacja społeczna, wniosła o wyznaczenie terminu spotkania i wyraziła stanowczy sprzeciw w związku z obstrukcją postępowania, w szczególności związaną z brakiem zapewnienia udziału lokalnej społeczności w postępowaniu, brakiem odpowiedzi na pisma procesowe inwestora i wydawaniu decyzji pozornie korzystnych (ale niestety zawierających już w dwóch decyzjach istotne wady materialno-formalne). Zarzuciła, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Gminę jest celowe, natomiast treść decyzji Kolegium potwierdza niedbałość Burmistrza w podejmowanych czynnościach.

Obwieszczeniem z dnia 14 listopada 2022 r. Burmistrz zawiadomił społeczność lokalną oraz strony postępowania o dokonanych czynnościach procesowych oraz zawiadomił o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i składania uwag i wniosków.

Zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2022 r. Burmistrz, na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.]), zwanej dalej w skrócie K.p.a., poinformował Spółkę, że sprawa dotycząca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. i wyznaczył termin jej załatwienia do dnia 31 grudnia 2022 r.

W piśmie z dnia 17 listopada 2022 r. Spółka ponownie wniosła do Burmistrza Grodkowa o prawidłowe przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Kolejnym obwieszczeniem z dnia 18 listopada 2022 r. Burmistrz zawiadomił społeczność lokalną oraz strony postępowania o dokonanych czynnościach procesowych oraz zawiadomił o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, składania uwag i wniosków.

W piśmie z dnia 28 listopada 2022 r. ww. Organizacja Związkowa wyraziła dezaprobatę dla zignorowania jej pisma z dnia 7 listopada 2022 r. i ponownie wyraziła stanowisko w sprawie, prosząc o wyznaczenie terminu spotkania.

Obwieszczeniem z dnia 5 grudnia 2022 r. Burmistrz anulował obwieszczenie z dnia 18 listopada 2022 r., wyjaśniając, że obowiązują terminy z zawiadomienia z dnia 14 listopada 2022 r.

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2022 r., nr [...], Burmistrz sprostował błąd pisarski w nazwie Spółki w obwieszczeniu z dnia 14 listopada 2022 r.

W dniu 6 grudnia 2022 r. organ obwieszczeniem zawiadomił o wydaniu ww. postanowienia.

Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. Burmistrz Grodkowa poinformował wyżej wskazaną Organizację Związkową, że postępowanie jest prowadzone zgodnie z przepisami prawa i obecnie znajduje się na etapie postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji. Wskazał też, że nie widzi podstaw do spotkania się z władzami organizacji.

Zawiadomieniem z dnia 2 stycznia 2023 r. Burmistrz, na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., poinformował Spółkę, że sprawa dotycząca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. i wyznaczył termin jej załatwienia do dnia 31 stycznia 2023 r.

Obwieszczeniem i zawiadomieniem z dnia 3 stycznia 2023 r. Burmistrz zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz prawie zgłoszenia zarzutów i uwag.

Pismem z dnia 11 stycznia 2023 r. Spółka ponownie wezwała organ o prawidłowe przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa i wniosła o przesłanie kopii całości dokumentacji w sprawie.

Przy piśmie z dnia 25 stycznia 2023 r. Burmistrz przesłał Spółce żądaną dokumentację.

Następnie decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., nr [...], Burmistrz Grodkowa ustalił środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia.

Zawiadomieniem z dnia 31 stycznia 2023 r. organ podał do publicznej wiadomości informację oraz na podstawie art. 49 K.p.a., zawiadomił strony postępowania o wydaniu decyzji z dnia 31 stycznia 2023 r.

Przy piśmie z dnia 1 marca 2023 r. Burmistrz przekazał do Kolegium odwołania stron postępowania od powyższej decyzji i obwieszczeniem z dnia 2 marca 2023 r. zawiadomił strony postępowania o tej czynności.

Decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r., nr [...], Kolegium umorzyło w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 31 stycznia 2023 r.

Kolejną decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r., nr [...], SKO uchyliło decyzję Burmistrza z dnia 31 stycznia 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Powyższe decyzje zostały przekazane do organu pierwszej instancji 15 czerwca 2023 r. Natomiast akta sprawy w całości zostały zwrócone Burmistrzowi w dniu 22 czerwca 2023 r. (data wpływu do organu).

Przy piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. Burmistrz przesłał - na wezwanie SKO - akta postępowania w związku z wnioskiem Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium w przedmiocie umorzenia w całości postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 31 stycznia 2023 r.

Pismem z dnia 21 września 2023 r. (25 września 2023 r. - data wpływu do organu) Spółka wniosła ponaglenie na bezczynność Burmistrza w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia, akcentując, że organ nie dotrzymał terminów określonych w art. 35 K.p.a. oraz nadal nie załatwił sprawy.

Przy piśmie z dnia 29 września 2023 r. Burmistrz przekazał do Kolegium ponaglenie Spółki i wyjaśnił, że nie mógł podjąć czynności administracyjnych związanych z ponownym rozpatrzeniem sprawy, ponieważ nie posiadał akt.

Postanowieniem z dnia 13 października 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu ponaglenia skarżącej, SKO stwierdziło, że Burmistrz dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący miesiąc od doręczenia rozstrzygnięcia. Postanowienie zostało przekazane do organu pierwszej instancji w dniu 20 października 2023 r.

Pismem z dnia 23 października 2023 r. Burmistrz zwrócił się do WSA w Opolu o wypożyczenie akt sprawy o sygn. II SA/Op 234/23, w której Spółka wniosła sprzeciw od decyzji SKO z dnia 9 czerwca 2923 r., nr [...].

W dniu 14 listopada 2023 r. organ zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu z uwagi na brak możliwości wypożyczenia akt.

Obwieszczeniem z dnia 20 listopada 2023 r. Burmistrz podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i rozpoczęcia procedury udziału społeczeństwa w ramach postępowania w sprawie wydania wnioskowanej decyzji i wyznaczył 30-dniowy termin na składanie uwag i wniosków.

Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Burmistrza w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia, w której zarzuciła naruszenie art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie, w sytuacji gdy decyzja SKO z dnia 9 czerwca 2023 r. została organowi doręczona w dniu 16 czerwca 2023 r. i od tego dnia należało liczyć termin do załatwienia sprawy, wobec czego upłynął on w dniu 16 lipca 2023 r.

Na tej podstawie Spółka wniosła o wskazanie, że Burmistrz dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając na to miesięczny termin oraz zasądzenie od organu sumy pieniężnej w wysokości 30.000 zł i kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze skarżąca podniosła m.in., że sprawa toczy się od dnia 17 lutego 2021 r., tj. od dnia złożenia wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji. W dniu 31 stycznia 2023 r. organ pierwszej instancji wydał trzecią decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, która została ponownie uchylona przez SKO decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. Od tego momentu Burmistrz nie podjął żadnych kroków zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie ani czynności dotyczących zapewnienia prawidłowego udziału społeczeństwa. Organ nie przedstawił również skarżącej informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżąca podkreśliła, że SKO również stwierdziło bezczynność Burmistrza. Zdaniem skarżącej w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, bezczynność organu ma charakter rażący, gdyż z analizy dotychczas podejmowanych działań organu (m.in. wydanie trzech decyzji obciążonych tożsamą wadą proceduralną) w sposób jednoznaczny wskazuje, iż działania te mają charakter celowy, zmierzający do opóźnienia/zaniechania realizacji inwestycji przez Spółkę. Z tego powodu też uzasadniony jest wniosek o zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. od Burmistrza Grodkowa sumy pieniężnej w wysokości 30.000 zł, ponieważ istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarżąca podkreśliła, też organ wydał trzy decyzje w sprawie i każda została uchylona m.in. z uwagi na tożsame błędy proceduralne, a obecnie organ od 4 miesięcy nie podejmuje czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W przekonaniu Spółki opis sytuacji niewątpliwie wypełnia znamiona celowego unikania załatwienia sprawy i uzasadnia zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi argumentując, że po wydanej decyzji przez SKO w Opolu uchylającej decyzję Burmistrza, oczekiwał na zwrot akt w celu podjęcia dalszych czynności w sprawie. Organ nie posiadał wówczas wiedzy, że skarżący zaskarżył orzeczenie SKO w Opolu, które zostało przekazane do rozpatrzenia przez Sąd. Dopiero po stwierdzeniu bezczynności przez SKO organ podjął działania mające na celu uzyskanie dostępu do akt i czynności merytoryczne w sprawie polegające na zobowiązaniu społeczeństwa do wnoszenia uwag i wniosków. Burmistrz wyjaśnił, że termin określony przez organ, a wynoszący 30 dni, wynika bezpośrednio z treści art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisku (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094), zwanej dalej ustawą, i nie podlega skróceniu. Dalej organ argumentował, że nie może zakończyć postępowania i wydać decyzji nie oczekując na upływ terminu do złożenia wniosków i uwag sformułowanych przez społeczeństwo. Nadto, po wpływie uwag i wniosków organ jest zobowiązany do ich analizy i podjęcia ewentualnych dalszych czynności dowodowych w celu uzupełnienia postępowania dowodowego. Poza tym prowadzone postępowanie środowiskowe jest szczególnie skomplikowane, o czym świadczą dotychczasowe orzeczenia SKO uchylające decyzje Burmistrza do ponownego rozpatrzenia wraz z wytycznymi co do prowadzonego postępowania. W tym kontekście prowadzenie przez organ postępowania wymaga szczegółowej analizy i podejmowania stosowanych działań w celu wydania decyzji, która w sytuacji ewentualnego złożenia odwołania, zostanie utrzymana w mocy przez organ wyższego stopnia. Zdaniem organu kolejne ponaglenia Spółki oraz skarga na bezczynność pomimo podjętych przez Burmistrza czynności są składane celowo w kontekście wniosku dotyczącego zasądzenia od organu sumy pieniężnej w wysokości 30.000 zł. W przekonaniu organu brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie naruszył prawa w sposób oczywisty i drastyczny. Nieuzasadniony jest również wniosek Spółki o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej, która chociaż ma charakter kompensacyjny, to jednak nie pełni funkcji naprawienia szkody. Nie traktuje jej się także jako odszkodowanie.

W dniu 6 grudnia 2023 r. organ zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu.

Zawiadomieniem z dnia 8 grudnia 2023 r. Burmistrz poinformował strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 5 stycznia 2024 r.

Pismami z dnia 11 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu) oraz 22 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu) Spółka złożyła kolejne ponaglenia na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ i bezczynność w przedmiocie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia.

Postanowieniami z dnia 29 grudnia 2023 r. oraz z dnia 15 stycznia 2024 r. Kolegium stwierdziło, że Burmistrz Grodkowa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz bezczynności. Jednocześnie organ wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący miesiąc od doręczeń postanowień.

Obwieszczeniem z dnia 5 stycznia 2024 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 9 lutego 2024 r.

Następnie decyzją z dnia 9 lutego 2024 r., nr [...], Burmistrz Grodkowa ustalił środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia oraz określił rodzaj i miejsce jego realizacji, o czym poinformował strony postępowania w obwieszczeniu z tego samego dnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Dodać jeszcze trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, odnotować przyjdzie, że w myśl art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że wniesienie takiej skargi należy poprzedzić ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 cyt. wcześniej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej nadal w skrócie K.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może złożyć skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy też negatywne, a nawet - czy ponaglenie zostało rozpoznane. Wystarczające jest wykazanie wniesienia przez stronę skarżącą stosownego ponaglenia.

W niniejszej sprawie skarżąca, przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, dopełniła wymogu formalnego wynikającego z art. 53 § 2b P.p.s.a., składając ponaglenie z dnia 21 września 2023 r. w trybie art. 37 K.p.a. Dlatego Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez uprawniony podmiot jako dopuszczalna podlega merytorycznej ocenie.

Przystępując do oceny zasadności skargi, odnotować trzeba, że przepisy P.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności. Wykładając treść tego pojęcia, zgodzić należy się z powszechnie prezentowanym poglądem, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność jest więc doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści czy skutkach tych działań. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. i mającą na celu zapewnienie większej klarowności oraz efektywności realizacji przez strony przysługujących jej uprawnień w zakresie zwalczania bezczynności organów. Według tego przepisu przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.

Stosownie do powyższego podkreślenia wymaga, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i § 2 K.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wedle zaś art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, Sąd miał na uwadze, że sprawę związaną z zarzucaną przez skarżącą bezczynnością Burmistrza Grodkowa należało ocenić od momentu otrzymania przez organ pierwszej instancji wniosku Spółki o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na [...], w miejscowości W. w gminie G., tj. od dnia 19 lutego 2021 r. Pierwszą czynnością organu po upływie prawie miesiąca od wpływu wniosku było obwieszczenie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Następnie organ podejmował czynności związane z uzyskaniem opinii właściwych organów na temat konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednakże pomimo upływu terminów określonych w art. 35 § 3 K.p.a. organ do dnia wydania w dniu 13 października 2021 r. pierwszej decyzji ustalającej na rzecz Spółki środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przedsięwzięcia, nie zawiadamiał stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Również w okresie od 13 października 2021 r. do dnia 22 kwietnia 2022 r., kiedy wydana została przez Burmistrza druga decyzja w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia (decyzja z dnia 13 października 2021 r. została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r.) organ nie dopełnił obowiązku zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Pierwsze zawiadomienie, wydane na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., informujące Spółkę o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu do dnia 31 grudnia 2022 r. zostało skierowane przez organ do skarżącej w dnia 14 listopada 2022 r., a więc po upływie 20 miesięcy od wszczęcia postępowania. Dostrzec również trzeba, że po przekazaniu Burmistrzowi w dniu 20 grudnia 2021 r. przez Kolegium sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. wraz z aktami sprawy, organ dopiero po upływie miesiąca podjął pierwszą czynność w postaci wezwania Spółki do uzupełnienia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Ponadto już po upływie wyznaczonego przez siebie terminu zawiadomieniem z dnia 2 stycznia 2023 r. Burmistrz, na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., poinformował Spółkę, że sprawa dotycząca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie może zostać załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. i wyznaczył termin jej załatwienia do dnia 31 stycznia 2023 r. Podobnie organ nie działał sprawnie po uchyleniu przez Kolegium decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. trzeciej decyzji Burmistrza z dnia 31 stycznia 2023 r., nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia i przekazaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. akt sprawy do organu. Pierwszym działaniem podjętym przez Burmistrza w toku tego postępowania po otrzymaniu decyzji SKO było wystąpienie dopiero 23 października 2023 r. do WSA o Opolu o wypożyczenie akt postępowania. Niewątpliwie więc w okresie od 15 czerwca 2023 r., tj. od dnia otrzymania decyzji SKO do 23 października 2023 r., jak również po tym czasie organ nie podejmował żadnych skutecznych działań prowadzących do zakończenia postępowania wydaniem stosownego orzeczenia. Organ nie wydał też decyzji w terminie określonym przez SKO w postanowieniu z dnia 13 października 2023 r., tj. do dnia 30 listopada 2023 r. Jedyną merytoryczną czynnością jaką podjął organ od 15 czerwca 2023 r. było obwieszczenie w dniu 20 listopada 2023 r. o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko i rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawioną chronologię zdarzeń, Sąd za usprawiedliwiony uznał zarzut bezczynności Burmistrza Grodkowa w załatwieniu sprawy dotyczącej wydania na wniosek skarżącej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia. Mianowicie, z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nie wydał w sprawie decyzji w terminie, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., ani w terminie wyznaczonym przez Kolegium, czyniąc to dopiero w dniu 9 lutego 2024 r., a więc po wniesieniu skargi na bezczynność. Analiza akt potwierdza również, że organ przekraczając termin załatwienia sprawy, przez 20 miesięcy nie informował stron postępowania o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Nie sposób również nie dostrzec, że organ nie dotrzymywał wyznaczonych przez siebie terminów załatwienia sprawy, jak również terminu wyznaczonego przez Kolegium. Co więcej w sposób nieuprawniony, bo sprzeczny z przepisem art. 37 § 7 K.p.a. organ w zawiadomieniu z dnia 8 grudnia 2023 r. zmienił termin załatwienia sprawy wyznaczony przez SKO w postanowieniu z dnia 13 października 2023 r. Stosownie do art. 37 § 7 K.p.a. tylko organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w § 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane w momencie wyznaczania terminu. Na podstawie akt sprawy nie można też uznać, że poza okresami, których na podstawie art. 35 § 5 K.p.a. nie wlicza się do terminów załatwienia sprawy, przyczyny naruszenia ustawowych terminów były niezależne od Burmistrza. I tak organ wydawał w niewielkich odstępach czasu obwieszczenia z dnia 14 listopada 2022 r. i 18 listopada 2022 r., które następnie anulował obwieszczeniem z dnia 5 grudnia 2022 r. bądź prostował. Również czynności mające na celu zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu były podejmowane przez organ nieskutecznie, pomimo licznych monitów ze strony Spółki (np. pismo z dnia 11 października 2022 r.) o przeprowadzenie prawidłowej procedury w tym zakresie. Nie bez znaczenia dla oceny czynności podejmowanych przez organ i ich terminowości jest liczba (trzy) wydanych decyzji kasacyjnych Kolegium, która świadczy o braku wypracowanej koncepcji Burmistrza na prowadzenie i zakończenie postępowania. Podkreślenia również wymaga, że organ w ocenianym okresie przez prawie 20 miesięcy nie zawiadamiał strony o przyczynach zwłoki na podstawie art. 36 K.p.a. i nowym terminie załatwienia sprawy. Tym samym należy stwierdzić, że organ swoim postępowaniem nie zachował zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 K.p.a. i naruszył art. 35 oraz art. 36 K.p.a. W ocenie Sądu także podane przez organ w odpowiedzi na skargę przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35 § 5 K.p.a. Zdaniem Sądu opisane działania organu świadczą nie tylko o naruszeniu terminów załatwienia sprawy, ale także o ograniczeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 w zw. z art. 35 § 3 K.p.a.). Pozostają one również w sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ nie podejmował bowiem w odpowiednim czasie takich czynności, które zmierzałyby do rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym uznać należało, że niepodejmowanie w rozpoznawanej sprawie skutecznych czynności procesowych oraz niewydanie decyzji w ustawowym terminie, czyni w pełni zasadnym zarzut bezczynności Burmistrza. W niniejszej sprawie nie bez znaczenia jest również okoliczność, że postępowanie w sprawie wydania przedmiotowej decyzji trwało prawie 3 lata.

Odnosząc się natomiast do okoliczności dotyczącej możliwości procedowania przez Burmistrza w sytuacji wydania decyzji kasacyjnej skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 17/22, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wedle którego, skoro żaden przepis nie wyłączył stosowania art. 35 § 3 K.p.a. przez organ pierwszej instancji, w przypadku wydania decyzji kasacyjnej i wniesienia skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego to sam fakt wniesienia takiej skargi nie może stanowić przeszkody do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji (również wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 2537/18, z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 1463/18). W orzecznictwie tym wyjaśnia się, że jeżeli wykonanie decyzji kasatoryjnej nie zostało wstrzymane, bowiem zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, a nadto decyzja taka nie nadaje się do wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., to organ jest zobowiązany przystąpić do rozpoznawania sprawy niezwłocznie po doręczeniu decyzji kasacyjnej. Z uwagi na administracyjny tok instancji wywołany skutkiem wynikającym z zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., brak jest przeszkód prawnych do merytorycznej oceny przez sąd administracyjny decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie ww. przepisu i to nawet wówczas, gdy organ pierwszej instancji wykonując decyzję kasacyjną ponownie prowadzi postępowanie. Gdyby organ pierwszej instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał kolejną decyzję, która stałaby się ostateczna, a sąd administracyjny rozpoznając środek zaskarżenia od decyzji kasacyjnej ją uchylił, to wówczas pozostaje organowi pierwszoinstancyjnemu i stronie możliwość domagania się wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie uprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Ta jednak możliwość nie może stanowić samodzielnej przeszkody, chroniąc organ przed obowiązkiem prowadzenia postępowania i wydania decyzji w ustawowym terminie. To właśnie oczekiwanie na rozpoznanie skargi na decyzję kasatoryjną godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.). Podzielając to stanowisko należy stwierdzić, że Burmistrz swoim postępowaniem nie zachował zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 K.p.a. i naruszył art. 35 oraz art. 36 K.p.a. Podane przez organ w odpowiedzi na skargę przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35 § 5 K.p.a. W żadnej mierze nie zwalnia organu od terminowego załatwienia sprawy odczekiwanie na rozpoznanie przez Sąd sprzeciwu od decyzji kasacyjnej czy też brak dostępu do akt w związku z ich przekazaniem do SKO czy Sądu. Opisane działania organu świadczą niewątpliwie nie tylko o naruszeniu terminów załatwienia sprawy, ale także o ograniczeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 w zw. z art. 35 § 3 K.p.a.). Pozostają one również w sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Tym samym uznać należy, że niepodejmowanie w rozpoznawanej sprawie skutecznych czynności procesowych oraz niewydanie decyzji w ustawowym terminie, czyni w pełni zasadnym zarzut bezczynności Burmistrza.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja organu, że pozostawał bierny, ponieważ nie dysponował aktami. W orzecznictwie przesądzono, że ani brak akt sprawy związany z ich przesłaniem innemu organowi, ani też bierne oczekiwanie na ich zwrot, nie jest przyczyną niezależną od organu, uzasadniającą zwłokę w załatwieniu sprawy w terminie. W przypadku przekazania akt sprawy w związku z innym toczącym się postępowaniem, organ administracji publicznej powinien wykazać aktywność zmierzającą do odzyskania tych akt. Obecnie dostępne i powszechne są urządzenia kopiujące pozwalające na takie zorganizowanie pracy organu, by był on w posiadaniu albo oryginałów akt, albo ich uwierzytelnionych kopii. Oczekiwana aktywność organu nie może być też pozorna - niewnosząca nic do sprawy. Praca organu powinna zostać zorganizowana w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 1198/15). W razie zatem uznania przez organ administracji, że akta sprawy znajdujące się w innym organie czy w sądzie są mu rzeczywiście niezbędne do merytorycznego zakończenia postępowania, organ ten powinien wyczerpać wszelkie możliwe środki do uzyskania wglądu w akta, w tym np. poprzez ich wypożyczenie bądź zapoznanie się z nimi w siedzibie tego organu/sądu lub zrobienie kserokopii niezbędnych dokumentów. Brak akt sprawy i brak możliwości skompletowania materiału dowodowego spowodowany niedociągnięciami organizacyjnymi, nie może tłumaczyć niedochowania terminu w załatwieniu sprawy. Nie jest bowiem okolicznością, o której mowa w art. 35 § 5 k.p.a. Z żadnego przepisu prawa nie wynika też, aby przekazanie akt sądowi administracyjnemu zwalniało organ z obowiązku kontynuowania postępowania administracyjnego.

Jak wskazano wcześniej, ocena skargi na bezczynność dokonywana jest na dzień zamknięcia rozprawy. Wynikająca z art. 149 P.p.s.a. możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., poprzez wydanie wyroku zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu bądź dokonania czynności, dopuszczalna jest jedynie wówczas, gdy bezczynność ta trwa nadal w dacie wyrokowania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach. Tak więc, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt, którego domagała się strona, to przestaje on być w bezczynności. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skoro zatem sprawa została załatwiona przez wydanie decyzji Burmistrza Grodkowa w dniu 9 lutego 2024 r., nr [...], to pomimo, że decyzja ta została podjęta dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu, nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania aktu. Dlatego w omawianym zakresie postępowanie zostało umorzone, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W kwestii bezczynności organu powtórzenia wymaga, że z chronologii zdarzeń ustalonych na podstawie akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika, iż w dniu 19 lutego 2021 r. wpłynął do organu wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji, a więc w tym dniu rozpoczął się bieg terminów do załatwienia sprawy, określonych w art. 35 § 3 K.p.a. Terminy ten nie zostały jednak dochowane przez organ, a postępowanie do dnia wniesienia skargi nie zostało zakończono wydaniem decyzji. Ponadto nie można pominąć, że organ w toku postępowania podejmował działania, które nie zmierzały do szybkiego i ostatecznego zakończenia postępowania. W tych okolicznościach należy uznać, że złożona w dniu 23 listopada 2023 r. skarga na bezczynność jest uzasadniona. W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 35 § 3 K.p.a. oraz art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. Reasumując, stwierdzić należało, że organ dopuścił się bezczynności, co uzasadnia orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku, na zasadzie art. 149 § 1a P.p.s.a. W tym zakresie zauważyć należy, że każda bezczynność jest naruszeniem prawa, jednak nie w przypadku każdej bezczynności mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. Dokonując oceny czy naruszenie prawa jest rażące należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, ale także uwarunkowane okolicznościami materialno-prawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Umknąć w tej sprawie nie może, to że organ wydawał decyzje w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, które były następnie uchylane przez organ odwoławczy, przy czym podejmowane czynności po zwrocie akt z organu nie pozwalały na ich ocenę jako czynności pozornych, ale co najwyżej prowadzenie postępowania nieporadnie i w sposób nieudolny. Przy dokonanej ocenie Sąd uwzględnił podniesioną przez organ okoliczność, że postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia należy do spraw skomplikowanych i wymagających informowania w drodze obwieszczenia o wszystkich podejmowanych przez organ czynnościach oraz konieczności dochowania terminów, niepodlegających wliczeniu do terminów załatwienia sprawy przewidzianych w przepisach prawa (art. 35 § 5 k.p.a.), tu w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Poza tym zwłoka w rozpoznaniu sprawy wynikała z błędnego przekonania organu, że oczekiwanie na zwrot akt sprawy przez Sąd, jak również brak możliwości procedowania do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie sprzeciwu Spółki od decyzji Kolegium z dnia 9 czerwca 2023 r., uzasadnia niepodejmowanie czynności merytorycznych w sprawie. W realiach niniejszej sprawy uznać należało zatem, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zachodzi przypadek braku woli załatwienia sprawy, co można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Uwzględniając okoliczności sprawy Sąd, nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił (pkt 4 wyroku). Z użytego przez ustawodawcę w art. 149 § 2 p.p.s.a. sformułowania "może orzec" wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do przyznania stronie sumy pieniężnej w razie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Ustawodawca nie przewidział ściśle określonych przypadków, w których sąd powinien przyznać sumę pieniężną, jak też nie wskazał kryteriów, którymi powinien się kierować sąd podejmując decyzję w sprawie sumy pieniężnej. Wyjaśnić należy również, że stwierdzenie rażącej bezczynności lub przewlekłości nie jest warunkiem koniecznym do przyznania sumy pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2021 r. , sygn. akt II OSK 366/21; wyrok NSA z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1184).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz zwrot równowartości uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.