Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 89/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. (znak: [...] dalej "decyzja z 30 listopada 2023r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO", "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania B. R. (dalej "skarżąca") utrzymało w mocy decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu L. (dalej "Zarząd KZGRL" albo "Zarząd" ) z dnia 27 września 2023 r. (znak: [...], dalej "decyzja z 27 września 2023r.") w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, dotyczącej Gminy P., w kwocie [...]zł.

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Zawiadomieniem nr [...] z dnia 5 listopada 2021 r. Zarząd Komunalnego Związku Gmin Regionu L. poinformował B. R. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu 8 grudnia 2021 r. Zarząd Komunalnego Związku Gmin Regionu L. wydał decyzję nr [...], w której orzekł o nałożeniu wobec skarżącej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to następnie decyzją z dnia 4 lutego 2022 r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Po ponownej analizie całego materiału dowodowego w dniu 21 lipca 2022 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...], w której orzekł o nałożeniu wobec skarżącej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Skarżąca ponownie wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: SKO) po rozpatrzeniu odwołania zdecydowało się jednak decyzją z dnia 12 września 2022 r. utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Od powyższej decyzji SKO skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej również: WSA). Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r. (sygn. IV SA/Po 734/22) WSA w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

WSA w Poznaniu podniósł, że decyzje wydawane przez zarząd związku (w tym przypadku organ I instancji) powinny być podpisane przez wszystkich członków zarządu. Przepisy postępowania administracyjnego nie pozwalają na podpisywanie aktów (decyzji, postanowień) organów kolegialnych jedynie przez osobę reprezentującą taki organ, np. przez przewodniczącego składu orzekającego. Z uwagi na to, że organ kolegialny działa in corpore, podpis powinien być złożony przez wszystkich członków organu kolegialnego. Tymczasem w kontrolowanej sprawie decyzja organu I instancji została podpisana jednoosobowo przez Przewodniczącego Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu L. (dalej również: KZGRL) – E. K..

Sąd zalecił organowi przy ponownym rozpoznawaniu sprawy podjąć rozstrzygnięcie w składzie określonym przepisami prawa, z jednoczesnym wykazaniem w aktach sprawy i motywach decyzji prawidłowości składu orzekającego, a także z uwzględnieniem koniecznego wymogu podjęcia decyzji przez organ kolegialny, co wyklucza przekazywanie kompetencji w tym zakresie upoważnionej osobie (członkowi zarządu, pracownikowi, itd.).

W dniu 21 kwietnia 2023 r. podjęta została przez Zarząd KZGRL uchwała nr [...] w sprawie wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego za rok 2020 poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła dotyczącej gminy P., w której punkcie 2 podjęto decyzję o nałożeniu na przedsiębiorcę – skarżącą, kary pieniężnej, o której mowa w rozdziale 4d ustawy z dnia 13 września 1996 roku – o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej "u.c.p.g.").

Po wniesieniu odwołania przez skarżącą SKO decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. uchyliło jednakże powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ocenie SKO decyzja nie została wydana przez cały Zarząd KZGRL, co było sprzeczne z zapadłym w sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu (podpis złożyło jedynie 4 z 5 członków zarządu).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 27 września 2023 r. Zarząd KZGRL w pełnym składzie podjął uchwałę nr [...] o podjęciu decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej (decyzja stanowi załącznik do uchwały). Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając organowi m.in. niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy recyklingu skarżący faktycznie uzyskał, a także błędne uznanie, że poziomy recyklingu można ustalić na podstawie odpadów odebranych przez wszystkie podmioty korzystające z ZZO, podczas gdy poziomy recyklingu powinny być ustalane indywidualnie – na podstawie ilości odpadów odebranych tylko i wyłącznie przez skarżącą.

Decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. ([...]) SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nadmienił, że art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w art. 3b ust. 1 i 2 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2. Natomiast sposób obliczania poziomów określony był w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2167). Znajduje ono zastosowanie w sprawie, o czym stanowi przepis przejściowy, art. 6, zawarty w ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2361). Ustawodawca zawarł wzór, na podstawie którego należy obliczać poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Korzystając z tego wzoru oraz z danych ujętych w sprawozdaniu o odebranych odpadach komunalnych za rok [...] złożonym przez skarżącą organ pierwszej instancji dokonał wyliczeń, w wyniku których nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...]zł.

SKO stwierdziło, że kara w niniejszej sprawie została przez organ I instancji prawidłowo obliczona. Nałożenie kary, o której mowa w art. 9x ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady, określonego w art. 9g ustawy zacytowanym powyżej. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podmiot odbierający odpady, o którym mowa w art. 9g, który nie wykonuje określonego tam obowiązku, w tym osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podlega karze obliczonej na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy.

Ponadto, SKO przyjęło, że nie ma możliwości zastosowania art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), a co za tym idzie nie ma konieczności analizowania kwestii zaprzestania naruszania prawa.

Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając SKO naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła skarżąca faktycznie uzyskała;

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącej na podstawie wartości wskazywanych przez ZZO dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, podczas gdy poziomy recyklingu powinny zostać ustalone indywidualnie dla skarżącej (na podstawie odebranych odpadów przez nią samą) i dopiero one powinny był podstawą do ustalenia, czy skarżąca poziomy recyklingu uzyskała i czy należy na nią nałożyć karę za ich nieosiągnięcie;

3) art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że poziomy recyklingu można ustalić na podstawie odpadów odebranych przez wszystkie podmioty korzystające z ZZO, podczas, gdy z tego przepisu wynika, że poziomy recyklingu powinny być ustalane indywidualnie – na podstawie ilości odpadów odebranych tylko i wyłącznie przez skarżącą;

4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie doszło;

5) art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i brak zbadania przez organ przesłanek do nakładania kary administracyjnej i przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary.

Ponadto, skarżąca wniosła także o stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji. Skarżąca wniosła także o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.- dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 marca 2024 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im złożenie w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być zgłoszone lub podnoszone na rozprawie.

Skarga była niezasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 listopada 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu L. z dnia 27 września 2023 r., którą orzeczono karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, dotyczącej Gminy P., w kwocie [...]zł.

Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności wskazać należy na przepis art. 9g pkt 1 u.c.p.g, zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 2167) poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła powinien wynosić 50% za 2020 r.

W myśl art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Stosowanie zaś do treści art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W ocenie Sądu brak jest zasadnych przesłanek do twierdzenia, że organ nieprawidłowo naliczył karę pieniężną. Zarówno poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięty oraz wysokość wyliczonej kary pieniężnej, są wskazane prawidłowo.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że skarżąca nie uzyskała w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość obliczeń dokonanych przez Zarząd. W niniejszej sprawie skarżąca, powołując się na przepis art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. - odnoszący się do spoczywającego na podmiocie prowadzącym instalację komunalną obowiązku przekazywania przedsiębiorcy odbierającemu odpady od właścicieli nieruchomości m.in. informacji o odpadach przekazanych ww. podmiotowi przez tego przedsiębiorcę, które poddał procesowi przygotowania do ponownego użycia i recyklingu - argumentowała, że ww. przepis daje możliwość podmiotowi prowadzącemu instalację przekazywania informacji o średnich poziomach recyklingu uzyskanych przez instalację. Skarżąca - jak stwierdziła - taką właśnie informację ujął w sprawozdaniu za 2020 r. Wobec tego, zdaniem skarżącej, kara została nałożona bezpodstawnie, jako że na podstawie wartości średnich ustalonych dla instalacji (art. 9oa u.c.p.g.), a nie indywidualnie dla skarżącej (art. 9g u.c.p.g.).

Zdaniem Sądu argumentacja Skarżącego sprowadza się w istocie do kwestionowania zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. W związku z tym wypada podkreślić, że przyjęta przez organy wielkość osiągniętego przez skarżącą w 2020 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynika wprost ze sporządzonego sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość, skarżąca w istocie podważa więc rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g.) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (a nie o poziomie podanym przez podmiot prowadzący instalację komunalną). Abstrahując w tym miejscu od faktu, że przekazanie nierzetelnego sprawozdania jest deliktem administracyjnym, zagrożonym karą pieniężną (zob. art. 9x ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.), wypada zauważyć, że w kontrolowanej sprawie skarżąca nie wskazała innej - jej zdaniem "faktycznej" - wartości osiągniętego poziomu recyklingu, ograniczając się do kwestionowania zasadności sięgania w tej mierze przez organ po dane z ww. sprawozdania oraz oczekując od organu, że ten, w drodze jakichś innych, bliżej przez skarżącą nie sprecyzowanych, czynności wyjaśniających we własnym zakresie ustali, jakie poziomy recyklingu skarżąca faktycznie uzyskała.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca, jako podmiot profesjonalny miała obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu (wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 69/22, CBOSA). Podmiot taki jak skarżący, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany (wyrok WSA w Poznaniu z 7 czerwca 2023 r., IV SA/Po 249/23, LEX nr 3573767).

Nadto należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 czerwca 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 249/23 (CBOSA), w myśl którego "do zadań instalacji nie należy ustalanie poziomów recyklingu, jest to obowiązkiem Strony, z którego musi ona wywiązać się w złożonym sprawozdaniu rocznym. Instalacja komunalna ma obowiązek dostarczenia podmiotom odbierającym odpady informacji o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, przygotowanych do ponownego użycia oraz poddanych odzyskowi. Obowiązek sprawozdawczy spółki, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g. dotyczy jej danych, które zobligowana była gromadzić." Skarżący kwestionując w istocie dane podane przez siebie w sprawozdaniu i domagając się przyjęcia «wartości ustalonych indywidualnie dla skarżącej« nie wskazuje żadnych dowodów na to, iż powyższe dane nie były prawdziwe, a faktyczny poziom recyklingu przekroczył wymagany poziom.

Dodatkowo trzeba zauważyć, że treść art. 9g u.c.p.g. potwierdza niezasadność prezentowanego przez Skarżącego stanowiska. Z przepisu tego bowiem expressis verbis wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia określonych poziomów recyklingu "w odniesieniu do masy odebranych przez siebie opadów". W kontekście tego właśnie przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej, należy także odczytywać przedmiot obowiązku sprawozdawczego ustanowionego w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. - jako dotyczący poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągniętego przez dany podmiot odbierający odpady (a nie średnio przez instalację). Wbrew twierdzeniom autora skargi, nieużycie (w istocie: niepowtórzenie) przez ustawodawcę w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "przez siebie", nie podważa zasadności takiej interpretacji, zaś regulacja art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. zasadność tę tylko potwierdza. Zarzuty naruszenia prawa materialnego były niezasadna, a przepisy u.c.p.g. zostały przez organy prawidłowo wyłożone oraz właściwie zastosowane.

W toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji ustaliły prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. - wnikliwie oceniły dowody zgromadzone w sprawie, a sporządzone uzasadnienie wypełnia kryteria sformułowane w art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium trafnie wyjaśniło w swej decyzji, że organ I instancji miał prawo opierać się na faktach znanych mu z urzędu, a więc mógł posiłkować się danymi ze sprawozdania, które skarżąca -zgodnie z art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g. - obowiązana był sporządzić oraz przekazać właściwemu organowi za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Organy orzekające w sprawie nie były zatem zobowiązane do przeprowadzenia innych dowodów w celu ustalenia czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.c.p.g. nie doszło.

Nie doszło również do naruszenia art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. Jeśli chodzi o zastosowanie art. 189d k.p.a., to przepis ten określa ogólne dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Jednakże art. 9x ust. 3 u.c.p.g. statuuje odmienne dyrektywy wymiaru kary i stanowi lex specialis wobec art. 189d k.p.a. W judykaturze podkreśla się, że kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (por. wyrok NSA z 17.10.2023 r., III OSK 2849/21, LEX nr 3631558.)

Odnosząc się natomiast do kwestii zastosowania art. art. 189f k.p.a. , to przepis ten mógł mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21, zgodnie z którą do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości stosuje się art. 189f k.p.a.). Celem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest niedopuszczenie do wymierzenia kary, która byłaby rażąco nieproporcjonalna do wagi naruszenia. Ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.(por. Wyrok WSA w Poznaniu z 20.10.2023 r., III SA/Po 576/23, LEX nr 3621941). W celu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 189f § 2 k.p.a. wymaga bowiem wprost ustalenia przez organ nakładający karę, że odstąpienie od jej nałożenia pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności umożliwia organowi skierowanie do strony postępowania postanowienia, w którym wyznaczy stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa. (por. Wyrok NSA z 10.05.2023 r., I OSK 957/22, LEX nr 3600056) Organy zbadały przesłanki art. 189f k.p.a., ale doszły do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż skarżąca nie usunęła naruszania, a waga naruszenia prawa jest znaczna. Sąd stanowisko organów podziela. Kara dotyczy bowiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, a zatem kwestii ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Nadto rację ma organ, że nieosiągnięcie poziomu recyklingu przez skarżącą rzutuje na poziom recyklingu osiągany przez gminę, a w konsekwencji na wszystkich mieszkańców. W przedmiotowej sprawie brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy, wynosił aż 32, 01 % ( róznica pomiędzy poziomem wymaganym 50 % a osiągniętym poziomem recyklingu 17,99%). Trafnie organy wskazały, że waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim jest w niniejszej sprawie zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. W przedmiotowej sprawnie organy trafnie uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sądu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.