Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1774/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów~Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 165a § 1, art. 14h, art. 14b § 1, art. 121 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia del. WSA Maja Chodacka (sprawozdawca), Protokolant Karolina Latarska, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2174/16 w sprawie ze skargi F. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 6 maja 2016 r. nr IPPP3/4512-2-2/16-2/PC/AW w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu I instancji.

1.1. Wyrokiem z dnia 17 maja 2017r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2174/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 6 maja 2016r. nr IPPP3/4512-2-2/16-2/PC/AW w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2016r. Wymieniony wyrok oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl.

1.2. Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Przedmiotem zainteresowania skarżącego wbrew stanowisku wyrażonemu w skarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu nie było jedynie zastosowanie przez kontrahenta 8% stawki podatku VAT dla opłat za "wywóz nieczystości", oraz poprawności pozycji "opłata komunalna" ze stawką 23% VAT zawartej na fakturze otrzymanej od Spółdzielni Mieszkaniowej, ale również kwestia możliwości odliczenia zawartej na fakturze kwoty podatku naliczonego w przypadku wadliwego zastosowania stawki podatku VAT przez Spółdzielnię Mieszkaniową (pytanie nr 3 zawarte we wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego). Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji uznał, że sporne pytanie zadane zostało z punktu widzenia sytuacji prawnej skarżącego, a nie z perspektywy jego kontrahenta – Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżący zadał wiec pytanie o zakres przysługującego mu prawa do odliczenia i trudno wyobrazić sobie bardziej typowe i ważne pytanie na gruncie podatku od towarów i usług. W tym kontekście wskazano, że z uwagi na specyfikę podatku od towarów i usług, zainteresowanym w otrzymaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego może być podatnik tego podatku, zarówno w zakresie jego podatku należnego, jak i podatku naliczonego.

Nie sposób jest zatem twierdzić, że skarżącemu nie można przypisać cech podmiotu zainteresowanego w uzyskaniu odpowiedzi i odmawiać mu na tej podstawie możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej. Sam bowiem fakt wystąpienia z zapytaniem jedynie o niektóre podatkowe konsekwencje konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, w rozliczeniu której obowiązek podatkowy spoczywa na innym niż skarżący podmiocie, nie stanowi argumentu przemawiającego za odmową wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawy takiej nie dostarcza ani przepis art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), ani przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, który znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu o wydanie interpretacji podatkowej.

Wobec powyższego Sąd uznał, że nie jest prawidłowe stanowisko organu podatkowego, iż ustalenie, czy czynność prawna ujęta w fakturze otrzymanej przez skarżącego została prawidłowo sklasyfikowana w kontekście stawki podatku VAT, nie wpływa na sytuację podatkową skarżącego, który ma obowiązek prawidłowo określić wartość podatku naliczonego, o którą następnie pomniejszony zostanie jego podatek należny. Aby to uczynić musi posiadać określoną wiedzę, którą może uzyskać poprzez otrzymanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.

W związku z tym Sąd stwierdził, iż rację należy przyznać skarżącemu, że ma możliwość ubiegania się o uzyskanie interpretacji indywidualnej, a odmowa wszczęcia postępowania narusza przepisy art. 14b § 1, art. 165a § 1 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Odmienna ocena w tym zakresie od przyjętej przez organ skutkowała uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Finansów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi").

2. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną.

2.1. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik organu zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że został wydany z naruszeniem przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.:

2.1.1. art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej oraz art. 14b § 1 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu postanowienia organu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy skarżący w obliczu podniesionych w pytaniach wątpliwości interpretacyjnych nie wykazał swojej legitymacji do uzyskania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, albowiem de facto dochodził rozstrzygnięcia nieprawidłowości stosowanej przez Spółdzielnię stawki w podatku od towarów i usług oraz wadliwości faktur dokumentujących transakcję określoną na fakturze jako opłata komunalna, prawo zaś do odliczenia podatku naliczonego nie stanowiło sedna wątpliwości interpretacyjnych skarżącego i wobec tego trudno jest uznać, iż skarżący może zostać uznany za zainteresowanego w sprawie, gdyż kwestie związane z określeniem właściwej stawki podatkowej oraz prawidłowość dokumentowania transakcji dotyczą innego niż wnioskodawca podmiotu, a mianowicie Spółdzielni i to ona mogłaby ewentualnie zostać uznana za zainteresowanego w przypadku wystąpienia z wnioskiem interpretacyjnym, co miało wpływ na wynik sprawy albowiem poprzez niewłaściwą ocenę wniosku interpretacyjnego Sąd a quo wydał rozstrzygnięcie kasatoryjne zamiast oddalenia skargi skarżącego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu nie naruszało zasady zaufania strony do organów podatkowych.

2.2. W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi, o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisowych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

2.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40)

Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

3.2. W kontrolowanej sprawie istota sprawy sprowadza się do kwestii, czy organ interpretacyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania indywidulanej interpretacji przepisów prawa podatkowego przyjmując, że przedstawiony przez wnioskodawcę problem zakreślony zadanym pytaniem i zaprezentowanym stanowiskiem odnosi się do sytuacji, w której skarżący jest zainteresowanym, o którym mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Organ uznał, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej złożony przez skarżącego nie dotyczy jego sytuacji prawnopodatkowej, a zatem był on zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Odmiennego zdania jest skarżący, który twierdzi, że zagadnienie określone we wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej bez wątpienia jego dotyczy, ponieważ sama kwestia prawidłowego rozliczenia podatku przez skarżącego czyni go stroną bezpośrednio zainteresowaną, gdyż brak poprawnego rozliczenia rodzi konsekwencje w jej sferze prawa podatkowego.

3.3. W pierwszej kolejności wypada wskazać na ratio legis unormowania rozdziału 1a działu II Ordynacji podatkowej. Mianowicie w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje: funkcję informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz funkcję gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej organ na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Taki wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej). Stosownie do art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Z powołanego przepisu wynika, że zainteresowanym, jak ustawa nazywa stronę postępowania interpretacyjnego, jest ten, kto zwraca się o wydanie interpretacji prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie. Wskazanie we wniosku tej "indywidualnej sprawy" stanowi konieczny warunek do uznania konkretnego podmiotu za zainteresowanego, w znaczeniu przyjętym w przywołanym przepisie.

Należy zatem przyjąć, że osoba zainteresowana, to każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia i/lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, mogący powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Wynika to z tej części przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, w której stanowi się, że interpretację wydaje się na pisemny wniosek zainteresowanego "w jego indywidualnej sprawie".

Wykładnia systemowa art. 14b Ordynacji podatkowej wskazuje, że dotyczy on wyłącznie takich stanów faktycznych, które spowodowały lub mogą spowodować powstanie odpowiedzialności podatkowej. Wniosek taki wynika z zestawienia wzmiankowanego przepisu z przepisem art. 14p Ordynacji podatkowej stanowiącym, że przepisy rozdziału 1a Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do należności płatników lub inkasentów, zobowiązań osób trzecich oraz do należności, o których mowa w art. 52 § 1. Odstępstwo od zasady, że z wnioskiem o interpretację może wystąpić podmiot zainteresowany przewiduje 14h § 1 Ordynacji podatkowej mówiący, że z wnioskiem o interpretację, która będzie dotyczyła spółki, mogą wystąpić również osoby planujące jej utworzenie. Ponadto, z wnioskiem o interpretację dotyczącą sytuacji, w której może się znaleźć oddział lub przedstawicielstwo, może wystąpić tworzący je przedsiębiorca. W obu tych przypadkach wniosek składany będzie przed powstaniem podmiotów, do których sytuacji odnosić się ma wnioskowana interpretacja.

Reasumując, osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są: 1) podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji; 2) osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 Ordynacji podatkowej; 3) osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki lub przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tego oddziału lub przedstawicielstwa. Z kolei z wnioskiem o wydanie interpretacji nie może wystąpić: 1) we własnym imieniu adwokat, radca prawny czy też doradca podatkowy, jeśli chcieliby uzyskać wykładnię dotyczącą pewnego teoretycznego stanu faktycznego; 2) osoba, która chciałaby tylko zaznajomić się z poglądem organu interpretacyjnego co do możliwości stosowania czy wykładni określonego przepisu prawa podatkowego wyłącznie z przyczyn czysto poznawczych; 3) osoba, na której sytuację ekonomiczną, czy faktyczną mogłaby oddziaływać sytuacja podatnika (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski: Ordynacja podatkowa, Komentarz, Wydawnictwo "Dom Organizatora" Toruń 2007 r., tom I, str. 78 - 79).

Z kolei organ w wydanej interpretacji indywidualnej zobligowany jest zawrzeć oprócz wyczerpującego opisu przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, także ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Odstąpienie od uzasadnienia prawnego jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej).

3.4. Z przywołanych uregulowań wynika, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) przedstawionym przez niego oraz wyrażonej przez podatnika ocenie prawnej (stanowisko podatnika). Istotą interpretacji indywidualnej jest więc rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Zatem udzielenie interpretacji polega na wyrażeniu poglądu dotyczącego rozumienia treści poddanych interpretacji przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania wyłącznie w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018r. sygn. akt II FSK 40/16).

Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ przyjął, że nie jest uprawniony do udzielenia odpowiedzi na postawione przez wnioskodawcę pytanie, ponieważ problem w nim zawarty nie dotyczy sytuacji prawnopodatkowej skarżącego, w odniesieniu do której to sytuacji miałaby ona status "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie wniosek złożył skarżący, natomiast poruszony problem w zakresie podatku VAT dotyczył stawki podatku właściwej dla usług wywozu nieczystości świadczonych przez Spółdzielnię Mieszkaniową. Z opisu stanu faktycznego wynika, że wnioskodawca występuje jako nabywca usług nie zaś usługodawca. Zasadą jest natomiast, że to świadczący usługę określa dla danej usługi właściwą stawkę podatku VAT. Organ podkreślił, że w złożonym wniosku skarżący zwracając się do organu z pytaniem o stawkę podatku VAT jaką powinny być opodatkowane usługi "wywozu nieczystości" oraz poprawności pozycji na fakturze "opłata komunalna" nie wnosi, o rozstrzygnięcie kwestii związanej ze swoją sytuacją prawno-podatkową, lecz sytuacją prawno-podatkową Spółdzielni świadczącej te usługi.

3.5. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, iż w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej mówi się o "zainteresowanym" nie wyjaśniając, co należy pod tym pojęciem rozumieć. Sięgając do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz doktryny, przyjąć należy, że osoba zainteresowana, to każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego. Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 326/14; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz. wyd. IX. Komentarz do art. 14b Ordynacji podatkowej). Zwrócić również należy uwagę, że podmiot występujący o wydanie interpretacji indywidualnej może wnioskować o określenie własnej sytuacji prawnopodatkowej, a nie sytuacji prawnopodatkowej innych podmiotów, w tym podmiotów związanych z wnioskodawcą stosunkiem obligacyjnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1346/09, M. Pod. 2010, nr 6, s. 47).

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedmiotem zainteresowania skarżącego był zakres przysługującego mu prawa do odliczenia zawartej na fakturze kwoty podatku naliczonego w przypadku wadliwego zastosowania stawki podatku VAT przez Spółdzielnię Mieszkaniową, a nie jedynie zastosowanie przez kontrahenta 8% stawki podatku VAT dla opłat za "wywóz nieczystości", oraz poprawności pozycji "opłata komunalna" ze stawką 23% VAT zawartej na fakturze otrzymanej od Spółdzielni Mieszkaniowej. Z uwagi na specyfikę podatku od towarów i usług, zainteresowanym w otrzymaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego może być podatnik tego podatku, zarówno w zakresie jego podatku należnego, jak i podatku naliczonego.

Istotą podatku od towarów i usług jest to, że ekonomiczny ciężar tego podatku ponosi ostateczny konsument. VAT pozostaje bowiem podatkiem neutralnym dla jego podatnika. Realizacją tej zasady jest prawo podatnika VAT do pomniejszenia własnego podatku należnego o podatek naliczony, zapłacony przez niego przy nabyciu towarów i usług na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Z art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm. dalej: "ustawa o podatku od towarów i usług") wynika, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem nie mającym w tym przypadku znaczenia, stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (zob. art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

W przypadku podatku VAT, wystąpienie zobowiązania podatkowego lub zwrotu podatku wynika z podstawowego założenia konstrukcyjnego podatku od towarów i usług, jakie stanowi wiązanie opodatkowania z odliczeniem podatku. Jego mechanizm oparty jest na istnieniu w okresie rozliczeniowym trzech wielkości podatku obrotowego: podatku należnego zawartego w fakturach stwierdzających sprzedaż (świadczenie usług), podatku naliczonego wynikającego z faktur stwierdzających nabycie towarów lub usług, oraz podatku do zapłacenia - kiedy to występuje zobowiązanie podatkowe, albo też podatku do zwrotu, kiedy to podatek należny jest niższy od naliczonego (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2000, str. 450).

3.6. Skoro, jak wskazano powyżej, na zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług wpływ ma wysokość podatku naliczonego, to trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu, by pytanie odnoszące się do podatku naliczonego nie dotyczyło sfery uprawnień podmiotu mającego prawo do jego odliczenia. Nie ma przy tym większego znaczenia argumentacja organu, że obowiązek zastosowania prawidłowej stawki VAT ciąży na podmiocie, który wykonał dane świadczenie na rzecz nabywcy. Gdyby podzielić tę argumentację, to można by poddać w wątpliwość stanowisko organu, który prowadząc postępowanie wobec nabywcy na podstawie art. 21 § 3 i 3a Ordynacji podatkowej kwestionowałby podatek naliczony bez uprzedniego zakwestionowania podatku należnego z tytułu danej dostawy u sprzedawcy (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019r., sygn. akt I FSK 351/17, LEX nr 2665526).

Prawidłowe określenie wartości podatku naliczonego, o którą następnie pomniejszony zostanie podatek należny w takim zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, mają niewątpliwie bezpośredni wpływ na prawnopodatkowe obowiązki podatnika VAT. Z jednej więc strony nabywca usług ma obowiązek prawidłowo określić wartość podatku naliczonego, a z drugiej strony podatnik nie miałby możliwości rozwiania swoich wątpliwości, co do wysokości podatku naliczonego, mających bezpośredni wpływ na jego prawnopodatkowe obowiązki. Nie można więc zgodzić się z organem, że uznanie skarżącego za podmiot zainteresowany w otrzymaniu interpretacji indywidualnej wykraczało poza ramy wyznaczone w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Zatem prawidłowe ustalenie stawki VAT dotyczy prawnopodatkowej sytuacji skarżącego. Skorzystanie przez niego z prawa do odliczenia podatku naliczonego będzie miało wpływ na wysokość jego zobowiązania podatkowego. Z mocy ustawy podatnikowi VAT przysługuje uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony - co ma niewątpliwie wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego - a zatem ma on prawo do zadawania pytań dotyczących jego podatku naliczonego. Otrzymaną w tym zakresie informację podatnik może następnie wykorzystywać dokonując rozliczenia podatku, jak również może powoływać się na nią w kontaktach z kontrahentami, dla których może ona mieć walor informacyjny. W niniejszym sporze rację należy zatem przyznać skarżącemu, bowiem do jej obowiązków należy prawidłowe określenie wartości podatku naliczonego, o którą następnie pomniejszony zostanie jej podatek należny. Aby to uczynić musi posiadać określoną wiedzę, którą może uzyskać właśnie poprzez otrzymanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Powyższe świadczy o istnieniu związku polegającego na tym, że przedstawiony we wniosku o interpretację problem dotyczy bezpośrednio sfery praw podatkowych wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że wysokość podatku naliczonego oraz kwestie związane z jego obliczeniem mają bezpośredni wpływ na prawnopodatkowe obowiązki podatnika podatku od towarów i usług.

Powyższe stanowisko zaprezentował także Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i - ze względów przywołanych wyżej – odpowiada ono prawu. Poglądy niniejsze wyrażano także w dotychczasowych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyroki z dnia 2 marca 2016r., sygn. akt I FSK 1989/14; z dnia 8 stycznia 2013r., sygn. akt I FSK 1572/12; z dnia 20 marca 2019r., sygn. akt I FSK 351/17, z dnia 24 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/BK 405/20).

3.7. Sam fakt, że kontrahent skarżącego nie jest treścią takiej interpretacji związany, nie może świadczyć o tym, że skarżący może być przez organ podatkowy traktowany jako niemający statusu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Warto przy tym podkreślić, iż interpretacja indywidualna wydawana jest przez organ administracji, który dokonuje wykładni przepisów prawa podatkowego. W związku z tym pogląd w zakresie wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku, rozliczenia podatku należnego i naliczonego powinien być taki sam, bez względu na to, czy pytanie zadaje wystawca faktury, czy jego odbiorca. Przeciwna sytuacja naruszałaby zasadę zaufania określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

3.8. W związku z tym prawidłowe jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przeszkody dla wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania indywidulanej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

3.9. W związku z powyższym uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw - bowiem zarzuty w niej sformułowane nie są uzasadnione - Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O kosztach nie orzeczono z uwagi na brak podstaw prawnych i faktycznych (skarżący w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym działał osobiście i nie poniósł kosztów postępowania kasacyjnego).