Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 103/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 3 pkt 2, art. 21 ust. 4, art. 17, art. 17a ust. 6, art. 21. ust. 1, art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 4 ust. 3, art. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 16 maja 2024 r. M. S. zwrócła się do Inspektor Sanitarny (organ) o udostępnienie informacji publicznej obejmującej odpowiedzi na pytania:

1) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2) Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego?

3) Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4) Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6) Ile dzieci i dorosłych do 19. roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania?

9) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny, nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10) W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12) Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

13) W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?

W piśmie z 3 czerwca 2024 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek, organ ustosunkował się do wyżej wskazanych pytań w następujący sposób.

Ad 1. PSSE w Łukowie nie prowadzi badań, które dotyczą utrzymania odporności po podaniu szczepionki. Odporność poszczepienna zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od:

• rodzaju szczepionki,

• cech indywidualnych osoby szczepionej np. wiek, wcześniejsza ekspozycja na antygen, obecność p/ciał matczynych, stanu klinicznego, czynników genetycznych.

W związku z tym należy zwrócić uwagę, że indywidualna odpowiedź układu immunologicznego na podanie szczepionki może być różna u różnych osób. Literatura podaje, że odporność p/ tężcowi i błonicy utrzymuje się 10 lat, natomiast p/ krztuścowi spada szybciej, w przypadku gruźlicy odporności utrzymuje się około 10-15 lat, odporność p/odrze, śwince, różyczce po podaniu 2 dawek szczepionki utrzymuje się około 15 lat, w przypadku WZW typu B u zdrowych osób ochrona przed zachorowaniem po pełnym podstawowym szczepieniu utrzymuje się co najmniej przez kilkanaście lat, natomiast w przypadku poliomyelitis prawdopodobnie do końca życia, p/ Haemophilus influenzae ochrona występuje u małych dzieci do 5 roku życia - czyli u tych, które nie są w stanie wytworzyć przeciwciał samodzielnie po naturalnym kontakcie z bakterią. W przypadku szczepienia p/pneumokokom ze względu na stosunkowo krótkie stosowanie szczepionek nie ma dokładnych danych na temat długości ochrony. Szczepionka p/gruźlicy zgodnie z wynikami badań, jedna dawka szczepionki BCG przeciw gruźlicy chroni dziecko przed najcięższymi postaciami gruźlicy (gruźlica rozsiana i gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i znacznie zmniejsza ryzyko jakiegokolwiek zachorowania na tą chorobę. Działanie ochronne szczepienia BCG utrzymuje się więcej niż 20 lat.

Ad 2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie nie posiada wiedzy o ilości osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień, albowiem obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku prowadzenia wykazu.

Ad 3. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie nie prowadzi statystyk dotyczących stanu uodpornienia przeciwko odrze, dotyczących osób narodowości m.in. czeczeńskiej, romskiej, ukraińskiej zamieszkującej na terenie działania PPIS.

Ad 4. Przeciwwskazania do szczepień są to stany i sytuacje kliniczne, w których przeprowadzenie szczepienia ochronnego wiązałoby się dla pacjenta ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych lub brakiem skuteczności. Przeciwwskazania zależą od rodzaju szczepionki i sytuacji klinicznej. Są wskazówkami, które pomagają podjąć decyzję o szczepieniu, natomiast zgodnie z obowiązującymi przepisami, każde dziecko i osoba dorosła zgłaszająca się w celu przeprowadzenia szczepienia obowiązkowego lub zaleconego musi przejść kwalifikacyjne badanie lekarskie. Badanie lekarskie jest ważne 24 godziny i ma na celu wykrycie ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia, opóźnienie wykonania szczepienia, modyfikację schematu szczepień. Istotne jest w czasie kwalifikacji zminimalizowanie ryzyka wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) i zapewnienie maksymalnej skuteczności szczepienia. Nie ma listy przeciwwskazań do szczepień w Polsce, ponieważ poszczególne szczepienia mają różne przeciwwskazania, które znajdują się w Kartach Charakterystyki Produktów Leczniczych każdej szczepionki. PPIS w Łukowie nie posiada wiedzy o ilości odroczonych szczepień w okresie ostatnich 5 lat.

Ad 5. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie nie posiada wiedzy o ewentualnych grzywnach nałożonych na lekarzy, którzy nie wywiązali się z obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w okresie ostatnich 5 lat.

Ad 6. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuję, że nie odnotowano na terenie działania PPIS przypadku śmiertelnego w ostatnich 5 latach po podaniu szczepionki.

Ad 7. Łącznie od 2019 r. do chwili obecnej Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Łukowie nie zarejestrowała ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Ad 8. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuje, że nadzór inspekcji sanitarnej nie obejmuje kwestii odszkodowawczych. Świadczenia kompensacyjne są przyznawane przez Rzecznika praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Biorąc powyższe pod uwagę, informacja te nie pozostają w dyspozycji organu.

Ad 9. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuje, że informacja żądana nie jest informacją publiczną, ponieważ dotyczy zgodności wskazanych okoliczności z Konstytucją RP. Ponadto informuję, że nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzającej do udzielenia porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów.

Ad 10. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuje, że zgodnie z art. 17a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2023 r. poz. 1284 ze zm.) w przypadku, gdy w wyniku szczepienia ochronnego obowiązkowego u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego w wyniku których: osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta.

Ad 11. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuje, że do kompetencji PPIS nie należy diagnozowanie i badanie, które wykonuje się w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. Wiedzę medyczną i informację na temat możliwych badań można uzyskać na wizycie u lekarza POZ, bądź lekarza specjalisty, a także zapoznać się z Charakterystyką Produktu leczniczego.

Ad 12. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuje, że orzecznictwo wskazuje, że nie jest informacją publiczną zagadnienia dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., III SAB/d 164/22, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r., II SAB/Po 132/19, CBOSA). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym.

Ad 13. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie informuje, że szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określają przepisy art. 17-21 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 20231 poz. 1284 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., które zawierają schemat szczepień ochronnych dzieci i młodzieży. Informacje zawarte w schemacie szczepień ochronnych dzieci i młodzieży stanowią wytyczne dotyczące obowiązku szczepień ochronnych, w tym wskazuje wiek, w którym dane szczepienie powinno być przeprowadzone, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży precyzyjnie wskazuje, przeciwko jakim chorobom zakaźnym i w jakim miesiącu życia powinno zostać zaszczepione dziecko. Z powyższych uregulowań jednoznacznie wynika, że obowiązek szczepień jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust.4 Konstytucji RP).

W powołanej na wstępie skardze wnioskodawczyni zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) przez nieudostępnienie informacji publicznej i wniosła o:

1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łukowie do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 maja 2024 r. i udzielenia informacji publicznej;

2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono skarżącym innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r. Zdaniem skarżącej przesłane przez organ odpowiedzi, podobnie jak odesłanie do publikacji, są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo, skarżąca podniosła, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji i uzasadnia twierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że udzielił wnioskowanej informacji w pełnym zakresie, w jakim organ dysponował tą informacją.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Organ nie dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącej.

Bezsporne jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łukowie jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18).

Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.

O bezczynności na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wówczas, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia oraz przyczyn niezachowania terminu (art. 13 ust. 2), nie powiadamia wnioskodawcy na piśmie o tym, że nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że informacją taką nie dysponuje, czy też informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).

W niniejszej sprawie organ w odpowiedzi na wniosek skarżącej ustosunkował się do wszystkich pytań objętych wnioskiem. Skuteczne zarzucenie organowi udzielenia niewyczerpującej informacji publicznej wymaga sprecyzowania, które odpowiedzi są niepełne (niejasne) oraz w jakim zakresie wymagają – zdaniem strony – uzupełnienia. Ogólne wskazanie, że organ udzielił niewystarczającej odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie pozwala na zweryfikowanie stanowiska strony (por. wyroki WSA w Poznaniu z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22 i II SAB/Po 163/22). Skarżący – reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – nie sprecyzowali, w jakim zakresie odpowiedź organu jest dla nich niesatysfakcjonująca. Sąd z urzędu również nie dostrzegł oczywistych uchybień w tym zakresie, a nie jest rolą Sądu doprecyzowanie wniosku o dostęp do informacji publicznej.

Odnosząc powyższe rozważania szczegółowo do treści pytań skarżącej, uznać należy, że jedynie informacje objęte punktami 2 i 3 oraz 5, 6, 7 i 8 (statystyki dotyczące szczepień, ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu, ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz ilość wypłaconych odszkodowań za odczyny poszczepienne), stanowią informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Organ ustosunkował się do wszystkich tych pytań.

Odnośnie do pytania o wypłatę odszkodowań (pytanie 8), to należy dodać, że jakkolwiek ma ono walor informacji publicznej, ponieważ dotyczy majątku publicznego, to niewątpliwie Inspektor nie zajmuje się kwestią wypłaty odszkodowań z tytułu wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.c.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, aby informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. Odpowiedź organu w tym zakresie jest wyczerpująca i wiarygodna.

W realiach niniejszej sprawy wiarygodne jest również stanowisko organu, że nie posiada listy osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień, ponieważ obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku prowadzenia takiego wykazu (pytanie 2), a także że nie prowadzi statystyk szczepień ochronnych ze względu na narodowość (pytanie 3). W sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Jest to bowiem zgodna z prawem forma załatwienia wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Sąd administracyjny nie posiada instrumentów prawnych, które pozwoliłyby mu, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, zweryfikować twierdzenie organu o nieposiadaniu danej informacji publicznej.

W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań 1 i 4 oraz od 9 do 13, informacje nie posiadają waloru informacji publicznej i już tylko z tego względu – niezależnie od treści odpowiedzi udzielonych na te pytania – organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

Pytania numer 1, 4 i 11 stanowią zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych, a zatem nie stanowią informacji publicznej. Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza objęta pytaniem numer 1 na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2024 r., II SAB/Łd 129/23 i cytowane tam orzecznictwo). Ponadto Inspektor wskazał, że nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych. Tak samo rzecz się ma z pytaniem numer 4, które dotyczy ilość dokonanych przez lekarzy odroczeń szczepień oraz listy przeciwskazań do szczepień w Polsce oraz tego, kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia. Pytanie dotyczy wiedzy medycznej. Organ wyjaśnił skarżącym, że brak jest prawnego obowiązku zgłaszania przez lekarzy odroczeń szczepień ochronnych, wobec powyższego nie dysponuje tymi danymi. Również odpowiedź na pytanie 11, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem, niewątpliwie stanowi element wiedzy medycznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2024 r., IV SAB/Po 69/24).

Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej (pytanie numer 9 oraz numer 10). Odpowiedź na te pytania sprowadza się do znajomości przepisów prawa, których treść nie stanowi informacji publicznej, a ponadto należy stwierdzić, że Inspektor nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2024 r., II SAB/Bd 16/24).

Odnośnie do pytania numer 13 dotyczącego podstawy prawnej obowiązku poddania się szczepieniu, to Inspektor wskazał tę podstawę w sposób pełny i wyczerpujący. Niezależnie zatem od stwierdzenia, czy zagadnienie to dotyczy wiedzy prawniczej czy należy do zakresu funkcjonowania organu, strona uzyskała wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie wzbudza wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z 16 marca 2023 r., II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z 24 stycznia 2023 r., II SAB/Lu 161/22). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym, co prawidłowo dostrzegł organ w odpowiedzi na pytanie numer 12.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można, w ocenie Sądu, zarzucić organowi bezczynności. Organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które obowiązany był odpowiedzieć, ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżącą o kwestiach prawnych, których wyjaśnienia zażądała. Skarżąca twierdzi, że udzielono jej niepełnej informacji. Jednocześnie na żadnym etapie postepowania nie skonkretyzowała, w czym upatruje niepełności udzielonej informacji. W lakoniczny sposób odwołała się jedynie do orzecznictwa dotyczącego udzielenia informacji publicznej w sposób niejasny lub niepełny. Wypada w tym miejscu zaznaczyć, że skarżącą reprezentuje zawodowy pełnomocnik w osobie adwokata.

Wbrew zatem zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r., II SAB/Kr 83/20).

Z powyższych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a