Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1965/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-09-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 1 i par. 3 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" W.K. Spółka komandytowa z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym w odpowiedzi

na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego

w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).

W uzasadnieniu powyższego podała, iż zajmuje się przetwarzaniem

i konserwowaniem mięsa oraz produkcją napojów i wyrobów z drewna. Działalność ta nie przynosi jednak zysku tylko straty, które w ubiegłym roku podatkowym wynosiły [...] zł (vide: informacja PIT-B byłego komplementariusza B.P. za [...] r.). Tymczasem organy skarbowe zabezpieczyły na majątku Spółki należności finansowe w kwocie [...] zł. Stąd na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wykazano jedynie [...] zł (vide: wyciąg z konta na dzień [...] r.). Ponadto z dołączonej do wniosku kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie siedem miesięcy ustalono, iż poniesiona w tym roku strata kształtuje się na poziomie [...] zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej

w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa

2004 r., str. 319).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy,

że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej, tj. "A" W.K. Spółka komandytowa w Z., z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi, który wynosi [...] zł, nie została spełniona.

Analiza stanu majątkowego tejże Spółki, dokonana w oparciu o załączone do akt dokumenty źródłowe w postaci kserokopii podatkowej księgi przychodów

i rozchodów, prowadzi bowiem do wniosku, iż ta powinna w nich partycypować. Tym bardziej, że w roku [...], mimo poniesionej straty wynoszącej [...] zł, osiągnęła ona przychód rzędu [....] zł (vide: informacja PIT-B, rubryka

nr 25, 27 i 29). Podobnie zadeklarowany za ostatnie siedem miesięcy obrót

w wysokości [...] zł nie potwierdza podnoszonych przez stronę argumentów, jakoby działalność firmy była nierentowna. Należy bowiem zauważyć, iż w ujęciu narastającym wynik finansowy do kwietnia bieżącego roku był dodatni. Wprawdzie w późniejszym okresie Spółka wygenerowała stratę wielkości [...] zł, niemniej jednak ta nie była spowodowana brakiem popytu lecz nadwyżką ponoszonych kosztów uzyskania przychodu, które od początku roku wyniosły [...] zł. Co więcej z rozliczenia za miesiąc [...] wynika, że nawet zerowy przychód nie stanowił przeszkody do wydatkowania kwoty [...] zł.

W świetle powyższych danych uprawnione staje się twierdzenie,

iż skarżąca dysponuje stosownymi środkami na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Skoro jest w stanie ponosić tak znaczne wydatki, których wysokość nie znajduje pokrycia w wypracowanym za ten rok przychodzie to oznacza to,

że posiada dodatkowe możliwości finansowe, których źródło nie zostało

w rozpoznawanej sprawie ujawnione. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie

by w ramach wspomnianych kosztów przyjmujących dużo wyższe wartości znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej,

że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi

z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmu-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). W tej sytuacji podnoszone przez stronę argumenty dotyczące ustanowienia przez organy skarbowe zabezpieczenia na majątku Spółki należności finansowych w kwocie [...] zł nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229,

poz. 1954 ze zm.) wynika przecież, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków

dla wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego też przyjąć należało,

iż skarżąca Spółka nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu Państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, zatem ich posiadanie staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie spraw sądowych. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, o której wspomniano wyżej,

jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych oraz preferowanie jednych zobowiązań mających zresztą charakter publicznoprawny względem drugich, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty należnych

w sprawie kosztów sądowych nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu,

iż odmowa zwolnienia jej z obowiązku ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem.

W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.