Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3088/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151 ust. 2, art. 168 ust. 1 i ust. 4, art. 169 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 106 § 3 i art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Robert Hałabis Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Polskiego Związku C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2159/14 w sprawie ze skargi Polskiego Związku C. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Polskiego Związku C. na rzecz Ministra Sportu i Turystyki 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2159/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Ministra Sportu i Turystyki z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w zakresie dotyczącym zobowiązania do zwrotu dotacji w kwocie 755,58 zł wraz z odsetkami od tej kwoty, w pozostałym zakresie oddalił skargę i stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że na podstawie umowy nr [...] z 26 lipca 2011 r. dotyczącej dofinansowania zadania o nazwie "Przygotowania do Mistrzostw Świata lub Europy w sportach olimpijskich" w terminie od 1 stycznia do 7 października 2011 r., Minister Sportu i Turystyki przekazał skarżącej dotację celową w wysokości 300.000 zł. Dotacja została przez skarżącą rozliczona w zakresie rzeczowym i finansowym w dniu 7 listopada 2011 r., a sprawozdanie z realizacji zadania zostało zaakceptowane przez organ. W wyniku przeprowadzonej u skarżącej kontroli w zakresie prawidłowości wydatkowania środków budżetu państwa na zadania zlecone w 2011 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wykorzystania dotacji, w szczególności:

- przekraczanie terminu realizacji umowy przy dokonywaniu wydatków ze środków dotacji, co stwierdzono w 4 przypadkach płatności dokonanych na podstawie faktur: [...],[...],[...] i noty księgowej [...],

- niewywiązanie się przez skarżącą z obowiązku zwrotu niewykorzystanej części dotacji, pomimo niewykonania dwóch zadań, na które była ona przeznaczona, co stwierdzono w przypadku jednego zgrupowania i badań medycznych,

- pokrycie ze środków dotacji zobowiązań podmiotów innych aniżeli skarżąca będąca jedynym wykonawcą i beneficjentem dotacji z tytułu umowy, co stwierdzono w przypadkach płatności na podstawie faktur o nr: [...],[...],[...],[...] i [...],

- wykorzystanie części dotacji na zadania i usługi nieprzewidziane w umowie z Ministrem lub nieudokumentowane w sposób pozwalający stwierdzić prawidłowe przeznaczenie wydatku, co wykazano w przypadku wydatków na Uniwersjadę Zimową, usługi prawne oraz obsługę sędziowską (bliżej nieokreśloną co do liczby i terminu) zgrupowań, udokumentowane za pomocą, odpowiednio not księgowych nr [...] i [...], faktur [...] i [...] i rachunków [...] i [...].

Wszystkie ww. nieprawidłowości Minister Sportu i Turystyki uznał za przypadki wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem części dotacji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.,) i przypisał kwotę 65.963,39 zł do zwrotu wraz z odsetkami od dnia przekazania dotacji liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W związku z niedokonaniem zwrotu tej części dotacji, Minister w dniu 23 listopada 2012 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu i decyzją z [...] kwietnia 2013 r. zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 65.963,39 zł oraz kosztów wezwania w wysokości 5,65 zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 16 września 2011 r. do dnia wpłaty.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sportu i Turystyki decyzją z [...] czerwca 2014 r. uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu kosztów wezwania w wysokości 5,65 zł i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tej części, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu organ nie podzielił stanowiska skarżącej, jakoby cel na jaki została przeznaczona dotacja określony w umowie został w całości osiągnięty. Faktu tego nie potwierdzają także przywoływane wyniki sportowe reprezentacji. Minister podkreślił, że wykorzystanie dotacji ze środków publicznych po upływie wyznaczonego terminu stanowi przekroczenie zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych. Organ powołał się na § 8 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 umowy i wskazał, że skarżąca była zobowiązana do wykorzystania przyznanej dotacji przez zapłatę za zrealizowane zadanie w terminie od 1 stycznia do 7 października 2011 r., natomiast dokonała płatności ze środków dotacji w terminach wykraczających poza okres obowiązywania umowy, a tym samym poza terminem w którym była uprawniona do dysponowania środkami wynikającymi z dotacji:

a) w dniu 10 października 2011 r. na podstawie faktury nr [...] z 10 października 2011 r. z tytułu kontraktu menedżerskiego Sekretarza Generalnego P. (13.284 zł),

b) w dniu 10 października 2011 r. na podstawie faktury nr [...] z 10 października 2011 r., z tytułu usługi hotelowej - nocleg (2.311,55 zł),

c) w dniu 29 grudnia 2011 r. na podstawie faktury nr [...] z 29 grudnia 2011 r., z tytułu opłaty czynszu za najem lokalu (kwota 5.370,50 zł),

d) w dniu 31 stycznia 2011 r. z tytułu noty księgowej [...] wystawionej na podstawie faktur sprzed okresu objętego umową, tj. z 29 i 30 grudnia 2010 r. (kwota 755,58 zł).

Organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca pomimo wydatkowania środków dotacji w kwocie 19.236,15 zł z przeznaczeniem na pobyt zawodniczek na zgrupowaniu w Helsinkach, zgrupowania tego nie zorganizowała. Analogiczna - w ocenie organu - sytuacja ma miejsce w przypadku nieprzeprowadzonych, a sfinansowanych z dotacji kwotą 2.000 zł badań medycznych. Dodatkowo Minister zauważył, że w ramach dotacji skarżąca pokryła należności z tytułu zobowiązań zaciągniętych przez osoby trzecie, tj. A.J. na podstawie faktur nr [...] i nr [...] w kwocie 269,40 zł oraz "I. J.A." na podstawie faktur nr [...], nr [...] i nr [...], w kwocie 747,51 zł. Stwierdził, że ww. podmioty nie występowały jako podwykonawcy skarżącej w ramach umowy, zaś Minister jako zleceniodawca, nie wyrażał zgody na dysponowanie środkami dotacji przez podmioty inne, aniżeli skarżąca. Ponadto, skarżąca nie uwiarygodniła twierdzenia, iż wydatki na rzecz ww. osób i podmiotów dokonane ze środków dotacji były związane z celem na jaki została ona udzielona, dlatego też organ stwierdził, iż wydatkowana na ich rzecz powyższa kwota prawidłowo została uznana za część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

Minister zauważył, że na podstawie umowy strony przewidziały następujące wydatkowanie dotacji na: zgrupowania kadry w: Szczyrku, Warszawie, Gliwicach, Tallinie i Zoetermeer, zawody w Gliwicach (3 razy w różnych terminach), Budapeszcie, ME w Pradze i Taarnaby, wynagrodzenia, doszkalanie, zakup sprzętu sportowego, koszty pośrednie, badania diagnostyczne i składki. W żadnej z pozycji harmonogramu umowy strony nie przewidziały realizacji udziału reprezentacji w Uniwersjadzie Zimowej. Pomimo nieobjęcia zakresem umowy tej imprezy sportowej, stwierdzono pokrycie części jej kosztów w wysokości 4.033,30 zł ze środków dotacji, co uznano za wydatkowanie środków publicznych niezgodnie z przeznaczeniem i celem umowy.

Ponadto jako nieobjęte ww. grupami kosztów Minister uznał koszty usług prawnych Kancelarii B. w zakresie postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych wobec władz skarżącej, dotyczących działalności statutowych organów P. w latach 2009-2010. W ocenie Ministra, usługi te - rozliczone w grupie kosztów tzw. pośrednich, tzn. niezbędnych dla realizacji zadania, nie były niezbędne z punktu widzenia przedmiotu umowy, tj. przygotowań do MŚ i ME w dyscyplinach olimpijskich. Zauważył, że zachowanie niezmienionego składu osobowego organów władzy skarżącej, nie było warunkiem koniecznym realizacji zadania. Dlatego też wynagrodzenie za te usługi w wysokości 5.767,31 zł stanowi część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

Natomiast w odniesieniu do zapłaty za zakup środków czystości w 2010 r. w wysokości 188,09 zł organ stwierdził brak związku z realizacją przedmiotu i celu umowy.

Organ powołał się także na art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 2004 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) i wyjaśnił w odniesieniu do pokrytych z dotacji rachunków nr [...] i [...] (12.000 zł), że zarówno z ich treści jak i z opisu nie można było jednoznacznie ustalić zakresu i sposobu świadczonych usług. Pozyskane w toku kontroli wyjaśnienia zawodniczek uczestniczących w zgrupowaniach wskazują, że usługę wykonywała jedna osoba – I.D., a nie zespół specjalistów, czy też sędziów. Dlatego też w ocenie organu, powyższe rachunki nie uzasadniają poniesionego ze środków publicznych kosztu, a w obliczu lakonicznych wyjaśnień skarżącej co do charakteru zakupionych usług Minister stwierdził, że kwotę tę wydatkowano niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie.

Minister wyjaśnił, że wypłata ostatniej transzy dotacji w formie zaliczki została dokonana w dniu 16 września 2011 r. przelewem na konto skarżącej. Dlatego też, w jego ocenie, powyższa data w przypadku dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wyznacza termin naliczania odsetek od należnych kwot, jak dla zaległości podatkowych. Z tego względu nie znajduje podstaw prawnych zarzut błędnego ustalenia daty od której naliczane są odsetki.

Za bezzasadne organ uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a uchylił decyzję w zakresie zobowiązania skarżącej do zwrotu kosztów doręczenia decyzji.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Sportu i Turystyki z dnia 5 czerwca 2014 r.,

- art. 169 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne uznanie, że w warunkach niniejszej sprawy dotacja celowa podlega zwrotowi z powodu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem oraz przekroczeniem terminu realizacji umowy,

- art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez ograniczenie się organu II instancji jedynie do kontroli zasadności argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również zupełnie dowolne ustalenie, które skutkowało podjęciem nieprawidłowego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak wyczerpującego uzasadnienia dla przyjęcia przez organ jako całkowicie wiarygodny protokołu pokontrolnego z pominięciem wyjaśnień i zastrzeżeń strony z 10 października 2012 r.,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, w oparciu o które zobowiązano skarżącą do zwrotu dotacji celowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że skarżąca realizując zawartą w dniu 26 lipca 2011 r. umowę na dofinansowanie zadania o nazwie "Przygotowanie do Mistrzostw Świata lub Europy w sportach olimpijskich":

1) w 4 przypadkach dokonała na podstawie faktur: [...],[...],[...] i noty księgowej [...], płatności za wydatki po terminie realizacji umowy;

2) nie wywiązała się z obowiązku zwrotu niewykorzystanej części dotacji, pomimo niewykonania dwóch zadań, na które była ona przeznaczona – dotyczy zgrupowania w Helsinkach oraz badań medycznych (dowód: potwierdzenie wykonania przelewu na kwotę 19.236,15 zł oraz rachunek nr [...]);

3) na podstawie faktur o nr: [...],[...],[...],[...] i [...] pokryła z dotacji zobowiązania podmiotów innych aniżeli strona (faktury nie były wystawione na skarżącą);

4) wykorzystała część dotacji na zadania i usługi nieprzewidziane w umowie z Ministrem lub nieudokumentowane w sposób pozwalający stwierdzić prawidłowość przeznaczenia wydatku – dotyczy wydatków na Uniwersjadę Zimową, usługi prawne oraz obsługę sędziowską (bliżej nieokreśloną co do liczby i terminu) zgrupowań, udokumentowane za pomocą, odpowiednio not księgowych nr [...] i [...], faktur [...] i [...] i rachunków [...] i [...].

Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca odnośnie powyższych ustaleń wskazywała w zakresie pkt 1 w toku kontroli powody dla których zapłaciła za faktury po terminie. W zakresie pkt 2 wyjaśniła, że omyłkowo pokryła z dotacji badania lekarskie, a w zakresie zgrupowania w Helsinkach, to uiszczona kwota miała charakter zaliczki. Zgrupowanie to nie odbyło się, jednakże skarżąca zapewniła sobie możliwość w przyszłości zrealizowania tego zadania. W zakresie pkt 3 strona wyjaśniła, że z racji braku karty kredytowej wydatki pierwotnie zostały pokryte bądź przez A.J., bądź I., a następnie zrefundowane tym podmiotom. Natomiast w odniesieniu do pkt 4, to skarżąca wskazała, że błędnie opisano dokumenty i zamiast danych wskazujących na Uniwersjadę Zimową, to winno w nich być wskazane że dotyczą Mistrzostw Europy EJCC 2011. Podobnie sytuacja ma się do noty księgowej [...]. W zakresie usług świadczonych przez MUKS Euro 6 (rachunki [...] i [...]) to strona wskazała, że zgrupowanie kadry odbywało się w tym samym czasie co Mistrzostwa Polski, zatem opisy faktur są prawidłowe, gdyż wskazują na usługi które były wykonywane w datach kiedy odbywały się Mistrzostwa Polski, ale tych Mistrzostw nie dotyczyły te usługi. W ocenie skarżącej, także wszystkie usługi prawne winne być pokryte z dotacji, gdyż miały istotny i bezpośredni wpływ na realizację zadania objętego umową.

Sąd I instancji przywołując treść przepisów będących podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji stwierdził, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oznacza, przede wszystkim wykorzystanie jej na cel inny niż ten, który w świetle umowy o wsparcie miał być realizowany. Umowa o dofinansowanie zakreśla zarówno cel, jak również termin w którym cel ten musi być realizowany. Sąd wskazał, że skarżąca zobowiązała się do wykorzystania dotacji zgodnie z celem i na warunkach określonych umową (§ 1 ust. 4 umowy). Słusznie zatem organ orzekający wyjaśnił, że wykorzystanie dotacji ze środków publicznych po upływie wyznaczonego terminu stanowi przekroczenie zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych. Skoro skarżąca wykorzystała dotację, a nie zwróciła, po terminie na który zawarto umowę, to oznacza, że wykorzystała ją niezgodnie z przeznaczeniem. (Jedynie w zakresie oceny noty księgowej nr [...] organ – zdaniem Sądu I instancji – naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy).

W ocenie Sądu I instancji, zakup środków czystości związanych z utrzymaniem siedziby (biura) Związku nie ma żadnego wpływu, a tym bardziej istotnego, czy też bezpośredniego na realizację celu umowy, tj. przygotowań kadry do Mistrzostw Świata lub Europy. Łączy się on jedynie z tym celem w sposób bardzo pośredni, a taki nie może być dotowany z budżetu państwa i skarżąca winna znaleźć na ten cel inne źródło finansowania, a nie dotację celową.

Sąd I instancji podzielił też stanowisko organu, zgodnie z którym skarżąca nie wywiązała się z obowiązku zwrotu niewykorzystanej części dotacji, pomimo niewykonania dwóch zadań, na które była ona przeznaczona, co dotyczy zgrupowania w Helsinkach oraz badań medycznych.

Prawidłowo, w ocenie Sądu I instancji, organ zażądał też zwrotu dotacji z tytułu pokrycia przez skarżącą zobowiązań zaciągniętych przez osoby trzecie, a także za zadania i usługi nieprzewidziane w umowie lub nieudokumentowane w sposób pozwalający stwierdzić prawidłowe przeznaczenie wydatku (w odniesieniu do wydatków na Uniwersjadę Zimową, usługi prawne oraz obsługę sędziowską (bliżej nieokreśloną co do liczby i terminu) zgrupowań). Zasadnie organ także zakwestionował koszty usług prawnych Kancelarii B. w zakresie postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych wobec władz skarżącej, dotyczących działalności statutowych jej organów w latach 2009-2010, bowiem nie stanowią kosztów niezbędnych dla realizacji zadania i nie są związane z tym zadaniem. Również wydatek w rachunkach wystawionych przez "M." z tytułu obsługi sędziowskiej i technicznej zgrupowań, prawidłowo uznano za wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem usługę świadczył zespół specjalistów skarżącej, a nie zespół specjalistów M., który te rachunki wystawił i otrzymał wynagrodzenie.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że Minister Sportu i Turystyki, w zakresie w którym Sąd oddalił skargę, prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, a ocena ta w zakresie żądania zwrotu dotacji jest prawidłowa i nie nosi znamion dowolności. Decyzje organu, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia. Dlatego skarga podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w części oddalającej skargę.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:

- art. 151 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 i 3, § 3 ust. 1 oraz § 2 ust. 1 umowy nr [...], poprzez błędną wykładnię zapisów umowy, polegającą na przyjęciu, że termin realizacji zadania jest równoznaczny z terminem rozliczenia finansowego tego zadania, podczas gdy z wykładni, tak językowej, jak i celowościowej takiego wniosku wysnuć nie sposób;

- art. 168 ust. 4 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię polegającą że na przyjęciu, że termin zakończenia zadania jest równoznaczny z terminem jego rozliczenia;

- art. 168 ust. 4 w zw. z art. 168 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne zastosowanie, tj. przyjęcie, że w sytuacji gdy umowa nie określa terminu finansowego rozliczenia dotacji ze zrealizowanych zadań, to nie można przyjąć, iż terminem tym jest 31 stycznia następnego roku;

2) naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w części, gdy zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., czego wyrazem jest brak zgromadzenia w sprawie przez organ zupełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie odmiennego stanu faktycznego i tym samym wydanie orzeczenia o innej treści.

Skarżąca powołując się na art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi w odpisach, tj.:

a) protokołu rozprawy odbytej przed Międzyresortową Komisją Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Ministrze Finansów w dniu 10 czerwca 2015 r., nr [...], na okoliczność obecności A.J. oraz M.W. na zgrupowaniach kadry w Gliwicach w marcu i kwietniu 2011 r., w szczególności strony 4 oraz 5 protokołu;

b) wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie w sprawie

I C 2760/12, na okoliczność uznania potrącenia poniesionych przez Z. kosztów remontu siedziby Z. z należnego Miastu Stołecznemu Warszawie czynszu za bezumowne korzystanie przez Z. z przedmiotowego lokalu w terminie obowiązywania Umowy - w szczególności strona 9 oraz 10 uzasadnienia wyroku.

Twierdząc, że przeprowadzenie ww. dowodów nie przedłuży postępowania w sprawie skarżąca wniosła o:

a) zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu prawomocnego zakończenia ww. postępowań, z uwagi na fakt, że mogą one mieć istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydanego w konsekwencji rozstrzygnięcia;

b) uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;

c) zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wskazując, że koszty te nie zostały pokryte w całości, jak i w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie, oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej, oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania przed NSA oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. skarżąca powołując się na art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z załączonej do pisma decyzji Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach Naruszenia Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 7 października 2016 r. na okoliczność potwierdzenia nieprawidłowości zaskarżonych decyzji Ministra Sportu i Turystyki.

W odpowiedzi Minister Sportu i Turystyki pismem z dnia 17 lutego 2017 r. wniósł o oddalenie powyższego wniosku dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie zwrotu części dofinansowania zadania publicznego do budżetu państwa w kwocie 65.963,39 zł wraz z odsetkami, jako wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem stwierdził, że decyzja ta - z wyłączeniem zobowiązania nią do zwrotu części dotacji w kwocie 755,58 zł wraz z odsetkami, co nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i uzasadniało uchylenie jej w tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w tym też zakresie, niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały - zdaniem Sądu I instancji - po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że przyznana na podstawie umowy o dofinansowanie zadania publicznego pn. "Przygotowania do Mistrzostw Świata lub Europy w sportach olimpijskich" część dotacji w kwocie 65.207,81 zł wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem, co po trzecie - wobec braku wykonania przez P. wezwania do zwrotu części dotacji - uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie określenia kwoty części dotacji przypadającej do zwrotu i wydanie w tym postępowaniu zaskarżonej decyzji.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do podważenia prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w zakresie w jakim kontrolowana przez ten Sąd decyzja uznana została za zgodną z prawem nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Wbrew stanowisku strony skarżącej i prezentowanej w jego uzasadnieniu argumentacji stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 151 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 65 § 2 k.c. w związku § 8 ust. 1 i 3, § 3 ust. 1 oraz § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie zadania publicznego przez błędną ich wykładnię, ani też naruszenia art. 168 ust. 4 i ust. 1 ustawy o finansach publicznych przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej), ani też nie naruszył przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w zarzucie z pkt 2. petitum skargi kasacyjnej.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rysującego się w rozpatrywanej sprawie na tle analizy argumentacji prawnej prezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w relacji do podważającego jej prawidłowość stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, w pierwszej kolejności odnieść należy się do oceny zasadności zarzutów opartych na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., a mianowicie do zarzutów błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przywołanych powyżej przepisów ustawy o finansach publicznych, a tym samym błędnej - bo niegodnej zdaniem P. z rzeczywistym zamiarem i wolą stron - wykładni postanowień umowy o dofinansowanie zadania publicznego, które to zarzuty zmierzają do wykazania wadliwości podejścia Sądu I instancji do rozumienia terminów "wykonania", "zakończenia" oraz "rozliczenia" zadania publicznego oraz wzajemnych ich relacji.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są usprawiedliwione.

Podważając zasadność stanowiska skargi kasacyjnej w punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 168 ust. 4 ustawy o finansach publicznych wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, a przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji. Natomiast z ust. 1 art. 168 tej ustawy wynika, że dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w terminie określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 181 ust. 3 podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu, z zastrzeżeniem - co w kontekście istoty spornego w sprawie zagadnienia należy podkreślić - art. 151 ust. 2 pkt 6.

W sytuacji gdy - jak wynika to z pierwszego spośród przywołanych powyżej przepisów - przez wykorzystanie dotacji rozumieć należy zapłatę za zadania, na które dotacja została udzielona, co wobec formy omawianej wypowiedzi normatywnej wyklucza jakiekolwiek wyjątki od tak określonego przez samego ustawodawcę rozumienia terminu "wykorzystania dotacji", a tym samym odstępstwa od ustanowionej w ten sposób zasady wykorzystywania dofinansowania, a dotacja celowa - a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie - jest przeznaczona na określony cel i powinna być zrealizowana w wyznaczonym terminie, co w kontekście źródła pochodzenia środków dotacyjnych, jako tzw. "środków znaczonych" (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 159/13) oznacza, że granice upoważnienia do wykorzystania (wydatkowania) środków pochodzących z dotacji stanowi termin oraz cel, na który została ona przyznana i na który tym samym może być wykorzystana - co znajduje swoje wyraźne potwierdzenie w woli ustawodawcy stanowiącego o wykorzystaniu dotacji przez "zapłatę za zrealizowane zadania, na które została udzielona" - to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że nie każda zapłata ze środków przyznanej dotacji stanowi wykorzystanie dotacji w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia. Zapłata ta musi bowiem korespondować z konkretnym celem, na których środki pochodzące z dotacji zostały udzielone, a więc innymi słowy musi być przeznaczona na finansowanie zadania wspieranego środkami publicznymi oraz być dokonana w terminie, w jakim zadanie na które dotacja została przyznana miało zostać zrealizowane. W przeciwnym wypadku, a mianowicie dokonania zapłaty niezgodnie z celem, na który dotacja została przyznana - a więc nie na realizację konkretnego zadania finansowanego ze środków dotacyjnych - albo (oraz) dokonania zapłaty po upływie terminu realizacji konkretnego zadania (chyba, że konsekwencją zrealizowanego w terminie zobowiązania na które udzielona była dotacja, było zaciągniecie w czasie jego realizowania zobowiązania do zapłaty za usługi wykonane w trakcie realizacji zadania (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1107/13), której to sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej nie odnoszą jednak do żadnej dokonanej przez stronę płatności (zapłaty), ani też żadnego dokumentującego ją rachunku - będzie to uzasadniało wniosek o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bo nie na finansowanie realizowanego w określonym terminie zadania, na które została ona udzielona.

Uwzględniając powyższe nie sposób zasadnie twierdzić, aby w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 168 ust. 4 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz niewłaściwe jego zastosowania zwłaszcza, że za niezasadne uznać należy również zarzuty adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, o czym mowa będzie dalej. Wbrew stanowisku strony skarżącej, podejście Sądu I instancji do rozumienia, a w konsekwencji również zastosowania w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy przywołanego przepisu prawa uznać należy za prawidłowe.

Tym bardziej, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów podnieść, że w § 1 umowy o dofinansowanie zadania publicznego ze środków budżetu państwa zawartej przez stronę skarżącą z Ministrem Sportu i Turystki wyraźnie i jednoznacznie zdefiniowano zadanie publiczne realizowane ze środków przyznanej tą umową dotacji - "Przygotowanie do Mistrzostw Świata lub Europy w sportach olimpijskich" - określając w § 2 ust. 1 tej umowy czas jej trwania, a tym samym czas realizacji wymienionego zadania - od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 7 października 2011 r. - odsyłając w ust. 2 i ust. 3 tego postanowienia umownego w zakresie odnoszącym się do szczegółowego zakresu rzeczowo finansowego realizowanego zadania do oferty wraz z załącznikami oraz do listy zawodników. Co przy tym istotne, zgodnie z § 8 ust. 1 umowy, kwotę przyznanych środków finansowych (kwotę dotacji) P. zobowiązał się wykorzystać przez zapłatę za realizowanie zadania - a więc w sposób wynikający z art. 168 ust. 4 ustawy o finansach publicznych w przedstawionym powyżej jego rozumieniu - do dnia wskazanego w § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie, jako termin końcowy wykonania zadania, a więc do dnia 7 października 2011 r. Co jednocześnie nie mniej istotne, P., na podstawie ust. 2 § 8 przywołanej umowy zobowiązał się niewykorzystane środki finansowe zwrócić w terminie do 15 dni od dnia wskazanego w § 2 ust. 1, jako termin końcowy wykonania zadania, a więc od dnia 7 października 2011 r. Z jednoznacznej treści przywołanych postanowień umownych wynika więc, że na jej gruncie strony określiły czas wykonania zadania publicznego finansowanego ze środków udzielonej dotacji, wyraźnie oznaczając jego termin początkowy - "1 stycznia 2011 r." - oraz termin końcowy - "7 października 2011 r." - wraz z upływem którego rozpoczynał jednocześnie swój bieg 15 dniowy termin zwrotu niewykorzystanych (w terminie realizacji zadania publicznego) środków dotacji. Nie sposób więc zasadnie twierdzić, że w eksponowanym przez stronę na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych zakresie miało dojść do wadliwej, bo niekorespondującej z intencją stron umowy wykładni ich oświadczeń woli, skoro datą pewną oznaczony został zarówno termin początkowy, jak i końcowy wykonania zadania publicznego dofinansowywanego ze środków publicznych, jak i odwołujący się do terminu końcowego wykonania tego zadania termin zwrotu niewykorzystanych środków dotacji. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście podkreślić, że omawiane postanowienia umowne stanowią konieczne elementy umowy dotacyjnej określone w art. 151 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, co w analizowanym zakresie wynika z pkt 6 tego przepisu, który stanowi, że wymieniona umowa powinna określać termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą - 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania.

Z art. 151 ust. 2 przywołanej ustawy wynika również, że konieczny element umowy dotacyjnej stanowi także określenie terminu i sposobu rozliczenia udzielonej dotacji (pkt 5). Zostało to określone w § 9 przywołanej umowy, z którego wynika (ust. 1), że P. jest zobowiązany do sporządzenia i przedstawienia Ministerstwu sprawozdania końcowego pod względem merytorycznym i finansowym z wykonania zadania (określenie sposobu) w terminie do 30 dnia od dnia zakończenia jego realizacji określonego w § 2 ust. 1 - a więc innymi słowy w terminie do 30 dnia licząc od dnia 7 października 2011 r.

Wobec powyższego, a także uwzględniając konsekwencje wynikające z art. 168 ust. 1 in fine ustawy o finansach publicznych w zakresie odnoszącym się do zawartego w nim zastrzeżenia odsyłającego we wskazanym nim zakresie do art. 151 ust. 2 pkt 6 tej ustawy, nie sposób zasadnie twierdzić - jak sugeruje to strona skarżąca - że terminem zwrotu niewykorzystanej dotacji oraz terminem jej rozliczenia jest inny termin, niż określony odpowiednio w § 8 ust. 2 oraz w § 9 ust. 1 umowy o dofinansowanie, a tym samym, że terminem rozliczenia udzielonej dotacji jest termin 31 stycznia następnego roku, jak wywodzi to strona skarżąca. W rezultacie, nie sposób również zasadnie twierdzić, że uwzględniając treść przywołanych postanowień umownych w relacji do art. 168 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o finansach publicznych, Sąd I instancji miał doprowadzić do sytuacji skutkującej przyjęciem, że końcowy termin realizacji zadania jest jednocześnie terminem zobowiązującym do zwrotu dotacji przyznanej (i niewykorzystanej) na wykonanie zadania, czy też terminem jej rozliczenia. Nic takiego bowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, o czym przekonuje analiza zawartej w nim argumentacji prawnej oraz formułowane na jej podstawie wnioski.

Zwłaszcza, że w rozpatrywanej sprawie nie można przede wszystkim tracić z pola widzenia tego, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja wydana została na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. W kontekście argumentów uzasadniających przyjęcie prezentowanego powyżej stanowiska do podejścia oraz rozumienia art. 168 ust. 4 przywołanej ustawy ma to tę konsekwencję, że ocena odnośnie do wykorzystania dotacji z budżetu państwa niezgodnie z przeznaczeniem nie może pomijać tego, że granicę upoważnienia do dysponowania środkami pochodzącymi z dotacji udzielonej na finansowanie danego zadania stanowi zarówno cel, na który środki te są wydatkowane, jak i zakreślony - determinowany określonym czasem realizacji dotowanego zadania - termin, wraz z upływem którego nie ma podstaw do dokonania z dotacji określonego wydatku, bowiem środki publiczne stanowiące dotację celową nie pozostają już w dyspozycji jednostki, która ją otrzymała. Stąd też tym bardziej zarzuty naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego uznać należało za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należało również zarzut adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Jego ocenę poprzedzić należy koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem, a mianowicie, że o skuteczności zarzutów opartych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, co wiąże się z obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Uwzględniając powyższe, w tym zwłaszcza konsekwencje wynikające z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - wpływ na wynik sprawy.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zasadnie twierdzić, aby o wadliwości przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych - a w tym kontekście o ich deficytach - miało świadczyć nieprawidłowe zdaniem strony skarżącej podejście Sądu I instancji do kwestii wydatku w kwocie 12.000 zł dokonanego na podstawie wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rachunków wystawionych z tytułu świadczonej obsługi technicznej zgrupowań. Kwestia ta stanowiła przedmiot wnikliwej analizy Sądu I instancji (por. s. 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), w rezultacie której za trafną uznał on ocenę organu administracji, że wymieniony wydatek - uwzględniając opisany sposób jego udokumentowania w kontekście oczekiwanej możliwości rekonstrukcji na jego podstawie rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczej oraz w relacji do dowodu z zeznań zawodniczek - uznać należało za poniesiony niezgodnie z przeznaczeniem. Zasadności tej oceny w żadnym stopniu nie podważa bowiem eksponowana przez stronę skarżącą okoliczność obecności wskazywanych przez nią osób na Mistrzostwach Polski oraz realizowanych przez nie zadań, skoro - niezależnie od powyżej przedstawionych argumentów oraz niezależnie od wynikających z przepisów obowiązującego prawa obowiązków właściwego dokumentowania wydatków finansowanych ze środków publicznych, jak tzw. "środków znaczonych" - w rozpatrywanej sprawie nie zostało podważone stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że udział w Mistrzostwach Polski nie był objęty realizacją finansowanego z udzielonej dotacji zadania opisanego w § 1 w związku z § 2 ust. 1 i ust. 2 umowy o dofinansowanie (por. również s. 15 - 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej, ani też składanych przez stronę pism procesowych nie wynika również, w sposób w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów określonych w art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., jaki istotny wpływ na wynik sprawy, gdy chodzi o przyjęte za podstawę wyrokowania ustalenia faktyczne, miałaby mieć okoliczność wydania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieście w Warszawie I Wydział Cywilny wyroku z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie z powództwa Miasta stołecznego Warszawa przeciwko P. w W. o zapłatę za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r.

O wadliwości przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych mającej się wyrażać w zarzucanych im deficytach nie sposób również wnioskować na podstawie istnienia sugerowanych przez stronę skarżącą konsekwencji mających - jej zdaniem - wynikać nie dość, że z przywołanego powyżej wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieście w Warszawie I Wydział Cywilny z dnia 2 lipca 2015 r., to zwłaszcza z załączonego do pisma procesowego z dnia 6 grudnia 2016 r. orzeczenia Międzyresortowej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych z dnia 7 października 2016 r.

Z tego mianowicie powodu, że w analizowanym zakresie nie można nie uwzględniać konsekwencji wynikających z istoty oraz logiki sądowoadministracyjnej kontroli legalności działalności administracji publicznej, co wyraża się w tym, że sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności), a zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności), zasadniczo nie podlega uwzględnieniu (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną lecz bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06; uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), a celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co prowadzi do wniosku, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne zatem wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października

2016 r., sygn. akt I OSK 1052/16).

W sytuacji więc, gdy przedmiot kontroli Sądu I instancji stanowiła decyzja Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] czerwca 2014 r., a niewadliwe - zdaniem tego Sądu - przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, to w świetle przedstawionych argumentów oraz formułowanych na ich podstawie wniosków stwierdzić należy, że deficytów - a przez to wadliwości - tych ustaleń nie sposób upatrywać w fakcie wydania przez sąd powszechny w dniu 2 lipca 2015 r. przywołanego powyżej wyroku, ani też w fakcie wydania w dniu 7 października 2016 r. przywołanego orzeczenia Międzyresortowej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych. Zwłaszcza, gdy niezależnie od powyższego podnieść, że ocena znaczenia tych orzeczeń w rozpatrywanej sprawie nie może również nie uwzględniać treści art. 11 p.p.s.a., z którego wynika, że tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

Uwzględniając powyższe należy również podnieść, że ocena znaczenia w rozpatrywanej sprawie orzeczenia Międzyresortowej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych, w tym zwłaszcza w zakresie w jakim orzeczeniem tym, w pkt 3. jego sentencji, uniewinniono obwinionych A.J. i M.J. od części stawianych im zarzutów naruszenia dyscypliny finansów publicznych, nie może nie uwzględniać istoty, charakteru, celu oraz przedmiotu postępowania, w którym wydane zostało wymienione orzeczenie w relacji do istoty, celu oraz przedmiotu postępowania, w którym z kolei wydana została kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja Ministra Sportu i Turystyki.

Uwzględniając w tej mierze po pierwsze, treść art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, podmiotowy zakres jej stosowania (art. 4 - 5) w regulowanych tą ustawą postępowaniach w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a w tym kontekście po drugie, tę cechę szczegółowych rozwiązań prawnych tej ustawy, która wyraża się w nawiązaniu do konkretnych pojęć oraz instytucji prawa karnego materialnego (np. (finansowa) szkodliwość czynu; stopień (finansowej) szkodliwości czynu; bezprawność albo brak bezprawności danego zachowania), jak i procesowego (np. zasada domniemania niewinności; zasada rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego), czy też instytucji przedawnienia oraz zatarcia ukarania, a w rezultacie po trzecie, tę konsekwencję omawianej regulacji prawnej, która wobec konieczności właściwej realizacji obowiązku dowodzenia popełnienia czynu, z którym ustawa wiąże nałożenie na jego sprawcę określonej nią dolegliwości, nakazuje indywidualizowanie samego czynu, a w sytuacji dowiedzenia jego popełnienia, także indywidualizowania winy sprawcy oraz kary orzekanej za ten czyn, za nieuzasadniony uznać należy sugerowany przez stronę skarżącą wniosek o istnieniu ścisłego i bezpośredniego - wręcz nierozerwalnego - związku omawianego postępowania z regulowanym odrębną ustawą postępowaniem w sprawie zwrotu do budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a w konsekwencji o wpływie ustaleń, zwłaszcza zaś ocen formułowanych w tym postępowaniu na ustalenia oraz oceny z postępowania w sprawie, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy o finansach publicznych. Wniosek tego rodzaju nie może być uznany za trafny.

Wskazane postępowania, tocząc się przed innymi organami administracji publicznej o innej ich właściwości rzeczowej oraz z udziałem innych stron, mają inne cele oraz przedmiot i podlegają innym regułom. Stąd też, z uwagi na wymienione różnice oraz odrębności proceduralne, w tym zwłaszcza wskazaną specyfikę postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych formułowanych w tym postępowaniu ocen - nakazujących uwzględniać zasadę domniemania niewinności, zasadę rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego, czy też konieczność stopniowania finansowej szkodliwości czynu oraz stopniowania winy sprawcy - nie sposób wprost przenosić na oceny formułowane w postępowaniu regulowanym ustawą o finansach publicznych w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jakkolwiek bowiem zbiory faktów podlegających ustaleniu w wymienionych postępowaniach mogą mieć tzw. część wspólną, to jednak z uwagi na inne cele, inny przedmiot oraz odrębne reguły, mogą one w obrębie tej części wspólnej podlegać różnym, a przy tym w pełni autonomicznym bo determinowanym wskazanymi różnicami tychże postępowań i przez to również niesprzecznym, ocenom. W sprawach rozstrzyganych w tych postępowaniach mamy bowiem do czynienia z innym przedmiotem ochrony oraz innym podmiotem odpowiedzialnym (por. również wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 274/16).

Z przedstawionych powodów, adresowany wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zarzut oparty na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. uznać należało za niezasadny.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.