Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2945/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta~Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i ust. 3, art. 40 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 1096/19 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia 23 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podziału sołectwa i utworzenia sołectwa oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 1096/19, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia 23 października 2017 r., nr [...], w sprawie podziału sołectwa i utworzenia sołectwa - stwierdził nieważność § 2 zaskarżonej uchwały wraz z załącznikiem stanowiącym statut sołectwa C. N.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Rada Miejska w C. uchwałą nr [...] z dnia 23 października 2017 r., na podstawie na podstawie art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 35 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), dalej: "u.s.g.", § 16 Statutu Miasta i Gminy C. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy C. z dnia 22 lutego 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 30 kwietnia 2003 r. Nr [...], poz. [...] z późn. zm.) i uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji dotyczących utworzenia nowego sołectwa wydzielonego z istniejącego sołectwa C., dokonała podziału sołectwa C. i utworzyła w Gminie C. z dniem 1 stycznia 2018 roku nową jednostkę pomocniczą - sołectwo C. N., nadając w § 2 uchwały statut temu sołectwu, stanowiący załącznik do uchwały.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą uchwałę, w zakresie obejmującym statut sołectwa C. N., Prokurator Rejonowy w B. zarzucił istotne naruszenie:

- art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 u.s.g. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały z pominięciem przewidzianej procedury i niepoddanie projektu statutu społecznym konsultacjom z mieszkańcami tego Sołectwa w sposób, który powinien zostać uprzednio określony w uchwale Rady, a regulującej zasady i tryb przeprowadzania tych konkretnych konsultacji z mieszkańcami, podjętej na podstawie art. 5a ust. 2 u.s.g.;

- art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g. poprzez bezpodstawne użycie zwrotu: "w szczególności" w § 3 ust. 1 statutu, przez co doszło do poszerzenia zakresu działań – zadań sołectwa, a zarazem jego organów tj. zebrania wiejskiego, zadań sołtysa i rady sołeckiej, podczas gdy zakres działań i zadań sołectwa powinny być uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący i w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania;

- art. 36 ust. 1 u.s.g. poprzez bezpodstawne przyznanie w § 5 ust. 1 pkt 2 i 3, § 6 ust. 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 statutu sołtysowi prawa do zwoływania zebrań wiejskich i przewodniczenia ich obradom oraz zwoływania posiedzeń rady sołeckiej i przewodniczenia ich obradom - co istotnie narusza model przyjęty przez ustawodawcę, kreujący zebranie wiejskie i sołtysa jako dwa odrębne organy jednostki pomocniczej (wykonawczy i uchwałodawczy), zaś radę sołecką jako odrębne gremium wspomagające sołtysa;

- art. 35 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 1 u.s.g. poprzez bezpodstawne wprowadzenie w treści § 7 ust. 4 i 5 i § 8 ust. 2 zdanie drugie statutu wymagania kworum dla ważności zebrania wiejskiego w pierwszym terminie i wyznaczenie zebrania w drugim terminie w przypadku braku kworum oraz wymagania kworum dla ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za zawierającą usprawiedliwione podstawy. W pierwszej kolejności Sąd ten wskazał, że zaskarżony w niniejszej sprawie statut sołectwa C. N. stanowi załącznik do uchwały o podziale sołectwa C. i utworzeniu sołectwa C. N. Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały wyłącznie w zakresie tego załącznika, tj. statutu sołectwa C. N. Po drugie zaskarżony statut stanowi akt prawa miejscowego.

Dalej Sąd meriti wskazał, że w przedmiotowej sprawie zasady i tryb przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy C. zostały określone w załączniku do uchwały nr [...] z dnia 22 lutego 2003 r. Reguły określone w tymże załączniku zostały zastosowane, ale wyłącznie co do samego podziału sołectwa C. i utworzenia nowego sołectwa C. N. Mianowicie w dniu 29 maja 2017 r. Rada Miejska w C. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przeprowadzenia konsultacji dotyczących utworzenia nowego sołectwa wydzielonego z istniejącego sołectwa C. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy C. wydał zarządzenie nr [...] z dnia 6 lipca 2017 w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących utworzenia nowego sołectwa wydzielonego z istniejącego sołectwa C. w Gminie C. Zgodnie z treścią tych aktów konsultacje, wyznaczone na dzień 3 września 2017 r., miały polegać na zasięgnięciu opinii mieszkańców sołectwa C. wyrażonej w formie bezpośredniej na ankietach konsultacyjnych według ustalonego wzoru. W ankiecie tej zawarto dwa pytania, tj.: "Czy jesteś za podziałem sołectwa C. zgodnie z załączonym załącznikiem graficznym i utworzeniem nowego sołectwa?" oraz "Czy jesteś za nazwą nowoutworzonego sołectwa?" – tu wskazano 3 możliwe odpowiedzi. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że odpowiedzi udzielano wyłącznie na w/w dwa pytania. Wyczerpano tym samym wymóg przewidziany w art. 5 ust. 2 u.s.g., tj. dotyczący przeprowadzenia konsultacji społecznych w sytuacji tworzenia nowej jednostki pomocniczej. Nie przeprowadzono natomiast konsultacji dotyczących statutu nowej jednostki (art. 35 ust. 1 u.s.g.). Świadczy o tym treść w/w pytań, na które udzielano odpowiedzi w ramach przeprowadzonych konsultacji. W ocenie Sądu meriti nie można zatem uznać, że odbyły się konsultacje w zakresie statutu sołectwa (może za wyjątkiem jego nazwy i obszaru – niejako przy okazji konsultacji dotyczących samego podziału sołectwa) – przeprowadzone na podstawie uchwały w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy C., określonych w załączniku do uchwały nr [...] z dnia 22 lutego 2003 r., podjętego na podstawie art. 5a u.s.g. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego za takowe nie można uznać samego faktu, że tekst Statutu był umieszczony na stronie internetowej Urzędu Miasta i Gminy w C. od dnia 18 września 2017 r. oraz od 19 października 2017 r. Nie był to bowiem tryb zgodny z zasadami określonymi w załączniku nr [...] do uchwały tej Rady nr [...] z dnia 22 lutego 2003 r. Brak także podstaw, aby sądzić, że ogłoszenie to zawierało informację o możliwości zgłoszenia uwag do opublikowanego projektu. Nie stanowiło wyczerpania trybu wynikającego z w/w uchwały także powoływane przez organ odbycie obrad w sprawie projektu uchwały dotyczącego podziału sołectwa C. i utworzenia sołectwa C. N., której załącznikiem był statut, przez Komisję Statutowo-Regulaminową Rady Miejskiej w C. w dniu 18 września 2017 r. oraz w dniu 5 października 2017 r., na której obecni byli również mieszkańcy sołectwa C. Udział mieszkańców w tego rodzaju posiedzeniach jest mimo wszystko ograniczony, a ze sporządzonych protokołów nie wynika, by dyskutowano na temat projektu statutu sołectwa C. N.

Z tych wszystkich powodów Sąd Wojewódzki ocenił jako zasadny zarzut skargi dotyczący istotnego naruszenia art. 35 ust. 1 u.s.g. poprzez niepoddanie projektu statutu sołectwa C. N. społecznym konsultacjom z jego mieszkańcami w sposób, który został uprzednio określony w uchwale rady gminy regulującej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami. Konsekwencją takiego ustalenia jest konieczność stwierdzenia nieważności § 2 zaskarżonej uchwały, w którym nadano statut sołectwu C. N. – pomimo braku wymaganych konsultacji, a także samego załącznika do uchwały stanowiącego statut.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "P.p.s.a." w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina C. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 35 ust 1 u.s.g., poprzez błędną wykładnię polegającą na dokonaniu przez Sąd wadliwej rekonstrukcji przedmiotowej normy prawnej, która przejawiła się niewłaściwym odczytaniem znaczenia brzmienia tegoż przepisu ("Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami’) użytego przez ustawodawcę, a następnie nieprawidłowym zastosowaniem go w procesie subsumcji. Przyjęta przez Sąd wykładnia sprowadziła się do przyjęcia, że z treści art. 35 ust 1 u.s.g. wynika obowiązek poddania konsultacji z mieszkańcami całej projektowanej treści statutu przed jego przyjęciem przez Radę. W następstwie tak zrozumianego przez Sąd przedmiotowego unormowania nastąpiło wadliwe jego zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym przejawiające się przyjęciem, że w związku z brakiem konsultacji z mieszkańcami całej treści statutu przed jego przyjęciem przez Radę, naruszony został art. 35 ust 1 u.s.g. w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności § 2 uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia 23 października 2017r. nr [...] w przedmiocie podziału sołectwa i utworzenia sołectwa wraz z załącznikiem stanowiącym statut sołectwa C. N.

W oparciu o powyższy zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach; orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że literalne brzmienie przepisu art. 35 ust 1 u.s.g. oznacza, iż obligatoryjne konsultacje z mieszkańcami zostały w ust. 1 ograniczone do organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej. W żadnym wypadku z brzmienia przepisu nie wynika obowiązek konsultacji z mieszkańcami całej treści statutu jednostki pomocniczej przed podjęciem przez organ uchwałodawczy uchwały. Wskazano, powołując się na wyroki NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 378/10 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 1310/10, że obligatoryjnym konsultacjom z zainteresowanymi mieszkańcami, przed ich określeniem przez Radę Gminy w odrębnym statucie jednostki pomocniczej, podlegają jedynie sprawy organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej. Obligatoryjne konsultacje obejmują jedynie "wycinek" regulacji statutowej. Pozostałe zagadnienia, które mogą być określone w statucie, mogą być konsultowane, ale już tylko fakultatywnie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 u.s.g. poprzez wadliwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, nie jest zasadny. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, że niepoddanie projektu statutu sołectwa C. N. społecznym konsultacjom z jego mieszkańcami w sposób, który został uprzednio określony w uchwale rady gminy regulującej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, istotnie narusza prawo. W ocenie Sądu Wojewódzkiego konsekwencją takiego ustalenia jest konieczność stwierdzenia nieważności § 2 zaskarżonej uchwały, w którym nadano statut sołectwu C. N. – pomimo braku wymaganych konsultacji, a także samego załącznika do uchwały stanowiącego statut.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie Gminy wykładając literalnie unormowanie art. 35 ust 1 u.s.g. należy dojść do wniosku, że obligatoryjne konsultacje z mieszkańcami zostały ograniczone do organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej. Z brzmienia tego przepisu nie wynika obowiązek konsultacji z mieszkańcami całej treści statutu jednostki pomocniczej przed podjęciem przez organ uchwałodawczy uchwały.

Jak wskazuje przepis art. 5a ust. 1 u.s.g. w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (art. 5a ust. 2 u.s.g.). Jednym z przepisów, w którym u.s.g. wprowadza wymóg przeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych jest art. 35 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że uchwała dotycząca nadania statutu jednostki pomocniczej (sołectwa, dzielnice, osiedla) powinna zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd ma być uregulowany statutem. Inaczej mówiąc, dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.s.g., konieczne jest uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany. W myśl art. 35 ust. 3 u.s.g. statut jednostki pomocniczej określa w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej,

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej,

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej,

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji,

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyodrębnił się nurt, że obligatoryjnym konsultacjom z zainteresowanymi mieszkańcami, przed przyjęciem statutu jednostki pomocniczej, podlegają jedynie sprawy organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej. Obligatoryjne konsultacje obejmują jedynie "wycinek" regulacji statutowej. Pozostałe zagadnienia, które mogą być określone w statucie, mogą być konsultowane, ale już tylko fakultatywnie (zob. np. wyroki NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 378/10, LEX nr 597564; z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1310/10, LEX nr 746462 oraz z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1896/10, LEX nr 746841). Stanowisko takie podzielane jest również przez część doktryny (A. Skoczylas [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz (red. R. Hauser, Z. Niewiadomski), wyd, 1, Legalis). W doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest również odmienne stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie akceptuje, że przeprowadzanie konsultacji z mieszkańcami stanowi obligatoryjny element procedury uchwalania przez radę gminy statutu jednostki pomocniczej oraz dokonywania w nim zmian niezależnie od rodzaju spraw, których te zmiany dotyczą (zob. B. Jaworska-Dębska [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, LEX/el.; por. wyroki NSA: z dnia 3 września 2013 r., sygn. II OSK 652/13, LEX nr 3501879; z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. III OSK 4305/21, LEX nr 3309173).

Konsultacje przeprowadza się zgodnie z postanowieniami uchwały rady gminy ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami. Wymagane jest bowiem najpierw podjęcie uchwały w przedmiocie konsultacji, a następnie faktyczne przeprowadzenie takich konsultacji. O legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej odrębnym statutem, przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2003 r., sygn. akt U 10/01 (OTK-A 2003, Nr 3, poz. 23), zarówno wykładnia językowa jak i systemowa art. 5a u.s.g., wskazuje na intencję ustawodawcy przypisania radzie gminy kompetencji do określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji zarówno w przypadkach konsultacji przewidzianych ustawą, jak i konsultacji "fakultatywnych", przeprowadzanych "w innych sprawach ważnych dla gminy". Przepis art. 35 ust. 1 u.s.g. należy zatem odczytywać w ten sposób, że brak przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostek pomocniczych poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały prowadzi do uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiało stwierdzeniem nieważności uchwały. Innymi słowy wynik konsultacji w sprawie statutu nie jest wprawdzie wiążący dla rady gminy, ale ich brak należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwał podjętych w sprawie określenia statutów jednostek pomocniczych.

Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że z art. 35 ust 1 u.s.g. wynika obowiązek poddania konsultacji z mieszkańcami całej projektowanej treści statutu przed jego przyjęciem przez Radę Gminy. Trafna jest konstatacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że mieszkańcy sołectwa nie mogą być pozbawieni prawa do wyrażenia opinii i zgłoszenia uwag w ramach konsultacji społecznych w zakresie tak istotnej kwestii, jak zasady i tryb wyboru organów tej jednostki pomocniczej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwencją zaakceptowania stanowiska, że obligatoryjnym konsultacjom z zainteresowanymi mieszkańcami, przed ich określeniem w odrębnym statucie jednostki pomocniczej, podlegają jedynie sprawy organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej, musiałoby być założenie, że w przypadku wprowadzenia zmian w statucie zainteresowana rada gminy każdorazowo będzie władna ocenić, czy dana regulacja mieści się w zakresie określonym w art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 u.s.g. i czy istnieje w związku z tym ustawowy obowiązek przeprowadzenia konsultacji. W efekcie konsultacje miały by iluzoryczny charakter, bowiem to zainteresowana rada gminy będzie arbitralnie decydować, czy dana kwestia, ujęta w statucie jednostki pomocniczej – poza elementami wskazanymi w art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 u.s.g. - zostanie poddana konsultacjom. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że: "pogląd o obligatoryjnym przeprowadzeniu konsultacji w sytuacji regulowania statutem jednostki pomocniczej wyłącznie kwestii ujętych w art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 u.s.g., w istocie zawęża prawo mieszkańców do udziału w przewidzianych prawem konsultacjach, co nie czyni zadość konstytucyjnym zasadom społeczeństwa obywatelskiego.". Niewątpliwie wymóg przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany szeroko, jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii. Projekt statutu nie tylko należy podać do publicznej wiadomości, ale konieczne jest przekazanie wyjaśnień mieszkańcom danej jednostki, których statut ma dotyczyć oraz stworzenie realnych możliwości sformułowania przez te osoby uwag lub propozycji, a także - rozważenie tych propozycji czy zastrzeżeń. W wyroku z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. II OSK 3930/19 (LEX nr 3035537) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że: "rzeczywiste przeprowadzenie konsultacji powinno zmierzać do umożliwienia zapoznania się z niezbędnymi informacjami przez jak najszerszy krąg mieszkańców (...), tak aby stworzyć realną możliwość sformułowania przez mieszkańców uwag lub propozycji, a następnie rozważenie tych uwag przez organ gminy" (por. też wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. III OSK 2207/21, LEX nr 3522249).

W konsekwencji, wbrew stanowisku i argumentacji skarżącej Gminy, Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził nieważność § 2 zaskarżonej uchwały, w którym nadano statut sołectwu C. N. – pomimo braku wymaganych konsultacji, a także samego załącznika do uchwały stanowiącego statut.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.