Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 217/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2024 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 20 grudnia 2023 r., nr NS-EP.907.2.70.2023 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów zobowiązanego względem egzekwowanego obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. L. (dalej "Skarżący") jest postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej również "organ pierwszej instancji", "wierzyciel") przesłał Skarżącemu upomnienie z dnia 15 marca 2023 r., w którym stwierdził, że pomimo upływu terminu nie został wykonany ciążący na niej obowiązek poddania małoletniego dziecka K. L. obowiązkowym, wymienionym w upomnieniu szczepieniom ochronnym. Upomnienie zostało doręczone w dniu 17 marca 2023 r.

2. Wobec niewykonania przez Skarżącego wymienionego obowiązku, wierzyciel skierował w dniu 10 kwietnia 2023 r. do Wojewody Śląskiego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia rodzica w związku z niewykonaniem obowiązkowych szczepień ochronnych. Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 19 kwietnia 2023 r., w którym sformułował treść obowiązku, dotyczącego poddania małoletniej K. L. szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae typu B oraz przeciwko odrze, śwince i różyczce.

3. Wojewoda Śląski w dniu 6 września 2023 r. wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień u małoletniej K. L..

4. Skarżący w piśmie z dnia 18 września 2023 r. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym o treści:

1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa - art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez pominięcie przez wierzyciela art. 17 ust. 2 i 4 ustawy, wskazanie że źródłem obowiązku jest orzeczenie, podczas gdy obowiązek wynika wprost z ustawy i nie może wynikać z orzeczenia,

2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień i brak wykluczenia przeciwskazania szczepienia, mimo stawienia się na badania kwalifikacyjne,

3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu.

5. Zarzuty wraz z postanowieniem o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zostały przekazane przez Wojewodę Śląskiego wierzycielowi.

6. Wierzyciel postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r., wydanym na podstawie art. 34 § 1-3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej "u.p.e.a."), oddalił zarzuty Skarżącego.

Uzasadniając postanowienie, wierzyciel argumentował, iż w toku postępowania wyjaśnił Skarżącemu, że obowiązek zaszczepienia wynika wprost z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Odnosząc się do drugiego zarzutu, wierzyciel wskazał, że obowiązkowe szczepienia ochronne są wykonywane zgodnie ze schematem szczepień po wykonanym wcześniej badaniu kwalifikacyjnym przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną. Wynik badania może mieć bezpośredni wpływ na termin wykonania szczepienia z uwagi na mogące wystąpić przeciwwskazania do zaszczepienia. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej w celu ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych. Wyniki takich konsultacji rodzic/opiekun prawny dziecka winien przedstawić na jakimkolwiek etapie prowadzonego wcześniej postępowania. W trakcie kwalifikacji do zaszczepienia, lekarz wyjaśnia także ryzyko wystąpienia potencjalnych odczynów poszczepiennych. Rodzic/opiekun dziecka powinien zostać poinformowany o rodzajach NOP, jakie mogą wystąpić po podaniu danego preparatu szczepionkowego. Jedynie lekarz podczas przeprowadzania badań kwalifikacyjnych w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego może ustalić ewentualne przeciwskazania do przeprowadzenia szczepienia lub wskazania do czasowego jego odroczenia lub skierować do Poradni Pediatrycznej ds. Szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka w celu ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych.

Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Po badaniach przeprowadzonych w dniu 23 marca 2023 r. i 8 sierpnia 2023 r. lekarz prowadzący zakwalifikował małoletnią K. L. do szczepienia. Z zapisów w karcie uodpornienia małoletniej K. L. wynika, że pomimo wezwań opiekunów prawnych do stawienia się z dzieckiem w celu wykonania szczepienia, po przeprowadzeniu wymaganego badania kwalifikacyjnego, Skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. W części "Przeciwskazania do szczepień" karty uodpornienia małoletniej brak jest informacji o istniejących przeciwskazaniach do szczepień obowiązkowych.

Odnosząc się do zarzutu brak doręczenia Skarżącemu upomnienia, wierzyciel podał, że wysłał do Skarżącego upomnienie, które zostało odebrane w dniu 17 marca 2023 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez I. L. znajduje się w aktach sprawy (doręczenie nastąpiło w trybie art. 43 kpa, tj. dorosłemu domownikowi).

7. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu co do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do wskazania w uzasadnieniu postanowienia przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych,

2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiorczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy Skarżąca uzasadniła zarzuty i wskazała błędy wierzyciela,

3) art. 33 § 2 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutów, co nie znajduje merytorycznego uzasadnienia w treści postanowienia,

4) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. - brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, mimo stawiania się na badanie kwalifikacyjne,

5) art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 12 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku.

8. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a."), art. 34 § 3 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela.

Wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 z późn. zm., dalej również "ustawą"), osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, statuując ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje więc konieczność jego wyegzekwowania.

W ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (art. 17 ust. 10) znajduje się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia w drodze rozporządzenia m.in. wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek oraz inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił obowiązek, tj. zgodnie z treścią wynikającą z przepisów prawa, podając przepisy, na które się powołał.

Dalej argumentował, że niepoddawanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym ogranicza jego prawo do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych, naraża dziecko na zachorowania lub utratę zdrowia, przez co narusza dobro dziecka i jest sprzeczne z interesem społecznym.

W przypadku stwierdzenia uchylania się rodzica dziecka od wypełnienia ustawowego obowiązku szczepień dziecka (np. w wyniku poinformowania o tym fakcie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego przez lekarza POZ) konieczne jest podejmowanie działań w celu egzekwowania od osoby zobowiązanej (matki dziecka) wypełnienia tego obowiązku.

W zakresie stanu faktycznego organ odwoławczy podał, że K. L. ur. [...] r. w dniu 8 sierpnia 2023 r. została poddana badaniu kwalifikacyjnemu w związku z koniecznością przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W zaświadczeniu lekarz pediatra nie stwierdził przeciwwskazań do szczepień przeciwko wymienionym chorobom, a tym samym wydał zgodę na przeprowadzenie tej procedury w ciągu 24 godzin. Zaproponowane szczepienia były zgodne z zasadami indywidualnego kalendarza szczepień i zostały ustalane przez lekarza dla dziecka, u którego doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego kalendarza szczepień podanego w Programie Szczepień Ochronnych. Podstawą opracowania tego kalendarza szczepień była dokumentacja pacjenta dotycząca wykonanych szczepień (karta szczepień oraz dokumenty zgromadzone w karcie zdrowia dziecka). Z uwagi na fakt, iż K. L. była w dniu kwalifikacji w siódmym roku życia zaproponowano preparaty dostosowane do jej wieku zgodnie z kartą charakterystyki tych szczepionek, tj. Tetraxim i Euvax b. W uwagach widniejących w dokumentacji medycznej lekarz zaznaczył, że matka nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wymienionych szczepień u swojego dziecka oraz odmówiła podpisała zaświadczenia, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie tych szczepień. Matka argumentowała swoją odmowę faktem, iż lekarz po badaniu kwalifikacyjnym, nie chciał wykluczyć nadwrażliwości na składniki preparatu, a przede wszystkim określenia ryzyka powikłań zabiegu oraz NOP.

Organ odwoławczy zaznaczył, że matka od urodzenia odmawia szczepienia dziecka, co potwierdza zaświadczenie z Oddziału [...] Szpitala [...] w Z. Sp. z o.o. Argumentował, że powszechnie wiadomo, iż nie ma konieczności zwracania się pismem do ZOZ w celu umówienia na wizytę w celu wykonania szczepienia ochronnego, co uczyniła matka dziecka pismem z dnia 14 września 2021 r. (data wpływu do ZOZ w K. 15 września 2023 r.). Pielęgniarka w dniu 16 września 2023 r. zadzwoniła do Państwa L. i poinformowała o rejestracji na szczepienie (informacja odnotowana w karcie uodpornienia oraz ww. piśmie). Matka dziecka pojawiła się w poradni dopiero 3 grudnia 2021 r., odmawiając szczepień swojego dziecka. Pielęgniarka ZOZ w K. wielokrotnie wzywała rodziców dziecka do wykonania szczepień u małoletniej K. L. o czym świadczą zapisy w karcie uodpornienia: 20.06.2017 r., 27.09.2017 r., 23.01.2018 r., 18.05.2018 r., 29.01.2019 r. 21.02.2023 r., 16.09.2021r., 17.05.2022 r.

Zdaniem organu odwoławczego takie postępowanie ewidentnie świadczy o uporczywym uchylaniu się Skarżącego i I. L. (rodziców K. L.) jego od szczepień dziecka. Zaznaczył, iż brak jest podstawy prawnej pozwalającej wykluczyć obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym tylko ze względu na obawy rodzica dotyczące podejrzeń w stosunku do składu preparatów szczepionkowych. Podkreślił, iż wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Przepisy prawa nie precyzują, jak to badanie się przeprowadza, dlatego lekarz, opierając się na wiedzy medycznej, doświadczeniu, a także aktualnych wytycznych dotyczących szczepień ochronnych, podejmuje czynności zmierzające do przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, a wynik przeprowadzonego badania zapisuje w dokumentacji medycznej.

9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie jego wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy, zarzucając naruszenie:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że Skarżący nie wykonał obowiązku, podczas gdy w trakcie lekarskiego badania kwalifikacyjnego nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia i nie zostało wystawione zaświadczenie, potwierdzające kwalifikację małoletniej do obowiązkowych szczepień ochronnych,

2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu,

3) naruszenie art. 7a, 77, 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść Skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,

4) naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak rozpoznania przez organ zgłoszonych zarzutów, podczas gdy istotą zasady dwuinstancyjności jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy,

5) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że Skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień.

Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zażalenia.

Co istotne organ odwoławczy, powołuje się na nieistniejące dokumenty i bezpodstawnie przypisuje Skarżącemu zachowanie, które nie miało miejsca. Mianowice organ odwoławczy (3 strona uzasadnienia skarżonego postanowienia) podnosi, że "w zaświadczeniu lekarz pediatra nie stwierdził przeciwwskazań do szczepień (...). Tymczasem po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz nie dopełnił obowiązku i nie wystawił zaświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 4 ustawy, a zatem Skarżący nie wie na jakie zaświadczenie powołuje się organ. Ponadto organ powołuje się na ustalenie przez lekarza indywidualnego kalendarza szczepień, w sytuacji kiedy żaden indywidualny kalendarz szczepień nie został dla dziecka ustalony. Fakt ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień winien być odnotowany w dokumentacji medycznej wewnętrznej małoletniej - zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.

Kierowany do Skarżącego zarzut, że matka dziecka (I. L.) nie podpisała zaświadczenia i nie wyraziła zgody na szczepienie, jest nieuzasadniony. Strona stawiła się w celu poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, a wymaganie od niej podpisania takiego oświadczenia stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami. Przedstawicielka ustawowa stawiła się z dzieckiem celem poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym, natomiast w związku ze zmianami o charakterze nowotworowym ([...] - dokumentacja w a.s.) sytuacja medyczna małoletniej - nawet w kontekście obowiązkowych szczepień ochronnych - musi być rozpatrywana z uwzględnieniem ryzyka zabiegu, co również oznacza konieczność wykluczenia przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych. Żadna ocena nie została przez lekarza dokonana, nie zostały wykluczone przeciwwskazania - dokumentacja medyczna małoletniej z dnia badania kwalifikacyjnego ogranicza się do zapisu wzrostu i wagi dziecka

Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do podniesionego przez stronę zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Zobowiązanemu nie zostało doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e u.p.e.a. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, upomnienie zawiera imię i nazwisko lub nazwę zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP), albo numer identyfikacji w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGO N), jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Przesłane zobowiązanemu upomnienie nie zawiera numeru PESEL zobowiązanego. Numer ten był wierzycielowi znany, czego potwierdzeniem jest zamieszczenie nr PESEL w tytule wykonawczym.

10. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym.

W zarzutach Skarżący podniósł:

1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa - art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - poprzez pominięcie przez wierzyciela art. 17 ust. 2 i 4 ustawy, wskazanie że źródłem obowiązku jest orzeczenie, podczas gdy obowiązek wynika wprost z ustawy i nie może wynikać z orzeczenia,

2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit a u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień i brak wykluczenia przeciwskazania szczepienia, mimo stawienia się na badania kwalifikacyjne,

3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu.

Prawidłowo wierzyciel uznał zarzuty Skarżącego za bezzasadne.

Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika bowiem z mocy prawa, co, wbrew zarzutom Skarżącego, wskazał wierzyciel w tytule wykonawczym w podstawie prawnej obowiązku, powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 ustawy.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

Z kolei realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4 - poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy).

Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy).

W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08).

Wbrew zarzutowi Skarżącego obowiązek ten jest również wymagalny.

W przypadku małoletniej córki Skarżącego - K. L. nie przeprowadzono żadnych obowiązkowych szczepień ochronnych z powodu niedopełnienia obowiązku szczepień przez rodziców, w tym Skarżącego. Rodzice małoletniej od urodzenia odmawiali szczepienia dziecka, co wynika z dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy (w tym z oświadczenia rodzica o niewyrażeniu zgody na szczepienie dziecka – zał. nr 2, karty informacyjnej leczenia szpitalnego - zał. nr 3).

Wierzyciel wyjaśnił, że małoletnią córkę Skarżącego, z uwagi na wiek, należało zaszczepić wyrównawczo - według indywidualnego planu szczepień (tzw. indywidualnego kalendarza szczepień) i takie czynności podjął specjalista chorób dziecięcych w dniu 23 marca 2023 r., co wynika ze stenogramu rozmowy z dnia 23 marca 2023 r., w aktach sprawy. Lekarz wytłumaczył rodzicom, iż niektórych szczepień nie można wykonać, gdyż dziecko jest już za duże (6 lat). Z uwagi na fakt, że córka Skarżącego w dniu kwalifikacji była w siódmym roku życia (ukończyła 6 lat) lekarka zaproponowała preparaty dostosowane do jej wieku zgodnie z kartą charakterystyki tych szczepionek, tj. Tetraxim i WZW b (szczepienie p/błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu b). Ze stenogramu rozmowy sporządzonego przez rodziców małoletniej wynika brak ich woli do wykonania szczepień ochronnych u swojego dziecka.

Małoletnia K. L. w dniu 8 sierpnia 2023 r. została poddana badaniu kwalifikacyjnemu w związku z koniecznością przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W zaświadczeniu lekarz pediatra nie stwierdził przeciwwskazań do szczepień przeciwko wymienionym chorobom, a tym samym wydał zgodę na przeprowadzenie tej procedury w ciągu 24 godzin. Zaproponowane szczepienia były zgodne z zasadami indywidualnego kalendarza szczepień i zostały ustalane przez lekarza dla dziecka. W dokumentacji medycznej lekarz zaznaczył, że matka nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wymienionych szczepień u swojego dziecka oraz odmówiła podpisała zaświadczenia, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie tych szczepień. Matka dziecka argumentowała swoją odmowę faktem, iż lekarz po badaniu kwalifikacyjnym, nie chciał wykluczyć nadwrażliwości na składniki preparatu, a przede wszystkim określenia ryzyka powikłań zabiegu oraz NOP.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, należy stwierdzić, że rodzice dziecka, w tym Skarżący, nie mając ku temu żadnych podstaw, stale nie wyrażali zgody na obowiązkowe szczepienia ochronne małoletniej córki. Podkreślić trzeba, iż subiektywne wątpliwości Skarżącego co do zasadności przeprowadzenia szczepień ochronnych, stosowanych preparatów, a tym samym co do prawidłowości wiedzy i decyzji lekarza, czy też zakresu dokonanego badania kwalifikacyjnego nie uzasadnia twierdzenia o wadliwości prowadzonych działań, a przez to braku wymagalności obowiązku z tej przyczyny.

Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tu rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie więc w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.).

To więc na rodzicu małoletniego dziecka (opiekunie prawnym) spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23).

Akta administracyjne sprawy nie zawierają żadnego uznanego prawem i wydanego przez uprawnionego lekarza dokonującego kwalifikacji, zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. Wręcz przeciwnie z akt sprawy wynika, że małoletnia córka Skarżącego w dniu 8 sierpnia 2023 r. została zakwalifikowana do szczepień ochronnych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. przesłał Skarżącemu upomnienie z dnia 15 marca 2023 r., w którym stwierdza, że pomimo upływu terminu nie został wykonany ciążący na nim obowiązek poddania małoletniego dziecka K. L. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce), Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae typu b oraz przeciwko odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce. Upomnienie zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 17 marca 2023 r., co wynika z akt sprawy.

W zakresie identyfikacji w upomnieniu wierzyciel wskazał imię i nazwisko Skarżącego oraz adres miejsca zamieszkania. Zasadnie wierzyciel argumentował, że Skarżący wiedziała jaki organ i w jakiej sprawie do niego występuje, a w konsekwencji, że doręczone mu upomnienie nie jest pomyłką. o czym świadczy wniosek o zakończenie sprawy uchylania z powodu braku wymagalności obowiązku (z dnia 23 marca 2023 r. w aktach sprawy). Nie ma wątpliwości, że Skarżący na skutek doręczenia upomnienia posiadał wiedzę na temat przedmiotu obowiązku i innych jego elementów, co było niezbędne dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Brak numeru PESEL Skarżącego w upomnieniu nie oznacza, że zarzut oparty na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. jest uzasadniony. Przedmiotowe upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu 17 marca 2023 r.

W ocenie Sądu, w sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Dopełniono również wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i tym samym nie uchybiono też art. 80 k.p.a., z którego wynika powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Mając powyższe na względzie, postanowienie wierzyciela o oddaleniu złożonych przez Skarżącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym było prawidłowe, a organ nadzoru, wydając postanowienie z dnia 20 grudnia 2023 r., nie naruszył prawa.

Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), oddalił skargę.