Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 270/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. Ś., S. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 sierpnia 2023 r., nr 1601-IEE.7192.61.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez E. i S. Ś. (dalej jako: skarżący, strony) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3.08.2023 r. którym organ ten, działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) [dalej: K.p.a.] i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) [dalej: u.p.e.a.] – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z 7 lipca 2023 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...].

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu prowadzi wobec skarżących postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 22 września 2022 r. o numerach: [...] i [...] wystawionych przez Burmistrza B. Tytuły wykonawcze obejmują zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny dokonał zajęć egzekucyjnych świadczeń emerytalnych skarżących.

W dniu 20 października 2022 r. skarżący złożyli zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z 24 października 2022 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z wniesionymi zarzutami.

W dniu 8 listopada 2022 r. postanowieniem Burmistrz B. (wierzyciel) oddalił zarzuty:

- z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcia obowiązku w całości lub części,

- z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku podatkowego,

- z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

W dniu 5 grudnia 2022 r. Burmistrz B. zawiadomił organ egzekucyjny o tym, że skarżący złożyli zażalenie na ww. postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.

W dniu 10 marca 2023 r., skarżący zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Do pisma dołączyli dowody zapłaty roszczeń pieniężnych Burmistrza B. dotyczących tytułów wykonawczych nr [...] i [...] (szczegółowo opisane na str. 3-5 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). W zakresie tytułu wykonawczego nr [...] wskazali, że wysokość należności i terminy płatności rat opłat są niezgodne ze złożoną skutecznie deklaracją z 28 czerwca 2013 r. naruszającą art. 62 § 1 i art. 60 § 1ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) [dalej: O.p.]. Dowodem w sprawie jest skutecznie złożona do Urzędu Miasta B. deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 28 czerwca 2013 roku.

W ocenie skarżących roszczenia pieniężne wierzyciela objęte tytułem wykonawczym nr [...] ( poz. D.1. do D.12) zostały całkowicie uregulowane w terminie. Nie doszło do zwłoki w ich zapłacie. Tym samym nie ma żadnych przesłanek do: obciążenia odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia, zastosowania egzekucji administracyjnej i obciążenia kosztami egzekucyjnymi wskazanymi w zawiadomieniach o zajęciu świadczeń emerytalnych

Wskazali, że zastosowali się w całości przepisu art. 6h ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 2519 ze zm.) [dalej u.p.c.g.] i ponosili na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zadeklarowanej wysokości w terminie ustawowym. Tym samym wykonali obowiązek z art. 6b u.p.c.g. poprzez zastosowanie się do uchwały Rady Gminy, która określała terminy uiszczenia opłat.

Również w zakresie zaległości objętych tytułem wykonawczym nr [...] w poz. D1 do D27 ( za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2018 r.) wskazali, że zostały one uregulowane (na podstawie dowodów zapłaty), zgodnie z deklaracją złożoną do Burmistrza B. 28 czerwca 2013 r. Zarzucili, że wierzyciel nie zastosował art. 274 § 1 pkt 1 O.p. i nie skorygował z urzędu wysokości zobowiązania i doszło do milczącej akceptacji przez wierzyciela złożonej przez skarżących deklaracji, która w związku z tym ona nadal obowiązuje.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o: - odstąpienie od wszystkich czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 pkt 1 u.p.e.a.; - wydanie postanowienia o umorzeniu w całości postępowania egzekucyjnego wraz z informacją o uchyleniu w całości wszystkich czynności egzekucyjnych; - obciążenie Burmistrza B. kosztami postępowania egzekucyjnego; - sporządzania pism większą czcionką.

W piśmie z 9 marca 2023 r. zwrócili się o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych. Wedle skarżących wszystkie należności objęte zawiadomieniami o zajęciach zostały uregulowane w terminie i wszystkie dowody zapłaty zostały przedstawione organowi egzekucyjnemu. Tym samym wszystkie należności wygasły na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p., tj. na skutek zapłaty przed wystawieniem tytułów wykonawczych. Wskazali, że wierzyciela obowiązuje złożona deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami z 28 czerwca 2013 r., której wierzyciel nie skorygował. Ma ona więc moc wiążącą do dnia złożenia kolejnej deklaracji, tj. do 28 czerwca 2018 r. Wszystkie należności zostały uregulowane zgodnie ze złożonymi deklaracjami.

W dniu 18 maja 2023 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu wpłynęło postanowienie SKO w Opolu z 22 lutego 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza B. w sprawie zarzutów.

W dniu 6 czerwca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu postanowieniem podjął postępowanie egzekucyjne, zawieszone 24 października 2022r.

Postanowieniem z 7 lipca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...].

Organ egzekucyjny wskazał, że podstawową kwestią, którą skarżący podnieśli żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zapłata należności objętych tytułami wykonawczymi przed wystawieniem tytułów wykonawczych. Kwestia ta była natomiast przedmiotem rozpoznania przez organy I i II instancji wierzyciela w trybie zarzutów. Organy wierzyciela nie uznały wskazanych przez strony argumentów, pomimo przedstawianych dowodów wpłat. Organ egzekucyjny odniósł się również do wniosków o odstąpienie od czynności egzekucyjnych oraz obciążenia wierzyciela kosztami. Uznał je za bezzasadne.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 3.08.2023 r.

W uzasadnieniu wskazał na treść przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, ze w sprawie nie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Nie podzielił stanowiska skarżących o wygaśnięciu obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, co miałoby skutkować niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.

Zaznaczył, że to Burmistrz B. jako wierzyciel jest gospodarzem postępowania egzekucyjnego i to on jest w posiadaniu wiedzy o okolicznościach jakie zaistniały w trakcie postępowania podatkowego, które miały wpływ na istnienie egzekwowanego obowiązku.

Natomiast organ egzekucyjny stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Kwestia istnienia zaległości została rozpoznana w trybie wniesionych zarzutów, które wnieśli, który zakończył się ostatecznym postanowieniem SKO w Opolu z 22 lutego 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza B. z 8 listopada 2022 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w zakresie:

- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku podatkowego,

- art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,

- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku w całości lub części.

SKO w Opolu wyjaśniło, że wpłaty opisane przez skarżących jako dokonane na poczet opłaty za poszczególne miesiące 2020 r., zostały zaliczone na ich zaległości w tym tytule za lata wcześniejsze. Burmistrz B. miał obowiązek zaliczyć je odmiennie niż wynikało to z opisu przelewu, co wynika z art.62 § 1 w związku z art. 62 § 3 O.p. SKO w Opolu wskazało ponadto, że postanowienie Burmistrza B. z 31 grudnia 2020 r. w sprawie zarachowania wpłat było poddane kontroli instancyjnej i utrzymane w mocy postanowieniem z 31 marca 2022 r.

Zaległości, na które zaliczono wpłaty wynikały z decyzji ostatecznych:

- Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r. określającej zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją SKO w Opolu z 26 września 2018 r.

- Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r. określającej zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2016 r. do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, utrzymanej w mocy decyzją SKO z 26 września 2018 r.

SKO w Opolu wskazało również, że od 1 lutego 2020 r. wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika ze złożonej przez skarżących 19 maja 2020 r. deklaracji o wysokości opłaty, a jej wysokość jest taka sama jak wskazana w Informacji o opłatach z 20 maja 2020 r. nr [...].

W zakresie zaległości objętych tytułem wykonawczym nr [...] Burmistrz B. w swym postanowieniu odniósł się do wpłat z 17 kwietnia 2018 r. w kwocie 360 zł (na poczet zaległości od października 2013 r. do marca 2018 r.) oraz z 18 czerwca 2018 r. w kwocie 20 zł ( na poczet zaległości za okres od kwietnia 2018 r. do czerwca 2018 r.). Stwierdził, że zostały one zaksięgowane zgodnie z obowiązującymi decyzjami. Wpłaty te nie pokryły zaległości w całości. Wierzyciel podkreślił, że stawki i deklaracje ulegały zmianie od października 2013 r., od stycznia 2014 r. i od stycznia 2016 r.; natomiast złożona przez skarżących 28 czerwca 2013 r. deklaracja obowiązywała wraz z podaną stawką od lipca 2013 r. do końca września 2013 r. Wierzyciel podkreślił, że pomimo kierowanych do stron wezwań nie złożyli oni nowych deklaracji wraz z nowymi stawkami opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby wskazał, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym i jako taki korzysta z domniemania prawdziwości, a za jego prawidłowe wystawienie odpowiedzialny jest wierzyciel. Organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej poprzez ustalenie, czy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej i czy tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy składowe wskazane w art. 27 u.p.e.a. Organ egzekucyjny, co do zasady, nie bada prawidłowości danych wpisanych w tytule wykonawczym. To wierzyciel odpowiada za prawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego, na podstawie którego zleca organowi egzekucyjnemu prowadzenie egzekucji.

W związku z tym, że wierzyciel uznał, iż zobowiązanie istnieje, brak jest postaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie zaistniała bowiem przesłanka do jego umorzenia określona w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Przedstawione dowody wpłat nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnośnie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi Dyrektor Izby stwierdził, że nie jestem organem właściwym do rozpoznania tego wniosku. Organem właściwym w tej sprawie jest bowiem organ egzekucyjny.

We wniesionej skardze skarżący podnieśli szereg zastrzeżeń dotyczących przebiegu postępowania egzekucyjnego jak i postępowania dotyczącego opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W szczególności nie zgodzili się z organem, że przedstawione przez nich dowody wpłat nie mogą stanowić podstawy do uznania obowiązku za wykonany i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podnieśli także, że w okresie od 28 czerwca 2013 r. do 25 czerwca 2018 r. obowiązywała ich ważna i skuteczna deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 28.06.2013 r.

Wnieśli o obciążenie wierzyciela i organu egzekucyjnego kosztami sądowymi i kosztami procesu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.], zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Badając prawidłowość zaskarżonego postanowienia według powyższych kryteriów, Sąd nie stwierdził, by zostało ono podjęte z naruszeniem przepisów prawa.

Kontroli Sądu podlega postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3.08.2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...].

Ze stanu sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu (organ egzekucyjny) prowadzi wobec skarżących postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 22 września 2022 r. o numerach: [...] i [...], wystawionych przez Burmistrza B. (wierzyciel). Tytuły wykonawcze obejmują zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (dochodzone wierzytelności stanowią opłaty dotyczące poszczególnych miesięcy 2016 r., 2017 r., 2018 r., 2020 r. wraz z odsetkami).

W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny dokonał zajęć egzekucyjnych świadczeń emerytalnych skarżących (zawiadomienia z 11.10.2022 r.).

W ramach przedmiotowego postępowania dotyczącego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (rozpatrzone łącznie pisma z dnia 14.12.2022 r. i 9.03.2023 r.) skarżący powołują się na fakt dokonania przez nich wpłat na egzekwowane należności, m.in. zgodnie ze złożoną przez nich w dniu 28.06.2013 r. deklaracją o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarżący przedłożyli dowody zapłaty roszczeń pieniężnych Burmistrza B. w zakresie:

1) tytułu wykonawczego nr [...]

• za styczeń 2020 r. - 90 zł - termin płatności 15 lutego 2020 r. - wpłata 90 zł dokonana 13 lutego 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 22,47 zł naliczone od 16 lutego 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za luty 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 marca 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 12 marca 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 18,97 zł naliczone od 16 marca 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za marzec 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 kwietnia 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 15 kwietnia 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 18,97 zł naliczone od 16 kwietnia 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za kwiecień 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 maja 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 14 maja 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 17,97 zł naliczone od 16 maja 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za maj 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 czerwca 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 12 czerwca 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 17,37 zł naliczone od 16 czerwca 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za czerwiec 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 lipca 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 9 lipca 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 16,87 zł naliczone od 16 lipca 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za lipiec 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 sierpnia 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 12 sierpnia 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 16,37 zł naliczone od 16 sierpnia 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za sierpień 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 września 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 10 września 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 15,87 zł naliczone od 16 września 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za wrzesień 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 października 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 7 października 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 15,37 zł naliczone od 16 października 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za październik 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 listopada 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 2 listopada 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 14,77 zł naliczone od 16 listopada 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za listopad 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 grudnia 2020 r. - wpłata 78 zł dokonana 11 grudnia 2020 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 14,27 zł naliczone od 16 listopada 2020 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

• za grudzień 2020 r. - 78 zł - termin płatności 15 stycznia 2021 r. - wpłata 78 zł dokonana 8 stycznia 2021 r. Stąd, w ich ocenie, nienależne są wierzycielowi należność główna i odsetki w kwocie 13,77 zł naliczone od 16 stycznia 2021 r. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu,

2) tytułu wykonawczego nr [...]

• za okres od października 2013 r. do marca 2018 r. - wpłata 360 zł - według skarżących wysokość egzekwowanej należności (poz. 13 -36 zawiadomień o zajęciu) i terminy płatności rat opłat są niezgodne ze złożoną skutecznie deklaracją z 28 czerwca 2013 r. naruszającą art. 62 § 1 i art. 60 § 1 O.p. Dowodem w sprawie jest skutecznie złożona do Urzędu Miasta B. deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 28 czerwca 2023 roku.;

• za okres od kwietnia do czerwca 2018 r. - wpłata 20 zł - według skarżących wysokość egzekwowanej należności (poz. 37 -39 zawiadomień o zajęciu) i terminy płatności rat opłat są niezgodne ze złożoną skutecznie deklaracją z 28 czerwca 2013 r. naruszającą art. 62 § 1 i art. 60 § 1 O.p. Dowodem w sprawie jest skutecznie złożona do Urzędu Miasta B. deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 28 czerwca 2023 roku.

Zdaniem skarżących roszczenia pieniężne wierzyciela objęte tytułem wykonawczym nr [...] zostały całkowicie uregulowane w terminie. Nie doszło do zwłoki w ich zapłacie.

Również zaległości objęte tytułem wykonawczym nr [...] ( za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2018 r.) zostały uregulowane (na podstawie dowodów zapłaty), zgodnie z deklaracją złożoną do Burmistrza B. 28 czerwca 2013 r., której nie zakwestionowano.

W ocenie skarżących wszystkie należności wygasły na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p., tj. na skutek zapłaty przed wystawieniem tytułów wykonawczych. Wierzyciela obowiązuje złożona przez nich deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami z 28 czerwca 2013 r., której wierzyciel nie skorygował. Ma ona więc moc wiążącą do dnia złożenia kolejnej deklaracji, tj. do 28 czerwca 2018 r.

Tym samym według stron nie ma żadnych przesłanek m.in. do prowadzenia egzekucji.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skarżący w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego pismem z 19 października 2022 r. skarżący złożyli zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, w których powołali się również na ww. dowody wpłat.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. Burmistrz B. oddalił zarzuty:

• z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcia obowiązku w całości lub części,

• z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku podatkowego,

• z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Postanowieniem SKO w Opolu z 22 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. z 8 listopada 2022 r. o oddaleniu ww. zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

SKO w Opolu w swym postanowieniu wyjaśniło, że wpłaty opisane przez skarżących jako dokonane na poczet opłaty za poszczególne miesiące 2020 r. objęte tytułem wykonawczym nr [...], zostały zaliczone na ich zaległości za lata wcześniejsze. Burmistrz B. miał prawo zaliczyć je odmiennie niż wynikało to z opisu przelewów, gdyż taki obowiązek wynika z art. 62 § 1 w związku z art. 62 § 3 O.p.

SKO w Opolu wskazało ponadto, że postanowienie Burmistrza B. z 31 grudnia 2020 r. w sprawie zarachowania wpłat było poddane kontroli instancyjnej i utrzymane w mocy postanowieniem SKO w Opolu z 31 marca 2022 r.

Zaległości, na które zaliczono wpłaty skarżących wynikały z decyzji ostatecznych:

• Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r. określającej zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją SKO w Opolu z 26 września 2018 r.

• Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r. określającej zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2016 r. do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, utrzymanej w mocy decyzją SKO z 26 września 2018 r.

SKO w Opolu wskazało również, że od 1 lutego 2020 r. wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika ze złożonej przez skarżących 19 maja 2020 r. deklaracji o wysokości opłaty, a jej wysokość jest taka sama jak wskazana w Informacji o opłatach z 20 maja 2020 r.

W zakresie zaległości objętych tytułem wykonawczym nr [...] Burmistrz B. w swym postanowieniu odniósł się do wpłat skarżących z 17 kwietnia 2018 r. w kwocie 360 zł (na poczet zaległości od października 2013 r. do marca 2018 r.) oraz z 18 czerwca 2018 r. w kwocie 20 zł ( na poczet zaległości za okres od kwietnia 2018 r. do czerwca 2018 r.). Stwierdził, że zostały one zaksięgowane zgodnie z obowiązującymi decyzjami. Wpłaty te nie pokryły zaległości w całości. Wierzyciel podkreślił, że stawki i deklaracje ulegały zmianie od października 2013 r., od stycznia 2014 r. i od stycznia 2016 r., natomiast złożona przez skarżących 28 czerwca 2013 r. deklaracja obowiązywała wraz z podana stawką od lipca 2013 r. do końca września 2013 r. Wierzyciel podkreślił, że pomimo kierowanych do stron wezwań nie złożyli oni nowych deklaracji wraz z nowymi stawkami opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z powyższego wynika zatem, ze kwestia wpłat dokonywanych przez skarżących na poczet opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi została oceniona w postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Wierzyciel, a za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazali, że dokonane przez skarżących wpłaty (na które powołują się oni również we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego) zostały zaliczone na wcześniejsze nieuregulowane zaległości wynikające z ww. decyzji ostatecznych.

Postanowienie Burmistrza B. z 31 grudnia 2020 r. w sprawie zarachowania wpłat było poddane kontroli instancyjnej i utrzymane w mocy postanowieniem SKO w Opolu z 31 marca 2022 r.

Tym samym z powyższego wynika, że dokonane przez skarżących wpłaty nie pokryły należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Z tego względu należności te –jako nieopłacone – podlegały egzekucji administracyjnej.

Sama kwestia zasadności zaliczenia wpłat skarżących na poczet innych niż wskazane przez nich w tytule wpłat należności nie może podlegać badaniu w niniejszym postępowaniu.

Argumentacja podnoszona przez strony została w sposób wiążący oceniona w opisanym wyżej trybie zarzutów, a postanowienie w tym przedmiocie nie podlega kontroli Sądu w tej sprawie.

Organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie wskazał, że brak tu podstaw do odmiennej oceny przedłożonych przez strony dowodów wpłat na poczet zaległości, a ponadto organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jak wskazano powyżej, kwestia wygaśnięcia zaległości została oceniona w ramach wniesionych zarzutów.

Przechodząc do omówienia materialnoprawnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia przypomnieć należy, że skarżący w ramach niniejszego postępowania wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na zapłatę należności przed wystawieniem tytułów wykonawczych (wygaśnięcie należności).

Wniosek ten prawidłowo został zakwalifikowany jako wniesiony w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego.

W orzecznictwie i piśmiennictwie na tle powyżej regulacji wskazuje się, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (zob. np. wyrok NSA z 26.08.2011 r., II FSK 461/10, dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych), a nie merytorycznych.

Egzekucja administracyjna jest zatem dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.). Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 512/16, LEX nr 2454893; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3535/15, LEX nr 2440687; a także W. Piątek, A. Skoczylas, w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.). Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 177). Również dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma charakter formalny (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia z 9.03.2023 r., III SA/Wr 578/21)

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że organy prawidłowo nie stwierdziły wystąpienia przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W kwestii zarzutów skarżących co do wygaśniecia zobowiązania w sposób wiążący wypowiedział się Burmistrz B. (wierzyciel), a jego postanowienie w przedmiocie zarzutów zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu.

W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wyjaśniano, że przedstawione przez skarżących dowody wpłat nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zostały one bowiem przeanalizowane w postępowaniu przed wierzycielem, który wyjaśnił dlaczego dokonane wpłaty, zostały zaliczone na inne okresy niż wynika to z opisów wpłat. W sytuacji bowiem, gdy istnieją wcześniejsze zaległości wskazanie podatnika na dowodzie wpłaty pozostaje bez znaczenia dla zaksięgowania płatności na inne okresy niż wynika to z opisów wpłat.

Zgodnie z przepisem art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu nie badali zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ponieważ nie są do tego uprawnieni. Kwestia istnienia zaległości została rozpoznana w trybie zarzutów w sposób opisany powyżej.

Zaznaczyć w tym miejscu również należy, że podstawy zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) oraz przesłanki umorzenia (art. 59 § 1 u.p.e.a.) nie są tożsame (choć mogą być podobne), co wynika wprost z treści przepisów regulujących te kwestie, zaś postępowanie w sprawie zarzutów i postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego to odrębne postępowania w dwóch różnych sprawach, które w żaden sposób nie łączą się z sobą (...) W postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie można rozstrzygać spraw i kwestii nie mieszczących się w granicach enumeratywnie wskazanych w art. 59 u.p.e.a. kwestii (wyrok WSA we Wrocławiu z 9.03.2023 r., III SA/Wr 578/21).

Zobowiązany, podnosząc okoliczność wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wnosi zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, nie występuje zaś o umorzenie postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a. (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 59).

Jak już podkreślono, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Kluczowe znaczenie dla sprawy miało tu zatem rozpoznanie zarzutów przez organy wierzyciela, które nie uwzględniły twierdzeń skarżących o uiszczeniu spornych opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi.

Powyższe zarzuty zostały rozpatrzone w odrębnym postanowieniu w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucyjnej, które nie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu.

W konsekwencji podnoszone przez skarżących okoliczności nie mogły stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Odnosząc się do zarzutów i zastrzeżeń podniesionych przez skarżących przed Sądem, wskazać należy, że są one niezasadne i w znacznej części wykraczają poza granice niniejszej sprawy dotyczącej wyłącznie braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W postępowaniu egzekucyjnym nie ma podstaw do badania zarzutów dotyczących postępowania w ramach którego wydano decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi – tego typu kwestie mogły podlegać ocenie w odwołaniu od tej decyzji czy w skardze do sądu administracyjnego, nie zaś w ramach postępowania egzekucyjnego.

Również zarzut niezbadania przez organ egzekucyjny kwestii związanych z wydaniem przez Burmistrza B. decyzji podatkowej z 25 czerwca 2018 r. czy też dokonaniem zaliczenia wpłat nie podlega ocenie w niniejszej sprawie i winien zostać zgłoszony do wierzyciela w odpowiednich trybach.

Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 45 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Ja wyjaśniono już powyżej, z wiążących ustaleń w sprawie wynika, że dowody wpłat przedstawione przez skarżących nie świadczą o opłaceniu spornych zaległości, gdyż wpłaty te zostały zarachowane na poczet wcześniejszych zaległości, co zostało w sposób wiążący ustalone m.in. w postępowaniu dotyczącym zgłoszonych przez strony zarzutów.

Organ nie był również zobowiązany do uzyskania od wierzyciela postanowienia w sprawie wniesionego przez nich żądania umorzenia egzekucji (art. 17 § 1 u.p.e.a.).

W trybie umorzenia organ egzekucyjny nie występuje do wierzyciela o zajęcie stanowiska w postaci postanowienia. Może zasięgnąć opinii wierzyciela, ale nie jest nią bezwzględnie związany.

Skarżący nie zgłosili we wnioskach o umorzenie innych okoliczności (niż dokonane wpłaty), które mogłyby stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem organ egzekucyjny nie miał przesłanek do występowania do wierzyciela o ponowną wypowiedź co do wpływu wpłat na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Podkreślić też należy, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu ani Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu nie są organem nadzoru nad wierzycielem. Dlatego też wszystkie zastrzeżenia skarżących co do działania wierzyciela w postępowaniu podatkowym nie mogą podlegać ocenie w egzekucji. Dotyczy to wydawania decyzji podatkowych, nakładania opłat w innych wysokościach niż wynikające z deklaracji złożonej przez skarżących, korekty tej deklaracji, przeksięgowań wpłat na inne zaległości, czy kierowania upomnień przedegzekucyjnych na każdą z zaległości osobno. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem służącym do kwestionowania jakichkolwiek działania wierzyciela w postępowaniu podatkowym.

Również Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie nie jest uprawniony do badania ww. kwestii podlegających ocenie w odrębnych trybach.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę