Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 816/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148  par. 1 i  par. 2, art. 145  par. 1 pkt 4, art. 145a  par. 1, art. 145b  par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2024 r., nr B.6740.1.6.9.2024.PAC, Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku J. S. z dnia 31 stycznia 2024 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] nr 59 z dnia 6 kwietnia 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia - R. S. - pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW z infrastrukturą towarzyszącą wraz z zagospodarowaniem terenu działek nr ewid.[...] i [...] obręb R., gmina C..

Jak wynika z treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, organ uznał, że w sprawie nie zachodzą wskazywane we wniosku przesłanki z art. 145 § 1, 2 i 3 k.p.a. Do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 16 lutego 2016 r. inwestor załączył dwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr ewid.[...] obręb R., tj. oświadczenie J. oraz P. S. jako osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki zgodnie z zapisami w KRS co do sposobu reprezentacji podmiotu. Zdaniem organu brak jest podstaw do uznania, że powyższe oświadczenia są fałszywe. Ponadto sfałszowanie dowodu winno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu bądź innego organu, którego to orzeczenia wnioskodawca nie załączył. Starosta nie podzielił też argumentacji, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa ponieważ przestępstwo winno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu bądź innego organu, a takiego orzeczenia wnioskodawca również nie przedstawił. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a., tj. sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa nie jest oczywiste, a wznowienie postępowania nie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, w związku z czym postępowanie nie może być wznowione przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. W sprawie nie zachodzą również przesłanki do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. tj. wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. ponieważ ani pracownik wydający decyzję ani organ nie podlegał wyłączeniu stosownie do wskazanych wyżej przepisów.

Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na to rozstrzygnięcie przez J. S., Wojewoda Zachodniopomorski postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że złożenie podania o wznowienie postępowania nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Po wpłynięciu takiego podania niezbędne jest dokonanie analizy, czy podanie odpowiada ogólnym wymogom k.p.a., czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do jego złożenia.

Powołując się na art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wojewoda wskazał, że podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania ma ustalenie daty powzięcia przez stronę wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia oraz daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji (w przypadku art. 145 pkt 1 k.p.a.), a następnie daty wystąpienia przez nią z podaniem.

W niniejszej sprawie żądanie skarżącej co do wznowienia postępowania wpłynęło do Starostwa Powiatowego w C. w dniu 31 stycznia 2024 r. i opierało się o przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a. Zasadą ustaloną w art. 148 § 1 k.p.a. jest, że strona wnosi podanie do organu właściwego w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowieni, tymczasem wniosek sporządzony przez pełnomocnika strony nie zawierał w swej treści żadnych wskazań co do terminów powzięcia przez skarżącą informacji wynikających z przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a. Brak jest więc dowodów na ustalenie daty, w której skarżąca dowiedziała się, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało sfałszowane, jak również o okoliczności wydania decyzji w wyniku przestępstwa czy też o tym, że rozstrzygnięcie wydane zostało przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Organ winien więc – przy ponownym rozpatrywaniu sprawy – wezwać skarżącą do przedłożenia dowodów potwierdzających daty powzięcia informacji o zaistnieniu wspomnianych przesłanek.

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2024 r., nr B.6740.1.6.9.3.2024.PAC, Starosta [...] na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2024 r., poz. 572) ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] nr 59 z dnia 6 kwietnia 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia - R. S. - pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW z infrastrukturą towarzyszącą wraz z zagospodarowaniem terenu działek nr ewid.[...] i [...] obręb R., gmina C..

Jak wynika z treści postanowienia, Starosta ponownie rozpatrując sprawę, pismem z dnia 28 maja 2024 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni (od daty doręczenia wezwania) wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy związanej z wnioskiem J. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wspomnianą wyżej decyzja, jednak wnioskodawca takich wyjaśnień nie złożył. Organ w piśmie tym wezwał J. S. do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów potwierdzających daty powzięcia informacji o zaistnieniu przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a. oraz do złożenia wyjaśnień jakie elementy przedmiotowej farmy fotowoltaicznej i w jakim zakresie wykraczają poza postanowienia umowy dzierżawy z dnia 11 stycznia 2016 r. Zaznaczył, że niewywiązanie się ze zobowiązań wskazanych w wezwaniu będzie skutkowało wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Pismo skutecznie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 3 czerwca 2024 r.

Uznając, że wnioskodawca nie zachował terminów wskazanych w art. 148 k.p.a. organ na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 147 i 148 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania.

W zażaleniu wniesionym na to postanowienie J. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozważenie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 6 kwietnia 2016 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

- naruszenie art. 63 i 64 k.p.a. w zw. z art. 147 i 148 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez przyjęcie nieznanego ustawie rygoru co do nieusunięcia w terminie braków podania i wydanie rozstrzygnięcia bez zapewnienia stronie czynnego udziału i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów,

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 145 § 2 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania w sytuacji gdy złożenie przez stronę uprawnioną z decyzji o pozwoleniu na budowę nieprawdziwego oświadczenia o dysponowaniu tytułem do nieruchomości na cele budowlane jest oczywiste a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu publicznego, jaką będą ewentualne roszczenia odszkodowawcze czy to strony uprawnionej z tytułu pozwolenia na budowę, czy to właściciela gruntu.

W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że organ wzywając ją do złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności wskazanych w podaniu o wznowienie postępowania przyjął "jakąś mieszaną i nieuregulowaną w kodeksie postępowania administracyjnego formę, jakby braku podania". W jej ocenie, w przypadku braków podania i ich nieuzupełnieniu w wyznaczonym 7-dniowym terminie organ winien pozostawić podanie bez rozpoznania nie zaś oddalać wniosek.

Wnioskodawczyni dodała, że powzięła informację o tym, że oświadczenie o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane zostało sfałszowane w części wykraczającej poza teren oddany w dzierżawę z lektury uzasadnienia postanowienia w sprawie II Cz 452/23 sporządzonego przez Sędziego Sądu Okręgowego w Szczecinie w dniu 10 stycznia 2024 r. i doręczonego po tym dniu poprzez portal sądowy pełnomocnikowi procesowemu wnioskodawczyni w tamtej sprawie. Z postanowienia tego dowiedziała się także o tym, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy nieruchomości wykraczającej poza zakres terenu dzierżawionego. Strona zaprzeczyła jakoby wskazywała jako podstawę wznowienia - wydanie decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu. Dodała, że przedłożyła orzeczenia, z których w sposób wyraźny wynika, iż Spółka składająca wniosek o pozwolenie na budowę sama potwierdza brak tytułu prawnego do części działki nr [...], stanowiącej obecnie działkę nr [...]. Oczywistym jest zatem, nawet bez przeprowadzania postępowania sądowego, że oświadczenie o dysponowaniu tytułem prawnym na cele budowlane co do części działki nr [...], która obecnie stanowi własność wnioskodawczyni było nieprawdziwe, co uzasadnia wszczęcie postępowania wznowieniowego.

Wojewoda Zachodniopomorski postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr AP-2.7840.126.2024.JD, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że analizując okoliczność, na którą powołał się pełnomocnik skarżącej, tj. fałszerstwo dowodu w postaci złożenia nieprawdziwego oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zbadał treść postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie wydanego w dniu 10 stycznia 2024 r. we wskazanej przez pełnomocnika sprawie II Cz 452/23. Organ odwoławczy ponad wszelką wątpliwość stwierdził, że w żadnej części uzasadnienia przedmiotowego postanowienia Sąd nie wskazał na wystąpienie okoliczności stwierdzenia przestępstwa fałszowania (czy podania nieprawdy) w oświadczeniu inwestora o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zapytany "o podanie szczegółów związanych z terminem i okolicznościami uzyskania przez skarżącą informacji uzasadniających wznowienie postępowania (...), pełnomocnik strony nie sporządził i nie przekazał odpowiedzi w tym zakresie organowi I instancji". Dopiero w treści uzasadnienia zażalenia na postanowienie zawarto ogólne stwierdzenie o fałszowaniu wspomnianego wcześniej dokumentu i wskazaniu jako źródła informacji o tej okoliczności wspomnianego postanowienia Sądu.

W przeciwieństwie do stanowiska pełnomocnika skarżącej, inwestor przedstawił dowody na swoje twierdzenia – wydruki wyroków Sądów cywilnych, kopie map i umowy dzierżawy, wskazanie konkretnych dat i okoliczności postępowania – które przemawiają za inną wersją zdarzeń, niż ta którą przedstawia pełnomocnik skarżącej. W ocenie Wojewody, rację miał Starosta wydając zaskarżone postanowienie. Trudno przyjąć, że wnioskodawczyni tocząc długoletni spór cywilny z inwestorem tak późno – w świetle przedstawionych okoliczności i potwierdzonych dowodów – uświadomiła sobie konieczność ochrony swoich praw na gruncie procedury administracyjnej i podważania statusu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej.

Z kolei, podnoszony przez pełnomocnika skarżącej zarzut uchybienia art. 10 § 1 k.p.a. odnosi się do sytuacji, w której postępowanie zakończyłoby się decyzją administracyjną, a nie jak w badanej sprawie postanowieniem. Organ podkreślił, że art. 10 k.p.a. nie jest samodzielną przesłanką do podważenia rozstrzygnięcia organu administracji. Procedura z art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

W skardze wniesionej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona podniosła zarzuty:

- naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości udziału czynnego w postępowaniu, w szczególności niewyznaczenie przed wydaniem postanowienia terminu na zapoznanie się z materiałem, w którym złożone zostały dokumenty przez drugą stronę – inwestora, które to dowody stanowiły podstawę do orzekania, a nie dano możliwości wypowiedzenia się w sprawie,

- naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 145 § 2 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania w sytuacji gdy złożenie przez "stronę uprawnioną z decyzji o pozwoleniu na budowę" nieprawdziwego oświadczenia o dysponowaniu tytułem do nieruchomości na cele budowlane jest oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu publicznego, jaką będą ewentualne roszczenia odszkodowawcze czy to strony uprawnionej z tytułu pozwolenia na budowę, czy to właściciela gruntu.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w sprawie doszło do ewidentnego naruszenia jej praw, które to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dopiero z lektury postanowienia II instancji dowiedziała się o tym, że inwestor złożył do akt jakieś dowody, orzeczenia itp., które stały się podstawą rozstrzygnięcia, a z którymi nie dane jej było się zapoznać i podjąć polemikę.

Zdaniem skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera sprzeczności. Organ z jednej strony podaje, że spór między stronami dotyczy tego, czy inwestor posiadał tytuł prawny do nieruchomości objętej inwestycją (przyznając, że z załączonych dokumentów taki tytuł nie wynika), z drugiej zaś strony podnosi, że spór nie dotyczy sfałszowania oświadczenia o prawie do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane.

Strona pokreśliła, że przedłożyła orzeczenia, z których w sposób wyraźny wynika, iż sama Spółka składająca wniosek o pozwolenie na budowę potwierdza brak tytułu prawnego do części działki nr [...] stanowiącej obecnie działkę nr [...]. Oczywistym zatem jest, nawet bez przeprowadzania postępowania sądowego, że oświadczenie o dysponowaniu tytułem prawnym na cele budowlane co do części działki nr [...], która obecnie stanowi własność wnioskodawczyni było nieprawdziwe, co uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Kontrola sprawy dokonana w trybie uproszczonym - art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.", nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.

Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy postanowienia organu II instancji, utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego Starosty z dnia 6 kwietnia 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW z infrastrukturą towarzyszącą wraz z zagospodarowaniem terenu działek nr [...] i nr [...] obręb [...] R. gm. C. – dla [...] Spółki z o.o. w S..

Jak wynika z treści wskazanego powyżej postanowienia Starosty [...] z dnia 21 czerwca 2024 r. organ ten odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. z uwagi na niezachowanie przez wnioskodawcę terminów wskazanych w art. 148 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast w myśl art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.).

Starosta wzywał wnioskodawcę (pismem z dnia 28 maja 2024 r.) do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów potwierdzających daty powzięcia informacji o zaistnieniu przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a., jednak pomimo skutecznego doręczenia wspomnianego pisma pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 3 czerwca 2024 r. wyjaśnienia takie ani dowody nie zostały złożone.

W zażaleniu złożonym na postanowienie Starosty [...] z dnia 21 czerwca 2024 r. strona wskazała, że dowiedziała się o tym, iż oświadczenie o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane zostało sfałszowane w części wykraczającej poza teren oddany w dzierżawę z lektury uzasadnienia postanowienia wydanego w sprawie o sygn. II Cz 452/23 - sporządzonego w dniu 10 stycznia 2024 r. Z uzasadnienia tego dowiedziała się także o tym, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy nieruchomości wykraczającej poza zakres terenu dzierżawionego.

Organ odwoławczy powziął jednak wątpliwości co do udokumentowania przez stronę wskazanych wyżej okoliczności "tzw. stwierdzenia sfałszowania dowodu" – a tym samym zachowania terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. bowiem w treści uzasadnienia postanowienia wydanego w sprawie o sygn. II Cz 452/23 nie znalazł ani jednej wzmianki na ten temat. Jednocześnie strona nie przedstawiła żadnych dodatkowych dowodów. Dodał, że trudno jest przyjąć, że wnioskodawczyni tocząc długoletni spór cywilny z inwestorem tak późno uświadomiła konieczność ochrony swoich praw na gruncie procedury administracyjnej i podważania statusu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej. Wojewoda wskazał m.in. na okoliczność wniesienia przez J. S. w dniu 8 maja 2019 r. pozwu do Sądu Rejonowego w C. o nakazanie inwestorowi – [...] Sp. z o.o. – zaniechania naruszenia posiadania jej nieruchomości nr [...] oraz przywrócenia stanu działki sprzed inwestycji, a także na wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 7 lipca 2022 r. oddalający powództwo o naruszenie posiadania jak również zapadły na skutek wniesienia przez skarżącą apelacji w tej sprawie – wyrok Sądu Okręgowego w Szczecnie z dnia 10 lutego 2023 sygn. akt II Ca 1130/22 r., który potwierdził ustalenia Sądu I instancji.

Strona w swojej skardze na postanowienie z dnia 1 sierpnia 2024 r. do argumentacji organu odwoławczego dotyczącej niezachowania przez nią terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie odniosła się, uznając, że kluczowe znaczenie w sprawie powinna mieć okoliczność, że oświadczenie o dysponowaniu tytułem prawnym na cele budowlane co do części działki nr [...], która obecnie stanowi jej własność było nieprawdziwe. Powyższe uzasadnia bowiem - jej zdaniem - wszczęcie postępowania o wznowienie.

W ocenie Sądu, należy zgodzić się z Wojewodą, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych. Ta instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. i z tego powodu, może być stosowany tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu opisanych tam warunków (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2012 r., VII SA/Wa 198/12).

W swoim wniosku z dnia 29 stycznia 2024 r. strona wskazała jako przesłanki wznowienia postępowania przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. to jest: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, obu upatrując w złożeniu przez działającą jako organ osoby prawnej – [...] Sp. z o.o. – J. W. - Ł. wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nieprawdziwego oświadczenia o dysponowaniu tytułem prawnym do całej działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], R. o obszarze całkowitym 20,26 ha, podczas gdy w rzeczywistości Spółka posiadała tytuł prawny w postaci umowy dzierżawy wyłącznie do części nieruchomości o powierzchni 2,18 ha (zaznaczonej kolorem czerwonym na mapie stanowiącej załącznik nr 4 do umowy dzierżawy z 11 stycznia 2016 r.). We wniosku wymieniono także przesłankę z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, jednak bez wskazania o jakiego pracownika lub organ chodzi i z jakiego tytułu podlegał wyłączeniu. Jednocześnie w zażaleniu na postanowienie z dnia 21 czerwca 2024 r. strona oświadczyła, że nie wskazywała jako podstawy wznowienia - wydania decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu. Wobec tego słusznie organ uznał, że wniosek został oparty na przesłankach wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Prawidłowo też przyjął, że strona nie zachowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn wymienionych w tych przepisach, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Jak już wcześniej wspomniano, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Strona w zażaleniu złożonym na postanowienie Starosty [...] z dnia 21 czerwca 2024 r. wskazała, że dowiedziała się o tym, iż oświadczenie o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane zostało sfałszowane w części wykraczającej poza teren oddany w dzierżawę jak również o tym, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy nieruchomości wykraczającej poza zakres terenu dzierżawionego z lektury uzasadnienia postanowienia wydanego w sprawie o sygn. II Cz 452/23 sporządzonego "przez Sędziego Sądu Okręgowego w Szczecinie w dniu 10 stycznia 2024 r." i doręczonego po tym dniu poprzez portal sądowy jej pełnomocnikowi.

Należy zgodzić się jednak z organem, że wbrew twierdzeniom strony opisane wyżej postanowienie (zmieniające postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 10 lipca 2023 r. i oddalające wniosek [...] Spółki z o.o. w S. o udzielenie zabezpieczenia) nie zawiera w swej treści żadnych informacji na ten temat.

Informacje takie znajdują się natomiast w uzasadnieniu wskazywanego przez organ wyroku Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie III Wydział Cywilny z dnia 18 kwietnia 2023 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III C997/20 z powództwa [...] Spółki z o.o. w S. przeciwko J. S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Ze wspomnianego uzasadnienia wynika, że Sąd za bezsporne uznał, iż w ramach wykonywania prac niezbędnych do przyłączenia farmy fotowoltaicznej do sieci [...] Sp. z o.o. w P., powódka [...] Spółki z o.o. w S. wybudowała na działce nr [...] podziemną linię kablową średniego napięcia – częściowo na terenie działki dzierżawionej, a częściowo poza jej terenem, która to linia została podłączona do słupa energetycznego posadowionego na działce nr [...] poza terenem wydzierżawionym na mocy umowy z dnia 11 stycznia 2016 r. Ustalenia w tym zakresie Sąd Rejonowy oparł m.in. na dowodach w postaci mapy oraz przesłuchania jako powódki – J. na rozprawach w dniach 31 stycznia 2023 r. i 21 marca 2023 r., na których był obecny pełnomocnik J. S. (k. 3, 5 i 7 uzasadnienia).

Dodatkowo, o treści decyzji o pozwoleniu na budowę, z której wynika, że inwestor dołączył do wniosku oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek, na których planowana była inwestycja, strona dowiedziała się już chociażby z odpowiedzi z dnia 20 grudnia 2019 r. na pozew w sprawie o ochronę naruszenia posiadania o sygn. I C 381/19 – toczącej się przed Sądem Rejonowym w C. I Wydział Cywilny. Wspomniana decyzja stanowiła załącznik do odpowiedzi na pozew i jak wynika z zapisu na karcie 10 tej odpowiedzi – została przesłana stronie powodowej listem poleconym.

Powyższe wskazuje, że okoliczności te znane były stronie znacznie wcześniej niż 10 stycznia 2024 r. a zatem podana przez nią data nie jest faktycznie tą, w której strona uzyskała wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca nie podała przy tym żadnych innych okoliczności dotyczących wspomnianej daty i nie odpowiedziała na wezwanie organu do przedłożenia dowodów na okoliczność potwierdzenia daty uzyskania przez wnioskodawczynię wiedzy o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania.

Podkreślić należy, że wbrew poglądom strony skarżącej, sama okoliczność, że nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania może skutkować odmową wznowienia postępowania.

Z uwagi na treść art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i 2 k.p.a. może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony.

Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2024 r. (sygn. akt II OSK 2835/21), wskazać należy, ze organ może wznowić z urzędu postępowanie, jeżeli w okolicznościach danej sprawy uzna, iż została spełniona przesłanka (bądź zostały spełnione przesłanki) do wznowienia postępowania. Jeżeli jednak w jego ocenie nie zachodzi taka sytuacja, to nie jest "zmuszony wznowić postępowanie", jak zdaje się uważać skarżąca, gdyż ewentualne wznowienie postępowania z urzędu zależy od oceny dokonanej przez organ, a nie przez stronę. Przyjęcie zaś odmiennego stanowiska sprawiałoby, że w sprawach, w których postępowanie może być wszczęte z urzędu, unormowanie z art. 148 § 1 k.p.a. nie miałoby w istocie zastosowania. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że w żadnym wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa (wyrok NSA z 15 lipca 2020 r., I OSK 2918/19, LEX nr 3038064). To organ decyduje, czy żądanie strony jest na tyle uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., aby ewentualnie wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu, jeżeli strona uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 20 sierpnia 2019 r., II OSK 2029/18, LEX nr 2740541). Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej ostatecznie zakończonej sprawie, celem ustalenia czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Zaniechanie wznowienia postępowania przez organ z urzędu nie może być zatem podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (wyrok NSA z 5 października 2018 r., I OSK 2659/16, LEX nr 2589052).

Nie znajduje też potwierdzenia zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niewyznaczenie terminu na zapoznanie się z materiałem, "w którym złożone zostały dokumenty przez drugą stronę – inwestora, które to dowody stanowiły podstawę do orzekania" wobec czego strona nie miała możliwości wypowiedzenia się w sprawie.

Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest dowiedzenie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący powinien wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Oznacza to, że w sytuacji, gdy argumenty skarżącego nie wskazują na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy i mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to brak udziału strony w toku czynności wyjaśniających nie mógł stanowić skutecznej podstawy zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 maja 2023 r., III OSK 6/22, LEX nr 3591191, CBOSA). W niniejszej sprawie inwestor faktycznie przedstawił w trakcie postępowania wznowieniowego dodatkowe dokumenty, jednak należy podkreślić, że były to przede wszystkim odpisy odpowiedzi na pozew, wyroków i postanowień dotyczących spraw w których w różnych rolach procesowych uczestniczyli inwestor oraz skarżąca. Treść tych dokumentów była zatem stronie znana, a przy tym nie wskazała ona jakie to czynności procesowe miałyby jeszcze zostać przeprowadzone, jakie dowody złożyłaby gdyby organ "wyznaczył termin zapoznania się materiałem". Strona nie dołączyła też żadnych dodatkowych dokumentów do skargi.

Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako niezasadną.