Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 42/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §  1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Renata Rombel, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 10 listopada 2023 r., nr SKO.474.57.2023 w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i C+E 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 13 lipca 2023 r., nr KT.5430.6.23.2022, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącego R. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 10 listopada 2023 r., nr SKO.474.57.2023 w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i C+E.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 16 grudnia 2022 r. R. S. wystąpił do Starosty Chojnickiego

z wnioskiem o wydanie prawa jazdy kategorii C oraz C+E oraz wydanie profilu kierowcy zawodowego oraz profilu kandydata na kierowcę kategorii C i C+E (zakres przedmiotowy sprawy został ostatecznie doprecyzowany w toku postępowania).

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia 13 lipca

2023 r. nr KT.5430.6.23.2022, Starosta Chojnicki odmówił wydania prawa jazdy kategorii C i C+E (pkt 1) oraz odmówił wpisu kodu 95 (pkt 2).

Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał

na przepisy art. 2 pkt 3 i pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 6 lit. b, art. 15 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", oraz art. 107 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity:

Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.".

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przywołał stan faktyczny i prawny sprawy. Organ wskazał w szczególności, że w myśl art. 11 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy, pozytywną przesłanką wydania prawo jazdy jest złożenie między innymi oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych oświadczeń, iż kierowca nie ma zatrzymanego prawa jazdy. Organ wskazał, że wnioskodawca złożył oświadczenie niezgodnie z prawdą, albowiem jego polskie prawo jazdy zostało zatrzymane przez policję z powodu przekroczenia 24 punktów przypisanych kierowcy za wykroczenia drogowe. Dokonanie po uzyskaniu 24 punktów wymiany polskiego prawa jazdy na brytyjskie nie zmienia przy tym faktu zatrzymania polskiego prawa jazdy. Kierowca sam dostarczył informację o opisanym fakcie, gdyż złożył żądanie usunięcia statusu zatrzymania mu prawa jazdy w systemie Centralnej Ewidencji Kierowców.

Fakt zatrzymania dokumentu prawa jazdy wynika z działań policji - Organu Ruchu Drogowego.

Organ wskazał ponadto, że kierowca ubiegający się o prawo jazdy kierowcy zawodowego, w zależności od wnioskowanej kategorii, musi posiadać kategorię niższą. W omawianym przypadku by uzyskać docelowo kategorię C i C+E, kierowca musi posiadać kategorię B. Strona przedstawiła w tym celu kopię prawa jazdy wydanego przez stronę brytyjską. Niemniej kierowca ubiegający się o rozstrzygnięcie posiada

w systemie Centralnej Ewidencji Pojazdów prawo jazdy polskie o numerze [...], zatrzymane przez organ ruchu drogowego - policję. Kierowca bowiem, gdy uzyskał 26 punktów ostatecznych za wykroczenia drogowe wymienił prawo jazdy polskie na dokument brytyjski. Starosta Chojnicki nie potwierdził tej wymiany

w systemie.

W ocenie organu, kierowca próbuje ominąć polskie przepisy sankcjonujące kierowców za nieprzestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Nadto decyzją Starosty Chojnickiego, w dniu 1 kwietnia 2021 r., wnioskodawca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu. Strona odebrała decyzję wraz

z profilem kandydata na kierowcę stanowiącym integralną jej część w dniu 1 kwietnia 2021 r.

W ocenie organu, posiadane dokumenty uniemożliwiają pozytywną weryfikację wniosku kierowcy. W zasadzie strona złożyła dwa wnioski. Pierwszy dotyczy wydania profilu kandydata na prawa jazdy kat. C i C+E, co w istocie jest wnioskiem o wydanie prawa jazdy. Szczegóły opisano w § 8e rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Drugi wniosek dotyczy wydania profilu kierowcy zawodowego, co w polskim systemie prawnym odbywa się poprzez wpis kodu 95 w prawie jazdy. Oczywiście wydanie prawa jazdy

C i C+E z kodem 95 odbywa się po spełnieniu całej drogi proceduralnej - szkolenia, egzaminu, itd. W przypadku natomiast kierowcy, który już przy weryfikacji uprawnień

w ocenie organu nie może uzyskać profilu dla kandydata na kierowcę zawodowego, zdaniem organu, analogicznie jak w § 8b ust. 3 rozporządzenia, należy wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą co do istoty sprawy. W art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy mowa jest o tym, że kierującym pojazdem może być osoba, która posiada między innymi, umiejętności kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu.

Za takiego kierowcę nie można uznać kierowcy, który posiada 26 punktów ostatecznych za naruszenie przepisów drogowych. Nadto, wbrew twierdzeniom strony, wnioskodawca posiada zatrzymane prawo jazdy polskie, natomiast uzyskane w Wielkiej Brytanii prawo jazdy numer [...] nie może być przyjęte. Po pierwsze, Starosta Chojnicki korespondował ze stroną brytyjską w dedykowanym do tego celu systemie RESPER, po drugie, fakt wymiany polskiego prawa jazdy nie unieważnia wpisów ostatecznych. Z uzyskanej ze strony brytyjskiej informacji wynika, że prawo jazdy nr [...] zostało cofnięte.

Podsumowując zajęte stanowisko organ wskazał, że odmowa wydania wnioskodawcy prawa jazdy kategorii C i C+E wynika z przepisów prawa. Same bowiem profile nie mają bytu prawnego, a są jedynie zapisami w Centralnej Ewidencji Kierowców, umożliwiającymi zdobycie określonych uprawnień potwierdzanych prawami jazdy. Skoro kierowca nie poddał się egzaminowi kontrolnemu dla kategorii

B uprawnień kierowcy to nie może liczyć, że wymiana polskiego prawa jazdy

na zagraniczne zmieni jego status prawny. Nadto w systemie policyjnym wnioskodawca nadal jest kierowcą z 26 punktami i są to wpisy ostateczne.

W wyniku rozpoznania odwołania R. S., zaskarżoną decyzją z dnia 10 listopada 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy opisaną decyzję Starosty Chojnickiego.

Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał

m.in. na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 pkt 3 i 4, art. 12 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy oraz § 8a pkt 8, § 8b ust. 1 pkt 1 lit. a-c, § 8b ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231), zwanego dalej: "rozporządzeniem".

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przytoczył zastosowane

w sprawie przepisy po czym wskazał, że na moment rozstrzygania przez organ strona nie legitymowała się ważnym prawem jazdy wydanym przez Agencję Rejestracji Pojazdów i Kierowców w Swansea, wobec czego wniosek nie mógł zostać rozpoznany pozytywnie z uwagi na treść art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy. Organ odwoławczy zauważył bowiem, że wnioskodawca wymienił polskie prawo jazdy na prawo jazdy angielskie. Analiza art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy wyraźnie wskazuje, że wynikający z niej zakres ustaleń organu obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą oraz czy to prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa. Przy czym za istotny przyjmuje się wyłącznie okres, w którym nałożono powyższe restrykcje, bowiem tylko w tym okresie nie jest możliwe wydanie prawa jazdy w ogóle, albo też jego wydanie na warunkach powszechnych, a zatem

z pominięciem skutków wynikających z powyższych restrykcji Jednocześnie, przyjmując że strona widnieje w systemie CEPIK jako osoba posiadająca ważne uprawnienia

do kierowania pojazdami, organ zauważył, że decyzją z dnia 29 października 2021 r.

nr SKO.474.70.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało

w mocy decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr KT.5430.5.10.2014 w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. A, B, B+E nr [...] z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie z przekroczonym limitem 24 pkt karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Decyzja ta zyskała rygor ostateczności. W rezultacie, nawet zakładając brak istnienia przesłanki z ww. art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, odmowa wydania prawa jazdy wynikałaby w sprawie z treści art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Odnosząc się do wydania profilu kierowcy i dokonania w nim stosownych wpisów organ powołał się na zapisy rozporządzenia po czym ponownie wskazał,

że w momencie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji prawo jazdy wydane przez Agencję Rejestracji Pojazdów i Kierowców w Swansea było cofnięte. W rezultacie strona nie legitymuje się uprawnieniem zezwalającym organowi na dokonanie przedmiotowego wpisu. Skoro elementem koniecznym do wydania prawa jazdy kategorii C oraz C+E oraz ww. czynności jest zgodnie z § 8a pkt 8 rozporządzenia posiadanie ważnego prawa jazdy, a strona uprawnień tych w dacie orzekania przez organy obu instancji nie posiadała, to wniosek strony nie mógł zostać rozpoznany pozytywnie. Zgodnie bowiem z treścią § 8e rozporządzenia, osoba ubiegająca się

o wpis potwierdzający odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej nieposiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii, której będzie dotyczyć szkolenie, we wniosku o wydanie prawa jazdy składanym w trybie § 8a występuje także o wydanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Osobie tej generuje się profil kierowcy zawodowego oraz profil kandydata na kierowcę. Skoro nie jest w sprawie możliwe wydanie prawa jazdy, to niemożliwym czyni to także wpisanie wnioskowanego przez stronę kodu 95.

Odnosząc się do treści odwołania organ wskazał, że nie znalazły uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji przeprowadził przedmiotowe postępowanie w sposób prawidłowy, uwzględniając konieczność wnikliwego ustalenia przedmiotu wniosku strony, respektując obowiązek zapewnienia stronie udziału w postępowaniu oraz gromadząc materiał dowodowy w sposób pozwalający na pełną kontrolę instancyjną.

Za błąd organu został uznany podniesiony brak pouczenia od prawie do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Jednakże, w związku ze skorzystaniem przez stronę z tego uprawnienia błąd ten nie miał znaczenia. Jednocześnie, również jako nieistotny, organ uznał brak wskazania w podstawie prawnej decyzji konkretnych przepisów rozporządzenia. Przepisy te zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji, wobec czego możliwe stało się ustalenie, na jakiej podstawie prawnej organ pierwszej instancji oparł rozstrzygnięcie. Ponadto organ nie pozostawał w rażącej zwłoce, prowadząc korespondencję ze stroną oraz organami brytyjskimi, zmierzając do wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ wskazał też stronie, że w aktach sprawy znajduje się decyzja organu pierwszej instancji z dnia 21 kwietnia 2021 r., odwołanie od tej decyzji, jak i decyzja Kolegium z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.474.42.2021, która następnie uchylona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 lipca 2021 r. III SA/Gd 627/21. W rezultacie wydanego wyroku Kolegium wydało finalnie decyzję z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.474.70.2021 utrzymującą w mocy decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu

20 grudnia 2021 r. W rezultacie nieuprawniony jest zarzut, jakoby w obrocie prawnym nie znajdowała się decyzja o zatrzymaniu polskiego prawa jazdy.

W skardze złożonej na decyzję organu odwoławczego R. S. wniósł

o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 76 § 1 oraz art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez pominięcie istniejącego stanu faktycznego w sprawie i zaniechanie jego wyjaśnienia, podczas gdy całościowy stan faktyczny sprawy wynika z dokumentów urzędowych w postaci wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku w Gdańsku z dnia 7 lipca 2022 r.

III SA/Gd 203/22 oraz decyzji Starosty Chojnickiego z dnia 14 grudnia 2022 r. znak KT.5430.5.10.2014, a także decyzji SKO w Słupsku z dnia 22 lutego 2023 r. znak SKO.474.3.2023, a dokumenty te znane są organowi z urzędu.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jednym z zarzutów stawianych decyzji organu pierwszej instancji było m.in. wskazanie, iż w obrocie prawnym nie znajduje się decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego oraz rażące naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy, w sytuacji gdy prawo jazdy skarżącego nie było zatrzymane. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie dokonał ustaleń stanu faktycznego sprawy poprzestając na jego połowicznym przedstawieniu. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał bowiem, że w aktach sprawy znajduje się decyzja organu I instancji z dnia 21 kwietnia 2021 r. oraz wniesione przez stronę odwołanie

z 2 maja 2021 r. Na podstawie wniesionego odwołania Kolegium wydało swoją decyzję z dnia 2 czerwca 2021 r. nr SKO.474.42.2021, która następnie uchylona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 30 lipca 2021 r. sygn. akt

III SA/Gd 627/21. W rezultacie wydanego wyroku Kolegium wydało finalnie swoją decyzję z 29 października 2021 r. nr SKO.474.70.2021 utrzymując w mocy decyzję

o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu 20 grudnia 2021 r., a więc nieuprawniony jest zarzut jakoby w obrocie prawnym nie znajdowała się decyzja

o zatrzymaniu polskiego prawa jazdy. Zdaniem skarżącego, tak przedstawiony stan faktyczny pomija fakt, że od wskazanej decyzji SKO z 29 października 2021 r.

nr SKO.474.70.2021 skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z 7 lipca 2022 r. uchylił decyzje organów obu instancji. W rezultacie wydanego wyroku Starosta Chojnicki decyzją z 14 grudnia 2021 r. znak KT.5430.5.10.2014 orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy

w związku z niepoddaniem się badaniom w wyznaczonym terminie. W wyniku rozpoznania odwołania od tej decyzji, decyzją z 22 lutego 2023 r. znak SKO.474.3.2023, SKO w Słupsku uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i umorzyło postępowanie w sprawie. Fakty te

w sposób istotny zmieniają podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji, wskazując na jej wadliwość i to w stopniu wymagającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, w związku z czym wniosło o oddalenie skargi.

W toku postępowania skarżący przedłożył do akt sprawy kopie pism Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 18 oraz 20 grudnia 2023 r., dotyczące odpowiednio usunięcia z ewidencji kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego naruszeń przepisów popełnionych przez skarżącego w dniu 26 maja 2019 r. i przed tą datą oraz udzielenia odpowiedzi na skargę na odmowę usunięcia z ewidencji kierujących wpisów o punktach karnych.

Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. skarżący wskazał dodatkowo,

że w stosunku do organu pierwszej instancji toczy się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej w Słupsku w sprawie przekroczenia uprawień i fałszowania dokumentów. Organ ten, w ocenie skarżącego, posługiwał się kopią skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Skarżący stwierdził, że nigdy nie została wydana decyzja o cofnięciu mu uprawień do kierowania pojazdami, natomiast brytyjskie prawo jazdy zostało mu przywrócone. Skarżący oświadcza również, że nie chciał wymieniać prawa jazdy, a jedynie podnosić kwalifikacje w związku z czym wniósł o wydanie profilu kierowcy, co było niezbędne do rozpoczęcia szkolenia. W brytyjskim prawie jazdy ma kategorię C1, ale ubiegał się o pełną kategorię prawa jazdy C. Sam składał dokumenty do brytyjskich organów. Informację o przywróceniu prawa jazdy dostał od organów brytyjskich drogą telefoniczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 329; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z wszystkich powodów wskazanych przez skarżącego.

Przedmiotem oceny Sądu skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 10 listopada 2023 r. (nr SKO.474.57.2023) i poprzedzającą ją decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 13 lipca 2023 r. (nr KT.5430.6.23.2022) o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C i C+E. Organy odmówiły także wpisania kodu 95 – jest to kod, który wpisuje się do prawa jazdy, oznaczający posiadanie profilu kierowcy zawodowego.

Postępowanie zainicjował wniosek skarżącego z dnia 16 grudnia 2022 r. o wydanie profilu kierowcy kat kategorii C i C+E oraz profilu kierowcy zawodowego. Po jego sprecyzowaniu przez stronę stwierdzono, że strona wnioskuje o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E, przyjmując, że z tym należy w tym przypadku utożsamiać wniosek o wydanie profilu kierowcy kategorii C i C+E oraz o wydanie profilu kierowcy zawodowego. Skarżący w piśmie stanowiącym odpowiedź na pismo organu I instancji z dnia 15 maja 2023 r., wskazał, że składa wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E, który to wniosek jest integralną częścią jego wniosku z dnia 16 grudnia 2022 r. o wydanie profilu kierowcy kat C i C plus E oraz profilu kierowcy zawodowego. Wcześniej w odpowiedzi na pismo organu z dnia 26 kwietnia 2023 r. skarżący sprecyzował także, że nie składa wniosku o wydanie dokumentów potwierdzających uprawnienia.

Odmawiając wydania prawa jazdy, w zaskarżonej decyzji powołano się na zaistnienie negatywnych przesłanek wydania prawa jazdy określonych w art. 12 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą".

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie:

1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;

2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu;

3) w stosunku do której wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji;

4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym;

5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy;

6) której prawo jazdy zostało wymienione w trybie art. 97 ust. 1 i 2;

7) która rozpoczęła w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, procedurę wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedurę wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy wskazano, że

skarżącemu w 2017 r. wydane zostało brytyjskie prawo jazdy po wniosku strony o wymianę prawa jazdy (podstawą wniosku o wymianę było prawo jazdy polskie). Po złożeniu przez stronę w grudnia 2022 r. wniosku o wydanie profilu kierowcy i kierowcy zawodowego, organ napisał e-mail do organów brytyjskich z zapytaniem, czy wiedzą, że w chwili kiedy strona wystąpiła o wymianę prawa jazdy, w Polsce toczyło się postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w związku z przekroczeniem dozwolonej liczny punktów karnych. Strona brytyjska opowiedziała, że wnioskodawca nie poinformował o takich okolicznościach, ale uzyskawszy wskazaną informację od strony polskiej prawo, jazdy brytyjskie zostało cofnięte.

Za istotne dla sprawy uznano zatem, że strona w chwili orzekania przez organ odwoławczy nie posiadała ważnego prawa jazdy wydanego przez organ brytyjski,

Organ wyraził przy tym pogląd, że za spełnienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy należy uznać nie tylko sytuacje zatrzymania zagranicznego prawa jazdy. W ocenie organu przesłanka ta będzie także spełniona gdy zagraniczne prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub zostało cofnięte – a więc kiedy zastosowanie miałyby podobne do zatrzymania prawa jazdy, również dalej idące restrykcje uniemożliwiające danej osobie w pełnym lub ograniczonym zakresie kierowanie pojazdami.

Niezależnie od tego wskazano, że nawet zakładając brak wystąpienia przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, w sprawie niewątpliwie zaistniała negatywna przesłanka wydania prawa jazdy określona w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku, do której wydano decyzję o zatrzymania prawa jazdy w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji.

Wskazano, że w systemie CEPIK strona widnieje jako osoba posiadająca ważne uprawniania do kierowania pojazdami. Jednak wydano wobec niej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W tym zakresie wskazano na decyzję starosty Chojnickiego z dnia 1 kwietnia 2021 r. o zatrzymaniu prawa jazdy, który została utrzymana na mocy decyzji SKO w Słupsku z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.474.70.2021.

W zakresie profilu kandydata na kierowcę i profilu kierowcy zawodowego wskazano, że wygenerowanie tych profili nie jest możliwe w konsekwencji braku możliwości wydania prawa jazdy. Czynności wygenerowania profili następują bowiem po pomyślnym zweryfikowaniu dokumentów. Warunkiem wydania prawa jazdy kategorii C i dokonania ww. czynności zgodnie z § 8a pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) jest posiadanie ważnego prawa jazdy. W sprawie stwierdzono natomiast, że w ocenie organów skarżący nie posiada ważnego prawa jazdy.

Niewątpliwie zatem postawę faktyczną wydanych w tej sprawie przez organy rozstrzygnięć stanowiło ustalenie, że wnioskodawca nie posiada ważnego prawa jazdy. Okoliczność tą wywodzono powołując się na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy polskiego i dalsze jej konsekwencje, to jest cofnięcie prawa jazdy brytyjskiego na skutek uzyskanych od organu I instancji informacji o zatrzymaniu prawa jazdy polskiego w chwili gdy skarżący wystąpił o wymianę prawa jazdy polskiego na prawo jazdy brytyjskie.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z powyższego wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy, organ administracji publicznej nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Uchybienia te miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Organy podstawy wydanych w sprawie rozstrzygnięć upatrywały w zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego. W ocenie Sądu z materiału dowodowego składającego się na akta sprawy wynika natomiast, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została ostatecznie uchylona, a postępowanie w tym przedmiocie umorzone, co nastąpiło jeszcze przed wydaniem obu rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie, dotyczących odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i C+E oraz wpisu kodu 95.

Podkreślenia wymaga, że zarzuty w tym zakresie były podnoszone przez stronę w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na nie wskazywano jednak, że zarzut strony, aby w obrocie prawnym nie znajdowała się decyzja o zatrzymaniu polskiego prawa jazdy, jest nieuprawniony. W tym zakresie w zaskarżonej decyzji podniesiono, że na skutek wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 lipca 2021 r. o sygn. akt III SA/Gd 627/21 została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzja z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.474.70.2021 utrzymująca w mocy decyzję o zatrzymaniu polskiego prawa jazdy w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to jest decyzję

Dostrzec jednak trzeba, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.474.70.2021 i poprzedzająca ją decyzja Starosty Chojnickiego z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr KT.5430.5.10.14 zostały uchylone na mocy wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 lipca 2022 r. o sygn. akt III SA/Gd 203/22.

Sąd wskazał w powołanym wyroku, że z uwagi na zmiany stanu prawnego i wprowadzone przez ustawodawcę przepisy przejściowe w przypadku skarżącego, w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych, powinien mieć zastosowanie tryb postępowania obowiązujący w czasie popełnienia naruszeń (otrzymania punktów karnych). Ponieważ przekroczenie limitu punktów karnych dotyczyło naruszeń popełnionych w 2013 i 2014 r., zatem nie obowiązywał tryb zatrzymania prawa jazdy bezpośrednio po przekroczeniu limitu punktów karnych, lecz tryb poprzedni, gdzie po przekroczeniu limitu punków karnych, w pierwszej kolejności wydawano decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne. Dopiero zatem gdy skierowana na te badania osoba nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub nieistnieniu przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, istniała podstawa prawna do wydania decyzji w przedmiocie o zatrzymaniu prawa jazdy. Z tych względów Sąd na mocy wyroku o sygn. akt III SA/Gd 203/22 uchylił decyzje w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy stwierdzając, że w tych okolicznościach sprawy wskazane przez organy przepisy nie mogły być podstawą ich wydania.

Po wydaniu wskazanego wyroku Starosta Chojnicki ponownie jednak decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r. nr KT.5430.5.10.14 orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy. W wyniku wniesionego przez R. S. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, respektując wyrok Sądu o sygn. akt III SA/Gd 203/22, wydało decyzję z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.474.3.2023, gdzie uchyliło decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 14 grudnia 2022 r. nr KT.5430.5.10.14 i umorzyło postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

W chwili orzekania przez organy w analizowanej obecnie przez Sąd sprawie, to jest w dniu 13 lipca 2023 r. (decyzja I instancji) oraz w dniu 10 listopada 2023 r. (decyzja II instancji), nie istniała już w obrocie prawnym decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego.

Ponieważ wskazanej decyzji nie było w aktach sprawy i nie była wspomniana w treści zaskarżonych decyzji, na wezwanie Sądu, w dniu 9 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku nadesłało kopię decyzji tego organu z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.474.3.2023 orzekającej o uchyleniu decyzji Starosty Chojnackiego z dnia 14 grudnia 2022 r., nr KT.5430.5.10.2014 i umorzeniu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Podkreślenia wymaga, że brak dowodu w postaci decyzji w aktach administracyjnych nie może w tym przypadku stanowić o uznaniu, że organ rozpatrzył cały materiał dowodowy. Z akt sprawy wynika bowiem okoliczność, że taka decyzja została wydana. O okoliczności tej wnioskować można było z treści innych dokumentów zawartych w aktach sprawy. W tym zakresie wskazać należy m.in. na ujętą w aktach administracyjnych decyzję Staroty Chojnickiego z dnia 22 kwietnia 2023 r. nr KT.5430.808.2023.ML. W treści tej decyzji wskazano, że organ I instancji jest związany treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.474.3.2023, na mocy której orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji o zatrzymaniu prawa jazdy i wiążąco wypowiedziano się w kwestii konieczności umorzenia postępowania. Niezależnie od tego Sąd wskazuje, że decyzja umarzająca postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy niewątpliwie była zanana organom obu instancji z urzędu, a strona powoływała się też w toku postępowania na wynikające z tej decyzji skutki. Pomimo tego wskazane istotne okoliczności faktyczne zostały pominięte w sprawie przez organy.

Sąd podzielił tym samym stanowisko strony skarżącej, że stan faktyczny sprawy został przedstawiony przez organy w sposób wybiórczy. Tym samym nie można uznać aby by on prawidłowo ustalony i mógł stanowić postawę do dokonania subsumpcji obowiązujących przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia o wydawaniu dokumentów stwierdzających uprawnienia. Nie dokonano też rozpatrzenia dowodów w ich wzajemnym powiazaniu i całokształcie.

Wydanie decyzji o odmowie wydania prawa jazdy C i C+E wraz z umieszczeniem w tym prawo jazdy odpowiadających żądaniu skarżącego kodów trudno w tych okolicznościach uznać za zgodne z prawem.

Sąd wskazuje dodatkowo, że w tle całej sprawy mamy bsytuację polegającą na tym, że w latach 2013-2014 doszło do naliczenia skarżącemu punktów karnych, które w ocenie organów przekroczyły dozwoloną liczbę, a według skarżącego były błędnie naliczone. W stanie prawnym obowiązującym w tym czasie przekroczenie limitu punktów karnych nie wiązało się to z wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, lecz mogło powodować wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, a podstawą do zatrzymania prawa jazdy było dopiero niepoddanie się tym badaniom. W decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.474.3.2023 umarzającej postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, Kolegium wskazało, że skarżący został skierowany w 2014 r. na badania psychologiczne i miał obowiązek się im poddać, po tym jak decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna. Wyjaśniono przy tym, że R. S. zgłosił się na te badania i przedłożył następnie zaświadczenie o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Nie powinny więc być już wobec niego wydawane decyzje mające wymiar sankcji prewencyjnych - to jest nie było podstaw do zatrzymania prawa jazdy w powiazaniu z wynikiem badań psychologicznych Jak wyjaśnił zaś Sąd w powołanym wyżej wyroku, w tym konkretnym stanie faktycznym nie było też podstaw do zatrzymania prawa jazdy bezpośrednio na skutek przekroczenia liczby punktów karnych.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 22 lutego 2023 r. nr SKO.474.3.2023 jest ostateczna. Jako korzystana dla strony nie została zaskarżona. Rozpoznając sprawę w lipcu 2023 r. i następnie w listopadzie 2023 r. organy winny uwzględnić istnienie ww. decyzji, co zostało pominięte. Wbrew twierdzeniom organów w tym czasie na pewno nie było w obrocie prawnym decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Dostrzec trzeba, że działania organu I instancji, przyczyniły się też do tego, że organ brytyjski cofnął prawo jazdy brytyjskie – można więc powiedzieć, że wymiana prawo jazdy została w ten sposób anulowana. Prawidłowości tej czynności nie można skontrolować w ramach polskiego systemu sądownictwa, w tym w toczącym się postępowaniu. Czynność ta stanowi określony fakt. Z udzielnych na rozprawie wyjaśnień skarżącego wynika, że podjął on działania w celu przywrócenie ważności brytyjskiego prawa jazdy i aktualnie je posiada.

W ocenie Sądu - przede wszystkim biorąc pod uwagę wynikające z akt sprawy okoliczności, to jest, że powoływanie się przez organ, że w systemie polskim prawo jazdy skarżącego figuruje jako ważne, że w obrocie prawnym nie ma ostatecznej decyzji i zatrzymaniu prawa jazdy, a nawet, że organ I instancji poszukiwał dokumentu prawa jazdy polskiego, który powinien zostać skarżącemu zwrócony w konsekwencji umorzenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego należałoby wziąć te wszystkie okoliczności pod uwagę ustalając stan faktyczny i rozważyć, czy skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami i ważne prawo jazdy. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organy powinny jednoznacznie ustalić zatem, czy skarżący posiada ważne prawo jazdy i jakie. W tym zakresie wyjaśnienia wymaga też kwestia czy skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na mocy decyzji polskich organów administracyjnych. Skarżący wskazuje, że taka decyzja nigdy nie została wobec niego wydana. Okoliczności tej nie dla się jednak ustalić na podstawie akt przedmiotowej sprawy, które są niekompletne.

Mając na uwadze oświadczenia złożone na rozprawie przez skarżącego, organy powinny przystępując do ponownego rozpoznania sprawy, jednoznacznie ustalić czego w istocie dotyczy wniosek skarżącego, który zainicjował przedmiotowe postępowanie. W tym zakresie organy winny uwzględnić treść art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ustalenie faktycznego zakresu żądania skarżącego jest istotne ponieważ od tego w istocie zależy czy domaga się on wydania decyzji przez organ, czy podjęcia przez organ określonych czynności materialno-technicznych. W ocenie Sądu ustalając treść żądania strony w tej sprawie, wydaje się, że organ I instancji kierował się założeniem, że skarżący ma zatrzymane prawo jazdy.

Sąd podkreśla końcowo, że nie uznał za zasadne stanowiska skarżącego, który podnosił kwestię, że punkty karne zostały mu w sposób nieuprawniony naliczone i w tym także upatrywał okoliczności, że wszystkie wydane wobec niego ograniczenia administracyjne nie miały racji bytu. Rozstrzyganie o powyższym nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący inicjował w tym przedmiocie odrębne postępowania sądowe. Sąd podkreśla, że z nadesłanych przez skarżącego po złożeniu skargi dokumentów nie wynika, aby punkty były anulowane jako źle naliczone, ale wykreślone w wyniku zatarcia na skutek upływu czasu. Wykroczenia drogowe były bowiem popełnione 11 i 10 lat temu. Kwestia zatarcia punktów karnych, którą akcentuje skarżący, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Podobnie kwestia skierowania skarżącego na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem punktów karnych była już weryfikowana i decyzja ta została w innym postępowaniu uznana za prawidłową – skarżący też poddał się badaniu psychologicznemu. Tak więc ta okoliczność jest istotną tylko zatem w tym znaczeniu, że była wzięta pod uwagę przy wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. jako wydanych z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).