Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 594/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 201 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi RP sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 391 zł (trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 5 maja 2008r. RP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zwana dalej R, skarżąca lub spółką, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] o zawieszeniu postępowania odwoławczego od decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług od importu, wskazanych w decyzji, samochodów marki R.

Z akt sprawy wynika, że w związku z wydaniem decyzji zmieniających klasyfikację samochodów marki R oraz wartość celną Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] listopada 2003r. ustalił zobowiązanie w podatku od towarów i usług od importu samochodów marki R objętych określonymi w tej decyzji zgłoszeniami celnymi oraz niedobór z tytułu tego podatku.

Dyrektor Izby Celnej , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] maja 2004r. utrzymał decyzję organu l instancji w mocy Na skutek wniesienia skargi do tutejszego Sądu, wyrokiem z dnia 2 października 2007r., wydanym w sprawie l SA/Go 848/07 uchylono zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tegoż wyroku wskazano, że ustalenie nowej wysokości zobowiązania nastąpiło na skutek dokonanej przez organy celne zmiany klasyfikacji taryfowej z kodu PCN 8704 na PCN 8703, co w konsekwencji powodowało podwyższenie wartości celnej importowanych samochodów. Zdaniem Sądu dokonane w rozpoznawanej sprawie ustalenia organów obu instancji nie dawały podstawy do uznania, iż przedmiotem importu były samochody osobowe. Organy nie dokonały w tym zakresie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności nie odniosły się do świadectw homologacyjnych importowanych samochodów, zgodnie z którymi były one rejestrowane jako samochody ciężarowe.

Stwierdzono, iż organ prowadzący postępowanie podatkowe ma obowiązek dokonać samodzielnych ustaleń koniecznych do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania, gdyż dopiero one pozwolą mu podjąć prawidłową decyzję co do wymiaru podatku od towarów i usług. W postępowaniu tym organy powinny przeprowadzić samodzielne ustalenia i dokonać oceny zebranych dowodów. Dyrektor Izby Celnej w szczególności nie odniósł się do posiadanych przez stronę skarżącą świadectw homologacyjnych importowanych samochodów, zgodnie z którymi były one rejestrowane jako samochody ciężarowe.

Następnie Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny spraw dotyczących klasyfikacji taryfowej importowanych przez skarżącą samochodów marki R. Jako podstawę zawieszenia postępowania powołano art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaś wskazano, że decyzje organów celnych dotyczące klasyfikacji taryfowej i wartości celnej importowanych samochodów również zostały uchylone przez WSA, a po ponownym przeprowadzeniu postępowań organ celny uznał, iż przedmiotem importu były nie samochody osobowo -towarowe, czy ciężarowe, lecz samochody osobowe. Decyzje ostateczne zostały zaskarżone, w związku z czym zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., kwestii, czy przedmiotem importu były samochody osobowe, czy też ciężarowe.

Na powyższe postanowienie spółka, w ustawowym terminie, złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną interpretację i w rezultacie bezpodstawne zawieszenie postępowania odwoławczego oraz wnosząc o jego uchylenie.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r., powołując się na przepisy art. 216 § 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2, art. 221 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim są toczące się przed WSA i NSA sprawy dotyczące klasyfikacji taryfowej importowanych pojazdów. Postępowanie w niniejszej sprawie należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej dla wymiaru podatku VAT. Według organu, dopiero po prawomocnym orzeczeniu w sprawie klasyfikacji taryfowej będzie możliwe prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie wymiaru podatków.

W złożonej, z zachowaniem terminu, skardze strona wniosła o uchylenie postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 2 i art. 7 w związku z art. 45 Konstytucji przez naruszenie prawa Spółki do sądu; art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuzasadnione zawieszenie postępowania podatkowego oraz art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi wskazała, iż elementem decydującym o zawieszeniu postępowania na podstawie art.201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest wystąpienie zagadnienia wstępnego. Zdaniem skarżącej oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie nie ma waloru zagadnienia wstępnego. Organ odwoławczy nie został bowiem w żaden sposób pozbawiony możliwości orzekania w sprawie odwołania skarżącej. Sądy administracyjne wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślały odrębność postępowań celnych i podatkowych oraz konieczność samodzielnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i samodzielnego dokonywania oceny materiału dowodowego przez organ podatkowy w sprawach związanych z opodatkowaniem importu, wyrażając pogląd, iż rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniach celnych nie mają wiążącego wpływu dla rozstrzygnięć, jakie mają zapaść w sprawach podatkowych. Zdaniem skarżącej przez bezcelowe zawieszenie postępowania, organ odwoławczy zamyka jej także prawo do sądu. Strona może bowiem zaskarżyć do sądu jedynie ostateczne rozstrzygnięcie organu podatkowego, a to nie może zapaść właśnie przez zawieszenie postępowania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. W myśl przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową) organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania podatkowego w oparciu o ten przepis jest obligatoryjne, gdy wystąpi wskazane w nim zagadnienie wstępne. Aby można było mówić o zagadnieniu wstępnym musi ono poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a także musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Musi ono pozostawać w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy.

Wystąpienia takiego związku w niniejszej sprawie Sąd się nie dopatrzył, podzielając w pełnym zakresie stanowisko skarżącej. Zawieszone postępowanie podatkowe dotyczy zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od importowanych samochodów R. Jest to postępowanie całkowicie odrębne od postępowania celnego dotyczącego klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów.

Z wydanego w dniu 2 października 2007r. wyroku tutejszego Sądu (l SA/Go 848/07), uchylającego zaskarżoną decyzję, wynika, iż organ prowadzący postępowanie podatkowe ma obowiązek dokonać samodzielnych ustaleń koniecznych do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania, gdyż dopiero one pozwolą mu podjąć prawidłową decyzję co do wymiaru podatku od towarów i usług. Brak tych samodzielnych ustaleń był właśnie powodem uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd powołał się, między innymi, na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2003r. (FSA 2/02), w którym stwierdzono, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w przypadku ich importu powstaje z mocy prawa, czyli nie jest uzależnione od wcześniejszego wydania decyzji odnoszącej się do ustalenia wartości celnej towaru, czyjej prawidłowości. Podobnie z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2007r. (l FSK 777/06) wynika, że organy podatkowe właściwe dla podatnika na podstawie art. 11c ust. 1, obowiązującej w chwili importu samochodów, ustawy o VAT są uprawnione do wydawania decyzji ustalającej podatek importowy od towarów i usług w prawidłowej wysokości, co oznacza, że nie są bezwzględnie związane co do przedmiotu i podmiotu opodatkowania decyzją organów celnych określających wysokość cła.

Odnosząc się natomiast do prawidłowości prowadzenia postępowania przez organ podatkowy w takich okolicznościach, jakie zaistniały w sprawach importu samochodów jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i nie może być ona ograniczana w żaden sposób. Brak jest w sprawie przesłanek zwalniających organy podatkowe z obowiązku dochodzenia do prawdy obiektywnej ze względu na to, że w obrocie prawnym istnieje decyzja organów celnych dotycząca cła. W związku z tym obowiązek dowodzenia w tej sprawie nie mógł zostać ograniczony.

Skoro zatem, jak wynika z powyższych rozważań, w prowadzonym postępowaniu organ podatkowy powinien przeprowadzić samodzielne ustalenia i dokonać, na ogólnych zasadach, oceny zebranych dowodów, to brak jest podstaw do uznania, iż prawomocne rozstrzygnięcie wyrokiem sądu administracyjnego kwestii klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów stanowi zagadnienie wstępne obligujące, w myśl przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania w przedmiocie podatku VAT. Stwierdzić należy, że przyjęta przez organ w zaskarżonym postanowieniu interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego narusza cytowany wyżej przepis powodując bezpodstawne zawieszenie postępowania podatkowego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 ust. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm), uchylił zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie o zawieszeniu postępowania, wydane w pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

(-) Anna Juszczyk-Wiśniewska (-) Jacek Jaśkiewicz (-) Stefan Kowalczyk