Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1078/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust.10, ust.10a, ust.10h,
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 10, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 2, art. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego R. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...] działając

na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., zwanej dalej: "p.r.d."), Starosta [...] (zwany dalej: "organem I instancji") nałożył na R. G. obowiązek zapłaty [...] zł, tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] maca 2016 r. otrzymał

z Komendy Powiatowej Policji w G. dokumentację dot. usunięcia pojazdu [...], nr rej. [...]. W dniu [...] września 2007 r. funkcjonariusz Policji wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nr [...], której przedmiotem był pojazd [...] nr rej. [...] [...] Pojazd został usunięty z drogi wobec stwierdzenia, że kierujący znajdował się w stanie nietrzeźwości. Właścicielem ww. pojazdu w dniu usunięcia pojazdu z drogi był R. G. (zwany dalej: "stroną" lub "skarżącym"). Brak jest przesłanek wskazujących, że pojazd był wówczas we władaniu innej osoby niż właściciel.

Organ I instancji wskazał, że strona została zawiadomiona o usunięciu pojazdu z drogi oraz o warunkach jego odebrania z parkingu. Pouczono stronę również o skutkach nieodebrania pojazdu. Pojazd był przechowywany na parkingu prowadzonym przez przedsiębiorcę wyznaczonego.

Następnie organ I instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie koszty przechowywania pojazdu naliczone są do daty uprawomocnienia się postanowienia sądowego o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Przeprowadzono procedurę likwidacji przedmiotowego pojazdu. Był on przechowywany na parkingu do dnia [...] grudnia 2017 r., tj. do dnia kiedy został odebrany przez podmiot, któremu Powiat zlecił usługę demontażu.

Organ I instancji nadmienił, że strona nie zakwestionowała prawdziwości

i rzetelności zebranych w sprawie dokumentów, a organ działając z urzędu również nie znalazł ku temu podstaw. W rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania

art. 130a ust. 10d i ust. 10i p.r.d.

Organ wyjaśnił, że z treści art. 130a ust. 10 p.r.d., który ustawodawca zmienił dopiero z dniem 4 września 2010 r. wynika, iż pojazd usunięty w trybie określonym

w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Wymieniony przepis w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został uznany za niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. P 4/06. Zgodnie z wyrokiem przepis we wskazanym zakresie utracił moc z dniem 12 czerwca 2009 r. Jednocześnie organ przytoczył treść art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018, zwanej dalej: "ustawą zmieniającą"), zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6. miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Zdaniem organu I instancji, w stosunku do strony spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o zapłacie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu.

Ustalając okresy przechowywania pojazdu, które determinują wysokość kwoty, którą strona została obciążona, organ uwzględnił niżej wymienione okoliczności. Uznał, że brak jest podstaw do obciążenia strony kosztami przechowywania pojazdu w okresie od [...] września 2007 r. (data usunięcia pojazdu z drogi) do [...] marca 2008 r. (upływ sześciomiesięcznego okresu przechowywania), oraz od [...] marca 2008 r. (pierwszy dzień po dniu w którym upłynął 6-miesięczny okres przechowywania pojazdu) do [...] września 2010 r. (ostatni dzień przed wejściem w życie ustawy zmieniającej).

W odniesieniu do kosztów przechowywania pojazdu za okres od [...] września 2010 r. do [...] lipca 2017 r. organ I instancji wskazał, że właściciela pojazdu powinny obciążać tylko koszty uzasadnione, czyli takie które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organów. Organ uznał zatem za racjonalne wskazanie tych ram czasowych w oparciu o przeprowadzoną procedurę przepadku pojazdu na rzecz powiatu wraz z trzymiesięcznym okresem poprzedzającym złożenie wniosku

o przepadek pojazdu do Sądu (tj. od [...] września 2016r. do [...] grudnia 2016r.) i dalej do [...] lipca 2017r. (data uprawomocnienia wyroku).

W tych warunkach organ I instancji uznał, że koszty ustalone na zasadzie

art. 130a ust. 10h p.r.d. obejmują łącznie kwotę [...]zł, na którą składają się:

1) koszt usunięcia - [...] zł,

2) koszt przechowywania - [...] zł (przechowywanie w okresie od dnia [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r.),

3) koszt przechowywania - [...] zł (przechowywanie w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] lipca 2017 r.).

Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. Nie zgodziła się z nałożeniem na nią zapłaty kwoty tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem pojazdu. W ciągu trzynastu lat strona próbowała "zakończyć sprawę", kontaktując się nawet z przedsiębiorcą wyznaczonym do przechowywania pojazdu, celem zezłomowania tego auta, gdyż wartość jego była bardzo niska. Wskazała, że kontakt z Policją i Prokuraturą był dość utrudniony w związku z czym nie doszło do likwidacji tego auta. Nadto do dnia dzisiejszego Prokuratura nie poinformowała strony o możliwości likwidacji tego samochodu.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a"), art. 130a ust. 10h p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: "Kolegium"):

1) uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. w całości,

2) nałożyło na stronę obowiązek zapłaty kwoty [...]zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem ww. pojazdu.

Jak zauważyło Kolegium w uzasadnieniu wydanej decyzji, z przepisów ustawy p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 czerwca 2009 r. wynika, że do tego dnia samochód usunięty z drogi, po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia przechodził z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Orzeczenie naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa miało jedynie charakter deklaratoryjny.

Z dniem 11 czerwca 2009 r., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 4/06, utracił moc przepis art. 130a ust. 10 p.r.d., regulujący przepadek pojazdu ex lege. Do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 22 lipca 2010 r.(4 września 2010r.) istniała swoista luka w prawie. Nie obowiązywał już bowiem ww. przepis w brzmieniu dotychczas obowiązującym a nie wprowadzono jeszcze ustawowej zmiany przepisów ustawy p.r.d. Nie było zatem jednoznacznej regulacji prawnej wskazującej kto ponosi koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. W dniu 4 września 2010 r. wszedł w życie przepis art. 130a ust. 10h, który określił, że wszelkie koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ponosi właściciel tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. W oparciu o ten przepis organ I instancji w kwestionowanej odwołaniem decyzji obciążył stronę kosztami usunięcia, przechowywania, oszacowania pojazdu.

Jak podniosło dalej Kolegium, pismem z dnia [...] września 2007r. strona została skutecznie powiadomiona przez Policję o umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym oraz została pouczona o prawie odebrania pojazdu z parkingu i o skutkach jego nieodebrania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r., sygn. akt [...] [...] Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Cywilny orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] lipca 2017 r.

Zdaniem Kolegium, z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że Starosta od dnia [...] września 2010 r. (wejścia w życie art. 130a ust. 10h p.r.d. w nowym brzmieniu), zyskał podstawę prawną do wydania decyzji obciążającej stronę kosztami, o których mowa w tym przepisie, za okres do zakończenia postępowania.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że brak jest podstaw prawnych do obciążenia strony kosztami przechowywania pojazdu w okresie od

[...] września 2007 r. do [...] marca 2008 r. i od [...] marca 2008 r. do dnia [...] września

2010 r. Dalej wskazało, że starosta już po wejściu w życie przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d. (tj. 4 września 2010 r.) winien podjąć działania, o których mowa

w art. 130a ust. 10 p.r.d., tj. wystąpić z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W niniejszej sprawie miało to miejsce dopiero w dniu

[...] grudnia 2016 r., a więc po upływie ponad sześciu lat od dnia wejścia w życie ww. przepisu w nowym brzmieniu. Dlatego za słuszne Kolegium uznało przyjęcie przez organ I instancji, że właściciel pojazdu mógł być obciążony kosztami przechowywania pojazdu dopiero od momentu rozpoczęcia przeprowadzenia procedury przepadku pojazdu wraz z poprzedzającym ją trzymiesięcznym okresem poprzedzającym złożenie wniosku o przepadek pojazdu do Sądu Cywilnego.

Jak zwróciło uwagę Kolegium, naliczona przez organ I instancji kwota

do zapłaty przez stronę obejmuje koszty usunięcia pojazdu i przechowywania go na parkingu strzeżonym w okresach od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. oraz od [...] stycznia 2017 r. do [...] lipca 2017 r., których wysokość obliczono przy uwzględnieniu stawek opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów, wynikających

z uchwał Rady Powiatu w G..

Według Kolegium, organ I instancji błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie stawka za usunięcie pojazdu z drogi wskazana w uchwale

nr [...] Rady Powiatu w G. z dnia [...] czerwca 2003 r. albowiem w dacie usunięcia z drogi przedmiotowego pojazdu uchwała ta już nie obowiązywała. Zgodnie natomiast z § 1 pkt 1 lit. a uchwały Nr [...] Rady Powiatu

w G. z dnia [...] maja 2007 r. za usunięcie pojazdu z drogi z przyczyn określonych w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. pobiera się opłaty w wysokości dla pojazdów

o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3.500 kg za dojazd do miejsca zdarzenia - [...] zł.

Kolegium uznało się za uprawnione do skorygowania nałożonych na stronę kosztów, w zakresie opłaty za usunięcie pojazdu z drogi, na niekorzyść strony (art. 139 k.p.a.). W okresie przechowania pojazdu od [...] września 2016 r. do [...] grudnia

2016 r. obowiązywała uchwała Rady Powiatu nr [...] z dnia [...] grudnia

2013 r. W § 1 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwała ta stanowiła, że stawka za parkowanie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosi [...] zł za dobę. Koszty powstałe za ww. okres przechowania, tj. [...] dni wyniosły [...] zł. W okresie od [...] stycznia 2017r. do [...] lipca 2017 r. obowiązywała uchwała Rady Powiatu nr [...] z dnia [...] października 2016r. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 lit. b tej uchwały rzeczona stawka wynosiła [...] zł za dobę. Koszty powstałe za ww. okres przechowania, tj. [...] dni wyniosły [...] zł. Łącznie kwota kosztów za przechowywanie pojazdu wynosi [...] zł. Suma kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu wynosi łącznie [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że odwołujący się faktycznie początkowo zainteresowany był odebraniem pojazdu, jednak po zakończeniu postępowania karnego i po otrzymaniu wezwania do odebrania pojazdu pod rygorem likwidacji nie odebrał go. Kolegium wskazało, że wydając decyzję

na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d., organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, jak i tego czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu

o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Tak też było w przypadku orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy.

R. G., zastępowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

ze skargą na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] października 2020 r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, a także o stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Względnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak i uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji z dnia [...] września 2020 r. oraz o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w związku z ww. decyzjami. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych, powiększonych o koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Wydanej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, tj.:

1). art. 130a ust. 10h p.r.d., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo jego obowiązywania dopiero od 16 września 2010 r., tj. od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 10 lit k ustawy zmieniającej, co uniemożliwiało zarówno organowi I jak i II instancji nałożenie na skarżącego jakichkolwiek kosztów związanych z usuwaniem przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończeń postępowania ze względu na istnienie bezspornego stanu faktycznego zgodnie, z którym dyspozycja usunięcia pojazdu nastąpiła w dniu [...] września 2007 r., tj. jeszcze przed datą:

a) ustania obowiązywania treści art. 130a. ust. 10 p.r.d. w wersji sprzed nowelizacji powstałej na skutek wejścia w życie ustawy zmieniającej,

b) utraty mocy obowiązującej treści art. 130 a. ust. 10 p.r.d., która nastąpiła w dniu 12 czerwca 2009 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, tj. po dacie wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu, określonej według przyznanych przez organ I instancji okoliczności faktycznych na dzień [...] września 2007 r.,

2). art. 130a ust. 10 p.r.d. w wersji sprzed jego nowelizacji powstałej na skutek wejścia w życie ustawy zmieniajacej, w brzmieniu: "Pojazd usunięty

w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy" - poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo istnienia bezspornej okoliczności faktycznej, polegającej na wydaniu dyspozycji usunięcia przedmiotowego w sprawie pojazdu w dniu [...] września 2007 r., tj. w dacie obowiązywania art. 130 a. ust. 10 p.r.d. w wersji sprzed jego nowelizacji powstałej na skutek wejścia w życie ustawy zmieniającej,

3). art. 130 a ust. 10 p.r.d. w wersji aktualnie obowiązującej, powstałej na skutek wejścia w życie ustawy zmieniającej w brzmieniu: "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu

z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrał, pojazdu w terminie

3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu" - poprzez jego bezpodstawnie zastosowanie w sprawie pomimo istnienia bezspornej okoliczności faktyczne polegającej na wydaniu dyspozycji usunięcia przedmiotowego w sprawie pojazdu w dniu [...] września 2007 r., tj. w dacie obowiązywania art. 130 a ust. 10 p.r.d. w wersji sprzed jego nowelizacji powstałej na skutek wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Nadto skarżący zarzucił wydanej decyzji:

1). naruszenie prawa procesowego w drodze naruszenia zasady prawdy obiektywnej, w drodze dokonania błędnego ustalenia stanu faktycznego, oparcia zaskarżonej decyzji na faktach wzajemnie się wykluczających, niespójnych, stojących w sprzeczności, a w efekcie zagrażających interesowi skarżącego się poprzez uznanie, że pomimo faktu wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego w sprawie pojazdu w dniu [...] września 2007 r., skarżący winien zostać obarczony kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem oszacowaniem pojazdu, co w konsekwencji prowadzi również do postawienia zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. (zasady praworządności), art. 7 k.p.a. (zasad prawdy obiektywnej) oraz art. 8 k.p.a. (zasady zaufania obywateli do władz publicznej),

2). oparcie zaskarżonej decyzji organu I instancji na postanowieniu Sąd Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] [...]

o przepadku przedmiotowego w sprawie pojazdu na rzecz Powiatu [...] - pomimo nieposiadania uprawnienia Starosty, kompetencji do występowania

z wnioskiem do Sądu o przepadek pojazd usuniętego w dniu [...] września 2007 r.,

w dacie tej bowiem nadal obowiązywała (co najmniej do 3 czerwca 2019 r., tj. daty utraty mocy obowiązującej art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszczał on utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczeni sądu) treść art. 130a. ust. 10 p.r.d. w wersji sprzed jego nowelizacji powstałej na skutek wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej w brzmieniu: "Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawniona osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem pozbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy"

3). istnienie niespójności w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak

i decyzji organu I instancji, wskazującej, że w dniu [...] marca 2016 r. Starosta [...] otrzymał z Komendy Powiatowej Policji w G. dokumentację dotyczącą usunięcia pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] - okoliczność ta nie jest w żaden sposób powiązana z niniejszą sprawą, czyni zaskarżoną decyzję wątpliwą merytorycznie, niespójną wewnętrznie, odnoszącą się do okoliczności niezwiązanych ze sprawą ([...] to nie [...], poza tym data usunięcia [...] w dniu [...] marca 2016 r. nie jest spójna z datą usunięcia [...] skarżącego z dnia [...] września 2007 r., błąd ten nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, daty usunięcia pojazdów rozdziela prawie 8,5 roku), co w konsekwencji prowadzi również do postawienia zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. (zasady praworządności), art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej) oraz art. 8 k.p.a. (zasady zaufania obywateli do władzy publicznej).

W uzasadnieniu skarżący argumentował, że podstawę wyeliminowania

z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji wydanych w sprawie jest art. 145

§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, względnie w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

Według skarżącego, skoro zgodnie z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, datą usunięcia pojazdu jest dzień [...] września 2007 r. (okoliczność w sprawie bezsporna), to niemożliwym było zastosowanie przez oba organy art. 130a ust. 10h p.r.d., ponieważ zaczął on obowiązywać dopiero od 16 września 2010 r., tj. po dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, objętego postępowaniem. Skarżący od dnia [...] marca 2008 r. nie był właścicielem pojazdu. Stało się to jeszcze przed datą derogowania mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., art. 130a ust. 10 ustawy p.r.d. - w wersji sprzed jego nowelizacji, która nastąpiła na mocy ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruch drogowym oraz niektórych innych ustaw. Opłaty za przechowywanie pojazdu mogły być przez Starostę naliczane dopiero, gdyby usunięcie pojazdu miało miejsce przynajmniej po 12 czerwca 2009 r., tj. dacie wyeliminowania z porządku prawnego art. 130a ust. 10 p.r.d.

Jak argumentował skarżący, faktem niezaprzeczalnym jest, że do [...] marca 2008 r. skarżący nie odebrał pojazdu. Co więcej, skarżący nie widział przedmiotowego pojazdu do dnia dzisiejszego. Jego wartość jest wielokrotnie niższa, niż wartość niesłusznie dochodzonej przez Starostę opłaty tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Postawa Starosty naraża skarżącego na bezpodstawną odpowiedzialność, która od [...] marca 2008 r. ciąży na Skarbie Państwa z tytułu wyzbycia się pojazdu przez skarżącego.

Według skarżącego, dalsze wywody wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skupiają się wyłącznie na fakcie wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia o przepadku samochodu, co stanowi wyłącznie pochodną rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego.

Skarżący uważa, że stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji bezsprzecznie wskazuje, że organ w sposób rażący wystąpił przeciwko zasadom zawiadującym państwem prawa. Organ ten naruszył zasadę prawdy obiektywnej

w drodze dokonania błędnego ustalenia stanu faktycznego, oparcia zaskarżonej decyzji na faktach wzajemnie się wykluczających, niespójnych, stojących

w sprzeczności, a w efekcie zagrażających interesowi Skarżącego się poprzez uznanie, że pomimo faktu wydania dyspozycji usunięcia w dniu [...] września 2007 r., Skarżący winien zostać obarczony kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Takie stanowisko Kolegium prowadzi

do postawienia zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. Jako przykład błędów popełnionych przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący wskazał m.in. na stwierdzenie organu: "Orzeczenie naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa miało charakter deklaratoryjny".

Ostatnim zarzutem jest niezrozumiałe podanie w treści zaskarżonej decyzji okoliczności: "Starosta otrzymał z Komendy Powiatowej Policji dokumentację dotyczącą usunięcia pojazdu [...] nr rej [...]", która to okoliczność nie jest w żaden sposób powiązana z niniejszą sprawą.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Kolegium nie zgodziło się z zarzutem rażącego naruszenia prawa materialnego art. 130a ust. 10h p.r.d. oraz art. 130a ust. 10 p.r.d. w wersji sprzed nowelizacji. Za chybiony Kolegium uważa zarzut skargi naruszenia prawa procesowego. Zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informację dot. pojazdu [...], wbrew temu co twierdzi skarżący, Kolegium uznaje za oczywistą omyłkę pisarską. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W piśmie z dnia [...] stycznia 20201 r. skarżący, zastępowany przez pełnomocnika, złożył replikę do odpowiedzi na skargę. Uważa, że fragment odpowiedzi na skargę jest zaprzeczeniem argumentacji przywołanej w treści zaskarżonej decyzji i zostało uczynione tylko na potrzeby postępowania sądowego.

Nie można bowiem nagle zmieniać poglądu w odpowiedzi na skargę, że pojazd usunięty z drogi, po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia jednak nie przechodził

z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, a orzeczenie naczelnika urzędu skarbowego jednak posiadało charakter konstytutywny, zamiast deklaratoryjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.:Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.:Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola sprawy, dokonana według ww. kryterium legalności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż podniesionych skargą.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji o nałożeniu obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 130a

ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., zwanej dalej: "p.r.d.") w brzmieniu: "Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta".

W przedmiotowej sprawie należy mieć na względzie istotny fakt ustalony przez organ, a niekwestionowany przez strony, z którego wynika, że na podstawie dyspozycji funkcjonariusza Policji, w dniu [...] września 2007 r. doszło do usunięcia z drogi pojazdu skarżącego marki [...] nr rej. [...] [...]

Obowiązujący w ww. dacie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym, regulował kwestie związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, jednak tylko w zakresie związanym ściśle z usunięciem pojazdu. Przepis ten bowiem wskazywał przypadki, których zaistnienie skutkowało usunięciem pojazdu, organy i jednostki właściwe do wydania decyzji o usunięciu pojazdu, a także zadania starosty i przesłanki jakimi powinien się ten organ kierować, wyznaczając jednostki do prowadzenia parkingów strzeżonych. Art. 130a przewidywał w ust. 1 i ust. 2, że usunięcie pojazdu z drogi następuje na koszt właściciela, a także, że za pojazd umieszczony na parkingu powinna być wniesiona opłata za usunięcie i przechowanie – ust. 5c, zaś wysokość tych opłat ustala rada powiatu – ust. 6, jednak nie przewidywał, iż starosta może wydać decyzję o ustaleniu kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz kto ponosi koszty przechowywania pojazdu.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (Dz.U. Nr 100, poz. 649) Trybunał Konstytucyjny orzekł w o niezgodności art. 130a ust. 10 p.r.d. w ówczesnym brzmieniu z przepisami Konstytucji RP w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, wskutek czego omawiany przepis utracił moc obowiązującą w tym zakresie z dniem 12 czerwca 2009 r. Przepis art. 130a w brzmieniu poddanym ocenie TK, nie mógł zatem stanowić podstawy

do prowadzenia przez starostę postępowania o ustalenie kosztów i wydanie decyzji

w tym przedmiocie.

Stan ten zmieniła dopiero nowelizacja ustawy p.r.d., dokonana ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm., zwanej dalej: "ustawą zmieniającą"), która weszła w życie 4 września 2010 r. Do art. 130a został dodany m.in. ust. 10h, który przewiduje, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Ustawa nowelizująca zawiera przepisy intertemporalne, z których tylko art. 13 dotyczy kwestii kosztów przechowywania pojazdów. Kosztami za przechowywanie został obciążony Skarb Państwa, na rzecz którego, z mocy prawa, przechodziła własność usuniętego z drogi pojazdu, po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia, na podstawie art. 130a ust. 10 (utrata mocy z dniem 11 czerwca 2009 r., na skutek wyroku TK z 3 czerwca 2008 r.). Jednak art. 13 ustawy nowelizującej dotyczy tylko ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia usunięcia upływał w okresie od 11 czerwca 2009 r. do 4 września 2010 r. Przepis ten nie daje natomiast podstawy do wydania decyzji w kwestii ustalenia kosztów właścicielowi pojazdu, będącemu nim w dniu wydania decyzji o usunięciu tego pojazdu z drogi.

Stosownie do art. 10 ustawy zmieniającej, w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli 4 września 2010 r.) i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym (czyli 6 miesięcy od dnia usunięcia), po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. W przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu (art. 11 ust. 1 ustawy zmienianej). Z mocy art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej powyższy przepis stosuje się odpowiednio w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, i tak ja w niniejszej sprawie, nie zostało wówczas wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Nie ma tym samym racji skarżący, twierdząc, że art. 130a ust. 10h p.r.d.

w brzmieniu przedstawionym w zaskarżonej decyzji, został bezpodstawnie zastosowany przez organy w sprawie skoro ww. przepis obowiązywał dopiero

od 16 września 2010 r. Uwzględniając ww. przepisy intertemporalne, stosując

w sprawie przedmiotowy przepis, organ nie naruszył prawa, ani tym bardziej nie dopuścił się wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jak wnosił to skarżący.

Dopiero od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (4 września 2010 r.) organ I instancji zyskał podstawę prawną do wydania decyzji obciążającej skarżącego kosztami, o których mowa w tym przepisie. W następstwie ww. wyroku ustawodawca wprowadził zmiany do art. 130a p.r.d. poprzez dodanie ustawą zmieniającą ustępów 10a – 10l. W p.r.d. w znowelizowanym brzmieniu zmieniono zasady orzekania o odejmowaniu własności w ten sposób, że obecnie przejście własności pojazdu usuniętego z drogi następuje na rzecz powiatu (poprzednio Skarbu Państwa) i nie z mocy prawa, lecz wymaga konstytutywnego postanowienia sądu orzekającego przepadek (art. 130a ust. 10 p.r.d. w znowelizowanym brzmieniu).

Trafne jest stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

co do braku możliwości stosowania art. 130a ust. 10h p.r.d. do stanów zaistniałych przed wejściem w życie tego przepisu. Ustalenie w sprawie kosztów za okres od

[...] września 2007 r. do [...] września 2010 r. – nie miałoby podstawy prawnej, bowiem prawo nie może działać wstecz.

W odniesieniu natomiast do ustalenia skarżącemu kosztów przechowywania pojazdu za okres od [...] września 2010 r. oraz jego oszacowania, to wskazać ponownie należy, iż z art. 130a ust. 10h p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od 4 września 2010 r., wynika, że wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją wskazanego przepisu było to, aby wymienione koszty ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne

z prawem zachowanie koszty te spowodowało. Właściciela pojazdu winny jednak obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są wynikiem zaniechania czy bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2990/17, opubl. w Legalis nr 1891722).

Z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu starosta winien wystąpić bez zbędnej zwłoki. Jak ustaliło Kolegium, Starosta z takim wnioskiem wystąpił dopiero [...] grudnia 2016 r., a więc po upływie ponad sześciu lat od dnia wejścia w życie art. 130a ust. 10 p.r.d. w nowym brzmieniu. W świetle tej nowej regulacji prawnej, uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, właściciel pojazdu mógłby być obciążony kosztami przechowywania pojazdu dopiero od momentu rozpoczęcia procedury przepadku pojazdu wraz z poprzedzającym ją trzymiesięcznym okresem poprzedzającym złożenie wniosku o przepadek pojazdu do Sądu Rejonowego. Jak uznały organy administracji publicznej obu instancji, koszty ww. obejmowały okres od [...] września 2016 r. i dalej do [...] grudnia 2016 r. (data złożenia wniosku o przepadek) oraz do [...] lipca 2017 r. (data uprawomocnienia się orzeczenia

o przepadku pojazdu).

Zdaniem Sądu, powyższa konkluzja organu co do zasady prawidłowa, wymaga jednak uzupełnienia o wskazanie dodatkowych wymogów, które musi dopełnić organ aby móc skutecznie nałożyć na stronę koszty należne związane z usuwaniem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu.

Pamiętać należy, że stosownie do art. 130a ust. 10 p.r.d., starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10a p.r.d.). Obowiązkiem organu I instancji było zatem dołożenie należytej staranności w poszukiwaniu właściciela lub osoby uprawnionej do odbioru pojazdu oraz poinformowanie tej osoby o skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu przechowywanego przez przedsiębiorcę wyznaczonego przez starostę. Obowiązki organu w tym zakresie dotyczą wymogów prowadzenia administracyjnego postępowania wyjaśniającego, a wynikają z art. 7 oraz 77 § 1 stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.").

Uwzględniając powyższe, nie zasługuje na aprobatę argumentacja Kolegium, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d., organ nie ustala tego, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko judykatury wskazujące, że prawidłowość powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej do jego odbioru bada sąd powszechny, rozpoznając sprawę o przepadek pojazdu. Niemniej jednak warunkiem złożenia wniosku o orzeczenie przepadku, a następnie wydania orzeczenia o przepadku na rzecz powiatu usuniętego z drogi pojazdu jest prawidłowe powiadomienie właściciela pojazdu (osoby uprawnionej do jego odbioru) o skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego, ewentualnie wykazania przez organ należytej staranności w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu. Właściciel pojazdu (osoba uprawniona do odbioru pojazdu) nie może, w ocenie Sądu, ponosić negatywnych konsekwencji związanych z opieszałością czy brakiem wymaganej staranności organu w powyższym zakresie (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 109/18, opubl. w Legalis nr 1806421).

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji strona została zawiadomiona o usunięciu pojazdu z drogi oraz o warunkach odebrania z parkingu

a także skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu prowadzonego przez przedsiębiorcę. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2017 r. orzeczono przepadek pojazdu należącego do skarżącego w dniu usunięcia z drogi. Sama okoliczność wydania ww. postanowienia nie zwalniała jednak organu

od poczynienia koniecznych ustaleń w zakresie poinformowania strony o skutkach nieodebrania pojazdu usuniętego z drogi. Okoliczności przedmiotowego pouczenia skarżącego przez organ nie sposób wywnioskować na podstawie akt organu.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (podobnie jak z dokumentów znajdujących się

w aktach administracyjnych sprawy) nie wynika kiedy i z jaką treścią pouczono skarżącego o skutkach nieodebrania pojazdu.

Podkreślenia wymaga, że skoro skarżący miałby być obciążony kosztami przechowywania pojazdu na podstawie zmienionych przepisów, to również skierowane do niego pouczenie winno zawierać informacje wynikające z aktualnego brzmienia przepisu. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli organ zamierzał wystąpić do sądu o orzeczenie przepadku należącego do skarżącego samochodu na rzecz powiatu, a następnie obciążyć skarżącego kosztami związanymi z przechowywaniem samochodu, to powinien był zawiadomić o tym skarżącego, pouczając jednocześnie o treści zmienionych przepisów. Zdaniem Sądu, tylko w takim przypadku, tzn. gdyby skarżący nie zagregował na to wezwanie i nie odebrał samochodu we wskazanym terminie, organ mógł zastosować w stosunku do niego przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w zmienionym brzmieniu.

Organy nie wyjaśniły istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a które to naruszenia mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podważa to w konsekwencji zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), skoro obciążono skarżącego kosztami związanymi z usunięciem i przechowywaniem przedmiotowego pojazdu bez uwzględnienia istnienia także po stronie organu konieczności dopełnienia określonych obowiązków informacyjnych.

Z uwagi właśnie na powyższe naruszenia reguł prowadzenia postępowania administracyjnego skarga zasługiwała na uwzględnienie, a z uwagi na zakres poczynienia przez organ wszystkich wymaganych faktów i dokonania ich ceny, dla końcowego wyniku sprawy konieczne okazało się uchylenie decyzji organów obu instancji orzekających na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. Uwzględniając natomiast dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy, za oczywistą omyłkę pisarską organu, nie mającą istotnego wpływu na wynik sprawy, Sąd uznaje powołanie się w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji na dokumentację pojazdu marki [...] nr rej [...]

Ponownie rozpatrujący sprawę organ podejmie wszelkie kroki niezbędne

do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśni, czy skarżący został skutecznie i prawidłowo powiadomiony o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania,

o czym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d.

Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.

z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r., o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów zasądzonych skarżącemu od organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200

w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.