Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1951/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1, art. 49 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. K., G. W., G. W., J. M., P. F. i R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1512/14 w sprawie ze skargi W. K., G. W., G. W., J. M., P. F. i R. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu liniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi W. K., G. W., G. W., J. M., P. F. i R. M. (dalej również jako "skarżący") na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej również jako "PWINB") z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu liniowego, stwierdził nieważność pkt 2, 3 i 4 zaskarżonej decyzji, a w pozostałej części skargę oddalił.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "u.P.b."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. (dalej również: "PINB") wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z wykonaniem obiektu liniowego powstałego w wyniku zabudowy kręgami betonowymi naturalnego cieku wodnego zlokalizowanego na działce nr [...] w J. i zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do 30 maja 2014 r. wyszczególnionych dokumentów, celem ewentualnej legalizacji dokonanej samowoli. Po bezskutecznym upływie terminu, decyzją z [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 u.P.b., nakazał solidarnie inwestorom rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu liniowego.

Odwołanie od tej decyzji wniosła cześć zobowiązanych podnosząc, że ewentualna opłata legalizacyjna w wysokości 200.000 zł była jedynym powodem nieskorzystania przez nich z możliwości legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. W istocie jest to bowiem kwota zaporowa i nieproporcjonalna do przedmiotu prowadzonego postępowania.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. PWINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w J. i nakazał wyszczególnionym w sentencji stronom postępowania rozbiórkę wyżej opisanego samowolnie zrealizowanego obiektu (w pkt 1). Ponadto (w pkt 2-4) zobowiązał do prowadzenia robót rozbiórkowych pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, właściwego zagospodarowania skarpy i dna cieku po wykonanej rozbiórce oraz powiadomienia PINB o fakcie wykonania rozbiórki. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku doszło do samowolnej budowy obiektu liniowego, a zatem organ I instancji dokonał poprawnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz zastosował właściwą procedurę naprawczą w stosunku do popełnionej samowoli. Właściwym było nałożenie na właścicieli ww. nieruchomości obowiązku przedłożenia dokumentacji w celu ewentualnej jej legalizacji oraz - wobec nieskorzystania z tego uprawnienia - wydanie decyzji o rozbiórce obiektu. Reformacji wymagała jednak sentencja zaskarżonej decyzji, gdyż nakaz rozbiórki obiektu wydany na podstawie art. 48 ust. 1 u.P.b. jest obowiązkiem administracyjnoprawnym, a nie cywilnym i nie może zostać nałożony solidarnie na kilka podmiotów. Odnosząc się do argumentów odwołania organ podał, że sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej określa ustawa Prawo budowlane, a organowi nadzoru nie przyznano w tym zakresie żadnej uznaniowości. Również zarzuty związane z wadliwym ustaleniem średnicy kręgów betonowych oraz pogorszeniem stosunków wodnych na skutek rozbiórki obiektu uznano za niemożliwe od uwzględnienia, gdyż jedyną przesłanką obligującą organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu jest nieprzedłożenie przez zobowiązanych dokumentów w celu legalizacji obiektu. Ewentualne negatywne skutki związane z wykonaniem decyzji obciążają zaś zobowiązanych jako sprawców samowoli i nie mogły mieć wpływu na decyzję organu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji PWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 52 u.P.b.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że organy co do zasady prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 u.P.b., bowiem wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że inwestorzy, w tym również skarżący, w chwili wykonywania robót budowlanych polegających na budowie obiektu liniowego (rurociągu ułożonego w cieku wodnym i zasypanego ziemią) nie posiadali pozwolenia na budowę. Sąd podzielił stanowisko organów, że cechy i właściwości przedmiotowego obiektu nakazywały uznać go za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 i 3a u.P.b. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, zasadnym było umożliwienie inwestorom jego zalegalizowanie, a więc pozostawienie w dotychczasowym miejscu bez konieczności przymusowego rozebrania. W tym celu PINB wydał w dniu [...] stycznia 2012 r. postanowienie, którym nakazał wstrzymać prowadzenie robót budowlanych oraz przedstawić określone w tym postanowieniu dokumenty do dnia 30 kwietnia 2012 r. Powyższy termin nie został przez inwestorów dopełniony, co musiało, w ocenie Sądu, skutkować zastosowaniem art. 48 ust. 1 u.P.b. Organy nadzoru architektoniczno – budowlanego były w tym zakresie związane treścią art. 48 ust. 4 u.P.b. Odnosząc się do podniesionych zarzutów Sąd stwierdził, iż są one niezasadne. Wskazał, że w niniejszej sprawie organy nie wydały postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Kwota podana przez skarżących nie jest kwotą określoną na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 u.P.b., czyli na podstawie przepisów określających sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej. Wysokość opłaty nie została przez ustawodawcę uzależniana od możliwości finansowych inwestora czy od stopnia szkodliwości społecznej popełnionej samowoli. Wysokość ta nie podlega miarkowaniu, a sposób jej obliczania w sposób ścisły określają przepisy prawa. Podnoszona przez skarżących niewspółmierność opłaty do okoliczności stwierdzonej samowoli, jak również to, że ich zdaniem obiekt nikomu nie przeszkadza, nie może stanowić podstawy do skasowania przez Sąd przedmiotu skargi w zakresie istoty rozstrzygnięcia czyli nakazu rozbiórki, bowiem kwestia ta nie miała i nie mogła mieć wpływu na wydaną w sprawie decyzję administracyjną. Sąd nie podzielił zapatrywania skarżących co do tego, że przepisy ustawy Prawo budowlane pozwalają organom orzekać o solidarnej odpowiedzialności współinwestorów za rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Na formułowanie takiego sposobu nakładania obowiązków nie pozwala, w opinii Sądu, przepis art. 48 ust. 1 u.P.b., a ponieważ jego treść nie dopuszcza orzekania o solidarnej odpowiedzialności, to trafne było stanowisko PWINB o konieczności uchylenia w całości decyzji PINB. O uchyleniu zaskarżonej decyzji nie mogło również zadecydować to, że PINB umorzył postępowanie dotyczące studzienki kanalizacyjnej pełniącej funkcję studzienki rewizyjnej kanalizacji deszczowej, bowiem decyzja ta dotyczy odmiennego stanu faktycznego oraz prawnego. W opinii Sądu I instancji, organ wykazał zarówno faktyczne jak i prawne podstawy skierowania do skarżących nakazu rozbiórki nielegalnego obiektu budowlanego. Z tej przyczyny rozstrzygnięcie wyrażone w pkt 1 osnowy decyzji PWINB prawa nie narusza, w tym nie narusza żadnego z powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Natomiast pozostałe części tej osnowy nie mieszczą się w zakresie uprawnień organów nadzoru architektoniczno – budowlanego w sprawach prowadzonych na podstawie art. 48 u.P.b. Tę wadliwość decyzji Sąd I instancji dostrzegł i uwzględnił z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli P. F., W. K., J. M., R. M., G. W. i G. W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt. II i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucili naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię:

- art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1-3 u.P.b. poprzez nietrafne przyjęcie, że ustalona opłata legalizacyjna nie miała wpływu na wydaną w sprawie decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu liniowego w sytuacji, gdy ustalona przez organ opłata legalizacyjna w kwocie 200.000 zł miała decydujący i jedyny wpływ na niemożność skorzystania przez skarżących z procedury legalizacyjnej obiektu liniowego;

- art. 48 ust. 1 u.P.b. i nie wydanie nakazu rozbiórki jedynie części obiektu liniowego, mimo iż powołany przepis daje możliwość rozbiórki obiektu budowlanego w części, a ustalony stan faktyczny wykazał, że z uwagi na miejsce posadowienia trwałego ogrodzenia, usunięcie tylko części południowej obiektu budowlanego daje możliwość uniknięcia uszkodzenia przedmiotowego ogrodzenia. Mimo zgłoszenia w skardze zarzutu w tym przedmiocie, Sąd I instancji do zarzutu tego nie ustosunkował się;

- art. 48 ust. 1 u.P.b. poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten nie dopuszcza orzekania o solidarnej odpowiedzialności inwestorów jako współwłaścicieli, za rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu liniowego;

II. przepisów postępowania:

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organ mimo ciążącym na nim obowiązku wynikającym z art. 49 ust. 1 i 2 u.P.b. nie wydał postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej lecz poprzestał na sporządzeniu pisma z dnia 12 marca 2014 r., w którym opłatę określił na kwotę 200.000 zł, i w ten sposób uniemożliwił skarżącym skorzystania z prawa do złożenia zażalenia na postanowienie;

- art. 1 i art. 2 w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 i 77 § 1, § 2 i § 4 oraz 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie. Sąd, w ocenie pełnomocnika, nie odniósł się do zarzutu dotyczącego technicznych niemożliwości wykonania w całości orzeczonego nakazu rozbiórki z uwagi na miejsce i sposób posadowienia trwałego ogrodzenia i brak możliwości jego przesunięcia;

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., mimo, że decyzja także w pkt. 1 wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W opinii pełnomocnika skarżących, organ administracyjny wykazał się brakiem konsekwencji polegającym na tym, że nakazując usunięcie całego obiektu liniowego (pkt 1 decyzji) wyłączył z tego nakazu ostatni krąg betonowy, wykonany również w warunkach samowoli, tylko z tego powodu, że na ostatnim kręgu betonowym Powiatowy Zarząd Dróg wybudował - również w warunkach samowoli - studzienkę kanalizacyjną, a Sąd I instancji tę nieprawidłowość zaakceptował;

- art. 1 i art. 2 w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., mimo ze powstała taka powinność, gdyż zebrany materiał dowodowy dawał możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki jedynie tej części obiektu liniowego (od strony południowej), której usuniecie jest możliwe bez uszkodzenia trwałego ogrodzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego.

W realiach niniejszej sprawy zarzuty te nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (dalej u.P.b.; według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to jest [...] października 2014 r.) stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W myśl ust. 2 tego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Stosownie do ust. 3 art. 48 u.P.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z ust. 4 art. 48, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Po myśli ust. 5 omawianego artykułu, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Przepis art. 49 ust. 1 u.P.b. stanowi, że właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Wedle ust. 2 tego artykułu, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Zgodnie z ust. 3 art. 49 u.P.b., w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

Stosownie do art. 59f u.P.b., w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) (ust. 1).

Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust. 2).

Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3).

Przedmiotem niniejszej sprawy jest orzeczenie rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego liniowego na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 u.P.b., a zatem – w świetle tego unormowania – istotne jest, że w wyznaczonym terminie nie spełniono nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym obowiązków.

Fakt niespełnienia tych obowiązków nie jest przez skarżących kasacyjnie kwestionowany. Skoro skarżący w odwołaniu sami podali, że "jedynym powodem nieskorzystania" przez nich "z możliwości usankcjonowania założonych kręgów betonowych była rażąco niewspółmiernie wysoka opłata legalizacyjna naliczona przez organ w kwocie 200.000zł" oraz że ustalenie takiej opłaty legalizacyjnej zamknęło im możliwość legalizacji, a więc sami przyznali, że z uwagi na konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej – w ich ocenie zbyt wysokiej – zrezygnowali z zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, to tym samym przyznali, że w sprawie tej zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 4 u.P.b., a w konsekwencji, że w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobligowany do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych wskazanym wyżej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] stycznia 2014 r. (wcześniejsze postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego) była również niemożność zastosowania uregulowań zawartych w art. 49 u.P.b. Podkreślić należy, że dopiero po spełnieniu wspomnianych obowiązków możliwe byłoby wydanie postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Unormowania zawarte w art. 49 ust. 2 i art. 59f u.P.b. jednoznacznie określają sposób wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej i nie dają organowi administracyjnemu możliwości jej "miarkowania" oraz brania pod uwagę innych okoliczności niż w nich wskazane. W szczególności nie pozwalają na uwzględnianie sytuacji materialnej zobowiązanych do uiszczenia tej opłaty, jak również stopnia szkodliwości społecznej popełnionej samowoli. Zaznaczyć też wypada, że kwestionowane przez skarżących kasacyjnie pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z [...] marca 2014 r., w którym organ podał kwotę 200.000 zł jako wysokość opłaty legalizacyjnej, nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Prawidłowość wyliczenia kwoty opłaty legalizacyjnej byłaby możliwa dopiero w sytuacji, gdyby po spełnieniu przez inwestorów obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. organ wydał postanowienie w trybie art. 49 ust. 1 u.P.b. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie i po jego rozpoznaniu przez organ II instancji możliwe byłoby złożenie na takie rozstrzygnięcie skargi do sądu administracyjnego. Dopiero wówczas sąd administracyjny mógłby skontrolować prawidłowość wyliczonej kwoty opłaty legalizacyjnej.

Skoro zatem w niniejszej sprawie obowiązki wynikające z postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. nie zostały spełnione, organy administracji obu instancji nie stosowały uregulowań zawartych w art. 49 ust. 1 i 2 oraz w art. 59f ust. 1-3 u.P.b. Sąd I instancji zatem również nie mógł naruszyć tych przepisów, ponieważ nie miały one zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Nie mógł w szczególności "nietrafnie przyjąć", że "ustalona przez organ opłata legalizacyjna nie miała wpływu na wydaną w sprawie decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu liniowego w sytuacji, gdy ustalona przez organ opłata legalizacyjna w kwocie 200.000 zł miała decydujący i jedyny wpływ na niemożność skorzystania przez skarżących z procedury legalizacyjnej obiektu liniowego", bowiem istotne w sprawie było jedynie to, że obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nie zostały spełnione, a nie to, z jakich przyczyn nie doszło do ich spełnienia. Zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1-3 u.P.b. nie znajduje więc w niniejszej sprawie usprawiedliwionych podstaw.

Nie są też uzasadnione zarzuty naruszenia art. 48 ust. 1 u.P.b., gdyż przepis ten mówiąc o możliwości orzeczenia rozbiórki części obiektu budowlanego ma na uwadze część wybudowaną samowolnie, podczas gdy reszta obiektu została zrealizowana legalnie. Jeżeli zatem dany obiekt został wzniesiony samowolnie, właściwy organ nie jest upoważniony do decydowania, czy w trybie art. 48 ust. 1 u.P.b. rozebrać jedynie część samowolnie wybudowanego obiektu, a inną jego część – też samowolnie wybudowaną – pozostawić. W trybie omawianego przepisu rozbiórce podlega to co zostało samowolnie wybudowane i nie zostało zalegalizowane. Przepis ten nie daje także podstaw do orzekania o solidarnej odpowiedzialności inwestorów. Wynika to jednoznacznie z jego treści. Rozróżnić przy tym trzeba przepisy prawa administracyjnego od przepisów prawa cywilnego.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skoro w rozpatrywanej sprawie orzeczono rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego z tego względu, że w wyznaczonym terminie nie spełniono nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym obowiązków, a fakt ich niespełnienia nie jest kwestionowany przez żadną ze stron, to tym samym ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracyjne i zaakceptowane przez Sąd I instancji okoliczność tę potwierdzające są wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia. Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył wymienionych w tych zarzutach przepisów postępowania i prawidłowo wniesioną w tej sprawie skargę oddalił w części kwestionowanej w skardze kasacyjnej. Wobec prawidłowego stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki z art. 48 ust. 1 i 4 u.P.b. brak szczegółowego odniesienia się do niektórych twierdzeń skarżących nie miał wpływu na wynik sprawy. W szczególności akceptując prawidłowo orzeczony nakaz rozbiórki Sąd I instancji nie akceptował naruszenia interesu osób trzecich. Zauważyć wypada, że ewentualne trudności z wykonaniem rozbiórki przedmiotowego obiektu wynikające z istnienia w jego pobliżu ogrodzenia, są wynikiem dokonanej samowoli budowlanej, a nie decyzji o rozbiórce. Podkreślić należy, że u podstaw całej sprawy leży samowolne zrealizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego i to, co później w jego otoczeniu powstało, nie może być brane pod uwagę przy niwelowaniu skutków samowoli budowlanej. Ponadto okoliczność, że nie orzeczono nakazu rozbiórki części przedmiotowego obiektu budowlanego, na której została posadowiona studzienka kanalizacyjna, nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i – jak trafnie wskazał Sąd I instancji – rozstrzygnięcie tej kwestii dotyczy odmiennego stanu faktycznego oraz prawnego. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia nie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie miały usprawiedliwionych podstaw.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.