Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 96/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 2, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Skarżąca, A. H., wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. o uznaniu za uzasadnione zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

Z akt postępowania wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącej, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] r, obejmującego zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 rok. W toku postępowania egzekucyjnego organ I instancji zawiadomieniem nr [...] z [...] r., dokonał zajęcia nieruchomości skarżącej. Zawiadomienie o zajęciu wraz z wezwaniem do zapłaty doręczono skarżącej 22 maja 2015 r. Wobec braku zapłaty zaległości objętej tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do przeprowadzenia opisu i oszacowania wartościnieruchomości i 13 lipca 2022 r. wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego J.M. do sporządzenia operatu szacunkowego. Zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania nieruchomości, wyznaczonym na dzień 25 maja 2023 r., wraz z obwieszczeniem dręczono skarżącej 25 kwietnia 2023 r.

Skarżąca pismem z [...] maja 2023 r., wskazując na zamieszczone w obwieszczeniu pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wniosła o udzielenie informacji, kiedy opis zostanie ukończony, a tym samym od kiedyrozpocznie się bieg terminu, a także wniosła o sporządzenie i doręczenie odpisu opisu i oszacowania nieruchomości.

W dniu [...] maja 2023 r. organ egzekucyjny sporządził protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, który następnie 29 maja 2023 r. doręczył skarżącej wraz z operatem szacunkowym. Pismem z [...] maja 2023 r. organ egzekucyjny ponownie poinformował skarżącą, na jej wniosek, o terminie do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

W dniu 12 czerwca 2023 r. do organu I instancji wpłynęły zarzuty skarżącej na opis i oszacowanie wartości nieruchomości (nadane w placówce pocztowej 9 czerwca 2023 r.). Skarżąca zarzuciła: 1) przeprowadzenie czynności w innym pokoju niż wynika to z zawiadomienia i tym samym uniemożliwienie zobowiązanej udziału w tych czynnościach; 2) sporządzenie w dniu [...] maja 2023 r. operatu szacunkowego w oparciu o nieprawdziwe dane iinformacje, co dowodzi, iż do dnia 25 maja 2023 r. osoby sporządzające ten operat nie podjęły żadnych czynności mających na celu jego sporządzenie w oparciu o rzeczywisty stan faktyczny i prawny, opierając się wyłącznie na wycenie rzeczoznawcy sprzed 10 miesięcy, tj. z dnia [...] września 2022 r., który na dzień 25 maja 2023 r. stracił swą aktualność; 3) rażące zaniżenie wartości nieruchomości poprzez przyjęcie kwoty 8,33 zł/m²; 4) rażące zawyżenie dochodzonej należności, a tym samym nieuwzględnienie w operacie aktualnej wartości zadłużenia.

Ostatecznie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego operatu i przeprowadzenie go w sposób właściwy oraz uwzględniający rzeczywiste ceny rynkowe obowiązujące w mieście [...].

Postanowieniem z [...] r., organ I instancji, oddalił zarzuty skarżącej na opis i oszacowanie z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że opis i oszacowanie nieruchomości sporządzono [...] maja 2023 r., wobec czego 14-dniowy termin na złożenie zarzutów upływał 8 czerwca 2023 r., natomiast zarzuty złożone przez skarżącą zostały nadane w placówce pocztowej dopiero 9 czerwca 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] r., w którym uchylił w całości postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał m.in., że zaskarżone rozstrzygnięcie jest błędne, ponieważ zarzuty zostały wniesione w terminie, wobec czego powinny zostać merytorycznie rozpatrzone przez organ egzekucyjny.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji postanowieniem z [...] r. uznał zarzuty skarżącej i uchylił opis i oszacowanie nieruchomości z [...] maja 2023 r.

Skarżąca w dniu [...] grudnia 2023 r. wywiodła zażalenie na postanowienie organu I instancji, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie dotychczas wniesionych zarzutów oraz do czasu prawomocnego rozpoznania skargi z [...] września 2023 r. na czynności egzekucyjne, uchylenie dotychczasowych czynności podjętych przez organ egzekucyjny po 28 sierpnia 2023 r. oraz po postanowieniu organu II instancji z [...] r., a także o wyłączenie od dalszego udziału w sprawie Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego – M. M. Zażalenie nie zostało podpisane przez skarżącą.

Pismem z [...] stycznia 2024 r., r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. Pismem z [...] lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę wraz z odpowiedzią i aktami sprawy.

Organ II instancji, pismem z [...] stycznia 2024 r., wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z [...] grudnia 2023 r. Podpisane zażalenie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 25 stycznia 2024 r.

Postanowieniem z [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] r. odmówił wyłączenia pracownika – M. M. od udziału w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości. Postanowienie doręczono skarżącej 15 marca 2024 r., która podaniem z [...] marca 2024 r. wniosła zażalenie na wskazane postanowienie.

Pismem z [...] marca 2024 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. o uznaniu za uzasadnione zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości oraz uchylające czynność polegającą na opisie i oszacowaniu nieruchomości z [...] maja 2023 r.

Postanowieniu zarzucono: 1. wadliwość zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy przedwczesne rozstrzygnięcie Organu egzekucyjnego I instancji, bo poprzednie postanowienie Dyrektora Izby Administracji skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., nie jest postanowieniem ani prawidłowym, ani prawomocnym i obecnie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego; 2. uchylenie opisu i oszacowania, które zostało przeprowadzone w dniu [...].03.2023 r., podczas gdy ten opis i oszacowanie jest wynikiem zwykłego przepisania oczywiście wadliwego operatu J. M. z dnia [...].08.2022 r.;3. uznanie, że w stanie faktycznym zachodzi potrzeba sporządzenia "dodatkowego" operatu szacunkowego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego zakończenia postepowania w sprawie dotychczasowych zarzutów, uchylenie dotychczasowych czynności podjętych przez organ egzekucyjny I instancji po dacie [...] r. oraz po postanowieniu organu egzekucyjnego II instancji z dnia [...]r., wyłączenie od dalszego udziału w sprawie M.M. (pracownika organu egzekucyjnego).

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej: P.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżonepostanowienie nie narusza prawa.

Przypomnieć należy, że przedmiotem oceny Sadu jest postanowienie z [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] r. o uznaniu za uzasadnione zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości oraz uchylające czynność polegającą na opisie i oszacowaniu nieruchomości z [...] maja 2023 r.

Oba postanowienie wydane zostały przez organy na skutek rozpoznania wniesionych przez skarżącą w dniu 9.06.2023 r. zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Wśród sformułowanych przez skarżąca zarzutów, znalazł się zarzut "sporządzenia w dniu [...].05.2023 r. operatu szacunkowego w oparciu o nieprawdziwe dane i informacje, co dowodzi, iż do dnia 25.05.2023 r. osoby sporządzające ten operat nie podjęły żadnych czynności mających na celu jego sporządzenie w oparciu o rzeczywisty stan faktyczny i prawny opierając się wyłącznie na wycenie rzeczoznawcy sprzed 10 miesięcy, tj. z dnia [...].09.2022 r., który na dzień 25.05.2023 r. stracił ważność".

Organ I instancji odwołując się miedzy innymi do art. 110u ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzuty za uzasadnione i uchylił czynności polegające na opisie i oszacowaniu nieruchomości. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał m.in., iż biorąc pod uwagę zmiany w stanie nieruchomości, podniesiony zarzut dotyczący braku zawarcia w protokole opisu i oszacowania modyfikacji związanych z podziałem nieruchomości na pięć działek oraz powiększeniem powierzchni gruntu, jest uzasadniony. Rzeczywiście bowiem przed sporządzeniem protokołu opisu i oszacowania, w księdze wieczystej zostały ujawnione podniesione zmiany. To zaś zgodnie z wyjaśnieniami rzeczoznawcy, w zasadniczy sposób zmieniło stan faktyczny i prawny nieruchomości oraz wymusza sporządzenie nowego operatu szacunkowego nieruchomości, a w konsekwencji także jej opisu i oszacowania. Organ ocenił również, że w zaistniałych okolicznościach pozostałe zarzuty choć nietrafne, nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Skarżące wniosła zażalenie, na korzystne dla niej rozstrzygniecie, które organ odwoławczy utrzymał w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał m.in., że wobec powzięcia informacji o zmianach w stanie faktycznym nieruchomości, organ egzekucyjny był zobligowany do uznania zarzutów i uchylenia przeprowadzonej [...] maja 2023 r. czynności opisu i oszacowania nieruchomości. Podkreślił również, żeorgan egzekucyjny uznał zarzuty na opis i oszacowanie nieruchomości i - zgodnie z jejżądaniem - uchylił opis i oszacowanie nieruchomości z [...] maja 2023 r. oraz zlecił sporządzenie nowego operatu.

W świetle przedstawionych okoliczności stanowisko skarżącej jest niezrozumiałe i ocenione być musi, jako swoistego rodzaju taktyka procesowa, zmierzająca do kwestionowania każdego rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych, bez względu na zasadność podnoszonych zarzutów.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że stosownie do art. 134 §2 P.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Celem ustanowienia zakazu z art. 134 § 2 P.p.s.a.(reformationis in peius) jest zapobieganie sytuacjom, w których strona niezadowolona z orzeczenia, jej zdaniem nieprawidłowego i niesłusznego, rezygnowałaby z jego zaskarżenia w obawie, że w razie nieuwzględnienia jej wniosków sytuacja, w której się znajduje, ulegnie jeszcze dalszemu pogorszeniu. Zakaz zmiany na niekorzyść ma eliminować obawę jednostki wnoszącej środek prawny przed ewentualnością pogorszenia jej pozycji prawnej wskutek kolejnego orzeczenia wydanego w jej sprawie i gwarantować tzw. bezpieczne przeniesienie rozpoznania sprawy do wyższej instancji.

Z całą pewnością, poddane ocenie Sądu, orzeczenie jest dla skarżącej korzystne, zgodnie z jej żądaniem i oczekiwaniem, zawartym we wniesionych zarzutach i podnoszonym w toku postępowania przed organami egzekucyjnymi.

Sąd nie stwierdził również aby postanowienia organów obu instancji dotknięte były którąkolwiek z wad obligujących Sąd do stwierdzenia ich nieważności.

Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.