Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 116/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 pkt 6 , art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) asesor sąd. WSA Sebastian Michalski Protokolant ref. staż. Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Piaski z dnia 20 lipca 2021 r. uchwała nr XXVI/213/2021 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Gminy Piaski obejmującego część obrębów: Grabonóg, Strzelce Wielkie, Lipie, Godurowo i Michałowo 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie terenu 3P/U; 2. zasądza od Gminy Piaski na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 złotych (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Piaski działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm., dalej jako "u.s.g."), i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej jako "u.p.z.p.") podjęła w dniu 20 lipca 2021 r. uchwałę Nr XXVI/213/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania dla części obszaru Gminy Piaski obejmującego część obrębów: Grabonóg, Strzelce Wielkie, Lipie, Godurowo i Michałowo.

Skargę na powyższą uchwałę wywiódł do Sądu Wojewoda Wielkopolski wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części tj. w zakresie terenu 3P/U oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. nr 164 poz. 1587) - zwanego dalej: rozporządzeniem, na rysunku planu stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie rysunku planu miejscowego z tekstem planu miejscowego. Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia, w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu.

W ocenie Wojewody przepisy ustawy i rozporządzenia naruszono w ten sposób, że na rysunku planu wprowadzono (wraz z linią rozgraniczającą tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania) teren oznaczony symbolem 3P/U, określający teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej, bez jakichkolwiek ustaleń w zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. W treści uchwały - w § 21, ustalono parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu dla terenu 1P/U, w § 22 uchwały dla terenu 2P/U, natomiast dla wyznaczonego terenu 3P/U brak jakichkolwiek ustaleń.

Powyższe, z uwagi na niespójność aktu prawnego jakim jest plan miejscowy, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu w zakresie wyznaczonego terenu 3P/U.

Z wyjaśnień Wójta Gminy Piaski przesłanych Wojewodzie Wielkopolskiemu w toku postępowania nadzorczego (pismo z 17 marca 2023 r., znak: BGP.670.4.2023) wynika, że ustalenia dla terenu 3 U/P znajdują się w § 13 pkt 3 oraz § 21 pkt 5 lit. I, p i q. Zdaniem Wójta za błędne należy uznać nie powołanie się na teren 3 U/P na początku paragrafu 21.

Wyjaśnień tych nie można uznać za wystarczające i przekonujące, gdyż § 13 uchwały dotyczy zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości, a § 21 uchwały dotyczy terenu 1P/U, choć ustalenia w pkt. 5 lit. I, p oraz q dotyczą także terenu 3P/U, ale w zakresie obsługi komunikacyjnej, występowania na nim stanowisk archeologicznych i zlokalizowania terenu na obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych 308. Brak więc jakichkolwiek parametrów dotyczących możliwości zagospodarowania tego terenu.

Wojewoda wskazał również na rozbieżność pomiędzy rysunkiem planu, na którym tereny lasów oznaczono symbolem 1-4ZL, a tekstem uchwały, w którym nie zawarto ustaleń dla takich terenów, natomiast w tekście (§ 28 uchwały) są ustalenia dla terenów lasów oznaczonych symbolami 1-4LS, których nie wyznaczono na rysunku planu. Z wyjaśnień Wójta wynika, że rozbieżność w oznaczeniu terenów lasów, w uchwale i na rysunku planu, wynika z błędu pisarskiego - niewłaściwe jest opisanie tych terenów jako LS w § 28 uchwały. Z uwagi jednak. że tereny te zarówno na rysunku planu jak i w uchwale, są jednoznacznie opisane jako lasy, omawiane uchybienie można uznać za nieistotne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych.

Przesłanki nieważności aktu jednostki samorządu terytorialnego określa art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W tym miejscu wskazać należy, że po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tą kompetencję organ nadzoru nie jest skrępowany żadnym terminem do wniesienia skargi. Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć ją w trybie art. 93 u.s.g.

Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Gminy Piaski z dnia 20 lipca 2021 r. Nr XXVI/213/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania dla części obszaru Gminy Piaski obejmującego część obrębów: Grabonóg, Strzelce Wielkie, Lipie, Godurowo i Michałowo.

Zgodnie z art. 28 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Pod pojęciem "zasad sporządzania" planu należy rozumieć jego merytoryczną zawartość (część tekstowa, graficzna, załączniki), standardy dokumentacji planistycznej. Zawartość planu miejscowego określają przepisy art. 15 ust. 1, art. 17 pkt 4, art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot (ustalenia) przepisy art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p., natomiast standardy dokumentacji planistycznej (materiały planistyczne, w tym skalę map, stosowanych oznaczeń, nazewnictwa, standardów oraz sposobów dokumentowania prac planistycznych) określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587).

Zgodnie z § 8 ust. 2 tegoż rozporządzenia, na rysunku planu stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie rysunku planu miejscowego z tekstem planu miejscowego. Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia, w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu.

Na rysunku planu zaskarżonej uchwały wprowadzono (wraz z linią rozgraniczającą tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania) teren oznaczony symbolem 3P/U, określający teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej, bez jakichkolwiek ustaleń w zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w treści uchwały - w § 21 uchwały, ustalono parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu dla terenu 1P/U, w § 22 uchwały dla terenu 2P/U, natomiast dla wyznaczonego terenu 3P/U brak jakichkolwiek ustaleń. Powyższe, z uwagi na niespójność aktu prawnego jakim jest plan miejscowy, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu w zakresie wyznaczonego terenu 3P/U. Brak więc jakichkolwiek parametrów dotyczących możliwości zagospodarowania tego terenu.

Przepis art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli w planie przewiduje się teren przeznaczony do zabudowy, to obowiązkowo należy określić parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu.

Brak któregokolwiek z wymaganych ustaleń - w tym ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. - jeżeli miał istotny wpływ na treść planu miejscowego, może stanowić naruszenie art. 28 u.p.z.p. skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, gdyż prowadzić może do zaburzenia ładu przestrzennego na całym terenie objętym planem bądź też wręcz do jego niewykonalności.

W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez brak czytelności części graficznej oraz rozbieżność pomiędzy częścią graficzną, a tekstową zaskarżonej uchwały. Ma to bowiem istotne znaczenie z punktu widzenia realizacji kształtowania polityki przestrzennej, w kontekście względu na ład przestrzenny i zrównoważony rozwój, a także tworzenie harmonijnej całości zabudowy

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność uchwały w części tj. w zakresie terenu 3P/U.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).