Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2788/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Każda wykładnia powinna się mieścić w ramach możliwego sensu językowego danego pojęcia czy wyrażenia. Odstąpienie przez interpretatora od sensu literalnego przepisu jest uzasadnione wyłącznie szczególnie ważnymi powodami. Takimi powodami mogą być wartości konstytucyjne. Przyjęcie takiej interpretacji musi być jednak wnikliwie i szczegółowo uzasadnione.

TEZY

Każda wykładnia powinna się mieścić w ramach możliwego sensu językowego danego pojęcia czy wyrażenia. Odstąpienie przez interpretatora od sensu literalnego przepisu jest uzasadnione wyłącznie szczególnie ważnymi powodami. Takimi powodami mogą być wartości konstytucyjne. Przyjęcie takiej interpretacji musi być jednak wnikliwie i szczegółowo uzasadnione.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 720/18 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w G. na informację Banku [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Banku [...] na rzecz S. Sp. z o.o. w G. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018r., sygn. akt V SA/Wa 720/18 oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca lub spółka) na informację Banku Gospodarstwa Krajowego (dalej: BGK) z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2017 r. skarżąca złożyła do BGK wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Wdrożenie technologii wytwarzania paneli świetlnych z diodami CSP", który zaewidencjonowano pod numerem [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. BGK zawiadomił spółkę, że w związku z pozytywną oceną merytoryczną wniosku o dofinansowanie została podjęta decyzja o przyznaniu promesy technologicznej. Jednocześnie strona, w terminie 37 dni od daty otrzymania promesy została zobowiązana do złożenia szeregu dokumentów niezbędnych do podpisania umowy o dofinansowanie.

Po analizie dokumentów i wyjaśnieniach przedstawionych przez spółkę pismem z dnia [...] marca 2018 r. organ zawiadomił wnioskodawcę, że odstępuje od zawarcia umowy o dofinansowanie. Zdaniem BGK na podstawie przedstawionej dokumentacji nie można stwierdzić, iż posiada on status MŚP. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał powiązania z następującymi podmiotami: T. S.A., SSP T. Sp. z o.o. (dawniej S. S. P. "T.") oraz N. Sp. z o.o. Wnioskodawca uznał jedynie powiązanie z TS F. S. Sp. z o.o., gdzie spółka T.S.A posiada 100% udziałów spółki TS F. S. Sp. z o.o. W ocenie BGK wnioskodawca nie spełnia warunku określonego w § 4 ust. 3 Regulaminu Konkursu oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz.U. 2008, Nr 116, poz. 730 ze zm.).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. BGK poinformował stronę o nieuwzględnieniu sprzeciwu. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia BGK podał, że o wsparcie mogą ubiegać się wyłącznie podmioty spełniające kryteria mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy, określone w Załączniku nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art, 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.06.2014, z późn. zm.), dalej: rozporządzenie 651/2014. W ocenie organu wnioskodawcę oraz T.S.A. należy traktować łączenie jako grupę przedsiębiorstw. Ponadto organ stwierdził, że T. S.A. prowadzi działalność na rynku pokrewnym do rynku działalności wnioskodawcy.

Skarżąca zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie podzielił stanowisko organu, że przepisy dotyczące powiązań należy interpretować również przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej, a nie wyłącznie literalnej. Pomoc powinna być przyznawana tym przedsiębiorstwom, które rzeczywiście potrzebują przywilejów przewidzianych dla MŚP bez zakłócania konkurencji. Zgodnie z wykładnią Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości definicja MŚP nie powinna być stosowana w sposób mechaniczny i formalistyczny. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej twierdzącej, że wyłącznie wykładnia literalna art. 3 załącznika I do rozporządzenia 651/2014 upoważnia do stwierdzenia powiązań między przedsiębiorstwami, określonych definicją tam zawartą.

Sąd I instancji zaznaczył, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu, zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] marca 2018r. i zaskarżonego rozstrzygnięcia, dotyczących faktu istnienia wskazanych spółek, faktów wskazanych co do wielkości i osób posiadających ich kapitał, co do wskazanych osób zarządzających, co do wymienionych powiązań rodzinnych oraz co do wpisanych w KRS przedmiotów działania poszczególnych spółek.

WSA uznał, że organ miał prawo stosować wykładnię funkcjonalną dotyczącą definicji o powiązaniach przedsiębiorstw. Wskazał również, że słusznie oceniał przedmiot działania poszczególnych przedsiębiorstw uwidoczniony obowiązkowo w rejestrze przedsiębiorstw, w zakresie w jakim prowadzą tę działalność. Prawidłowo ocenił fakt powiązań rodzinnych i kapitałowych w poszczególnych spółkach, okoliczność powstania skarżącej spółki oraz okoliczność publicznego głoszenia przez T. S.A., że istnieje grupa kapitałowa, w skład której wchodzi skarżąca spółka. Sąd uznał również za prawidłową ocenę i uznanie uprzywilejowanych warunków dotyczących poręczenia weksla, wskazujących na działanie podmiotów w grupie (udzielanie pomocy zwiększającej potencjał gospodarczy, rynkowy podmiotu formalnie spełniającego definicje MŚP).

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, iż analiza projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t. ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez uzasadnienie wyroku w sposób nie pozwalający na jednoznaczne ustalenie przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie.

2. przepisów prawa materialnego, poprzez arbitralne, niezgodne z zebranym materiałem dowodowym, a także sprzeczne z zasadami wykładni definicji "przedsiębiorstwa powiązanego" oraz definicji "przedsiębiorstwa partnerskiego", zawartych w art. 3.3. Załącznika nr 1 do rozporządzenia 651/2014, uznanie, iż S. jest podmiotem powiązanym z: T.S.A., SSP T. Sp. z o.o., oraz partnerskim z: N. Sp. z o.o., a przez to nie spełnia przesłanki do uznania S. za przedsiębiorstwo należące do kategorii Małych Średnich Przedsiębiorstw ("MŚP") w rozumieniu tego rozporządzenia.

3. przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 3 ust. 3 załącznika do rozporządzenia, w zakresie interpretacji definicji "przedsiębiorstwa powiązanego", poprzez pominięcie obowiązku wykazania istnienia jednego z czterech stypizowanych "związków" wymienionych tym przepisie i oparcie twierdzenia między Skarżącym, a T. na pozaprawnych, arbitralnych przesłankach.

4. przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 3 ust. 3 Załącznika do rozporządzenia, w zakresie interpretacji definicji "przedsiębiorstwa partnerskiego" poprzez pominięcie obowiązku wykazania:

a. działania skarżącej oraz N. na dwóch różnych szczeblach dystrybucji

b. posiadania przez N. minimum 25% udziałów w spółce skarżącej, samodzielnie lub wraz z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym,

(bądź odwrotnie), i oparcia się jedynie na stwierdzeniu, iż partnerstwo między N. a wnioskodawcą istnieje z uwagi na powiązanie skarżącej z T.

5. przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 3 ust. 3 załącznika do rozporządzenia w zakresie interpretacji pojęcia "prowadzenia działalności" przez przedsiębiorstwa powiązane, poprzez uznanie, iż jest ono "definiowane kodami PKD", w sytuacji, w której wykazanie "powiązania" poprzez współpracujące ze sobą osoby wymaga ustalenia, iż przedsiębiorstwa faktycznie prowadzą działalność na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych, oraz art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez odmowę uznania, iż wzruszalne domniemanie faktyczne zgodności wpisu danych ujawnionych w KRS, odnoszących się do przedmiotu działalności gospodarczej Wnioskodawcy, określonej przy pomocy kodów klasyfikacji PKD, może zostać i zostało obalone przez Skarżącego wskutek przedstawienia przezeń szeregu dowodów na działanie na rynkach rozłącznych, które to BGK, a za nim WSA w Warszawie całkowicie pominął uznając, iż prowadzenie postępowania w tym kierunku jest bezcelowe.

6. poczynienie nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego, wskutek naruszenia prawa materialnego polegającego na nieprawidłowym zastosowaniu art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz art. 125 ust. 3 lit a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku, polegającego na nierzetelnym przeprowadzeniu wyboru projektu, a to dokonanym z:

a. pominięciem szeregu zgromadzonych w sprawie, przedstawionych przez skarżącą dowodów, wskutek arbitralnego i opartego wyłącznie na subiektywnym przekonaniu, przyjęcia, że złożone przez Wnioskodawcę opinie i stanowiska "są mało wiarygodne" i jako takie nie mogą stanowić postawy ustalenia stanu faktycznego, w sytuacji, gdy stanowiska te odzwierciedlają w sposób rzetelny i prawidłowy stan faktyczny, a ich odrzucenie wynika jedynie z faktu, iż nie potwierdzają z góry przyjętych przez BGK, przeciwnych tez.

b. arbitralnym uznaniem, iż uzgodniona pomiędzy skarżącą, a T. prowizja z tytułu udzielenia poręczenia na poziomie 0,5% znacząco odbiega od stawek rynkowych za udzielenie takiego poręczenia, w sytuacji w której rating S., wysokość poręczenia oraz analiza innych ryzyk uzasadniała przyjęcie takiej właśnie stawki jako właściwej między podmiotami niezależnymi,

c. bezzasadnym uznania, iż zaoferowane przez T. poręczenie weksla in blanco, zabezpieczające spłatę zobowiązań względem Banku P. S.A. z tytułu udzielonego poręczenia kredytu, nie stanowi typowej sytuacji w przypadku przedsiębiorstw niepowiązanych, w sytuacji, gdy wniosek taki jest sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i warunkami obowiązującymi na rynku finansowym.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

W okolicznościach faktycznych sprawy za zasadny należało uznać najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnego uzasadnienia.

Skarżąca kasacyjnie Spółka w zakresie naruszenia przepisów postępowania postawiła zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez uzasadnienie wyroku w sposób niepozwalający na jednoznaczne ustalenie przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie.

W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie winno zatem zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Obowiązkiem Sądu I instancji jest więc przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. W ramach uzasadnienia Sąd zobowiązany jest także do odniesienia się do zarzutów podnoszonych w skardze. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że uzasadnienie wyroku musi pozwalać na jednoznaczne ustalenie przesłanek jakimi kierował się sąd podejmując zaskarżone rozstrzygniecie. Uzasadnienie orzeczenia nie może być lakoniczne i ogólnikowe. Wskazane elementy są nieodzowne do dokonania pełnej kontroli kasacyjnej orzeczenia Sądu I instancji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się w tym zakresie, że w uzasadnieniu wyroku niezbędne jest wskazanie przyjętego stanu faktycznego sprawy, ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze, podanie przepisów prawa, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Znaczenie procesowe tego elementu uzasadnienia uwidacznia się w tym, że ma on dać rękojmię, iż sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia; ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne; ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 942/15, LEX nr 2249327). Sytuacja, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, ma miejsce, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2436/15, LEX nr 2081143). Adresatem uzasadnienia wyroku jest również Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Niemożliwa jest kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. części (np. przedstawienia stanu sprawy, czy też podstawy prawnej rozstrzygnięcia), lecz również orzeczenia zawierającego te elementy, lecz sformułowanego w sposób lakoniczny, niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 810/14, LEX nr 2032605). Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie zapewnia możliwości kontroli instancyjnej orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2140/15, LEX nr 2389908 oraz wyrok NSA z 7 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2036/15 LEX nr 2374149). Lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku stanowi uchybienie mające niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 164/06, LEX nr 505730).

Tylko przy prawidłowym, zgodnym z przywołanymi regułami, uzasadnieniu możliwe jest poznanie motywów wyroku oraz dokonanie ich oceny. Sąd powinien tak wytłumaczyć motywy rozstrzygnięcia, by w wyższej instancji mogła zostać oceniona jego prawidłowość. Uzasadnienie wyroku powinno zatem umożliwiać jego kontrolę.

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie wywiązał się w pełni z zakreślonych obowiązków. Stwierdzić w tym zakresie należy na brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, nieodniesienie się do istotnych w sprawie zarzutów, co przełożyło się na brak jednoznacznego wskazania przesłanek jakimi kierował się sąd podejmując zaskarżone rozstrzygniecie.

Na kanwie zakwestionowanego uzasadnienia stwierdzić należy, że Sąd I instancji uznał i oparł rozstrzygniecie na tym uznaniu, iż w okolicznościach faktycznych występują powiązania pomiędzy przedsiębiorcami, tj. między skarżącą kasacyjnie Spółką a podmiotami wskazanymi w uzasadnieniu, co prowadzi do uznania, że przedsiębiorstwo, które dzięki powiązaniom faktycznym czy prawnym z innymi podmiotami nie doświadcza ułomności na rynku, nie jest uprawnione do korzystania z ułatwień przysługujących mikro, małym lub średnim przedsiębiorcom. Nie przedstawił jednak podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie odniósł się do zarzutów Spółki nawiązujących do konkretnych regulacji stanowiących o tych powiązaniach, pomieszczonych w art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji z dnia 17 czerwca 2014 r. w sprawie uznania niektórych rodzajów pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Sąd I instancji przyjął, że organ miał prawo zastosować wykładnię funkcjonalną dotyczącą definicji o powiązaniach przedsiębiorstw.

W ocenie NSA, powołanie się w uzasadnieniu wyroku w ślad za uzasadnieniem oceny dokonanej przez organ na wykładnię funkcjonalną dotyczącą definicji o powiązaniach przedsiębiorstw – w okolicznościach faktycznych sprawy – było nieuprawnione, względnie co najmniej przedwczesne.

Należy zauważyć, że każda wykładnia powinna się mieścić w ramach możliwego sensu językowego danego pojęcia czy wyrażenia. Podkreślić wypada, że odstąpienie przez interpretatora od sensu literalnego przepisu jest uzasadnione wyłącznie szczególnie ważnymi powodami. Takimi powodami mogą być wartości konstytucyjne. Przyjęcie takiej interpretacji musi być jednak wnikliwie i szczegółowo uzasadnione. Nie mniej jednak stwierdzić należy, że nie we wszystkich dziadzinach prawa stanowisko takie jest usprawiedliwione.

Na gruncie prawa podatkowego zauważa się, że także w piśmiennictwie zwraca się uwagę na niebezpieczeństwa, jakie stwarza kierowanie się wykładnią celowościową, i to w ujęciu tak dynamicznym, to jest z pominięciem woli "historycznego" prawodawcy, w oderwaniu od innych rodzajów wykładni (R. Mastalski: Wprowadzenie do prawa podatkowego, Warszawa 1995, s. 112 i n.). Skutkiem tego może być wypaczenie rzeczywistych intencji prawodawcy, dowolność w stosowaniu prawa i związana z nią utrata poczucia pewności prawnej (por. uchwałę NSA z dnia 29 maja 2000 r., sygn. akt FPS 2/00, ONSA 2001/1/2, M. Podat. 2000/7/3, Pr. Gosp. 2000/10/25, Glosa 2000/10/37, POP 2001/5/131, M. Prawn. 2000/10/643).

W zakresie wykładni funkcjonalnej przyjmuje się, że w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. Podobnie ma się rzecz z wykładnią tekstów prawnych, których sens językowy nie jest jednoznaczny z tego względu, że tekst prawny ma kilka możliwych znaczeń językowych, a wykładnia funkcjonalna (celowościowa) pełni rolę dyrektywy wyboru jednego z możliwych znaczeń językowych. W obu wypadkach interpretator związany jest językowym znaczeniem tekstu prawnego, znaczenie to stanowi zawsze granicę dokonywanej przez niego wykładni. [...] Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych (por. K. Płeszka, Językowe znaczenie tekstu prawnego jako granica wykładni w: Filozoficzno-teoretyczne problemy sądowego stosowania prawa, pod red. M. Zirka - Sadowskiego, Łódź 1997 r. str. 69 i nast., L. Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Toruń 2002, s. 203-204).

W okolicznościach faktycznych sprawy dokonana wykładnia wykracza poza ramy tekstu prawnego. Pominięto obowiązek wykazania istnienia jednego z czterech wskazanych w przepisach związków i oparto się na niewynikających z tych regulacji przesłankach. Nie wykazano, a przede wszystkim nie umotywowano w sposób wnikliwy i szczegółowy wartości i usprawiedliwienia dla odejścia od językowego znaczenia tekstu prawnego. Zaznaczyć w tym miejscu należy, w kontekście obowiązku wykazania odpowiedniej wartości przełamującej rezultat wykładni językowej, że dokonana wykładnia funkcjonalna prowadzi do negatywnego skutku dla podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie. Jest to zatem wykładnia na niekorzyść strony.

Wobec powyższego skonstatować należy, że dla usprawiedliwienia zastosowania w sprawie wykładni funkcjonalnej niezbędne jest powołanie konkretnego przepisu prawa z przywołaniem jego treści wraz z uwzględnieniem jego wykładni literalnej. Następnie wskazanie wartości przełamującej literalny sens przepisu oraz wnikliwe i szczegółowe uzasadnianie zastosowania wyniku wykładni funkcjonalnej z uwzględnieniem faktu dokonania rozstrzygnięcia na niekorzyść strony.

Ze względu na powyższe postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za usprawiedliwiony.

W związku z uwzględnieniem zarzutu najdalej idącego dotyczącego błędnego uzasadnienia za przedwczesne należało uznać odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 560 zł. Koszty postępowania kasacyjnego w niniejszej sprawie obejmują poniesione przez stronę opłaty sądowe, to jest wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji (100 zł), a także wynagrodzenie adwokata, reprezentującego skarżącą również przed Sądem I instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, a także udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (360 zł).