Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 321/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 2 i 8 , art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Białymstoku na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r. nr BP.501.2281.2021.2152.WA7.376068 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

W dniu 7 maja 2021 r. około godziny 16:45 w W. na ul. [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki FORD o nr rej. [...], którym kierował R.P. W toku kontroli kierowca okazał prawo jazdy i kartę pobytu, natomiast nie okazał licencji ani orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W chwili kontroli wykonywano transport drogowy osób, gdyż przewożono jednego pasażera, który oświadczył, iż zamówił kurs za pomocą aplikacji B. z ul. [...] na Dworzec Wschodni ul. [...] w W. Opłata za kurs wyniosła 10,31 zł, którą opłacono gotówką w wysokości 10,00 zł. Skontrolowany kurs wykonywany był w imieniu i na rzecz A. Sp. z o.o. w B., co ustalono na podstawie przesłanej na telefon pasażera informacji o dostawcy usług. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli drogowej nr [...]/2021 z dnia 7 maja 2021 r.

Pismem z dnia 8 września 2021 r. M Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił A. Sp. z o. o. w B o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń określonych w Lp. 4.2 i 4.3 zał. 4 do ustawy o transporcie drogowym. Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 13 września 2021 r. W odpowiedzi na przedmiotowe zawiadomienie pismem z 16 września 2021 udział w postępowaniu zgłosił pełnomocnik spółki.

Decyzją z 10.11.2021r. nr WP.8140.8.203.2021 organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 2 000 złotych za dwa naruszenia ustawy o transporcie drogowym:

• wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz

• wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał przepisy art. 4 pkt 1 i 22, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1,2,3,4 i 6, art. 39k ust. 1,2,3 i 4, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2201) oraz Lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik spółki A. podniósł następujące zarzuty:

- naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;

- naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 4.2 zał. nr 4 do ustawy, polegającego na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniem oraz wymierzenia skarżącemu kary w wysokości 1000 zł, pomimo, iż skarżąca spółka nie może być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z ww. tytułu;

- naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust. 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy, polegającego na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1ustawy, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem oraz wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1000 zł, pomimo, iż skarżąca spółka nie może być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z ww. tytułu;

- naruszenia przepisów postępowania tj. art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, polegającego na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o zał. nr 4 do ww. ustawy, podczas gdy za ten czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 9.300 zł zgodnie z decyzją z dnia 3 września 2021 r. nr WP.8140.2.398.2021.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik spółki podniósł przede wszystkim, że organ I instancji nie ustalił, iż to strona podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym, zdaniem strony, nie musiała ona posiadać orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ I instancji nałożył karę pieniężną w wysokości 2000 złotych zaskarżoną decyzją i 9300 złotych decyzją nr WP. 8140.2.398.2021 dotyczącą naruszeń z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Obie decyzje zostały wydane w związku z naruszeniami stwierdzonymi podczas jednej kontroli z dnia 7.05.2021r. udokumentowanej jednym protokołem kontroli, co powinno poskutkować ograniczeniem wymierzenia kary tylko do kary nałożonej na podstawie załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odwołanie nie zostało uwzględnione. Decyzją z 14.03.2023r. (nr BP.501.2281.2021.2152.WA 7.376068) Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wykluczył możliwość zastosowania w sprawie art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Wyjaśnił, że kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Dodał, że treść art.92a ust. 2, 4 i 8 w związku z załącznikiem nr 4 do ustawy, określa w sposób sztywny wysokość kar przewidzianych za naruszenie przepisów załącznika nr 4. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym nie ma zastosowania regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art.189a § 2 pkt 1 k.p.a. Organ stwierdził też, że nie znajdzie zastosowania art.189e oraz 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna, wyrażona w art.189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Następnie organ odwoławczy powołując się na przepisy ustawy o transporcie drogowym podał, jakie kwalifikacje powinien posiadać kierowca zatrudniony przez przedsiębiorcę przewozowego lub innym podmiot wykonujący przewóz drogowy oraz wskazał na przepisy ustawy regulujące kwestię stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ przytoczył definicję krajowego transportu drogowego z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym a także art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Następnie nawiązał do zasad podlegania karze pieniężnej przez zarządzającego transportem, osobę, o której mowa w art. 7c ustawy a także każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec A. Sp. z o. o. jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym tj. zarządzającego transportem, osobę, o której mowa w art. 7c, a także każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez A. Sp. z o. o. jako innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa we wskazanym powyżej ust. 2, a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy.

Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało bezsprzecznie, że w dniu 7 maja 2021 r. R.P. wykonywał w imieniu przedsiębiorcy A. Sp. z o. o. zarobkowy przewóz drogowy osób nie posiadając orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli nr [...] z dnia 7 maja 2021 r. stanowi istotny dowód w sprawie. W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest spójny i wiarygodny.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. Podkreślił, że jednym z podstawowych obowiązków innej osoby wykonującej czynności przewozu drogowego jest weryfikacja posiadanych przez kierowców uprawnień i dochowanie pieczy nad tym, aby wykonywali oni swoją pracę zgodnie z przepisami prawa i zawsze dysponowali stosownymi dokumentami. Organ II instancji stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek pozwalających na możliwość zastosowania wobec strony przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że podjęte przez skarżącą spółkę czynności mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż znaczenie ma sam fakt wykonywania przewozu osób za opłatą, nawet w sytuacji, gdy strona nie jest przedsiębiorcą lub dokonany transport był jednorazowy. Organ nawiązał do stanowisk wyrażonych przez sądy administracyjne w Krakowie (sygn. III SA/Kr 960/20) oraz w Szczecinie (sygn. II SA/Sz 1106/19). Nie podzielił zarzutu podwójnego ukarania za tożsame naruszenia, wskazując, ze decyzja z 3.09.2021r. nr WP.8140.2.398.2021 dotyczy innych naruszeń aniżeli stwierdzonych w niniejszym postępowaniu. Stwierdzając powyższe odwołał się do wyroku WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 239/21 oraz WSA w Kielcach o sygn. I SA/Ke 300/21. Organ zauważył, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i podkreślił, że nie na organie a na stronie postępowania ciąży obowiązek przedłożenia dowodów na okoliczności związane z wyłączeniem odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego. Podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna jest skonstruowana na zasadzie ryzyka a nie na zasadzie winy.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną A. Sp. z o.o. w B. podniosła zarzuty:

1) naruszenia przepisu art. 92a ust 10 ustawy o transporcie drogowym, polegającego na wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 do w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącej wymierzono karę pieniężną w wysokości 9.300 zł zgodnie z decyzją z dnia 3 września 2021 roku nr WP.8140.2.398.2021;

2) naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania .

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu albowiem nałożenie na skarżącą spółkę kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego i po przeprowadzeniu postępowania w sposób nienaruszający przepisów proceduralnych. Zaznaczyć przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wielokrotnie już rozpatrywał skargi A. Sp. z o.o. w B. na ostateczne decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładające na spółkę kary za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Spółka A. bowiem świadczy usługi odpłatnego przewozu osób, odpowiadające definicji krajowego transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym dopuszczając się naruszeń różnych przepisów ustawy o transporcie drogowym. Stanowisko sądu zajęte w tej sprawie, z uwagi na zbieżność zarzutów zawartych w skargach, jest tożsame ze stanowiskiem zaprezentowanym w sprawach o sygn. II SA/Bk 655/22 oraz II SA/Bk 150/23 a także II SA/Bk 335/23.

Obowiązek posiadania przez kierowcę uprawnionego do wykonywania przewozu drogowego orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wynika wprost z przepisów art. 39a ust.1 pkt 3 i 4, 39j ust. 1 i 39 k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W przepisach tych wprost wskazane jest, że uprawnionym do wykonywania przewozu drogowego jest tylko taki kierowca, który nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. O braku przeciwwskazań stanowią zaś orzeczenia lekarskie wydawane po poddaniu się przez kierowcę stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie natomiast do art. 39m ustawy o transporcie drogowym, wymagania wskazane w art. 39a - 39l ustawy stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). Zgodnie zaś z art. 4 pkt 3 ww. ustawy transportem drogowym jest krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Krajowy transport drogowy zdefiniowany został w pkt 1 art. 4 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tą definicją krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżąca Spółka, jak wynika z ogólnie dostępnego systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, w przedmiocie działalności posiada wpis: działalność taksówek osobowych oraz pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej nie sklasyfikowany. Ponadto organy licencyjne potwierdziły posiadanie przez Spółkę dwóch licencji w zakresie przewozu osób taksówką i licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Okoliczność ta bezspornie wynika z odpowiednich rejestrów. Spółka jest profesjonalnym, zarejestrowanym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na przewozie osób.

Nadmienić przy tym należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest podgląd, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji, traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (vide: m.in. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08; z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, publik. w CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (vide: wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r., VI SA/Wa 2359/19, publik. w CBOSA). Sąd w pełni podziela to stanowisko, które przy wykładni usługi przewozu daje prymat faktycznym czynnościom. Stąd też odwoływanie się do "paradygmatów" działalności gospodarczej z ustawy - Prawo przedsiębiorców i obowiązku ich ustalenia nie ma znaczenia dla przypisania odpowiedzialności. Powszechnie jest wiadomym, że organizowanie usług przewozu poprzez aplikację B. ma charakter zorganizowany i ciągły. Przewóz dokonany w sprawie niniejszej miał charakter odpłatny. W sprawie niniejszej zapłata została uiszczona przez pasażera w gotówce. Dokonano jej bezpośrednio na rzecz kierowcy.

Z powyższych względów należało uznać, że działanie skarżącej spółki mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju. Stwierdzić także należy, że kierowca wykonywał przedmiotowy przejazd w imieniu i na rzecz skarżącej spółki. Okoliczność ta wynika z zasad działania aplikacji wykorzystanej do zamówienia spornego przejazdu. Na telefon pasażera została przesłana informacja, że dostawcą usługi jest A. Sp. z o.o. w B.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-434/15) poddał analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja T. (obecnie B.) czy U. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...). A zatem Trybunał Sprawiedliwości uznaje, że kierowcy wykonujący przewozy osób na podstawie aplikacji B. czy U. korzystający z aplikacji na udostępnianej im przez "przedsiębiorstwo", nie wykonują przewozów we własnym imieniu, lecz w imieniu "przedsiębiorstwa", w tym przypadku skarżącej Spółki.

Z powyższego wynika, że wykonawcą usługi – krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób była skarżąca spółka, w której imieniu działał kierowca. Uprawniony jest zatem wniosek, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącej spółki z wykorzystaniem udzielonej jej licencji. Wykazanie z kolei, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącej spółki z wykorzystaniem udzielonej jej licencji i stwierdzenie naruszeń z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym uzasadniało, zdaniem sądu, przypisanie odpowiedzialności Spółce.

Zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

Z treści art. 39a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3); nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy, przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ww. ustawy wynika wprost, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Podkreślenia wymaga, że zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (vide: wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r.sygn. II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r. sygn. II GSK 676/19, publik. w CBOSA). Przesłanką odpowiedzialności przedsiębiorcy przewozowego za brak badań lekarskich i psychologicznych kierującego jest ustalenie, że kierujący wykonuje przewóz, działając na jego rzecz w jednej z możliwych form prawnych (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 17 listopada 2022 r. sygn. III SA/Gd 209/22, publik. w CBOSA). Sąd stwierdza, że organy w sprawie niniejszej wykazały wykonywanie w imieniu skarżącej Spółki przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, świadczących o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Nadrzędnym celem regulacji zawartych przepisach ustawy o transporcie drogowym jest zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego. Nie ma podstaw, by w tej sytuacji w jakikolwiek sposób różnicować obowiązki kierowców wykonujących przewozy drogowe w zakresie poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, z uwagi na formę prawną w jakiej te obowiązki wykonują. Zaznaczyć należy, że spółka w przedmiotowej sprawie nie odpowiada jako wykonawca przewozu – odpowiedzialność taka przewidziana jest w art. 92a ust. 1 w zw. z załącznikiem nr 3 (odpowiedzialność spółki na tej podstawie była przedmiotem decyzji z 3.09.2021r. nr WP.8140.2.398.2021). Odpowiedzialność Spółki w sprawie niniejszej to odpowiedzialność "innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym", o której mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym

Zarzut skargi niedopuszczalnego zdublowania kar za ten sam czyn jest nietrafny. Nałożenie kary 9 300 złotych inną decyzją z 3.09.2021r. (nr [...]) za inne naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej mającej miejsce 7.05.2021r. w W. na ulicy [...] nastąpiło w odrębnym postępowaniu i na podstawie innego przepisu prawa materialnego tj. na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skład orzekający w sprawie niniejszej prezentuje pogląd, że ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami. Zgodnie z art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy. Natomiast zgodnie z art. 92 a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, określa załącznik nr 4 do ustawy. Naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem nie może być mowy, że zarzucone naruszenia z obydwu załączników stanowią jedno naruszenie. Nie doszło więc, zdaniem sądu, do uchybienia przepisowi art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 złotych).

Tym samym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w przywołanym w skardze wyroku WSA w Szczecinie z 17 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 200/20 oraz innych wyrokach podzielających tę linię orzeczniczą przywołanych przez skarżącą spółkę.

Przyjęta bowiem w nich wykładnia przepisu art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym jest, zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, błędna gdyż nie uwzględnia celu wprowadzenia regulacji oraz zasad na jakich skonstruowana jest odpowiedzialność za delikty w transporcie drogowym. Podobnie wypowiedział się WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 209/22 wskazując, że "przesłanką odpowiedzialności przedsiębiorcy przewozowego za brak badań lekarskich i psychologicznych kierującego jest ustalenie, że kierujący wykonuje przewóz, działając na jego rzecz w jednej z możliwych form prawnych" (dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). W ocenie Sądu takich właśnie ustaleń dokonano w niniejszej sprawie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z 11 grudnia 2020 r., sygn. III SA/Lu 453/20 czy też w wyroku WSA we Wrocławiu z 21 lipca 2022 r. sygn. III SA/Wr 149/21 (CBOSA), co do tego, że przepis art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym dotyczy wyłącznie sytuacji, w której czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy. Istotne jest jednak, co należy w tym przypadku rozumieć pod pojęciem "czynu". W przekonaniu Sądu pojęcie to nie może być utożsamiane z ogólnie rozumianym zdarzeniem czy sytuacją, ale chodzi o zachowanie, którego konkretne elementy są w określony sposób kwalifikowane prawnie.

Nie można zgodzić się z poglądem, że w rozpoznawanej sprawie czynem było wykonanie w dniu kontroli tj. 7.05.2021r. transportu z miejsca A do miejsca B. Na gruncie analizowanego art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, czynem nie jest samo wykonywanie okazjonalnego transportu osób, bowiem kary pieniężne z załącznika nr 3 i nr 4 do omawianej ustawy nie są nakładane za sam fakt wykonywania tego rodzaju transportu. Natomiast dla rozpoznania tożsamości czynów podlegających karze pieniężnej kluczowe znaczenie mają wszystkie przedmiotowe znamiona każdego z nich opisane przez ustawodawcę, a więc ściśle określony rodzaj (sposób) naruszenia ustawy o transporcie drogowym.

Inaczej ujmując, czyn wymieniony w załączniku nr 3 do ustawy, o którym jednocześnie mówi załącznik nr 3 do tej ustawy, należy odczytywać jako ten sam sposób naruszenia ustawy o transporcie drogowym opisany przez ustawodawcę w każdym z tych załączników. Konsekwentnie, czyny polegające na tym, że podmiot wykonujący transport drogowy nie ma licencji, wykonuje transport drogowy pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie, nie stanowią jednocześnie czynu tego samego podmiotu polegającego na kierowaniu pojazdem bez orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego uprawniającego do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nawet jeśli występuje w takich okolicznościach zbieżność strony podmiotowej, to nie ma tożsamości przedmiotowej tych czynów, bowiem brak licencji czy brak wymaganych cech konstrukcyjnych pojazdu nie stanowią jednocześnie braku orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność kierującego do pracy na stanowisku kierowcy.

W art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca jednoznacznie stanowi o tym, że czyn będący naruszeniem wymienionym w załączniku nr 3 do ustawy ma jednocześnie stanowić naruszenie opisane w załączniku nr 4 do ustawy. Tymczasem przewóz osób przez kierowcę, który nie ma orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku odpowiednich przeciwwskazań do wykonywania takiej pracy nie są czynami opisanymi w załączniku nr 3 do ustawy.

Odmienny pogląd nie uwzględnia, że poszczególne czyny ujęte w wymienianych załącznikach do ustawy o transporcie drogowym różnią się znamionami przedmiotowymi. Wobec tego tożsamość czynów, do której odwołuje się art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, jest wyznaczona nie przez sam fakt wykonywania krajowego transportu drogowego, ale przez przedmiotowe znamiona każdego konkretnego naruszenia w świetle treści poszczególnych pozycji załącznika nr 3 i nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji, decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za brak licencji czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem konstrukcyjnie nieprzystosowanym, nie wyklucza nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za inne przedmiotowo czyny (naruszenia), w tym przypadku w postaci braku wymaganego przez ustawodawcę orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego.

Podkreślić trzeba, że odpowiedzialność za naruszenia wymogów dotyczących transportu drogowego została skonstruowana w ten sposób, że za poszczególne zachowania, kwalifikowane na gruncie ustawy o transporcie drogowym (oraz przepisów wspólnotowych) jako delikty, w niektórych sytuacjach odpowiada więcej niż jeden podmiot. Jest to efektem szerszego określenia kręgu podmiotów, na które przepisy o transporcie drogowym nakładają obowiązek przestrzegania określonych wymogów – należy do nich zarówno przewoźnik drogowy, jak i zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym, a także kierowca. W zależności zatem od pełnionej roli w transporcie drogowym, podmioty te odpowiadają za naruszenia przepisów o transporcie stosownie do kwalifikacji naruszenia i w rozmiarze wskazanym w poszczególnych załącznikach do ustawy, gdzie załącznik nr 3 dotyczy naruszenia obowiązków i warunków przewozu odnoszących się do podmiotu wykonującego transport drogowy, natomiast załącznik nr 4 do obowiązków i warunków przewozu odnoszących do zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c, a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z transportem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego. W efekcie w związku z tym samym naruszeniem przepisów o transporcie (czynem o tych samych znamionach przedmiotowych) obciążonych karą może zostać równocześnie więcej niż jeden podmiot. W przypadku niektórych naruszeń odpowiedzialność deliktową powiązano tylko z jedną z ww. ról w transporcie – ma to miejsce m.in. właśnie w przypadku naruszeń opisanych w załączniku 4 Lp. 4.2 i 4.3 (wykonywanie transportu bez orzeczenia lekarskiego i odpowiednio bez orzeczenia psychologicznego), za które odpowiedzialność przypisano podmiotom wskazanym w ust. 2 art. 92a, nie zaś w ust. 1. Ustawodawca uwzględnił jednocześnie sytuację, w której powyższe role mogą być skumulowane po stronie jednego podmiotu (a więc, gdy jest on jednocześnie podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 1 i podmiotem o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, przez co potencjalnie mógłby ponosić odpowiedzialność zarówno jako wykonujący przewóz drogowy, jak i jako podmiot zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym – czego wyrazem jest właśnie art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Konstrukcja taka zapewnia z jednej strony, że każdy odrębny rodzaj naruszenia przepisów ustawy zostanie objęty odpowiedzialnością skutkującą wymierzeniem kary administracyjnej, z drugiej, że to samo naruszenie tj. będące czynem o tych samych znamionach przedmiotowych, nie będzie prowadziło do dwukrotnego nałożenia kary na ten sam podmiot.

Co więcej, na co zwrócił uwagę WSA w Lublinie w wyroku z 11 grudnia 2020 r. sygn. III SA/Lu 453/20, wykładnię art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym trzeba prowadzić w zgodzie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...), który w stanie prawnym obowiązującym w październiku 2019 r. stanowił, że Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz podejmą wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o przyjętych środkach oraz przepisach dotyczących kar w terminie określonym w art. 29 akapit drugi. Komisja informuje o nich Państwa Członkowskie (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm. - rozporządzenie nr 561/2006). W przytoczonym przepisie prawodawca unijny stanowił o jakimkolwiek naruszeniu, a więc o złamaniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. Z perspektywy art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, czyn w rozumieniu art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym odpowiada znaczeniowo naruszeniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. W związku z tym nie można zasadnie przyjąć, że naruszenie obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego mogłoby jednocześnie stanowić naruszenie innych obowiązków dotyczących posiadania licencji czy odpowiedniej konstrukcji pojazdu przewożącego pasażerów. W takiej sytuacji dochodzi do naruszenia różnych obowiązków przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym, a tym samym występują różne naruszenia, różne czyny z punktu widzenia znamion przedmiotowych każdego z nich. Zatem w ramach jednego przewozu osób w transporcie drogowym może dochodzić do wielu naruszeń w rozumieniu art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 i tym samym do wielu czynów w rozumieniu art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym o niepokrywających się znamionach przedmiotowych, a więc pozbawionych przymiotu tożsamości (dane naruszenie, czyn łamie inną zasadę obowiązującą w transporcie drogowym).

W konsekwencji prawidłowego zastosowania przepisów prawa nie mogło dojść w sposób obiektywny do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli wobec państwa. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga została rozpatrzona w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym z uwagi na zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i brak sprzeciwu strony skarżącej wobec tego wniosku.