Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 581/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 7, 77 par1, 80, 30 par 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Referent Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 26 marca 2009 r. o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyjaśniał, że wnioskiem z dnia 2 listopada 2005 r. (data stempla pocztowego 28 października 2005 r.) T. M. wystąpił o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 17 maja 2006 r. odmówił przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Odmowa przyznania płatności nastąpiła ze względu na brak środków na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych w budżecie Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 – 2006. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Decyzja ta została odebrana przez stronę w dniu 22 maja 2006 r.

T. M. odwołał się od tej decyzji kwestionując zasadność odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Decyzją z dnia 12 lipca 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podnosił w tym względzie, że w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006 przewidziano na wspieranie gospodarstw niskotowarowych 293,1 mln euro. Biura Powiatowe ARiMR przyjmowały wnioski do 22 marca 2005 r. Na podstawie prowadzonej prognozy wydatkowania środków finansowych stwierdzono, że limit finansowy zatwierdzony przez Komisję Europejską na to działanie został wyczerpany. Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych został złożony przez T. M. w dniu 2 listopada 2005 r., a więc po wyczerpaniu środków finansowych przeznaczonych na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.

T. M. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r. WSA w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR podnosząc, iż z pisma Prezesa Agencji z dnia 18 marca 2005 r. skierowanego do dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji, którego kopia złożona została na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. wynika jedynie, że w ocenie Prezesa Agencji limit środków jest bliski wyczerpania, dlatego polecono wstrzymanie z dniem 22 marca 2005 r. przyjmowania wniosków o przyznanie płatności. Organy administracji publicznej nie wyjaśniły więc, w sposób nie budzący wątpliwości, czy i kiedy wyczerpany został limit środków przewidzianych na pomoc finansową dla gospodarstw niskotowarowych. O tym zaś, że limit nie został wyczerpany w terminie wskazywanym przez organy świadczą ogłoszenia ukazujące się na oficjalnej stronie Agencji: www.arimr.gov.pl., w których poinformowano producentów rolnych o możliwości składania wniosków ponownie od dnia 6 listopada 2006 r., ponieważ analiza wydatkowania środków wykazała oszczędności. Należy zauważyć, że organ drugiej instancji wskazał kwotę 293,1 mln euro, jako przewidzianą na wspieranie gospodarstw niskotowarowych w latach 2004 - 2006, gdy tymczasem w powołanym już wyżej planie rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004 - 2006 ogłoszonym w dniu 15 listopada 2004 r. (MP. Nr 56, poz. 958) kwota ta wynosi 376,3 mln euro. Organ drugiej instancji nie wyjaśnił w ogóle tej rozbieżności.

Decyzją z dnia 22 maja 2007 r., w związku z wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 29 listopada 2006 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję organu pierwszej instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał na potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, jaka była rzeczywista wysokość limitu środków na wspieranie gospodarstw nisko towarowych oraz czy i kiedy wyczerpany został limit.

Decyzją z dnia 27 lipca 2007 r. Kierownik BP ARiMR umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych w przedmiocie wniosku T. M. podnosząc, że ze zgromadzonych danych wynika, że kwota wsparcia na wydatki w okresie programowania 2004 - 2006 na wsparcie gospodarstw niskotowarowych ogłoszona w dniu 15 listopada 2004 r. (MP. nr 56, poz. 958) wynosi 376,8 mln euro (pkt 8) i została wyczerpana 9 września 2005 r. Agencja uzyskała akredytację w ramach obsługi tego działania. Wnioski rozpatrywane były zgodnie z kolejnością wpływu, przyznano płatność do wysokości limitu zarezerwowanego dla tego działania. Do dnia 22 marca 2005 r. złożono w Biurach Powiatowych 116.353 wniosków o przyznanie pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych. Na skutek realokacji środków pieniężnych w miesiącu listopadzie wznowiono przyjmowanie wniosków. W trakcie tego naboru tj. między 6 a 16 listopada przyjętych zostały 57.490 wniosków, które wykorzystują zarezerwowaną dla nich pulę pieniędzy. W ramach programu Wspieranie gospodarstw niskotowarowych wydano 155.761 decyzji przyznających pomoc oraz zrealizowano płatność na łączną kwotę 1.113.916.701,41 zł. Przedmiotowa decyzja została odebrana przez stronę w dniu 30 lipca 2007 r.

T. M. odwołał się od tej decyzji.

Decyzją z dnia 28 września 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR. Organ odwoławczy podnosił, że ze zgromadzonych informacji wynika, że kwota wsparcia na wydatki w okresie programowania 2004 - 2006 na wsparcie gospodarstw niskotowarowych ogłoszona w dniu 15 listopada 2004 r. (MP. nr 56, poz. 958) wynosząca 376,8 mln euro została wyczerpana. Wnioski rozpatrywane były zgodnie z kolejnością wpływu, a płatność przyznawana była do wysokości limitu zarezerwowanego dla tego działania. Do dnia 22 marca 2005 r. w Biurach Powiatowych złożonych zostało 116.353 wniosków o przyznanie płatności. Na skutek realokacji środków pieniężnych w miesiącu listopadzie wznowiono przyjmowanie wniosków o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych i w terminie od 6 listopada 2005 r. do 16 listopada 2005 r. przyjęto 57.490 wniosków. W związku z powyższym w ramach działania wydano 155.761 decyzji przyznających pomoc oraz zrealizowano płatności na łączną kwotę 1.113.916 .701,41 zł.

T. M. wystąpił ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2008 r. WSA w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 27 lipca 2007 r. Sąd podnosił, że nie zostały wykonane przez orzekające organy zalecenia dotycząc kwestii wyczerpania środków finansowych i rezultacie nie można stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W dniu 1 lipca 2008 r. T. M. wystąpił do BP ARiMR z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2008 r. Kierownik BP ARiMR potwierdził spełnienie przez wnioskodawcę wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej.

W dniu 22 stycznia 2009 r. wpłynął do Biura Powiatowego akt notarialny Nr [...] z dnia 14 stycznia 2009 r.., z którego wynika, że T. i A. M. przekazali gospodarstwo rolne synowi P. M. na powiększenie jego gospodarstwa oraz że zaprzestali oni prowadzenia działalności rolniczej.

Decyzją z dnia 4 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał T. M. rentę strukturalną.

Decyzją z dnia 26 marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówi przyznania T. M. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Podnosił, że odmowa płatności nastąpiła ze względu na przeniesienie gospodarstwa rolnego przez T. M. na rzecz syna P. M. Decyzja ta została odebrana przez stronę w dniu 30 marca 2009 r.

T. M. odwołał się od tej decyzji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania podnosił, że działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych ma na celu zapewnienie przejściowego wsparcia finansowego niewielkim gospodarstwom w celu zwiększenia ich możliwości inwestycyjnych, a w konsekwencji osiągnięcia żywotności ekonomicznej gospodarstwa. Wsparcie kierowane jest do gospodarstw, których wielkość ekonomiczna mierzona na podstawie standardowych nadwyżek bezpośrednich wynosi od 2 do 4 ESU (kalkulator ESU). Podkreślał, że po przystąpieniu do działania beneficjent, musi podjąć się realizacji restrukturyzacji gospodarstwa przy pomocy celów, które będą określone w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W tym kontekście argumentował, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U Nr 229, poz. 2237 z późn. zm.).

Organ odwoławczy podnosił, że zgodnie z § 3 ust 1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodkowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego; b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa nisko towarowego .

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.), za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne zaś to wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. Gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. to wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego.

Organ odwoławczy podnosił w związku z powyższym, że jak wynika z § 3 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. osoba ubiegając się o płatność dla gospodarstwa niskotowarowego musi posiadać gospodarstwo rolne, które w przypadku przystąpienia do tego programu (przyznania płatności) będzie podlegać restrukturyzacji przy pomocy celów określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

W tym też kontekście Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślał, że we wniosku z 2 listopada 2005 r. o pomoc finansową na dzianie wspieranie gospodarstw niskotowarowych T. M. zadeklarował 10 działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych Nr: [...], [...],[...],[...],[...], [...]. W dniu zaś 14 stycznia 2009 r., aktem notarialnym - umowa darowizny - Repertorium A Nr [...] T. i A. małżonkowie M. oświadczyli, że wobec zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej darują synowi, P.i M. własność działek Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (las), [...] (las), wraz z częściami składowymi, a P. M. oświadczył, że darowiznę powyższą przyjmuje. Umowa ta została zawarta w celu uzyskania przez T. M. renty strukturalnej w oparciu o przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 z późn. zm). T. i A. M. oświadczyli, że niniejszą umową zostały przekazane na syna wszystkie użytki rolne wchodzące w skład ich gospodarstwa, będącego zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności

W tym kontekście organ odwoławczy podnosił, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 1994 r. (sygn. akt SA/Wr 1891/93) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że bezdyskusyjny jest obowiązek uwzględnienia przez organ wydający decyzję stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji.

W związku z tym, organ pierwszej instancji wydający w tej sprawie decyzję miał obowiązek uwzględnić fakt przekazania w dniu 14 stycznia 2009 r. gospodarstwa rolnego przez T. M. na rzecz syna P. M. Nie można bowiem przyznać płatności dla gospodarstwa niskotowarowego osobie, która gospodarstwo to przekazała innemu producentowi rolnemu, przed wydaniem decyzji w tej sprawie. Przekazanie gospodarstwa rolnego oznacza, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wymogi konieczne do przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, określone w przepisie § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z tytułu złożonego przez T. M. wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych.

T. M. wystąpił ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podnosił, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia na jakiej podstawie pominięto jego wniosek o przyznanie płatności na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego złożony 28 października 2005 roku. Podkreślał, że w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach organy administracji publicznej podnoszą jedynie, że odmowa płatności nastąpiła z powodu braku środków, co do których nie są one jednak w stanie określić kiedy to nastąpiło i jaka kwota została zgromadzona na dopłaty niskotowarowe. Środki zgromadzone na dopłaty niskotowarowe na pewno nie wyczerpały się przed złożeniem wniosku, który skarżący złożył w dniu 28 października 2005 roku. Podnosił, że po jego wniosku przyjęto i przyznano 57.490 decyzji. Decyzje na dopłaty do gospodarstw niskotowarowych Kierownik BP ARiMR zatwierdza jak chce i komu chce a nawet po dwie dopłaty na jedno gospodarstwo. Skarżący podkreślał, że pomimo, iż spełniał wszystkie warunki na otrzymanie dopłaty niskotowarowej bezpodstawnie otrzymał decyzję o odmowie przyznania płatności, jak również, że aby otrzymać płatność do gospodarstwa niskotowarowego musiał spełnić następujące warunki: 1) być osobą fizyczną; 2) prowadzić więcej niż trzy lata przed złożeniem wniosku działalność rolniczą; 3) w dniu złożenia wniosku prowadzić działalność rolniczą: a) stanowiącą przedmiot odrębnej własności producenta rolnego; b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2EJW(ESU) i nie więcej niż 4EJW(ESU); 4) zobowiązać się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego.

Skarżący podkreślał w tym kontekście, że wszystkie uzyskane uprawnienia na gospodarstwo, na przykład: kwota mleczna, kwota cukrowa, dopłata niskotowarowa i inne podczas przekazywania gospodarstwa przenoszone były na następcę. Jego syn nabył gospodarstwo, w którym spełnia wszystkie warunki, aby mógł w dalszym ciągu otrzymywać dopłatę niskotowarową w celu realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego.

W tym też kontekście skarżący formułował szereg zastrzeżeń do działania Kierownika BP ARiMR i Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny zasadności odmowy przyznania skarżącemu płatności niskotowarowej.

Za punkt wyjścia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji uznać należy fakt, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej z wniosku T. M. z dnia 28 października 2005r. (data wpływu 2 listopada 2005 r.), już trzeci raz jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Pierwotnie wydawane w tej sprawie rozstrzygnięcia, tj. o odmowie przyznania płatności niskotowarowej, następnie o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania płatności niskotowarowej były uchylane wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiednio, z dnia 29 listopada 2009 r., w sprawie sygn. akt II SA/Lu 784/06 oraz z dnia 13 lutego 2008 r., w sprawie sygn. akt I SA/Lu 12/08. Powodem ich uchylenia było naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. W tym względzie wskazać należy, że jakkolwiek w obydwu przypadkach bezpośrednim powodem uchylenia zaskarżonych decyzji było zaniechanie wyjaśnienia przez organy administracji publicznej okoliczności odnoszących się do rzeczywistej wysokości limitów środków na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, a w tej mierze kwestii czy i kiedy limit ten został wyczerpany, co nie pozostawało bez wpływu na kierunek rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie płatności niskotowarowej, i co w rezultacie uzasadniało ocenę Sądu o wydaniu wskazanych decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., to jednak równocześnie podkreślić należy, że w wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 12/08, WSA w Lublinie we wskazanym kontekście wyraźnie podkreślił, że wydane rozstrzygnięcie "[...] nie wyjaśnia bliżej trybu rozpoznawania napływających wniosków. Zgodnie z zasadą, że wnioski są rozpoznawane według kolejności wpływu, wniosek skarżącego złożony w październiku 2005 r. powinien być rozpatrzony wcześniej niż złożone później, bo w listopadzie 2005 r. dodatkowe wnioski, a to oznacza, że wniosek skarżącego mógłby być pozytywnie załatwiony z tego względu, iż miała miejsce "relokacja środków pieniężnych", na którą powołuje się zarówno organ I jak i II instancji."

W tej mierze podkreślenia wymaga, że wskazane stanowisko Sądu przedstawione zostało w konkretnym kontekście obowiązującego stanu prawnego, jak również w konkretnym kontekście stanu faktycznego sprawy. W związku z tym, zaniechanie jego uwzględnienia musi uzasadniać wniosek o naruszeniu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazany przepis ustawy oraz konsekwencje jego obowiązywania mając więc podstawowe znaczenie dla zakresu kognicji Sądu, ponownie orzekającego w sprawie kontroli i oceny zgodności z prawem decyzji wydanej w sprawie wniosku skarżącego z dnia 2 listopada 2005 r. o przyznanie płatności niskotowarowej. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, o których mowa w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiążą, oczywiście o tyle, o ile nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie, jak również o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę tej oceny, jak również o ile nie doszło do istotnych zmian w stanie faktycznym sprawy – ocena prawna może odnosić się zarówno do samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i do braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1179/97). W związku z powyższym stwierdzić należy, że przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co prowadzi do wniosku, że w warunkach nim określonych, ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w te samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Naruszenie nakazu związania wynikającego z dyspozycji przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jawnie bowiem podważa zasadę sądowej kontroli administracji (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r. sygn. akt SA/Ol 443/09), przez co czyni ją nieefektywną poprzez zakwestionowanie, istotnej z punktu widzenia sytuacji prawej adresata decyzji administracyjnej w jego relacji do organu administracji publicznej, zasady (wartości) pewności prawa i przewidywalności aktów jego stosowania.

Ponownie podkreślając, że ocena prawna sformułowana w wyroku WSA w Lublinie, w sprawie sygn. akt I SA/Lu 12/08, wyrażona została w konkretnym kontekście obowiązującego stanu prawnego, jak również w konkretnym kontekście stanu faktycznego sprawy, z całą mocą stwierdzić należy, że żaden ze wskazanych elementów konstytuujących związanie nią nie uległ zmianie w stopniu i zakresie zwalniającym z obowiązku związania wskazaną oceną.

W tym względzie poza sporem jest bowiem, że zgodnie z § 3 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wpieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatności płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych. sadownictwa, hodowli o produkcji materiału zarodkowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego; b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa nisko towarowego. Poza sporem jest również, w kontekście istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów jej stanu faktycznego, że mieszczą się one w zakresie objętym hipotezą wskazanego przepisu.

W tym też względzie podkreślić należy, że jakkolwiek z przepisu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wynika, że za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego – są nim wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r.; gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. to wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego – to jednak brak jest podstaw, aby wywodzić, że skoro we wniosku z dnia 28 października 2005 r. (data wpływu 2 listopada 2005 r.) o przyznanie płatności niskotowarowej T. M.zadeklarował 10 działek rolnych, które następnie w dniu 14 stycznia 2009 r., aktem notarialnym (umowa darowizny) Rep. A Nr [...], wobec zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, darował synowi, P. M., doszło do istotnej zmiany warunków wiązania oceną prawna, o której mowa w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie odnoszącym się do istotnych elementów stanu faktycznego, na co powołują się organy administracji publicznej, akcentując w tym względzie, że są zobowiązane do uwzględniania stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji.

Według Sądu, w swojej argumentacji podkreślającej fakt przekazania przez skarżącego (wnioskodawcę) gospodarstwa rolnego na rzecz następcy w zamian za rentę strukturalną, nie uwzględniają one jednak tego, że: 1) aktami prawa wspólnotowego istotnymi z punktu widzenia określenia i zdefiniowania celu regulacji nakierowanej na wspieranie rozwoju obszarów wiejskich, "pierwotnymi" w stosunku do regulacji krajowej, były i są rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFFROW) oraz wydane w jego wykonaniu rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 16/98 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFFROW); 2) ze wstępu do Rozporządzenia Rady wynika między innymi, iż: ustalenie wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków służących jej realizacji następuje zgodnie z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską i uwzględnia szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikający ze struktury społecznej rolnictwa oraz z różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi obszarami wiejskimi (pkt 1); działania podejmowane przez Wspólnotę i Państwa Członkowskie powinny mieć charakter komplementarny (pkt 2), a w zakresie odnoszącym się do konkretnych celów i strategii działań podejmowanych dla ich realizacji (art. 5 Rozporządzenia Rady), wśród celów szczegółowych wskazuje się na: zapewnienie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; poprawę konkurencyjności sektora rolnictwa; wykorzystanie potencjału ludzkiego; preferencje dla młodych rolników; zmiany strukturalne gospodarstw rolnych realizowane poprzez system wcześniejszych emerytur w rolnictwie i system wsparcia dla młodych rolników przejmujących gospodarstwa; modernizację gospodarstw rolnych w celu poprawy ich sytuacji ekonomicznej; 3) wspieranie gospodarstw niskotowarowych w fazie restrukturyzacji jest jednym ze środków wsparcie w ramach Osi 1 (rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.); 4) system wspierania gospodarstw niskotowarowych oparty został na założeniu, że fundusze udzielne w ramach tego wsparcia, jako środka przejściowego i przygotowawczego, umożliwią gospodarstwom o niskim potencjalne ekonomicznym restrukturyzację i dostosowanie do warunków i reguł rynkowych, co prowadzi do wniosku, że istota płatności niskotowarowej wyraża się w związaniu jej z niskotowarowym gospodarstwem rolnym, a celem jej przyznawana, jest zmodernizowanie gospodarstwa rolnego, poprawa jego rentowności i tym samym konkurencyjności; 5) płatność niskotowarowa ze swej istoty idzie więc w ślad za gospodarstwem rolnym przekazywanym następcy, który w pozostałym okresie trwania zobowiązania przejmuje ją, realizując pierwotnie deklarowane w planie rozwoju przedsięwzięcie; 6) przyznawanie płatności niskotowarowych warunkowane jest konkretnym planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wdrażanym i realizowanym przez okres 5 lat, w okresie tym monitorowanym, a w 3 roku jego wykonywania kontrolowanym, co wynika z § 8 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. oraz z art. 34 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w związku z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006; 7) na gruncie art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – oraz art. 36 pierwotnie obowiązującego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych) w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1360/2005 z 18 sierpnia 2005 r. – obowiązuje, mająca szerokie zastosowanie w odniesieniu do wielu środków, fakultatywna zasada regulująca zarówno następstwo procesowe, jak i sukcesję decyzji administracyjnej w razie przekazania gospodarstwa rolnego.

We wskazanym wyżej kontekście podkreślenia więc wymaga, że fakt wystąpienia przez skarżącego w wnioskiem o przyznanie płatności niskotowarowej w dniu 28 października 2005 r. (data wpływu 2 listopada 2005 r.), a następnie przekazanie przez niego, w toku postępowania administracyjnego o przyznanie tejże płatności w dniu 14 stycznia 2009 r., posiadania gospodarstwa rolnego następcy (w zamian za rentę strukturalną) nakazywał rozważenie wstąpienia w miejsce strony "nowego" posiadacza gospodarstwa rolnego. Zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedziczonych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. We wskazanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, jak również w kontekście celów i funkcji przywołanych regulacji wspólnotowych oraz celów, funkcji i charakteru płatności niskotowarowej stwierdzić należy, że jakkolwiek prawo do płatności lub pomocy ma charakter publicznoprawny, to jednak jego szczególną cechą jest ścisły związek z gospodarstwem rolnym. Służy ono bowiem realizacji konkretnych celów dotyczących gospodarstwa rolnego i przysługuje każdemu jego posiadaczowi, który spełnia określone warunki, zwłaszcza warunki przedmiotowe odnoszące się do gospodarstwa. Stąd też, jak wyżej wskazano, istnieje przewidziana prawem wspólnotowym możliwość i dopuszczalność przejścia tego prawa na następcę posiadacza gospodarstwa rolnego - fakultatywna zasada obejmuje zakresem swojego zastosowania, zarówno następstwo procesowe, jak i sukcesję decyzji administracyjnej w razie przekazania gospodarstwa rolnego. Następuje to na podstawie decyzji administracyjnej adresowanej do nowego posiadacza, który jest sukcesorem sytuacji prawnej poprzednika. W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że podstawę przyznania prawa do płatności, we wskazanych warunkach, stanowią zbywalne uprawnienia dotyczące posiadania gospodarstwa rolnego.

Powyższe ma istotne znaczenie w kontekście faktu, że w dniu 14 stycznia 2009 r. skarżący przekazał gospodarstwo rolne następcy - synowi P. M. – w zamian za rentę strukturalną, którą przyznano mu decyzją z dnia 4 lutego 2009 r.

Organy administracji publicznej zobowiązane więc były fakty te, jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ocenić, a w tym względzie również ustalić okoliczności odnoszące się do kwestii występowania przez następcę prawnego skarżącego z wnioskiem o przyznanie przedmiotowej płatności. W materialnoprawnym bowiem znaczeniu, sprawy z wniosków pierwotnego posiadacza gospodarstwa rolnego i jego następcy stanowią w istocie jedną sprawę administracyjną, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie o płatności.

Zaniechanie wyjaśnienia wskazanych okoliczności, istotnych z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, dokonywanej z perspektywy wskazanej zasada fakultatywnej obejmującej zakresem swojego zastosowania, zarówno następstwo procesowe, jak i sukcesję decyzji administracyjnej w razie przekazania gospodarstwa rolnego, uzasadnia stanowisko, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób prawidłowy, zgodny z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Skargę T. M., jako zasadną należało więc uwzględnić, a w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/ w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.