Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 100/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.3ust.1pkt.1, par.5ust.1
journal: Dz.U. 2023 poz 762
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
article: art.151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie D. Z. O. R. A. R. i M. R. z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 9016-2023-275/M-6480 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy dla rolników oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 9016-2023-275/M-6480 Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatu G. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w B. h z dnia 26 października 2023 r. nr BP303.6480.01.2023.DB odmawiające J. G. przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 21 września 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek producenta rolnego o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Wniosek został złożony przez e-PUAP, jednak nie został podpisany podpisem kwalifikowalnym. Następnie, w dniu 25 września 2023 r. do organu wpłynął podpisany wniosek strony o przywrócenie terminu. W treści wniosku strona wskazała, że nie są jej znane przyczyny, dlaczego wniosek o przyznanie pomocy finansowej nie został zarejestrowany w systemie elektronicznym. Strona wskazała, że wniosek został opracowany w dniu 25 czerwca 2023 r. Po zaakceptowaniu wszelkich wymaganych zgód, została wciśnięta opcja zatwierdzająca. Na ekranie komputera nie pojawiła się żadna informacja, że wniosek nie został wysłany. W związku z sygnałami rolników o problemach z aplikacją i braku wypłacanego wsparcia, strona sprawdziła wszystkie znane jej aplikacje, na których próbowała odnaleźć istotne informacje, tj. decyzję o przyznaniu wsparcia. Jednakże ku zdziwieniu, strona odnalazła jedynie w pełni wypełniony wniosek roboczy wraz z załączonymi dokumentami tj. fakturami VAT. Informację o niezłożonym wniosku strona powzięła 21 września 2023 r., po przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej z kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w B. . Z tego co sobie strona przypomina, w tym czasie pojawiały się komunikaty ze strony ARiMR o problemach technicznych przy wysyłaniu wniosku, jednakże po kilku próbach opcja - wyślij zakończyła się sukcesem.

Strona dodała, że wsparcie finansowe do zboża jest dla niej bardzo ważne. Bez niego, jej gospodarstwo rolne poniesie dodatkowe straty. Wniosek o wsparcie w dniu dzisiejszym tj. 21 września 2023 r. strona próbowała edytować zgodnie z wyznacznikami w aplikacji i jeszcze raz wysłać. Jednakże jej próby nie udały się, pojawiał się odmowny komunikat.

Postanowieniem nr BP303.6480.01.2023.DB z dnia 26 października 2023 r. Kierownik Biura Powiatu G. ARiMR z siedzibą w B., odmówił przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał na brak wysłanego, a co za tym idzie, złożonego wniosku przez stronę oraz na brak uprawdopodobnienia braku winy strony w jego niezłożeniu.

Zdaniem organu I instancji, nie można uznać za uzasadnienie braku winy strony faktu, że strona pracowała w aplikacji i utworzyła wniosek roboczy, jednakże nie dokończyła wszystkich wymaganych czynności i go nie wysłała. W ocenie organu I instancji, strona nie wykazała należytej staranności jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy.

Od powyższego postanowienia strona wniosła zażalenie.

W treści zażalenia strona wskazała, iż brak złożenia wniosku nie wynika z jej winy i leży po stronie systemu przyjmowania wniosków. Do zażalenia strona dołączyła zrzuty z aplikacji wniosku ze statusem "wersja robocza".

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy. Powołując treść § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r., poz. 762, z późn. zm.) organ odwoławczy wskazał, że pomoc przyznaje się na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji. Zgodnie zaś z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, wniosek o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, rolnik składa w terminie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Natomiast stosownie do treści § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu.

Organ odwoławczy wskazał, że faktem jest, iż strona składając wniosek o przywrócenie terminu nie mogła dopełnić czynności określonej w art. 58 § 2 k.p.a. mówiącym, iż jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności dla której określony był termin, gdyż zablokowana została możliwość złożenia wniosku przez system teleinformatyczny Agencji, po upływie terminu, o którym mowa w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, złożenie lub nie wniosku o którym mowa § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, w dniu 21 września 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, każdorazowo należało uznać jako wniosek wniesiony z uchybieniem terminu, który to termin jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywróceniu w myśl § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, a co za tym idzie, nie mogą być do niego stosowane przepisy art. 58-59 k.p.a. Z tych też względów zasadnym było wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest prowadzenie postępowania zmierzającego do ustalenia, czy strona uchybiła terminowi na złożenie wniosku ze swojej winy, czy też nie (jak to uczynił organ I instancji).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

a. art. 58 § 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy skutkujące przyjęciem, iż skarżącemu nie przysługiwała możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, albowiem złożenie lub nie wniosku o przyznanie rolnikowi pomocy zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w dniu 21 września 2023 r., a więc z wnioskiem o przywrócenie terminu, każdorazowo należało uznać jako wniesiony z uchybieniem terminu, który to termin jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywróceniu w myśl § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia;

b. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy oraz czy skarżący uchybił terminowi na złożenie ww. wniosku ze swojej winy, czy też nie;

c. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do władzy publicznej i nierozpoznanie w postępowaniu całego materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, a także braku dokonania wnikliwej analizy i oceny tego materiału;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a w szczególności art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych, poprzez ich niezastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy skutkujące wydaniem postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia wydanego przez Kierownika Biura Powiatu Gryfińskiego ARiMR z siedzibą w B. z dnia 26 października 2023 r. nr BP: 0303.6480.01.2023.DB. o odmowie przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy pomimo, iż skarżący spełnił wszystkie wymogi określone ww. przepisami rozporządzenia, w szczególności złożył ww. wniosek w pierwotnie przepisanym terminie, a jedynie przez nieprawidłowe funkcjonowanie systemu teleinformatycznego Agencji, jego wniosek nie został przyjęty, pozostając w formacie wniosku roboczego w ww. aplikacji systemu teleinformatycznego Agencji, służącej do składania wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 26 października 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu działającemu w sektorze zbóż i nasion oleistych, który poniósł stratę gospodarczą spowodowaną przywozem zbóż z Ukrainy.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku.

Zdaniem skarżącego, opracował on kompletny wniosek w systemie teleinformatycznym Agencji w dniu 25 czerwca 2023 r., następnie zaakceptował wszelkie zgody i wcisnął opcję zatwierdzającą wniosek, po której na ekranie komputera nie pojawiła się żadna informacja, że wniosek nie został wysłany, po kilku próbach wysyłka wniosku zakończyła się sukcesem.

W ocenie skarżącego, to poprzez nieprawidłowe funkcjonowanie aplikacji systemu teleinformatycznego, jego wniosek nie został przyjęty, pozostając w formacie wniosku roboczego a organ niewyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie wyjaśnił, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie mu pomocy finansowej.

Zdaniem organu, wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, rolnik składa w terminie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Jest to termin materialnoprawny, niepodlegającym przywróceniu w myśl § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, a co za tym idzie, nie mogą być do niego stosowane przepisy art. 58-59 k.p.a.

Sąd w zaistniałym sporze, rację przyznaje organowi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym po uwzględnieniu zmian wprowadzonych przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1320).

Postępowanie o przyznanie pomocy finansowej przyznawanej na podstawie ww. rozporządzenia jest szczególnie sformalizowane, co wynika z faktu, że pomoc dla rolników odbywa się z wykorzystaniem środków unijnych. Wynika to z § 1 rozporządzenia, zgodnie z którym określa ono zadania realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, związane z udzielaniem pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii (Dz. Urz. UE L 96 z 5 kwietnia 2023, str. 80) oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1343 z dnia 30 czerwca 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 168 z 3 lipca 2023, str. 22).

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych, pomoc przyznaje się na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji.

Stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, wniosek o przyznanie pomocy rolnik składa w terminie od 1 czerwca 2023 r. do 14 lipca 2023 r. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu ( § 5 ust. 2).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 września 2023 r. skarżący złożył przez platformę e-PUAP, nie podpisany podpisem kwalifikowanym wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Następnie w dniu 25 września 2023 r., do organu wpłynął (nadany w Urzędzie Pocztowym) podpisany wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej.

W ocenie Sądu, zasadnie argumentował organ odwoławczy, że termin wskazany w § 5 ust. 1 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu w oparciu o przepisy art. 58-59 k.p.a. dotyczące instytucji przywrócenia terminu. Objęte cytowanymi przepisami k.p.a. przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. Instytucji tej nie można jednak stosować do terminów materialnoprawnych, ma ona bowiem wyłącznie zastosowanie do terminów procesowych i to do terminów dokonania czynności procesowych.

Słusznie organ odwoławczy wskazał, że termin z § 5 ust. 1 rozporządzenia jest terminem materialnoprawnym, wyznacza on bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego o charakterze materialnym.

Prawidłowo także organ zwrócił uwagę, że termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy nie podlega przywróceniu, o czym wyraźnie stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku po terminie wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia, nawet niezależne od rolnika okoliczności, które spowodowały dokonanie czynności określonej w przepisach prawa materialnego po terminie, nie mogą być uwzględnione przez organ poprzez przywrócenie terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowych i wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie wskazuje, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku. Ponadto organ odwoławczy, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy i odnosząc się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu.

Za nieuzasadnione uznać zatem należy podniesione w treści skargi zarzuty naruszenia przepisów k.p.a.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.