Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 304/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2025-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1, art.3 ust.1 pkt 1, art.4 ust. pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 2 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
article: art. 21 ust.1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2024 r. nr 405.400/D-ah/XX/23 w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku rolnym na 2024 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 19 czerwca 2024 r., nr 405.198/D-2/XX/24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T.(dalej: "Wójt", "organ I instancji") z 5 lutego 2024 r. nr 3121.292.2024.1128008 ustalającą D. J. (dalej: "skarżąca") wysokość podatku rolnego za 2024 r.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji ustalił skarżącej podatek rolny na 2024 r. w kwocie 19 zł. Podatkiem objęto 0,7488 ha użytków rolnych natomiast do opodatkowania przyjęto 0,0533 ha fiz. Decyzję wydano na podstawie niezmienionego stanu fatycznego w stosunku do roku poprzedniego, w którym dnia 23 października 2023 r. wydano decyzję zmieniającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. (decyzja z 1 lutego 2023 r. nr 3127.138.2023). Powodem zmiany decyzji było zawiadomienie ze Starostwa Powiatowego w B. z 23 marca 2023 r. dotyczące modernizacji EGiB, założenie obiektowej mapy zasadniczej obręb Chodory.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podniosła, że Wójt "celowo połączył trzy działki o nr [...], [...] i [...] w jedną i nalicza sobie podatek w/g własnego widzimisię". Zdaniem strony decyzja wydana została z naruszeniem prawa i całą winę za zaistniałą sytuację ponosi Wójt. Zaznaczyła, że Kolegium również będzie stronnicze z uwagi na "układy" Wójta. Skarżąca wniosła o "przywrócenie stanu faktycznego w naliczaniu podatku rolnego przed 2014 r.". Jej zdaniem wszystkie decyzje wydane po tym czasie noszą znamiona naruszenia prawa i "działają na szkodę" odwołującej.

Decyzją z 19 czerwca 2024 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniło, że po zmianie w ewidencji gruntów i budynków, grunt działki [...], który poprzednio podlegał w części podatkowi od nieruchomości, został oznaczony jako "Lzr-PsV" o pow. 0.3840 ha; "PsV" o pow. 0.3115 ha oraz ,.W-PsIV" o pow. 0.0160 ha. Wszystkie te grunty są użytkami rolnymi, stąd decyzja została wydana w przedmiocie podatku rolnego, nie jak wskazuje strona łącznego zobowiązania pieniężnego.

Organ odwoławczy podniósł, że grunty będące we władaniu skarżącej (działki nr [...], [...], [...]), zgodnie z zawiadomieniem o zmianie z 23 marca 2023 r. sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako "RIIIb", "Br-PsIV", "PsIV "PsV", "W-PsIV' i "Lzr-PsV". Wszystkie kategorie są użytkami rolnymi, w związku z czym obciążono je podatkiem rolnym (grunty "PsV" pominięto przy wymiarze jako zwolniony z podatku rolnego). Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Odmienne rozstrzygnięcie, którego oczekuje skarżąca, z pominięciem danych zawartych w dołączonej do akt sprawy ewidencji, byłoby (w omawianym przypadku) naruszeniem prawa. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, nie ma możliwości orzekania zgodnego ze stanem faktycznym istniejącym przed 2014 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania między innymi w przedmiocie "złośliwości Wójta" Kolegium zauważyło, że wyrokiem zapadłym w sprawie skarżącej z 16 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 307/21 oddalono skargę na decyzję SKO w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Jednocześnie w wyżej przywołanym wyroku wyjaśniono, że "kontrolą objęta została decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r. i nie może obejmować badania, dlaczego przed 2015 r. podatek od gruntów skarżącej był naliczany w sposób odmienny. Odnośnie tego okresu były wydawane odrębne decyzje, od których skarżącej przysługiwało odwołanie. Ich prawidłowość nie może być oceniana przez sąd w tym postępowaniu. Poza tym Kolegium podniosło, że w podobnym stanie faktycznym i prawnym sąd rozpoznawał skargi skarżącej dotyczącej decyzji wydanych w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. (I SA/Bk 267/19), za 2018 r. (I SA/Bk 404/18) i za 2017 r. (I SA/Bk 1216/17). Wyroki w tych sprawach są prawomocne." Zatem SKO stwierdziło, że zarzuty podniesione w odwołaniu, należy uznać za nieuzasadnione.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że całkowicie nie zgadza się z wymiarem podatku bowiem od 2014 r. naliczany jest on w sposób niewłaściwy. Wskazała, że kwalifikacji gruntów nie sposób zaakceptować. Od "dziada, pradziada" powierzchnia gruntów wynosiła 0,75 ha a nie 0,0533 ha. Skarżąca podnosi, że nie została poinformowana o zmianie klasyfikacji gruntów, a to jest działanie bezprawne. Wniosła o wyjaśnienie podniesionych w skardze argumentów, w szczególności, że decyzja SKO "jest zagmatwana i nie zbyt jasna, czyli jest to działanie na moją szkodę, a poparcie Wójta, który wyprawia co chce i jak chce."

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Pismem z 30 września 2024 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium z 19 czerwca 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta ustalającą skarżącej wysokość podatku rolnego na 2024 r. Grunty będące we władaniu skarżącej (działki nr [...], nr [...], nr [...]), zgodnie z zawiadomieniem z 23 marca 2023 r Starostwa Powiatowego w B. o zmianie. sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako "RIIIb", "Br-PsIV", "PsIV "PsV", "W-PsIV' i "Lzr-PsV". Wszystkie kategorie są użytkami rolnymi, w związku z czym obciążono je podatkiem rolnym (grunty "PsV" pominięto przy wymiarze jako zwolniony z podatku rolnego).

Skarżąca kwestionuje opodatkowania działek podatkiem rolnym za 2024 r. Wójt ustalił skarżącej wysokość podatku rolnego na rok 2024 na kwotę 19 zł.

Sąd nie ma zastrzeżeń do ustaleń organu podatkowego zarówno w zakresie przedmiotu opodatkowania, jak i wysokości podatku rolnego ustalonego skarżącej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70, dalej u.p.o.l.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, nie podlegają mu natomiast użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.

z 2020 r., poz. 333, dalej: "u.p.r.") opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne,z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym).

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych – liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Należy też podkreślić, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Sąd wyjaśnia skarżącej, że podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem rolnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika m.in. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz cytowanych regulacji ustaw podatkowych. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany, bowiem mają one walor dokumentu urzędowego i organ podatkowy nie może ich pominąć przy wymiarze m.in. podatku rolnego.

Z akt sprawy wynika, że po zmianie w ewidencji gruntów i budynków, grunt działki nr [...], który poprzednio podlegał w części podatkowi od nieruchomości, został oznaczony jako "Lzr-PsV" o pow. 0.3840 ha; "PsV" o pow. 0.3115 ha oraz "W-PslV" o pow. 0.0160 ha. Wszystkie te grunty są użytkami rolnymi, stąd decyzja została wydana w przedmiocie podatku rolnego, nie jak wskazuje strona łącznego zobowiązania pieniężnego.

Z pisma Starostwa Powiatowego w Białymstoku z 23 marca 2023 r. wynika, że grunty będące we władaniu skarżącej, tj. działki nr [...], [...], [...] sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako "RIIIb", "Br-PslV", "PsIV" "PsV", "W-PsIV" i "Lzr-PsV". Skoro wszystkie kategorie są użytkami rolnymi, to organy zasadnie, obciążyły je podatkiem rolnym (grunty "PsV" pominięto przy wymiarze jako zwolniony z podatku rolnego).

Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, uchwała 7 sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego w zakresie klasyfikacji funkcji nieruchomości organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji, dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie.

Należy stwierdzić, że organy podatkowe w ramach postępowania podatkowego nie mają uprawnień do oceny prawidłowości działań geodety czy Starosty prowadzących do zmiany danych ewidencyjnych. Działania te nie mieszczą się również w ramach kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie.

Organy podatkowe ustalając podatek rolny za 2024 r. zasadnie oparły się więc na danych ewidencji gruntów budynków. Nie mogły one kwestionować prawidłowości zmian ewidencji. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mogą podlegać aktualizacji. Z datą zmiany treści w ewidencji określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3376/21 i powołane tam orzecznictwo).

Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej, że od 2014 r. wymiar podatku jest naliczany w sposób niewłaściwy, sąd zauważa, że kontrolą objęta została decyzja ustalająca wysokość podatku rolnego za 2024 r. i nie może obejmować badania, dlaczego przed 2014 r. podatek od gruntów skarżącej był naliczany w sposób odmienny. Odnośnie tego okresu były wydawane odrębne decyzje, od których skarżącej przysługiwało odwołanie. Ich prawidłowość nie może być oceniana przez sąd w tym postępowaniu. Poza tym na uwagę zasługuje, że w podobnym stanie faktycznym i prawnym sąd rozpoznawał skargi skarżącej dotyczącej decyzji wydanych w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. ( I SA/Bk 307/21), za 2019 r. (I SA/Bk 267/19), za 2018 r. (I SA/Bk 404/18) i za 2017 r. (I SA/Bk 1216/17). Wyroki w tych sprawach są prawomocne.

Sąd również w tej sprawie nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, do czego uprawniał art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sąd rozpoznaje takie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę organ zawarł wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a poinformowana o tym skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.