Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1224/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 151 a
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2024 r. sprzeciwu Z. J. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 czerwca 2024 r., znak IG-II.7221.49.2024.KU w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków sprzeciw oddala.


UZASADNIENIE

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie (dalej: MWINGiK) decyzją z dnia 13 czerwca 2024 r., nr IG-II.7221.49.2024.KU działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752) po rozpatrzeniu odwołania Z. J. i R. J. (dalej: "skarżący"), uchyliło decyzję Starosty Myślenickiego z 12 marca 2024 r. znak: GK.6620.1.3.Ja.22.2020 w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Starosta Myślenicki na podstawie art. 24a ustawy Pgik, przeprowadził modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu J., jednostka ewidencyjna M. Dotychczasowy operat ewidencyjny obrębu Jasienica nie spełniał wymogów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a dane ewidencyjne nie odpowiadały obowiązującym standardom technicznym, a zatem nie były wiarygodne.

Ustalenie przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nastąpiło 20 września 2018 r. w oparciu o ortofotomapę. Z protokołu ustalenia przebiegu granic działki nr [...] wynika, że przebieg jej granic z działkami nr: [...], [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania (§ 39 ust. 2), a z działkami nr: [...], [...], [...] - na podstawie analizy materiałów źródłowych (§ 39 ust. 3). Zainteresowani, którzy brali udział w czynnościach ustalenia przebiegu granic, w tym skarżącej, M. G. oraz T. P. działająca w imieniu A. P. ustalone granice zaakceptowali bez zastrzeżeń, składając swe podpisy w protokole oraz na szkicu granicznym nr 180.

W ramach prac modernizacyjnych wykonawca dokonał ponadto wydzielenia z działki nr [...] działek stanowiących grunty pokryte wodami płynącymi. Zgodnie z wykazem zmian działka nr [...] podzieliła się na działki nr: [...] o powierzchni 0,0179 ha -użytek Wp, [...] o powierzchni 0,0091 ha - użytek Wp, [...] o powierzchni 0,2269 ha w tym użytki: B o powierzchni 0,0450 ha i Ps IV o powierzchni 0,1819 ha.

W związku z uwzględnieniem uwagi zgłoszonej do projektu operatu opisowo-kartograficznego przez T. P. działającą w imieniu A. P., wykonawca modernizacji dokonał na gruncie 8 kwietnia 2019 r. ponownego ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Z protokołu ustalenia przebiegu tej granicy wynika, że ustalono go na podstawie analizy materiałów źródłowych - operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] (§ 39 ust. 3 rozporządzenia 2001). Szkic Graniczny Nr 1 z operatu P.1209.2019.5297 przedstawia przebieg granicy, którą wyznaczają punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...], czyli jest zgodny z informacjami zawartymi w operacie technicznym nr [...] d9tyczącym podziału działki nr [...]na działki nr [...] i nr [...]. Jak wynika ze szkicu, granica ta nie biegnie wzdłuż trwałego ogrodzenia. T. P. działająca w imieniu A. P. ustalony przebieg granicy przyjęła bez zastrzeżeń, składając swój podpis w protokole i na szkicu granicznym Nr 1, natomiast Z. J. odmówiła złożenia podpisu w protokole i na szkicu granicznym Nr 1. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalenia przebiegu granic na gruncie 8 kwietnia 2019 r. powierzchnia działek oraz przebieg granic nie uległy zmianie.

Wnioskiem z 27 lutego 2020 r. skarżący wnieśli pismo – skargę - na czynności geodety wykonane na działce nr [...] w trakcie modernizacji ewidencji gruntów obrębu J., nie zgadzając się z ustalonym przez wykonawcę modernizacji przebiegiem granicy działki nr [...] (obecnie działka nr [...] z działką nr [...] (obecnie działka nr [...]), jak również nie wyrazili zgody na utworzenie odrębnych nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] w sposób przyjęty operatem modernizacji ewidencji gruntów. Jednocześnie zażądali wykonanie nawiązania do osnowy państwowej, granicy działki przedstawionej na szkicu polowym pomiaru nr [...], opracowanym przy zakładaniu operatu ewidencyjnego i prawidłowe uwidocznienie jej przebiegu w mapie ewidencyjnej, oraz o wydzielenia działek Wp po górnej granicy skarp kamiennych zbudowanych przy regulacji potoku i sprostowanie -wprowadzonych operatem modernizacji, zmian w rejestrze gruntów.

Po rozpoznaniu wniosku, Starosta Myślenicki, decyzją z dnia 12 października 2020 r. nr: GK.6620.1.3.Ja.22.2020, odmówił aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.

Organ I instancji wyjaśnił, iż, uznając powyższe zarzuty jako wniosek o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków uznał, iż żądanie skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że skarżący zażądali wyznaczenia przebiegu granicy w oparciu o szkic polowy z operatu nr [...]. Tymczasem przedmiotowy szkic nie zawiera danych pozwalających na odtworzenie położenia punktów granicznych określających przebieg przedmiotowej działki, zawiera jedynie miary graficzne. Uznał, że czynności dotyczące ustalenia przebiegu granic przedmiotowej działki, ujawnione w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym, zostały udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości, pozwalając na jednoznaczne stwierdzenie, że przeprowadzono je prawidłowo. Ustalenie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie [...], [...], [...] z działkami sąsiednimi nastąpiło zgodnie z dyspozycją zawartą w § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej: "rozporządzenie egib").

Organ I instancji odnosząc się do żądania skarżących w zakresie wydzielenia działek Wp po górnej granicy skarp kamiennych zbudowanych przy regulacji potoku i sprostowanie wprowadzonych operatem modernizacji, zmian w rejestrze gruntów stwierdził, iż czynności wykonane w tym zakresie przez wykonawcę modernizacji są prawidłowe.

W wyniku odwołania od ww. decyzji, MWINGiK utrzymał w mocy decyzję Starosty Myślenickiego z 12 października 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 498/21 (prawomocny od 31 października 2021 r.), po rozpatrzeniu skargi skarżącego, uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego WINGiK z 15 stycznia 2021 r. znak: IG-II.7221.165.2020.KA. Sąd dokonując oceny stwierdził, że, z zebranego materiału dowodowego, w tym z operatu technicznego P.1209.2019.5297, nie wynika, aby geodeta M. K. zastosował się do § 39 r.e.g.b. Ponadto Sąd nakazał wyjaśnienie niejasności związanych z utworzeniem nowych działek ewidencyjnych zawierających użytek Wp oraz identyfikacji ich granic z wodą płynącą zawartych w decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, MWINGiK decyzją z 21 grudnia 2021 r. znak: IG-II.7221.165.2020.KA w związku ze stwierdzonym brakiem spójności w dokonanych ustaleniach oraz brakiem materiału dowodowego uzasadniającego stanowisko organu l instancji, a także wadliwego ustalenia kręgu stron postępowania uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Myślenickiego z 12 października 2020 r. znak: GK.6620.1.3.Ja.22.2020 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

Starosta Myślenicki, decyzją z 12 marca 2024 r. orzekł:

1. o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego: J., jednostka ewidencyjna: gm. M., w przedmiocie danych dotyczących przebiegu granicy działki nr [...] na odcinku z działką nr [...].

2. o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego: J., jednostka ewidencyjna: gm. M., w przedmiocie danych dotyczących działki ewidencyjnej nr [...], nr [...] i nr [...] -utworzonych z działki ewidencyjnej nr [...] polegającej na:

- wykreśleniu z jednostki rejestrowej [...] działki nr [...] o pow. 0,0179 ha – Wp; działki nr [...] o pow. 0,0091 ha – Wp; działki nr [...] o pow. 0,2269 ha w tym: PsIV - 0,1819 ha, B - 0,0450 ha

- ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...]działki nr [...] o pow. 0,2749 ha w tym: PsIV - 0,2299 ha, B - 0,0450 ha.

- dokonaniu numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr [...] i [...] za pomocą zbioru punktów granicznych oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

zgodnie z dokumentacją geodezyjną wpisaną do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 11.01.2024r. pod nr [...], sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. K.;

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Myślenicki wystąpił do firmy GEOMAP M. K. Sp. j., wykonawcy wcześniejszych prac pomiarowych w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowej sprawy, (cyt.) o zajęcie stanowiska oraz ewentualne przygotowanie stosownych dokumentów, w celu uwzględnienia jako materiału dowodowego w prowadzonym przez organ ewidencyjny postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi wykonawca stwierdził, że nie jest możliwe rzetelne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy oraz właściwe odniesienie się do zarzutów stron bez przeprowadzenia wizji na gruncie.

W związku z tym geodeta uprawniony M. K. sporządził operat techniczny dotyczący Aktualizacji operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla działki [...], [...], [...].

Granice pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] oraz granicę pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] ustalono (cyt.) Na podstawie materiałów źródłowych. Natomiast pozostałe ustalane granice pomiędzy działką nr [...] a nr [...], pomiędzy działką nr [...] a nr [...] oraz pomiędzy działką nr [...] a nr [...] ustalono "Na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania". W przypadku granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] strona reprezentująca właściciela działki nr [...] podpisała się pod akceptacją ustalonej granicy, natomiast skarżący złożyli swoje podpisy do protokołu pod deklaracją o treści nie akceptuje ustalonej granicy. Ponadto skarżący odmówili złożenia podpisów w protokole w miejscu dotyczącym ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. W pozostałych przypadkach obecne na spotkaniu w terenie strony złożyły stosowne podpisy do protokołu. Jak wynika ze sprawozdania w wyniku przeprowadzonych ustaleń granic w miejsce działek nr [...], [...], [...] powstaje działka nr [...]. Dla nowopowstałej działki nr [...] sporządzono wykaz zmian danych ewidencyjnych. Operat techniczny zawierając wyżej wymienione prace został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 11 stycznia 2024 r. pod numerem [...].

W wyniku odwołania od ww. decyzji, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wydał opisaną na wstępie decyzję z 13 czerwca 2024 r. i po raz kolejny uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Myślenickiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo przebieg i stan sprawy oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Na wstępie, organ odwoławczy uznał decyzję o przeprowadzeniu wizji w terenie związanej z ustaleniem przebiegu granic za działanie prawidłowe. Tylko bowiem w taki sposób można zgodnie z § 33a rozporządzenia egib 2021 dokonać stosownej identyfikacji linii brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych w celu przedstawienia przebiegu granic działek ewidencyjnych między gruntami tworzącymi dna i brzegi tych cieków, jezior i zbiorników a gruntami do nich przyległymi. Prawidłowa identyfikacja linii brzegowej wody płynącej pozwoliła na naprawienie błędów wynikających z wcześniejszych prac modernizacyjnych, a także przywrócenie jednolitego stanu posiadania w ramach jednej działki ewidencyjnej nr [...] w miejsce działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Ponadto organ odwoławczy zgodził się co do zasady z ustaleniami Starosty w zakresie granicy spornej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przebieg granicy działki nr [...] (obecnie [...]) z działką nr [...] ma charakter sporny, o czym świadczy również wpis w operacie nr [...], a także przebieg i rezultat czynności przeprowadzonych w ramach modernizacji oraz na gruncie przedstawiony w ramach operatu nr [...].

Niemniej jednak, organ odwoławczy stwierdził, że w operacie występują liczne błędy, rzutujące na ostateczne rozstrzygnięcie. Na szkicu granicznym, będącym integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, nie zawarto miar kontrolnych od punktów granicznych do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, takich jak budynki, ogrodzenia, słupy oraz miedze, przedstawionych w sposób graficzny. Brak jest również informacji o granicy spornej, którą niewątpliwe stanowi granica pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...].

Ponadto na szkicu granicznym zaprezentowano punkty graniczne wraz z ich numerami, które zamieszczono również w wykazie punktów granicznych jako punkty zmodyfikowane w ramach tego operatu. Jednak nie wszystkie spośród tych punktów to punkty graniczne przestawiające granice ustalane w ramach tego opracowania, co wynika z protokołu ustalenia. Na szkicu oraz w wykazie współrzędnych przedstawiono punkt nr [...], będący punktem trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...], a także punkty nr [...], [...], [...] i [...], będące punktami granicznymi granic pomiędzy działkami nr [...] z działkami nr [...], [...],[...] i [...], które to granice nie były ustalane w ramach tego opracowania - brak bowiem o tym informacji w sprawozdaniu i w protokole ustalenia granic. Brakuje zatem spójności pomiędzy poszczególnymi elementami wchodzącymi w skład jednego opracowania geodezyjnego.

Jak wynika ze sprawozdania technicznego, w wyniku prac udokumentowanych w tym operacie połączono działki nr [...], nr [...] i nr [...] w jedną działkę nadając jej nr [...]. Niemniej jednak czynność ta powinna nastąpić dopiero po wykonaniu czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Wykonawca prac będąc w terenie i wykonując czynności ustalenia granic powinien opierać się na ówcześnie obowiązujących oznaczeniach numerów działek ewidencyjnych. Tak samo na szkicu granicznym błędnie zastosowano numerację działki nr [...]. Tymczasem w jej miejsce powinny pojawić się numery działek [...], [...] i [...] wraz z ich dotychczasowym przebiegiem granic. Zastosowanie licznych skreśleń i poprawek w protokole wprowadza w błąd, jest niezgodne z ówczesnym stanem ewidencyjnym oraz doprowadza do powstania kolejnych nieścisłości.

Kolejnym błędem popełnionym podczas wykonywania analizowanej pracy geodezyjnej jest pominięcie jednej ze stron. Z protokołu ustalenia wynika, że ustaleniu podlegała granica pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Jednym z punktów granicznych tej granicy jest punkt nr [...], będący punktem trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Natomiast w ramach analizowanej pracy geodezyjnej nie zawiadomiono właściciela działki nr [...], brak także informacji o granicy tej działki z działkami nr [...] i nr [...] w protokole ustalenia granic. Ponadto, oprócz wykonawcy operatu technicznego również organ l instancji pominął tę stronę podczas prowadzenia przedmiotowego postępowania.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ l instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mając na uwadze wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, tj. prawidłowo określić strony niniejszego postępowania oraz wyjaśnić błędy i nieścisłości przedstawione w niniejszej decyzji dotyczące operatu nr [...], będącego podstawą wydania decyzji organu l instancji. Postępowanie winno zakończyć się decyzją rozstrzygającą sprawę w pełnym jej zakresie, skierowaną do prawidłowo ustalonego kręgu stron, realizującą warunki zawarte w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący, i wnieśli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- brak własnej oceny dokumentów, stąd brak merytorycznego nadzoru nad prowadzeniem "sprawy" przez Służbę geodezyjną Starosty Myślenickiego.

- lekceważące traktowanie ustaleń "Wyroku" Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (Sygn. akt III SA/Kr 498/21 z 26.08.2021 r.), widoczne w braku własnej ich oceny, skutkujące brakiem wskazań dla Służby geodezyjnej Starosty Myślenickiego, błędnie oceniającej dokumenty: "szkic polowy" pomiaru (nr [...]) oraz operat podziału (nr [...]), rzutujące na całość wykonania kolejnych prac dotyczących ustalenia przebiegu ganicy dz. [...] i [...].

- wydanie "Decyzją", mimo posiadania wszystkich danych techniczno-prawnych do zakończenia sprawy (z "wyrokiem" WSA włącznie), Prowadzący skazuje sprawę na dalszą wieloletnią "przewlekłość".

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wnieśli o powtórne rozparzenie sprawy przez Sąd.

W uzasadnieniu sprzeciwu, skarżący rozwinęli powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na sprzeciw, organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z 12 września 2024 r. Sąd odrzucił sprzeciw R. J.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja sprzeciwu od decyzji wprowadzona została do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej powoływanej, jako "p.p.s.a." mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2017, poz. 935) i obowiązuje od 1 czerwca 2017 r.

Jak stanowi art. 64a p.p.s.a. - sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tj. od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzje, o których mowa w tym przepisie określane są mianem decyzji kasacyjnych, bądź kasatoryjnych. Wskazać należy, iż szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakresu kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Zgodnie z treścią art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie zaś, jak w przypadku skarg, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W sprawie niniejszej Sąd zobowiązany był zbadać zasadność zastosowania tego przepisu, ocenić zatem, czy zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., czy też organ odwoławczy winien był wydać inną z decyzji wymienionych w art. 138 k.p.a. Przesłanki podjęcia decyzji kasacyjnej wynikają wprost z cytowanego wyżej przepisu, wydanie jej zatem warunkowane jest ustaleniem, że decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Podkreślenia wymaga, że w prowadzonym w przedmiotowej sprawie postępowaniu Sąd ocenia wyłącznie istnienie - bądź też niezaistnienie - przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Nie bada natomiast innych, poza wspomnianym, naruszeń prawa. Rozpoznając sprzeciw Sąd nie dokonuje oceny materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji czy też innych ewentualnych naruszeń prawa procesowego. W postępowaniu prowadzonym w tym trybie wyłączono zatem co do zasady możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA z 12 października 2018 r. sygn. I GSK 3027/18, z 18 października 2018 r. sygn. I OSK 3632/18).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy (a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136). Organ odwoławczy może więc powołać się na k.p.a. wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a więc nie jest możliwe sanowanie uchybień organu pierwszej instancji w ramach dodatkowego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2020r., I OSK 1291/20). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje z kolei wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 października 2013 r., sygn. II SA/Kr 997/13, LEX nr 1384918; wyrok NSA z 22 września 1981 r., sygn. II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 88)

Wobec wskazanych ram badania zasadności sprzeciwu należy stwierdzić, że ustalenia organu w niniejszej sprawie, co do wystąpienia przesłanek dla wydania postanowienia o charakterze kasatoryjnym są trafne.

W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie wskazał okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a sam z kolei nie mógł uzupełnić prowadzonego postępowania.

Organ wskazał na podstawowe uchybienie organu pierwszej instancji dotyczące sporządzonego operatu technicznego, a więc brak miar kontrolnych od punktów granicznych do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie oraz brak informacji o granicy spornej, którą niewątpliwe stanowi granica pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Oprócz tego w operacie występuje szereg punktów granicznych, z których nie wszystkie są punktami granicznymi przedstawiającymi granice działek, które powinny być ustalone w ramach tego opracowania. Tak więc ustalono również punkty graniczne przykładowo z działkami [...], czy trójmiedzy pomiędzy działką [...], [...] i działką [...] (powstała w miejsce działek [...], [...] i [...])

Jednak najistotniejszym uchybieniem organu I instancji było pominięcie jednej ze stron postępowania. Z protokołu ustalenia przebiegu granicy wynika, że ustaleniu podlegała granica w punkcie trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Natomiast właściciel działki nr [...] nie został zawiadomiony o pracach, jak i o samym postępowaniu administracyjnym, w którym powinien występować jako strona. Jest to podstawowy mankament postępowania przed organem I instancji i stąd organ II instancji nie miał innego wyjścia, jak uchylić zaskarżoną decyzje i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Samo bowiem prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a., jest w niniejszych okolicznościach niewystarczające. Organ I instancji miał bowiem obowiązek prawidłowo ustalić krąg osób, których interesu prawnego dotyczy postępowanie. Należy też wskazać, że art. 15 k.p.a. wymaga, aby każdej ze stron zapewnić dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w niniejszym przypadku właściciel działki [...] do stron postępowania należy, skoro ustaleniu podlega punkt trójmiedzy.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151a § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

.