Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 305/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, 19
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 79/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 11 marca 2024 r., nr PB/13/24 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 79/24, oddalił wniosek G. Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca lub spółka) o wyłączenie referendarza sądowego E. P. od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 11 marca 2024 r., nr PB/13/24 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza. Spółka nie odwołała się również do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez wyznaczonego referendarza sądowego.

Sąd wskazał także, że z treści oświadczenia złożonego przez referendarza sądowego z 8 lipca 2024 r. wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie wniosku spółki zgodnie z żądaniem strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się skarżąca, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem.

Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Ponadto należy zgodzić się z Sądem I instancji, że za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., co do bezstronności referendarza sądowego nie mogą być uznane kwestie dotyczące subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy i zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego czy też jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.