Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 259/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 listopada 2022 r., Starosta Kołobrzeski, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, z późn. zm.), zatwierdził projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielił pozwolenia na budowę dla P. K. obejmujący budowę obiektu liniowego - sieci gazowej średniego ciśnienia PE de 63 mm z przyłączami PE de 32 w miejscowości S. B., działka numer [...], [...], [...], obręb S. B., gmina K..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ administracji wyjaśnił, że przedłożony mu przez Inwestora projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie określonych w ustawie Prawo budowlane a ponadto planowana inwestygacja jest zgodna z ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości S. B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy K. z dnia 28 czerwca 2012 r.

Organ ustalił ponadto, że współwłaścicielka działki numer [...] nie wyraziła zgody na inwestycję. Powyższe w jego ocenie nie mogło jednak stanowić podstawy odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego bowiem do czynności zwykłego zarządu wystarczająca jest zgoda większości współwłaścicieli. Taką zaś zgodę (tj. 80,77%), Inwestor wykazał w przedłożonej dokumentacji. Nadmieniono przy tym, że sporna działka jest wykazana w ewidencji gruntów jako użytek ŁVI. Jednocześnie działka ta, zgodnie zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi drogę wewnętrzną o symbolu [...] Służy ona zatem współwłaścicielom do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości. Natomiast projektowany gazociąg ma na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości przyległych do działki stanowiącej współwłasność, a będących odrębną własnością niektórych ze współwłaścicieli.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. M. (współwłaścicielka działki nr [...] – dalej przywoływana jako: Skarżąca lub Strona), domagając się jej uchylenia. Zarzuciła w szczególności organowi I instancji bezpodstawne powołanie się na art. 201 ustawy Kodeks cywilny i uznanie, że inwestycja polegająca na budowie sieci gazowej jest czynnością nieprzekraczającą zwykłego zarządu w odniesieniu do nieruchomości wspólnej i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z 22 grudnia 2022 r. nr [...], Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, ponowna analiza akt sprawy wykazała, że Inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Tym samym organ administracji architektoniczno-budowlanej, stosownie do treści art. 35 ust. 4 tej ustawy, nie mógł odmówić pozwolenia na realizację zamierzenia objętego wnioskiem.

Nadmieniono, że z przedłożonego przez Inwestora projektu wynika, że zamiarem inwestora jest budowa gazociągu średniego ciśnienia na działkach: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obręb [...] S. B. gmina K. wraz z przyłączami do przyległych działek nr [...]

Ustalono, że działka nr [...] to droga powiatowa nr [...] (G.-S. B.) natomiast działki nr [...], nr [...] i nr [...] to tereny użytków rolnych (łąki oznaczone ŁVI i nieużytki N) pełniące funkcje dróg dojazdowych dla przyległych do nich nieruchomości, w tym przewidzianych do przyłączenia do sieci działek nr [...]

Analizując zapisy planu miejscowego organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do regulacji zawartych w § 16 (Ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemu infrastruktury technicznej oraz zasad obsługi w zakresie infrastruktury technicznej):

- dopuszcza się likwidację, przebudowę i rozbudowę istniejącej infrastruktury technicznej oraz wprowadzenie rozwiązań zamiennych projektowanej infrastruktury technicznej pod warunkiem, że wprowadzone zmiany nie spowodują pogorszenia działania istniejącej i projektowanej sieci oraz zapewnią właściwą, zgodną z ustaleniami planu miejscowego i przepisami odrębnymi obsługę terenów i funkcji ustalonych w planie miejscowym (ust. 1),

- dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej w pasach drogowych zgodnie z przepisami odrębnymi (ust. 2),

- w przypadku niemożliwości prowadzenia sieci infrastruktury technicznej zgodnie z ust. 2 należy prowadzić je przez tereny o innym przeznaczeniu, jak najbliżej terenów publicznych (ust.3).

Ustalenia w zakresie zasad zaopatrzenia w gaz (§ 16 ust. 10 planu miejscowego) przewidują zasilanie w gaz z istniejącej i projektowanej sieci średniego i niskiego ciśnienia.

Objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę sieć gazowa została zaprojektowana w celu zaopatrzenia w gaz terenów przeznaczonych pod zabudowę.

Działki nr [...] i nr [...] znajdują się na terenie komunikacji drogowej oznaczonym na rysunku miejscowego planu symbolem [...] (droga wewnętrzna).

Ustalenia szczegółowe dla tego terenu zawarto w § 26 ust. 5 uchwały. Zgodnie z brzmieniem pkt 2 lit. b infrastruktura techniczna dopuszczona w liniach rozgraniczających drogi.

W zakresie zarzutów Skarżącej organ wyjaśnił, iż Inwestor, złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane przewidzianymi pod zagospodarowanie w ramach projektowanej inwestycji. Przy czym zgodnie z dołączoną do akt sprawy informacją z rejestru gruntów, działka nr [...] obręb S. B. jest współwłasnością 12 osób, w tym Skarżącej, posiadającej udział [...] w tej nieruchomości. Natomiast Inwestor do projektu zagospodarowania terenu dołączył dokumenty potwierdzające, że osoby, które wyraziły zgodę na budowę sieci gazowej wraz z przyłączami posiadają łącznie 80,77 % udziałów w działce nr [...].

Zdaniem Wojewody powyższe, wbrew twierdzeniom Skarżącej, potwierdza prawo Inwestora do dysponowania tą nieruchomością na cele budowalne. Organ wyjaśnił dalej, iż nie każde wykorzystanie części nieruchomości wspólnej na przeprowadzenie inwestycji budowlanej, winno być kwalifikowane jako czynność wykraczająca poza zwykły zarząd rzeczą. Na potrzeby oceny charakteru wykonanych robót budowlanych istotne jest ustalenie czy realizacja spornej inwestycji w jakikolwiek sposób naruszać może interes pozostałych współwłaścicieli nieruchomości i negatywnie oddziaływać na ich prawa właścicielskie. Czynności bowiem, które nie naruszają i nie zagrażają interesom współwłaścicieli niedziałających, mogą być uznane za czynność zwykłego zarządu, niewymagające uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Oceny charakteru wykonanych robót budowlanych należy dokonać w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, biorąc pod uwagę zarówno uwarunkowania techniczne i technologiczne powstałego obiektu, jego użyteczność dla inwestorów w kontekście możliwości prawidłowego korzystania z nieruchomości i poprawy warunków ich życia.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z cytowanego orzecznictwa NSA i SN, instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich. Organ odwoławczy miał też na względzie, że wyłącznym przeznaczeniem każdej z działek, na których zaplanowano budowę sieci gazowej, w tym działki nr [...], jest funkcja drogi dojazdowej do innych nieruchomości. Zatem przeprowadzenie przez nie, w tym przez działkę nr [...], sieci gazowej z przyłączami do przyległych nieruchomości, w tym do działki nr [...] usytuowanej bezpośrednio przy działce nr [...], pozostaje w zgodzie z ich służebnym charakterem i może być uznane za czynność zwykłego zarządu.

Wyjaśniono wreszcie, że projektowana inwestycja jest siecią podziemną, nie wpływa zatem na zewnętrzny stan nieruchomości wspólnej. Użyteczność będącej przedmiotem współwłasności działki jako drogi pogorszy się tylko przejściowo, na czas wykonywania na niej prac, a po ich wykonaniu, przywrócony zostanie stan poprzedni drogi. Trasa projektowanego gazociągu przebiegać będzie w poboczu dróg, a przejścia pod nowo ułożonymi płytami betonowymi drogowymi wykonane będą bezwykopowo - przeciskiem (część opisowa projektu zagospodarowania pkt 3.0). Brak jest zatem podstaw, aby przyjąć, iż budowa podziemnej sieci służącej zaopatrzeniu w gaz na nieruchomości stanowiącej działkę pełniącą funkcję drogową, będącą przedmiotem współwłasności, jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Nadto art. 202 kodeksu cywilnego zapewnia ochronę mniejszości, przyznając współwłaścicielowi, który był przeciwny dokonaniu czynności, możliwość żądania rozstrzygnięcia sądowego. W takim wypadku wniosek współwłaściciela o rozstrzygnięcie sporu przez sąd ma zapobiec dokonaniu czynności. Orzeczenie sądu uwzględniające wniosek może polegać na wydaniu zakazu dokonania zamierzonej czynności. Z akt sprawy nie wynika, aby taki zakaz został wydany, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 199 i art. 201 k.c.

Pismem z 10 lutego 2023 r. G. M. wniosła skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia.

Wyjaśniła, iż jestem właścicielem domu jednorodzinnego położonego na działce [...] oraz współwłaścicielem działki [...]. Posiada w tej działce [...] udziałów, przy czym pełni ona funkcję jedynego dojazdu do jej domu, od strony drogi gminnej. Działka [...] jest zabudowana domem jednorodzinnym, ogrodzonym oraz zagospodarowanym nasadzeniami, stanowiącymi ogród. Skarżąca swój dom ogrzewa gazem ze zbiornika, natomiast sieć gazowa została tak zaprojektowana, że aby mogła się do niej podłączyć musiałaby przekopać całą zagospodarowaną działkę w poprzek (ok 40 m).

Zdaniem Skarżącej, organy administracji powołały się bezpodstawnie na wyroki sądów o określonych sygnaturach. Jednak wyroki te dotyczą zupełnie innych przypadków - nie budowy sieci gazowej. W ocenie Skarżącej inwestycja objęta pozwoleniem przekracza czynności zwykłego zarządu i na jej przeprowadzenie wymagana jest zgoda 100% współwłaścicieli. W związku z tym Inwestor nie spełnia wymogu posiadania prawa do dysponowania tą nieruchomością. Fakt ten jednoznacznie wyklucza wydanie pozwolenia na budowę, a wydane pozwolenie powinno być uchylone.

Zdaniem Skarżącej jej stanowisko potwierdza "wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 maja 2017 roku Sygn. akt II Ca 513/17".

Ponadto, zdaniem Skarżącej, sieć gazowa ze stosownymi przyłączami jest instalacją co do zasady zagrażającą bezpieczeństwu i nie można porównywać jej z siecią wodociągową czy kanalizacyjną, czy innymi przyłączami. Co więcej posadowienie sieci gazowej na działce [...] otwiera drogę do żądania przez przedsiębiorstwo przesyłowe ustanowienia służebności, nawet na drodze sądowej, wbrew woli właścicieli nieruchomości. Tym samym wnioskowana czynność - budowa sieci gazowej - może prowadzić do trwałego obciążenia nieruchomości.

Skarżąca nadmieniła ponadto, że zaprojektowany przebieg sieci gazowej na wysokości jej nieruchomości znacznie ogranicza jej możliwość korzystania ze swojej własności. Sieć jest tuż przy ogrodzeniu i ogrodzie, gdzie są posadzone duże drzewa, których projektant nie oznaczył na mapie projektowej. Zgodnie z uregulowaniami prawnymi przy sieci gazowej należy zagwarantować minimum 1 metrowy pas ochronny w obie strony od linii środkowej sieci. Poza tym, po drugiej stronie działki [...] nie ma żadnych budynków czy budowli. Znajdują się tam tylko i wyłącznie chwasty i trawy. Takie opisane zaprojektowanie przebiegu sieci jest ewidentnym ograniczeniem korzystania z praw właścicielskich dla działki [...] oraz potencjalnym, zagrożeniem dla mienia Skarżącej oraz dla samej sieci.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z 21 września 2023 r. P. S. G. Sp. z o.o., jako uczestnik postępowania, wniosła o oddalenie skargi wskazując, iż podziela stanowisko przyjęte przez organy administracji.

W piśmie z 21 października 2023 r. Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko wywodząc w szczególności, iż sieć gazowa została wybudowana w działce [...] mającej w ewidencji gruntów nadal status łąki. Działka jest zarośnięta wysokimi chwastami i jest na chwilę obecną nieprzejezdna. Nie pełni więc absolutnie funkcji drogi wewnętrznej. Nadmieniła także, że po wykonaniu inwestycji nieruchomość nie została przywrócona do stanu pierwotnego. W szczególności utwardzony klińcem odcinek, stanowiący dojazd do działki [...] nie został przywrócony do stanu pierwotnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej przywoływana jako: P.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję organu architektoniczno-budowlanego zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielono pozwolenia na budowę obiektu liniowego w postaci sieci gazowej średniego ciśnienia wraz z przyłączami na działkach oznaczonych numerami [...],[...], [...] obręb S. B., gmina K..

Działki [...], nr [...] i nr [...] są oznaczone w ewidencji gruntów jako tereny użytków rolnych, natomiast działkę [...] oznaczono jako drogę powiatową. Przy czym zgodnie z ustaleniami organów administracji pełnią one funkcje dróg dojazdowych dla przyległych do nich nieruchomości, w tym przewidzianych do przyłączenia do sieci działek nr [...].

Dla powyższych działek na mocy uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. dla części obrębu ewidencyjnego S. B. przewidziano między innymi możliwość lokalizacji infrastruktury technicznej w pasach drogowych zgodnie z przepisami odrębnymi. Inne zapisy planu miejscowego przewidują zaopatrzenie w gaz terenów przeznaczonych pod zabudowę z istniejącej i projektowanej sieci średniego i niskiego ciśnienia

W celu wykazania spełniania przez planowaną inwestycję wymogów wynikających z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) Inwestor przedłożył wymagane dokumenty, w tym między innymi oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.

Powyższe oświadczenie - wobec zarzutów zgłaszanych w toku postepowania administracyjnego przez Skarżącą - było przedmiotem szczegółowych ustaleń organów architektoniczno-budowalnych. Wykazały one w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotowa działka jest współwłasnością 12 osób w tym Skarżącej. Inwestor do projektu zagospodarowania terenu dołączył dokumenty potwierdzające zgodę części współwłaścicieli, dysponujących 80,77 % udziałów. Niesporny jest przy tym także brak zgody Skarżącej.

Tym samym w badanej sprawie rozstrzygnięcia wymaga to, czy Inwestor wykazał wymagane dla objętej wnioskiem inwestycji w postaci budowy gazociągu w drodze dojazdowej, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne.

W ocenie Skarżącej objęta projektem budowlanym inwestycja wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. Zatem wobec jej sprzeciwu niedopuszczalne było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Natomiast w ocenie organów administracji i Inwestora, tego rodzaju inwestycja nie daje się zakwalifikować jako przekraczająca zakres zwykłego zarządu, a zatem dla skutecznego złożenia stosownego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne wystarczające było legitymowanie się zgodą większości współwłaścicieli. Taką zaś zgodę Inwestor niewątpliwie posiadał.

W ocenie Sądu organy w badanej sprawie trafnie stwierdziły, że wykazanie przez Inwestora zgody współwłaścicieli (w udziale 80,77 %) nieruchomości pełniącej funkcję drogi dojazdowej, nie dawało podstaw do zakwestionowania prawidłowości przedłożonego organowi oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowane.

Rozstrzygając w badanej sprawie organy administracji trafnie dostrzegły, iż w zakresie stosowania opisanych wyżej zasad Prawa budowalnego zapadły liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przy czym wbrew stanowisku Skarżącej, dokonywano w nich oceny posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w podobnych jak rozpatrywana sytuacjach. Jak wynika z przedmiotowego orzecznictwa czynność, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. W szczególności, NSA wyjaśniał, że przepisy Kodeksu cywilnego nie definiują czynności zwykłego zarządu, ani kiedy ma miejsce przekroczenie zwykłego zarządu. Ustawodawca celowo pozostawił rozstrzygnięcie tej kwestii orzecznictwu sądów, gdyż zależy ona od konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy. Budowa instalacji na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich. NSA dostrzegał też, że zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych wymuszają rozszerzenie zakresu czynności zwykłego zarządu. (por. wyroki NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. akt. II OSK 1081/16 z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 906/09; z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt II OSK 511/11; z dnia 24 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 2625/13). Na marginesie warto też dostrzegać, iż instytucja służebności przesyłu została wprowadzona do prawa cywilnego z dniem 3 sierpnia 2008 r. (art. 3051 k.c.), a zatem wskazane wyżej rozstrzygnięcia sądów administracyjnych zapadały w okresie jej funkcjonowania w obrocie prawnym. Tym samym uznać należy, że znaczenie wybudowania tego rodzaju obiektów jak objęty wnioskiem Inwestora również z uwagi na możliwość zabiegania o ustalenie służebności nie jest przeszkodą w opisanej wyżej kwalifikacji inwestycji. Nie można w tym zakresie tracić z pola widzenia, iż w razie braku możliwości ustalenia zasad realizacji prawa przesyłu podlega ono określeniu na gruncie prawa cywilnego a w sytuacjach spornych podlega ocenie sądów powszechnych. Stąd nie istnieje ryzyko, iż współwłaściciel mniejszościowy nieruchomości drogowej, w której powstanie sieć, zostanie pokrzywdzony poprzez wykonanie tego rodzaju inwestycji.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej prawidłowości jej stanowiska nie potwierdza przywoływany przez nią "wyrok" - a w istocie postanowienie - Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II Ca 513/17. W powyższym postępowaniu sądy powszechne (I i II instancji) rozstrzygały wniosek współwłaścicieli mniejszościowych nieruchomości gruntowych stanowiących drogę do dokonania czynności zwykłego zarządu, jednak zapadłe rozstrzygnięcie sprowadziło się do oceny czy wnioskodawcy wybrali właściwą drogą do uzyskania zamierzonego celu, a więc doprowadzenia zasilania działek wnioskodawców w gaz ziemny. Jedynie w tym zakresie oceniano ich interes prawny do uzyskania ochrony w kształcie dochodzonym w przedmiotowym postępowaniu. Sądy uznały w przedmiotowym postępowaniu, że właściwą drogą do uzyskania zamierzonego celu, a więc doprowadzenia zasilania do działek wnioskodawców w gaz ziemny, jest forma żądania ustanowienia służebności gruntowej przesyłu z wszystkimi uwarunkowaniami, wynikającymi z tego typu żądania, w tym określenia adekwatnego wynagrodzenia i zdefiniowania ograniczeń w korzystaniu z pasa przesyłowego. Natomiast wnioskodawcy domagali się upoważnienia ich, jako współwłaścicieli nieruchomości gruntowych stanowiących drogę do dokonania czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną, polegającej na instalacji sieci gazowej ze stosownymi przyłączami na ich terenie, które będzie stanowić tytuł do nieodpłatnego udostępnienia obu tych nieruchomości, wejścia i tymczasowego ich zajęcia i złożenia inwestorowi oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nimi, wejścia i tymczasowego zajęcia obu nieruchomości celem realizacji inwestycji, przeprowadzenia i posadowienia na ich terenie ww. sieci gazowej wraz z przyłączami oraz korzystania z obu nieruchomości przez inwestora po zakończeniu inwestycji.

Przywołane przez Skarżącą rozstrzygnięcie miało zatem charakter stricte procesowy i wbrew twierdzeniom skargi nie podważa prawidłowości stanowisk przyjmowanych przez sądy administracyjne w przywoływanych wyżej wyrokach. Aktualność zachowuje również teza z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2002 r. w sprawie sygn. akt III CZP 18/02, w której stwierdzono, że instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich.

Przy rozpatrywaniu skargi nie można tracić z pola widzenia, że w badanej sprawie organy nie rozstrzygały jakie są uprawnienia współwłaścicieli, ale czy przy uwzględnieniu obowiązujących w tym zakresie zasad oraz charakteru inwestycji, wnioskodawca wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Weryfikując powyższe należało też mieć na względzie, że trasa projektowanego gazociągu przebiega w poboczu dróg, a przejścia pod ułożonymi płytami betonowymi drogowymi wykonane miały być bezwykopowo. Nadto działka nr [...] jest drogą dojazdową do innych nieruchomości, co sprawia, że przeprowadzenie przez tą działkę sieci gazowej z przyłączami do przyległych nieruchomości, pozostaje w zgodzie z ich służebnym charakterem. Ów służebny charakter potwierdza również to, że w działkach znajdują się już inne media. Projektowana inwestycja jest siecią podziemną, tym samym nie wpływa na zewnętrzny stan nieruchomości wspólnej a użyteczność będącej przedmiotem współwłasności działki jako drogi pogorszy się jedynie przejściowo, na czas wykonywania robót budowalnych.

Jeśli chodzi o zarzuty Skarżącej oparte na twierdzeniu, iż sieć gazowa ze stosownymi przyłączami jest instalacją niebezpieczną należy dostrzec, iż w skarżonej decyzji Inwestor został zobowiązany do przeprowadzenia robót zgodnie z obowiązującymi przepisami i zatwierdzonym projektem budowlanym wykonanym przez projektanta oraz z obowiązującymi przepisami, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia. Nie jest przy tym jasne na jakiej podstawie Skarżąca buduje swoje przeświadczenie, że sieć gazowa ze stosownymi przyłączami jest instalacją co do zasady zagrażają bezpieczeństwu. Nie można nie dostrzegać, iż gaz jest powszechnie wykorzystywanym paliwem, również przez Skarżącą, która jak twierdzi, wykorzystuje w tym celu instalację zbiornikową. Można zatem przyjąć, iż prawidłowo wykonana i użytkowana instalacja gazowa nie powoduje realnych zagrożeń dla jej użytkowników oraz sąsiadów.

Argumentacja Skarżącej dotycząca jakości wykonanych robót budowalnych oraz niekorzystnego - jej zdaniem - ulokowania gazociągu również nie dają się zakwalifikować jako okoliczności uzasadniające odmowę zatwierdzenia projektu budowalnego. Zarówno kwestia ewentualnego ustanowienia służebności jak i naprawy ewentualnych szkód spowodowanych robotami budowalnymi w nieruchomości Skarżącej mają charakter cywilny i podlegają rozpatrzeniu we właściwych trybach. Podstawy odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie mogła też stanowić okoliczność, iż Skarżąca z uwagi na sposób zagospodarowania swojej działki postrzega możliwość przyłączenia do sieci gazowej za nadmiernie uciążliwą, czy też zbędną. Podobnie bez znacznie dla sprawy jest to, że działki przeznaczone pod zabudowę, do których doprowadzany jest gazociąg pozostają na dzień orzekania niezabudowane. Doprowadzenie gazu, zgodnie z obowiązującym planem miejscowym, jest bowiem istotne dla możliwości ich zabudowania a w konsekwencji realizacji zapisów planu miejscowego.

Natomiast twierdzenia Skarżącej z ostatniego jej pisma, iż działka nr [...] nie pełni funkcji drogi wewnętrznej jest niezrozumiałe skoro taki charakter działki wynika nie tylko z planu miejscowego ale sama Skarżąca wskazywała w skardze, iż działka ta pełni funkcję jedynego dojazdu do jej domu, od strony drogi gminnej.

Końcowo, odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności Skarżącej warto zauważyć, że prawo własności, którego dotyczy art. 140 kodeksu cywilnego jest prawem rzeczowym, dającym najpełniejsze władztwo nad rzeczą. Jest prawem podmiotowym bezwzględnym (jak wszystkie prawa rzeczowe), skutecznym wobec wszystkich podmiotów (erga omnes) podlegających danemu prawodawstwu. Powszechnie aprobowany jest jednak pogląd, że własność nie jest prawem nieograniczonym. Najpełniejszą wypowiedź w tej sprawie zawiera orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 1993 r. (P 6/92, OTK I/93, poz. 8). Trybunał ustosunkowując się do problemu ustanowienia w ustawach zwykłych norm prawnych ograniczających uprawnienia właściciela wypływające z prawa własności, a w konsekwencji – także zakres ochrony tego prawa stwierdził, że prawo własności traktowane jest w naszym systemie prawnym jako prawo podmiotowe o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami – jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Nie jest też prawem absolutnym (ius infinitum), a więc prawem niczym w swojej treści nieograniczonym. Przeciwnie – do istoty tego prawa należą, z jednej strony, swoboda korzystania z rzeczy własnej, z drugiej zaś strony – pewne ograniczenia tej swobody, stanowiące swoistą granicę istoty prawa własności, a w konsekwencji – także granicę ochrony tego prawa.

W świetle powyższego brak było podstaw do uznania, że w badanej sprawie doszło do takiego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych też względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi

Cytowane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl