Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 15/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 ust. 1, art. 24 ust. 2 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r. K.R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami za okres od [...] marca 2004 r. Do wniosku załączył:

1. oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2022 r.

2. orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia [...] marca 2004 r.

3. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2009 r.

4. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2009 r.

5. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2017 r.

6. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2017 r.

7. wyrok z dnia [...] lutego 2019 r.

8. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2019 r.

9. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2020 r.

10. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2021 r.

11. pismo w sprawie wniesienia odwołania z dnia [...] kwietnia 2021 r.

12. wyrok z dnia [...] kwietnia 2022 r.

13. pismo z dnia [...] października 2020 r.

14. pismo z dnia [...] marca 2021 r.

Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż orzeczeniem [...] z dnia [...] marca 2004 r. K.R. został zaliczony do osób umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na okres do [...] marca 2009 r., symbol niepełnosprawności 07-S, 04-O, 05-R, niepełnosprawność datuje się od 1998 r. tj. od [...] roku życia.

Kolejnym orzeczeniem [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wnioskodawca został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe, symbol niepełnosprawności 04-O, przy czym datuje się ona od 1998 r. tj. od [...] roku życia. Od wyżej wymienionego orzeczenia wnioskodawca odwołał się. W wyniku autokontroli Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności przychylił się do odwołania i zmienił symbol niepełnosprawności na 04-O, 07-S, 05-R. W związku z w/w orzeczeniami wnioskodawca nie składał wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Na podstawie orzeczenia [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. K.R. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe, niepełnosprawność datuje się od [...] roku życia. Symbol niepełnosprawności 04-0, 07-S, 05-R. Od wyżej wymienionego orzeczenia wnioskodawca odwołał się. Orzeczeniem [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewódzki Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i zaliczył K.R. do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności o symbolach 04-0, 07-S, 11-I. Od w/w orzeczenia wnioskodawca odwołał się do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] zaliczyl stronę do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności począwszy od [...] lutego 2004 r., o symbolach 04-O, 05-R, 11-I. W związku z w/w orzeczeniem wnioskodawca nie wniósł o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Kolejnym orzeczeniem [...] z dnia [...] października 2019 r. K.R. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na okres do [...] października 2020 r., symbol niepełnosprawności 09-M, przy czym datuje się ona od [...] roku życia. Od w/w orzeczenia strona wniosła o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Burmistrz Miasta przyznał wnioskodawcy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...] wrzesnia 2019 r. do [...] października 2020 r. w wysokości 184,42 zł (w okresie od [...] wrzesnia 2019 r. do [...] października 2019 r.) oraz w wysokości 215,84 zł (w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] października 2020 r.).

Orzeczeniem [...] z dnia [...] listopada 2020 r. K.R. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe. Symbol niepełnosprawności 04-0, 09-M. Niepełnosprawność datuje się od 1969 r. tj. od [...] roku życia. W związku z w/w orzeczeniem strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Burmistrz Miasta przyznał stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...] listopada 2020 r. bezterminowo, w wysokości 215,84 zł.

Wnioskodawca wniósł odwołanie od orzeczenia [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Orzeczeniem [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uchylił zaskarżone orzeczenie w części i zmienił symbol niepełnosprawności z 04-O, 09-M na 09-M oraz zmienił datę istnienia niepełnosprawności z [...] lutego 1969 r. na [...] rok życia. Od w/w orzeczenia strona wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego, który wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] zmienił decyzję w/w organu ustalając, iż strona jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niepełnosprawność powstała [...] lutego 1969 r., symbol przyczyny niepełnosprawności 09-M, 04-O, niepełnosprawność ma charakter stały, niepełnosprawność w ustalonym stopniu istnieje od [...] września 2020 r.

W wyniku rozpoznania wskazanego na wstępie wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r., decyzją z dnia [...] września 2022 r. nr [...] Burmistrz Miasta odmówił K.R. przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami za okres od [...] marca 2004 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, iż na mocy wskazanych wyżej decyzji strona ma już przyznane prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od [...] września 2019 r. – bezterminowo i z prawa tego korzysta. Zatem uwzględnienie wniosku w tym zakresie oznaczałoby ponowne przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, co byłoby niezgodne z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej w skrócie u.ś.r.) – podczas gdy stronie może przysługiwać prawo do jednego zasiłku pielęgnacyjnego. Organ nie znalazł podstaw do przyznania wnioskodawcy tego prawa począwszy od [...] marca 2004 r. do [...] sierpnia 2019 r. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. jednoznacznie bowiem stanowi, iż prawo do świadczen rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wspomniana ustawa poza przypadkami okreśłonymi w art. 24 ust. 2a i ust. 3 nie przewiduje przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia przez stronę wniosku o przyznanie tego świadczenia. Strona w okresie od [...] marca 2004 r. do 2019 r. nie składała wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Co więcej, nie informowała organu o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności (przedstawiła jedynie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na podstawie których zostały wydane decyzje organu z [...] listopada 2019 r. i [...] listopada 2020 r.) Organ nie znalazł również przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku o odsetki, gdyż przepisy u.ś.r. nie przewidują wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami.

Od powyższej decyzji K.R. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przytaczając szereg orzeczeń o niepełnosprawności, od których odwoływał się celem weryfikacji początkowej daty niepełnosprawności. Podał, że obecnie otrzymuje świadczenie, jednak istnieją w tym zakresie zaległości.

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu w/w decyzji Kolegium wyjaśniło, iż kwestię ustalenia daty początkowej przyznawania świadczeń rodzinnych reguluje art. 24 ust. 2 u.ś.r. Jednakże podstawę określenia terminu pierwotnego świadczenia pielęgnacyjnego może stanowić także przepis art. 24 ust. 2a tej ustawy, w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przy czym przez dzień wydania orzeczenia należy rozumieć dzień, w którym sąd zmienił orzeczenie o niepełnosprawności, rozpatrując odwołanie strony od orzeczenia wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności.

W okolicznościach niniejszej sprawy kluczową rolę odgrywa moment złożenia wniosku przez stronę w kontekście wyroku zmieniającego orzeczenie o niepełnosprawności. W tym wypadku wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], a w istocie data jego uprawomocnienia – 14 kwietnia 2022 r. – zmieniającego decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2021 r. w kontekście tego, że wniosek o żądany zasiłek został złożony w dniu 8 sierpnia 2022 r., nie pozwala to na przyznanie wnioskowanego świadczenia od dnia [...] marca 2004 r. wraz z odsetkami ustawowymi – nawet z uwzględnieniem dyspozycji art. 24. ust. 2a u.ś.r. Ponadto ewentualne przyznanie wnioskowanego zasiłku oznaczałoby przyznanie tego zasiłku jeszcze raz, skoro jak wskazał organ I instancji, w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja tego organu nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. oraz decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Tym samym uwzględnienie wniosku strony w tym zakresie (tj. w okresie od [...] września 2019 r. bezterminowo) oznaczałoby ponowne przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Natomiast przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od [...] marca 2004 r. do [...] sierpnia 2019 r. również nie może zostać uznane za zasadne, skoro wniosek został złożony w dniu 8 sierpnia 2022 r., a wyżej wskazany wyrok zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności jest prawomocny z dniem 14 kwietnia 2022 r., zaś w okresie od [...] marca 2004 r. do 2019 r. (za wyjątkiem w/w decyzji z dnia [...] listopada 2019 r.) strona nie składała do organu wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, co więcej, nie informowała organu, że zaskarżyła orzeczenie. Brzmienie art. 24 ust. 1 u.ś.r., nie pozwala na przyjęcie, że należy przyznać prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2004 r. – tym bardziej z odsetkami, skoro organ I instancji nie pozostawał w żadnym opóźnieniu, a także że żaden przepis szczególny nie przewiduje takiej możliwości .

Zdaniem Kolegium zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu nie mają znaczenia w sprawie. Organy administracji publicznej orzekające w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie posiadają uprawnień do kwestionowania orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez uprawnione organy administracji lub sądy. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy przepisów u.ś.r.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem. Zarzucił m.in., że jest obciążany błędami popełnionymi przez instytucje publiczne, nie otrzymywał należytej informacji o swojej sytuacji prawnej, zaś zespoły orzekające przyjmowały błędne daty powstania u niego niepełnosprawności, do czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w swojej decyzji. Skarżący nie składał wcześniej wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z powodu braku w orzeczeniach właściwej daty powstania niepełnosprawności. Zrobił to dopiero po wyroku Sądu Rejonowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w powyższym trybie złożyły obydwie strony.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż jeśli chodzi o żądanie skarżącego przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego sformułowane we wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r., to co do objętego tym żądaniem okresu od [...] września 2019 r. powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu I instancji o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego od tej daty i zasiłek ten jest mu wypłacany. Jednakże z całokształtu okoliczności sprawy jasno wynika, że skarżący domaga się w istocie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] marca 2004 r. do [...] sierpnia 2019 r. i to wokół tego żądania koncentruje się zasadniczy problem sprawy. Stąd też w ocenie Sądu brak w decyzjach organów obydwu instancji rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie w odniesieniu do okresu od [...] września 2019 r. nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej w skrócie u.ś.r. – w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Stosownie do treści art. 16 ust. 1 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W myśl art. 16 ust. 2 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku, 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (art. 16 ust. 3). Jak wynika z art. 24 ust. 2 u.ś.r., zasadą jest iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Podstawę do określenia początkowego terminu przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego może stanowić art. 24 ust. 2a u.ś.r., w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Jak wynika z akt sprawy, K.R. pobiera zasiłek pielęgnacyjny począwszy od [...] września 2019 r. na mocy wydanych przez Burmistrza Miasta decyzji z [...] listopada 2019 r. oraz z [...] listopada 2020 r. Do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego datowanego na [...] sierpnia 2022 r. skarżący załączył szereg orzeczeń Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a także dwa wyroki Sądu Rejonowego. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] Sąd ten zmienił decyzję drugiego z wymienionych wyżej organów z dnia [...] lutego 2021 r. ustalając, iż K.R. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niepełnosprawność powstała [...] lutego 1969 r., symbol przyczyny niepełnosprawności 09-M, 04-O, niepełnosprawność ma charakter stały, niepełnosprawność w ustalonym stopniu istnieje od [...] września 2020 r. jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii tego wyroku, uprawomocnił się on z dniem 14 kwietnia 2022 r. Skarżący załączył również do wniosku orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2004 r. zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, określającego symbol niepełnosprawności 07-S, 04-O, 05-R, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lutego 2004 r., a niepełnosprawność istnieje od 1998 r., zaś orzeczenie wydano na okres do [...] marca 2009 r. W tym kontekście skarżący uznaje za zasadne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od [...] marca 2004 r., tzn. od daty wydania powyższego orzeczenia o niepełnosprawności.

Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wskazuje, iż w ocenie tego organu skarżący występując w dniu [...] sierpnia 2022 r. z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, nie zachował wynikającego z art. 24 ust. 2a u.ś.r. trzymiesięcznego terminu liczonego od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], zmieniającego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2021 r., tzn. od dnia [...] kwietnia 2022 r. Powyższe stanowisko organu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym wskazuje się, iż w przypadku wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przez sąd powszechny, przyjmuje się, że wynikający z art. 24 ust. 2a u.ś.r. okres trzech miesięcy winien być liczony od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (por. m.in. wyroki NSA z 28 lutego 2017 r., z 25 sierpnia 2017 r., I OSK 1863/18, z 2 marca 2018 r., I OSK 2991/17, z 14 grudnia 2018 r. I OSK 1780/18, wyroki WSA w Gliwicach z 7 grudnia 2021 r., II SA/Gl 1088/21 oraz WSA w Gdańsku z 17 marca 2022 r., III SA/Gd 1005/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednakże nawet gdyby przyjąć odmienny pogląd, w myśl którego w przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez sąd powszechny, wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z kompletem dokumentów winien zostać złożony w tzw. rozsądnym terminie od daty orzeczenia sądu powszechnego (por. m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2022 r., I OSK 948/19, a także wyrok WSA w Krakowie z 29 czerwca 2020 r., III SA/Kr 1247/19), to odnosząc się do meritum żądania K.R. stwierdzić należy, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z mocą wsteczną, tzn. od [...] marca 2004 r.

Analizując kwestię możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną należy odnieść się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (OTK-A 2007/9/106, Dz.U. z 2007 r. nr 200, poz. 1446), w którym orzeczono, iż art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 427, Nr 105, poz. 720 i Nr 109, poz. 747) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Z wyroku tego wynika, że stwierdzona niekonstytucyjność art. 24 ust. 2 u.ś.r. polegała na tym, że osoby oczekujące na ustalenie stopnia niepełnosprawności, które ostatecznie takie orzeczenie o takim stopniu uzyskały, nie miały możliwości "wstecznego" uzyskania świadczenia za okres, w jakim orzekał zespół do spraw niepełnosprawności. Art. 24 ust. 2a u.ś.r., wprowadzony do ustawy po tym wyroku, wypełnia warunki określone przez Trybunał – obecnie bowiem każda osoba oczekująca na orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, a następnie je otrzymująca, jeżeli złoży wniosek o świadczenie uzależnione od niepełnosprawności w terminie trzech miesięcy, ma prawo do ubiegania się o przyznanie tego świadczenia od daty wystąpienia o orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 września 2013 r., II SA/Po 382/13). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można jednak mówić, aby wystąpiła przewlekłość procedury odwoławczej od orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] marca 2004 r., od której to daty skarżący wywodzi swoje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, aby orzeczenie to było kwestionowane przez skarżącego w przewidzianym prawem trybie. Brak jest zatem przesłanki opieszałości w przyznaniu świadczenia, na którą wskazywał przywołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał wydał bowiem powyższy wyrok na tle sprawy, w której istniał związek czasowy między złożeniem wniosku, a rozpoznaniem odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności. Taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie miała jednak miejsca. Niezależnie od faktu, że skarżący aktualnie pobiera zasiłek pielęgnacyjny, opiera on bowiem swoje żądanie o treść wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], zmieniającego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2021 r., występując z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego po wydaniu tego wyroku, jednakże jako datę początkową wnioskowanego świadczenia wskazuje [...] marca 2004 r. – tzn. datę wydania jednego z poprzednich orzeczeń o niepełnosprawności.

W kontekście wywodzenia przez skarżącego prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od daty orzeczenia o niepełnosprawności z [...] marca 2004 r. należy mieć na uwadze, iż każdorazowo wydane orzeczenie o niepełnosprawności otwiera bieg trzymiesięcznego terminu, a jego zachowanie daje uprawnienie do przyznania świadczenia od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie tego właśnie orzeczenia o niepełnosprawności, jednakże uprzednio wydane orzeczenia o niepełnosprawności nie mogą tu być brane pod uwagę (por. wyrok NSA z 5 listopada 2021 r., I OSK 190/20). W tego rodzaju sytuacji strona nie może żądać przyznania prawa do świadczenia ze skutkiem wstecznym.

Na uwzględnienie argumentacji skarżącego nie mógł przy tym wpłynąć sygnalizowany przez niego brak wiedzy o tym, iż przed laty, tzn. już w 2004 roku mógł się on ubiegać o wpisanie w uprzednio wydanych orzeczeniach o niepełnosprawności daty powstania niepełnosprawności przed 21 rokiem życia, m.in. kwestionując wydawane w przeszłości orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Wobec powyższego organy orzekające w sprawie nie mogły zadośćuczynić wnioskowi skarżącego, gdyż zobowiązane są działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.