Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 745/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Przywrócono termin do wniesienia skargi
Powołane przepisy: article: art. 86  par. 1,2,  art. 87  par. 1,2,4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi R. D. na uchwałę Rady Miejskiej S. z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia przywrócić termin do złożenia skargi.


UZASADNIENIE

R. D. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na uchwałę Rady Miejskiej S. z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie wskazując, iż zaskarżona uchwała została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] r. wraz z uzasadnieniem, które zawierało pouczenie o następującej treści: "Od niniejszej uchwały na podstawie art. 384 § 1 Kodeksu Wyborczego zainteresowanemu służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. Skargę wnosi się za pośrednictwem Rady Miejskiej S. w terminie [...] dni od dnia doręczenia uchwały".

Organ podał, iż zgodnie z art. 384 § 1 Kodeksu wyborczego od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu. Nadto wskazał, iż Kodeks wyborczy w art. 9 zawiera odmienną od generalnie stosowanej regułę ustalania zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odmienność ta polega na tym, że w postępowaniach wyborczych termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem złożono (doręczono) pismo lub dokument organowi (sądowi), przed którym toczy się określone postępowanie w godzinach jego urzędowania.

Dalej organ wskazał, że w niniejszej sprawie 7-dniowy termin do złożenia skargi upłynął w dniu [...] r. Tymczasem w dniu [...] r. do Urzędu Miasta i Gminy w S. wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., nadane w dniu [...] r. przekazujące skargę skarżącej na zaskarżoną uchwałę. Skarga została opatrzona w swojej treści datą [...] r., ale została nadana pocztą dopiero w dniu [...] r., bez zachowania wymogu złożenia jej za pośrednictwem Rady Miejskiej S.. Tym samym – zdaniem organu - nie został zachowany ustawowy termin, które statuuje obowiązek złożenia skargi w godzinach pracy urzędu, które to w dniu [...] r. trwały do godz. [...], jak też uchybiono wymogowi złożenia skargi za pośrednictwem organu.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia niniejszej skargi wskazując, iż tak w treści uchwały, jej uzasadnieniu, jak również w piśmie przewodnim z dnia [...] r. nie została pouczona o przepisach szczególnych regulujących inicjowanie postępowania sądowoadministracyjnego. O regulacjach Kodeksu wyborczego została dopiero poinformowana w dniu [...] r. przez osobę trzecią.

Nadto skarżąca podniosła, iż uzasadnienie do uchwały zawiera pouczenie, "które zostało nienależycie sformułowane z istotnymi błędami (odwołanie na zasadach ogólnych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest zaś: złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu.

Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.).

W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). Brak winy należy z kolei oceniać mając na względzie wszystkie okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005, s. 333).

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołała okoliczność, iż nie została pouczona w sposób właściwy o przepisach szczególnych regulujących wnoszenie skarg na uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. Okoliczność ta w ocenie Sądu uzasadnia przywrócenie terminu.

W kontekście powyższego należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2017 r. poz. 15, ze zm.) w art. 384 § 1 stanowi, że od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu.

Jednocześnie ustawodawca w art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego zastrzegł, że ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Niniejszą normą ustawodawca wprowadził odmienne i szczególne uregulowanie dotyczące zachowania terminu do wniesienia skargi od przewidzianego w art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma m.in. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego wynika bowiem, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data złożenia pisma do właściwej instytucji (w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku), czyli data wpływu pisma do wskazanego w przepisie organu, nie zaś data jego nadania w urzędzie pocztowym. Nadto z powyższą regulacją koresponduje art. 9 § 3 Kodeksu wyborczego, stanowiący, że w przypadku braku w kodeksie innych uregulowań w tym zakresie, czynności wyborcze określone kalendarzem wyborczym oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane w godzinach urzędowania sądów, organów wyborczych, urzędów gmin oraz konsulatów.

W realiach badanej sprawy skarżącej doręczono zaskarżoną uchwałę z uzasadnieniem oraz pismem przewodnim w dniu [...] r. W uzasadnieniu zawarto pouczenie, iż od zaskarżonej uchwały "na podstawie art. 384 § 1 Kodeksu Wyborczego zainteresowanemu służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. Skargę wnosi się za pośrednictwem Rady Miejskiej S. w terminie [...] dni od dnia doręczenia uchwały". Organ zaniechał już jednak poinformowania o brzmieniu cytowanego wyżej art. 9 Kodeksu wyborczego, który zawiera odmienną od generalnie stosowanej i określonej w p.p.s.a. reguły ustalania zachowania terminu do złożenia skargi na uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu skarżącego. Zdaniem Sądu stanowi to okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tut. Sąd podziela bowiem stanowisko judykatury, zgodnie z którym na organie uchwałodawczym jednostki samorządu terytorialnego ciąży obowiązek pouczenia radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia i sposobie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę podejmowaną w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Pouczenie takie powinno stanowić nieodzowny element uchwały w świetle wyrażonych w art. 7 Konstytucji RP konstytucyjnych zasad państwa prawa oraz działania organów publicznych na podstawie i w granicach prawa mimo, iż Kodeks Wyborczy takiego obowiązku wprost nie przewiduje (por. postanowienia NSA z dnia 1 lutego 2012 r., II OZ 34/12; z dnia 9 czerwca 2014 r., II OZ 443/14, CBOSA). Ponadto pouczenie takie powinno być wyczerpujące, tak aby zainteresowany w oparciu o jego treść został poinformowany nie tylko o prawie zaskarżenia, ale również sposobie inicjowania postępowania, w tym kwestiach związanych z zachowaniem terminu. Tylko bowiem w takim przypadku można mówić o rzeczywistym, a nie iluzorycznym uczynieniu zadość obowiązkowi pouczenia. Twierdzenie to wydaje się tym bardziej zasadne w sytuacjach – jak ta mająca miejsce w niniejszej sprawie – gdzie przepisy szczególne odmiennie od p.p.s.a. regulują kwestie związane ze sposobem obliczania upływu terminu do wniesienia skargi.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że skarżąca w wystarczający sposób uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi i tym samym przychylił się do niniejszego wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie bowiem Sądu niepełne pouczenie strony postępowania, w zakresie przysługującego jej środka zaskarżenia, w niniejszej sprawie nie może szkodzić skarżącej, która w braku wiedzy o regulacjach art. 9 Kodeksu wyborczego w przewidzianym prawem 7 dniowym terminie złożyła za pośrednictwem poczty skargę na przedmiotową uchwałę nie wiedząc, iż termin w postępowaniach wyborczych uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem złożono (doręczono) pismo lub dokument organowi (sądowi), przed którym toczy się określone postępowanie w godzinach jego urzędowania. W takich sytuacjach – zdaniem Sądu - strona postępowania, przy zastosowaniu prawem przewidzianych środków w danym postępowaniu, winna mieć możliwość skutecznego uchylenia się od następstw uchybienia terminu powstałych wskutek zastosowania się do niepełnego pouczenia. Na koniec, jedynie marginalnie Sąd chciałby nadmienić, iż zwrócił uwagę, że skarżąca błędnie nadała skargę kierując ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., zamiast do organu, jednakże w dacie podejmowania tejże czynności obowiązywał już przepis z art. 52 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uważa się za zachowany termin także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Stąd złożenie w realiach niniejszej sprawy skargi bezpośrednio do tut. Sądu, wymagało jej przekazania do organu i w sytuacji gdyby nie obowiązywały stosowne regulacji art. 9 Kodeksu wyborczego skargę uznać należałoby za wniesioną w terminie.

Mając zatem na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.