Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 106/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6044 Ewidencja   przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych  i  wykonywanie  działalności  przez   przedsiębiorców  zagr
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1; art. 7; art. 77; art. 138 ar. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 14
journal: Dz.U. 1985 nr 13 poz 58
law: Obwieszczenie Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 18 marca 1985 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant Ref. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.K. – O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonywania działalności przez przedsiębiorców zagranicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako SKO w K. lub Kolegium), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez A. K.-O., utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną tegoż organu z dnia [...]r., nr: [...], którą to decyzją SKO w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r., nr: [...], zmieniającą decyzję Wojewody K. z dnia [...]r. nr: [...] , decyzją którą Wojewoda K. zezwolił A. K.-O., obywatelowi polskiemu na stałe zamieszkującemu w Republice Federalnej Niemiec, na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" w Polsce. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy został H.D. W podstawach prawnych zaskarżonej decyzji SKO powołało art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako k.p.a.).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wojewoda K. decyzją z dnia [...]r. nr: [...] wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. z 1985 r. Nr 13, poz. 58 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia w sprawie szczegółowych warunków wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. Nr 48, poz. 247 ze zm.) zezwolił A. K.-O., obywatelowi polskiemu na stałe zamieszkującemu w Republice Federalnej Niemiec, na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości pod firmą Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" w Polsce. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy został H.D.

Następnie, po rozpoznaniu wniosku A. K.-O. i w oparciu o dołączoną do wniosku umowę spółki cywilnej z dnia [...]r. decyzją z dnia [...] r. Wojewoda K. zmienił zakres udzielonego zezwolenia w ten sposób, iż zezwolił na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości w ramach Przedsiębiorstwa Zagranicznego "A" A. K.-O. i H.O.

Kolejną decyzją z dnia [...]r. W.K., wydaną po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika H.D. ponownie dokonał zmiany zakresu udzielonego zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości pod firmą Przedsiębiorstwa Zagranicznego "A" Jako podmiot prowadzący w oparciu o umowę spółki cywilnej z dnia [...] r. ujawnił A. K.-O. i S.D. Jako pełnomocnika działającego w imieniu właścicieli przedsiębiorstwa ujawnił H.D.

Następnie decyzją z dnia [...] r., po rozpoznaniu wniosku A. K.-O., Prezydent Miasta K., powołując się na porozumienie zawarte z Wojewodą K., odmówił wykreślenia H.D. jako pełnomocnika. W uzasadnieniu podkreślił, że współwłaścicielami P.Z. "A" byli A. K.-O. i S.D., którzy w umowie spółki cywilnej z dnia [...] r. uzgodnili, że pełnomocnikiem firmy będzie H.D. Umowa nie zawierała żadnych postanowień dotyczących odwoływania pełnomocnika. Dlatego dla skuteczności takiej czynności wymagane było zgodne oświadczenie obu wspólników. Takiego oświadczenia nie złożono w sprawie.

Od decyzji odwołanie wniósł A. K.-O. Nie zgadzał się ze stwierdzeniem, ze warunkiem skuteczności wypowiedzenia pełnomocnictwa były zgodne oświadczenia obu wspólników spółki. Na podstawie art. 865 § 3 Kodeksu cywilnego każdy ze wspólników, bez uprzedniej zgody pozostałych wspólników mógł wykonać czynność nie cierpiąca zwłoki, jeśli jej zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty. Działalność pełnomocnika w jego ocenie narażała spółkę na straty. Dlatego należało mu wypowiedzieć pełnomocnictwo.

Minister Przekształceń Własnościowych decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał, iż z uwagi na szczególny charakter pełnomocnictwa do prowadzenia przedsiębiorstwa wynikający z art. 6 ustawy o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, jego wypowiedzenie wymagało zgodnego oświadczenia - wniosku wspólników spółki cywilnej. Zaś ewentualne spory winny być rozstrzygnięte przez sądy powszechne. W [...] r. H.O. i S.D. złożyli wniosek o dokonanie zmiany decyzji z dnia [...] r. poprzez ujawnienie ich jako podmiotów wspólnie prowadzących Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" oraz H.D. jako pełnomocnika. Do wniosku dołączyli uwierzytelnione przez niemieckiego notariusza oświadczenie A. K.-O. o zrzeczeniu się przez niego wszelkich praw do P.Z "A" i przeniesieniu ich na żonę H.O. oraz umowę spółki cywilnej zawartej pomiędzy H.O. i S.D. [...] r.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., powołując się na porozumienie zawarte z Wojewodą K., uznając oświadczenie A.K.-O. za nieskuteczne odmówił dokonania zmian w zezwoleniu. Po rozpatrzeniu przez Ministra Przekształceń Własnościowych odwołania H.O. i S.D. i uchyleniu przez niego zaskarżonej decyzji Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie o zmianę zakresu zezwolenia do czasu rozstrzygnięcia kwestii sfałszowania dokumentu zrzeczenia się w dniu [...] r. przez H.O. udziałów i kompetencji w firmie P.Z. "A" na rzecz męża. Po przedłożeniu w [...] r. przez S.D. i H.K. (p.v. O.) wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i dołączeniu do wniosku wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] skazującego A. K.-O. za przerobienie dokumentu z dnia [...] r. poprzez złożenie pod treścią nie odpowiadającą prawdzie podpisu swojej żony i posłużenie się nim jako autentycznym w Wydziale Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w K., Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie i decyzją z dnia [...] r. zmienił decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. w ten sposób, że wykreślił z zezwolenia A.K.-O., a w jego miejsce wpisał H.K. oraz jako pełnomocnika działającego w imieniu P.Z. "A" wpisał H.D.

Po wniesieniu przez A. K.-O. odwołania, w którym zarzucił on organowi administracji pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy zmian w strukturze własnościowej spółki cywilnej i wynikających z tego faktu skutków prawnych, sprawę rozpoznał Wojewoda K. i decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Nie znalazł podstaw prawnych do wkroczenia w stosunki własnościowe wspólników spółki cywilnej. Te kwestie należały do właściwości sądów powszechnych.

A. K.-O. nie zgodził się ze stanowiskiem oraz argumentacją organu odwoławczego i w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia decyzji jako sprzecznej z prawem. Jego oświadczenie z dnia [...] r. nie wywołało skutku prawnego w postaci przeniesienia praw do P.Z. "A" na H.K. (p.v. O.), wobec czego nie mogła ona później rozporządzić prawem, którego nie nabyła.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1762/96 uchylił zarówno decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Uznał, iż organy administracji nie dokonały materialnej kontroli danych zgłoszonych we wniosku o zmianę zezwolenia, w szczególności nie rozstrzygnęły lub nie doprowadziły do usunięcia niepewności co do rzeczywistego składu spółki cywilnej, która miała prowadzić Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A". Czy umowa spółki zawarta pomiędzy skarżącym i S.D. z dnia [...] r. i umowa z dnia [...] r. zawarta pomiędzy H.O. i S.D. w istocie zmieniały umowę spółki cywilnej zawartą pomiędzy skarżącym i H.O. [...] r. Ewentualnie, czy i kiedy doszło do rozwiązania pierwszej spółki cywilnej oraz w jakiej formie. Niewyjaśnienie tych kwestii mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Kolejną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., po rozpatrzeniu wniosku S.D. z dnia [...] r. zmienił zakres udzielonego decyzją z dnia [...] r. zezwolenia w ten sposób, ze zezwolił S.D. na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości z H.K. Decyzję wydano w oparciu o dołączoną do wniosku umowę spółki cywilnej zawartą przez H.K. (p.v. O.) i S.D. [...] r.

Następnie S.D. złożył [...] r. wniosek o wykreślenie z zezwolenia H.K., bowiem w tym samym dniu złożyła ona skuteczne oświadczenie o wystąpieniu z ważnych powodów ze spółki cywilnej zawartej ze S.D. w dniu [...] r. z dniem [...] r. To oświadczenie zostało przyjęte bez zastrzeżeń przez wspólnika.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr: [...] (podkreślenia Sądu) zezwolił S.D. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod firmą: Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" S.D. Jako jego pełnomocnika uznano H.D.

Wnioskiem z dnia [...] r. A.K.-O. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o wznowienie na podstawie art. 145 Kpa postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. [...] r., [...] r. oraz decyzją Wojewody K. z dnia [...] r.

W podstawie faktycznej wniosku, jako przyczynę wznowienia wskazał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1762/96 uchylający decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. oraz decyzję Wojewody K. z dnia [...] r., z dnia [...] r. sygn. akt II SA 1744/96 stwierdzający nieważność decyzji Ministra Przekształceń Własnościowych z dnia [...] r. i decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] r.

Skoro wyrokiem z dnia [...] r. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje w sprawie wykreślenia z zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej A. K.-O., to nie było dopuszczalnym merytoryczne rozstrzyganie kolejnych wniosków złożonych przez H.K. i S.D. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii uprawnień H.K. do dysponowania prawami do P.Z. "A". Zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawach zakończonych później wydanymi decyzjami ostatecznymi wprowadzającymi kolejne zmiany do zezwolenia.

Dalej wskazał, iż w Sądzie Wojewódzkim w K. toczyła się sprawa z jego powództwa o stwierdzenie skuteczności wypowiedzenia przez niego w [...] r. pełnomocnictwa udzielonego H.D. W tej sprawie w dniu złożenia wniosku nie wydano jeszcze wyroku. Nadto nie było dopuszczalnym dokonywanie zmian w udzielonym zezwoleniu w oparciu o wnioski (wniosek z dnia [...] r.) składane przez pełnomocnika, któremu wypowiedziano pełnomocnictwo. Powoływał się on na kompetencje, które mu nie przysługiwały. Poza tym pominięto fakt zezwolenia decyzją z dnia [...] r. na wspólne prowadzenie przedsiębiorstwa przez A. K.-O. i H.O.

Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa Prezydent Miasta K., na wniosek A.K.-O. wznowił postępowanie administracyjne w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi wydanymi przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] r. nr [...], w dniu [...] r. nr [...], w dniu [...] r. nr [...] i decyzji Wojewody K. z dnia [...] r. nr [...]. Ustalił, że to organ I instancji ponowne rozpatrzy sprawę.

Następnie decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 145 i art. 151 k.p.a. Prezydent Miasta K.:

- odmówił uchylenia decyzji Wojewody K. z dnia [...] r. zezwalającej A. K.-O. i S.D. na wspólne prowadzenie P.Z. "A" i na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. stwierdził jej wydanie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a,

- odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy wykreślenia pełnomocnika w osobie H.D. i na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. stwierdził jej wydanie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.,

- uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i decyzję tego samego organu z dnia [...] r., i na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 148 § 1 pkt 8 k.p.a. umorzył postępowanie w tych sprawach.

W uzasadnieniu stwierdzono, że odmówiono uchylenia dwóch decyzji z uwagi na upływ okresu 5 lat, jaki minął od ich wydania. Ponadto w pierwszym postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. nie uczestniczyła p. H.O. (s.v. K.), chociaż wcześniejszą decyzją z dnia [...] r. wpisano ją do zezwolenia jako wspólnika A.K.-O. Wreszcie sprawę rozpoznano w oparciu o wniosek złożony przez pełnomocnika, gdy tymczasem uprawnionym do złożenia wniosku o zmianę zezwolenia mogli złożyć tylko wspólnicy. Natomiast w drugiej sprawie, w której nie uchylono decyzji naruszono prawo wydając merytoryczną decyzję przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w postaci skuteczności odwołania pełnomocnictwa przez sąd powszechny. Tymczasem Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uznał skuteczność odwołania przez A. K.-O. pismem z dnia [...] r. pełnomocnictwa udzielonego H.D. Zatem odmiennie od organu ocenił tę kwestię.

Za uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i [...] r. przemawiał fakt, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1762/96 uchylono decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. Zatem zachodziła konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku H.K. i S.D. z [...] r. dotyczącego zmian w zezwoleniu – decyzji Wojewody K. z dnia [...] r. Decyzje późniejsze nie mogły się wobec tego ostać, a postępowania w tych sprawach należało umorzyć. Dokonanie dalszych zmian w zezwoleniu mogło nastąpić dopiero po rozpatrzeniu wniosku z [...] r.

W odwołaniu S.D. domagał się uchylenia decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r. w części uchylającej decyzje tego organu z dnia [...] r. i [...] r. i umarzającej w tych sprawach postępowanie administracyjne jako wydanej z naruszeniem art. 7, art. 10, art. 105 § 1, art. 145 § 1, art. 146 § 1, art.151 § 1 i 2 k.p.a. Zarzucił, iż nie udzielono mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów. Z nieznanych stronie powodów i wbrew art. 151 § 1 k.p.a. umorzono postępowania administracyjne. Nie uzasadniono tego rozstrzygnięcia. Wreszcie decyzja z dnia [...] r. została wydana w oparciu o notarialnie poświadczone nabycie przez niego udziałów i jednoczesne wystąpienie przez H.K. ze spółki cywilnej. Jej uprawnienie do rozporządzenia udziałami było potwierdzone decyzjami administracyjnymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr: [...], wydaną z powołaniem się na art.138 § 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 17 pkt 1 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. i umarzającej postępowania w tych sprawach i przekazał w tej części sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie mogło się ostać ze względów proceduralnych. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ, który w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ponownie rozpoznaje sprawę uchyla decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi zaistnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 lub 145a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Jako podstawę prawną uchylenia decyzji wskazano art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.. Ten przepis przewidywał możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli decyzję wydano w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone. Decyzją z dnia [...] r. zmieniono zakres zezwolenia udzielając go H.K. i S.D. Następnie decyzją z dnia [...] r. wykreślono z zezwolenia H.K. i ustalono nazwę firmy na Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" – S.D. Ponieważ Sąd uchylił wcześniejszą decyzję zmieniającą zakres zezwolenia poprzez wpisanie do niego H.K., to zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w obu sprawach. Skoro w efekcie wyroku Sądu nie było wpisu H.K. do zezwolenia w miejsce A.K.-O., to nie było podstaw do jej wykreślenia, nie było też podstaw do zmiany nazwy firmy.

Organ odwoławczy nie podzielił poglądu organu I instancji o bezprzedmiotowości postępowań, w których uchylono decyzję. Nadal bowiem do rozstrzygnięcia pozostawały wnioski H.K. oraz S.D. Nadal istniała także materialnoprawna podstawa do ich rozstrzygnięcia. Przy ich rozstrzyganiu należy uwzględnić zmiany wynikające z wyroku Sądu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.K.-O. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przytoczone w jej uzasadnieniu argumenty.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt 3/II/SA/a 2410/01, Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. K.-O. na decyzję kasacyjną SKO z dnia [...] r., nr: [...]., uznając, iż decyzja Kolegium jest zgodna z prawem. Wykonując ten wyrok ostatecznie Prezydent K. decyzją z dnia [...] r., nr: [...], stwierdził w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wydanie decyzji tegoż organu z dnia [...] r., nr: [...], z naruszeniem prawa oraz stwierdził, iż nie można jej uchylić z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od doręczenia tej decyzji (art. 146 § 1 k.p.a. ). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO w K. decyzją z dnia [...] r., nr: [...].

Wnioskiem z dnia [...] r. A. K.-O. wystąpił do SKO w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r., nr: [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzucając, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, tj.: art. 6, art.7, art. 77 k.p.a., w szczególności poprzez brak należytej analizy umów spółek w tym umowy z dnia [...] r. i ich wzajemnej zależności; nadto uchybienia organu polegały na nie wzięciu pod uwagę decyzji Wojewody K. z dnia [...] r., pominięciu wyjaśnienia wzajemnych relacji prawnych wynikających z zawartych umów spółek cywilnych, naruszeniu przepisów art. 860 i nast. regulujących istotę spółki cywilnej.

SKO w K. decyzją z dnia [...] r., nr: [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r., nr: [...]. W uzasadnieniu SKO po przeanalizowaniu zarówno podstawy do stwierdzenia nieważności wskazanej przez wnioskodawcę – A. K.-O., tj. art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa), jaki i po przeanalizowaniu pozostałych przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stwierdziło, iż decyzja Prezydenta K. z dnia [...] r., nr: [...] nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad wskazanych przez ustawodawcę w art. 156 § 1 k.p.a., a w konsekwencji należy odmówić stwierdzenia jej nieważności.

W stosunku do decyzji SKO w K. z dnia [...] r., nr: [...] A.K.-O. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. SKO w K. wskazaną na wstępie zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...] r. nie znajdując podstaw do jej zmiany.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi (uzupełnionej pismami procesowymi z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. – złożonym w trakcie rozprawy przed WSA w Gliwicach w tym dniu) A. K.-O. do WSA w Gliwicach. W skardze wniósł on o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji tegoż organu z [...] r. na zasadzie art. 145 § 1 pkt c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a, art. 97 k.p.a., art. 860 i nast. kodeksu cywilnego oraz art. 14 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 1985 r. Nr 13, poz. 58 ze zm.), poprzez niewłaściwe przeanalizowanie zebranego w sprawie materiału i w konsekwencji nie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi A.K.-O. ponowił swoje argumenty wcześniej podniesione przez niego we wniosku do SKO w K. o stwierdzenie nieważności spornej decyzji z [...] r. oraz we wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto w pismach procesowych powołał się także na decyzję SKO w K. z dnia [...] r., nr [...], którą organ ten, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w oparciu o m.in. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] r. decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania – S.D. – odniósł się do argumentów zawartych w piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] r. S. D. i zarówno w tym piśmie, jak i w trakcie rozprawy przed WSA w Gliwicach w dniu [...] r., poparł stanowisko SKO w K. wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, którą ocenił jako bezzasadną. W piśmie tym wyartykułował także swoje zarzuty wobec A.K.-O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.): "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2) p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się również przyczyn określonych w art. 156 k.p.a., skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji a zatem skargę należało oddalić.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego A.K.-O. z dnia [...] r. do SKO w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] r., nr: [...] odmawiającą, po przeprowadzeniu postępowania w trybie nadzwyczajnym dot. stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczętego na wniosek A.K.-O. z dnia [...] r., stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r.

Stosownie do art. 127 § 4 k.p.a.: "Od decyzji wydanej w I instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze w sprawach należących do zadań własnych gmin odwołanie nie służy. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio". § 3 art. 127 k.p.a. stanowi natomiast, iż: "Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań". Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest zawsze organ wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzję, która ma być poddana ewentualnej weryfikacji w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, polegającym na stwierdzeniu nieważności decyzji (art. art. 157 § 1 k.p.a. ab initio). W przedmiotowej sprawie, organem wyższego stopnia nad organem jakim jest Prezydent K., który wydał sporną decyzję z dnia [...] r., jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.). Decyzja Kolegium z dnia [...] r. była decyzją pierwszoinstancyjną, a zatem ma do niej zastosowanie art. 127 § 4 k.p.a.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy różni się tym od odwołania, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. W świetle art. 138 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium mogło wydać jedną z decyzji wskazanych w § 1 tego przepisu, który stanowi, że: " Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze."

Należy podkreślić, iż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma zastosowania § 2 art. 138 k.p.a, który statuuje możliwość wdawania przez organ odwoławczy tzw. decyzji kasacyjnych.

Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż SKO w K., wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszyło wyżej wskazanych przepisów prawa.

Istota sporu między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do tego czy decyzja Prezydenta K. z dnia [...] r., jest dotknięta wada nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa – przepisów prawa wskazanych przez skarżącego, czy też jak twierdzi SKO w K. decyzji tej nie można zarzucić, iż tkwi w niej którakolwiek z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a, w tym również wada polegająca na wydaniu tej decyzji z "rażącym naruszeniem prawa".

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są określone enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., choć z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. katalog ten nie ma charakteru zamkniętego. Nie są one oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. W wyroku z dnia 7 lipca 1983 r., II SA 581/83, (Prob.Praw. 1984, nr 10, s. 28) NSA zaakcentował, iż: "Stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalania, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1". Także w wyroku z dnia 29 czerwca 1999 r., IV S.A. 1889/97, (LEX nr 47887) NSA stwierdził: "1. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a., zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. 2. Wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i jego uzasadnienie nie są jednak wiążące dla organu, który musi z urzędu zbadać, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.." W wyroku NSA z dnia 22 września 1999 r., IV SA 1380/97 (LEX nr 47894) czytamy, że: "Przesłanki stwierdzenia nieważności z racji ich wyczerpującego wyliczenia w art. 156 § 1 k.p.a. nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Powinny być interpretowane dosłownie, a nawet ścieśniająco". Podobnie SN w tezie nr 1 wyroku z dnia 11 maja 2000 r., III RN 62/00 (OSNAPiUS 2001, nr 4, poz. 100) podkreślił, że: "Przepis art. 156 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany ściśle, a zatem przy stwierdzaniu nieważności decyzji należy brać pod rozwagę okoliczności wymienione w tym przepisie. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary czy jakichkolwiek innych." W szczególności zaś, jak przyjęto w wyroku NSA z dnia 29 marca 1988 r. (sygn. akt I SA 636/87 – ONSA 1988, nr 1, poz. 45): "Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 k.p.a., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji."

Art. 156. § 1. k.p.a. stanowi, iż: " Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa."

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca powołała się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., tj. na przesłankę "rażącego naruszenia prawa". W uzasadnieniu swego wniosku powoła się na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 9 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Ka 1762/96, zgonie z którą organ dokonujący zmian zezwolenia winien dokonać kontroli wniosku zarówno w aspekcie formalnym, tj. poprzez badanie samego zgłoszenia i dokumentów z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, jak również w aspekcie materialnym, poprzez przeprowadzenie badania zgłoszonych we wniosku danych z prawdziwym stanem rzeczy, a kontrola dokonywana przy zmianie zezwolenia powinna być pełniejsza w porównaniu do tej dokonywanej przy wydaniu zezwolenia. W ocenie A. K.-O. przy wydawaniu decyzji z [...] r. nie dokonano wszechstronnej kontroli wniosku pod względem formalnym i materialnym rażąca naruszając przepisy postępowania, tj.: art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności poprzez brak ustalenia składu osobowego spółki cywilnej, której przedmiotem było prowadzenie Przedsiębiorstwa Zagranicznego w Polsce "A" oraz niewyjaśnienie czy możliwe jest zawarcie kolejnych spółek cywilnych za każdym razem w innym składzie osobowym na prowadzenie tego samego przedsiębiorstwa, a w konsekwencji czy S.D. był uprawniony do składania wniosku o dokonanie zmian w zezwoleniu z [...] r., nr [...]. Nadto A. K.-O. zarzucił wydanie decyzji z [...] r. z rażącym naruszeniem art. 860 i nast. k.c., podnosząc iż skład osobowy spółki cywilnej ustalony został wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r (sygn. akt [...]), w którym Sąd ten uznał, iż S.D. nie był wspólnikiem spółki cywilnej, której przedmiotem działalności było prowadzenie Przedsiębiorstwa Zagranicznego w Polsce "A". Dodatkowo zarzucił, iż organ wydając decyzję z [...] r. nie wziął pod uwagę decyzji Wojewody K. z dnia [...] r.

Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze druga przyczyna nieważności, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ma bardzo nieostry charakter, stąd liczne niekonsekwencje w orzecznictwie sądów i powoływanie się na tę przyczynę wówczas, gdy mamy na przykład do czynienia z przesłanką niewłaściwości. Nieostry charakter mają zarówno przesłanki zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak i nieostra jest granica pomiędzy nimi. Najwięcej wątpliwości występuje na tle pojęcia "rażące naruszenie prawa". Orzecznictwo niejednolicie kwalifikuje bowiem naruszenia przepisów materialnych, kompetencyjnych i procesowych. W większości pojęcie rażącego naruszenia prawa odnosi się do przepisów materialnych.

W odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane jako rażące (podkreślenia Sądu).

Zalicza się do takich przypadków pogwałcenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Uważa się przy tym, iż o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia. W odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 k.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 czerwca 1983 r., I SA 355/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 40, zwłaszcza s. 241-243). W szczególności dotyczy to naruszenia zasady dwuinstancyjności (por. wyrok z dnia 10 kwietnia 1989 r., II SA 1198/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 36; wyrok NSA z dnia 17 września 1990 r., III SA 647/90, Wspólnota 1991, nr 36, s. 21; wyrok NSA z dnia 28 listopada 1991 r., SA/Wr 1097/91, OSP 1995, z. 1, poz. 21; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1985 r., II SA 1585/84, ONSA 1985, nr 1, poz. 2; OSP 1989, z. 2, poz. 25 z glosą B. Adamiak; wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, POP 1997, nr 3, poz. 62). Dotyczy to też zasady trwałości decyzji ostatecznych. Na ogół bowiem, jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze nie budzi wątpliwości kwalifikowanie w ten sposób naruszeń prawa występujących w zakresie trybów nadzwyczajnych (por. H. Poleszak: Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA. NP 1984, nr 1, s. 26; por. wyrok NSA z dnia 4 września 1981 r., II SA 52/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 83). Nadto do takich rażących naruszeń zalicza się też: nałożenie obowiązków na osobę zmarłą, nałożenie obowiązków na przyszłych spadkobierców adresata decyzji, niewłaściwą reprezentację, wydanie decyzji bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, umieszczenie w decyzji warunków zależnych od przyszłej decyzji administracyjnej, wydanie decyzji naruszającej ocenę prawną wyrażoną przez sąd administracyjny, wydanie decyzji wbrew zakazowi reformationis in peius, odmowa załatwienia sprzeciwu (za M. Jaśkowska [w]: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Kraków - Zakamycze 2005).

Na tle wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa" nie ma jednak jednolitego stanowiska. Zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie występują dwa zasadnicze poglądy. Według pierwszego z nich rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźne, bezsporne (por. J. Jendrośka, B. Adamiak: Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, z. 1, s. 69 i n.; por. także M. Jaśkowska [w]: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Kraków - Zakamycze 2005).

Podobne stanowisko zajmuje J. Borkowski, według którego rażące naruszenie prawa nastąpi wtedy, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie prawnym (J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1992 r., S.A./Kr 914/92, Prz. Sąd. 1994, nr 7-8, s. 163); por. też wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., III SA 1705/93, Wspólnota 1994, nr 42, s. 16: "Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności". W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok SN z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95).

Jak podkreśla M. Jaśkowska: "Drugie stanowisko reprezentują ci, którzy uważają, iż przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę jego skutki. <> to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a., Polemiki, PiP 1986, z. 2, s. 104 i n.). Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe, zwłaszcza w sytuacji naruszenia polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisu, kiedy uchylenie decyzji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony" (M. Jaśkowska [w]: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Kraków – Zakamycze 2005).

Zdaniem W. Chróścielewskiego, można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja (por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno: Postępowanie administracyjne. Zielona Góra 1999, s. 156). Jednak co należy podkreślić wśród wskazywanych skutków kwalifikujących naruszenia prawa jako rażące najwięcej zastrzeżeń, zarówno w doktrynie jak i w judykaturze, wywołuje umieszczenie kryterium skutków gospodarczych. Przeciw tej przesłance występuje B. Adamiak (w: B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie. Warszawa 2003, s. 334). W zasadzie jednak autorka ta występuje przeciw traktowaniu tej przesłanki jako wyłącznej. W wyroku NSA z dnia 9 września 1998 r., II S.A. 1249/97, LEX nr 41819 czytamy: "Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować" (por. szczegółowe omówienie wymienionych wyżej i innych orzeczeń oraz literatury przedmiotu – M. Jaśkowska [w]: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Kraków – Zakamycze 2005).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego co do zasadności odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., z uwagi na brak wystąpienia nie tylko przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., tj. przesłanki "rażącego naruszenia prawa", na którą wskazywał skarżący w swoich wnioskach, ale także co wykazało szczegółowo Kolegium w swoich decyzjach wydanych w obu instancjach, na brak którejkolwiek z pozostałych przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd podziela pogląd SKO w K., iż nie doszło w przedmiotowej sprawie do rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.; ponadto nie wystąpiły uchybienia organu polegające na nie wzięciu pod uwagę decyzji Wojewody K. z dnia [...] r., pominięciu wyjaśnienia wzajemnych relacji prawnych wynikających z zawartych umów spółek cywilnych, naruszeniu przepisów art. 860 i nast. regulujących istotę spółki cywilnej. Nadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się wydania przez SKO w K. decyzji naruszającej ocenę prawną wyrażoną przez sąd administracyjny, ani przez sąd powszechny. W końcu Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego rażącego naruszenia art. 14 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 1985 r. Nr 13, poz. 58 ze zm.).

W dacie wydania decyzji z [...] r. zasady dokonywania zmian zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagranicznych przedsiębiorców regulowało rozporządzenie Rady Ministrów z 17 czerwca 1989 r. w sprawie warunków wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. Nr 40, poz. 217; dalej jako rozporz. z 17.06.1989 r.). Zgodnie z § 5 ust. 1 tegoż rozporządzenia: "Zmiana statusu prawnego podmiotu posiadającego zezwolenie, nazwy przedsiębiorstwa, przedmiotu działalności gospodarczej oraz innych okoliczności i warunków określonych w zezwoleniu wymaga zmiany zezwolenia, z tym że zwiększenie stanu zatrudnienia określonego w zezwoleniu wymaga uprzedniego zawiadomienia organu administracji, który wpisuje tę zmianę do zezwolenia".

Jak słusznie stwierdziło SKO w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. (cyt. ze s.2-3 decyzji): "Zmiana dokonywana w decyzji z [...] r. oprócz ujawnienia pełnomocnika Przedsiębiorstwa, polegała na zezwoleniu na prowadzenie działalności gospodarczej przez S.D., tj. przez jedną z osobę w miejsce dotychczasowego wspólnego prowadzenia działalności przez S.D. i H.K. (....) przepisy rozporządzenia nie regulowały expressis verbis szczegółowych zasad dokonywania zmian w zezwoleniu w sytuacji rezygnacji jednego z podmiotów prowadzących dotychczas wspólnie działalność gospodarczą na podstawie zezwolenia wydanego w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. (...), tak jak ma to miejsce w przypadku zmiany wspólnika, przyjęcia wspólnika (...). Dla <> wspólnika podstawą materialnoprawną dokonania zmiany był § 5 ust. 1 rozporządzenia, który nakazywał dokonanie zmiany zezwolenia nie precyzując jednak szczegółowych reguł tej zmiany. Nie sposób w konsekwencji skutecznie zarzucić, że dokonując takiej zmiany rażąco naruszono przepisy rozporządzenia, skoro w przepisach tych brak jest reguł, które miałyby zostać naruszone. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem naruszenie istniejącego przepisu, gdyż rażąco naruszyć prawo można jedynie wówczas, gdy obowiązujący przepis wyznacza w sposób nie budzący wątpliwości sposób zachowania, a takowego w przypadku <> wspólnika brak w rozporządzeniu..."

Sąd podziela także pogląd Kolegium, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak analizy umów spółek zawartych przez osoby, które prowadziły działalność na podstawie zezwolenia z [...] r. (cyt. s. 3 decyzji pierwszoinstancyjnej) "Skutkiem decyzji z [...] r. było bowiem zezwolenie na prowadzenie działalności na podstawie zezwolenia z dnia [...] r. tylko przez S.D. Zatem z istoty rzeczy nie było w tym przypadku niejasności z kim S.D. wspólnie ma prowadzić działalność na podstawie zezwolenia z [...] r., a w konsekwencji konieczności badania przedmiotowych umów. Stąd nie sposób również podzielić zarzutu rażącego naruszenia art. 860 k.c. i następne ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (...) jako odnoszących się do spółki cywilnej. Natomiast odrębną kwestią jest przysługiwanie S.D. legitymacji do wnioskowania o dokonanie zmiany w zezwoleniu z dnia [...] r., co w odniesieniu do decyzji z dnia [...] r. wynikało z wcześniejszej decyzji wydanej dnia [...] r.(nr [...]) przez (...) Prezydenta Miasta K. W tej ostatniej bowiem figurował S.D. i H.K., a jej eliminacja z obrotu prawnego (decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...]) stanowi o wadzie wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co zresztą zostało już stwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2004 r. (sygn. akt 3/II/SA/Ka 2410/01) w odniesieniu do wyeliminowania z obrotu prawnego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 1998 r. (sygn. akt II SA/Ka 1762/96) decyzji Wojewody K. z dnia [...] r. (nr [...]) oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. (nr [...])." Nadto w decyzji drugoinstancyjnej z dnia [...] r. Kolegium podkreśliło, iż nie można zasadnie twierdzić, że dokonując weryfikacji decyzji z [...] r. należy mieć na uwadze wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2004 r. (sygn. akt 3/II/SA/Ka 2805/01), ponieważ stan faktyczny, na tle którego został wydany ten wyrok dotyczył problematyki sporu między A. K.-O. a S.D. i H. K. (p.v. O.) co do składu osobowego wspólników prowadzących PZ "A". Rozstrzygniecie tego sporu miało istotny wpływ na dokonanie zmiany w udzielonym zezwoleniu, skoro zezwolenie miało przysługiwać podmiotom pozostającym w sporze. Dlatego Sąd w tym wyroku wskazał, że niewyjaśnienie sprawy, pominięcie wcześniej wydanej w sprawie decyzji, pominięcie dowodu z umowy spółki cywilnej z dnia [...] r. stanowi rażące naruszenie art. 7 i art. 7 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że nie można uznać, iż w odniesieniu do decyzji z [...] r. brak analizy wszystkich dotychczasowych decyzji wydanych w sprawie zmiany zezwolenia z dnia [...] r. oraz zawartych spółek jest równoznaczny z rażącym naruszeniem art.6 i art. 77 § 1 k.p.a., zwłaszcza, iż adresatem decyzji z [...] r. nie był A. K.-O. (cyt. s. 4 decyzji SKO z [...] r.): "Jego sytuacja administracyjnoprawna co do występowania w zezwoleniu z dnia [...] r. została bowiem ukształtowana wcześniejsza decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. (nr [...]) oraz decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymaną w mocy decyzją Wojewody K. z dnia [...] r. (nr [...]). Powodowało to, że w odniesieniu do decyzji z dnia [...] r. nie występowały takie uwarunkowania jak przy wydaniu decyzji, której dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2004 r. (sygn. akt 3/II/SA/Ka 2805/01), czy też decyzji, której dotyczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) z dnia [...] r. (Sygn. akt II SA/Ka 1762/96). Pomiędzy adresatami decyzji z dnia [...] r. nie występował spór co do praw do PZ "A". Zatem rozpatrywanie wszystkich poprzednich umów i zezwoleń w sytuacji braku sporu pomiędzy adresatami decyzji z dnia [...] r. nie może być uznane za rażące naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 k.p.a."

Sąd w niniejszym składzie zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, iż zarzut wydania decyzji z [...] r. bez dokonania analizy decyzji Wojewody K. z dnia [...] r., nr [...]) w przedmiocie wspólnego prowadzenia przedsiębiorstwa zagranicznego przez A.K.-O. i H.K., pozbawiony jest doniosłości prawnej, z uwagi na fakt, iż przedmiotowej decyzji Wojewody nie wprowadzono do obrotu prawnego, co wykazało SKO w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...]).

W dalszej kolejności Sąd ocenił również stanowisko Kolegium co do zarzutu skarżącego nieuwzględnienia przez ten organ wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]). Sąd powszechny w tymże wyroku wskazał, iż na dzień [...] r. wspólnikami spółki cywilnej prowadzącej PZ "A" byli A. K.-O. i H.K. (p.v. O.). Według SKO w K. ustalenie zawarte w tym wyroku jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla sprawy zmiany zezwolenia z dnia [...] r., co zresztą przesądził NSA w wyroku z dnia 9 lutego 1998 r. (sygn. akt II SA/Ka 1762/96), a potwierdził w wyroku z dnia 10 lipca 2000 r. (sygn. akt II SA/Ka 1692/98). Jak podkreśliło Kolegium: "Ocenami tymi dotyczącymi owego zagadnienia wstępnego Kolegium jest związane na zasadzie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...). W konsekwencji odmienne rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K., który uznał wspólników H.K. i S.D. wydając decyzję z dnia [...] r. (nr [...]) oraz (...) decyzje z [...] r. jest równoznaczne z wadą wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., a nie z rażącym naruszeniem art. 28 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji.(...). Zatem przesądzenie przez sąd powszechny składu osobowego spółki prowadzącej PZ "A" nie oznacza, że decyzje które uwzględniały inny skład osobowy spółki niż określony przez sąd powszechny są obarczone wadą nieważnościową. Wada tego rodzaju w tych decyzjach ma charakter wznowieniowy, a zatem nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności." Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił ten pogląd SKO i uznał zarzut skarżącego za niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 14 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 1985 r. Nr 13, poz. 58 ze zm.), sformułowanego przez skarżącego należy przypomnieć, iż przepis ten brzmi następująco: "Zezwolenie wydaje się na okres do dwudziestu lat, a w wypadkach uzasadnionych okresem amortyzacji inwestycji do czterdziestu lat. Po upływie ważności zezwolenia może być wydane nowe zezwolenie.", Sąd stwierdza, iż zarzut ten jest bezprzedmiotowy, z uwagi na fakt, iż decyzja z [...] r. nie dotyczyła okresu ważności zezwolenia z [...] r.

Zważywszy, iż przy ocenie legalności każdej decyzji należy brać pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Zatem generalnie nie bierze się pod uwagę zdarzeń zaszłych po tej dacie, w przedmiotowej sprawie po dacie [...] r. Wyjątek stanowi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., który jednak stanowi przesłankę "wznowieniową" a nie "nieważnościową". Należy przypomnieć, iż postępowanie wznowieniowe zostało przeprowadzone w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją ostateczną Prezydenta K. z dnia [...] r. i wydana została w jego wyniku ostateczna decyzja Kolegium z dnia [...] r., nr: [...], którą to decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, tj. Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...], stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji tego organu z dnia [...] r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Jak słusznie stwierdziło SKO w K., w oparciu o powołane orzecznictwo sądów administracyjnych, przesłanka wznowieniowa nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Nie można wady wznowieniowej, którą niewątpliwie jest obarczone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. "przekształcać" w wadę niważnościową z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

Końcowo odnośnie argumentu skarżącego dotyczącego wydania przez SKO w K. decyzji z dnia [...] r., nr [...], którą organ ten, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] r. decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...], Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, iż decyzja ta wprawdzie stwierdza wygaśnięcie z dniem [...] r. przedmiotowej decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r. (z uwagi na uprawomocnienie się w dniu [...] r. wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...], co w ocenie Kolegium spowodowało bezprzedmiotowość tej decyzji i konieczność stwierdzenia jej wygaśnięcia w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.), ale jej skutki prawne następują dopiero po jej wprowadzeniu do obrotu prawnego, co nastąpiło już po zakończeniu poddanego ocenie Sądu postępowania "nieważnościowego" przeprowadzonego przez Kolegium.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalono.