Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 461/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 270
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi PPHU G. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 stycznia 2023 r. nr 2401-IEW3.4253.56.2022.5 UNP: 2401-23-015332 w przedmiocie odmowy zwolnienia z kosztów postępowania podatkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi PPHU G. sp. z o.o. w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wydane w przedmiocie odmowy zwolnienia z kosztów postępowania podatkowego.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. w trakcie trwania kontroli w Spółce decyzją z 3 sierpnia 2022 r. określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, IlI oraz IV kwartał 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę należnymi na dzień wydania tej decyzji, w wysokościach wykazanych w sentencji tego rozstrzygnięcia, a także przybliżoną kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w ww. zakresie, a ponadto zabezpieczył na majątku Spółki przed wydaniem decyzji określającej, kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego.

2. Spółka, w odwołaniu od ww. decyzji zabezpieczającej, powołując się na art. 270 § 1 Ordynacji podatkowej, zawarła wniosek o zwolnienie jej z kosztów postępowania.

3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej również "DIAS"):

1) decyzją z 7 listopada 2022 r. utrzymał w mocy ww. decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z 3 sierpnia 2022 r.,

2) postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., wydanym na podstawie art. 270a oraz art. 265 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, dalej "o.p."), odmówił Spółce zwolnienia z kosztów postępowania podatkowego, o co wniosła w odwołaniu od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 3 sierpnia 2022 r.

4) postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r. odmówił przeprowadzenia rozprawy wnioskowanej przez Spółkę w odwołaniu od ww. decyzji z 3 sierpnia 2022 r.

4. W zażaleniu na postanowienie o odmowie zwolnienia z kosztów postępowania podatkowego Spółka wskazała, że postanowienie jest zbyt lakoniczne, co utrudnia zrozumienie przesłanek, którymi kierowano się przy jego wydaniu. W konsekwencji jest wadliwe i niezgodne z prawem. Powołując się na art. 270 § 1 o.p., ponownie wniosła o zwolnienie z kosztów postępowania.

5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, jako organ odwoławczy postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r., wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art 13 § 1 pkt 2 lit.c, a także art. 266 § 1 w związku z art. 265 § 1 pkt 1 i 2, a także art. 270a oraz art. 270 o.p., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 7 listopada 2022 r. o odmowie zwolnienia Spółki z kosztów postępowania podatkowego.

DIAS wyjaśnił, że w ramach prowadzonego przez tutejszy organ drugiej instancji postępowania, zakończonego wydaniem decyzji zabezpieczającej, Spółka nie została obciążona żadnymi kosztami i taki też wniosek wynika z wyjaśnień Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z 9 stycznia 2023 r.

Co ważne, na etapie postępowania zainicjowanego odwołaniem z 22 sierpnia 2022 r. od ww. decyzji zabezpieczającej z 3 sierpnia 2022 r. oraz zażaleniem z 17 listopada 2022 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 listopada 2022 r., Spółka nie wskazała rodzaju poniesionych (udokumentowanych) kosztów, o zwolnienie z których zawnioskowała. Trudno też stwierdzić jakimi kosztami mogłaby zostać obciążona. W tej sytuacji wniosek Spółki o zwolnienie z kosztów postepowania nie jest zasadny.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, DIAS wyjaśnił, że z uwagi na klarowność ustalonego stanu faktycznego i prawnego, zbędnym i niemożliwym byłoby rozbudowanie uzasadnienia wydanego postanowienia.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o cyt.: "1.Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zmianę decyzji, względnie, wydanie nowej decyzji w trybie samokontroli, na zasadzie art. 226 § 1 ordynacji podatkowej; 2. Przeprowadzenie dowodów wnioskowanych niniejszym pismem, na zasadzie art. 229 ordynacji podatkowej;

3. Wyznaczenie rozprawy w postępowaniu podatkowym, na zasadzie art. 200a § 1 ust. 2

4. Zwolnienie strony od poniesienia kosztów postępowania podatkowego, na zasadzie art. 270 § 1 ordynacji podatkowej."

Ponadto wniosła o cyt.:

1. "Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie o zobowiązania organu do wydania postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów,

2. Przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w skardze,

3. Zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych,

4. Rozpoznanie sprawy także pod nieobecność strony oraz jej pełnomocnika."

Pełnomocnik zarzucił cyt.:

"1. Naruszenie procedury administracyjnej, mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 61a § 1 kpa, poprzez błędną jego wykładnię;

2. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 70 ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku,

3. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art.

2a ordynacji podatkowej, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika;

4. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż sprawa niniejsza, objęta jest wcześniejszym rozstrzygnięcie,;

5. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż strona posiada majątek i zdolności zarobkowe, pozwalające przyjąć, iż nie zachodzi w niniejszym postępowaniu przesłanka ważnego interesu podatnika.

1. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 33 § 1,2,3,4 ordynacji podatkowej, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przed terminem płatności, w sytuacji, gdy nie było ku temu przesłanek

2. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie iż wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w części dotyczącej podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur wynosi 100 %

3. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a oraz art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie iż istnieją przesłanki do wydania decyzji o zabezpieczeniu

4. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 284a § 1 ordynacji podatkowej, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przeprowadzenie kontroli z naruszeniem przepisów o procedurze kontrolnej

5. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 33d § 2 ordynacji podatkowej, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i brak uzgodnienia sposobu zabezpieczenia ze stroną postępowania

6. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 239c ordynacji podatkowej, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, w której brak ku temu przesłanek.

Następnie:

7. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 253a ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji zagrażającej ważnym interesom podatnika, w sytuacji, gdy istniały ku temu przesłanki

8. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 2a ordynacji podatkowej, poprzez zastosowanie rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika;

9. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż strona świadomie i z premedytacją składała niedoszacowane deklaracje podatkowe;

10. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż strona posiada majątek i zdolności zarobkowe, pozwalające przyjąć, iż nie zachodzi w niniejszym postępowaniu przesłanka ważnego interesu podatnika."

W uzasadnianiu pełnomocnik Skarżącej wskazał, że uzasadnienie postanowienia o odmowie zwolnienia z kosztów postępowania jest, cyt.: "wewnętrznie sprzeczne, a wzajemnie wykluczające się stanowiska w przedmiocie najistotniejszej z punktu widzenia niniejszego postępowania przesłanki proceduralnej, działają na korzyść mojego Mocodawcy, wobec braku uwzględnienia wniosku w kontekście dalszej części postępowania."

Dalej pełnomocnik podniósł, że strona została nieprawidłowo zawiadomiona i pouczona o kontroli podatkowej, z której organ pierwszej instancji wywodzi dla niej skutki prawne i majątkowe. Organ oparł swe rozstrzygnięcie na wyjaśnieniach i dowodach przedstawionych przez osoby trzecie. Strona nie miała sposobności zapoznania się z dowodami i skonfrontowania swojego stanowiska ze stanowiskiem osób trzecich, a w toku prowadzonej kontroli wyszło na to, że strona ma ponieść za działania osób trzecich konsekwencje majątkowe.

Pełnomocnik Spółki zakwestionował decyzję organu pierwszej instancji, w zakresie w jakim nakłada ona na stronę dodatkowe obowiązki i obciążenia podatkowe, zarówno w zakresie należności podatkowych jak i odsetek od nich naliczonych i wskazał, że wyliczenia organu są nieprawidłowe. Ponadto zakwestionował decyzję w zakresie, w jakim została ona wydana w oparciu o stwierdzenie trwałości uchybień, podnosząc, że organ pierwszej instancji posługuje się w uzasadnieniu nieostrym pojęciem "większa ilość transakcji'’, bez wskazania, o jaką konkretnie ilość transakcji chodziło, w jakich terminach, okolicznościach i kwotach. Stanowczo zaprzeczył by Spółka rozliczyła nieprawidłowo jakiekolwiek faktury i miała wiedzę, że faktury przez nią księgowanie odzwierciedlały nierzeczywisty stan.

Zaprzeczył również twierdzeniom organu co do istnienia obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Wskazał, że Spółka reguluje należności podatkowe na czas i nie zdarzyło się w okresie jej działalności żadne zdarzenie uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Wyjaśnił, że straty z prowadzonej przez stronę działalności wynikają głównie z zatorów płatniczych w branży budowlanej, a Spółka dokłada należytej staranności w odzyskiwaniu swoich wierzytelności, których to organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy nie sposób obciążyć Spółkę dodatkowymi zobowiązaniami, gdyż godziłoby to w zasadę słuszności oraz indywidualizację zobowiązań podatkowych i byłoby to przerzuceniem na Spółkę odpowiedzialności za osoby trzecie.

Pełnomocnik Spółki wniósł o zwolnienie jej od kosztów postępowania. Wyjaśnił, że Spółka rzeczywiście ma problemy płatnicze, jednak nie wpływają one na regulowanie podatków na czas. Spółka pilnuje w szczególności dwóch rzeczy: wypłat dla pracowników oraz podatków składek, opłat i danin. Niemniej dodatkowe obciążenia mogą znacznie zagrozić płynności Spółki

7. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga jest oczywiście bezzasadna.

Zarzuty zasadniczo nie dotyczą sprawy, której przedmiotem jest postanowienie DIAS o odmowie zwolnienia z kosztów postępowania podatkowego. Odnoszą się bowiem do decyzji DIAS z 7 listopada 2022 r. wydanej wobec Skarżącej w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę, określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy i przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Jedynym argumentem dotyczącym zwolnienia z kosztów są wskazane przez Spółkę "problemy płatnicze", które w ocenie Spółki mogą zagrozić jej płynności.

Adekwatne w sprawie przepisy prawa stanowią:

W myśl art. 265 § 1 o.p. do kosztów postępowania zalicza się:

1) koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 755, 807, 956 i 2186 oraz z 2021 r. poz. 1080);

2) koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;

2a) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;

2b) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie jest prowadzone w sprawie, o której mowa w art. 119g § 1, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;

3) wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom;

4) koszty oględzin;

5) koszty doręczenia pism urzędowych;

6) koszty ustanowienia i reprezentacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego.

§ 2. Organ podatkowy może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Ponadto zgodnie z przepisami art. 266 § 1 w związku z art. 265 § 1 pkt 1 i 2 o.p. - stronie przysługuje zwrot kosztów podróży i innych należności, ustalonych zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeśli związane one były z osobistym stawiennictwem strony i postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się pod warunkiem jednakże zgłoszenia żądania w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji w sprawie.

Z kolei stosownie do art. 267 § 1 o.p. stronę obciążają koszty:

1) które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie;

1a) stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy;

1b) tłumaczenia na język polski dokumentacji przedłożonej przez stronę;

2) (uchylony);

3) sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178;

4) przewidziane w odrębnych przepisach;

5) powstałe z jej winy, a w szczególności koszty:

a) o których mowa w art. 268,

b) wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie,

c) wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.

W myśl zaś art. 270 § 1 i 2 o.p. organ podatkowy, na wniosek osoby obowiązanej, w przypadku uzasadnionym jej ważnym interesem lub interesem publicznym, może rozłożyć koszty postępowania na raty albo umorzyć w całości lub w części. Przepisy art. 67b § 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

W sprawie Skarżąca nie wskazała jakimi kosztami została obciążona. DIAS wyjaśnił, że w ramach prowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem decyzji zabezpieczającej, Skarżąca nie została obciążona żadnymi kosztami. Z wyjaśnień Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z 9 stycznia 2023 istotnie wynika, że Spółka na etapie prowadzonego postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 3 sierpnia 2022 r. o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego nie zostały naliczone żadne koszty.

DIAS wskazał, że na etapie postępowania zainicjowanego odwołaniem z 22 sierpnia 2022 r. od decyzji zabezpieczającej z 3 sierpnia 2022 r. oraz zażaleniem z 17 listopada 2022 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 listopada 2022 r. Skarżąca nie wskazała rodzaju poniesionych (udokumentowanych) kosztów, o zwolnienie z których zawnioskowała.

W tym stanie rzeczy DIAS zasadnie odmówił zwolnienia Spółki z kosztów postępowania podatkowego.

Wydane w sprawie postanowienia, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej zawierają wszystkie elementy określone w art. 217 o.p.

Bezzasadnym jest zarzut naruszenia art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (poprzez błędną jego wykładnię), gdyż w sprawie organy nie orzekały na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, co wynika wprost z podanej przez organ podstaw prawnej wydanych postanowień. Organ zasadnie argumentował, że postępowanie w zakresie zwolnienia Spółki z kosztów postępowania podatkowego wszczęte zostało na wniosek uprawnionego podmiotu (tj. J. G. jako uprawnionego do reprezentacji Spółki Prezesa Zarządu PPHU G. sp. z o.o.), spełnione zostały zatem przesłanki przedmiotowe i podmiotowe do jego rozpatrzenia w toku postępowania.

Sąd podziela stanowisko DIAS, że z oczywistych względów poza meritum niniejszej sprawy pozostaje także zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 70 Ordynacji podatkowej (regulującego kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych).

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 2a o.p., Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się wątpliwości, które rozstrzygnięte zostały na niekorzyść podatnika. Sąd nie dopatrzył się także zarzucanej przez Skarżącą wewnętrznej sprzeczności zaskarżonego postanowienia.

W świetle powyższych uwag uznać należało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zarzuty są bezzasadne. To z kolei determinowało konieczność oddalenia wniesionej skargi, co też uczyniono, działając stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.