Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 879/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 7, 77  par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 2  ust. 1  w zw. z art. 2  ust. 15, art. 2  ust. 15a
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Katarzyna Marasek-Zybura Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 marca 2023 r., nr SKO.Soc/4116/368/2023, w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z 30 marca 2023 r. nr SKO.Soc/4116/368/2023 działając na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 16 i ust. 15g ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako "u.d.w.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) oraz, po rozpatrzeniu odwołania E. P. (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzje wydana z upoważnienia Wójta Gminy Z. z 5 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z 23 sierpnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Z. o przyznanie dodatku węglowego, oświadczając, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe pod adresem M. [...] w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Skarżący oświadczył we wniosku, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe.

Po rozpoznaniu wniosku, Wójt Gminy Z. decyzją z 19 października 2022 r. nr [...] odmówił przyznania dodatku węglowego. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji zawartych we wniosku oraz na podstawie danych uzyskanych z rejestrów publicznych ( baza CEEB), ustalił, że źródło ogrzewania, które jest wykorzystywane przez Skarżącego w gospodarstwie domowym, to kocioł na drewno kawałkowe, zgodnie ze złożoną deklaracją do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r.

W związku z powyższym, mając na uwadze treść art. 2 ust. 3 ustawy, organ I instancji stwierdził, że drewno kawałkowe nie jest paliwem stałym, a więc wykorzystywanie kotła na drewno kawałkowe nie upoważnia do przyznania dodatku węglowego.

W wyniku odwołania od ww. decyzji, SKO w Krakowie decyzją z 5 grudnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzje o przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało, że z dniem 3 listopada 2022 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o dodatku węglowym, która dodała do ustawy art.2 ust 15g. Zgodnie z art.2 ust. 15g. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji

emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Ustawodawca w dodanym przepisie wziął pod uwagę sytuację gospodarstw domowych które z różnych powodów dokonały zgłoszenia źródła ogrzewania po 11 sierpnia 2022 bądź w ogóle nie dokonały jego zgłoszenia. W ocenie Kolegium zasadnym jest przyznanie dodatku węglowego osobom które dokonały po 11 sierpnia 2022 r. korekty deklaracji do CEEB jeżeli Organ potwierdzi, że istotnie w kotle stosowane jest paliwo stałe wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy dodatku węglowym.

W ocenie Kolegium, organ powinien ustalić, jaki faktycznie rodzaj paliwa stosuje Wnioskodawca i w zależności od tych ustaleń przyznać lub odmówić przyznania dodatku węglowego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt Gminy Z., decyzją z 5 stycznia 2023 r., odmówił przyznania dodatku węglowego.

W motywach rozstrzygnięcia, organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca dokonał zgłoszenia źródła ciepła w terminie, wpisując jako rodzaj stosowanego paliwa - drewno kawałkowe ( w dniu 16.11.2021 r. wskazano kocioł na paliwo stałe i rodzaj paliwa- drewno kawałkowe). Zmiana deklaracji w dniu 17.10.2022 r. (a więc po 11 sierpnia 2022 r.) nie dotyczyła zgłoszenia nowego źródła ogrzewania zgłoszenia innego rodzaju wykorzystywanego paliwa we wpisanym już w CEEB kotle na paliwo stałe (z drewna kawałkowego na węgiel, paliwa węglopochodne i drewno kawałkowe).

W dniu 22.12.2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że skarżący pali głównie drewnem. Podał, że węgiel zakupił ostatni raz w 2020 roku. Wokół domu widać było dużą ilość przygotowanego drewna opałowego, stwierdzono obecność pozostałości węgla z zakupu w 2020 r. używanego wg. wyjaśnienia strony przy dużych mrozach.

W tych okolicznościach organ I instancji stwierdził, że skarżący nie dokonał zakupu węgla od 2020 r., tak więc dokonując zgłoszenia co do rodzaju paliwa zgodnie ze stanem faktycznym wskazał drewno kawałkowe, czyli dokonując zgłoszenia paliwa w listopadzie 2021 r. jako drewno kawałkowe oświadczył stan zgodny z prawdą, gdyż na sezon 2021/2022 zakupił/zgromadził drewno. Stan faktyczny w zakresie używania drewna kawałkowego nie uległ zmianie od tego czasu do dnia przeprowadzenia wywiadu, strona nie zakupiła w międzyczasie węgla. Zasadniczo więc strona ogrzewa dom drewnem kawałkowym, a używa węgla ze starych zapasów, sporadycznie, w sytuacjach kryzysowych, w niewielkiej ilości skoro zakup 3 ton w lecie 2020 r. pozwolił stronie jeszcze na utrzymanie rezerwy. W ocenie organu, strona jak sama potwierdziła, dokonała zmiany deklaracji po odmowie otrzymania dodatku węglowego, co wskazuje że to była główna motywacja strony, gdyż sposób dotychczasowy ogrzewania i używane paliwo nie zmieniły się. Strona oświadczyła, że na ten sezon zgromadziła drewno kawałkowe w ilości 13 m.3., nie kupiła już węgla, - a więc ten rodzaj paliwa - drewno kawałkowe - zakupiony na ten sezon jest zasadniczym paliwem stosowanym przez stronę. W ocenie organu I instancji, sporadyczne i w zasadzie w sytuacjach wyjątkowych używanie węgla nie może kwalifikować się jako używanie przez stronę węgla jako paliwa stałego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie wniósł skarżący. Wskazał, że nie zmieścił się w terminie z dokonaniem korekty, gdyż nigdzie nie była podana dokłada data. Wyjaśnił, że kocioł ma od kilku lat i pali zarówno drewnem i węglem.

Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W swoich rozważaniach Kolegium, wskazało, że Skarżący w złożonej w dniu 16 listopada 2021 r. deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, wskazał jako urządzenia zainstalowane i eksploatowane: kolektory słoneczne (c.w.u.), ogrzewanie elektryczne (c.o. i c.w.u.), kocioł na paliwo stałe (c.o.). W deklaracji podał jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa stałego, drewno kawałkowe. Następnie w dniu 17 października 2022 r. dokonał korekty ww. deklaracji, podając jako urządzenia zainstalowane i eksploatowane: kolektory słoneczne (c.w.u.), ogrzewanie elektryczne (c.w.u.), kocioł na paliwo stałe (c.o. i c.w.u.). W korekcie deklaracji Wnioskodawca podał jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa stałego, węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe Natomiast we wniosku o wypłatę dodatku węglowego złożonym 22 sierpnia 2022 r. wskazał jako główne źródło ogrzewania domu kocioł na paliwo stałe. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił w toku postępowania, że posiada kocioł klasy III, w którym spala węgiel i drewno kawałkowe, natomiast składając deklarację w 2021 r. cło CEEB podał, że w ww. kotle będzie palił drewnem kawałkowym, bowiem - jak wyjaśnia - miał duży zapas drewna kawałkowego i nie kupował węgla na zapas.

W ocenie Kolegium, niewykorzystany od 2020 r. zapas węgla, świadczyć może o tym, że węgiel nie jest głównym paliwem ogrzewania budynku, a jedynie służy jako paliwo dodatkowe, wspomagające. Skarżący na sezon grzewczy 2022/2023 zgromadził - jak wynika z ustaleń -13 m3 drewna opałowego, co tym bardziej wskazuje, że właśnie drewno opałowe stanowi główne paliwo służące do ogrzewania budynku.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają okoliczności podnoszone przez skarżącego, że drewno kawałkowe jest zamoknięte, surowe i nie zawsze można nim palić w piecu, bowiem jest to wyłącznie kwestia dotycząca sposobu przechowywania drewna, która - jako mająca wymiar wyłącznie indywidualny - nie ma znaczenia dla spełnienia warunków ustawowych dotyczących przyznania dodatku węglowego. Podobnie wyjaśnienia podane przez stronę, że z uwagi na niemożność korzystania w sposób dotychczasowy z dostępności wody pitnej, zaistniała konieczność realizacji nowej studni, co pociągnęło za sobą dodatkowe nieprzewidziane koszty dla strony i tym samym nie pozwoliło na zakup węgla, nie są okolicznościami, które organy orzekające w przedmiocie dodatku węglowego mogłoby uwzględniać. Nie są to bowiem kryteria ustawowe, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie dodatku węglowego.

W związku z powyższym, z uwagi na treść art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym, nie zostały spełnione warunki do przyznania dodatku węglowego.

Na powyższą decyzję skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75, art. 77, art. 8 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nieprawidłowe wniosku dowodowe oraz jednostronną subiektywna ocenę materiału dowodowego sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 marca 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Wójta Gminy Z. z 5 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

W celu otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Stąd ustalenie w toku sprawy, że paliwem używanym w gospodarstwie domowym skarżącego jest drewno kawałkowe istotnie wykluczałoby możliwość przyznania dodatku węglowego.

W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródle spalania paliw, która została zgłoszona do centralnej ewidencji emisyjności budynków w dniu w dniu 16 listopada 2021 r., skarżący jako źródło ciepła wskazał kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym, tym niemniej w dniu 17 października 2022r. skarżący złożył nową deklarację zgłaszając dla ww. nieruchomości zainstalowane źródło ciepła: kocioł na paliwo stałe (zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. i c.u.w.) oraz wskazując dodatkowo jako rodzaj stosowanego paliwa węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe.

Po uchyleniu pierwszej decyzji organu I instancji przez SKO w Krakowie w dniu 5 grudnia 2022r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, w którym ustalono, że skarżący posiada dwa piece, które mogą być eksploatowane albo poprzez wykorzystanie węgla, albo poprzez wykorzystanie drewna kawałkowego. Skarżący wskazał, że posiada węgiel jeszcze z zakupu w 2020r., a zgromadzone drewno jest albo na rozpałkę, albo jest za mokre, aby go używać w celach grzewczych. W swoim oświadczeniu skarżący wskazał, że stosuje węgiel w sytuacji, gdy temperatury na zewnątrz są minusowe. Nie miał również funduszy na zakup węgla w roku 2022, z uwagi na poniesione wydatki związane z ponownym doprowadzeniem wody pitnej do swojego domu.

Organy na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że głównym źródłem ogrzewania przez skarżącego jest drewno kawałkowe. Do odwołania skarżący dołączył ekspertyzę Spółdzielni Pracy Kominiarzy w W., z której wynika, że niedopuszczalne jest palenie w piecu mokrym drewnem. Oprócz tego skarżący załączył do akt Świadectwo legalności pozyskania drewna z 18 marca 2021r.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie doszło zarówno do naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że intencją ustawodawcy było objęcie pomocą finansową jak największą liczbę gospodarstw domowych poprzez uprawnienie, a jednocześnie zobligowanie organów gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej w zakresie źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego lub dodatku dla gospodarstw domowych, ale także w tych gospodarstwach domowych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę jednego z powyższych dodatków, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Na organie spoczywa zatem obowiązek ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminy, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach, a następnie przyznanie przysługującego dodatku. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r., II SA/Po 126/23, wyrok WSA w Poznaniu z 25.05.2023 r., IV SA/Po 184/23, LEX nr 3565498).

Należy podkreślić, że oprócz ustawy o dodatku węglowym obowiązuje równolegle ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (ustawa z dnia 15 września 2022 r. t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1772).), która wyposaża właściwe organy gminy w wachlarz uprawnień procesowych, analogicznie jak w przypadku ustawy o dodatku węglowym, po to by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku dla gospodarstw domowych jak największej liczbie osób spełniających warunki ustawowe. Należy także podkreślić, że identyczny był termin składania wniosków – do 30 listopada 2022r.

Zgodnie z art. 24 ust. 25a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się.

Należy więc zauważyć, że jeżeli organ I instancji ustalił, że skarżący spełnia przesłanki wynikające z ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, rolą organu było przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych skarżącemu w drodze decyzji administracyjnej z urzędu. W takiej sytuacji decyzja mogła więc zostać wydana bez konieczności składania wniosku przez skarżącego. Jeżeli natomiast organ ustalił, że skarżący spełniał przesłanki do przyznania dodatku węglowego to powinien był ów dodatek przyznać.

W niniejszej sprawie organ odmówił przyznania skarżącemu dodatku węglowego stwierdzając, że materiałem, który służy do ogrzewania domu jest drewno kawałkowe. Organ nawet nie rozważał przyznania mu dodatku wynikającego z ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw i ewentualnie działania z urzędu celem objęcia gospodarstwa domowego skarżącego pomocą finansową, którą wszak Państwo zaoferowało. Należy przy tym zauważyć, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, nie jest tak szeroko znana społeczeństwu, jak właśnie ustawa o dodatku węglowym

Co więcej ustawodawca w ustawie o dodatku węglowym nie zinterpretował jak należy rozumieć sformułowanie, że głównym źródłem ogrzewania ma być piec na węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Może bowiem zaistnieć sytuacja, taka jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, że wnioskodawca chciałby ogrzewać swój dom węglem, jednak z różnych przyczyn nie stać go na uprzedni jego zakup i stąd czeka na dodatek węglowa, który ma być przeznaczony na ten właśnie cel. Ustawodawca nie wymaga bowiem od wnioskodawców wykazania, że posiadają już zakupiony węgiel, który ma służyć do ogrzewania domu, celem przyjęcia, że głównym materiałem, który do tego służ jest właśnie węgiel. Generalnie organ w ramach prowadzonego postępowania ma ustalić, czy faktycznie wnioskodawca używa węgla zgodnie z celem określonym w ustawie o dodatku węglowym. Może bowiem wystąpić sytuacja, że wnioskodawca kilka lat wstecz dokonał zakupu tak dużej ilości węgla, że w konkretnym sezonie grzewczym, albo mu go nie potrzeba, albo potrzeba go w niewielkiej ilości. Ustawodawca tez nie determinuje wprost na zakup czego maja stricte zostać przeznaczone pieniądze przyznane w ramach dodatku węglowego.

Zgodnie z art. 2 ust. 15a ustawy o dodatku węglowym dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art.

6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma więc mieć charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. do czego sprowadzały się ustalenia organów w niniejszej sprawie. Co więcej katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym skarżącego rodzaju paliwa jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Należy przy tym podkreślić, że zaprezentowane w niniejszym wyroku stanowisko jest powszechne w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 28.03.2023 r., III SA/Kr 1958/22, LEX nr 3512378, wyrok WSA w Opolu z 13.04.2023 r., II SA/Op 42/23, LEX nr 3537418, wyrok WSA w Łodzi z 5.04.2023 r., II SA/Łd 1060/22, LEX nr 3522035, wyrok WSA w Poznaniu z 16.03.2023 r., II SA/Po 866/22, LEX nr 3508973, wyrok WSA w Gliwicach z 2.03.2023 r., II SA/Gl 16/23, LEX nr 3512295)

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego.

Należy także wskazać, że na podstawie art. 2 ust. 15b-15e ustawy o dodatku węglowym jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Pozornie mogłoby się wydawać, że obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczy więc bezpośrednio jedynie sytuacji, gdy występują sprzeczności w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z gospodarstwem domowy jednoosobowym, czy wieloosobowym. Tym niemniej nowe światło na interpretację tego przepis rzuca ust. 15d art. 2 ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Należy więc przyjąć, że istnienie jakichkolwiek wątpliwości, również w zakresie głównego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym, skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie wyjaśnia, czy dla skarżącego głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe zasilany węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Nie budzi wątpliwości, że kocioł użytkowany przez skarżącego może być zasilany zarówno węglem, jak i drewnem kawałkowym i jedynie ten fakt został przez organ ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Skarżący jasno wskazuje, że używa węgla, gdy temperatura spada poniżej zera. Ponadto ma solary do podgrzewania wody bieżącej. Stąd organ powinien dokładnie ustalić, ile dni w roku skarżący ogrzewa dom i odnieść to do dni w których wykorzystuje do tego celu węgiel. Wtedy można ewentualnie ustalić, co jest głównym źródłem ogrzewania, uwzględniając przy tym wykorzystywanie przez skarżącego solarów, a więc brak konieczności palenia w piecu latem, czy też w słoneczne dni. Ponadto istotne znaczenie ma kwestia posiadania przez skarżącego mokrego drewna – organy powinny ustalić, czy faktycznie jest to mokre drewno i ile powinno ono leżakować, aby nadawało się do palenia w piecu. Co więcej organ powinien ustalić, na ile zgormadzony materiał starczyłby skarżącemu do ogrzewania. Zgromadzenie bowiem materiału, który nie nadaje się do ogrzewania nie świadczy o tym, że skarżący wykorzystuje do tego celu głównie jednak węgla, który również w niniejszej sprawie, jak organ I instancji ustalił został zgromadzony. Stąd organ powinien jeszcze raz skrupulatnie przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe.

Ponadto ustawodawca przewiduje, że dodatek węglowy przysługuje gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, t.j. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Istotne jest więc ustalenie czym skarżący ogrzewałby, gdyby miał taką możliwość. Skarżący wskazuje, że miał duże wydatki związane z doprowadzeniem wody pitnej do swojego domu i nie było go stać na zakup węgla. Stąd liczył na dodatek węglowy, który mógłby przeznaczyć właśnie na taki zakup. Ustawodawca nie wymaga natomiast, by wnioskodawca okazał pracownikom organu zakupiony już wcześniej węgiel na nowy sezon grzewczy. Natomiast we wniosku o wypłatę dodatku węglowego skarżący pod groźba odpowiedzialności karnej wskazał, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe i to na węgiel, gdyż o taki dodatek skarżący się starał.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wykazanie przez osobę wnioskująca o dodatek węglowy, że faktycznie chce i może ogrzewać swój dom właśnie węglem, a nie robi tego tylko z przyczyn losowych, jest wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Należy jednak w tym kierunku przeprowadzić odpowiednie postepowanie dowodowe, czego organ zaniechał.

W sytuacji, gdyby jednak ustalenia były niekorzystne dla skarżącego, organ z urzędu powinien rozważyć zastosowanie rozwiązania przewidzianego w ustawie o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.

Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji..