Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 468/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2022 poz 1681
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j.)
article: art. 61 par. 1, art. 61a par. 1, art. 73 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi I. Z. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr SOC-OP.623.3.2024.MR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii aktu zgonu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w W. nr USC.5364.38.2024 z dnia 7 marca 2024 r. odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania wnioskodawczyni poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu zgonu A. B. W podstawie prawnej postanowienia wymieniono art. 61a § 1 kpa.

Organ wskazał, że w dniu 22 stycznia 2024 r. do Urzędu Miejskiego w W. wpłynął wniosek I. Z. o wydanie jej m.in. uwierzytelnionej kopii aktu zgonu "dziadka ojczystego" A. B., który zmarł w W. w dniu [...] marca 1967 r. W swoim piśmie skarżąca podała, że jest córką A. B.(1), który z kolei był synem A. B., zaś do pisma dołączyła ona kserokopię odpisu zupełnego przedmiotowego aktu zgonu (nr [...]). Po dokonaniu dodatkowych wyjaśnień przez pracownika USC w W. uzgodniono z wnioskodawczynią, że jej wniosek dotyczy faktycznie wydania kopii dokumentów z akt zbiorowych do tego aktu zgonu. Z uwagi na te uzgodnienia, pismem z dnia 30 stycznia 2024 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że nie jest w posiadaniu akt zbiorowych do wskazanego aktu zgonu. W dniu 14 lutego br. do urzędu gminy wpłynęło pismo I. Z. nazwane "Skargą", w którym podniosła ona, że nie otrzymała dotychczas ani żądanej kopii aktu zgonu, ani wezwania do uiszczenia stosownej opłaty i w przypadku dalszego braku czynności ze strony organu złoży ona zawiadomienie o przestępstwie. Do tegoż pisma załączyła kopie różnych pism, w tym m.in. aktów stanu cywilnego, a także korespondencji prowadzonej z Urzędem Stanu Cywilnego w P. Wskutek powyższego Kierownik USC w W. poinformował wnioskodawczynię o obowiązujących przepisach prawa dotyczących wydawania dokumentów z zakresu rejestracji stanu cywilnego i jednocześnie wezwał ją do zajęcia stanowiska odnośnie swojego żądania. W odpowiedzi organ otrzymał pismo, w którym I. Z. oświadczyła, że podtrzymuje swój wniosek odnośnie wydania jej uwierzytelnionej kserokopii aktu zgonu dziadka - A. B. Stwierdziła przy tym, że wobec prawie trzydziestu funkcjonariuszy państwowych, w tym Prezydent Miasta Ł. złożyła już zawiadomienie o przestępstwie, a w najbliższym czasie jej sprawę ma rozpoznać Rzecznik Praw Obywatelskich. Do tego pisma załączyła kserokopie: pisma z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich oraz aktu zgonu S. B., który został sporządzony przez Kierownika USC w Ł. w 1965 roku. Uznawszy, że w zakresie żądania dotyczącego wydania kserokopii aktu zgonu dziadka wnioskodawczym domaga się podjęcia przez organ czynności nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w W. postanowieniem nr USC.5364.38.2024 z dnia 7 marca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu zgonu A. B. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że wykonanie i poświadczenie za zgodność z oryginałem kserokopii aktu stanu cywilnego nie znajduje oparcia w istniejących przepisach prawa, zatem postępowanie w tej sprawie z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte.

Na to postanowienie I. Z. wniosła w ustawowym terminie zażalenie do Wojewody Dolnośląskiego. Podniosła w nim, że żądany dokument pragnie złożyć w archiwum domowym, a ponadto przedstawiła informacje o swojej rodzinie.

Wojewoda Dolnośląski postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2024 r. SOC-OP.6231.3.2024.MR, wydanym na podstawie art, 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu zażalenia I. Z. na opisane postanowienie utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wojewoda wskazał, że po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że przepisy obowiązującej obecnie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1378, z późn. zm.) określają zasady i tryb rejestracji stanu cywilnego oraz dokonywania czynności z zakresu tej rejestracji (np. wydawanie odpisów aktów lub określonych zaświadczeń, dodawanie do aktów wzmianek dodatkowych czy zamieszczanie przypisków przy aktach), przy czym rejestracja ta wykonywana jest przez gminy w urzędach stanu cywilnego, a organem jest w tym przypadku kierownik urzędu stanu cywilnego. Jednocześnie - zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy - w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrywana sprawa dotyczy kwestii wydania I. Z. żądanej przez nią potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu zgonu dziadka - A. B. Należy zatem wyjaśnić, że - zgodnie z przepisami ustawy - rejestracji stanu cywilnego, w tym zdarzeń naturalnych takich, jak m.in. zgon, dokonuje się obecnie w rejestrze stanu cywilnego w formie aktów stanu cywilnego (art. 2 ust. 2 tejże ustawy), przy czym aktem stanu cywilnego jest wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego aktu (art. 2 ust. 3). Z rejestru tego kierownik usc wydaje jedynie odpisy zupełne i skrócone aktów stanu cywilnego oraz określone zaświadczenia (art. 44 ust. 1 ustawy). Natomiast do marca 2015 roku rejestracji stanu cywilnego dokonywało się w księgach stanu cywilnego w formie aktów urodzenia, małżeństwa oraz zgonu, zgodnie z ustawami wcześniej obowiązującymi w przedmiotowym zakresie i również wydawało się na ich podstawie odpisy aktów mogących tworzyć określone księgi (np. księgi zgonów). Przy czym akt stanu cywilnego sporządzony w księdze stanu cywilnego prowadzonej na podstawie przepisów dotychczasowych, przechowywanej przez kierownika urzędu stanu cywilnego, podlega przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego i po dokonaniu takiego przeniesienia aktu z księgi do rejestru z danego aktu wydawane są odpisy - zgodnie z tymi przepisami. Ponadto organ zauważa, że -jak już wyjaśniono

w przepisach ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego ustawodawca szczegółowo uregulował zasady i formy wydawania dokumentów, które są wydawane w oparciu o akty stanu cywilnego i w ustawie tej został określony zamknięty katalog takich dokumentów, przy czym nie wskazano możliwości wydawania kopii bądź uwierzytelnionych kopii aktów stanu cywilnego. Powyższe oznacza, że brak jest podstawy materialnoprawnej do uwzględnienia żądania zawartego w przedmiotowym wniosku (patrz m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 900/21 z dnia 2 lutego 2022 r.). Jednocześnie - zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zatem żaden organ administracji publicznej nie może podejmować działań, które nie zostały określone w obowiązujących przepisach prawa i przypisane do zadań danego organu. Natomiast art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 Kpa, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IOSK 1635/14 z dnia 22 lipca 2014 r.). Ponadto m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku sygn. akt II SA/Wr 633/21 z dnia 19 maja 2022 r. stwierdził również, że "celem postępowania administracyjnego jest, co do zasady, skonkretyzowanie sytuacji prawnej, tj. praw i obowiązków oznaczonego podmiotu, w drodze decyzji. Realizacja tego zadania wymaga istnienia kompletnego stosunku administracyjnoprawnego, na który składają się podmioty (organ administracji publicznej oraz strona), a także przedmiot (prawa i obowiązki, wynikające z określonej normy prawnej). Jeżeli brakuje któregokolwiek z tych elementów i organ administracji publicznej nie może podjąć działań zmierzających do usunięcia tego stanu, wspomniana konkretyzacja jest wykluczona, a prowadzenie postępowania administracyjnego staje się zbędne". W takiej sytuacji, jeżeli zbędność ta ma charakter oczywisty i niebudzący wątpliwości już na etapie wnoszenia podania, organ administracji publicznej stosuje właśnie przepis art. 61a § 1 Kpa. Skoro więc I. Z. domaga się od Kierownika USC w W. wydania jej poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu zgonu dziadka - A. B., który był sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych (tj. w formie papierowej), a żądana od organu administracji czynność nie ma oparcia w żadnym z obowiązujących przepisów prawa, to organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (z aktu dotychczasowego nie jest możliwe wydanie kserokopii tego aktu, a tym samym nie ma również możliwości poświadczenia kserokopii aktu za zgodność z jego oryginałem). Na marginesie wojewoda zauważa, że w art. 130 ust. 5 ustawy określono, iż osobie uprawnionej do otrzymania odpisu danego aktu stanu cywilnego można umożliwić nieodpłatnie wykonanie fotokopii aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, jeżeli jej wykonanie nie zagraża trwałości księgi i zawartych w niej aktów stanu cywilnego, przy czym fotokopia taka nie ma mocy dokumentu urzędowego. Zatem jeżeli dany akt został sporządzony jeszcze w formie papierowej i znajduje się w takiej księdze, że wykonanie fotokopii aktu nie zagrozi trwałości tej księgi, to osoba uprawniona może wystąpić do kierownika usc przechowującego tę księgę z prośbą o umożliwienie wnioskodawcy wykonanie samemu fotokopii wskazanego aktu (nie kserokopii), przy czym nie jest możliwe uwierzytelnienie takiej fotokopii aktu.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy postanowił, jak na wstępie.

Skargę na ostateczne postanowienie złożyła wnioskodawczyni. W samodzielnie sporządzonej skardze nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, wniosła o uchylenie obu zapadłych w postepowaniu orzeczeń i wskazała, żaden z nich nie odniósł się do problemu ustalenia "statusu prawnego" aktu zgonu dziadka skarżącej.

Zdaniem strony nieuwzględnienie wniosku będzie miało wpływ na możliwość prostowania aktu urodzenia samej skarżącej i jej matki – K. K., na co skarga przywołuje postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] sygn. akt [...]. Wreszcie strona powołuje się na wydawanie przez archiwum państwowe uwierzytelnionych odpisów czy wyciągów z przechowywanych tam materiałów.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, według art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W kontrolowanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody Dolnośląskiego wydane po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w W. nr USC.5364.38.2024 z dnia 7 marca 2024 r. odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania wnioskodawczyni poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu zgonu A. B. na podstawie art. 61a § 1 kpa. z akt zbiorowych Urzędu Stanu Cywilnego w W. Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1378, dalej: p.a.s.c.). Przepisy p.a.s.c. przewidują zaś zamknięty katalog dokumentów wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe aktów stanu cywilnego. Zgodnie z art. 26 ust. 4 p.a.s.c., dokumenty z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, na żądanie sądu, prokuratora, osoby, której akt stanu cywilnego dotyczy, lub osoby mającej interes prawny, mogą być wydawane: 1) na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej albo odwzorowania cyfrowego poświadczonego za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo 2) w postaci kopii albo wydruku dokumentu elektronicznego poświadczonych za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego podpisem własnoręcznym. Z kolei zgodnie z art. 44 ust. 1 p.a.s.c., kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego: 1) odpisy zupełne i odpisy skrócone aktów stanu cywilnego; 2) zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby; 3) zaświadczenia o stanie cywilnym. W świetle tego co wskazano powyżej, p.a.s.c. nie przewiduje możliwości wydawania przez organ uwierzytelnionych kopii aktów stanu cywilnego ani samych oryginałów tych akt. Uregulowania te wynikają zarówno z istotności danych o stanie cywilnym osób fizycznych (art. 2 ust. 1 p.a.s.c.), jak i szczególnego charakteru aktów stanu cywilnego (vide art. 2 ust. 2 i 3 p.a.s.c.) oraz wyjątkowej ich wartości dowodowej (art. 3 p.a.s.c.). Ustawa dopuszcza jedynie możliwość ubiegania się wydanie odpisów aktów o mocy prawnej oryginału, postać i forma tych odpisów zostały zaś określone i zdefiniowane w p.a.s.c. oraz w rozporządzeniach, stanowiących przepisy wykonawcze do omawianej ustawy. Można dodać, że ustawodawca w art. 130 ust. 5 p.a.s.c. przyznał jednak osobie uprawnionej do otrzymania odpisu prawo do nieodpłatnego wykonania fotokopii aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 marca 2015 r.), jeżeli jej wykonanie nie zagraża trwałości księgi i zawartych w niej aktów stanu cywilnego. Fotokopia aktu stanu cywilnego nie ma mocy dokumentu urzędowego (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Go 90/22, dostępne w CBOSA). Wniosek skarżącej dotyczył wydania "poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu zgonu A. B." i ten wniosek spowodował wydanie zaskarżonych w niniejszej sprawie postanowień.

Rozważania w tym przedmiocie należy zacząć od tego, że art. 12 ust. 1 p.a.s.c., przepisy k.p.a. stosuje się w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego. Dalej trzeba powiedzieć, że przepisy Kpa przewidują dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, tj. na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 kpa). Wniosek skierowany do organu administracji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne, jeżeli przepisy prawa materialnego upoważniają ten organ do rozstrzygnięcia w prawem przewidzianej formie w zakresie wniesionego żądania. Z kolei stosownie do treści art. 61a § 1 Kpa, który legł u podstaw wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracyjny publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwsza z nich (podmiotowa) to wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną w sprawie, natomiast druga (przedmiotowa) obejmuje zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przesłanka z "innych uzasadnionych przyczyn" nie została skonkretyzowana w Kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zadaniem organu administracji na tym etapie jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA: z 18 kwietnia 2012 r. sygn. II GSK 347/11; z 26 czerwca 2018 r., sygn. II OSK 1872/16). Celem odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, bowiem końcowy jego rezultat byłby obarczony wadą istotną. Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn" dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji, bowiem ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, bądź brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 Kpa, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób ewidentny stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, czyli, między innymi tak jak w kontrolowanej sprawie, w obowiązujących przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W niniejszej sprawie również nie znajduje zastosowania art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jak już wspomniano, w przepisach p.a.s.c. określony został zamknięty katalog dokumentów wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe aktów stanu cywilnego oraz podmiotów uprawnionych do ich uzyskania. Tu ponownie można wskazać na art. 12 ust. 1 p.a.s.c., który zezwala na zastosowanie w sprawach z zakresu unormowanego w prawie o aktach stanu cywilnego przepisów k.p.a. jedynie w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie. Zasady i formy wydawania dokumentów w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe zostały szczegółowo unormowane w przepisach p.a.s.c. w związku z czym, wobec kompleksowego uregulowania wskazanej materii, przepisy k.p.a. w zakresie wynikającym z wyżej powołanego przepisu nie mają zastosowania. Uwzględniając powyższe, nie sposób uznać, aby zaskarżone postanowienia, wobec braku możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie objętej wnioskiem naruszały prawo. Przepisy p.a.s.c., jak już wspomniano, nie przewidują możliwości wydawania uwierzytelnionych kopii aktów stanu cywilnego ani samych oryginałów aktów stanu cywilnego jak i innych dokumentów w oryginale z akt zbiorowych rejestracji. W konsekwencji należało stwierdzić, że wniosek nie mógł skutecznie doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego, zatem odmowę wszczęcia postępowania należy uznać za trafną.

Reasumując, w sytuacji gdy przepisy Pasc nie przewidują możliwości wydawania uwierzytelnionych kopii aktów stanu cywilnego ani samych oryginałów aktów, jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organów obu instancji o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Brak jest bowiem przepisów prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę do uwzględnienia żądania wydania uwierzytelnionej kopii aktu stanu cywilnego. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu (art. 151 ppsa).