Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1338/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 73, art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Jacek Niedzielski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 459/07 w sprawie ze skargi W. M. P. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2225/06 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. M. P. na rzecz Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 459/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2225/06, w sprawie ze skargi W. M. P. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej przy Ministrze Finansów z dnia 24 kwietnia 2006 r.

2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2225/06, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") odrzucił skargę ze względu na nieuiszczenie przez skarżącego wpisu we wskazanym terminie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu na wskazany przez niego adres zamieszkania po podwójnym awizowaniu w trybie przewidzianym w art. 73 § 1 p.p.s.a. Ze względu na to, iż skarżący nie wniósł od przedmiotowego postanowienia skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie uprawomocniło się. Strona pismem z dnia 9 lutego 2007 r. powołując się na art. 270 w zw. z art. 271 pkt 2 i art. 275 p.p.s.a. wniosła skargę o wznowienie postępowania, wskazując, że była pozbawiona możności działania przez niedoręczenie wezwania o wpis oraz odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. W ocenie skarżącego niemożność działania powstała na skutek bezprawnego działania niezidentyfikowanej osoby trzeciej, pozbawiającego go wiadomości o nadejściu korespondencji.

Sąd I instancji zauważył, iż pojęcie niemożności działania, o którym mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie posiada bliższego określenia zarówno w teorii jak i w orzecznictwie sądowym, istnieje spory margines dla swobody interpretacyjnej tego pojęcia, a orzecznictwo i teoria nie wypracowały tezy generalnej, wyznaczającej podstawowe jego cechy. Zdaniem Sądu I instancji niemożność działania jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych, konieczne jest przy tym wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Nadto o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania - w innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania. Skoro pozbawienie strony możności działania musi nastąpić wskutek naruszenia przepisów prawa, to wyklucza to tzw. obiektywny stan tego pozbawienia, co oznacza, że wznowienie postępowania sądowego może nastąpić tylko z winy Sądu. Z tego też względu wznowienie postępowania nie może nastąpić z winy stron postępowania. Zaniechanie przez stronę działania obarcza ją ujemnymi następstwami braku obrony i wyklucza wznowienie postępowania.

W ocenie Sądu I instancji dla zbadania, czy działania Sądu mogły narazić skarżącego na brak możności działania, najważniejsze jest określenie, czy zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu i postanowienie o odrzuceniu skargi zostały prawidłowo doręczone skarżącemu. Z akt sprawy wynika, że pisma procesowe w niniejszej sprawie zostały doręczone skarżącemu w trybie zastępczym przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. W myśl tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Sąd I instancji podkreślił, iż z dniem 7 marca 2006 r. art. 73 w zakresie, w jakim ustanawiał siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymagał ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, został przez Trybunał Konstytucyjny uznany za niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (Dz. U. Nr 38 poz. 268).

Sąd I instancji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że zarówno zarządzenie o wezwaniu wpisu, jak i postanowienie odrzucające skargę zostały doręczone skarżącemu po powtórnym awizowaniu na wskazany przez niego adres do korespondencji, przy czym zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek były prawidłowo wypełnione, a na kopertach zawierających przesyłki są naniesione stosowne pieczęci potwierdzające prawidłowość działań urzędu pocztowego. Stąd też Sąd I instancji uznał, iż jego działania i przyjęty sposób doręczenia były zgodne z obowiązującymi przepisami, a także ogólnymi zasadami wynikającymi z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i nie mogły narazić skarżącego na brak możności działania. W ocenie Sądu I instancji w sprawie nie zachodzi przesłanka braku możności działania, skarżący bowiem składając skargę mógł uiścić ustalony w przedmiotowej sprawie stały wpis sądowy, a w dobie nowoczesnych środków komunikacji mógł uzyskać informację o stanie sprawy. Wskazano też, iż na czas przebywania poza adresem zamieszkania skarżący powinien liczyć się z koniecznością ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń, czy też poinformować Sąd o zmianie miejsca zamieszkania lub ustanowić profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wnosząc skargę powinien liczyć się z korespondencją ze strony Sądu, zatem powinien z należytą starannością zadbać o umożliwienie doręczenia mu przesyłek pocztowych.

Zdaniem Sądu I instancji przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące braku doręczenia przesyłek pocztowych stanowią o jego winie w przedmiotowej kwestii. Skarżący wskazuje bowiem, że nie potrafi wytłumaczyć okoliczności, które zaistniały i skutkowały brakiem możliwości odebrania istotnych dla niego przesyłek. Podnoszona przez niego okoliczność, iż w okresie doręczenia przesyłek pocztowych zawierających pisma sądowe trwał okres wzmożonej działalności komitetów wyborczych, nie miała wpływu dla skuteczności doręczenia przedmiotowych przesyłek. W ocenie Sądu I instancji zawinione przez stronę zaniechanie działania, przez brak odbioru pism sądowych kierowanych na prawidłowy adres, obarcza ją ujemnymi następstwami braku obrony i wyklucza wznowienie postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał zarzut skarżącego dotyczący pozbawienia go możności działania za nieuzasadniony. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji dotyczącej orzeczenia Sądu Najwyższego z 7 lipca 1999 r., sygn. III RN 27/99, publ. OSNP 2000/12/457, Sąd I instancji wskazał, iż w sprawach tych zaszły inne stany faktyczne, bowiem Sąd Najwyższy zakwestionował uznanie doręczenia bez wypełnionego przez doręczyciela załączonego do listu urzędowego druku potwierdzenia doręczenia wezwania, natomiast w niniejszej sprawie uznanie za doręczone wezwania do uiszczenia wpisu sądowego oraz postanowienia odrzucającego skargę było prawidłowe. W sprawie doręczyciel prawidłowo wypełnił urzędowy druk potwierdzenia odbioru, dlatego też należało uznać wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz postanowienie o odrzuceniu skargi za doręczone.

Stwierdzono też, iż nie stanowią przesłanki do wznowienia podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż brak doręczenia pism sądowych nastąpił z winy niezidentyfikowanych osób trzecich. Skarżący nie przedstawił żadnych przekonywujących dowodów lub rozstrzygnięć właściwych organów, z których by wynikało, że niemożność odebrania przesyłek pocztowych nastąpiła w wyniku umyślnego działania osób trzecich mających na celu pozbawienie skarżącego możliwości udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

3. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 73 i art. 271 pkt 2 p.p.s.a., polegającą na przyjęciu, że spełnione zostały wszystkie przesłanki doręczenia zastępczego oraz uznaniu, że nie nastąpiła niemożność działania skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że stosowanie interpretacji przyjętej przez Sąd I instancji powoduje, iż nie jest realizowana zasada prawa obywatela do sądu. Istotny element sprawiedliwej procedury sądowej stanowi prawo strony do osobistego udziału w czynnościach procesowych. Ustawodawca może ograniczyć udział stron w określonych czynnościach procesowych, ograniczenia takie powinny jednak zawsze posiadać odpowiednie uzasadnienie. Z nakazu odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, wynika w szczególności obowiązek takiego unormowania zasad doręczenia pism sądowych, aby nie naruszać prawa do wysłuchania i do osobistego udziału w czynnościach procesowych. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 września 2002 r., sygn. SK 35/01, "Realizacja zasady prawa do sądu w aspekcie prawa do uruchomienia przed sądem procedury zgodnej z wymogami sprawiedliwości nakłada zatem na prawodawcę obowiązek takiego ukształtowania procedury zawiadamiania - również od strony technicznej - ażeby ograniczone zostało ryzyko adresata pisma niepowzięcia wiadomości o piśmie złożonym w urzędzie pocztowym". W tej sytuacji mimo nawet dwukrotnej awizacji, wobec bezprawnego czynu, skarżący został pozbawiony prawa do zaprezentowania swoich dowodów przed Sądem, a więc została złamana zasada prawa do sądu. Trybunał Konstytucyjny dwukrotnie wypowiadał się o konstytucyjności przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w postępowaniu cywilnym (zob. wyroki z 17 września 2002 r., sygn. SK 35/01, oraz z 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65), uznając konstytucyjność samej instytucji doręczenia zastępczego, stwierdzając jednak konieczność takiego jej ukształtowania, aby nie naruszała ona zasad sprawiedliwej procedury sądowej. Instytucja doręczenia zastępczego wymaga w szczególności nie nazbyt restryktywnej oceny zawinienia strony w kwestii uchybienia terminu i oceny dowodów mających uzasadniać uprawdopodobnienie przyczyn niepodjęcia awiza.

Doręczenie zastępcze oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może zostać obalone (post. SN z dnia 12 stycznia 1973r., I CZ 157/72, OSNCP 1973, nr 12, poz. 215). Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, kiedy doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią art. 72), jak również wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata. Skarżący nie był w stanie wykazać w sensie dowodowym, że osoba trzecia bezprawnie pozbawiła go możliwości odbioru korespondencji. Doświadczenie życiowe strony podpowiadało, że postępowanie wszczęte przez prokuraturę zakończy się umorzeniem postępowania wobec niewykrycia sprawcy, gdyż bardzo dużo anonimowych osób świadczyło usługi na rzecz komitetów wyborczych. Skarżący przedstawił jednak oświadczenie urzędu pocztowego, z treści którego wynikało jednoznaczne prawdopodobieństwo nieładu, rozgardiaszu, a wręcz bałaganu panującego przy doręczaniu przesyłek w związku z toczącą się kampanią wyborczą. Wprawdzie uprawdopodobnienie wymaga wykazania danej okoliczności w stopniu mniejszym aniżeli jej udowodnienie, to ciężar takiego uprawdopodobnienia spoczywa jednak na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. Nie pozbawia to sądu możliwości podjęcia odpowiedniej aktywności w tym zakresie (wyrok z 17 września 2002 r., sygn. SK 35/01). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasadniczy problem stanowi poważna trudność w uprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Strona musi bowiem uprawdopodobniać okoliczność negatywną, a środki dowodowe, jakimi dysponuje, są ograniczone.

Sąd I instancji, dokonując interpretacji art. 271 pkt 2 p.p.s.a. zakwestionował tezę braku możliwości działania przez skarżącego, jednocześnie wskazując, że istnieją spory w doktrynie i orzecznictwie co do marginesu dla swobody interpretacyjnej tego pojęcia. Zgadzając się z tym twierdzeniem strona wskazała, że skarżący ma możliwość działania, gdy są stworzone warunki, do powzięcia informacji o możliwości tego działania. Jeżeli wezwanie do uiszczenia wpisu nie jest dostarczone do adresata, to strona nie ma wiedzy o zaistnieniu tego obowiązku. Istotnym jest w ocenie autora skargi kasacyjnej to, że to skarżący jest konsekwentnie prowadzącym i inicjatorem całej procedury odwoławczej, co pozwala na wniosek, iż zaniechanie odbioru korespondencji było ostatnią decyzją jaką chciałby on podjąć. Wniosek wypływa z tego jednoznaczny, iż musiały zaistnieć istotne przeszkody do odbioru korespondencji, a więc instytucja doręczenia zastępczego winna być stosowana bardzo ostrożnie. Dlatego Sąd powinien ostrożnie określić margines dla interpretacji instytucji możliwości działania. Zastosowanie sprawiedliwego marginesu, który wynika z determinacji działania skarżącego i braku doktrynalnych, orzeczniczych i normatywnych reguł powinien spowodować orzeczenie korzystne dla skarżącego, dające mu możliwość merytorycznego wyjaśnienia jego sprawy.

Przyjmując powyższe założenie strona wskazała, że nie można zgodzić się z poglądem, iż brakuje związku przyczynowego między naruszeniem prawa procesowego a pobawieniem strony możliwości działania. Prawo procesowe należy rozumieć szeroko, a więc występuje ono już w momencie przygotowania procesu tj. wezwania do uiszczenia wpisu, stawienia się itd. Jeżeli więc usuwając wezwanie do wniesienia opłaty sądowej osoba trzecia postąpiła bezprawnie, a brak podjęcia wezwania powodował brak wiedzy o obowiązku uiszczenia wpisu i możliwości działania w postaci dokonania tego wpisu, to związek przyczynowy pomiędzy tymi zdarzeniami jest jednoznaczny. Bezprawność usunięcia wezwania również nie budzi wątpliwości, bowiem jedynie uprawnionym do podjęcia tego dokumentu był skarżący lub domownik. Jeżeli więc dokonała tego osoba trzecia, to postąpiono bezprawnie. Sąd I instancji wyraża wątpliwość czy można mówić, że stronie nie dano w ogóle możliwości działania, czy tylko "utrudniono" działanie. Jeżeli Sąd I instancji niesłusznie uznał, iż skarżący albo przez niedbalstwo albo z innego przyczyny nie odebrał korespondencji i oddalił skargę na wznowienie postępowania, to oznacza, że Sąd ten jednoznacznie i ostatecznie pozbawił stronę możliwości działania.

Sąd I instancji uznał, że można wznowić postępowanie wyłącznie w sytuacji, gdy naruszenie prawa nastąpiłoby z winy Sądu, a nie może nastąpić z winy stron postępowania. W ocenie strony nie można zgodzić się z taką interpretacją art. 271 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przepis nie daje do niej podstaw. Skarżący nie twierdził również, że winę ponosi strona, lecz wskazał jednoznaczną winę niezidentyfikowanej osoby trzeciej, która pozbawiła go możliwości dokonania wpłaty wpisu sądowego.

Trudno się również zgodzić z poglądem, iż możliwość uiszczenia wpisu stałego świadczy na niekorzyść skarżącego. Wymóg dokonania wpisu sądowego bez wezwania ciąży na profesjonalnych pełnomocnikach (adwokatach, radcach prawnych), a tym samym takimi wymogami nie mogą być obarczone osoby fizyczne, które mają prawo występować osobiście bez udziału pełnomocników w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Taka sytuacja wymusza na Sądzie wezwanie do uiszczenia wpisu. Nie można również żądać od osoby fizycznej utrzymywania ciągłego kontaktu z Sądem, aby się dowiadywać o stanie sprawy, tym bardziej, że takie informacje są reglamentowane i trudne do uzyskania. Sąd I instancji obarczył winą skarżącego, gdyż ten nie potrafi wytłumaczyć okoliczności, która skutkowały brakiem możliwości odebrania przesyłek, jednocześnie negując fakt, iż działalność komitetów wyborczych miała wpływ na skuteczność doręczenia przedmiotowych przesyłek. W twierdzeniu tym można zauważyć sprzeczność, gdyż to właśnie działalność osób pracujących na rzecz komitetów wyborczych sprawiła sytuację braku możliwości odbioru korespondencji. Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów umyślnego działania osób trzecich, co świadczy o braku racji skarżącego, a przecież zaświadczenie wydane przez urząd pocztowy stanowi dowód na istnienie możliwości takiej sytuacji. Urząd posiada pełne wyobrażenie o sytuacjach, jakie wystąpiły w okresie przedwyborczym. W ocenie skarżącego związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania został wykazany.

4. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a występujący na rozprawie kasacyjnej w jego imieniu pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

6. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 73 p.p.s.a. Podkreślić należy, że mimo wskazania w petitum skargi kasacyjnej, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki doręczenia zastępczego, strona nie kwestionuje prawidłowości dwukrotnej awizacji skierowanych do niej przesyłek. Argumentacja skarżącego w tym zakresie koncentruje się nie na naruszeniu art. 73 p.p.s.a. przy doręczaniu mu korespondencji sądowej, lecz na braku winy adresata w niepodjęciu awiza. Wskazać należy, iż są to dwa odrębne zagadnienia, czego autor skargi kasacyjnej zdaje się nie zauważać. Skuteczne doręczenie awizowane jest to doręczenie zgodne z warunkami powiadomienia wymienionymi w art. 73 p.p.s.a. Niezachowanie tych warunków powoduje, że nie zachodzą skutki doręczenia awizowanego. Strona, kwestionując zachowanie tych warunków, może czynić to przez podniesienie zarzutu naruszenia art. 73 p.p.s.a. Z kolei domniemanie doręczenia jest kwestią odrębną od prawidłowości doręczenia (jego zgodności z art. 73 p.p.s.a.). Każdy sposób doręczenia wiąże się bowiem w istocie z domniemaniem, że pismo dotarło do rąk właściwego adresata. Podkreślić trzeba, że istotą domniemania przy doręczeniach zastępczych jest dyscyplinowanie stron postępowania w podejmowaniu napływającej z sądu korespondencji celem zapewnienia sprawnego toku postępowania. Domniemanie takie może być obalone przez dowodzenie, że pismo nie dotarło do adresata. Obalenie domniemań wynikających z art. 72 i art. 73 p.p.s.a. nie neguje jednak dokonania doręczenia (jeśli nastąpiło ono zgodnie z przepisami), lecz prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki "Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz", Warszawa 1989, t. I, s. 247). Konstatacja ta oznacza, że dokonanie doręczenia w zgodzie z wymogami prawa, mimo że adresat nie został faktycznie powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może powodować uchylenie się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeśli uprawdopodobniona zostanie okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż nie jest możliwe skuteczne wzruszenie prawidłowego doręczenia, dokonanego zgodnie z art. 73 p.p.s.a. poprzez odwoływanie się do przesłanki braku winy w niepodjęciu awiza. Brak winy jest okolicznością, która mogłaby być brana pod uwagę przy ewentualnym przywróceniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.), jednakże argumentacja w tym względzie nie może prowadzić do stwierdzenia naruszenia art. 73 p.p.s.a. Stąd też zarzut strony w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, a w konsekwencji strona nie została pozbawiona możności obrony swych praw z powodu naruszenia art. 73 p.p.s.a.

7. Przesłanką wznowienia postępowania, na której została oparta skarga skarżącego jest pozbawienie strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). O ile zgodzić się można ze stroną, iż przepis ten nie stanowi jednoznacznie, iż naruszenie przepisów prawa może nastąpić jedynie z winy sądu, o tyle w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczne jest wykazanie po pierwsze, iż w ogóle doszło do naruszenia przepisów prawa, a po drugie, iż między naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możliwości działania zachodzi związek przyczynowy. W przedmiotowej sprawie strona nie wykazała, iż doszło do naruszenia prawa - jej twierdzenia dotyczące bezprawnego działania niezidentyfikowanych osób trzecich są gołosłowne i nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie strony "bezprawność usunięcia wezwania" nie budzi wątpliwości, jednakże nie można tego poglądu podzielić, bowiem żaden z argumentów strony nie prowadzi do choćby uprawdopodobnienia, iż stronie rzeczywiście uniemożliwiono podjęcie korespondencji. Co więcej, strona - nie kwestionując w istocie prawidłowości zastosowania art. 73 p.p.s.a. - nie wskazuje na żaden przepis prawa, który mógłby zostać naruszony. Zważywszy na to, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją szczególną, mającą umożliwić podważenie prawomocnego orzeczenia, nie sposób uznać za wystarczające do tego celu ogólnikowych twierdzeń strony, niepopartych żadnymi dowodami wskazującymi na to, że rzeczywiście pozbawiono ją możności działania. Wbrew ocenie strony okoliczność naruszenia przepisów nie wynika również ze złożonego wraz ze skargą o wznowienie postępowania pisma Poczty Polskiej - w piśmie tym wskazano, iż przesyłki były dwukrotnie awizowane, a przyczyny nieotrzymania przez adresata zawiadomień nie są znane. O naruszeniu przepisów prawa w tej konkretnej sprawie nie świadczy bynajmniej ogólne stwierdzenie w tym piśmie o tym, że działanie innych osób "mogło przyczynić się do ewentualnych zaginięć przesyłek". Z kolei wskazanie na to, że z powodu ilości przesyłek awiza "mogły zostać nie zauważone lub zostały zagubione" nie wskazuje na niczyje bezprawne działanie, a wręcz przeciwnie - sugeruje, iż to adresat pisma mógł zawiadomień nie zauważyć bądź je zagubić. Stąd też stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał by pozbawiono go możności obrony swych praw w wyniku naruszenia przepisów prawa, a zatem brak jest przesłanki do wznowienia postępowania w myśl art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Na marginesie powyższych rozważań wskazać można, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje argument skarżącego, iż to on był inicjatorem postępowania - terminy do dokonania czynności procesowych mają służyć zdynamizowaniu postępowania i zdyscyplinowaniu stron, tak by niepewność co do zgodności z prawem zaskarżonych aktów (czynności) organów administracji publicznej trwała jak najkrócej, a postępowanie sądowe mogło przebiegać sprawnie. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje możliwość przeciwdziałania skutkom, jakie wywołuje dokonanie czynności procesowej po terminie - do celu tego służy instytucja przywrócenia terminu, z której skarżący w przedmiotowej sprawie nie skorzystał.

Bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje również powoływana przez skarżącego kwestia wskazania przez Sąd I instancji, że skarżący mógł uiścić wpis stały od skargi - zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, iż skarżący nie miał prawnego obowiązku w tym zakresie, lecz w świetle braku wykazania przesłanki wznowienia postępowania nie jest to kwestia mogąca mieć wpływ na wynik postępowania.

8. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

9. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 2 tej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).