Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SAB/Ol 9/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę w części, w pozostałej części skargę odrzucono
Powołane przepisy: article: art. 139, art. 140
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. oraz bezczynność Wójta Gminy S w przedmiocie załatwienia sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r. 1) oddala skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r; 2) odrzuca skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie załatwienia sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r.


UZASADNIENIE

F. W. (dalej jako: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. oraz bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie załatwienia sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r.

Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wójt Gminy S. prowadzi wobec skarżącego postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Decyzją

z 5 lutego 2021 r. organ ustalił łączne zobowiązanie pieniężne na 2021 r.

w wysokości 1.030 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym użytki rolne o pow. 0,2700 ha (w całości korzystające z ustawowego zwolnienia), natomiast w podatku od nieruchomości – budynek mieszkalny o pow. 160 m², budynek pozostały o pow. 50 m² oraz tereny mieszkaniowe "B" o pow. 2.000 m². Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z 30 lipca 2021 r. uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując m.in., że podatnik złożył nową informację

w sprawie podatku od nieruchomości.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz z załącznikami na obowiązujących drukach. Podatnik 6 września 2021 r. złożył korektę informacji

o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz z załącznikami, w których wykazał do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 0,47 ha, grunty sklasyfikowane jako drogi o pow. 200 m² oraz inne grunty 0,47 ha, a ponadto budynki mieszkalne o pow. 280 m² i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 120 m². Do informacji IN-1 dołączono oświadczenie podatnika, że jest on właścicielem indywidualnego gospodarstwa rolno-ogrodniczego o pow. 4,20 ha, budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni 280 m², obiektów szklarniowych o pow. 2.000 m² oraz o przekształceniu części budynku mieszkalnego, tj. 120 m², na cele produkcji warzyw.

Decyzją z 22 grudnia 2021 r. organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie podatkowe na 2021 r. pobierane w formie łącznego zobowiązania podatkowego

w wysokości 1.008 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym organ przyjął zwolnione ustawowo użytki rolne o pow. 0,2700 ha, natomiast w zakresie podatku od nieruchomości organ przyjął:

- w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2021 r. budynek mieszkalny o pow. 160 m², budynek pozostały o pow. 50 m² oraz tereny mieszkaniowe "B" o pow. 2.000 m²;

- w okresie od 1 września do 31 grudnia 2021 r. budynek mieszkalny o pow. 400 m² oraz tereny mieszkaniowe "B" o pow. 2.000 m².

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z 28 lutego 2022 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że z uwagi na brak pełnego zrozumienia przez podatnika opisu poszczególnych rubryk formularza informacji IN-1 istnieje konieczność przeprowadzenia oględzin budynków i dokonanie ich pomiarów.

Postanowieniem z 1 lipca 2022 r. organ wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin na dzień 15 lipca 2022 r. W wyznaczonym dniu upoważnieni pracownicy organu zastali zamkniętą bramę i nie zostali przez skarżącego wpuszczeni na teren posesji.

Pismem zatytułowanym "Zawiadomienie" z 23 września 2022 r. skarżący poinformował o podjęciu działalności gospodarstwa rolnego oraz o wznowieniu upraw warzyw i owoców w obiektach szklarniowych. Następnie pismem z 7 listopada 2022 r. skarżący wniósł o zwrot podatku naliczonego z rażącym naruszeniem prawa od 2004 r. W tym samym dniu złożył również pismo zatytułowane "Upomnienie",

w którym wezwał organ do ustalenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2021 r. i 2022 r. oraz do wydania decyzji, w której podatek będzie naliczony od rzeczywiście istniejących obiektów.

Wójt Gminy pismem z 5 grudnia 2022 r. zwrócił się do skarżącego

o wyjaśnienie, czy złożony 7 listopada 2022 r. wniosek należy traktować jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z art. 247 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U z 2021 r.

poz. 1540 ze zm.). Ponadto w odpowiedzi na zawiadomienie z 23 września 2022 r.

o podjęciu działalności gospodarstwa rolnego - specjalistycznego oraz wznowieniu upraw warzyw i owoców organ pismem z 7 grudnia 2022 r. poinformował, że nie ma podstaw faktycznych i prawnych do załatwienia żądania strony. Z kolei pismem

z 8 grudnia 2022 r. organ poinformował podatnika, że ze względu na fakt,

że pracownicy organu nie zostali wpuszczeni na teren posesji w celu przeprowadzenia oględzin, niemożliwe było ustalenie faktycznej powierzchni budynku mieszkalnego. Jednocześnie organ wyjaśnił podatnikowi znaczenie rubryk w złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 i wskazał na możliwość złożenia aktualnej informacji.

Pismem z 9 grudnia 2022 r. podatnik, wskazując na nieterminowe załatwienie sprawy o nr BF.3127.15.2021, ponowił wezwanie do wydania decyzji podatkowej zgodnie z obowiązującym prawem i rzeczywistym stanem faktycznym.

Natomiast w piśmie z 8 grudnia 2022 r. skarżący wyjaśnił, że jego wniosek

z 7 listopada 2022 r. o zwrot podatku należy kwalifikować jako wniosek

o stwierdzenie nieważności 19 decyzji ostatecznych wydanych od 2004 r. Pismem

z 13 lutego 2023 r. skarżący złożył ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku

z 7 listopada 2022 r., a następnie pismem z 22 marca 2023 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zarówno wniosek z 7 listopada 2022 r., jak i ponaglenie, Wójt Gminy S. przekazał zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie.

W skierowanej do tut. Sądu skardze z 5 maja 2023 r. podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy S. w sprawie oznaczonej nr BF.3127.15.2021 w przedmiocie naliczania właściwych podatków od nieruchomości, tj. działek o nr [...] i nr [...], za 2021 r.,

2022 r. i 2023 r. Powołując przepisy art. 223 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: "k.p.a.", oraz art. 171 Konstytucji RP, skarżący wskazał na niedopełnienie przez Wójta Gminy S. obowiązku służbowego i przekroczenie uprawnień. Zarzucił ponadto naruszenie art. 37 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i 4 k.p.a., a także pogwałcenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), dalej: "O.p.", oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie wzorów informacji

o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz właściwej deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz. U. z 2019 r. poz. 1104). W związku z powyższym skarżący wniósł o wydanie nakazu rozpoznania sprawy podatkowej przez organ i wydania decyzji podatkowych za powyższe lata.

W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał na posługiwanie się przez Wójta Gminy deklaracją podatkową z 2004 r. z podrobioną parafką podpisu podatnika.

W jego ocenie, organ znał okoliczności sfałszowania deklaracji podatkowej

od 2021 r., tj. od chwili rozpatrzenia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie. Pomimo to organ uchyla się od obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy podatkowej przez wnioskowaną przez skarżącego niezależną komisję na podstawie rzeczywistego stanu faktycznego budynków i gruntów gospodarstwa rolnego specjalistycznego o profilu warzywa szklarniowe. Obecnie sprawa dotyczy naliczenia właściwych podatków za trzy lata, tj. 2021, 2022 i 2023 r., co do których organ odmawia naliczenia, ukrywając w ten sposób przestępcze działania, tj. przestępcze grabieże gruntów rolnych oraz inne przestępstwa wyniszczania szczątek gospodarstwa specjalistycznego i budynku mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że postanowieniem z 22 maja 2023 r. z opóźnieniem zawiadomił stronę o niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie z uwagi na jej skomplikowany charakter i wyznaczył termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2023 r. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Wskazał, że postępowanie podatkowe ze względu na liczne wątpliwości wymaga zebrania dodatkowych wyjaśnień od strony oraz dokonania oględzin budynku mieszkalnego, a także powołania biegłego celem ustalenia faktycznej powierzchni budynku mieszkalnego. Organ wyjaśnił też, że nie jest prowadzone postępowanie w sprawie naliczenia właściwych podatków od działek nr [...] i nr [...] za 2022 r. i 2023r.

W piśmie procesowym z 28 lipca 2023 r. skarżący wniósł o zmianę przedmiotu zaskarżenia zgodnie z jego skargą na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego w następujących sprawach: naliczenia właściwych podatków od nieruchomości za 2021 r., 2022 r. i 2023 r. oraz żądaniem wydania decyzji podatkowych za ww. okresy, co upoważni właściciela nieruchomości do dokonania niekwestionowanych opłat. W związku z tym skarżący wniósł o uznanie przewlekłości postępowania administracyjnego, która rażąco narusza jego prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r.

poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W odniesieniu do zawartych w piśmie skarżącego z 28 lipca 2023 r. zastrzeżeń co do trybu rozpoznania sprawy, wskazania wymaga, że przedmiot sprawy mieści się w katalogu wymienionym

w art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zaś rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie tego przepisu jest niezależne od woli stron postępowania.

W dalszej kolejności wskazania wymaga, że to skarżący, korzystając z prawa do wszczęcia postępowania sądowego, jest dysponentem niniejszego postępowania. Zgodnie zatem z wolą skarżącego wyrażoną zarówno w skardze, a także w piśmie

z 28 lipca 2023 r., by przedmiotem sprawy objąć zbadanie naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w sprawach naliczenia właściwych podatków od nieruchomości za 2021 r., 2022 r. i 2023 r., wniesiona w niniejszej sprawie skarga została zakwalifikowana w świetle dostępnych stronie instytucji prawnych adekwatnych do etapu postępowania jako skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. oraz bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie załatwienia sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r. Jednocześnie w odpowiedzi na zastrzeżenia strony zawarte w piśmie z 28 lipca 2023 r. zaznaczenia wymaga, że w zawiadomieniu o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego z 27 lipca 2023 r. wystąpiła omyłka pisarska. Jak bowiem wynika z zarządzenia z 16 czerwca 2023 r. (k. 1 akt sąd.), przedmiot zaskarżenia oznaczono jako przewlekle prowadzenie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2021 r., nie zaś zwrot podatku od nieruchomości, co odpowiadało oznaczonemu w skardze przez samą stronę zakresowi zaskarżenia dotyczącego postępowania organu prowadzonego pod nr BF.3127.15.2021. Uwzględniając jednak wniosek strony zawarty w piśmie z 28 lipca 2023 r., przedmiot skargi rozszerzono zgodnie z wolą skarżącego również na okresy 2022 r. i 2023 r.

W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do zarzutów skargi w zakresie, w jakim ona dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r.

W tym przedmiocie wskazania wymagało, że warunkiem formalnym wniesienia skargi, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym

w sprawie; w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza to uprzednie wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 141 O.p., tj., wniesienia ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że strona skarżąca wyczerpała tryb ponaglenia, składając pisma

z 3 listopada 2022 r. oraz 9 grudnia 2022 r., w których wezwała organ do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji podatkowej, zarzucając nieuzasadnioną zwłokę

w naliczaniu podatku, a zatem skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

W związku z tym zaznaczenia wymagało, że w przypadku skarg na przewlekłe postępowanie wnoszonych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola sądu administracyjnego dotyczy działalności organu administracji publicznej od momentu zainicjowania przed tym organem postępowania administracyjnego, do chwili jego zakończenia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 maja 2013r., sygn. IV SAB/Po 24/13, CBOSA; dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzały do szybkiego i należytego załatwienia sprawy. W doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania

w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J.Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera

i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70; Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP 2011, z. 6, s. 33; A. Kabat, B. Dauter,

B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51).

Zgodnie z powyższym pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości

i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy

i postawy samej strony. Stwierdzenie przez sąd administracyjny, czy dane postępowanie można (lub nie) zakwalifikować jako dotknięte przewlekłością prowadzenia, wymaga wnikliwego zbadania sprawy, dokonania oceny toku podejmowania czynności, ustalenia faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego

z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238).

Reasumując, przewlekłość w prowadzeniu postępowania podatkowego wystąpi wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ,

a także - co w ocenie Sądu również istotne – przy uwzględnieniu stopnia zawiłości sprawy, jej charakteru, wymagań proceduralnych wynikających z O.p. oraz postawy samego podatnika. W związku z tym, rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd powinien ustalić przebieg postępowania i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone okoliczności wskazują na przewlekłość w działaniach organu, czy też działanie organu prowadzącego postępowanie jest wynikiem okoliczności od niego niezależnych. Sąd powinien również ustalić rodzaj i terminy podejmowanych przez organ czynności i dokonać oceny postępowania podatkowego, mając na uwadze także charakter i stopień skomplikowania sprawy podatkowej. Sąd, z istoty sprawowanej kontroli, nie może natomiast dokonywać merytorycznej oceny przeprowadzonych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokonanie takiej oceny jest bowiem rolą organów orzekających w sprawie.

Badając, czy w niniejszej sprawie organ przewlekle prowadził postępowanie

w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., należy mieć na uwadze przede wszystkim unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw podatkowych.

Zgodnie z art. 139 § 1 O.p., załatwienie spraw sprawy wymagającej prowadzenie postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy O.p. stanowią inaczej.

Według art. 139 § 2 O.p. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie.

Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy (art. 139

§ 3 O.p.).

Jednocześnie według art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 139 O.p. lub w przepisach szczególnych organ podatkowy jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 O.p.). Według art. 140 § 2 O.p. tożsamy obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.

Zdaniem Sądu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminach określonych w powyższych przepisach O.p., jednak wpływ na to miały okoliczności niezależne od organu, w tym wystąpiły okresy opóźnień spowodowanych działaniami strony.

Przypomnieć należy, że w toku postępowania podatkowego dwukrotnie orzekał w sprawie organ odwoławczy, dostrzegając konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją

z 30 lipca 2021 r. (k. 145 akt adm.) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji

z 5 lutego 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując m.in., że podatnik złożył nową informację w sprawie podatku

od nieruchomości. Zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz

z załącznikami na obowiązujących drukach (k. 143 akt adm.). Podatnik 6 września 2021 r. złożył korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 wraz z załącznikami, na podstawie której organ pierwszej instancji decyzją z 22 grudnia 2021 r. ustalił zobowiązanie podatkowe na 2021 r. pobierane w formie łącznego zobowiązania podatkowego w wysokości 1.008 zł (k. 104-107 akt ad.). Również ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z 28 lutego 2022 r. (k. 84-86 akt adm.), który dostrzegając po raz wtóry potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, wskazał, że z uwagi na brak pełnego zrozumienia przez podatnika opisu poszczególnych rubryk formularza IN-1, istnieje konieczność przeprowadzenia oględzin spornych budynków i dokonanie ich pomiarów. W związku z tym organ pierwszej instancji wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin na dzień 15 lipca 2022 r., lecz w wyznaczonym terminie oględzin upoważnieni pracownicy organu zastali zamkniętą bramę i nie zostali przez skarżącego wpuszczeni na teren posesji (k. 61 akt adm.).

Następnie podatnik złożył pisma w toku postępowania, m.in. pismo

pt.: "Zawiadomienie" z 23 września 2022 r. o podjęciu działalności gospodarstwa rolnego oraz o wznowieniu upraw warzyw i owoców w obiektach szklarniowych

(k. 53-54 akt adm.), jak również pismo z 7 listopada 2022 r. o zwrot podatku naliczonego z rażącym naruszeniem prawa od 2004 r. (k. 52 akt adm.). W związku

z tymi pismami skarżącego organ podjął czynności (k. 42-47 akt adm.), tj. pismem

z 5 grudnia 2022 r. zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie, czy złożony 7 listopada 2022 r. wniosek należy traktować jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Ponadto w odpowiedzi na zawiadomienie z 23 września 2022 r. o podjęciu działalności gospodarstwa rolnego - specjalistycznego oraz wznowieniu upraw warzyw i owoców organ pismem

z 7 grudnia 2022 r. poinformował, że nie ma podstaw faktycznych i prawnych do załatwienia żądania strony. Kolejnym pismem z 8 grudnia 2022 r. organ poinformował podatnika, że ze względu na fakt, że pracownicy organu nie zostali wpuszczeni na teren posesji w celu przeprowadzenia oględzin, niemożliwe było ustalenie faktycznej powierzchni budynku mieszkalnego. Jednocześnie organ wyjaśnił podatnikowi znaczenie rubryk w złożonej informacji o nieruchomościach

i obiektach budowlanych IN-1 i wskazał na możliwość złożenia aktualnej informacji IN-1. Przedstawił podatnikowi wyliczenie podatku zgodnie ze złożoną przez niego informacją IN-1, które przedstawiało się znacząco mniej korzystnie w odniesieniu do dokonanego dotychczas przez organ wyliczenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. (k. 40 akt adm. verte).

W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący nie złożył jednak informacji IN-1

i nie przedstawił przeanalizowanej ponownie powierzchni gruntów i budynków. Wniósł natomiast w piśmie z 9 grudnia 2022 r. o wydanie decyzji podatkowej zgodnie z obowiązującym prawem i rzeczywistym stanem faktycznym. W kolejnych pismach odniósł się do kwestii wniosku z 7 listopada 2022 r. o zwrot podatku. W piśmie

z 8 grudnia 2022 r. wskazał, że wniosek z 7 listopada 2022 r. należy kwalifikować jako wniosek o stwierdzenie nieważności 19 decyzji ostatecznych wydanych

od 2004 r. Pismem z 13 lutego 2023 r. skarżący złożył ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 7 listopada 2022 r., a następnie pismem z 22 marca 2023 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dotyczącą niezałatwienia jego wniosku z 7 listopada 2022 r. Wójt Gminy S. przekazał wniosek podatnika z 7 listopada 2022 r. wraz z ponagleniem dotyczącym tego wniosku zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w Olsztynie.

Następnie w dniu 8 maja 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę w niniejszej sprawie, w której zarzucił naruszenie przepisów w postępowaniu nr BF.3127.15.2021, żądając wydania decyzji podatkowej m.in. na 2021 r.

Zdaniem Sądu, przedstawiony powyżej stan sprawy wskazuje, że realizując wskazania organu odwoławczego co do dalszego postępowania, organ pierwszej instancji podjął próbę przeprowadzenia czynności koniecznych dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, m.in. wezwał skarżącego do złożenia informacji IN-1, jak również podjął próbę przeprowadzenia oględzin nieruchomości. Sąd zwraca uwagę, że na wcześniejszym etapie postępowania podatkowego, po ustaleniu przez organ powierzchni gruntów i budynków w oparciu o dostępne mu dane, skarżący zakwestionował w odwołaniu od decyzji organu tak ustalone powierzchnie. Wobec powstałych wątpliwości, racjonalne i zasadne było oczekiwanie przez organ, aby skarżący wypowiedział się w sprawie spornego zagadnienia i aby podjął on współpracę z organem w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podjęta przez organ podatkowy próba uzyskania stanowiska skarżącego w piśmie

z 8 grudnia 2022 r. poprzez uzyskanie od strony ponownie informacji dotyczących przedmiotów opodatkowania wskazanych w informacji IN-1 zmierzała niewątpliwie do dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uzyskanie omówionego powyżej stanowiska skarżącego nie stanowiło co prawda warunku koniecznego do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021, jednak niepodjęcie przez organ próby uzyskania poglądu strony w zakresie prawidłowej podstawy opodatkowania, należałoby uznać za naruszające art. 187 § 1 O.p. Opisane działanie organu było więc w pełni zasadne i trafne. Nie sposób więc było przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmował on konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże

z przyczyn niezależnych od organu nie przyniosły oczekiwanego skutku w postaci kompletu ustaleń pozwalających na zakończenia postępowania podatkowego.

Sąd zauważa również, że pomimo podnoszonych zarzutów przeciwko treści wydanych dotychczas decyzji podatkowych, skarżący uniemożliwił organowi przeprowadzenie wyznaczonych na 15 lipca 2022 r. oględzin, które mogłyby

w sposób istotny przyczynić się do usunięcia wątpliwości związanych z deklarowaną przez podatnika do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnią gruntów i budynków. Jak już wyżej wskazano, skarżący nie ustosunkował się też do wezwania organu pierwszej instancji z 8 grudnia 2022 r. W toku postępowania podjął natomiast szereg późniejszych czynności, które nie były ukierunkowane na załatwienie sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021, lecz w swej istocie blokowały organowi podejmowanie działań w toku postępowania. Dotyczy to m.in. wniosku podatnika dotyczącego składu komisji w/s oględzin (pismo z 8 lipca 2022 r.), czy też wniosków dotyczących kwestii pobocznych i wpadkowych (jak zawiadomienie z 23 września 2022 r. o podjęciu działalności gospodarstwa rolnego, czy wniosek z 7 listopada 2022 r. dotyczący zwrotu podatku za lata 2004-2022),

a także złożonej w dniu 3 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Ol 2/23 skargi

o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA

w Olsztynie z 21 czerwca 2022 r., sygn. akt I SAB/Ol 5/21, o odrzuceniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Czynności te nie przyczyniły się w żaden sposób do wyjaśnienia istoty sprawy w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., miały natomiast wpływ na czas trwania tego postępowania, z uwagi choćby na konieczność odniesienia się przez organ do licznych wniosków strony, jak

i konieczność przesłania akt administracyjnych sprawy do sądu administracyjnego

w związku z wcześniejszymi skargami podatnika. W ocenie Sądu, niedopuszczalne jest akceptowanie sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżący,

z jednej strony ignoruje wezwania organu podatkowego, czym utrudnia realizację przez organ zasady prawdy obiektywnej i ustalenie stanu faktycznego sprawy, a przy tym składa szereg żądań pozostających bez znaczenia dla wyjaśnienia istoty sprawy podatkowej; z drugiej zaś strony – zarzuca organowi w ramach niniejszej skargi zwłokę w wydaniu decyzji podatkowej.

Sąd podkreśla przy tym, że organ wielokrotnie przesuwał termin do wydania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021. Postanowienia

o niezałatwieniu sprawy w terminie były doręczane skarżącemu, a podawane przez organ przyczyny były zasadne, bowiem w dalszym ciągu nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy. W takich okolicznościach brak reakcji skarżącego na wezwania organu i podjętą przez organ czynność w zakresie oględzin należy zakwalifikować jako okres opóźnienia powstały z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 O.p.), co wyklucza przewlekłość postępowania organu.

Powyższe nie oznacza, że Sąd bezkrytycznie akceptuje konieczność przedłużenia prowadzonych czynności zwłaszcza w tych przypadkach, gdy przyczyną są trudności i przeszkody w ich przeprowadzeniu (por. wyrok WSA

w Krakowie z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Kr 16/13). Niewątpliwie na podstawie art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie

i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powyższa zasada pozostaje w bezpośrednim związku z art. 120

i art. 121 § 1, a także art. 122 O.p., zobowiązującymi organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Długi czas trwania postępowania nie może być jednak automatycznie utożsamiany z przewlekłością. Występuje ona, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy, gdy nie występują okoliczności niezależne od organu. Zdaniem Sądu, jak dotychczas taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła. Zauważenia jednak wymaga, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest kolejną skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Dla efektywności prowadzonego w sprawie postępowania podatkowego oraz w celu uchronienia się przed ewentualną kolejną skargą na przewlekłość tego postępowania, w sytuacji dalszej obstrukcji ze strony skarżącego wezwań kierowanych w toku postępowania, organ powinien rozważyć możliwość skorzystania z przewidzianych w przepisach O.p. środków usprawniających postępowanie (np. art. 262 § 1 O.p.).

Reasumując, w ocenie Sądu, Wójt Gminy S. nie załatwił w sprawy

w terminach określonych w powyższych przepisach O.p., jednak wpływ na to miały okoliczności niezależne od organu. Zatem nie można stwierdzić, by organ w sposób przewlekły prowadził postępowanie podatkowe w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r.

W odniesieniu natomiast do skargi na bezczynność organu w przedmiocie załatwienia sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r. wskazania wymaga, że zgodnie z wyjaśnieniami organu postępowania podatkowe za ww. okresy nie są prowadzone, wobec czego skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie jest niedopuszczalna stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet

w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należy uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia, rozumianego jako bezczynność w załatwieniu sprawy niedającą się usunąć ze względu na to, że organ nie prowadzi w ogóle danego postępowania. W sytuacji bowiem, gdy nie jest prowadzone postępowanie podatkowe, sama skarga na bezczynność w tym postępowaniu jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Na gruncie unormowania art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać złożona w sposób formalnoprawnie skuteczny jedynie w toczącej się sprawie administracyjnej. Zatem rozstrzygającą okolicznością jest, czy w dacie wystąpienia ze skargą toczyły się postępowania podatkowe w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r. W świetle przedstawionych akt postępowania podatkowego we wskazanej dacie takie postępowania nie toczyły się. Żaden z przepisów prawa nie określa przy tym dla organu podatkowego terminu, do którego organ ma obowiązek wszcząć postępowanie podatkowe i wydać decyzję podatkową, za wyjątkiem terminów przedawnienia zobowiązania podatkowego określonych w art. 68 i art. 70 O.p. W niniejszej sprawie zarzut bezczynności mógłby być uznany za dopuszczalny i podlegający rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jedynie w sytuacji istnienia obowiązku działania organu

w ramach stosunku administracyjnego, np. w sytuacji złożenia przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy w odniesieniu do łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r i 2023 r., w przypadku którego nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie podatkowe, zdaniem Sądu, taki obowiązek nie występuje.

Powyższe stanowi o zasadności stwierdzenia, że skarżący wystąpił na drogę postępowania sądowoadministracyjnego ze skargą na bezczynność organu

w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r., w sytuacji gdy droga postępowania sądowoadministracyjnego dla tego przedmiotu nie była jeszcze otwarta. Ten proceduralny stan rzeczy wyczerpuje sformułowaną blankietowo hipotezę art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 2. sentencji wyroku.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w pkt 1. sentencji wyroku o oddaleniu skargi w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. Natomiast w pkt 2. sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie załatwienia sprawy łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i 2023 r.