Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 234/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 172/22 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r. nr 1401-IEE3.711.1.182.2021.5.MB w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 172/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) w sprawie skargi J. W. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r. nr 1401-IEE3.711.1.182.2021.5.MB i poprzedzające je postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2021 r. nr 450000/71/527/2021/REDeP/MK w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W dniu 10 lipca 2019 r. Zobowiązany wniósł zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że należności za: 2012 r., 2013 r. i 2014 r. dochodzone przez Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie uległy przedawnieniu.

Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie po rozpatrzeniu wniesionych zarzutów wydał w dniu 10 września 2019 r. postanowienie nr 450000/71/395/2019/REDeP/MK, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem organu II instancji. Powodem uchylenia ww. postanowienia było przyjęcie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że postanowienie to nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego, ani prawnego przez co narusza przepis art. 107 k.p.a.

W dniu 28 stycznia 2020 r. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wydał postanowienie nr 450000/71/46/2020/REDeP/MK, którym postanowił:

- uznać zarzut za zasadny w zakresie dotyczącym należności za 10/2012 z uwagi na nieistnienie obowiązku zapłaty należności z tytułu składek za okres 06/2012-10/2012 na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz umorzyć postępowanie egzekucyjne w tym zakresie;

- uznać zarzut jako nieuzasadniony w zakresie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności za 11/2012-01/2013 z uwagi na istnienie obowiązku zapłaty należności z tytułu składek za okres 11/2012-02/2014 na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy z uwagi na istnienie obowiązku zapłaty. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 lutego 2020 r.

Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc że dochodzone należności są przedawnione, ponieważ w prowadzonym postępowaniu nie nastąpiło skuteczne doręczenie tytułów wykonawczych, zatem w ocenie Strony nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Rozpatrując wniesione zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia 12 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w przedmiocie zarzutów.

Następnie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r. V SA/Wa 1269/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r. Analizując okoliczności sprawy Sąd wskazał m.in., że w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowisko organu, że przyjęty adres, na który dokonywano doręczeń zastępczych był prawidłowy. W szczególności brak jest wskazanych dokumentów zgłoszeniowych, na podstawie których ustalono adres skarżącego.

Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie po ponownym rozpoznaniu zarzutów wniesionych przez zobowiązanego przy piśmie z dnia 8 lipca 2019 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 1 lipca 2019 r. postanowieniem z dnia 26 stycznia 2020 r. postanowił:

- uznać zarzut jako uzasadniony i umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 lipca 2019 r. o numerach TW4450019014571, TW4450C1901457Z (w części należności dochodzonych za 10/2012), TW4450019014576, TW445001901457f (w części należności dochodzonych za 10/2012), TW4450019014581 (w części należności dochodzonych za okres od 6/2012 do 9/2012), TW4450019014582 (w części należności dochodzonych za 10/2012), z uwagi na nieistnienie obowiązku zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy;

- uznać zarzut jako nieuzasadniony w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW1450019003094 do TW1450019003096, TW4450019014572 (w części należności dochodzonych za okres od 11/2012 do 1/2013), od TW4450019014573 do TW4450019014575, TW4450019014577(w części należności dochodzonych za okres od 11/2012 do 1/2013), od TW4450019014578 do TW4450019014580, TW4450019014582 (w części należności dochodzonych za okres od 11/2012 do 1/2013), od TW4450019014583 do TW4450019014585, z uwagi na istnienie obowiązku zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Przedmiotem skargi skarżącego było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 lipca 2019 r. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej jako k.p.a.), oraz art. 18 i art. 34 § 5 w związku art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. dalej jako u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję stwierdził, że badając sprawę w świetle oceny i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1269/20 organ nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wytycznych wyrażonych we wspomnianym wyroku. Wprawdzie organy zasadniczo uzupełniły materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami, jednakże nie wykazały, że adres pod który dokonywane były doręczenia był aktualnym adresem zamieszkania (korespondencyjnym) skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2020 r. wskazał wprost, że organ powinien wykazać, że "adres pod którym dokonywane były doręczenia w postępowaniu, o którym mowa w art. art. 24 ust. 5f u.s.u.s. był aktualnym adresem zamieszkania lub adresem do korespondencji skarżącego". Niewykazanie powyższego skutkowało przyjęciem przez Sąd naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Okolicznością sporną w sprawie niniejszej jest, czy w stosunku do należności objętych wymienionymi przez organ tytułami wykonawczymi za okres od listopada 2012 r. do lutego 2014 r. nastąpiło przedawnienie, a konkretnie czy bieg terminu przedawnienia został zawieszony. W tym miejscu przypomnieć należy, co nie jest sporne, że najwcześniejsze składki dotyczą miesiąca listopada 2012 r. i były wymagalne 10 grudnia 2012 r.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że zdaniem organów do przedawnienia należności nie doszło, bo bieg terminu przedawnienia został dwukrotnie zawieszony: po raz pierwszy w okresie od dnia 27 czerwca 2017 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zadłużenia z tytułu składek, do dnia, w którym decyzja Zakładu z dnia 18 grudnia 2018 r. stała się prawomocna, co nastąpiło w dniu 11 lutego 2019 r. (zgodnie z art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), oraz po raz drugi od dnia 20 lipca 2019 r., w którym doręczono Skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych (zgodnie z art. 24 ust. 5b ww. ustawy). Odmiennego zdania jest natomiast skarżący, który wskazuje, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie nastąpiło, bowiem korespondencja nie została mu skutecznie doręczona. Należy przy tym zauważyć, że wszelka korespondencja we ww. okresie, począwszy od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia zadłużenia z tytułu składek, była uznawana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a.

Co do wykładni art. 44 k.p.a. wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym w sprawie wyroku (V SA/Wa 1269/20), wskazując że "przesłanką zastosowania skutku doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a. jest brak możliwości bezpośredniego doręczenia przesyłki adresatowi w miejscu jego zamieszkania lub pod adresem dla doręczeń w kraju, albo zastępczego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę oraz pozostawienie powiadomienia o miejscu przechowania pisma w miejscu określonym w art. 44 § 2 k.p.a. Sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały, że niemożność doręczenia w sposób określony w art. 42 i art. 43 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy jest spowodowana przejściowymi okolicznościami niezastania adresata przesyłki w miejscu właściwym do doręczeń, czyli w miejscu jego zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z dnia 22 października 2010 r. o sygn. akt II FSK 1071/09, że skuteczne doręczenie pisma na podstawie analogicznego z art. 44 k.p.a. – przepisu art. 150 Ordynacji podatkowej – jest uzależnione od zgodnej z prawem próby doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności na prawidłowy adres osoby, do której pismo jest kierowane. Doręczenie powinno nastąpić w miejscu, gdzie adresat mieszka aktualnie, a nie w mieszkaniu, w którym mieszkał w przeszłości. Warunkiem zastosowania omawianej regulacji jest bowiem to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w inny sposób przewidziany w ustawie. Doręczenie w trybie zastępczym jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości (por. orzeczenie SN z dnia 22 marca 1995 r. o sygn. akt II CRN 4/95). Jest ono skuteczne, o ile uprzednie próby doręczenia – zgodnie z art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej – podjęto pod adresem, pod którym adresat faktycznie mieszka (por. P. Pietrasz, teza 2 Komentarza do art.150 O.p., w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Warto również przywołać pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 8 września 2016 r. o sygn. akt I FSK 348/15, zgodnie z którym postanowienie o wszczęciu postępowania nie może być uznane za skutecznie doręczone w trybie zastępczym, gdy zostało ono skierowane na adres zamieszkania znany organowi z ewidencji podatników, lecz faktycznie nieaktualny, także gdy adresat uchybił obowiązkowi aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.".

WSA stwierdził, że wydane w sprawie postanowienia naruszały art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w powiązaniu z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438, ze zm.). W konsekwencji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien zbadać, czy doręczenia w postępowaniach o których mowa w art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych były dokonywane na aktualny wówczas adres zamieszkania/korespondencyjny Skarżącego, uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie, mając na uwadze wskazania i ocenę prawą wyrażoną w wyroku z dnia 2 grudnia 2020 r.

W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z 135 p.p.s.a i w zw. z art.151 p.p.s.a. oraz w zw. z art.7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wadliwe uznanie, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania dowodowego oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego a w ślad za tym uznanie, że materiał dowodowy sprawy jest niepełny gdyż nie wynika z niego okoliczność faktycznego zamieszkiwania przez p. J. W. pod adresem, na który doręczano mu korespondencję w niniejszej sprawie, co skutkowało uwzględnieniem skargi, w sytuacji, gdy organy nie naruszyły wskazanych przepisów postępowania administracyjnego a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie całokształtu oceny wszystkich okoliczności sprawy i dawał podstawy do oddalenia skargi;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a , art. 153 p.p.s.a. i w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie przez Sąd, iż organy administracji orzekające w sprawie nie zrealizowały wszystkich wytycznych z wcześniejszego wyroku WSA, skutkiem czego było uwzględnienie skargi, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego sprawy prowadzi do odmiennych wniosków dających podstawę do oddalenia skargi;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia niezgodnie z ustawowymi wymogami, co przejawia się we wskazaniu błędnych wytycznych co do dalszego postępowania sformułowanych jako obowiązek uwzględnienia oceny i zaleceń zawartych we wcześniej wydanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1269/20, w sytuacji, gdy wyrok ten, w ocenie organu został zrealizowany zgodnie z zawartymi w nim zaleceniami natomiast stanowisko Sądu wyrażone w zaskarżonym wyroku spowodowane jest wadliwym odczytaniem wcześniejszych zaleceń i skutkuje niemożnością wykonania przez organy tych zaleceń a poprzez to uniemożliwia organowi prawidłowe zastosowanie się do art. 153 p.p.s.a.

5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, będące skutkiem błędnej oceny materiału dowodowego sprawy przez Sąd a w konsekwencji wadliwego uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy dokonanie prawidłowej oceny materiału dowodowego i okoliczności sprawy prowadzi do odmiennych wniosków i daje podstawy do oddalenia skargi;

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że strona skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, natomiast strona przeciwna nie wniósł o jej przeprowadzenie. Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów.

Dokonując oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. elementem składowym skargi kasacyjnej jest, oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych, ich uzasadnienie. Powinno ono zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym konkretnie polegało naruszenie wskazanych w zarzutach przepisów, a także wykazanie wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy. Pominięcie, czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez sąd pierwszej instancji.

W zakresie zarzutu naruszenie art. 135 p.p.s.a. uzasadnienie sprowadza się umieszczenia przepisu w zarzucie bez jakiegokolwiek powiązania tego przepisu ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2022 r., III OSK 5636/21, z 12 marca 2013 r., I OSK 1199/12, z 11 grudnia 2014 r., II GSK 1979/13, z 17 maja 2018 r., I FSK 205/18). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Norma z art. 135 p.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie sądu obowiązek zastosowania tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2011 r., II GSK 50/10). W sytuacji, gdy sąd nie korzysta z przepisu art. 135 p.p.s.a., to znaczy nie uchyla lub nie stwierdza nieważności decyzji organu pierwszej instancji lub innego rozstrzygnięcia wydanego w granicach sprawy, w sentencji wyroku nie zamieszcza się rozstrzygnięcia w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2012 r., I OZ 677/12). Jednocześnie żaden przepis nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował art. 135 p.p.s.a.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane w tym przepisie elementy.

Zauważyć należy, że zaskarżony wyrok oraz kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1269/20 którym uchylono poprzednio wydane przez organy egzekucyjne postanowienie z dnia 12 czerwca 2020 r. i postanowienie z dnia 28 stycznia 2020 r. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, a zatem w warunkach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., tj. związania wynikającego z wyeliminowania poprzednio wydanej w tej samej sprawie decyzji. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu – poza niemającymi w tej sprawie znaczenia wyjątkami – wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy orzekające w tej samej sprawie.

Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2020 r. wskazał na dwa elementy, którymi miał się zająć organ. Jeden dotyczył braku dokumentów potwierdzających stanowisko organu, że przyjęty adres na który dokonywano doręczeń zastępczych był prawidłowy. Co prawda organy uzupełniły materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami, ale nadal nie wykonały drugiego zalecenia jakim było wykazanie, że adres na który dokonywano doręczeń był aktualnym adresem skarżącego.

Słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, że rolą organu było ustalenie, czy w okresie doręczenia skarżącemu korespondencji zawieszającej bieg przedawnienia skarżący rzeczywiście mieszkał pod adresem ul. [...] W. [...]-[...]. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie powyższe nie wynika. Skarżący nie kwestionuje faktu zameldowania pod powyższym adresem. Wskazuje jednakże, że w okresie doręczania mu korespondencji mającej zawiesić bieg przedawnienia już pod tym adresem trwale nie mieszkał i nie mieszka nadal. Nie miał także możliwości odbioru korespondencji. Z wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. wynika bezspornie, że ponownie rozpatrując sprawę organ był zobowiązany do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania (korespondencji), a doręczenie zastępcze nie może być uznane za skuteczne, gdy zostało skierowane na adres zamieszkania znany organowi z ewidencji, lecz faktycznie nieaktualny.

W związku z powyższym należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z 135 p.p.s.a i w zw. z art.151 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. za nieuzasadniony.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu, wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, czy art. 151 p.p.s.a. nie mógł stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Normy ta są normami o charakterze "wynikowym" regulującym jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi. Przepisy te kształtują zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tych przepisów niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych, którym sąd uchybił. Ewentualne naruszenie w zakresie ustalenia podstaw do oddalenia lub uwzględniania skargi następuje w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej Sąd dokonuje na podstawie konkretnych przepisów p.p.s.a. W konsekwencji należy przyjąć, że wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, w powiązaniu z konkretnym przepisem wynikowym, a nie tylko przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Naruszenie wymienionych w pkt 4 (omyłkowo opisany jako 5) petitum skargi kasacyjnej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym (por. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14; 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14; 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14; 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14; 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15; 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ powinien zbadać, czy doręczenia w postępowaniach o których mowa w art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych były dokonywane na aktualny wówczas adres skarżącego, uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie, mając na uwadze wskazania i ocenę prawą wyrażoną w wyroku z dnia 2 grudnia 2020 r.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.