Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1534/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176. art. 183 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 120, art. 121 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2073
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2084/18 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 października 2018 r. nr 1401-IOC.4401.26.2018.1/MZ w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2084/18 oddalił skargę M. D. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ lub DIAS) z dnia 8 października 2018 r. nr 1401-IOC.4401.26.2018.1/MZ w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Skarżący wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 120 i art. 121 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.) - poprzez nieuchylenie decyzji rażąco sprzecznej z zasadami: demokratycznego państwa prawnego, legalizmu, działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych; rozstrzygającej wątpliwości na niekorzyść skarżącego, w przypadku możliwości usunięcia wątpliwości, poprzez przesłuchanie nabywcy towaru V. J., który stawił się do organu celnego a nie został przesłuchany ani organ nie sporządził żadnego protokołu na tę okoliczność; stosującej wykładnię celowościową tam, gdzie treść gramatyczna przepisu jest oczywista, zwłaszcza w zakresie dowodów wymienionych w art. 796da ust. 4 RWKC, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi skarżącego;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 162 WKC, art. 796e ust 2 RWKC i art. 796da ust. 4 RWKC - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że przedstawione przez skarżącego dokumenty nie potwierdzają fizycznego wywozu towarów poza obszar celny Unii Europejskiej, pomimo iż są to m.in. dokumenty wymienione wprost w art. 796da ust. 4 RWKC, a tym samym nie mogą być oceniane dowolnie przez organy celne, a ich przedstawienie przez skarżącego nie dało podstaw do podważania tychże dokumentów oraz w konsekwencji do unieważnienia zgłoszenia celnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.

Skargę kasacyjną oparto o obydwie podstawy.

W pierwszej kolejności ocenie podlegał sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż dotyczy ustaleń stanu faktycznego. W jego ramach, wskazując na naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2 i 7) oraz o.p. (art. 120 i art. 121 § 1) skarżący kasacyjnie wskazuje na zaistniałe w sprawie wątpliwości, które mogły być usunięte poprzez przeprowadzenie przesłuchania nabywcy towaru V. J., czego nie uczyniono. Jego zdaniem organy muszą wspomagać skarżącego w zdobywaniu dowodów, natomiast Sąd I instancji nie wskazał w jaki sposób skarżący powinien uzyskać dokumentację od V. J. w jaki sposób dokonał on fizycznego wwozu towaru poza obszar UE. Jego zdaniem całość dokumentacji przedstawionej przez skarżącego oraz doświadczenie organów i sądów wskazuje na to, "że towar ten fizycznie opuścił obszar UE, gdyż obywatele państw byłego Związku Radzieckiego właśnie w takim celu nabywają towary w Polsce, aby następnie przewieźć je na wschód i tam sprzedać." Podnosi także, iż nie powinien ponosić negatywnych skutków braku działania organu, co w ogóle pominął WSA.

Zarzut jest niezasadny.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. NSA nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z art. 176 p.p.s.a. wynika m.in., że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i – w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontekście powyższych uwag nie mogło być rozpoznane zarzucane Sądowi I instancji naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, gdyż – oprócz ogólnikowego stwierdzenia, iż przepisy te zostały naruszone – brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia na czym owe naruszenia w sprawie polegały oraz próby wykazania, że miały one istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W odniesieniu zaś do wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów o.p., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA nie mógł się dopuścić do ich naruszenia, gdyż nie mogły one znaleźć zastosowania w sprawie. Wynika to z dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (w brzmieniu obowiązującym od 20 sierpnia 2016r., które ma zastosowanie w sprawie), zgodnie z którą do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 o.p., a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220-223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy. Przepisy art. 120 i art. 121 § 1 o.p., których naruszenie zarzuca skarżący kasacyjnie znajdują się zaś w dziale IV rozdz. 1, a zatem nie znajdowały zastosowania w postępowaniu celnym.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż nie dokonano podważenia okoliczności faktycznych sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia prawa materialnego. Po pierwsze ze względu na niepodważenie okoliczności faktycznych sprawy. Po drugie – z uwagi na jego wadliwość. Zarówno jego sformułowanie w petitum skargi kasacyjnej, jak i uzasadnienie wskazuje, że dotyczy on postępowania dowodowego, a zatem ustalenia okoliczności faktycznych. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść skutku w odniesieniu do kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).