Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1271/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2,  art. 16 par. 1,  art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skarg A. G. i A. G. oraz T. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1271/09

UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosków A. G., T. G. oraz A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], dotyczącą uwłaszczenia [...] w P. m.in. działką nr [...], położoną w P. przy ul. [...], oznaczonej nr księgi wieczystej KW nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z [...] września 1992 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w P. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w P. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [..] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...] i nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i innych urządzeń położonych na tych gruntach. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] listopada 2003 r. stwierdził nieważność tej decyzji organu wojewódzkiego w części dotyczącej działki nr [...] (wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego dotyczącego tej działki był złożony przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej). Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2004 r.

W dniu [...] czerwca 1999 r. T. G. wniósł o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1992 r. w części dotyczącej działki nr [...], objętej księgą wieczystą KW Nr [...], ujętej we wskazanej decyzji uwłaszczeniowej. Po rozpatrzeniu wniosku Minister Infrastruktury decyzją z [...] lutego 2004 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1992 r. we wnioskowane części, wskazując na zaistnienie przesłanek do uwłaszczenia. Dodatkowo organ nadzoru wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, z której to okoliczności wnioskodawca wywodzi swoje prawa, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 lub pkt 8 kpa, a nie przesłankę do zastosowania art. 156 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z

I SA/Wa 1271/09

18 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1763/06 odrzucił z przyczyn formalnych skargę

T. G. na decyzję Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r.

W tej sytuacji T. G. wnioskiem z [...] października 2008 r., uzupełnionym pismem z [...] października 2008 r., wystąpił do organu nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2004 r. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności powołanych decyzji organów nadzoru. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. G., T. G. i A. G. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Infrastruktury decyzją z [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru wyjaśnił, że działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa na mocy orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1972 r., w którym stwierdzono przejście na własność Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej [...], tom [...], cd. KW [...], stanowiącej składnik majątkowy przedsiębiorstwa [...], jawna spółka handlowa w P. Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] września 1992 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w P. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w P. przy ul. [...], w tym i przedmiotowej działki nr [...]. Minister uznał, że działka ta w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, stanowiła własność Skarbu Państwa uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...] oraz pozostawała w zarządzie jednostki uwłaszczonej na podstawie zapisu w dziale II tej księgi - Skarb Państwa – [...] w P., które były poprzednikiem prawnym [...] w P. Na dzień wydania decyzji uwłaszczeniowej nie były zgłoszone roszczenia osób trzecich (roszczenia te zgłoszono dopiero w 1999 r.). Skoro więc ani w dniu 5 grudnia 1990 r., ani w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia nacjonalizacyjnego i nie były zgłoszone żadne roszczenia osób trzecich, nie było przeszkód do stwierdzenia uwłaszczenia m.in. działką nr [...] [...] w P. i wydania decyzji uwłaszczeniowej, a tym samym w stosunku do działki nr [...] zaistniały przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29

I SA/Wa 1271/09

września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464). Minister podkreślił przy tym, że dopiero po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej zmienił się stan prawny w/w działki, bowiem na wniosek T. G. z [...] września1999 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] września 2002 r. stwierdził nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1972 r. Jednak zdaniem organu nadzoru zgłoszenie roszczeń osób trzecich dopiero w 1999 r. oraz wydanie powyższej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie uzasadniało stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...]. W związku z powyższym, Minister Infrastruktury decyzją z [...] lutego 2004 r. odmówił stwierdzenia decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr [...], wskazując jed-nocześnie, że do wzruszenia decyzji uwłaszczeniowej w powyższym zakresie, w powstałym stanie prawnym, miałby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 kpa odnoszący się do wznowienia postępowania. W decyzji Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję z [...] lutego 2004 r., organ nadzoru podniósł również, że wskazana nowa okoliczność prawna stanowi raczej przesłankę do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 lub pkt 8 kpa, a nie przesłankę do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Powołał się przy tym na wskazany w decyzji pierwszoinstancyjnej prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1325/04 zapadły w podobnej w sensie prawnym sprawie oraz późniejsze prawomocne wyroki tegoż Sądu z 12 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 443/06 i z 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1873/06. Ustosunkowując się zaś do stanowiska wnioskodawców, którzy powołali się na odmienne orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyrokach z 6 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 722/07 oraz z 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 234/05, Minister wyjaśnił, że zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa może odnosić się do sytuacji, gdy treść decyzji w sposób oczywisty jest niezgodna z treścią właściwego przepisu prawa. Jeżeli natomiast występują różnice w wykładni dokonanej przez sąd pojęć prawnych dotyczących tych samych przepisów i tych samych okoliczności prawnych, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie ma podstaw do uznania, że zaistniało rażące naruszenie prawa. Organ nadzoru podniósł, że z akt sprawy nie wynika również, aby w stosunku do kwestionowanej decyzji Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. zaistniały inne przesłanki zawarte w art. 156 § 1 kpa. Mając powyższe na względzie Minister decyzją z [...] czerwca 2009 r. utrzymał w

I SA/Wa 1271/09

mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2009 r. wyjaśniając, że nie ma podstaw do zmiany tego orzeczenia.

Na decyzję Ministra Infrastruktury skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli T. G. oraz A. G. i A. G. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu nadzoru. W uzasadnieniach złożonych skarg zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez ich błędne zastosowanie w miejsce trybu właściwego do rozpoznania sprawy, czyli art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto skarżący podnieśli zarzut naruszenia prawa materialnego, czyli art. 2 ust 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości poprzez błędne jego zastosowanie polegające na mylnym przyjęciu, że mimo uchylenia orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1972 r. Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowych nieruchomości w dniu wydania orzeczenia uwłaszczeniowego z [...] września 1992 r. oraz naruszenie prawa materialnego, czyli art. 232 § 1 i 2 kodeksu cywilnego poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji uwłaszczeniowej sprzecznej z treścią tego przepisu i ustanowienie prawa nieistniejącego w polskim systemie prawnym. Stanowisko swoje skarżący opisali w obszernych uzasadnieniach złożonych skarg, w których przedstawili dotychczasowy stan sprawy oraz zawarli polemikę z przywołanymi przez organ orzeczeniami sądowymi, a także powołali na poparcie swojego stanowiska odmienne orzeczenia sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismami z 19 października 2009 r. i 19 listopada 2009 r. uczestnicy postępowania [...] w P. oraz Prezydent Miasta P. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wnieśli o oddalenie skargi wskazując, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada,

I SA/Wa 1271/09

czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym

mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja której dotyczy, wydane zostały przez organ nadzoru w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie określonym w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to, że na wniosek skarżącego T. G. prowadzone było postępowanie nadzorcze wobec decyzji, które również były wydane w trybie nadzoru. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem decyzja Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2009 r., którą organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2004 r. utrzymanej w mocy decyzją Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. odmawiających stwierdzenia, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 1992 r. stwierdzającej nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w P. prawa użytkowania wieczystego m.in. przedmiotowej działki nr [...] oraz nieodpłatnego nabycia prawa własności budynków i innych urządzeń położonych na uwłaszczanych gruntach.

W tej sytuacji wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi ustawowo przewidziany wyjątek od zasady stabilności decyzji określonej w art. 16 §1 kpa. Może ono nastąpić jedynie wówczas, gdy bezspornie ustalone zostanie istnienie choćby jednej przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 kpa i nie zachodzą przesłanki negatywne, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Celem tej instytucji jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać spra -

wy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu zwykłym (odwoławczym). Or-

gan nadzoru w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać

żadnej innej kwestii merytorycznej. Złożona w niniejszej sprawie skarga nie uwzględnia

I SA/Wa 1271/09

tej specyfiki postępowania nadzorczego. Z treści zarzutów wynika, że w tą drogą skarżący dążą do kolejnego rozpatrzenia prawidłowości kwestionowanego uwłaszczenia, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty na tych samych zasadach jak w trybie zwykłym. Tymczasem istotą postępowania nadzorczego jest wyłącznie bezsporne ustalenie, czy dana decyzja jest (czy też nie jest) obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przedmiotem zaś postępowania nadzorczego jest konkretna decyzja a nie sprawa. Organ nadzoru działając jako organ kasacyjny rozpatruje w tym postępowaniu jedynie kwestie prawne i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 1995 r. III SA 829/95 niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r. III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Podkreślić zatem raz jeszcze należy, że oceną niniejszego postępowania nadzorczego pod katem istnienia przesłanek z art. 156 kpa objęta była decyzja Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. wydana w trybie nadzoru, a nie decyzja uwłaszczająca Wojewody [...] z [...] września 1992 r. wydana w trybie zwykłym. Skoro tak, to podstawową kwestią (zagadnieniem pierwszoplanowym) było wykazanie, że wadą z art. 156 § 1 kpa dotknięta jest właśnie ta decyzja Ministra Budownictwa z [..] września 2006 r., a nie decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z [...] września 1992 r. Przyjęcie odmiennego założenia prowadziłoby do paradoksalnej sytuacji, nie do przyjęcia w państwie prawa, że w każdym czasie można wykazywać nieważność decyzji uwłaszczeniowej, mimo że w sprawie podjęta została ostateczna decyzja Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Jest oczywistym, że wnoszący skargę są zainteresowani wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji uwłaszczeniowej, jednakże nie może ujść z pola widzenia istnienie w obrocie prawnym nadzorczej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. Oznacza to, że aby mogło dojść (w trybie postępowania nieważnościowego) do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji uwłaszczeniowej uprzednio musiałoby dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nadzorczej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Z kolei aby mogło dojść do wzruszenia decyzji nadzorczej Ministra Budownictwa, należy wykazać, że to ta właśnie decyzja jest dotknięta wadą w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Ponowne badanie decyzji uwłaszczeniowej pod kątem rażącego naruszenia prawa stanowiłoby naruszenie zasady zawartej w art. 16 kpa, dlatego też podnoszone przez skarżących w trakcie postępowania nadzorczego zarzuty dotyczące decyzji uwłaszczeniowej mogły być brane pod uwagę przez organ nadzoru tylko w takim zakresie, w jakim rzutować mogły na ocenę zgodności z prawem nadzorczej decyzji Ministra Budownictwa będącej

I SA/Wa 1271/09

przedmiotem postępowania nadzorczego. Analiza zaś przeprowadzonego postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją nie uzasadnia przyjęcia, że decyzja Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r., utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2004 r., dotknięta jest wadami, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie nadzorcze w przedstawionej sprawie zostało należycie przeprowadzone. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. w świetle obszernego materiału dokumentacyjnego sprawy i motywów podanych przez Ministra Infrastruktury w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 2009 r. miała uzasadnione podstawy. Organ nadzoru wyjaśnił, że podstawą materialnoprawną decyzji uwłaszczającej Wojewody [...] z [...] września 1992 r. był art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 79, poz. 464, ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1-3 wskazanej wyżej ustawy grunty państwowe i gminne będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych stają się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego tych osób, natomiast znajdujące się na tych gruntach budynki i inne urządzenia oraz lokale stają się z mocy prawa (odpłatnie bądź nieodpłatnie) własnością tych osób. Jednocześnie w treści art. 2 ust. 1 zdanie drugie tej ustawy znajduje się zapis, że uwłaszczenie nie narusza prawa osób trzecich. Tym samym powołany przepis prawa wprowadzał rozwiązanie, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, które w dniu 5 grudnia 1990 roku pozostawały w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stawały się z tym dniem przedmiotem użytkowania wieczystego tych osób prawnych pod warunkiem, że to nabycie nie narusza prawa osób trzecich. Podkreślić także należy, że decyzja o przekształceniu prawa zarządu nieruchomości w prawo wieczystego użytkowania nieruchomości uwzględniała stan prawny i faktyczny gruntów na dzień 5 grudnia 1990 r. i niezależnie od daty jej wydania wywołuje skutki prawne z mocą wsteczną. Zgodzić należy się z Ministrem Infrastruktury, że oceniając w trybie nadzoru decyzję Ministra Budownictwa trzeba mieć na względzie, że organ ten dokonując oceny, czy przekształcenie prawa zarządu gruntami w prawo wieczystego użytkowania gruntów narusza prawa osób trzecich, musiał uwzględniać stan prawny istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak zaś wynika z materiałów dowodowych, w tej dacie przedmiotowa nieruchomość (działka nr [...]) była własnością Skarbu Państwa na mocy orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1972 r. Działka ta, zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, stanowiła własność Skarbu Państwa uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...] oraz pozosta-

I SA/Wa 1271/09

wała w zarządzie jednostki uwłaszczonej, czyli [...] w P., które były poprzednikiem prawnym [...] w P. Na dzień wydania decyzji uwłaszczeniowej nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności powołanego wyżej orzeczenia nacjonalizacyjnego i nie były zgłoszone żadne roszczenia osób trzecich, które pojawiły się dopiero w 1999 r. W tej sytuacji brak było przeszkód do uwłaszczenia wnioskodawcy i wydania decyzji uwłaszczeniowej. Minister wyjaśnił, że dopiero po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej zmienił się stan prawny przedmiotowej działki ponieważ Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] września 2002 r. stwierdził nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1972 r. Jednak zdaniem organu nadzoru fakty te nie były wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...]. Biorąc pod uwagę fakt, że (co ma istotne znaczenie w rozpatrywanej przez sąd sprawie) punktem odniesienia dla oceny zgodności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest stan rzeczy w chwili wydania tej decyzji, a zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa może odnosić się tylko do sytuacji, gdy treść decyzji w sposób oczywisty jest niezgodna z treścią właściwego przepisu prawa, rozpatrywanej sprawie podzielić należy ten pogląd organu nadzoru.

Minister prawidłowo wyjaśnił również, że jeżeli występują różnice w wykładni dokonanej przez sąd pojęć prawnych dotyczących tych samych przepisów i tych samych okoliczności prawnych, to nie ma podstaw do uznania, że zaistniało rażące naruszenie prawa. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. W przywołanych przez organ nadzoru orzeczeniach sądów administracyjnych zawarty był pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 kpa), nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji. Równocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych kształtował się odmienny pogląd, na który powołują się skarżący, zgodnie z którym sądy uznawały, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą nieruchomość przechodziła na własność Skarbu Państwa, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego (art. 145 § 1 pkt 8 kpa), uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Niewątpliwie zatem istniała w tej kwestii rozbieżność wykładni i orzecznictwa sądowego. Zdaniem Sądu wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa (kwalifikowane naruszenie prawa), o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan

I SA/Wa 1271/09

prawny. Inaczej to ujmując stan prawny sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności wykładni, zwłaszcza powodującej konieczność jej usunięcia w trybie nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie -jak wprost wynika z treści uzasadnień orzeczeń sądowych, powołanych przez skarżących i organ nadzoru, kwestia trybu postępowania w przypadku stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą Skarb Państwa stał się właścicielem konkretnej nieruchomości, w stosunku do której następnie została wydana decyzja uwłaszczająca w trybie przepisów art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie była jednolicie przez sądy administracyjne traktowana. Skoro zaś zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych rażące naruszenie prawa, przewidziane w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa, a zatem jako rażąco naruszające prawo nie może być traktowane rozstrzygnięcie organu, wynikające z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później interpretacja ta została uznana za nieprawidłową. W trybie postępowania nadzorczego opartego na przesłance rażącego naruszenia prawa nie można bowiem eliminować z obrotu decyzji, w których popełniono błędy wykładni prawa (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 15582/98, niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 1999 r. sygn. akt III SA 7586/98, niepubl.). Mając zatem na uwadze powyższą linię orzeczniczą i podzielając wyrażony w niej pogląd, Sąd uznał podaną przez Ministra-Infrastruktury argumentację za uzasadnioną. W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru wyjaśnił, że z akt sprawy nie wynika również, aby w stosunku do kwestionowanej decyzji Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. zaistniały inne przesłanki zawarte w art. 156 § 1 kpa. Sąd podziela również to stanowisko organu nadzoru.

W tej sytuacji, biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.