Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 802/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2, art. 71, art. 75
journal: Dz.U. 2024 poz 475
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr WP-VII.8641.44.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. znak: WP-VII.8641.44.2024, Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 75 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 475, z późn. zm., dalej: u.p.z.i.r.p., ustawa), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 12 marca 2024 r. znak: PUP Tarnów/211011/00005/2024 w części orzekającej o odmowie przyznania P. K. (dalej: skarżący) prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 11 marca 2024 r.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 11 marca 2024 r. skarżący za pośrednictwem platformy praca.gov.pl złożył wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny. Do wniosku dołączył między innymi świadectwo pracy z dnia 21 listopada 2023 r. wystawione przez B. sp. z o.o. w G., zgodnie z którym był zatrudniony w okresie od 1 marca 2022 r. do 30 listopada 2023 r. w wymiarze pełnego etatu, a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia w trybie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.

Na tej podstawie decyzją z 12 marca 2024r. znak: PUP Tarnów/211011/00005/2024 Prezydent Miasta Tarnowa orzekł o:

- uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od 11 marca 2024 r.;

- odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 marca 2024 r.

Odmowę przyznania zasiłku uzasadniono tym, że w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, skarżący rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem. Decyzja zawierała pouczenie, że w takiej sytuacji zasiłek przysługuje po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania.

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu skarżący opisał swoją sytuację zawodową oraz zarzucił organowi l instancji naruszenie szeregu artykułów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 7a-b, art. 8-11, art. 77-78, art. 81, art. 107 i art. 129 k.p.a.). W sprawie zawartego w odwołaniu ponaglenia przeprowadzono oddzielne postępowanie (postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 r. znak: WP-VII.8641.46.2024).

Po przeanalizowaniu sprawy organ odwoławczy stwierdził, że poza sporem pozostaje, że w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy skarżący spełnił przesłanki do otrzymania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Sporna jest natomiast kwestia, od kiedy powinien skarżącemu przysługiwać zasiłek z tytułu bezrobocia - od 11 marca 2024 roku (data rejestracji), czy po upływie karencji 90 dni od dnia rejestracji, co wynika z uzasadnienia decyzji I instancji.

Na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów, organ l instancji ustalił, iż spełnia on przesłanki z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy do przyznania prawa do zasiłku. Jednakże orzekając w tej sprawie, organ l instancji zobowiązany był do zastosowania również przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Organ wyjaśnił, że sankcja pozbawienia prawa do zasiłku ma miejsce wtedy, gdy osoba zarejestrowana w charakterze bezrobotnego wcześniej sama wypowiedziała stosunek pracy lub stosunek służbowy albo zawarła porozumienie rozwiązujące (a więc albo przyjęła ofertę złożoną w tej mierze przez pracodawcę, albo sama wystąpiła z taką ofertą). Sankcja utraty prawa do zasiłku jest w kilku przypadkach wyłączona. Ustawodawca enumeratywnie wymienia sytuacje, w których dyspozycja z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy nie ma zastosowania oraz wskazuje okres, w jakim te sytuacje mają wystąpić. Organ stwierdził, że w sprawie skarżącego żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w ustawowo wskazanym okresie.

Zgodnie z przepisem art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, tryb rozwiązania stosunku pracy jest badany w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy.

Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnowie 11 marca 2024 r., a więc okres 6 miesięcy przed zarejestrowaniem liczony jest od 10 września 2023 r. do 10 marca 2024 r. W okresie tym miał miejsce przypadek rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem, czego skarżący nie kwestionuje, ale podnosi, że nastąpiło to w wyniku zmiany miejsca zamieszkania. W odwołaniu skarżący również potwierdził, że przeprowadził się do T.

Organ zwrócił uwagę, że skarżący nie podał, jakie dowody pozytywnie wpływające na orzeczenie organ l instancji pominął albo zaniechał ich zbadania. Norma wynikająca z art. 75 k.p.a. nie nakłada na organ obowiązku prowadzenia wszystkich możliwych dowodów w sprawie - organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, nie zaś wszelkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania.

Organ podkreślił, że art. 79a § 1 k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.

Skarżący jako dowód na zmianę miejsca zamieszkania dołączył do odwołania umowy najmu. Jednakże na podstawie ich analizy organ ustalił, że zmiana miejsca zamieszkania z G. na T. nastąpiła 1 maja 2023 r., a więc nie mieści się ten okres w ustawowych 6 miesiącach poprzedzających dzień rejestracji w Urzędzie. Powyższe dowodzi, że zasiłek przysługuje dopiero po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w Urzędzie.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, wydana zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym. Przepisy ustawy zostały tak sformułowane, że nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od zawartych w nich zasad i nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku bezrobotnemu ze względu na jego sytuację życiową lub zdrowotną. Zasiłek dla bezrobotnych będzie przysługiwał Skarżącemu, pod warunkiem zachowania statusu osoby bezrobotnej, po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. Powyższe wynika z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy, który stanowi: "bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje: (...) po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8". Sprawa przyznania prawa do zasiłku zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją, po upływie okresu oczekiwania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, art. 7a i art. 7b k.p.a.; art. 9 k.p.a.; art. 77 k.p.a.; art. 81 k.p.a.; art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. oraz przepisów postępowania w zakresie zachowania dwuinstancyjności, tj. art. 127 § 1 k.p.a. (bowiem nie wydano decyzji w I instancji, gdyż pismo nie zostało w sposób należyty podpisane w zw. z czym możemy mieć tutaj do czynienia jedynie z projektem decyzji organu I instancji), jak również art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego zastosowanie w niniejsze sprawie i przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki, które uzasadniają odmowę przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych, w sytuacji gdy okoliczności przewidziane ww. przepisie nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odróżnia regulację w zakresie warunków uzyskania statusu osoby bezrobotnej, od zagadnienia przesłanek przyznania prawa do zasiłku. Nie każdej osobie rejestrującej się jako bezrobotna będzie więc przysługiwało prawo do zasiłku.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron chyba, że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 1(1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Art. 75 ust. 2 pkt 2 u.p.z.i.r.p. stanowi, że bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8.

W wyroku z dnia 16 czerwca 2018 r., sygn. I OSK 2944/17 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do art. 75 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. wskazał, że "prawidłowa interpretacja tego przepisu powinna (...) prowadzić do stwierdzenia, że dla odmowy przyznania prawa do zasiłku w pierwszych 90 dniach po zarejestrowaniu bezrobotnego wystarczające jest, aby w sześciomiesięcznym terminie poprzedzającym rejestrację doszło do rozwiązania jakiegokolwiek stosunku pracy, bądź stosunku służbowego z inicjatywy pracownika".

Przede wszystkim należy podkreślić, że celem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku, jest łagodzenie skutków bezrobocia.

Art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tak aby mogła ona być załatwiona co do jej istoty, z uwzględnieniem interesu tak społecznego jak i indywidualnego. W odwołaniu skarżący podnosił okoliczności, które jego zdaniem są istotne w sprawie i były przyczyną zmiany pracy, a do których organ odwoławczy się nie odniósł, mimo że miał taki obowiązek. Obowiązek wynikający zarówno z tego powodu, że organ nie może pozostawić wątpliwości strony bez odpowiedzi, a także z uwagi na to, że odwołanie przenosi na organ drugiej instancji sprawę do rozpoznania we wszystkich jej aspektach co do istoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2018 r., sygn. I OSK 2922/17, opubl. w CBOSA).

Z powyżej wskazanych przepisów u.p.z.i.r.p. wyprowadzić należy wniosek, że "racjonalny ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a w zasadzie okresu, od którego to świadczenie będzie przysługiwało, od przyczyny i trybu rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy" (zob wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 września 2017 r, sygn. II SA/Sz 890/17 (opubl. w CBOSA). Przepisy te rozróżniają dwie sytuacje z różnymi skutkami prawnymi dla bezrobotnego, bowiem w zależności od przyczyn rozwiązania stosunku pracy – z przyczyn leżących po stronie pracodawcy lub po stronie pracownika – bowiem w pierwszym przypadku zasiłek przysługuje za każdy dzień kalendarzowy, a w drugim – po upływie 90 dni od zarejestrowania, chyba że przyczyną tą była zmiana miejsca zamieszkania. W świetle tych przepisów, w sprawie istotną okolicznością była przyczyna rozwiązania stosunku pracy. Nie można też w sprawie tracić z oczu tego, że praca, w której rozwiązany został stosunek pracy za porozumieniem stron nie była ostatnią przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy, gdyż po niej została zachowana ciągłość pracy z uwagi na równoległe podjęcie nowej pracy. Dopiero zakończenie kolejnej pracy spowodowało konieczność zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, co należy podkreślić na okres jedynie 29 dni, po których skarżący podjął ponownie zatrudnienie.

Rację ma skarżący, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy nastąpić ma rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, nie zaś powód tego rozwiązania. Co do daty wystąpienia powodu rozwiązania stosunku pracy, ustawodawca nie przewidział żadnego ograniczenia czasowego, ma on pozostawać jedynie w związku przyczynowym z rozwiązaniem stosunku pracy.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie zostały zbadane powody rozwiązania stosunku pracy przez skarżącego, i nie zostały wzięte pod uwagę okoliczności, że nie miał on zamiaru zaprzestania pracy i skorzystania z zasiłku, ale podjął nową pracę równolegle, to ograniczenie się tylko do przytoczenia przepisów, co w istocie miało miejsce jeżeli idzie o decyzję organu I instancji i uznanie, że zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od zarejestrowania, nie jest należytym wyjaśnieniem sprawy, aby miała on być rozstrzygnięta co do jej istoty.

Powołane wyżej przepisy nakładają natomiast na orzekające organy obowiązek zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale również powodów, z jakich do niego doszło. Przy czym organy nie mogą poprzestać wyłącznie na treści świadectwa pracy (por. przykładowo wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. III SA/Łd 484/17; w Szczecinie z dnia 28 września 2017 r., sygn. II SA/Sz 890/17; w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Go 168/12, w Opolu z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. II SA/Op 263/21, opubl. w CBOSA).

W niniejszej sprawie skarżący przedstawił sposób świadczenia pracy w B. sp. z o.o. w G. tj. stacjonarnie do końca czerwca 2023 r. oraz zdalnie od lipca 2023 r., kiedy przeprowadził się do T., aby następnie z powodu braku możliwości dalszego świadczenia pracy wyłącznie zdalnie z T., zostać zmuszonym do wypowiedzenia stosunku pracy.

W ocenie Sąd organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, przykładowo poprzez zapytanie B. sp. z o.o. w G. o powody rozwiązania stosunku pracy i przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego w charakterze strony.

Co więcej ustalenia organu sprzeczne są z dokumentami już zgromadzonymi w aktach postepowania. Choćby to, jakoby skarżący miał przeprowadzić się do T. w dniu 1 maja 2023 r. nie jest niczym uzasadnione. Skarżący przedłożył akt notarialny, z którego wynika, iż zawarł umowę najmu mieszkania w G. do dnia 30 czerwca 2023 r., natomiast brak jest w sprawie dowodów, aby miała ona zostać wcześniej rozwiązana niż z upływem tego terminu. Następnie skarżący przedłożył umowę najmu lokalu mieszkalnego w T., w której § 8 wskazano, że "wydanie lokalu Najemcy nastąpiło w dniu 10 maja 2023 roku. Wynajmująca przekazała klucze matce Najemcy", w § 7 z kolei wskazano, że w mieszkaniu mają prawo zamieszkiwać również małżonka oraz dziecko najemcy, nie można zatem wykluczyć różnych dat przeprowadzki tych osób z G. do T. Zapisy umowy przeczą zatem stanowisku organu jakoby skarżący miał przeprowadzić się do T. w dniu 1 maja 2023 r., skoro kluczami do lokalu mieszkalnego dysponował dopiero od 10 maja 2023 r. i nie odebrał ich od wynajmującej osobiście, ale za pośrednictwem matki.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skarżącego co do braku podpisu w decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze, prowadząc ponownie postepowanie, organ zbada wyczerpująco nie tylko tryb rozwiązania stosunku pracy, ale również powody, z jakich do niego doszło. Przy czym organy nie mogą poprzestać wyłącznie na treści świadectwa pracy, ale poszukiwać winny dowodów dla ich ustalenia.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.