Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 744/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 19a, art. 27 ust. 1, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 728
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. Ż. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz skarżącej kwotę 1157 zł (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z 22 kwietnia 2024 r. nałożył na M. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej jako: "strona", "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 6 000 zł (słownie: sześć tysięcy złotych) za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego osób bez posiadania w pojeździe ważnego wymaganego formularza jazdy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] skontrolowali 21.01.2024 r. na Drogowym Przejściu Granicznym w Grzechotkach, autokar o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T. F. (dalej jako "kierowca"). Przewóz wykonywała skarżąca. W wyniku analizy okazanego kontrolującym formularza jazdy nr 6, znajdującego się w INTERBUS Książce Formularzy Jazdy nr [...] funkcjonariusze stwierdzili, że okazany dokument jest nieprawidłowo wypełniony – nie odzwierciedla rodzaju przejazdu jaki jest wykonywany. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole. Organ I instancji uznał, że naruszono przepisy transportu drogowego, za co nałożono karę pieniężną określoną w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją lp. 2.13.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona, zarzucając zakwestionowanej decyzji naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z 10 lipca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że bezsporne w sprawie jest, że 21.01.2024 r. wykonywany był przewóz drogowy pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, w zakresie którego obowiązują przepisy ustawy o transporcie drogowym.

W sprawie ustalono bezsprzecznie, że w dniu kontroli strona wykonywała międzynarodowy okazjonalny przewóz osób. Wskazano, że w trakcie kontroli kierowca okazał kontrolującym formularz jazdy nr 6 (książka nr [...]). Wzór formularza był zgodny z umową INTERBUS, jednak nie spełniał wymogów określonych w art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1073/2009 oraz w art. 27 ust. 1 u.t.d. Na formularzu w punkcie 4 zostało zaznaczone pole C/C1, określające rodzaj wykonywanej usługi, jako: "przewóz bez pasażerów tam i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do Państwa, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę". W rzeczywistości przewóz odbywał się przy drzwiach zamkniętych. Autokarem przewożona do Rosji i z powrotem do Polski była jedna pasażerka D. F., zgodnie z załączoną listą pasażerów. Taki przewóz wymagał zaznaczenia na formularzu jazdy pola A. Przedstawiony przez kierowcę formularz jazdy nie wypełnia dyspozycji zawartej w normie art. 13 ust. 1 umowy INTERBUS, tj. nie został wystawiony dla skontrolowanej podróży przed jej rozpoczęciem oraz dyspozycji zawartej w art. 27 ust. 1 u.t.d. – w formularzu nie wskazano rodzaju wykonywanego przewozu. Przedstawiony formularz jazdy nr [...] nie zawierał wpisanych wymaganych informacji, pozwalających na zaklasyfikowanie rodzaju faktycznie wykonywanego przewozu w momencie kontroli, co bezsprzecznie oznacza, że w momencie kontroli w dniu 21.01.2024 r. kierowca nie okazał funkcjonariuszowi urzędu celno-skarbowego ważnego formularza jazdy. Wadliwy formularz jazdy, tj. nieodpowiadający rodzajowi przewozu, jest równoznaczny z jego brakiem i obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną na podstawie Ip. 2.13 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu osób bez posiadania w pojeździe ważnego wymaganego formularza jazdy.

Skargę na decyzję organu odwoławczego z 10 lipca 2024 r. wywiodła skarżąca (działająca przez pełnomocnika), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a następnie umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie – przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1) ustawy k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego;

b) art. 138 § 1 pkt 1) k. p. a. w zw. z art. 7 k. p. a. w zw. z art. 77 § 1 k. p. a. w zw. z art. 80 k. p. a. w zw. z art. 107 § 3 k. p. a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do wszechstronnego rozpatrzenia sprawy oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, tj.:

i. zeznań kierowcy, poprzez uznanie jego zeznań za niewiarygodne w tej części, w której wskazał, że jechał po grupę pasażerów na lotnisko w Kaliningradzie, jak i to, że odwołano odbiór grupy, co skutkowało powrotem do Polski z tym samym pasażerem, w szczególności nie ustalono, w jaki sposób, kiedy, gdzie i w jakiej formie kierowca pozyskał wiedzę o odwołaniu grupy, którą pierwotnie miał odebrać;

ii. zeznań pasażera, poprzez uznanie jej zeznań za wiarygodne w pełni, w szczególności w zakresie wysokości osiąganej emerytury, wysokości należności uiszczonej przez świadka za kurs z dnia 21 stycznia 2024 r., podczas gdy w przypadku ww. świadka istnieje uzasadnione podejrzenie występowania choroby neurologicznej, która wpływa na sposób postrzegania i zapamiętywania określonych zdarzeń przez świadka (w szczególności po dłuższym czasie), i pominięcie przez organ możliwości otrzymywania przez w/w świadka pomocy finansowej od rodziny, o co w trakcie przesłuchania organ nie zwrócił się do świadka z pytaniem w tym zakresie, poprzestając na uzyskaniu zeznań w zakresie uzasadniającym nałożenie kary, jak również nie usunął sprzeczności wynikających z zeznań tego świadka;

iii. oświadczenia pasażera, poprzez uznanie go za niewiarygodne, jak i to, że nie zawiera daty i miejsca jego sporządzenia;

iv. kopii biletu z dnia 22 stycznia 2024 r., poprzez uznanie, że dokument ten stanowi paragon fiskalny;

v. protokołu kontroli z dnia 21 stycznia 2024 r. poprzez nadanie mu waloru wiarygodności, podczas gdy organ I instancji sam wskazał w uzasadnieniu, że zawiera on błędy, a tym samym nie może on stanowić dowodu, którego ustalenia bezrefleksyjnie przenosi się do ustaleń stanu faktycznego sprawy;

- które to ustalenia skutkowały błędem w ustaleniach faktycznych, polegających na przyjęciu, że formularz INTERBUS był wypełniony nieprawidłowo, a okoliczności podniesione przez stronę, w szczególności w zakresie przejazdu i opłacenia przejazdu przez pasażera, wysokości należności za przejazd w dniu 21 stycznia 2024 r. nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości, podczas gdy organy dokonały pobieżnej analizy zebranego materiału dowodowego, w szczególności przypisał określonym dowodom cechy, których ustawodawca nie nałożył na przewoźnika, a także nie usunął sprzeczności i wątpliwości w ustalonym przez siebie stanie faktycznym sprawy i oparł swoją decyzję na wadliwie ustalonym stanie faktycznym oraz bezzasadnie stwierdził, że strona tworzy dowody na potrzeby postępowania.

c) art. 138 § 1 pkt 1) k. p. a. w zw. z art. 10 § 1 k. p. a. w zw. z art. 40 § 2 k. p. a. w zw. z art. 50 § 1 k. p. a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji w sytuacji, gdy organ skierował wezwanie do stawiennictwa do pełnomocnika strony, podczas gdy wezwania do stawiennictwa powinny być kierowane bezpośrednio do ich adresatów, czym rażąco naruszono prawo strony do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym;

d) art. 138 § 1 pkt 1) k. p. a. w zw. z art. 7 k. p. a. w zw. z art. 75 § 1 k. p. a. w zw. z art. 77 § 1 k. p. a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności przez zaniechanie przesłuchania funkcjonariusza A. G., celem ustalenia dokładnego przebiegu kontroli oraz niezwrócenie się do strony lub świadków o złożenie dodatkowych wyjaśnień lub zeznań w zakresie stwierdzonych wątpliwości;

e) art. 138 § 1 pkt 1) k. p. a. w zw. z art. 81a § 1 k. p. a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy w ustalonym przez organ stanie faktycznym – co wynika bezpośrednio z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji – pozostały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, co uzasadniało rozstrzygnięcie przedmiotowych wątpliwości na korzyść strony, czego bezzasadnie zaniechano;

f) art. 138 § 1 pkt 1) k. p. a. w zw. z art. 11 k. p. a. oraz 107 § 3 k. p. a. poprzez utrzymanie w mocy organu I instancji w sytuacji, gdy organ nieprecyzyjnie wskazał, którym dowodom i w jakiej części organ I instancji nadaje walor wiarygodności, a którym z nich waloru wiarygodności odmawia, co spowodowało brak możliwości precyzyjnego ustosunkowania się przez stronę do oceny dowodów przez organ, co stanowi naruszenie gwarancji procesowych strony w zakresie poznania motywów rozstrzygnięcia i toku rozumowania organu, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji.

2. Naruszenie prawa materialnego:

a) art. 92c ust. 1 pkt 2 u. t. d. poprzez jego błędną wykładnię, gdy zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia, że przewoźnik, na skutek zdarzeń od siebie niezależnych, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a tym samym działanie organu było nieuzasadnione;

b) art. 13 ust. 1 Umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzonej w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r. (dalej: Umowa INTERBUS), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten wprost wskazuje, że przewoźnik ma obowiązek wypełnienia formularza jazdy przed rozpoczęciem przejazdu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, natomiast z obowiązujących regulacji prawnych nie wynika obowiązek modyfikacji formularza w trakcie przejazdu, a co więcej, ewentualna modyfikacja wypełnionego uprzednio formularza jazdy mogłaby zostać uznana przez organ za tworzenie dowodów uzasadniających zwolnienie z odpowiedzialności;

c) art. 12 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (dalej: rozporządzenie 1073/2009) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten wprost wskazuje, że przewoźnik ma obowiązek wypełnienia formularzu jazdy przed rozpoczęciem przejazdu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, natomiast z obowiązujących regulacji prawnych nie wynika obowiązek modyfikacji formularza w trakcie przejazdu, a co więcej, ewentualna modyfikacja wypełnionego uprzednio formularza jazdy mogłaby zostać uznana przez organ za tworzenie dowodów uzasadniających zwolnienie z odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i nie zgadzając się z zarzutami skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 1267).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 935 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wskazać, że według art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 728; dalej jako u.t.d.), międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stanowi zaś art. 4 pkt 11 przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Z kolei według art. 27 ust. 1 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymagany jest formularz jazdy zawierający w szczególności dane dotyczące oznaczenia przedsiębiorcy, numeru rejestracyjnego pojazdu, rodzaju usługi, miejsca początkowego i miejsca docelowego przewozu drogowego oraz listę imienną przewożonych osób. Natomiast według art. 4 pkt 19a u.t.d. formularz jazdy to – dokument wydawany na podstawie art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 88, z późn. zm.) oraz na podstawie umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzonej w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 1076).

Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wymienione w tym przepisie dokumenty, do których przy wykonywaniu międzynarodowego przewozu wahadłowego lub okazjonalnego osób zalicza się odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy. Natomiast według art. 87 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot są odpowiedzialni za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Art. 10 Umowy INTERBUS natomiast przewiduje, że wykonywanie przewozów, o których mowa w art. 6, odbywać się będzie na podstawie dokumentu kontrolnego wydanego przez właściwe władze lub przez inną upoważnioną jednostkę Umawiającej się Strony, w której przewoźnik ma swoją siedzibę. Dokument kontrolny ma formę książki zawierającej 25 formularzy jazdy, każdy w dwóch egzemplarzach, dających się odłączyć (art. 11 ust. 1).

Art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/2009 stanowi, że usługi okazjonalne, z wyjątkiem usług, o których mowa w art. 5 ust. 3 akapit drugi, są wykonywane na podstawie formularza przejazdu. Ponadto formularz przejazdu zawiera następujące informacje: a) rodzaj usługi, b) główna trasa przejazdu, c) przewoźnik lub przewoźnicy uczestniczący w świadczeniu usługi (art. 12 ust. 3 rozporządzenia).

Stosownie zaś do art. 12 ust. 1 umowy INTERBUS, książka, o której mowa w art. 11, będzie wystawiona na przewoźnika, nie będzie mogła być przekazywana, oryginał formularza jazdy będzie przechowywany w autobusie lub w autokarze przez cały czas trwania przewozu, którego dotyczy. Przewoźnik jest odpowiedzialny za dopilnowanie dokładnego i poprawnego wypełnienia formularzy jazdy ( art. 12 ust. 3).

Organy ustaliły, że 21.01.2024 r. wykonywany był przez stronę jako przewoźnika przewóz drogowy pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, w zakresie którego obowiązują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Skontrolowanym autokarem podróżowała w obie strony jedna pasażerka – który to przejazd stanowi przewóz przy drzwiach zamkniętych. Kierowca okazał podczas kontroli formularz jazdy nr 6 książka nr [...] wypełniony w polu 4C/C1 – przewóz bez pasażerów tam i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do Państwa, w którym przewoźnik ma swoja siedzibę.

Organy wskazały, że na formularzu w punkcie 4 zostało zaznaczone pole C/C1, określające rodzaj wykonywanej usługi, jako: "przewóz bez pasażerów tam i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do Państwa, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę". W rzeczywistości zaś przewóz odbywał się przy drzwiach zamkniętych. Autokarem przewożona do Rosji i z powrotem do Polski była jedna pasażerka, zgodnie z załączoną listą pasażerów. Taki przewóz wymagał zaznaczenia na formularzu jazdy pola A. Przedstawiony przez kierowcę formularz jazdy nie wypełnia dyspozycji zawartej w normie art. 13 ust. 1 umowy INTERBUS, tj. nie został wystawiony dla skontrolowanej podróży przed jej rozpoczęciem oraz dyspozycji zawartej w art. 27 ust. 1 u.t.d. – w formularzu nie wskazano rodzaju wykonywanego przewozu. Przedstawiony formularz jazdy nie zawierał wpisanych wymaganych informacji, pozwalających na zaklasyfikowanie rodzaju faktycznie wykonywanego przewozu w momencie kontroli, co według organów oznacza, że w momencie kontroli w dniu 21.01.2024 r. kierowca nie okazał funkcjonariuszowi urzędu celno-skarbowego ważnego formularza jazdy. Wadliwy formularz jazdy, tj. nieodpowiadający rodzajowi przewozu, jest zaś równoznaczny z jego brakiem i obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej.

W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności warto dostrzec, że na gruncie zaprezentowanych przepisów regulujących międzynarodowy transport drogowy, dopuszczalny i możliwy jest przewóz osób, któremu odpowiada obowiązek wypełnienia formularza zarówno A (przewozy przy drzwiach zamkniętych) jak i C (przewozy bez pasażerów "tam" i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do Państwa, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę). Jeden rodzaj przewozu nie wyklucza bowiem drugiego. Zdaniem sądu w przypadku posiadania w pojeździe odpowiedniej liczby miejsc możliwe jest, że z przystanku w Polsce kierowca zabierze osobę (osoby) z Polski i przewiezie ją na teren (w tym przypadku) Federacji Rosyjskiej, po czym wróci z tą osobą (osobami) oraz innymi zabranymi z Rosji osobami na teren Polski. Taka sytuacja potencjalnie była możliwa w rozpatrywanym przypadku. Nie wyklucza ona też możliwości odbioru pasażerów zabranych w innym państwie i przywozu ich do Polski.

W przypadku kontrolowanego przejazdu w formularzu zaznaczono C i C1. Zauważyć należy jednak, że na odwrotnej stronie formularza znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (k. – 14) znajduje się lista pasażerów, która wypełniona została nazwiskiem D. F.. Organy ustaliły bezspornie, że osoba ta korzystała w dniu 21 stycznia 2024 r. z przewozu firmy przewozowej należącej do skarżącej, autokarem na trasie Węgorzewo-Kaliningrad i Kaliningrad-Węgorzewo. Osoba ta widnieje na wspomnianej liście pasażerów. Została wpisana na przejazd "tam" i z powrotem, a więc de facto na przejazd oznaczony w formularzu jako A, czyli przewozy przy drzwiach zamkniętych.

W ocenie sądu sam brak zaznaczenia litery A przy jednoczesnym potwierdzeniu (lista pasażerów) wykonania przewozu przy drzwiach zamkniętych (A) jest de facto błędem formalnym, który nie powinien skutkować taką karą, jaka została nałożona w rozpatrywanym przypadku. Nie jest bowiem ona adekwatna do takiego uchybienia o znaczeniu formalnym.

Na tle niniejszej sprawy istotne jest jednak wyjaśnienie kluczowej okoliczności a mianowicie tego, czy faktycznie przewoźnik miał zaplanowany wyjazd po 15 osób do Kaliningradu. Tak właśnie wyjaśnił kierowca podczas przesłuchania przed organem (akta adm., k. - 18). Organ prowadząc zatem postępowanie z urzędu powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu zweryfikowania tych istotnych dla sprawy okoliczności. W ramach takiego postępowania należało podjąć próbę ustalenia realnego i zaplanowanego zamiaru wyjazdu do Kaliningradu na lotnisko po grupę 15 osób. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organ powinien zatem dążyć do ustalenia po kogo konkretnie strona miała jechać do Kaliningradu i kiedy dokładnie miała zaplanowany odbiór tych osób. Zasadne byłoby przy tym zażądanie przedstawienia dokumentów potwierdzających taki wyjazd (np. bilety, umowa lub dane osobowe pasażerów) i dowodów związanych z jego nagłym odwołaniem (np. bilingi telefoniczne). Należałoby również ustalić kiedy, gdzie i w jakich okolicznościach kierowca dowiedziała się o odwołaniu wyjazdu do Kaliningradu. Gdyby się bowiem okazało, że kierowca jechał już po jakąś grupę osób a ten zaplanowany i przygotowany wyjazd został nagle anulowany z przyczyn podanych przez skarżącą to bez wątpienia ma to istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności sprawy. W takim wypadku bowiem uzasadnione byłoby przed planowanym wyjazdem wypełnienie również formularza C. Są to istotne okoliczności sprawy, które zostały podniesione przez skarżącą i które wymagają wyjaśnienia. Bez tego nie jest bowiem możliwa rzetelna i wiarygodna ocena zasadności nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej. Jednocześnie organ przesłuchując kierowcę 21 stycznia 2024 r. nie wyjaśnił kiedy ten dokładnie dowiedział się o odwołaniu grupy pasażerów. Organ przy tym przyjął przedwcześnie, że skarżąca mając wiedzę o zmianie rodzaju przewozu jeszcze przed wyjazdem autokaru z kraju winna wyposażyć kierowcę w prawidłowy formularz jazdy.

Finalnie wskazać należy, że ustalenie stanu faktycznego, poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego, jest funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, art. 8, art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, k.p.a).

Organ musi mieć bowiem na uwadze, że ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy i wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W związku z tym organ powinien ponownie rozpoznać sprawę, mając na względzie przedstawione powyżej uwagi, wskazania i oceny prawne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania, uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika – pomniejszone o połowę ze względu na uwzględnienie tylko jednego zarzutu skargi, orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 206 p.p.s.a., oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).