Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 640/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1-1a, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr SKO.ŚR/41/253/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem W. J. (dalej: strona, skarżąca) z dnia 30 maja 2023 r., skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., którym zwróciła się o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną – matką A. J. (ur. [...] r. ), dalej: matka strony. Do przedmiotowego wniosku dołączono m.in. trzy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Jeleniej Górze z lat 2017-2023, w tym z dnia 9 maja 2023 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności matki (symbol 05-R 10-N 02-P), ustalony stopień od dnia 13 lutego 2023 r. na stałe, istnienie niepełnosprawności od 46-go roku życia; zaświadczenie o zameldowaniu J. J. w S. przy "ul. [...]"; zaświadczenie o zameldowaniu A. J. w S. przy "ul. [...]"; raport PUP Jelenia Góra z dnia 30 maja 2023 r. na temat strony.

W trakcie przeprowadzonego w dniu 5 czerwca 2023 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że strona prowadzi wspólnie z matką gospodarstwo domowe. Aktualnie nie pracuje, ostatnio przebywała za granicą, gdzie świadczyła dorywcze prace bez umowy. Ze względu na pogorszenie się zdrowia u matki wróciła do domu, w celu sprawowania nad nią opieki. Matka strony pozostaje w związku małżeńskim z J. J. (dalej: mąż matki strony ), lecz od kilkunastu lat wspólnie nie mieszkają. Mąż nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. W oświadczeniu z dnia 13 czerwca 2023 r. mąż matki strony podał, że od piętnastu lat nie mieszka z żoną, prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie czuje się zobowiązany w żaden sposób do opieki nad nią.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r., nr GOPS.5211.SP.000472.06.2023 , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 2 pkt 2, art. 17, art. 20, art. 24, art. 26 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.; dalej: u.ś.r.) , działający z upoważnienia Wójta Gminy Stara Kamienica, podinspektor ds. świadczeń rodzinnych, odmówił stronie przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ stwierdził ,że nie spełniona została przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem niepełnosprawność matki datuje się od 46 roku życia oraz pozostaje ona w związku małżeńskim, zaś jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Strona odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej , podnosząc , że jej matka w związku z ciągle pogarszającym się stanem zdrowia wymaga całodobowej opieki. Nie jest ona w stanie funkcjonować bez osoby wspomagającej, gdyż ma znaczne trudności z poruszaniem się po mieszkaniu. Poza tym mieszka na pierwszym piętrze w budynku bez windy. Obecnie nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: dbanie o higienę osobistą, przygotowywanie posiłków, poruszanie się, sprzątanie, czy zorganizować wizyty lekarskie. W związku z tym skarżąca zrezygnowała z prac dorywczych, które wykonywała poza granicami kraju i na stałe wróciła do Polski. Poza nią nie ma osoby, która zaopiekowałby się matką. Wprawdzie matka strony pozostaje w związku małżeńskim, jednak z mężem jest w nieformalnej separacji. Maż nie udziela jej żadnego wsparcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr SKO.ŚR/41/253/23 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach decyzji ostatecznej na wstępie Kolegium wskazało, że wobec stwierdzenia wyrokiem TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 niezgodności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. z Konstytucją RP, przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W sprawie za bezsporne uznano, że matka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga całodobowej opieki oraz pomocy w codziennych czynnościach innych osób. Z kolei strona jest jej dzieckiem, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny. Jednocześnie Organ Ii instancji stwierdził, że matka strony pozostaje w związku małżeńskim z J. J. ( dalej: mąż matki strony) , u którego nie stwierdzono niepełnosprawności. W tych okolicznościach SKO stwierdziło, że w sprawie miałby zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., jednakże art. 17 ust. 5 u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje bowiem, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stąd wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Słuszność tego stanowiska potwierdził NSA w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, stwierdzając, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Przy tym podkreślono, że w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego zasady dostępu do niego zostały określone z uwzględnieniem pierwszeństwa małżonka osoby wymagającej opieki, jako zobowiązanego do alimentacji w pierwszej kolejności. Powyższy pogląd w całości podzieliło Kolegium, tym samym w sprawie brak było podstaw do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że pozostawanie przez stronę w separacji faktycznej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie ma także znaczenia to, że mąż matki strony oświadczył, że nie jest zainteresowany opieką nad żoną, bowiem ten obowiązek ciąży na nim z mocy prawa.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca ponowiła argumentację podniesioną w odwołaniu. Jednocześnie w zawartym pod skargą zapisku, sporządzonym odręcznie matka skarżącej , oświadczyła, że jej mąż mieszka dwa kilometry od niej. Z kolei aby ogrzać mieszkanie musi pokonać sześćdziesiąt schodów, co w jej przypadku jest niemożliwe. Dodatkowo podała, że jest po operacji guza ślinianki i po wszczepieniu endoprotezy kolana, oraz że oczekuje na operacje kręgosłupa i drugiego kolana. Ma niedosłuch obu uszu oraz stwierdzono u niej zachwianie równowagi. Ponadto leczy się psychiatrycznie na depresję lękową. Ciągle jeździ na wizyty lekarskie z córką W. J.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując jednocześnie stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 5 marca 2024 r. (data wpływu do Sądu) skarżąca dołączyła do akt sprawy orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 26 lutego 2024 r. stwierdzające u jej matki niezdolność do samodzielnej egzystencji do dnia 31 marca 2026 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa zasada wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022, poz. 2492). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024, poz. 9345 dalej: p.p.s.a.) następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez sąd. Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

W badanej sprawie spór między stroną a organami dotyczy spełnienia przez skarżącego przesłanek do otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikających z art. 17 u.ś.r. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest bowiem odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym jej matką . Zdaniem organów obu instancji skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przechodząc do spornej kwestii, zauważyć należy ,że punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego w kontekście wystąpienia negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust.5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Stwierdzenie jej zaistnienia uniemożliwiało przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

W pierwszej kolejności wypada jednak przytoczyć treść art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na które powołały się organy obu instancji, określone zostały w ustępie 5 pkt 2 cytowanego przepisu, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje zatem, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wymaga w tym miejscu przypomnienia , że w momencie zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są rygorom prawnym ze względu na istnienie między nimi więzi małżeństwa. Rygory te nie są wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.

W aktach admnistarcyjnych analizowanej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że mąż matki skarżącej nie jest w stanie opiekować się swoją żoną . Jak wynika z wywiadu środowiskowego , rodzice skarżącego zajmują parter własnościowego domu i prowadzą odrębne – od skarżącego - gospodarstwo domowe. Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika ponadto , Z materiału aktowego sprawy nie wynika jednak jaka jest sytuacja zdrowotna męża osoby wymagającej opieki jest dobra . A zatem podnoszone przez skarżącą powody , dla których jej ojciec , nie może zajmować się swoją żoną , pozbawione są doniosłości prawnej i nie znoszą jego ustawowych obowiązków wobec żony . Powyższe okoliczności nie zwalniają męża z jego ustawowego obowiązku opieki nad niepełnosprawną żoną.

W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem fakt , że wymagająca opieki matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od 13 lutego 2023r. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła w maju 2023 r. Z ujawnionych okoliczności badanej sprawie wynika, że matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim. Nie ma w materiale aktowym jakichkolwiek dowodów i zaświadczeń lekarskich wskazujących na stan zdrowia męża matki skarżącej .A zatem w żaden sposób nie wykazano z jakich obiektywnych przyczyn mąż matki skarżącej nie może sprawować opieki nad chorą żoną .

W tym miejscu przypomnieć jedynie należy, że celem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc państwa w sprawowaniu opieki nad osobą niepełnosprawną w przypadku konieczności rezygnacji ze źródła utrzymania, tj. kiedy praca zarobkowa uniemożliwia sprawowanie tej opieki, bardzo często całodobowo. Wymaga też podkreślenia, że celem ustawodawcy nie było przyznanie tego świadczenia dowolnemu członkowi rodziny, któremu w danym czasie (nie pracuje, ma czas i możliwości) odpowiada opiekowanie się osobą niepełnosprawną. Wskazanie szeregu obligatoryjnych przesłanek ma zatem za zadanie wyeliminować sytuacje, w których rodzina się umawia kiedy i komu opieka nad osobą wymagającą opieki opłaca się najbardziej.

Wymaga też zaakcentowania ,że wszelkie wątpliwości jakie pojawiły się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle interpretacji przepisu art. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 , w której zajęto stanowisko ,że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały wyjaśnił, że z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka "powszechnego", nie jest bowiem określeniem należącym do tego języka. Stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 z późn. zm.). Orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy. Z orzeczeniami tych zespołów o znacznym stopniu niepełnosprawności zrównane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, o jakich mowa w art. 5 pkt 1 i 1a tej ustawy. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. Jak należy rozumieć orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wynika z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej (...). Regulację w niej zawartą, dotyczącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, w tym znacznym stopniu niepełnosprawności, można traktować jak przypadek definicji legalnej tego rodzaju orzeczenia.

Wobec tego ma rację Kolegium , kiedy wywodzi, że brak było podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką , gdy ta pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inaczej przedstawiałaby się sytuacja, gdyby oboje małżonkowie byli niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wykluczałoby dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Na takie sytuacje ustawodawca wprowadził wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.

W stanie faktycznym badanej sprawy nie budzi wątpliwości, że pozostawanie matki skarżącej w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (vide wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt. I OSK 599/20).

W realiach badanej sprawy osoba wymagająca opieki ma małżonka, który nie legitymuje się stopniem niepełnosprawności. Oceny tej nie zmienia pozostawanie przez matkę skarżącej w faktycznej separacji ze swoim mężem.

Konkludując , w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organy obu instancji prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca uzyskanie przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką , wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Zdaniem Sądu , wskazywanie na faktyczną separację i jednoczesne nielegitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być w żadnym razie uznawane za przesłankę niemożności świadczenia opieki przez męża nad niepełnosprawną żoną . Zważywszy , że sprawowanie opieki nie musi ograniczać się tylko do osobistych starań, lecz może polegać również na finansowaniu usługi opieki, bądź dzieleniu jej ze skarżącą.

Z tych względów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.