Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1012/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14b par. 1 i 3, art. 14g par. 1, art. 169 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, , po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1961/19 w sprawie ze skargi Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M.J. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 lipca 2019 r. nr 0115-KDIT1-3.4012.137.2019.3.MS w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M.J. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1961/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", uwzględnił skargę Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M.J. (dalej "strona" lub "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "organ") z 24 lipca 2019 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielnie interpretacji indywidualnej i uchylił zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem tego organu z 21 maja 2019 r. wydanym w pierwszej instancji.

1. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi

Skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując w nim na wątpliwości dotyczące sposobu opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży zabudowanej nieruchomości w trybie egzekucji. Wątpliwości te dotyczyły tego, czy opisana we wniosku sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu VAT jako dostawa towarów dokonana przez dotychczasowego właściciela nieruchomości (dłużnika), czy znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10) albo pkt 10a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", oraz czy wobec niemożności zebrania kompletnych i pełnych informacji o stanie faktycznym, który rzutuje na przyszłą transakcję (w tym niemożności ustalenia faktu używania budynku przez dłużnika lub inne podmioty) dostawę należy opodatkować wg stawki 23%.

Pismem z 25 kwietnia 2019 r. organ wezwał stronę do doprecyzowania zawartego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego przez udzielenie odpowiedzi na 8 dodatkowych pytań, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że ze względu na utrudniony kontakt z dłużnikiem bazuje wyłącznie na informacjach, które udało się zgromadzić w toku postępowania egzekucyjnego. Istnieje jednak niewielki zakres danych, których nie udało się ustalić podczas tego postępowania, a które mogą mieć wpływ na zastosowanie zwolnienia od podatku. Jednocześnie skarżąca udzieliła jednoznacznej odpowiedzi na jedno z postawionych przez organ pytań, uznając wezwanie do braków w pozostałym zakresie za bezzasadne.

Postanowieniem z 21 maja 2019 r. organ pozostawił wniosek strony bez rozpatrzenia, a rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tego samego organu z 24 lipca 2019 r., wydanym po rozpoznaniu zażalenia. W ocenie organu bez elementarnych informacji na temat okoliczności warunkujących możliwość zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 43 ust. 1 pkt 10) albo 10a) ustawy o VAT, nie można dokonać rozstrzygnięcia, czy w analizowanej sprawie czynność sprzedaży nieruchomości będzie opodatkowana stawką podatku VAT, czy będzie korzystała ze zwolnienia od tego podatku. Zdaniem organu wskazane braki w opisie sprawy były na tyle istotne, że nie miał on możliwości wydania interpretacji indywidualnej w przedmiotowym zakresie.

2. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego

W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, zarzucając organowi mylne przyjęcie, że niekompletne dane, których komornik nie jest w stanie uzupełnić, stanowią brak w opisie sytuacji w znaczeniu nadanym treścią art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), dalej "o.p.", i tym samym stanowią podstawę do pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie tej skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

3. Wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za trafne uznał stanowisko organu o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony o wydanie interpretacji w zakresie, w jakim wiosek ten dotyczył możliwości zastosowania do opisanej transakcji sprzedaży nieruchomości zwolnienia podatkowego z art. 43 ust. 1 pkt 10) albo 10a) ustawy o VAT. W tym zakresie, zdaniem sądu, przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny nie zawierał istotnych informacji pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące zastosowania ww. przepisów, a strona nie udzieliła tych informacji mimo wezwania organu. Jednakże, zdaniem sądu, organ nie miał podstaw, aby odmówić udzielenia odpowiedzi na pozostałe dwa pytania, gdyż w ich przypadku stan faktyczny zawierał wszystkie niezbędne informacje do wydania interpretacji indywidualnej.

W konsekwencji, w ocenie sądu, organ nie miał podstaw, aby pozostawić bez rozpoznania wniosek strony w zakresie dwóch z trzech pytań. Naruszył zatem w tej części art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p., jak też nieprawidłowo zastosował art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3 tej ustawy. Formułując zalecenia co do dalszego postępowania sąd pierwszej instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ wyda postanowienie, w którym w części pozostawi bez rozpatrzenia wniosek strony, a w części wyda interpretację indywidualną.

4. Skarga kasacyjna

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez organ, który w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 14b § 1 i 3 oraz art. 14g § 1 w powiązaniu z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p. przez błędne przyjcie przez sąd, że organ nie miał podstaw do wezwania skarżącej do uzupełnienia braków wniosku, ponieważ wniosek ten zawierał wszystkie przewidziane prawem elementy, w tym wyczerpujące przedstawienie zdarzenia przyszłego oraz stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia, wobec czego organ powinien był wydać interpretację, podczas gdy skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej zawierającym opis zdarzenia przyszłego, który nie zawierał istotnych elementów niezbędnych z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji, w konsekwencji czego organ zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p., wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez doprecyzowanie zdarzenia przyszłego, a następnie na skutek braku usunięcia ww. braków na podstawie art. 14g § 1 o.p. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji;

b) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 w zw. z art. 14b § 3 oraz art. 14g § 1 o.p. przez przyjęcie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa procesowego, mimo że do takich naruszeń nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia zamiast oddalenia skargi.

W rezultacie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega odnosi zamierzony skutek.

5.2. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Przy czym odnotować należy, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i tym samym miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie.

5.3. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie o pozostawieniu wniosku strony o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia. Wnioskodawca w swym wniosku zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wykładni przepisów prawa podatkowego dotyczącej egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości będącej własnością dłużnika. Na gruncie przedstawionego pytania prawnego zadał trzy pytania, odnoszące się do jednego zdarzenia. Organ interpretacyjny wezwał do uzupełnienia wniosku, żądając odpowiedzi na osiem pytań. Wnioskodawca w przepisanym terminie udzielił odpowiedzi na jedno z nich. W pozostałym zakresie nie uzupełnił stanu faktycznego wskazanego we wniosku. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie uzupełniono braków, co uniemożliwia organowi interpretacyjnemu wydanie interpretacji w zakresie pytania drugiego. Stanowisko to nie zostało zakwestionowane przez wnioskodawcę. Natomiast sąd pierwszej instancji uznał, że brak odpowiedzi na siedem pozostałych pytań organu interpretacyjnego nie uniemożliwia, w kontekście wskazanego we wniosku stanu faktycznego, wydania interpretacji w części dotyczącej pierwszego i trzeciego pytania wnioskodawcy.

5.4. Oceniając powyższe stanowisko należy podkreślić, że w ocenie sądu pierwszej instancji brak uzupełnienia braków formalnych wniosku w zakresie stanu faktycznego uniemożliwia wydania interpretacji w zakresie pytania drugiego, a więc dotyczącego zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10) albo pkt 10a) ustawy o VAT. W tym tylko zakresie należało pozostawić wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia. Stanowisko to nie podlega kontroli instancyjnej wobec braku zarzutów skargi kasacyjnej. W pozostałym zakresie, a więc w części dotyczącej pytania pierwszego, czyli problemu podlegania sprzedaży opodatkowaniu VAT oraz pytania trzeciego, a więc zagadnienia zastosowania stawki podstawowej do dostawy wobec niemożności zebrania kompletnych i pełnych informacji o stanie faktycznym, który rzutuje na przyszłą transakcję (w tym niemożności ustalenia faktu używania budynku przez dłużnika lub inne podmioty), w ocenie sądu pierwszej instancji nie ma przeszkód do wydania interpretacji indywidualnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko jest błędne. Zakłada bowiem dopuszczalność rozdzielenia wniosku o wydanie interpretacji. Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie wnioskodawca, pełniący funkcję komornika, wystąpił z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącej jednej czynności, a mianowicie sprzedaży w trybie egzekucji dwóch nieruchomości gruntowych, stanowiących całość gospodarczą, Wnioskodawca zatem dążył do uzyskania wykładni przepisów dotyczących tej dostawy. Zdaniem wnioskodawcy sprzedaż egzekucyjna podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, nie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10) albo pkt 10a) ustawy o VAT, podlegała opodatkowaniu stawką podstawową 23%.

Mamy zatem do czynienia z jednym wnioskiem opartym na tym samym stanie faktycznym. Jedyną odmiennością było zadanie przez wnioskodawcę trzech pytań. Dotyczyły one jednak jednej sprzedaży w trybie egzekucyjnym. Wynikały one z tego samego stanu faktycznego. Zresztą sformułowanie trzech pytań nie spowodowało wydzielenia przez wnioskodawcę trzech części stanu faktycznego. Ponadto organ formułując w wezwaniu do uzupełnienia wniosku poszczególne pytania, nie przyporządkowywał tych ośmiu swoich pytań do poszczególnych pytań wnioskodawcy.

Z uwagi na powyższe należy uznać za wadliwe rozdzielenie przez sąd pierwszej instancji wniosku o udzielenie interpretacji na trzy odrębne części i zróżnicowanie konsekwencji braku udzielenia odpowiedzi wnioskodawcy na poszczególne pytania organu interpretacyjnego. Stanowisko to byłoby trafne jedynie wtedy, gdy wniosek o udzielenie interpretacji dotyczyłby co najmniej dwóch odrębnych stanów faktycznych.

5.5. Z tych też względów za trafny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 14b § 1 i 3 oraz art. 14g § 1 w powiązaniu z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p. Skoro sąd uznał, że organ miał podstawy do wezwania skarżącej do uzupełnienia braków wniosku, ponieważ wniosek ten nie zawierał wszystkie przewidziane prawem elementy, w tym wyczerpujące przedstawienie zdarzenia przyszłego oraz stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia w zakresie odpowiedzi na pytanie drugie, to organ na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p., prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez doprecyzowanie zdarzenia przyszłego, a następnie na skutek braku usunięcia ww. braków na podstawie art. 14g § 1 o.p. zasadnie pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji.

5.6. Uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 w zw. z art. 14b § 3 oraz art. 14g § 1 o.p. Zaskarżone postanowienie nie zostało bowiem wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa procesowego.

5.7. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz oddalił skargę.

5.8. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi zwrot wpisu stałego od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, które określono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265).

Artur Mudrecki Arkadiusz Cudak Zbigniew Łoboda