Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 369/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 55, art. 57 ust. 7, art. 3 pkt 3, art. 59 f ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 6 lit. c, art. 76 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135, art. 152, art. 200, art. 225
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] znak: [...] z dnia [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz Gminy W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. nakazuje zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz Gminy W. kwotę 1100 (jeden tysiąc sto) złotych zaksięgowaną pod pozycją [...] w dniu [...] tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], znak [...] Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia Gminy W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...] o wymierzeniu Gminie W. kary w wysokości 40.000 zł z tytułu użytkowania gminnej oczyszczalni ścieków zrealizowanej na działkach nr 1 i 2 w miejscowości K., bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., postanowieniem z dnia [...] r., działając w oparciu o art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) wymierzył inwestorowi - Gminie W. karę w wysokości 40.000 zł z tytułu użytkowania gminnej oczyszczalni ścieków z naruszeniem art. 55 ustawy Prawo budowlane, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Gmina W., podniosła zarzut naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako k.p.a. oraz art. 57 ust. 1 pkt 2a, pkt 4 i pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem strony "wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2a, pkt 4 i pkt 6 ustawy Prawo budowlane (...) nakłada na inwestora dodatkowe obowiązki wynikające z warunków udzielonych pozwoleniem na budowę, a zwłaszcza z warunków określonych w decyzji środowiskowej dla budowy i eksploatacji oczyszczalni ścieków i pozwolenia wodnoprawnego na budowę wylotu i wprowadzenie oczyszczonych ścieków, tj. wypełnienie obowiązków, wynikających z art. 76 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 42 ustawy Prawo wodne ". Innymi słowy, nie jest możliwe zgodnie z prawem wypełnienie obowiązków określonych w art. 57 ustawy Prawo budowlane bez spełnienia warunków określonych w art. 76 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie można bowiem zgłosić do użytkowania oczyszczalni ścieków jako obiektu oddziałującego na środowisko, bez przeprowadzenia rozruchu oczyszczalni, celem dostosowania obiektu nowo wybudowanego do wymagań przepisów ochrony środowiska, wynikających zarówno z decyzji środowiskowej, jak i z pozwolenia wodnoprawnego, które to decyzje, na podstawie przepisów odrębnych, stanowią jednocześnie warunki udzielenia pozwolenia na budowę.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przytoczył w pierwszej kolejności treść art. 57 ust. 6 i 7, art. 55 ust. 1 i art. 59a ustawy Prawo budowane, a następnie wskazał, że w dniu 23 listopada 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Gminy W. o wydanie pozwolenia na użytkowanie gminnej oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce nr 1 i 2 w K. W trakcie kontroli obowiązkowej przeprowadzonej w dniu 30 listopada 2011 r. stwierdzono przystąpienie do użytkowania oczyszczalni ścieków bez uzyskania wymaganego przepisami ustawy Prawo budowlane pozwolenia na użytkowanie. Jak wynika z protokołu kontroli o użytkowaniu oczyszczalni świadczyły następujące fakty: uruchomiona przepompownia z komorą retencyjną oznaczoną na projekcie zagospodarowania terenu nr 2 oraz znajdujące się w niej ścieki; uruchomiona przepompownia ścieków oczyszczonych, oznaczona na projekcie zagospodarowania terenu nr 3; uruchomione urządzenia znajdujące się w obrębie biofiltru, oznaczonego na projekcie zagospodarowania terenu nr 5, które wskazywały odczyty temperatur, a w podłodze biofiltru znajdowała się biomasa; w budynku oczyszczalni ścieków, oznaczonym na projekcie zagospodarowania terenu nr 1, w pomieszczeniu technicznym na szafce sterowniczej 2SL widoczny był odczyt napięcia, zaś w pomieszczeniu sterowni na głównej szafie sterowniczej widoczny był odczyt przepływu ścieków oczyszczonych - 654m3.

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie gminnej oczyszczalni ścieków. Z uwagi jednak na fakt, iż w trakcie obowiązkowej kontroli stwierdzono przystąpienie do użytkowania oczyszczalni ścieków bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, organ I instancji zaskarżonym postanowieniem wymierzył Gminie W. z tego tytułu karę w wysokości 40.000,00 zł. Kara za nielegalne przystąpienie do użytkowania stanowi, zgodnie z art. 59f ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W związku z powyższym w omawianej sprawie kara pieniężna w wysokości 40.000,00 zł została wyliczona według następującego wzoru: (s) stawka opłaty = 500zł, (k) współczynnik kategorii obiektu - XXX, tj. k=8, (w) współczynnik wielkości obiektu - dla oczyszczalni ścieków o wydajności do 50m 3 /h = 1 (500 zł x 8 x 1 x 10= 40.000,00 zł).

Zdaniem organu II instancji, PINB zobligowany był wydać przedmiotowe postanowienie, ponieważ w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych pod pojęciem użytkowania obiektu rozumie się korzystanie z rzeczy, niezależnie od zakresu i długotrwałości.

Odnosząc się następnie do treści zażalenia, WINB stwierdził, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, a prowadząc postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie badał zgodność wybudowanego obiektu z projektem budowlanym. W trakcie kontroli obowiązkowej został prawidłowo spisany protokół kontroli obowiązkowej, ponadto spisano protokół z oględzin i sporządzono dokumentację fotograficzną na okoliczność nielegalnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu.

Zdaniem WINB, błędny jest zarzut zażalenia dotyczący naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 2a, pkt 4 i pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te stanowią między innymi, że do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor zobowiązany jest dołączyć oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, w tym ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy Prawo wodne. W przekonaniu WINB niezasadne jest stanowisko inwestora, że nie można zgłaszać do użytkowania oczyszczalni ścieków jako obiektu oddziałującego na środowisko, bez przeprowadzenia rozruchu oczyszczalni celem dostosowania obiektu nowo wybudowanego do wymagań przepisów ochrony środowiska, ponieważ organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W tym przypadku właściwość rzeczową PINB w W. należało ustalić według przepisów o zakresie jego działania (art. 82 i 83 ustawy Prawo budowlane). Prawodawca wyraźnie wskazał rodzaje spraw, należące do właściwości powiatowego i wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, w związku z czym organy nadzoru budowlanego nie mogły odnieść się na etapie prowadzonego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie do wymagań, określonych przepisami ustawy Prawo wodne czy ustawy o ochronie środowiska. Nic nie stało jednak na przeszkodzie, ażeby na gruncie przepisów Prawa budowlanego, inwestor przed dokonaniem rozruchu przedmiotowego obiektu budowlanego uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

W ocenie organu II instancji zarzut zażalenia, iż PINB wszczął postępowanie w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku głównego i budynku ścieków dowożonych gminnej oczyszczalni ścieków, zaś postanowienie o wymierzeniu kary za nielegalne użytkowanie dotyczy gminnej oczyszczalni ścieków, jest bez znaczenia, skoro wskazane w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania obiekty budowlane stanowią funkcjonalną całość gminnej oczyszczalni ścieków i postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania dotyczy gminnej oczyszczalni ścieków.

Kończąc wywody WINB podkreślił, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej kontroli w pkt. 5 określa, że należy wskazać organ nadzoru budowlanego oraz imię i nazwisko kontrolującego. Zatem uwagi wnoszącego zażalenie co do niewypełnienia obowiązku z art. 59e ustawy Prawo budowlane "w zakresie uprawnień kontrolujących co do rodzaju i kategorii obiektu budowlanego " są niezasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Gmina W., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości podnosząc zarzut naruszenia:

I. przepisów prawa materialnego:

1. art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie wykonane czynności rozruchu instalacji oczyszczalni ścieków stanowią przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, podczas gdy czynności inwestora ograniczały się do wymaganych prawem badań i sprawdzeń czy oczyszczalnia spełnia ustawowe kryteria dla obiektów tego typu;

2. art. 83 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na etapie rozpatrywania zażalenia od postanowienia organu I instancji w przedmiocie grzywny nie jest właściwy do rozstrzygania o przepisach ustawy o Prawie ochrony środowiska i ustawie Prawo wodne, podczas gdy regulacje wspomnianych ustaw określają dodatkowe wymogi w toku uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie oczyszczalni ścieków w zakresie badań i sprawdzeń, a tym samym określają podejmowane w związku z tym czynności nie jako użytkowanie obiektu a rozruch bądź też przygotowanie do użytkowania obiektu, co stanowi o niemożności zastosowania kary grzywny za użytkowanie obiektu bez uzyskania pozwolenia;

3. art. 76 ustawy Prawo o ochronie środowiska w związku z art. 42 ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez ich niezastosowanie i wadliwe przyjęcie, że czynności wykonane przez inwestora przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie były niedozwolonym użytkowaniem oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy wskazane przepisy uprawniają inwestora do wykonywania badań i sprawdzeń oraz rozruchu;

II. przepisów prawa proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy:

1. art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w omawianym stanie faktycznym doszło do zaistnienia przesłanek z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, który to błąd był wynikiem:

a) naruszenia art. 77 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie w toku badania okoliczności sprawy przesłanek wyłączających twierdzenie o oddaniu przedmiotowego obiektu do użytkowania bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na użytkowanie,

b) naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, tj. zweryfikowanie czy działania inwestora w zakresie sprawdzenia funkcjonalności obiektu budowlanego są przesłankami koniecznymi w rozumieniu przepisów art. 76 ustawy Prawo o ochronie środowiska i art. 42 ust. 2 ustawy Prawo wodne, do skierowania wniosku o udzielenie zezwolenia na użytkowanie oczyszczalni ścieków w świetle art. 57 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

2. art. 124 k.p.a., poprzez niewskazanie uzasadnienia i podstawy prawnej dla przyjęcia przez Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego braku swojej właściwości dla rozstrzygania na ówczesnym etapie postępowania o zastosowaniu w celu wyjaśnienia sprawy przepisów ustaw Prawo o ochronie środowiska i Prawo wodne.

Odpowiadając na skargę Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. 270 z 2012 r., powoływanej dalej: p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania oraz normy prawa materialnego w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżąca Gmina wybudowała oczyszczalnię ścieków - obiekt zaliczony do kategorii XXX, w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 2008r., zmienioną następnie decyzją z dnia [...] 2011r. Decyzją wspomnianą nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Z wnioskiem o jego udzielenie inwestor wystąpił w dniu 23 listopada 2011r.; w dniu 30 listopada 2011r. przeprowadzona została obowiązkową kontrola obiektu, zaś w dniu [...] 2011r. Gmina uzyskała pozwolenie na użytkowanie. Jednocześnie w związku z poczynionymi w toku kontroli ustaleniami, organ nadzoru budowlanego, postanowieniem z dnia [...]r., nałożył na inwestora karę pieniężną za przystąpienie do użytkowania obiektu z naruszeniem art. 55 ustawy Prawo budowlane, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nie podzielił bowiem stanowiska inwestora, iż korzystanie z obiektu miało wyłącznie charakter rozruchu technologicznego, koniecznego dla sprawdzenia prawidłowości jego wybudowania w związku ze złożonym wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie.

Zgodnie zaś z treścią art. 55 ustawy Prawo budowlane, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:

1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;

2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;

3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.

Zgodnie natomiast z treścią art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak legalnej definicji pojęcia użytkowanie upoważnia do jego rozumienia w znaczeniu potocznym, gdzie użytkowanie oznacza używanie czegoś, korzystanie z czegoś, eksploatację. Jednakże to, czy rzeczywiście w danym przypadku ma miejsce przystąpienie do użytkowania, będzie zależało od ustaleń w każdej konkretnej sprawie. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010r., sygn.akt II OSK 499/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 746583 oraz z dnia 16 grudnia 2009r., sygn.akt II OSK 1042/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 582848 ).

Przy czym, co najistotniejsze, ocena spełnienia tej przesłanki uzależniona jest od indywidualnych cech każdej sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju zrealizowanej inwestycji. Ta zaś w niniejszej sprawie dotyczy oczyszczalni ścieków, stanowiącej budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Nie chodzi zatem o obiekt, w którym funkcjonują określone urządzenia, z których korzystanie jest przejawem jego użytkowania. Chodzi o budowlę, będącą zespołem szeregu elementów (jak w niniejszej sprawie przepompowni z komorą retencyjną, oczyszczalni mechanicznej, zbiornika technologicznego, stacji odwadniania osadu, zbiornika ścieków oczyszczonych, bloku odbioru ścieków dowożonych), stanowiących całość technologiczną, będącą nadto instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. nr 25 z 2008r., poz. 150 ze zm.). Nie można więc odmówić racji skarżącej Gminie, iż prawidłowy i należycie udokumentowany wniosek o pozwolenie na użytkowanie winien być poprzedzony sprawdzeniem prawidłowości wykonania (w tym także funkcjonowania) elementów, stanowiących części składowe obiektu (budowli), będącego przedmiotem inwestycji. Zgodnie zresztą z treścią art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć m.in. protokoły badań i sprawdzeń. Wydaje się oczywiste, iż wymogi te odnoszą się do prawidłowości wykonania i funkcjonowania obiektu, którym w niniejszej sprawie jest oczyszczalnia ścieków. Trafnie też podnosi skarżąca, iż spełnienie wymagań ochrony środowiska w zakresie wykonania wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko; zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji; uzyskania wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska; dotrzymywania na etapie wymaganych prawem badań i sprawdzeń, wynikających z mocy prawa standardów emisyjnych oraz określonych w pozwoleniu warunków emisji, warunkuje oddanie obiektu budowlanego do użytkowania (art. 76 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, ostatnim etapem, na którym można powstrzymać wystąpienie negatywnych zmian w środowisku, jest oddanie do użytkowania nowo zbudowanych lub przebudowywanych obiektów budowlanych. Dlatego w art. 76 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wprowadzono zakaz oddania do użytkowania obiektów niespełniających wymagań ochrony środowiska. Realizacja tego celu może mieć miejsce w prowadzonym na podstawie art. 59 ustawy Prawo budowlane postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie (por. np. Krzysztof Gruszecki "Komentarz do ustawy Prawo ochrony środowiska" dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex). Całkowicie nietrafne jest zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż spełnienie obowiązków, określonych w powołanym przepisie kontrolowane jest jedynie przez właściwe organy ochrony środowiska.

Skoro więc spełnienie powyższych wymagań warunkuje udzielenie pozwolenia na użytkowanie, sprawdzenie prawidłowości wykonania i funkcjonowania budowli (oczyszczalni ścieków będącej całością technologiczną), jest niezbędne dla skutecznego ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na użytkowanie. Tego rodzaju działania nie stanowią zatem nielegalnego użytkowania obiektu, w rozumieniu art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, wykluczając tym samym możliwość wymierzenia kary, o której mowa w powołanym przepisie.

Ustalenia organu w niniejszej sprawie sprowadzają się wyłącznie do konstatacji, iż oczyszczalnia w dacie kontroli była użytkowana. Nie odnoszą się natomiast w żadnej mierze do argumentacji, prezentowanej przez stronę skarżącą, iż użytkowanie to miało charakter "rozruchu technologicznego", umożliwiającego sprawdzenie prawidłowości wykonania i działania oczyszczalni ścieków (budowli, objętej pozwoleniem na budowę). Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie dotknięte jest zatem brakami, które uzasadniają zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Po myśli art. 152 p.p.s.a. stwierdzono zaś, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej Gminy ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu, należnemu wpisowi sądowemu od skargi (100-zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego adwokatem, ustalonemu na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) na kwotę 240,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17,-zł.)

W oparciu o treść art. 225 p.p.s.a. orzeczono zaś o zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego, wobec wniesienia go w kwocie przewyższającej wpis należny (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221, poz. 2293 ze zm.)

Prowadząc ponownie postępowanie organy nadzoru budowlanego należycie zgromadzą i ocenią materiał dowodowy, uwzględniając przedstawioną powyżej ocenę prawną.

B.C.