Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 651/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha - Holc Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 953/18 w sprawie ze skarg W. H. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 3 sierpnia 2018 r., nr 1801-IOC.4401.6.2018; 3 sierpnia 2018 r., nr 1801-IOC.4401.7.2018 w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. H. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 953/18 oddalił skargi W. H. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z dnia 3 sierpnia 2018 r.: - nr 1801-IOC.4401.6.2018 w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

W skardze kasacyjnej W. H. zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

- w zw. z naruszeniem art. 796da ust. 3 i 4 lit. b) i c) Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 253 z 1993 r., s. 1, dalej: RWKC), poprzez przyjęcie, iż organ prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał faktu wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty mimo, że przedstawił dokument faktury Vat z danymi nabywcy oraz wyjaśnił, że towar bezsprzecznie znalazł się na terytorium Ukrainy, co potwierdziła ukraińska firma przewozowa,

- w zw. z art. 73 ustawy z 18 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2018 r., poz. 167, dalej: prawo celne), naruszenie art. 187 § 1 i § 2, art. 188 i "art. Ordynacji podatkowej", w związku z nieuwzględnieniem wniosku dowodowego skarżącego dotyczącym weryfikacji wjazdu towarów na terytorium Ukrainy, w sytuacji gdy skarżący informował, iż ma wiedzę, że towar był transportowany przez terytorium Ukrainy, a zatem opuścił teren UE oraz w związku z brakiem wydania postanowienia w kwestii odmowy przeprowadzenia dowodu.

II. na podstawie art. 171 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie art. 796e ust. 1 lit. b) RWKC polegające na przyjęciu, że organ prawidłowo ocenił, iż przedstawione okoliczności i dowody w sprawie nie dają dostatecznej pewności iż towar opuścił teren Wspólnoty.

Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że DIAS orzekł w wydanej decyzji na niekorzyść skarżącego co naruszyło wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę praworządności i wynikającą z niej zasadę in dubio pro tributario.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, zwrot kosztów postępowania oraz przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIAS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Niezasadne okazały się zarzuty ujęte w punkcie I petitum skargi kasacyjnej. Z konstrukcji tego zarzutu wynika, że z naruszenia art. 796 ust. 3 i 4 lit b) RWKC autor skargi kasacyjnej wywodzi wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie w zakresie wykazania faktu wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty.

Zgodnie z art. 796da ust. 3 RWKC jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2, urząd celny wyprowadzenia nie potwierdzi wyprowadzenia towarów w terminie określonym w ust. 2, urząd celny wywozu informuje o tym eksportera lub zgłaszającego. Eksporter lub zgłaszający mogą przekazać urzędowi celnemu wywozu dowód, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty. Z kolei zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC dowód, o którym mowa w ust. 3, może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich: b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty; c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty.

Zasadnie w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji doszedł do wniosku, że skarżący kasacyjnie nie sprostał wymogom potwierdzenia wywozu towarów w sposób zgodny z postanowieniami 796da ust. 3 i 4 RWKC. Otóż okazane przez skarżącego kasacyjnie faktury, dokumentujące sprzedaż towarów kazachskiemu nabywcy dotknięte były licznymi brakami, gdyż w szczególności nie zawierały one danych osób uprawnionych do ich odbioru, podpisów osób uprawnionych, podobnie jak daty odbioru. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób jest stwierdzić, że dokumenty te potwierdzają w sposób wiarygodny wywóz towarów.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia autora skargi kasacyjnej, że prawodawca Unijny podniósł znaczenie "oświadczenia prywatnego" do rangi dokumentu potwierdzającego wywóz towarów zasadne jest podkreślenie, że dokument taki nie uzyskał jednak miana dokumentu urzędowego i podlega ocenie przez organy celne tak jak każdy dokument prywatny. W świetle zebranego materiału dowodowego organy celne miały natomiast podstawę, żeby odmówić wiarygodności tego dokumentu. Trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że zgodnie z oświadczeniem ukraińskiego przewoźnika, transportowany do Kazachstanu towar miał załadować w okolicach Ż., a więc tuż za granicą polsko-ukraińską, w stosunkowo niedalekiej odległości od Przemyśla, gdzie miano dokonać zgłoszeń wywozowych, tymczasem towar nimi objęty miał zostać wyprowadzony z terytorium Litwy (urząd wyjścia został zmieniony ostatecznie z węgierskiego Zahony na litewski Kroviniu postas Paneirai). Tak więc w tej sytuacji brak jest jakiegokolwiek racjonalnego wytłumaczenia tego, że towar z Litwy miał trafić z powrotem w pobliże polskiej granicy, tym bardziej, że wychodząc z Litwy musiałby zostać wprowadzony na obszar celny Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, tworzonej między innymi przez Białoruś, Rosję i Kazachstan, następnie zaś z niego wyprowadzony na Ukrainę i znowu powrotnie wprowadzony, w drodze do Kazachstanu. W tym zakresie niezasadny był zarzut naruszenia art. 188 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ celny wadliwej oceny materiału dowodowego w sprawie.

W dalszej kolejności należy wskazać, na zarzut naruszenia art. 187 § 1 i § 2 k.p.a., który miał wiązać się z nieprzeprowadzeniem przez organ celny dowodu w postaci wystąpienia do władz Ukrainy o potwierdzenie wyjazdu towaru na teren tego kraju i niewydanie postanowienia w przedmiocie tego dowodu. Otóż w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na konstrukcję prawną zawartą w art. 796da ust. 1 RWKC, z której wynika, że to na podmiocie dokonującym wywozu towaru spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczność wywozu towaru. Postanowienia art. 187 § 1 i § 2 k.p.a. nie mogą modyfikować ww. regulacji w ten sposób, że to organ celny, w przypadku braku dowodu na okoliczność opuszczenia przez obszar celny Wspólnoty, jest zobowiązany do ustalenia tej okoliczności, w szczególności w tej sprawie poprzez występowanie do władz Ukrainy.

Niezależnie od przedstawionych wyżej rozważań należy wskazać, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor nawet nie próbował wykazać, że naruszenie ww. przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie jest również zasadny zarzut zawarty w punkcie II petitum skargi kasacyjnej dotyczący wadliwego zastosowania art. 796e ust. 1 lit. b) RWKC. Zarzut ten bowiem nie został w ogóle uzasadniony w skardze kasacyjnej. Pamiętać natomiast należy, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie weryfikacji zaskarżonego wyroku w zakresie podniesionego zarzutu kasacyjnego.

Wreszcie niezasadny był zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP i wynikającej z tego przepisu reguły in dubio pro tributario. Odnoszą się do lakonicznego uzasadnienia tego zarzutu wskazać należy, że w postępowaniu celnym nie było przedmiotem dowodzenia przez organy celne pozostawanie towaru na terytorium kraju. Przedmiotem tego postępowania było natomiast ustalenie, czy towar opuścił UE, czego nie wykazał w prawidłowy sposób skarżący kasacyjnie, do czego był natomiast zobowiązany na podstawie art. 796da RWKC.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).