Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 897/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 1, ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 6 pkt 10, pkt 14
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. Z. (Z.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO.4106.1522.2023 w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 5 grudnia 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. Z. (dalej: Strona, Skarżący) wniesionej w dniu 28 maja 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO.4106.1522.2023 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 5 grudnia 2023 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją Nr [...] z dnia 12 grudnia 2022 r. organ pierwszej instancji przyznał Stronie zasiłek stały dla osoby w rodzinie od 29 listopada 2022 r. do 30 listopada 2027 r. w wysokości 600 zł miesięcznie, w oparciu o ustalenie, że rodzina składa się dwóch osób, które nie uzyskują dochodu.

W dniu 10 listopada 2023 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie finansowej oświadczając, że wraz z małżonką wniósł o orzeczenie separacji i od końca października 2023 r. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W dniu 10 listopada 2023 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że małżonka Skarżącego na podstawie decyzji z dnia 18 października 2023 r. znak [...] uzyskała prawo do emerytury od dnia 30 września 2023 r.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji działając w oparciu o art. 106 ust. 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, ust. 6, art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 z późn. zm., dalej: u.p.s.), orzekł o zmianie własnej decyzji Nr [...] z dnia 12 grudnia 2022 r. w ten sposób, że zasiłek stały dla osoby w rodzinie przysługuje od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia 30 listopada 2027 r. w kwocie 154,68 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że rozstrzygnięcie stało się konieczne z uwagi na zmianę sytuacji materialno-bytowej ustalonej w toku postępowania, a dotyczącej przyznania małżonce Strony emerytury od dnia 30 września 2023 r. Wysokość zasiłku stanowi różnicę między ustawowym kryterium dochodowym na osobę w rodzinie tj. 600,00 zł, a dochodem na osobę w rodzinie tj. 445,32 zł (emerytura od listopada 2023 r. w wysokości 890,64 zł). Decyzja została doręczona Stronie w dniu 6 grudnia 2023 r.

W złożonym w ustawowym terminie odwołaniu (w dniu 12 grudnia 2023 r.) Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie prawa do świadczenia jako osobie samotnie gospodarującej. Podkreślił, że w dniu 25 października 2023 r. wraz z żoną złożył zgodny wniosek o separację, natomiast zaskarżona decyzja nie uwzględnia tej okoliczności. Wskazał, że samotnie gospodaruje w rozumieniu art. 6 ust. 10 u.p.s., co zgłaszał pracownikowi organu. Podczas wywiadu podał zgodnie z małżonką, że żona mieszka w oddzielnym pokoju, małżonkowie odrębnie przygotowują sobie posiłki, mają wydzielone półki w lodówce i kuchni, czynności domowe w tym sprzątanie i zakupy wykonują oddzielnie. W ocenie Odwołującego się, ustały przesłanki określone w art. 6ust. 14 u.p.s., ustał faktyczny związek podobnie jak wspólne gospodarowanie, a pozostał jedynie wspólny adres zamieszkania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, opisaną na wstępie decyzją nr SKO.4106.1522.2023 z dnia 10 maja 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 4, art. 8 ust. 1, art. 37 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 106 ust. 5 u.p.s., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wskazał, iż do akt Kolegium Strona nadesłała postanowienie Sądu Okręgowego w C. sygn. akt [...] z dnia [...] orzekającego separację.

Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Z kwestionariusza wynika, że Odwołujący się od końca października 2023 r. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, ponieważ pozostaje z żoną w konflikcie. Małżonka oświadczyła, że nie jest w stanie dojść do porozumienia z mężem, co uniemożliwia jej wspólne gospodarowanie budżetem domowym. Rodzina od czterech lat korzysta ze wsparcia Ośrodka i w tym czasie członkowie rodziny zgodnie utrzymywali, że funkcjonują wspólnie jako rodzina. Wyjaśniono, że Odwołujący się przeszedł udar i ma sparaliżowaną jedną część ciała, nie jest w stanie napisać samodzielnie żadnego oświadczenia i z trudnością składa podpisy, zatem nie jest możliwe, aby prawidłowo funkcjonował i realizował swoje potrzeby bez wsparcia innych osób. W ocenie pracownika socjalnego Odwołujący się nie jest w stanie we własnym zakresie wyjść do sklepu, wykonać czynności higieniczne, nadto nie wspominał o innych osobach, które świadczą względem niego czynności opiekuńcze. Wszystkie czynności życia codziennego odbywają się przy ścisłej współpracy małżonków.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa o pomocy społecznej w art. 6 pkt 14 stanowi, iż pod pojęciem "rodziny" rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące, natomiast stosownie do art. 6 pkt 10 - osoba samotnie gospodarująca to osoba prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazał, że Odwołujący się wraz z żoną zamieszkują we wspólnym lokalu, nie pracują, do czasu uzyskania emerytury przez żonę jedynym źródłem dochodu był przyznany Stronie zasiłek stały w wysokości 600 zł miesięcznie. Strona legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ustalonym do dnia 30 listopada 2027 r. W tym stanie faktycznym Kolegium stwierdziło, że Strona wraz z żoną tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 ust. 14 u.p.s. Odwołujący się jest osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób, i nie jest zdolny do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego.

W ocenie organu odwoławczego - warunki mieszkaniowe, zależność finansowa istniejąca między Stroną i jego żoną, oraz sytuacja zdrowotna Odwołującego się, który jako osoba niepełnosprawna wymaga opieki, stwarzają obiektywnie stan wskazujący, że prowadzi z małżonką wspólne gospodarstwo domowe. Zdaniem Kolegium bez znaczenia w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej pozostaje natomiast kwestia orzeczonej separacji, cechą istotną rodziny jest pozostawanie w faktycznym związku, a przede wszystkim wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie.

Decyzja została doręczona w dniu 14 maja 2024 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie prawa do świadczenia jako osobie samotnie gospodarującej. W uzasadnieniu skargi akcentował, że na skutek udaru, który miał miejsce 2002 r. ma niedowład prawej strony ciała rozumianej jako zmniejszenie siły lub ograniczenie zakresu ruchu, nie jest to natomiast paraliż ciała jak wskazano w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że nie miał w zwyczaju informować osób trzecich o konfliktach w małżeństwie, z tego względu pracownik socjalny mógł nie mieć o tym wiedzy. Zakwestionował ustalenia organu oparte o wyniki wywiadu, jakoby problemy zdrowotne skutkowały koniecznością stałej opieki innej osoby. Zauważył, że pracownik socjalny wielokrotnie widział, że Skarżący samodzielnie otwiera drzwi do mieszkania czy też towarzyszy do wyjścia. Podał, że samodzielnie wychodzi do sklepu, czasem prosi przyjaciela o pomoc w czynnościach wymagających użycia znacznej siły bądź precyzji. Zdaniem Skarżącego stanowisko pracownika socjalnego opiera się na przypuszczeniach i domysłach, dokonując oceny z pominięciem informacji medycznych. Stwierdzenie przez organ, że Strona jest osobą wymagającą stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób, zgodne jest z definicją niepełnosprawności w stopniu znacznym, podczas gdy Skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ponownie podkreślił, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe od gospodarstwa żony. Od uzyskania przez żonę świadczenia emerytalnego nie istnieje pomiędzy małżonkami zależność finansowa, żona utrzymuje się z emerytury zaś Skarżący z zasiłku. Zauważył także, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji spór toczy się nie o prowadzenie oddzielnego gospodarstwa, lecz o zdolność do samodzielnego funkcjonowania, a organ odwoławczy błędnie założył, że Skarżący potrzebuje stałej pomocy, że pomocy tej udziela żona, a zatem że Skarżący wraz żoną stanowi rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Do skargi Skarżący przedłożył kserokopie dokumentów znajdujących się już w kartach sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, że małżonka Skarżącego motywowana w Centrum Integracji Społecznej do podjęcia zatrudnienia lub podjęcia zatrudnienia socjalnego oświadczała, że nie może pracować zawodowo ani dorywczo z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem. Zdaniem Kolegium między małżonkami nadal istnieje więź ekonomiczna, a dochody uzyskiwane przez żonę Strony są przeznaczone również na utrzymanie Skarżącego.

W dniu 18 lipca 2024 r. do akt wpłynęło pismo Skarżącego, w którym zostało podtrzymane dotychczasowe stanowisko. Ponadto Skarżący dodał, że stosownie do obowiązku wynikającego z art. 109 u.p.s. zawiadomił organ o złożonym wniosku o separację, jako mogącego mieć wpływ na podstawę do przyznania świadczenia, nieuzasadniony jest zatem w ocenie Skarżącego zarzut uprzedniego niepoinformowania organu o konfliktach w małżeństwie i rozkładzie pożycia.

Podczas rozprawy w dniu 13 listopada 2024 r. Skarżący obecny osobiście podtrzymał skargę. Podkreślił m.in., że jest osobą samodzielną, w w przypadku precyzyjnych czynności wymaga pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wobec wniosku skargi wymaga na wstępie wyjaśnienia, że sądy administracyjne w ramach wskazanej kontroli nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Uwzględniając powyżej zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów pierwszej i drugiej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Istotą niniejszej sprawy stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego, a konkretnie – udzielenie odpowiedzi na pytanie czy Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą bądź tworzy z małżonką rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, a w konsekwencji czy przy ustaleniu prawa do wnioskowego zasiłku stałego należy uwzględniać również dochód uzyskiwany przez małżonkę Strony.

Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia braków postępowania dowodowego uniemożliwiających dokonanie oceny prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego.

Należy odnotować, iż normatywną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 tej ustawy, zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 2).

Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Stosownie natomiast do brzmienia art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Przepis art. 6 omawianej ustawy definiuje pojęcie osoby samotnie gospodarującej oraz pojęcie rodziny. W rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej przez osobę samotnie gospodarującą rozumie się osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10), natomiast przez rodzinę - osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (pkt 14).

Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, Skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia[...] . Nr [...], wydanym do dnia [...] symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R, 10-N, ze wskazaniem dotyczącym zatrudnienia – "osoba zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej" (pkt 1), nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczenie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7). Z treści uzasadnienia ww. orzeczenia wynika, że Skarżący "wymagająca czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych" (karta nr 2 akt administracyjnych). Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak [...] z dnia 18 października 2023 r. przyznano małżonce Skarżącego świadczenie emerytalne od 30 września 2023 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego (wysokość świadczenia do wypłaty 890,64 zł, karta nr 62 akt administracyjnych). Na skutek wniosku złożonego w dniu 25 października 2023 r., postanowieniem Sądu Okręgowego w C. sygn. akt [...] z dnia [...] r., orzeczono separację małżeństwa Skarżącego (orzeczenie prawomocne z dniem 22 marca 2024 r.). Stosownie do ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 10 listopada 2023 r., odnoszących się bezpośrednio do kwestii aktualnego gospodarowania małżonków, Skarżący "utrzymywał, iż od końca października 2023 r. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, ponieważ pozostaje z żoną w konflikcie", "przedstawił sytuację w ten sposób, że spędza osobno czas w kuchni bez żony, samodzielnie przygotowuje posiłki", żona "wyprowadziła się do innego pokoju", natomiast małżonka Skarżącego oświadczyła, "że nie jest w stanie dojść do porozumienia z mężem, co uniemożliwia jej wspólne administrowanie budżetem domowym" (karta nr 76-79 akt administracyjnych). W pozostałym zakresie ustalenia wywiadu zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie wymagają ponownego przytoczenia.

W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, dokonane ustalenia są niewystarczające dla oceny czy przesłanka warunkująca uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku stałego zaistniała na gruncie rozpoznawanej sprawy.

Analiza przedłożonych do sprawy akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż niewątpliwie nie została wyjaśniona zasadnicza kwestia, czy uległa zmianie sytuacja dochodowa lub osobista Skarżącego, w rozumieniu art. 106 ust. 5 u.p.s., to bowiem ta przesłanka powołana została przez organ jako podstawa rozstrzygnięcia.

Sąd w tym miejscu zauważa, że organ odwoławczy przywołał - jako kluczową dla rozstrzygnięcia - okoliczność stanu zdrowia Skarżącego jako rzutującą na konieczność pomocy innej osoby, i z tego wywiódł, że Skarżący tworzy rodzinę z małżonką w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, w sytuacji, gdy jak wynika z orzeczenia o niepełnosprawności Skarżący jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej, nadto zgodnie ze wskazaniami tegoż orzeczenie nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Wobec tak istotnych rozbieżności, kwestia ta wymagała szczegółowego wyjaśnienia. Tym bardziej, że na zdolność do samodzielnego funkcjonowania Skarżący wskazywał wyraźnie w treści wniesionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, odnosząc się do poszczególnych czynności, które wykonuje samodzielnie, a które w jego ocenie w sposób nieuzasadniony zostały ujęte w wynikach przeprowadzonego wywiadu jako wymagające wsparcia innej osoby (m.in. napisanie samodzielnie oświadczenia, złożenie podpisu, wyjście do sklepu, a nawet zakwestionowana w wywiadzie samodzielność wykonywania przez Skarżącego czynności higienicznych).

Organ odwoławczy pomimo zarzutów odwołania odnoszących się również w wyżej wskazanym zakresie do ustaleń przeprowadzonego wywiadu, nie poczynił żadnych kroków zmierzających do wyjaśnienia tych rozbieżności, chociażby przez zlecenie uzupełniającego wywiadu środowiskowego. Pamiętać należy, że zmiana na niekorzyść strony decyzji przyznającej prawo do zasiłku stałego, jako przyznającej prawo do tego świadczenia, wymaga wyczerpujących ustaleń, mogących stanowić oparcie dla podjętego rozstrzygnięcia. Powyższego jednak w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Sąd zauważa również, że sporadyczna, częściowa pomoc w danych czynnościach pomiędzy małżonkami nie wyklucza prowadzenia odrębnie gospodarstwa domowego. Jak stanowi art. 614 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 z późn. zm.), jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy. Tego rodzaju pomoc nie uzasadnia niejako automatycznego przyjęcia prowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Okoliczność ta powinna zostać ustalona w sposób bezsporny, w szczególności w toku ponownie przeprowadzonego wywiadu.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej orzekające w sprawie naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w aspekcie podstawy prawnej określonej w art. 106 ust. 5 u.p.s.

W rezultacie powyższego, sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Uznanie decyzji organu za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa wymaga zbadania kolejnych etapów działania organu, w ramach których następuje zgromadzenie materiału dowodowego, uwzględnienie w toku postępowania treści art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy, a następnie wszechstronne i wnikliwe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ podejmując rozstrzygnięcie ma obowiązek kierować się zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by dalej w ramach swobodnej oceny dowodów ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższe uchybienia przepisom postępowania stały się zatem podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd zwraca uwagę, że prawidłowe zastosowanie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Na marginesie Sąd jedynie sygnalizuje zasadność rozważenia przez organ celowości zmiany prawa do przedmiotowego świadczenia w kontekście pozostałych świadczeń przyznawanych Skarżącemu, głównie zasiłków celowych (decyzje w sprawie zasiłków celowych pozostają w aktach sprawy). Uwzględniając cele pomocy społecznej organ powinien mieć na względzie realizację działań ukierunkowanych na umożliwienie beneficjentom tej pomocy, życie w godnych warunkach.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, organ obowiązany jest uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie szczegółowo wskazanym powyżej, a następnie podjąć rozstrzygnięcie uzasadniając swoje stanowisko jak reguluje to art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.