Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1853/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 55 § 1 i 4, art. 93 § 1, art. 115
journal: Dz.U. 2019 poz 1666
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.
article: art. 2, art. 32 § 1 i 2, art. 56 § 2, art. 87 § 1, art. 91 § 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 2 § 2, 3 i 4, art. 6,
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14 § 2, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 85, art. 86, art. 89, art. 90 i art. 95, art. 107 § 1-5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.E., H.E. i E.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 349/22 w sprawie ze skargi A.E., H.E. i E.W. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 24 listopada 2021 r. nr RdU-203-1/S/21 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r., IV SA/Wa 349/22, sprostowanym postanowieniem z 16 maja 2022 r., oddalił skargę A.E., działającej w imieniu własnym oraz małoletnich dzieci H.E. i W.E., na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: RdSU) z 24 listopada 2021 r. nr RdU-203-1/S/21 utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 30 marca 2021 r. znak DPU.ZPD.420.567.2021, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., w zw. z art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 55a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1666 ze zm.), dalej: u.u.c.o., umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o wydanie tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca.

A.E., H.E. i W.E. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 55 § 1 i 4, art. 93 § 1 i art. 115 u.u.c.o., art. 32 § 1 i 2, art. 56 § 2, art. 87 § 1 oraz art. 91 § 1 i 2 Konstytucji RP, art. 2 § 2, 3 i 4 Protokołu Nr 4 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284), dalej: EKPC;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., art. 2 Konstytucji RP, art. 6 EKPC, art. 107 § 1-5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14 § 2, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 85, art. 86, art. 89, art. 90 i art. 95 k.p.a.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, oświadczając, że wnoszą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący wnieśli równocześnie o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, wskazując, że powinno ono dotyczyć tego, czy art. 55 § 1 i 4, art. 93 § 1 oraz art. 115 u.u.c.o. są zgodne z art. 32 § 1 i 2, art. 56 § 2, art. 87 § 1 oraz art. 91 § 1 i 2 Konstytucji RP w tym sensie, że stosuje się je jedynie w przypadku wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, ale nie w przypadku wniosku o azyl polityczny, tj. czy dyskryminuje osoby w tej procedurze azylowej i czy narusza zasadę równości wobec prawa, prawa do azylu oraz, czy nie narusza zasady pierwszeństwa ratyfikowanych umów międzynarodowych, tj. art. 2 § 2, 3 i 4 Protokołu Nr 4 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zapewniającego niektóre prawa i wolności inne niż już zawarte w Konwencji i Protokole nr 1 do Konwencji.

W piśmie z 8 maja 2023 r. skarżący złożyli uzupełnienie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej z 14 lutego 2023 r. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony ich praw zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Przepis uznawany za naruszony przez sąd I instancji powinien być wyraźnie wskazany, a uzasadnienie dostrzeżonej wadliwości adekwatnie opisane, gdyż w przeciwnym razie merytoryczna ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa.

Przypomnienie powyższych wymagań było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej w tejże sprawie skargi kasacyjnej. Jej autor zarzutami kasacyjnymi objął zarówno naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), niemniej w ramach każdej z tych podstaw sformułowane zarzuty obarczone zostały istotnymi uchybieniami, z których najmniejsze znaczenie przypisać należało posłużeniu się błędnym podziałem jednostek redakcyjnych (artykułów) aktów prawnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. Nie może ulegać wątpliwości, że jednostkami podrzędnymi wymienionych, jako naruszonych, artykułów Konstytucji RP (art. 32, art. 56, art. 87 i art. 91), Protokołu Nr 4 do EKPC (art. 2), jak i u.u.c.o. (art. 55 i art. 93) pozostają ustępy a nie paragrafy.

Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny miał okazję zauważać, że w świetle art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. koniecznym warunkiem uznania, iż strona prawidłowo powołuje się na podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 1059/19; wyrok NSA z 24 marca 2022 r., II OSK 931/21; wyrok NSA z 21 grudnia 2021 r., III OSK 686/21; wyrok NSA z 25 maja 2021 r., II OSK 2487/18; wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 367/21).

Pozostawiając na boku art. 151 p.p.s.a., mający charakter ogólny i wynikowy, jako że określa on wyłącznie, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości podlega ona oddaleniu, trudno mówić o spełnieniu powyższego wymagania w rozpatrywanym przypadku, gdy uzasadnienie skargi kasacyjnej pozbawione jest jakiegokolwiek odwołania do wymienionych w jej podstawie przepisów art. 2 Konstytucji RP, art. 6 EKPC, jak też art. 107 § 1-5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14 § 2, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 85, art. 86, art. 89, art. 90 i art. 95 k.p.a., czemu towarzyszyłoby ich chociażby skrótowe omówienie. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił powodów odwołania się w sprawie do regulacji art. 2 Konstytucji RP i uznawania jej za naruszoną przez Sąd I instancji. Podobnie rzecz się ma z art. 6 EKPC. Skarga kasacyjna nie zawiera wyjaśnienia, z jakich powodów charakter sprawy rozpatrywanej przez RdSU wpływa na to, że nie powinno się do niej odnosić zasady, iż materią pozostającą poza obszarem działania art. 6 EKPC jest obszar imigracji, w tym sprawy udzielania azylu.

Zbiorcze wymienienie jako naruszonych osiemnastu przepisów k.p.a., gdy nie towarzyszy temu jakiekolwiek wytłumaczenie, z czym wiązać należy dostrzeżone uchybienie Sądu I instancji, nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytorycznie odnieść się do tak sformułowanego zarzutu. Tym bardziej, gdy autor skargi kasacyjnej swoje zastrzeżenia do procesowej poprawności wydanego rozstrzygnięcia powiązał z przepisami normującymi kwestie pozostające w trudno uchwytnym związku z uwarunkowaniami rozpatrywanej sprawy. Argumentacja skargi kasacyjnej, jak wynika z jej treści, nakierowana została zasadniczo na polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji dotyczącym przyjętej wykładni przepisów prawa materialnego (przepisów u.u.c.o.). Uwzględniając tę płaszczyznę zaistniałego sporu, niezrozumiałe jest uznanie przez autora skargi kasacyjnej, że kryterium prawidłowości wyniku kontroli sądowej decyzji RdSU z 24 listopada 2021 r. odnoszone być powinno do normy przesądzającej, że sprawa administracyjna, według regulacji kodeksowej, może być załatwiana ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub za pomocą innych środków łączności, do zasad gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny, w tym reguł uwzględniania żądań dotyczących przeprowadzania dowodów, gdy skarżąca z takim wnioskiem w toku postępowania, co niesporne, nie występowała, do zasad korzystania w postępowaniu przez organ ze środka dowodowego w postaci oględzin, czy też sposobu przeprowadzania rozprawy administracyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zamieszczona przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena prawna nie uchybia powołanym w skardze kasacyjnej przepisom prawa materialnego. Kontrolowaną decyzją RdSU utrzymała w mocy decyzję SUdSC, którą umorzone zostało postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z 24 lutego 2021 r., uzupełnionym pismem z 26 marca 2021 r. o wydanie tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca. Sąd I instancji legalność tego rozstrzygnięcia powiązał z trafnym uznaniem przez organy, że zaświadczenie tożsamości, o którym mowa w art. 55 ust. 1 u.u.c.o., jest wydawane wyłącznie osobom, które wystąpiły o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także cudzoziemcowi przekazanemu przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013, który przed opuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezwłocznie po złożeniu przez niego oświadczenia o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, wobec czego tenże dokument nie mógł zostać wydany skarżącej, z której udziałem toczy się postępowanie o udzielenie azylu na zasadach określonych w przepisach rozdziału 1 Działu III u.u.c.o.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, sytuacja prawna skarżących nie mogła być kształtowana dyspozycją art. 115 u.u.c.o., skoro, co niesporne, nie pozostawali oni cudzoziemcami korzystającymi z ochrony czasowej. Twierdzenie, że prawo osób wnioskujących o azyl do uzyskania zaświadczenia tożsamości "można domniemywać z innych przepisów dotyczących udzielania ochrony międzynarodowej" pomija, iż przywołany przepis (art. 115 u.u.c.o.) normuje wydanie cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej polskiego dokumentu podróży. Pojęcie "dokumentu podróży" posiada własną definicję legalną, która została zawarta w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), dalej: u.c. W jej świetle dokument podróży nie może być utożsamiany z zaświadczeniem tożsamości, który to dokument nie uprawnia do przekroczenia granicy.

Należy przypomnieć, że w myśl art. 55a ust. 1 u.u.c.o., zaświadczenie tożsamości w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go i małoletnie dzieci objęte tym zaświadczeniem do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją ostateczną. Taki charakter prawny wskazanego dokumentu czyni nieskutecznym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 55 ust. 1 i 4 u.u.c.o., jeżeli uwzględni się, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej, co jest okolicznością relewantną z uwagi na to, iż przytoczony przez stronę w podstawie kasacyjnej przepis wyłącznie precyzuje, że zaświadczenie tożsamości powinno zostać wydane wnioskodawcy niezwłocznie po przyjęciu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i obejmuje ono również małoletnie dzieci, w imieniu których został złożony wniosek.

Przepisy rozdziału 3 Działu II u.u.c.o. zostały określone przez skarżących mianem przepisów "technicznych" ("wtórnych"), tego rodzaju kwalifikacja nie znajduje jednakże podstaw w ich charakterze, tak jak i uznanie, że szczegółowe przesądzenie przez ustawodawcę w art. 93 ust. 1 u.u.c.o., które przepisy ustawy (art. 25, art. 27 ust. 1 i 2, art. 34, art. 41 oraz art. 45) znajdują odpowiednie zastosowanie do postępowania w sprawie udzielenia azylu, pozbawione jest doniosłości prawnej. Wymaga przypomnienia, że w toku postępowania w sprawie udzielenia azylu cudzoziemiec nie jest zobowiązany do przekazania swojego dokumentu podróży do depozytu SUdSC, co odróżnia zakres spoczywających na nim obowiązków od obowiązków osób, które wystąpiły z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej (art. 31 ust. 1 u.u.c.o.). Cudzoziemcowi, któremu udzielono na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej azylu, udziela się na jego wniosek zezwolenia na pobyt stały na czas nieoznaczony (art. 195 ust. 1 pkt 8 u.c.) i jako posiadaczowi tego zezwolenia przysługuje mu uprawnienie do otrzymania dokumentów potwierdzających jego tożsamość podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub uprawniających go do przekraczania granicy na zasadach, które określają przepisy Działu VII u.c. Powyższe przepisy, co nie zostało w złożonej skardze kasacyjnej zauważone, nie wyłączają kompetencji państwa, którego obywatelem jest cudzoziemiec, do wydawania i odnawiania dowodów tożsamości i paszportów potwierdzających posiadaną przez niego przynależność państwową.

Wbrew stanowisku sformułowanemu w skardze kasacyjnej, dokonywana przez organy orzekające w sprawie oraz Sąd I instancji ocena wniosku złożonego przez skarżącą nie wiązała się z koniecznością rozważenia szczegółowo opisanej w skardze kasacyjnej "kolizji źródeł prawa". Ma ona bowiem charakter pozorny, co jest wynikiem niezwrócenia dostatecznej uwagi na to, że sytuacja skarżącej, ubiegającej się o azyl na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na zarzucane naruszanie przez władze norweskie jej prawa do życia prywatnego i rodzinnego, nie mogła być odnoszona do regulacji zamieszczonej w przywołanym w skardze kasacyjnej art. 56 ust. 2 Konstytucji RP.

Przepisy Konstytucji RP ściśle rozróżniają możliwość korzystania przez cudzoziemców z prawa azylu w Rzeczypospolitej Polskiej, o czym stanowi pominięty w skardze kasacyjnej art. 56 ust. 1 Konstytucji RP, od objęcia cudzoziemców ochroną przed prześladowaniem, do czego nawiązuje treść art. 56 ust. 2 Konstytucji RP. Wskazanej kategorii cudzoziemców wyrażających obawę przed prześladowaniem może być przyznany status uchodźcy zgodnie z wiążącymi Rzeczpospolitą Polską umowami międzynarodowymi, co odróżnia tę grupę od cudzoziemców korzystających z prawa azylu w Rzeczypospolitej Polskiej, które to prawo jest przyznawane na zasadach "określonych w ustawie". Stosownie do art. 90 ust. 1 u.u.c.o., cudzoziemcowi można, na jego wniosek, udzielić azylu w Rzeczypospolitej Polskiej, gdy jest to niezbędne do zapewnienia mu ochrony oraz gdy przemawia za tym ważny interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Wbrew poglądowi skarżących, nie może stanowić przedmiotu sporu stanowisko, zgodnie z którym udzielenie azylu politycznego (terytorialnego) jest suwerenną kompetencją państwa, która jest wykonywana zasadniczo w celu realizacji jego politycznych interesów. Wewnętrzny (krajowy) charakter instytucji azylu koresponduje z brakiem prawnie wiążących norm na gruncie prawnomiędzynarodowym, które zasady stosowania ww. instytucji azylu czyniłyby przedmiotem swojej regulacji (por. B. Kowalczyk, Polski system azylowy, Wrocław 2014, s. 101-105, 327-328).

Brak dokonania w skardze kasacyjnej oceny różnicującej w prawidłowy sposób obie formy udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także niezwrócenie uwagi na to, że złożony przez skarżącą wniosek z 8 grudnia 2020 r. o udzielenie azylu politycznego (k. 1-4 akt adm.) odnosić można wyłącznie do dyspozycji art. 56 ust. 1 Konstytucji RP, potwierdzają zamieszczone w skardze kasacyjnej wyjaśnienia, w których wskazuje się, iż relewantne znaczenie dla oceny zasadności żądania zgłoszonego w kontrolowanej sprawie przez stronę ma art. 56 ust. 2 Konstytucji RP, przepis ten stanowić ma bowiem, że "procedura azylowa" powinna być realizowana zgodnie z umowami międzynarodowymi. Podobny (nieprawidłowy) sens ma zawarta w uzupełnieniu skargi kasacyjnej (pismo z 8 maja 2023 r.) uwaga odwołująca się do zamieszczonej w wyroku NSA z 1 marca 2023 r., II OSK 2565/21 tezy, zgodnie z którą pojęcie "azylu" w Unii Europejskiej jest tożsame z pojęciem "ochrony międzynarodowej".

Przeprowadzona w ww. piśmie szczegółowa analiza unijnego acquis w odniesieniu do przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (Dz.U. 2011, L 337, s. 9), jak też dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (Dz.U. C 282 E z 6.11.2008, s. 428) w zakresie wyprowadzonych w niej wniosków (zarzutów) nie mieści się w treści art. 183 § 1 zd. 2 p.p.s.a., abstrahuje ponadto od przedmiotu kontrolowanej sprawy, w szczególności, gdy sformułowane uwagi odnoszące się do wymogu wydania skarżącej zaświadczenia tożsamości w toku procedury udzielenia azylu w Rzeczypospolitej Polskiej podstawę tego żądania wiążą ze spoczywającym na państwie członkowskim obowiązkiem zapewnienia dokumentów pobytowych, jeżeli wjazd i pobyt na terytorium tego państwa obywatela Unii (EOG) i jego rodziny wynika z prawa do swobodnego przemieszczania się.

Wyłącznie na marginesie stanowiska akcentującego zasady wydawania kart pobytowych na podstawie art. 10 ust. 1 dyrektywy 2004/38 zwrócenia uwagi wymaga, że dokumenty te, służąc potwierdzeniu prawa pobytu, są wydawane wyłącznie członkom rodziny obywatela Unii (EOG), którzy nie są obywatelami jednego z państw członkowskich (EOG). Trudno zasady ich uzyskiwania zatem odnosić do sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca i jej dzieci, posiadający obywatelstwo Norwegii (EOG). Formalności administracyjne dla obywateli Unii (EOG) nie obejmują obowiązku posługiwania się określonym dokumentem pobytowym wydawanym przez państwo członkowskie, prawo wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego obywateli Unii (EOG) zasadniczo jest bowiem warunkowane jedynie posiadaniem paszportu (dokumentu tożsamości) wydawanego przez państwo, którego są obywatelami.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości zgodność przepisów u.u.c.o. z przytoczonymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP, co wniosek o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego czyni pozbawionym uzasadnionych podstaw. Oparcie się w sprawie na takim założeniu przez Sąd I instancji nie musiało się łączyć z przedstawianiem przez Sąd I instancji w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku "wywodu prawnego", Sąd nie był też zobowiązany powoływać, jak ujmuje to skarga kasacyjna, "jakiegoś orzecznictwa" Trybunału Konstytucyjnego odnoszącego się do analizowanego wyżej zagadnienia.

Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 2 ust. 2-4 Protokołu Nr 4 do EKPC. Odwołanie się do przysługującego każdemu na podstawie art. 2 ust. 2 ww. Protokołu prawa do swobodnego opuszczenia jakiegokolwiek kraju, w tym swojego własnego, pozostaje bez związku z przedmiotem rozpatrywanej sprawy, w której w ramach ubiegania się o udzielenie azylu w Rzeczypospolitej Polskiej skarżąca wystąpiła na podstawie art. 55 ust. 1 u.u.c.o. o wydanie (tymczasowego) zaświadczenia tożsamości cudzoziemca, który to dokument, na co wskazują poczynione wcześniej uwagi, jakkolwiek potwierdza tożsamość cudzoziemca, to nie stanowi dokumentu, w oparciu o który mogłoby być realizowane jego uprawnienie do opuszczenia Rzeczypospolitej Polskiej w sposób odpowiadający normie art. 2 ust. 2 Protokołu Nr 4 do EKPC.

Z poczynionych w skardze kasacyjnej wyjaśnień wynika, że zastrzeżenia strony budzi fakt zatrzymania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wydanych przez władze Królestwa Norwegii paszportów należących do cudzoziemki i jej dzieci, co było wynikiem umieszczenia w Systemie Informacyjnym Schengen odpowiednich wpisów dotyczących tychże dokumentów podróży. Weryfikacja legalności tego działania nie mogła jednakże nastąpić w kontrolowanym postępowaniu, albowiem jego granice przedmiotowe wyznaczała podstawa faktyczna i prawna sprawy zainicjowanej wnioskiem z 26 marca 2021 r.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.