Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 433/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 6 i ust. 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi D. G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt SKO Gd/4902/22 w przedmiocie wstrzymania przekazania dotacji oświatowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej w skrócie zwana Spółką) jest organem prowadzącym dla szkól N., prowadzonych na terenie G.

W dniu 25 listopada 2021 roku powiadomiono Spółkę o rozpoczęciu kontroli w zakresie prawidłowości pobrania dotacji z Gminy Miasta Gdańska w okresie od września do grudnia 2021 roku.

W dniu 29 listopada 2021 roku pracownicy kontroli Urzędu podjęli próbę przeprowadzenia czynności kontrolnych w siedzibie sekretariatu szkół N. przy ul. R., które nie zostały zrealizowane z uwagi na zamknięte drzwi.

Pismem z dnia 13 grudnia 2021 roku Prezydent Miasta Gdańska (dalej w skrócie zwany Prezydentem lub organem pierwszej instancji) wezwał organ prowadzący szkoły do zaprzestania udaremniania kontroli w terminie 5 dni od otrzymania wezwania. Wezwanie zostało odebrane przez osobę upoważnioną w dniu 14 grudnia 2021 r.

Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. Prezydent wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wstrzymania wypłaty bieżącej dotacji dla N.1 w G., N.2 w G., N.3 w G., N.4 w G., które doręczono w dniu 30 grudnia 2021 r.

W dniu 29 grudnia 2021 roku do Urzędu Miejskiego w Gdańsku wpłynęło pismo informujące, że placówka nie jest w stanie poddać się kontroli przed dniem 10 stycznia 2022 r., z uwagi na okres urlopowy kadry.

Pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania w przedmiocie wstrzymania wypłaty bieżącej dotacji, wskazując na udostępnienie żądanej dokumentacji. W dniu 13 stycznia 2022 r. wpłynęła przesyłka zawierająca potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie arkuszy ocen uczniów wykazanych do dotacji w kontrolowanym okresie.

W dniu 20 kwietnia 2022 r. wysłano pismo do organu prowadzącego szkoły informujące o konieczności udostępnienia dokumentacji przyjęcia uczniów do kontrolowanych szkół, w tym świadectw o ukończeniu wcześniejszego etapu nauki. W odpowiedzi drogą e-mail powiadomiono zespół kontrolny, że sekretariat szkół znajduje się na ul. D. w G.

W dniach 27 i 28 kwietnia 2022 r. w siedzibie sekretariatu na ul. D. w G. przeprowadzono czynności kontrolne, w trakcie których kontrolującym pracownikom przedstawiono oryginały dzienników lekcyjnych z kontrolowanego okresu oraz podania uczniów o przyjęcie do szkoły.

W dniu 29 kwietnia 2022 r. Prezydent wystosował do organu prowadzącego szkoły wezwanie do zaprzestania udaremniania kontroli w terminie jednego dnia od trzymania wezwania tj. od 2 maja 2022 r. W dniu 4 maja 2022 r. członkowie zespołu kontrolnego podjęli nieskuteczną próbę przeprowadzenia kontroli w siedzibie sekretariatu szkół przy ul. D..

Decyzją z dnia 25 sierpnia 2022 r. Prezydent wstrzymał przekazywanie dotacji oświatowej dla szkół prowadzonych przez Spółkę oraz nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej skrócie zwane Kolegium lub organem odwoławczym) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, przywołując przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2082 ze zm.) - dalej w skrócie jako u.f.z.o. Kolegium zauważyło, że podmiot kontrolowany ma obowiązek umożliwienia kontrolującemu wglądu do prowadzonej dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a także do wglądu do list obecności oraz ich weryfikacji. Natomiast, jak dalej wskazano, w przypadku stwierdzenia naruszenia art. 36 ust. 2 u.f.z.o., wzywa się do zaprzestania działań utrudniających lub uniemożliwiających czynności kontrolne w określonym terminie, a konsekwencją bezskutecznego upływu terminu jest wstrzymanie przekazywania dotacji.

Zdaniem Kolegium, w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do wydania decyzji w oparciu o powyższy przepis, gdyż Spółka nie tylko utrudniała przeprowadzenie kontroli, ale przede wszystkim nie przedstawiła w wyznaczonym czasie wszystkich niezbędnych dokumentów. Kolegium zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji dwukrotnie (w dniach: 13.12.2021 r. i 29.04.2022 r.) wzywał organ prowadzący szkoły do zaprzestania utrudniania i udaremniania kontroli poprzez nieprzedstawienie dokumentacji uczniów, na których pobierana jest dotacja. Jednocześnie dokumenty, które przedstawiła Spółka do kontroli nie były całością wymaganej przepisami prawa dokumentacji. Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, istniały uzasadnione podejrzenia, że szkoła N. nie dysponuje pełną dokumentacją potwierdzającą przyjęcie uczniów do szkoły, a autentyczność przedstawionej dokumentacji budziła wątpliwości. Zwrócono uwagę, że do dotacji zostały wskazane dane osób nieżyjących, a w dziennikach zajęć oraz listach obecności widniały podpisy osób, które jak wynika ze złożonych przez nie oświadczeń, nie uczęszczały do szkoły.

W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny w postaci zabezpieczenia interesów majątkowych Gminy Miasta Gdańska. Ponadto istniało realne zagrożenie braku zwrotu środków przez Spółkę, o czym świadczy toczące się postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonych decyzji.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez brak szczegółowej i wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie rozstrzygnięcie powstałych wątpliwości na korzyść Skarżącego, a konsekwencji naruszenie słusznego interesu Skarżącego, jak również naruszenie zasady praworządności,

2) art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co spowodowało niedostateczne, a w konsekwencji błędne rozpoznanie sprawy;

3) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a., poprzez niedokonanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, a w konsekwencji oparcia decyzji na wybiórczo zebranym materiale dowodowym;

4) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów i dowodów, które legły u podstaw wydanej decyzji, a także wskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom Organ Administracji odmówił wiarygodności;

5) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy przesłanki określone w art. 108 § 1 k.p.a. nie wystąpiły, a rzekome zagrożenie wystąpienia niepowetowanej szkody w niniejszej sprawie nie występuje

6) art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o. poprzez uznanie, że Skarżący odmówił wydania żądanej podczas kontroli dokumentacji, podczas gdy Skarżący w toku kontroli sprostał wszystkim wymaganiom ustawowym oraz tym nałożonym na niego podczas prowadzonej kontroli i przedłożył całą dokumentację będącą w jego posiadaniu, co powoduje, że przesłanka wydania decyzji wstrzymującej wypłatę dotacji w ogóle nie wystąpiła.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zatem nie istniały podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność uznania przez organy administracyjne, że w sprawie zaistniały okoliczności przewidziane w art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o., uprawniające do orzeczenia o wstrzymaniu przekazywania dotacji z budżetu Gminy Miasta Gdańsk na rzecz szkół N., prowadzonych przez skarżącą Spółkę, w związku z uniemożliwianiem przeprowadzenia czynnościami kontrolnych przez organ dotujący.

Na podstawie art. 36 ust. 1 u.f.z.o. organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32. Stosownie zaś do treści ust. 2-3 powołanego powyżej przepisu, osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2- także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji. Przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji.

Pobieranie środków publicznych wiąże się nierozerwalnie z poddaniem się trybowi kontroli rozliczenia i wydatkowania tych środków, a ustawowym obowiązkiem organu dotującego jest nie tylko udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia, ale także dokonanie kontroli prawidłowości wydatkowania i rozliczenie tych dotacji. Nie jest natomiast akceptowalna sytuacja, w której jednostka ta nie miałaby możliwości, lub miałaby utrudnioną możliwość skontrolowania prawidłowości wydatkowania przyznanych środków, a obowiązkiem kontrolowanego jest umożliwienie zbadania prawidłowości wydatkowania dotacji.

W przypadku utrudniania lub udaremniania przez szkołę, o której mowa w art. 26 ust. 2, niepubliczną placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, lub przez organ prowadzący tę szkołę lub placówkę czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, organ dotujący wzywa dyrektora tej szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do zaprzestania tych działań w wyznaczonym terminie (art. 36 ust. 6 u.f.z.o.). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2 (art. 36 ust. 7 u.f.z.o.).

Przepis art. 36 ust. 6 i ust. 7 u.f.z.o. ma na celu swoiste dyscyplinowanie szkół niepublicznych i podmiotów prowadzących tak, aby nie utrudniały one ani nie udaremniały czynności kontrolnych, wymagających wstępu do szkoły i wglądu do przechowywanej tam dokumentacji. Jeżeli organ kontrolny stwierdzi naruszenie art. 36 ust. 2 u.f.z.o., organ dotujący najpierw wzywa do zaprzestania działań utrudniających lub uniemożliwiających czynności kontrolne w określonym terminie. Konsekwencją bezskutecznego upływu terminu jest wstrzymanie przekazywania dotacji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a poprzednio organ pierwszej instancji, przedstawiły chronologię czynności podejmowanych w związku z prowadzoną kontrolą. W szczególności wskazane zostało, że pierwszą próbę kontroli w siedzibie sekretariatu szkół N. podjęto w dniu 29 listopada 2021 r. Kontroli tej jednak nie przeprowadzono z uwagi na zamknięcie pomieszczeń biurowych podmiotu kontrolowanego. Sytuacja taka miała także miejsce w dniu 4 maja 2022 r. Dalej należy wskazać, że kontrolowana Spółka przedstawiała wprawdzie dokumentację dotyczącą funkcjonowania szkół, niemniej jednak złożone dokumenty nie miały charakteru wyczerpującego bądź też, wiarygodność niektórych z nich budziła uzasadnione wątpliwości. W szczególności wskazać wypada, że Spółka w trakcie trwającej kontroli nie dostarczyła ksiąg arkuszy ocen, uchwał rad pedagogicznych dotyczących klasyfikowania i promowania oraz ukończenia szkoły, protokołów z egzaminów, prac kontrolnych i prac egzaminacyjnych, dokumentacji z egzaminów w terminach dodatkowych, poprawkowych, klasyfikacyjnych oraz sprawdzających wiadomości, zaświadczeń o przebiegu nauczania lub kopii arkuszy ocen słuchaczy, którzy zostali przeniesieni z innych szkół, świadectw ukończenia wcześniejszego etapu nauki umożliwiających rozpoczęcie nauki w kontrolowanych szkołach. Wiarygodność części dokumentów złożonych przez stronę budziła natomiast wątpliwość z tej przyczyny, że do przyznania dotacji wskazywane były osoby nieżyjące bądź też takie, które (jak wynika ze złożonych przez nie oświadczeń) nigdy nie uczęszczały do szkół prowadzonych przez skarżącą Spółkę. Wskazać ponadto wypada, że organ kontrolujący wzywał skarżącą Spółkę, na podstawie art. 36 ust. 6 u.f.z.o., do zaprzestania działań uniemożliwiających przeprowadzenie kontroli.

We wniesionym środku zaskarżenia Spółka stara się wykazać, że uczyniła zadość wymaganiom organu kontrolującego, dostarczając całą posiadaną dokumentację. Nie przecząc takiemu stanowisku organ w zaskarżonej decyzji słusznie wskazuje jednak na to, że przedstawienie całości dokumentacji, którą dysponowała Spółka, nie stanowiło spełnienia wymogów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Organ szczegółowo wymienił bowiem te dokumenty, których skarżąca nie złożyła w trakcie kontroli, a które były istotne z punktu widzenia prawidłowości wykorzystania przyznanej dotacji. Jednocześnie skarżąca Spółka, podnosząc zarzuty uchybienia przepisom postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie zaprzeczyła ustaleniom organów, nie wskazała okoliczności jakie w jej ocenie zostały ustalone wadliwie, dowodów podważających ustalenia organów co do okoliczności prowadzonej kontroli, nie podała podstaw, w oparciu o które wyprowadza tezę o wadliwości poczynionych ustaleń stanu faktycznego.

Analiza czynności postępowania kontrolnego podejmowanych przez kontrolujących, w zestawieniu z zachowaniem organu prowadzącego szkoły potwierdza stanowisko organów, że przesłanka wstrzymania dotacji określona w art. 36 ust. 7 u.f.z.o. została spełniona. Wbrew stanowisku skarżącej Spółki, podmiot kontrolowany nie podejmował wszelkich starań, aby w pełni umożliwić kontrolę prawidłowości wykorzystania dotacji, o czym świadczy fakt niezłożenia całości wymaganej dokumentacji czy też uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli w siedzibie sekretariatu szkół N. Wobec powyższego Sąd podziela argumentację organu, że organ samorządowy miał wszelkie podstawy do tego, aby uznać, iż jednostka dotowana udaremnia czynności kontrolne i co za tym idzie mógł wstrzymać przekazywanie udzielonej dotacji oświatowej.

Podkreślić należy, że z istoty postępowania kontrolnego wynika, że to organ dotujący określa dokumenty jakie są konieczne dla przeprowadzenia kontroli w zakresie określonym w art. 36 ust. 2 u.f.z.o., przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którym udzielone dotacje mają służyć. Organ kontrolujący ma pełne prawo, aby żądać dostarczenia (przedstawienia) dokumentacji niezbędnej do przeprowadzania kontroli i na tej podstawie ocenić, czy uzyskana przez beneficjenta dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Jest to zagwarantowane ustawowo uprawnienie podmiotu kontrolującego, któremu musi towarzyszyć obowiązek znoszenia, akceptowania takich działań przez podmioty z dotacji korzystające.

Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionego, zdaniem strony, nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się decyzji nieostatecznej, co do której może toczyć się postępowanie odwoławcze. Nadanie rygoru na podstawie przepisu art. 108 § 1 k.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania.

Przepis art. 108 § 1 k.p.a. określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, których wystąpienie nie oznacza jednak obowiązku nadania decyzji tego rygoru. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej, chodzi o sytuacje, gdy zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Przy czym zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2006 r., I OSK 116/06, LEX nr 266225).

Sąd rozpoznający skargę stoi na stanowisku, że ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu, który wydał decyzję. Jednakże gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1, wówczas obowiązany jest nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Stosownie do treści wskazanego przepisu, organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524).

W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zaistniała taka sytuacja. Organ wskazał na przesłankę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a mianowicie interes społeczny, który w jego ocenie wyrażał się w konieczności zabezpieczenia zwrotu świadczenia z uwagi na ryzyko jego utraty oraz konieczność zapewnienia prawidłowości gospodarowania publicznymi środkami pieniężnymi przez gminę. Organ wskazując na powyższe przesłanki zwrócił uwagę na to, że realność zagrożenia braku zwrotu środków przez organ prowadzący kontrolowane szkoły, jest uzasadniona prowadzeniem wobec Spółki postępowań przygotowawczych w sprawie doprowadzenia Gminy Miasto Gdańsk do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. O istnieniu zagrożenia braku zwrotu przyznanych dotacji świadczy także i ta okoliczność, że nie można było uzyskać kontaktu z dyrektorem kontrolowanych szkół, będącym jednocześnie członkiem zarządu skarżącej spółki.

Zdaniem Sądu, Kolegium SKO zasadnie uznało, że właściwe gospodarowanie pieniężnymi środkami publicznymi niewątpliwie leży w interesie społecznym. Środki te nie stanowią bowiem środków prywatnych dysponenta, a powstają wysiłkiem pewnej zbiorowości. Tym samym dochodzenie przez organ administracji tego rodzaju należności, które w jego ocenie wydatkowane zostały w sposób niezgodny z prawem, niewątpliwie mieści się w interesie społecznym. Byłoby bowiem działaniem sprzecznym z tym interesem, gdyby organ, dysponując wiedzą o nieprawidłowościach występujących u podmiotu kontrolowanego, które dają podstawy do stwierdzenia, że przyznane świadczenie może nie zostać zwrócone, nie podjął wszelkich dopuszczalnych i zgodnych z prawem działań ukierunkowanych na niedopuszczenie do takiego stanu rzeczy. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności niewątpliwie mieści się w zakresie takiego działania i przez to znajduje oparcie w interesie społecznym. Rację ma zatem organ, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było niezbędne ku temu, aby zabezpieczyć interesy majątkowe Gminy Miasta Gdańska.

Wskazać należy, że uzasadnienie organu w zakresie spełnienia przesłanki interesu społecznego jest spójne, logiczne i nie pozwala zarzucić mu dowolności, zasługuje więc, w ocenie Sądu, na pełną aprobatę. Podobnie, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, które miałoby, w ocenie Spółki, uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd nie dostrzega, aby doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a., wedle którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej aktu administracyjnego, z przytoczeniem przepisów prawa.

Niewątpliwie uzasadnienie decyzji stanowi spoczywający na organie prawny obowiązek wykazania, na jakich przesłankach oparł podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Organ daje temu wyraz poprzez wskazanie ustalonych faktów oraz dowodów na których oparł swoje ustalenia jak również przyczyn, które zadecydowały o nieprzyznaniu określonym dowodom wiarygodności. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2021 r., I OSK 3071/18, LEX nr 3280291.).

W przekonaniu Sądu zaskarżona decyzja Kolegium, wbrew stanowisku strony skarżącej, spełnia powyższe wymogi. Organ dokładnie opisał bowiem stan faktyczny sprawy, wskazując na przebieg podejmowanych czynności kontrolnych oraz zwracając uwagę na źródła dowodowe, które legły u podstaw poczynionych ustaleń. Organ opisał także przyczyny, które stanowiły podstawę stwierdzenia, że część złożonej przez stronę dokumentacji budziła wątpliwości co do jej wiarygodności i autentyczności. Zarzuty stawiane przez skarżącą należy zatem uznać za chybione. Za nieznajdujące uzasadnienia Sąd uznaje także zarzuty naruszenia przepisów art. 75, art. 77 § 1 i 78 k.p.a.

Sąd stoi na stanowisku, że organy administracyjne mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nie jest więc nieograniczony i bezwzględny. Natomiast dokonanie przez organ w sprawie odmiennej od oczekiwań strony oceny niektórych z dowodów, czy też zgromadzenie dowodów w zakresie niesatysfakcjonującym strony nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ może odstąpić od dalszego procedowania, o ile zgromadzony w sprawie materiał jest kompletny w tym znaczeniu, że pozwala na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Sąd zwraca uwagę, że do organów należy ocena tego, jakie konkretnie działania należy podjąć i jakie zastosować środki dowodowe, aby w sposób najbardziej efektywny zapewnić realizację zasady zupełności postępowania. Dodać należy, że z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika nałożony na organy obowiązek poszukiwania dowodów na korzyść strony postępowania, ale obowiązek ich gromadzenia w celu dokładnego wyjaśnienia staniu faktycznego sprawy. Nie jest zatem tak, że celem działania organu ma być tylko wykazanie tych twierdzeń, które są zgodne z oczekiwaniami strony postępowania. Organ ma obowiązek gromadzić wszelkie dowody, które są niezbędne do wyjaśnienia sprawy i końcowego jej załatwienia, niezależnie od tego, czy z dowodów organ wywodzić będzie dla strony negatywne czy pozytywne konsekwencje. W kontekście przytoczonych uwag Sąd nie znajduje uchybienia w zakresie gromadzenia przez organy materiału dowodowego, a zebrane dowody uznaje za wystarczające do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydania końcowego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.