Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2505/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 8 a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art 7, art 77 par 1 i art 80 i art 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego W. T. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ"), na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), po rozpatrzeniu wniosku W. T. (dalej: "skarżący"), odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu: [...] września 2017 r.) skarżący wystąpił do Ministra o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W uzasadnieniu wniosku skarżący szczegółowo opisał przebieg swojej służby, wymieniając kolejno zajmowane stanowiska służbowe. Podkreślił krótkotrwały okres pełnienia służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa z uwagi na fakt, że przez większość okresu uznanego przez Instytut Pamięci Narodowej za służbę pełnioną na rzecz totalitarnego państwa, odbywał szkolenie w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...]. Skarżący podniósł, iż nigdy nie wykonywał żadnych czynności represyjnych wobec ówczesnej opozycji. Po pozytywnej weryfikacji w 1990 r., rozpoczął służbę w Wydziale Operacyjno-Rozpoznawczym, gdzie realizował słynne sprawy m.in. pod kryptonimem " [...]" i " [...]". Ponadto brał udział w akcjach usiłowania zabójstw i wymuszenia zabójstw przy użyciu broni palnej, wielokrotnych zatrzymaniach sprawców bestialskich napadów rabunkowych, działaniach zasadzkowych, zatrzymaniach dealerów narkotykowych oraz zabezpieczeniach imprez masowych. Skarżący również nadzorował ćwiczenia pod kryptonimem " [...]". Udział w tych akcjach stanowił bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia. W latach [...] -[...] skarżący był członkiem Nieetatowej Grupy Rozpoznania [...]-[...], a w latach [...]-[...] - negocjatorem policyjnym. Skarżący opisał także swoją działalność społeczną oraz budowanie wizerunku Policji m.in. poprzez pełnienie funkcji kuratora sądowego czy też członka komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Nagrodzono go medalami i odznaczeniami takimi jak Srebrny Medal za Długoletnią Służbę i Odznaka " [...]". Podsumowując, skarżący przytoczył pozytywne opinie współpracujących z nim osób, świadczące o jego ponadprzeciętnym zaangażowaniu w służbie.

W toku postępowania organ ustalił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2016 r. Posiada prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość obliczono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.

Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej "IPN") uznał, że skarżący odbył na rzecz totalitarnego państwa służbę, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym od 1 września 1986 r. do 30 lipca 1990 r., tj. przez okres 3 lat i 11 miesięcy. Natomiast całkowity okres jego służby wynosi 30 lat, 11 miesięcy i 28 dni. Kopie akt osobowych o sygn. [...], przekazane przez IPN, nie zawierają dokumentów wskazujących, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po [...] września 1989 r.

Według pisma Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2018 r. znak [...], skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Skarżącemu wielokrotnie przyznawano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz wyróżniano go nagrodami pieniężnymi. Został odznaczony Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę oraz Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant". Nie był karany dyscyplinarnie ani też nie były prowadzone wobec niego postępowania karne lub karno-skarbowe. Jednocześnie poinformowano, iż brak jest dokumentów potwierdzających udział skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Jednakże po dokonaniu ponownej weryfikacji archiwalnej, w piśmie z [...] lutego 2019 r. zrewidowano tę informację, wskazując, że czynności służbowe realizowane przez byłego funkcjonariusza mogły wiązać się z zagrożeniem dla życia i zdrowia.

Minister zaznaczył, że przesłanki wskazane w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym muszą być spełnione łącznie.

W kontekście przesłanki krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r., organ wskazał, iż winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową Minister stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Przytoczył także synonimy powyższego słowa z Wielkiego słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.): "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Analizując drugą z przesłanek, tj. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, organ wyjaśnił, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych.

Według Ministra, zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy traktować jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Jednakże warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, iż jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można uznać za spełnione ww. przesłanki, a także ustalenie, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Zwrócił uwagę, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego oraz rzetelność służby po 12 września 1989 r., pełnionej nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zasadne jest zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, bowiem obok dwóch ww. przesłanek znalazł się "szczególnie uzasadniony przypadek". Wedle organu, spełnienie tego warunku trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Minister przypomniał, że całkowity okres służby skarżącego wynosi 30 lat, 11 miesięcy i 28 dni. W przypadku okresu 3 lat i 11 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa organ uznał, iż nie można mówić o krótkotrwałości - przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym. Jest to ok. 12,6% całego okresu służby. Niemal 4-letni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością skarżący przez ten okres dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Nadto zakończenie okresu pełnienia przez skarżącego służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jego woli, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Potwierdza to prawidłowość oceny dokonanej przez Ministra.

Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r. W tym zakresie powołał się na stanowisko Komendanta Głównego Policji i dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Wskazał przy tym na brak jakichkolwiek dowodów, by służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie, iż potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do stwierdzenia, że służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby drugiej przesłanki przepisu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez użycie zwrotu "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ten wymóg. Tymczasem świadczenie emerytalne wypłacane skarżącemu nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.).

Konkludując, Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Uprawnienie z art. 8a ww. ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Powyższa decyzja Ministra stała się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez adwokata J. L.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie dla sprawy, tj.

a) art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez podpisanie decyzji przez pracownika nieupoważnionego do jej wydania,

b) art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a., ponieważ uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności nie wskazuje jaki okres służby może być uznany za krótkotrwały i dlaczego; nie wskazuje czy skarżący spełnił przesłankę z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym; nie wskazuje czy skarżący spełnił przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku, ewentualnie dlaczego organ uznał, że skarżący nie spełnił tej przesłanki oraz dlaczego "szczególnie uzasadniony przypadek" należy rozumieć jako przesłankę odrębną i niezależną w stosunku do przesłanek wymienionych w ust. 1 w pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym;

2) błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotne znaczenie dla sprawy. tj.

- uznanie, że skarżący pełnił służbę na rzez totalitarnego państwa przez okres 3 lat i 11 miesięcy, podczas gdy ten okres jest faktycznie krótszy, gdyż w trakcie tej służby pobierał naukę w trybie stacjonarnym w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...] przez okres 34 miesięcy (okres kwestionowany mógłby zatem wynosić zaledwie 13 miesięcy, co stanowi około 3% całej służby),

- uznanie, że skarżący nie wykonywał zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, podczas gdy zarówno z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (k. 412), Komendy Głównej Policji (k. 420), oświadczeń oficerów Policji załączonych do akt oraz wyjaśnień skarżącego wynika, że brał on udział w czynnościach, które wiązały się z zagrożeniem dla życia i zdrowia;

3) naruszenie prawa materialnego, tj.

a) art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że służbą krótkotrwałą nie jest służba, która trwała poniżej 13% okresu całej służby (przy czym 10% to stacjonarne studia w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...]),

b) art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na dowolnym przyjęciu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" należy rozumieć jako przesłankę odrębną i niezależną w stosunku do przesłanek wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 2 jako dodatkowe okoliczności, które musi spełnić skarżący w sytuacji, gdy literalne brzmienie ust. 1 wskazuje, iż przez szczególnie uzasadniony przypadek należy rozumieć łączne spełnienie przesłanek określonych w pkt 1 i 2 tego ustępu, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż skarżący nie może skorzystać z uprawnień wynikających z powyższego przepisu,

c) art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na dowolnym przyjęciu, że spełnienie kryterium, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym powinno być oceniane jedynie przez pryzmat wykonywania obowiązków z "narażeniem życia i zdrowia", podczas gdy jest to czynnik dodatkowy wpływający na ocenę spełnienia tego kryterium, a nie decydujący o jego spełnieniu.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Szczegółowo opisał przebieg swojej kariery zawodowej z uwzględnieniem odznaczeń przyznanych mu po 1990 r.

W kontekście naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została podpisana przez pracownika nieupoważnionego do jej wydania. Pismem z [...] października 2019 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o przesłanie stosownego upoważnienia, lecz do dnia nadania skargi upoważnienie nie wpłynęło do kancelarii. Z pisma otrzymanego [...] października 2019 r. wynika, że pełnomocnictwo takie zostanie dołączone do akt przekazywanej sprawy do Sądu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24.

W myśl art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Ma rację organ wskazując, że przesłanki wymienione w wyż. cyt. art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym muszą być spełnione łącznie, bowiem ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b tej ustawy. Zamierzeniem ustawodawcy było bowiem zdyskredytowanie służby pełnionej w różnych, wymienionych w ustawie, cywilnych i wojskowych jednostkach i formacjach, składających się na aparat represji PRL-u. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w sprawozdaniu z przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych (nr [...] i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (nr [...]) z 1 [...] grudnia 2016 r. w sprawie rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w którym jednoznacznie stwierdzono, że obie określone w art. 8a ust. 1 przesłanki wyłączenia niekorzystnych zasad ustalenia prawa do świadczenia zaopatrzeniowego muszą być spełnione łącznie.

W niniejszej sprawie Minister ustalił, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa trwała 3 lata i 11 miesięcy oraz uznał, iż nie była to służba krótkotrwała w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Jednocześnie organ wskazał, że całkowity okres służby skarżącego to 30 lat, 11 miesięcy i 28 dni.

Sąd nie podziela oceny organu odnośnie przesłanki krótkotrwałości. Niezależnie od podniesionego w skardze argumentu, iż w ramach okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, skarżący przez 34 miesiące pobierał naukę w trybie stacjonarnym w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...], należało stwierdzić, że okres 3 lat i 11 miesięcy był okresem krótkotrwałym – zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym. Zasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Aprobując stanowisko organu, iż każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, za krótkotrwałą należy uznać także służbę, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w przedmiotowej sprawie nie kwestionował rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. W tym kontekście organ powołał się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym stanowisko Komendanta Głównego Policji, w myśl którego skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a zgromadzone dokumenty nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność jego służby.

Odnosząc się do powyższej przesłanki, zaakcentować należy, iż ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było, ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia.

Skoro Minister nie kwestionuje spełnienia przesłanki rzetelności, czyli uznaje, iż skarżący po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, to nie jest trafny zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Akcentowana przez organ okoliczność braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, nie stanowi w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że przesłanka rzetelności nie została spełniona.

Natomiast Minister nie odniósł teoretycznych rozważań na temat przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" do realiów niniejszej sprawy. W tym zakresie zabrakło oceny organu, co uniemożliwiło Sądowi kontrolę. W konsekwencji organ naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Natomiast niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się prawidłowo poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pełnomocnictwa udzielonego przez Ministra P. P. - Zastępcy Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z treści tego dokumentu jednoznacznie wynika, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji ww. pracownik był upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Ponownie rozpoznając sprawę, Minister przyjmie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r. i rzetelności służby po 12 września 1989 r. oraz rozważy przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" poprzez dokładną analizę postawy skarżącego i jego osiągnięć w służbie. W szczególności organ uwzględni przyznane skarżącemu odznaczenia takie jak: Srebrny Medal za Długoletnią Służbę, Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant", Medal XXV-lecia Niezależnych Samorządowych Związków Zawodowych Policji, Złota Odznaka Honorowa Zarządu Głównego Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów, Odznaka Honorowa Związku Strzeleckiego, Zasłużony dla Miasta [...], Medal dr J. S. od Zarządu Towarzystwa Inicjatyw Obywatelskich w [...]. Ponadto Minister weźmie pod uwagę wzmiankowane pismo z [...] lutego 2019 r., w którym wskazano, że czynności służbowe realizowane przez skarżącego mogły wiązać się z zagrożeniem dla życia i zdrowia.

W przypadku braku wystarczających informacji dla dokonania oceny szczególnie uzasadnionego przypadku, organ zwróci się do strony o udzielenie niezbędnych informacji w tym zakresie. Zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem nieostrym, zawierającym elementy ocenne. Minister winien dokonać zatem doprecyzowania, skonkretyzowania tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych indywidualnej sprawy oraz kontekstu normatywnego, w którym pojęcie to funkcjonuje. Wyrażając ocenę, co do tego, czy przypadek skarżącego jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, organ winien zatem przywołać fakty, które wziął w tym zakresie pod uwagę. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny tych okoliczności, organ podejmie stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 ww. ustawy.