Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 797/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Kara administracyjna
Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3b ust. 1 pkt 3, art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zf ust. 15, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 189a, art. 189c, art. 189f
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 16 sierpnia 2024 r. nr SKO.4163.13.24 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 sierpnia 2024 r., nr SKO.4163.13.24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 399), dalej jako: "u.c.p.g.", uchyliło decyzję Burmistrza Łasku z dnia 20 czerwca 2024 r., znak: GO.6233.4.2024, w całości i nałożyło na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. karę pieniężną w kwocie 3.134,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na poziomie co najmniej 35%.

Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia 20 czerwca 2024 r. organ I instancji nałożył na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. karę pieniężną w kwocie 3.133,65 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Uzasadniając tę decyzję organ I instancji wskazał, że ze sprawozdania złożonego przez Spółkę jednoznacznie wynika, iż nie osiągnęła w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35%. Spółka w złożonym sprawozdaniu wykazała osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na poziomie 0,8% (odebranych odpadów 30,5200 Mg, przygotowanych do recyklingu 0,2442 Mg).

Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu wniosła F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., reprezentowana przez pełnomocnika, w którym zarzuciła naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego, a w oparciu o przedstawione zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie jako bezprzedmiotowego, postępowania organu I instancji ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie uchylenie decyzji i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że w odniesieniu do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu strona nie miała obiektywnej możliwości zapewnienia osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Brak osiągnięcia tych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od strony. Spółka odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Ł. w 2023 r. Właściciele nieruchomości, pomimo prowadzonej przez stronę akcji edukacyjnej dotyczącej segregacji odpadów, nie przychylali się do koncepcji selektywnej zbiórki i wbrew sugestiom strony nie segregowali odpadów lub nie wytwarzali odpadów, które mogłyby podlegać segregacji. Konsekwencją niezastosowania się przez właścicieli nieruchomości do obowiązku segregacji odpadów komunalnych było nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez stronę, na co Spółka nie miała wpływu. Ponadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 września 2009 r. podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający przepisy prawa może się od odpowiedzialności uwolnić poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Podobnie wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 71/22, CBOSA, w którym stwierdzono, że: "w sytuacji jednak, gdy spółka zagrożona karą podnosi, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g., z powodów za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary". Organ I instancji nie uzasadnił wystarczająco braku możliwości odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 189f k.p.a.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 16 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, nałożyło na skarżącą karę pieniężną w kwocie 3.134,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na poziomie co najmniej 35%.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności przywołało przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie i stwierdziło, że nałożenie na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej jest zasadne oraz bezsporne jest spełnienie przesłanek do jej nałożenia. Organ odwoławczy zauważył, że Spółka nie kwestionuje nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w 2023 r. w wysokości co najmniej 35%. Zastrzeżeń nie budzi także sposób ustalenia wysokości nałożonej kary (iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych wymaganej do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów - 10,4396 Mg i jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych - 300,17 zł = 3.133,65 zł). Kwota kary podlega zaokrągleniu na podstawie art. 9zf ust. 15 u.c.p.g. w zw. z art. 63 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji nie dokonał zaokrąglenia, wobec tego należało, w ocenie Kolegium, zreformować decyzję i ustalić karę pieniężną w wysokości 3.134,00 zł. Ponadto, przyznając rację skarżącej organ odwoławczy wskazał, że informacje co do sposobu uiszczenia kary nie stanowią treści rozstrzygnięcia i powinny znaleźć się ewentualnie w uzasadnieniu lub pouczeniu decyzji. Kolegium usunęło ww. uchybienia, które nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023, jest bezzasadny. Organ odwoławczy dodał przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że przepisy art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Uznanie za słuszne prezentowanego przez Spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych prowadziłoby do tego, że w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to, jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży, działająca od kilkudziesięciu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z u.c.p.g. za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g u.c.p.g. mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności, może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Jednocześnie Kolegium dodało, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art.9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W ocenie Kolegium, z akt sprawy, jak i odwołania, nie wynika, aby Spółka w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a materiał dowodowy został zebrany oraz oceniony w prawidłowy sposób i ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Organ w uzasadnieniu w sposób właściwy powołał stan faktyczny i prawny, który stał się podstawą wydania decyzji. Fakt, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości.

Za nieuzasadniony Kolegium uznało także zarzut naruszenia art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. W ocenie organu odwoławczego, przywołana powyżej zasada nie ma zastosowania w sprawie, gdyż zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą Spółkę obowiązek osiągnięcia w 2023 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, a zatem zastosowanie mają przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej, tj. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g., nie zmieniły swojego brzmienia od dnia 9 sierpnia 2022 r. Pozostałe nowelizacje u.c.p.g. nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie, jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała również Spółka.

Chybione są – jak ocenił organ odwoławczy - zarzuty dotyczące naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art.189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W u.c.p.g. ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organ I instancji prawidłowo przed wydaniem decyzji rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia na Spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem organu II instancji, Burmistrz Ł. trafnie wskazał, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2023. Organ odwoławczy podniósł, że nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 35% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 0,8%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2023 nie jest możliwe. Kwestia osiągnięcia przez Gminę wymaganego poziomu recyklingu i marginalnego (jak wskazała skarżąca) udziału Spółki w jego osiągnięciu nie ma jakiegokolwiek wpływu na sytuację przedsiębiorcy.

W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że bezzasadne pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.). Wynikająca z art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. Brak było również – jak wskazał organ II instancji - podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców), czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 Prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ww. ustawy poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.

Kolegium wyjaśniło, że Spółka, będąc profesjonalnym przedsiębiorcą, jest zobowiązana do przestrzegania przepisów, w tym u.c.p.g., w kwestii gospodarki odpadami i musi liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z ich nieprzestrzegania. Skoro w 2023 r. wymagane było osiągnięcie poziomu 35% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, to przedsiębiorca powinien był podejmować działania mające na względzie osiągnięcie ww. progu. Przedsiębiorca musi przede wszystkim uwzględnić, że osiągnięcie poziomów wskazanych rodzajów odpadów możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów. Z obowiązku osiągnięcia tych poziomów nie zwalnia go fakt podpisania umowy jedynie na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 994/19, publ. LEX nr 2958350). Rolą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań (przedsiębiorca może odpowiednio kształtować treści umowy i je renegocjować, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy). Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3015/17, publ. LEX nr 2746050) organ II instancji zaakcentował, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Istnieje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, że każdy podmiot gospodarczy ma możliwość wyboru czy chce, czy nie, podjąć takie ryzyko. Przerzucanie tego ryzyka na podmioty, które przekazując odpady czyniąc je odpowiedzialnymi za ich skład, jest nieuprawnione. Omawiane przepisy mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Recykling służy zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą szeroko pojętej ochronie środowiska.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj.: art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi;

2. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;

3. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a., poprzez uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji i nałożenie na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 3.134,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a to z uwagi na fakt, że organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w nieprawidłowej wysokości, tj. bez uwzględnienia reguł wynikających z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, tym samym decyzja organu I instancji narusza prawo, a organ II instancji, jako organ odwoławczy wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, poprzez podwyższenie kary pieniężnej, naruszył wyrażony w art. 139 k.p.a. zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, bowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego (organ II instancji w uzasadnieniu decyzji nie wskazał, żeby taka przesłanka wystąpiła), której wystąpienie umożliwiłoby organowi II instancji wydanie decyzji merytorycznej, wbrew wyrażonemu w art. 139 k.p.a. zakazowi orzekania na niekorzyść strony odwołującej się;

4. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez:

a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

b) uznanie przez organ II instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, pozwala na stwierdzenie, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na skarżącą jest zasadne, podczas gdy organ I instancji wydając decyzję naruszył art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (czyli w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego);

5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące takie odstąpienie i poprzestanie na pouczeniu;

6. art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez uznanie przez organ II instancji, że zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 189c w zw. z art.107 § 3 k.p.a. jest chybiony i akceptację działania organu I instancji związanego z niezawarciem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;

7. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji zawierającej wadliwe uzasadnienie prawne, w szczególności w zakresie podstawy prawnej zaokrąglenia kary pieniężnej, którą organ II instancji zastosował wobec skarżącej;

8. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że z akt sprawy, jak i z odwołania od decyzji organu I instancji, nie wynika, żeby skarżąca w spornym okresie podjęła czynności w celu osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r., podczas gdy skarżąca w toku postępowania wykazała, że podjęła czynności w celu osiągnięcia w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w tym prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Ł. do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, na dowód czego skarżąca przedłożyła w załączeniu do odwołania wydruki ze strony internetowej spółki skarżącej dotyczące kampanii edukacyjnej;

- które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji, doprowadziły bowiem do nałożenia przez organ II instancji na skarżącą obowiązku zapłaty kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez skarżącą w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;

II. naruszenie prawa materialnego, a to:

1. art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie za rok 2023 w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych, w sytuacji gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023;

2. art. 10 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: "Prawo przedsiębiorców"), poprzez nałożenie na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i uznanie, że zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców jest bezzasadny, podczas gdy decyzja organu I instancji (jak również zaskarżona decyzja) została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:

- niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego, czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od skarżącej;

- uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły;

3. art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez nałożenie na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i uznanie, że zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 8 Prawa przedsiębiorców jest bezzasadny, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szeroką argumentację podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej poparła skargę, podtrzymując jednocześnie przedstawione w niej zarzuty oraz wniosła o jej uwzględnienie i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując w tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 16 sierpnia 2024 r. uchylającej w całości decyzję organu I instancji i nakładającej na skarżącą karę pieniężną w kwocie 3.134,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na poziomie co najmniej 35% - Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a co za tym idzie, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią sporną, jaka powstała pomiędzy stronami postępowania, jest ustalenie, czy organy prawidłowo nałożyły na skarżącą administracyjną karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Natomiast okolicznością niesporną ustaloną przez organy pozostaje prowadzenie w roku 2023 przez F. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na terenie gminy Ł. działalności usługowej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie tej gminy na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej. Skarżąca nie działa na podstawie umowy, o której stanowi art. 6d ust. 1 u.c.p.g., ale w zakresie odbierania odpadów komunalnych zgodnie z wpisem do rejestru, na podstawie umów indywidualnych zawieranych z właścicielami nieruchomości.

Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zobowiązany jest złożyć roczne sprawozdanie. Z analizy takiego sprawozdania złożonego przez skarżącą za rok 2023 r. wynika, że skarżąca nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ponieważ łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wyniosła 0,2442 Mg, przy łącznej masie odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości 30,5200 Mg. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obliczony na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1530), w stosunku do skarżącej wyniósł 0,8 % z wymaganego - zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. na rok 2023 - co najmniej 35 %. Zasadnie zatem została nałożona na skarżącą kara pieniężna, o której stanowi art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że wbrew stwierdzeniu skarżącej, nie można zarzucić organowi II instancji oparcie zaskarżonej decyzji na nieostatecznym wyroku Sądu z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 90/24. Nie ulega wątpliwości, że organ wspomniał o tym wyroku w uzasadnieniu swojej decyzji, ale nie uczynił z tego argumentu przemawiającego za wydanym rozstrzygnięciem. Wspomniany wyrok dotyczy sprawy ze skargi skarżącej w przedmiocie nałożenia kary za nieosiągnięcie wymaganego w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, dotyczy zatem podobnego przedmiotu sprawy.

Nie jest również zasadne czynienie zarzutu orzekania przez organ II instancji na niekorzyść strony poprzez zaokrąglenie nałożonej kary pieniężnej do pełnych złotych. Organ II instancji zaokrąglił wprawdzie kwotę nałożonej przez organ I instancji kary pieniężnej w wysokości 3133,65 zł do kwoty 3134,00 zł, ale uczynił to działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 9zf ust. 15 u.c.p.g. w zw. z art. 63 ust. 1 Ordynacji podatkowej.

Nietrafiony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem analiza akt sprawy wskazuje, że organy zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Wyniki poczynionych uprzednio ustaleń przedstawione zostały jasno i klarowanie w motywach decyzji sporządzonych z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W motywach zaskarżonej decyzji Kolegium rzeczowo ustosunkowało się do zarzutów odwołania. Treść uzasadnienia poddanej kontroli Sądu decyzji pozwala prześledzić tok rozumowania organu oraz poznać przesłanki, które rzutowały na wydanie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Okoliczność, że poddana kontroli Sądu decyzja nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości.

W ocenie Sądu, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Mając na względzie powyższe unormowanie należy w całości podzielić zaprezentowane w tym zakresie stanowisko Kolegium, zgodnie z którym przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach były wielokrotnie nowelizowane, natomiast w żadnej z dokonanych w międzyczasie nowelizacji tejże ustawy, ustawodawca nie odniósł się do kwestii intertemporalnych w zakresie regulacji prawnych będących podstawą wydania decyzji. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez Spółkę obowiązek osiągnięcia w roku 2023 wymaganego przepisem art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Rację ma organ odwoławczy twierdząc, że nawet gdyby przyjąć, iż w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g., nie zmieniły swojego brzmienia w roku kalendarzowym 2023. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2151), nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w 2021 r. brzmienia: "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w dacie orzekania brzmienie: "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie, jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą skarżąca w motywach wywiedzionej do Sądu skargi, jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, iż sam fakt, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ nie odniósł się do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. sanowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Następnie odnosząc się do zarzutu bezzasadności nałożenia na skarżącą przedmiotowej kary wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 35 % wagowo - za rok 2023. W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Natomiast stosownie do art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.p.c.g.). Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.). Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.). Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.).

Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2.

Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska, stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1.

Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II wiersz 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (M.P. z 2022 r., poz. 1009), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 300,17 zł/Mg.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1530 - zwanego dalej: "rozporządzeniem"), poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.

Z materiału dowodowego kontrolowanej sprawy i poczynionych na jego podstawie niewadliwych ustaleń faktycznych, których skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć w toku postępowania administracyjnego, jak i w przedmiotowej skardze, wynika, że F. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. w roku kalendarzowym 2023 wobec wymaganego przepisem art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. 35% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, osiągnęła poziom 0,8 % (P).

Ustalenia w tym zakresie i poczynione przez organ obliczenia matematyczne mają pełne oparcie w załączonym do sprawy sprawozdaniu rocznym za rok 2023. W sprawie ponad wszelką wątpliwość skarżąca nie osiągnęła wymaganego przez ustawodawcę poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2023. Niewypełnienie ustawowego obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowi dostateczną podstawę wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., w wysokości 3.133,65 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co po zaokrągleniu do pełnych złotych przy zastosowaniu art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowi kwotę 3.134,00 zł. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję poprawnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., korygując tym samym błąd organu pierwszej instancji, który przy ustalaniu spornej kary w wysokości 3.133,65 zł pominął w istocie regulację art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu, sposób obliczenia kary za rok 2023 przez Kolegium, a także jej wysokość, nie są kwestionowane przez skarżącą Spółkę. Niezasadny jest wobec tego zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023. Ustosunkowując się do powyższej argumentacji należy zauważyć, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Ferowana na gruncie rozpatrywanej sprawy argumentacja skarżącej o braku obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2023, nie zasługuje na aprobatę. Gdyby za słuszne uznać prezentowane w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego stanowisko Spółki o braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, wówczas w praktyce mogłoby się okazać, że przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca zawsze mógłby się powołać na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to, jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g u.c.p.g. mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien on dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności, może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia poziomów wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów, unormowaną w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1610) strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wobec tego zawarcie przez Spółkę umów z właścicielami nieruchomości na odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych obciąża wyłącznie skarżącą i z faktu takiego ukształtowania stosunków zobowiązaniowych nie może ona wywodzić jakichkolwiek okoliczności "łagodzących" i rzutujących na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Podkreślić następnie trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

Niezasadny w świetle akt sprawy jest także zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art.189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięć rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia kary za rok 2023 uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zgodzić się należy z organami orzekającymi, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2023. Nie sposób przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca Spółka, że waga naruszenia prawa w kontrolowanej sprawie jest znikoma. W roku 2023 Spółka z wymaganego 35 % poziomu recyklingu osiągnęła zaledwie 0,8%, zatem naruszenie prawa z całą pewnością nie sposób uznać za znikome. W sprawie nie doszło również do zaprzestania naruszania prawa, albowiem spełnienie tej przesłanki w roku 2023 nie jest możliwe. Podjęcie ewentualnych działań zmierzających do zwiększenia osiąganego przez Spółkę poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść wymierne skutki dopiero w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2023.

Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. W sprawie, jak wynika z powyższych wskazań, z całą pewnością nie zostały naruszone zasady: "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz przyjaznej interpretacji przepisów.

Podobny pogląd wyraził wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 22/24, i pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił, dając temu wyraz w niniejszym uzasadnieniu.

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Nie podzielając zarzutów skargi, stanowiących w istocie powielenie zarzutów z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, Sąd oddalił skargę.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

dc