Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 472/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 9 ust. 15, § 26 ust. 9
journal: Dz.U. 2018 poz 1784
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie z dnia [...] maja 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. S. kwotę 13250 zł (trzynaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2023 r., nr [...], Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie (dalej jako "organ I instancji") z [...] maja 2023 r., nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że P. S. (dalej jako "skarżący") rozpoczął realizację 5 letniego zobowiązania ekologicznego w dniu 15 marca 2015 r. W dniu 15 czerwca 2015 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Łęcznej pierwszy wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2015 rok, z deklaracją pakietu 4. Uprawy sadownicze w okresie konwersji w wariancie 4.1.1. - Podstawowe uprawy sadownicze w okresie konwersji do powierzchni 55,35 ha. Płatność ekologiczna została skarżącemu przyznana. Zobowiązanie zostało podjęte do działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości O., gm. K., powiat k. , województwo lubelskie.

W następnym roku skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności ekologicznej do tego samego wariantu i powierzchni. Płatność ekologiczna została skarżącemu przyznana.

W 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej z deklaracją pakietu 10. Uprawy sadownicze po okresie konwersji w wariancie 10.1.1. - Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji do powierzchni 55,35 ha. Płatność do tego wariantu została skarżącemu przyznana.

W następnych latach (2018 – 2019) skarżący składał kolejne wnioski o płatności ekologiczne do wymienionego wyżej wariantu i płatności były mu przyznawane.

Zobowiązanie ekologiczne zostało zakończone 14 marca 2020 r. Skarżący zobowiązał się do utrzymania na gruntach, do których została mu przyznana ostatnia płatność ekologiczna z tytułu realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie tego wariantu, przez 2 lata od zakończenia realizacji tego zobowiązania, minimalnej obsady drzew wskazanej w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784 z późn. zm.).

W dniu 17 października 2022 r. przeprowadzono weryfikację utrzymania minimalnej obsady drzew przez skarżącego, w wyniku której stwierdzono, że w latach 2020-2021 działki ewidencyjne, na których skarżący realizował zobowiązanie zostały zadeklarowane do płatności przez innego rolnika. Organ I instancji ustalił, iż w roku 2020 na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości O., gm. K., powiat k. , województwo lubelskie zadeklarowaną uprawą był sad, zgodnie z powierzchnią zobowiązania, natomiast w roku 2021 - pszenica ozima na powierzchni 41,27 ha.

Dwuletni okres zobowiązania do utrzymania minimalnej obsady drzew upłynął w dniu 14 marca 2022 r., więc do tego czasu skarżący zobowiązany był do utrzymania minimalnej obsady drzew.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 26 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika, które nastąpiło w okresie 2 lat od zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 10 lit. a i c, rolnik składa w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiło to zdarzenie, oświadczenie nowego posiadacza tych gruntów, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące m. in. zobowiązanie do realizacji zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust. 15 rozporządzenia.

W rozpoznawanej sprawie oświadczenie nie zostało złożone we wskazanym wyżej terminie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 31 ust. 3 rozporządzenia w przypadku, gdy w okresie dwóch lat od dnia zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 10 lit. a lub c, rolnik zmniejszył obsadę drzew poniżej minimalnej obsady drzew, z tolerancją do 10%, pomimo zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust. 15, płatność ekologiczna przyznana za realizację tego wariantu podlega zwrotowi w części odpowiadającej procentowemu stosunkowi różnicy między minimalną obsadą drzew a utrzymywaną obsadą drzew do minimalnej obsady drzew.

Organ stwierdził, że skarżący nie posiada działek, do których otrzymał płatność z tytułu realizacji wariantu 10.1.1 w ostatnim roku realizacji zobowiązania, zatem nie dochował zobowiązań wynikających z § 9 ust. 15 na całej powierzchni objętej tym zobowiązaniem. W związku z powyższym na podstawie § 31 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna za realizację tego wariantu podlega zwrotowi.

Z tego powodu wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu na podstawie decyzji organu I instancji o przyznaniu płatności ekologicznej na rok 2017, na rok 2018 oraz na rok 2019.

W toku tego postępowania skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łęcznej pismo informujące o okolicznościach rozwiązania umowy dzierżawy działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], umowę dzierżawy zawartą 10 marca 2015 r., rozwiązanie umowy dzierżawy oraz oświadczenie M. A. z 10 listopada 2022 r. dotyczące rozwiązania umowy dzierżawy ze skarżącym.

W dniu [...] listopada 2022 r. organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych w łącznej wysokości 243 218,28 zł. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie okoliczności rozwiązania umowy dzierżawy.

W dniu [...] maja 2023 r. organ I instancji po raz kolejny ustalił wysokość nienależnie pobranych płatności ekologicznych na kwotę 243 218,28 zł.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, który podzielił w całości ustalenia organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, załączona do odwołania kserokopia oświadczenia M. A. o realizacji zobowiązania w zakresie utrzymania minimalnej obsady drzew przez 2 lata od zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego (PROW 2014-2020), złożonego 26 maja 2020 r. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem z załączonego do odwołania oświadczenia wynika, że wskazaną w nim datą zakończenia przez rolnika realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie wariantu 10.1.1 jest 14 marca 2020 r. Przeniesienie posiadania gruntów nastąpiło 20 marca 2020 r., a oświadczenie o realizacji zobowiązania w zakresie utrzymania minimalnej obsady drzew przez 2 lata od zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego zostało złożone dopiero 26 maja 2020 r. czyli z uchybieniem terminu wskazanego w § 26 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego, wynoszącego 14 dni od przeniesienia posiadania.

Organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu decyzji szczegółowo obowiązujące przepisy dotyczące płatności ekologicznych i zasad zwrotu płatności nienależnie pobranych. Omówił przepisy dotyczące przedawnienia i ustosunkował się także do zarzutu wystąpienia siły wyższej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. S. zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia:

a) art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez:

- zaniechanie ustalenia przyczyn złożenia przez M. A. 26 maja 2020 r., po rozwiązaniu ze skarżącym umowy dzierżawy działek gruntu nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 55,35 ha oświadczenia w trybie § 9 ust. 5 (skarżący miał na myśli chyba § 9 ust. 15) rozporządzenia ekologicznego oraz pominięcie, że wraz z tym oświadczeniem M. A. złożyła także wniosek o przywrócenie terminu;

- pominięcie złożenia przez M. A. "informacji" z dnia 18 czerwca 2021 r. o przyczynach zadeklarowania przez M. A. na działkach wcześniej dzierżawionych przez skarżącego uprawy pszenicy ozimej z jednoczesnym utrzymaniem na tym samym terenie nasadzeń jabłoni i gruszy domowej;

b) art. 105 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, pomimo złożenia przez M. A. oświadczenia w trybie § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego,

2) naruszenia przepisów prawa materialnego:

a) § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego (skarżący miał chyba na myśli § 26 ust. 9) w zw. z art. 15 zzr i art. 15 zzs ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa [...], poprzez wadliwe przyjęcie, że oświadczenie M. A. o kontynuacji zobowiązania ekologicznego z 26 maja 2020 r. zostało złożone z uchybieniem 14-dniowego terminu, podczas gdy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego oraz stan epidemii termin do złożenia takiego oświadczenia nie rozpoczynał się, a nadto poprzez pominięcie wniosku M. A. o przywrócenie terminu;

b) art. 29 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspomaganiu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolniczego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/ 2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu kontroli środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zasadności poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu i błędne przyjęcie, że rozwiązanie ze skutkiem natychmiastowym przez M. A. z dniem 20 marca 2020 r. umowy dzierżawy na grunty objęte uprawami będącymi podstawą przyznania skarżącemu płatności ekologicznych nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności wyłączającej konieczność zwrotu pobranych przez skarżącego płatności ekologicznych za lata 2017-2019;

c) § 31 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego przez wadliwe zastosowanie tego przepisu oraz pominięcie okoliczności wskazanych w dowodzie postulowanym w petitum skargi w postaci "informacji" M. A. z dnia 18 czerwca 2021 r., w wyniku czego doszło do wadliwego uznania, że w latach 2021 - 2022 doszło do zaniechania zobowiązania ekologicznego;

d) art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/ 95 poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu i błędne przyjęcie, że zobowiązanie skarżącego do zwrotu opłaty ekologicznej za rok 2017, którego wypłata nastąpiła 21 maja 2018 r. nie uległo na moment wszczęcia postępowania w sprawie w dniu 17 października 2022 r. przedawnieniu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów:

1) pisma M. A. z 26 maja 2020 r., złożonego do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łęcznej, na okoliczność złożenia przez nią oświadczenia w trybie § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu;

2) pisma M. A. z 18 czerwca 2021 r., na okoliczność zadeklarowania przez nią zasiewów pszenicy ozimej w roku 2021 na gruntach będących wcześniej przedmiotem dzierżawy przez skarżącego, przy jednoczesnym zadeklarowaniu nasadzeń jabłoni domowej i gruszy domowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Z treści skargi wynika bowiem, że M. A. złożyła 26 maja 2020 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Łęcznej prośbę dotyczącą przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przejęcie zobowiązania do utrzymania minimalnej obsady drzew przez 2 lata od zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie upraw sadowniczych. Organ odwoławczy na etapie postępowania odwoławczego, a także organ I instancji, nie posiadały wiedzy o złożeniu wyżej wymienionego pisma w Biurze Powiatowym ARiMR w Łęcznej, bowiem nie znajdowało się ono w aktach sprawy.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie może wydać decyzji w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) i umorzyć postępowania, ponieważ w sprawie powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Jak słusznie zauważa organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, rozpoznając sprawę organy nie dysponowały pełnym materiałem dowodowym.

Przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca wysokość nienależnie pobranych płatności ekologicznych podlegających zwrotowi.

Prawidłowe jest stanowisko organu, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199 z późn. zm.) w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 15 marca 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 158 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 412 z późn. zm.), w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, w których płatność lub pomoc finansowa zostały przyznane m. in. na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, środki publiczne:

1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowe, przeznaczone na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały przyznane nienależnie lub zostały pobrane w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków.

Ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 1c).

Z powołanych przepisów wynika, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 i 1c ustawy o ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy.

Jest poza sporem, że skarżący realizował od 15 marca 2015 r. do 14 marca 2020 r. zobowiązanie ekologiczne, uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 z późn. zm.).

Przez pierwsze dwa lata skarżący deklarował pakiet 4. Uprawy sadownicze w okresie konwersji w wariancie 4.1.1. Podstawowe uprawy sadownicze w okresie konwersji, przewidziany w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. (dalej jako "rozporządzenie ekologiczne"), natomiast przez ostatnie trzy lata – pakiet 10. Uprawy sadownicze po okresie konwersji w wariancie 10.1.1. Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji, przewidziany w § 4 ust. 1 pkt 10 lit. a rozporządzenia.

Zgodnie z § 9 ust. 15 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji zobowiązania ekologicznego, w przypadku wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 10 lit. a i c, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik zobowiązał się do utrzymania na gruntach, do których zostanie mu przyznana ostatnia płatność ekologiczna z tytułu realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie tego wariantu, przez 2 lata od zakończenia realizacji tego zobowiązania, minimalnej obsady drzew wskazanej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w którym jest określona minimalna obsada drzew, krzewów i niektórych upraw jagodowych w ramach Pakietu 4. Uprawy sadownicze w okresie konwersji i Pakietu 10. Uprawy sadownicze po okresie konwersji, z tym że w przypadku sadów mających co najmniej 12 lat - minimalna obsada drzew wynosi 125 drzew na hektar i co najmniej 90% tych drzew jest uprawianych nie krócej niż 12 lat.

Bezsporne jest, że skarżący zobowiązał się do utrzymania na gruntach, do których została mu przyznana ostatnia płatność ekologiczna, przez 2 lata od zakończenia realizacji tego zobowiązania, minimalnej obsady drzew, zgodnie z powołanym przepisem.

Jest również poza sporem, że skarżący realizował zobowiązanie ekologiczne na gruntach, które dzierżawił oraz że dzierżawa została mu wypowiedziana z dniem 20 marca 2020 r.

Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że po wypowiedzeniu umowy dzierżawy skarżący nie był posiadaczem gruntów objętych zobowiązaniem do utrzymania minimalnej obsady drzew, czego skarżący nie kwestionuje.

Spór w sprawie dotyczy tego, czy spełnione zostały warunki do przejęcia zobowiązania przez inny podmiot.

W myśl § 26 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej, nowemu posiadaczowi tych gruntów mogą być przyznane kolejne płatności ekologiczne, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 43 ust. 2 ustawy.

Zgodnie natomiast z § 26 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego, jeżeli zdarzenie, o którym mowa w ust. 1, nastąpiło w okresie 2 lat od zakończenia realizacji zobowiązania ekologicznego w zakresie wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 10 lit. a i c, rolnik składa w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiło to zdarzenie, oświadczenie nowego posiadacza tych gruntów, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:

1) realizacji zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust. 15;

2) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności ekologicznej uzyskanej przez tego rolnika, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w okresie, o którym mowa w § 9 ust. 15, wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę zwrotu płatności ekologicznej, wymienione w § 31 ust. 3.

Z przepisu § 26 ust. 9 rozporządzenia wynika, że rolnik zobowiązany jest do złożenia oświadczenia nowego posiadacza gruntów w terminie 14 dni od przeniesienia posiadania.

Z ustaleń organów obu instancji wynika, że oświadczenie zostało złożone dopiero 26 maja 2020 r., a więc po upływie 14 dniowego terminu przewidzianego w przepisie § 26 ust. 9 rozporządzenia. Skarżący twierdzi natomiast, że oświadczenie noszące datę 26 maja 2020 r. zostało złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a ponadto złożone zostało powtórnie, ponieważ pierwsze oświadczenie, złożone do skrzynki podawczej Biura Powiatowego Agencji w Łęcznej, zaginęło.

W materiale dowodowym zgromadzonym przed zakończeniem postępowania brak wniosku o przywrócenie terminu. W aktach sprawy znajdą się tylko kopie oświadczenia noszącego datę 26 maja 2020 r. złożonego w tej dacie na wymaganym formularzu w Biurze Powiatowym Agencji w Łęcznej.

Skarżący dołączył do skargi kopię pisma M. A. z 26 maja 2020 r. zatytułowanego "Prośba", w którym zawarty został wniosek o przywrócenie terminu i wyjaśnienie, że oświadczenie obejmujące zobowiązanie do realizacji zobowiązania w zakresie minimalnej obsady drzew złożone zostało 27 marca 2020 r. w Biurze Powiatowym Agencji w Łęcznej, do skrzynki podawczej, ze względu na panującą epidemię Covid-19, jednak zaginęło.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę przyznał, że wniosek taki został złożony do Biura Powiatowego Agencji w Łęcznej, nie został jednak dołączony do akt postępowania prowadzonego przez Biuro Powiatowe Agencji w Chełmie.

Zgodzić się należy więc ze stanowiskiem organu odwoławczego, wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego powoduje konieczność uchylenia decyzji obu instancji. Organom nie były znane dokumenty dołączone do skargi, które złożone zostały w Biurze Powiatowym Agencji w Łęcznej w 2020 r. i 2021 r. i nie zostały przekazane organom prowadzącym postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, wszczęte w 2022 r. Dowody te dotyczą istotnych w sprawie okoliczności, mających wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a".

Z uwagi na to, że ocena nowych dowodów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uznał sąd uchylenie także decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji dołączy do akt sprawy oryginał wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia wymaganego zgodnie z przepisem § 26 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego w zw. z § 9 ust. 15 rozporządzenia i dokona oceny tego wniosku. Dopiero wówczas możliwe będzie przesądzenie, czy spełnione zostały przesłanki określone w powołanych przepisach. W tym miejscu zauważyć należy, że wprawdzie pismo nowego posiadacza (M. A.) z 26 maja 2020 r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wymaganego oświadczenia, to jednak wyraźnie wskazuje, że oświadczenie składane 26 maja 2020 r. jest oświadczeniem złożonym po raz drugi, ponieważ pierwsze oświadczenie, złożone 27 marca 2020 r. (a zatem w terminie) zaginęło. Okoliczność ta wymagać będzie wyjaśnienia.

Organ ustosunkuje się także do pisma M. A. z 18 czerwca 2021 r., złożonego w Biurze Powiatowym Agencji w Łęcznej, zatytułowanego "Informacja", w którym M. A., jako nowa posiadaczka gruntów objętych zobowiązaniem do utrzymania minimalnej obsady drzew, wyjaśnia, że w 2021 r. zgłosiła do płatności pszenicę, jednak została ona posiana między rzędami jabłoni i gruszy, w związku z czym zobowiązanie do utrzymania minimalnej obsady drzew jest nadal realizowane.

Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Na koszty te składają się: wpis od skargi uiszczony w kwocie 2433 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (według stawki minimalnej) w kwocie 10 800 zł.