Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 821/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 6 i 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 27 września 2022 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania J. T., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 05 lipca 2022 r. ([...]) w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego.

Zaskarżona decyzja zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 07 lipca 2019 r. J. T. (dalej: "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę, S. L..

Informacją z 23 sierpnia 2019 r. Prezydent Miasta P. (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") przyznał wnioskowane świadczenie wychowawcze na okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r., w wysokości po [...] zł miesięcznie

Pismem z 12 października 2021 r. Wojewoda W. (dalej: "Wojewoda") poinformował, że w sprawie Wnioskodawczyni, w stosunku do wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z 07 lipca 2019 r. oraz 19 marca 2021 r. (na okresy zasiłkowe, odpowiednio, [...] oraz [...]) mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2022 r., ponieważ ojciec dziecka, R. L., podlega ustawodawstwu [...] z tytułu zamieszkiwania i pobierania renty na terytorium [...]. Ponadto poinformował, że stwierdzono pierwszeństwo ustawodawstwa polskiego, z uwagi na to, iż matka dziecka mieszka z nim w Polsce, jest osobą aktywną zawodowo, podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy najemnej.

Przywołaną na wstępie decyzją z 05 lipca 2022 r. Prezydent Miasta uchylił za okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznane na rzecz S. L. w dniu 23 sierpnia 2019 r. w sprawie nr [...]

Od tej decyzji odwołanie złożyła Wnioskodawczyni, wskazując, że mąż przebywa we [...] ze względu na stan zdrowia, lecz córka mieszka z nią w Polsce. Zaznaczyła, że jest osobą czynną zawodowo, a przebywający we [...] mąż nie pracuje. Do odwołania oraz kolejnych pism złożonych do akt sprawy Skarżąca załączyła szereg dokumentów potwierdzających: uczęszczanie córki do przedszkola w S. oraz szkoły w P., wykonywanie przez Skarżącą pracy w Polsce, nie pobieranie we [...] przez ojca świadczeń rodzinnych na córkę. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 05 lipca 2022 r. - przywołaną na wstępie decyzją z 27 września 2022 r. - SKO w uzasadnieniu wyjaśniło, że w przypadku, gdy wojewoda w sytuacji określonej w art. 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, z późn. zm., w skrócie "u.p.p.w.d.") ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję [przyznającą] prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zdaniem SKO taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której Wojewoda ustalił, że od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2022 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z chwilą otrzymania zawiadomienia Wojewody z 12 października 2021 r. organ I instancji na mocy art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. zobowiązany został do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z tym, że świadczenie wychowawcze zostało przyznane informacją z 23 sierpnia 2019 r. na okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r., to uchylenie prawa do tego świadczenia nastąpiło w pełnym zakresie, na który opiewała ww. informacja. W ocenie SKO sformułowane w odwołaniu zarzuty nie są uzasadnione, gdyż zgodnie z ww. przepisami organ właściwy zobowiązany jest do wydania decyzji w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego w sytuacji otrzymania od wojewody informacji, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego nie jest w przedmiotowej sprawie jednoznaczne z rozstrzygnięciem o ewentualnym obowiązku zwrotu wypłaconych kwot, gdyż to zagadnienie podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, J. T., reprezentowana przez A. C., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i decyzji Prezydenta Miasta w całości oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczności wskazane w skardze, zwrócenie się przez Sąd do Wojewody o nadesłanie oryginalnego pisma z 14 września 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła

I. naruszenie przepisów prawa procesowego:

- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 7 k.p.a. - przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, iż zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w niniejszej sprawie skutkuje obowiązkiem uchylenia prawa do przedmiotowego świadczenia wychowawczego przez organ;

- art. 7a § 1 k.p.a. - przez błędne niezastosowanie wykładni art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. w brzmieniu sprzed zmian wynikających z ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw z dnia 17 września 2021 r. – w wyniku czego organ II instancji w obliczu problemów interpretacyjnych przyjął za właściwą literalną wykładnię art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d., skutkującą rozstrzygnięciem na niekorzyść strony w postaci uchylenia uprawnienia do świadczenia wychowawczego;

II. ewentualnie - na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd zarzutów wyrażonych w pkt I - naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 68 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt b Rozporządzenia PE i Rady nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zw. z art. 288 TFUE w zw. z art. 91 Konstytucji RP - przez błędne niezastosowanie, skutkujące rozstrzygnięciem w zakresie prawa do świadczenia wychowawczego rażąco sprzecznym z unijnymi przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w postaci uchylenia świadczenia mającego pierwszeństwo;

- art. 16 ust. 6 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 3 i art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.w.w.d. - w brzmieniu sprzed zmian wynikających z ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw z dnia 17 września 2021 r. - przez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż samo ustalenie przez wojewodę wchodzenia świadczenia wychowawczego w zakres normowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego skutkuje obligatoryjnym uchyleniem prawa do ww. świadczenia, podczas gdy wykładnia celowościowa i systemowa naruszanego przepisu jasno wskazuje, iż skutek taki ma miejsce jedynie wtedy, gdy zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pierwszeństwo ma świadczenie innego Państwa Członkowskiego UE.

W uzasadnieniu skargi jej autorka rozwinęła i umotywowała podniesione zarzuty. W szczególności podniosła, że choć dochodzi do zbiegu podstaw świadczeń na mocy ustawodawstw polskiego i [...], to pierwszeństwo ma świadczenie polskie. Organ II instancji po należytym rozpatrzeniu materiału dowodowego winien wywieść, że świadczenie podlega pod ustawodawstwo polskie. Dla Skarżącej korzystne byłoby przyjęcie wykładni celowościowej, a nie literalnej – tzn. prawo do świadczenia wychowawczego uchyla się na mocy art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. wtedy i tylko wtedy, gdy stwierdzi się, iż na mocy przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest ono nienależne, tj. gdy pierwszeństwo ma świadczenie należne na mocy ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego. Tym samym świadczenie wychowawcze przyznane Skarżącej na córkę na okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. jest należne i nie ulega uchyleniu. Jednocześnie Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia przedszkolnego potwierdzającego fakt uczęszczania przez córkę do przedszkola w S. od 01 marca 2019 r. do 31 maja 2020 r. - na dowód edukacji i zamieszkiwania córki w Polsce, a także o przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony internetowej koordynacja 500plus, informującego o przyznaniu Skarżącej świadczenia wychowawczego w okresie objętym skargą, tj. od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r., z adnotacją, że świadczenie wychowawcze już wypłacone nie podlega ponownej wypłacie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wyjaśniając, że przywołany w skardze fakt przyznania przez Wojewodę przedmiotowego świadczenia za okres tożsamy do okresu objętego niniejszym postępowaniem jest oczywistą konsekwencją stosowania przez organy administracji obowiązujących przepisów prawa. Powtórzył, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta miał obowiązek uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczenia na rodzinę w innym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. SKO zaznaczyło że rozstrzygnięcie to nie miało charakteru przesądzającego o prawie do świadczenia, gdyż w tym zakresie uprawniony do wydania rozstrzygnięcia był Wojewoda.

Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 821/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 31 stycznia 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 31 stycznia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 września 2022 r. ([...]) - utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 05 lipca 2022 r. ([...]) w przedmiocie uchylenia za okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego na rzecz córki Skarżącej w dniu 23 sierpnia 2019 r. w wysokości po [...] zł miesięcznie - Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

W szczególności – wbrew zarzutom skargi – w kontrolowanej sprawie nie pozostały do wyjaśnienia żadne prawnie relewantne okoliczności faktyczne, gdyż jedyną taką okolicznością w tej sprawie był fakt, że Wojewoda W. ustalił, iż m.in. w stosunku do przedmiotowego wniosku Skarżącej z 07 lipca 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego – dotyczącego okresu zasiłkowego [...] – w okresie od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2022 r. miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podstawę prawną skarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (ówcześnie Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, z późn. zm.; w skrócie "u.p.p.w.d."), na czele z jej art. 16 ust. 6.

W okresie, którego dotyczy sporne świadczenie - tj. od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. - przepisy art. 16 ust. 1-7 u.p.p.w.d. stanowiły, że [dopiski w nawiasach pochodzą od Sądu]:

"1. W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie.

2. W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

5. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11.

6. W przypadku gdy wojewoda [tu: Wojewoda W.] w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego [tu: o czym Wojewoda powiadomił pismem z 12.10.2021 r.], organ właściwy [tu: Prezydent Miasta] uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego [tu: za okres od 01.07.2019 r. do 31.05.2021 r.].

7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, wojewoda ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego [tu: co też Wojewoda uczynił informacją z 13.09.2022 r., której wydruk załączono do skargi]."

Cytowane przepisy - w tym kluczowy w niniejszej sprawie art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. - podlegały kolejnym nowelizacjom. I tak, w okresie od 13 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. ww. przepis obowiązywał w brzmieniu: "W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4." Ostatnia zmiana art. 16 ust. 6 weszła w życie z dniem 01 stycznia 2022 r., jednakże zgodnie z regulacją przejściową zawartą we wprowadzającej ww. zmianę ustawie z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1981), zmiana ta nie znajdowała zastosowania w kontrolowanej sprawie. W myśl bowiem art. 17 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej: "W sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w przypadku złożenia do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w gminie lub od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres do dnia 31 maja 2022 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku wniosków, które wpłyną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sytuacji gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustali, że w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje wniosek do właściwego wojewody, do rozpatrzenia zgodnie z właściwością."

Należy podkreślić, że pomimo wskazanych nowelizacji, rdzeń normy z art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. - w brzmieniu sprzed 01 stycznia 2022 r. - pozostawał niezmieniony i wyrażał się w dyspozycji, zgodnie z którą w przypadku, gdy wojewoda ustalił, że w danej sprawie w konkretnym okresie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, "organ właściwy" (w rozumieniu art. 2 pkt 11 u.p.p.w.d. obowiązującego do 31 stycznia 2021 r.; tu: przez Prezydenta Miasta P.) był zobligowany uchylić przyznane na ten okres prawo do świadczenia wychowawczego. Podobnie istota regulacji z art. 16 ust. 7 u.p.w.w.d., pomimo nowelizacji, pozostawała niezmieniona, wyrażając się w dyspozycji, że w opisanym wyżej przypadku to wojewoda - a już nie "organ właściwy" - był władny ustalać prawo do świadczenia wychowawczego za okres zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Z analizowanych przepisów wynika, że stwierdzenie przez wojewodę, iż w danej sprawie, w ustalonym okresie, mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, implikowało obowiązek uchylenia przez "organ właściwy" przyznanego uprzednio prawa do świadczenia wychowawczego za ten okres.

Należy podkreślić, że owo obligatoryjne uchylenie nie miało nic wspólnego z ewentualną oceną, czy przyznane świadczenie wychowawcze za okres objęty koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego było należne, czy nie, lecz stanowiło wyłącznie konsekwencję odmiennej właściwości rzeczowej organów do rozstrzygania spraw o świadczenie wychowawcze za taki okres. Chodzi mianowicie o to, że w odniesieniu do okresu zastosowania przepisów o koordynacji kompetencja w sprawach ww. świadczeń nie służyła "organowi właściwemu", lecz wojewodzie. Dlatego prawo do świadczenia przyznane na okres objęty koordynacją przez "organ właściwy" podlegało uchyleniu nie z powodu jego ewentualnej "nienależności", lecz jako świadczenie przyznane przez niewłaściwy organ (bo nie przez wojewodę). Albowiem w kwestii "należności" świadczenia za okres objęty koordynacją rozstrzygać powinien nie "organ właściwy", lecz wojewoda.

Wypada zauważyć, że z treści art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. - w brzmieniu sprzed 01 stycznia 2022 r. - nie wynika, by ustawodawca nałożył na "organ właściwy" obowiązek czynienia jakichkolwiek ustaleń, poza tym, że w danej sprawie doszło do stwierdzenia przez wojewodę konieczności zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Od razu należy podkreślić, że to wyłącznie do wojewody - a nie do "organu właściwego" - należało ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie ww. przepisy. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że to wojewoda (a nie jakikolwiek inny organ lub organy) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia mogła być poddana ocenie dopiero na etapie kontrolowania podjętych przez wojewodę rozstrzygnięć w sprawie przyznania bądź zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych.

Z powyższego wynika, że w kontrolowanej sprawie Prezydent Miasta - jako "organ właściwy" - po otrzymaniu informacji od Wojewody o wystąpieniu koordynacji świadczeń nie miał swobody działania, lecz był zobligowany do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. Nie był przy tym uprawniony do badania zasadności ustaleń Wojewody ani dokonywania analizy przesłanek, w oparciu o które Wojewoda stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego w trybie art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. nie pociąga za sobą "automatycznie" skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczeń wychowawczych na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu - wojewody - co jasno wynika z art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d. (w brzmieniu sprzed 01.01.2022 r.).

Oznacza to, że w stanie prawnym relewantnym w kontrolowanej sprawie, za okres, w którym osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych, członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywali poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym organem do orzekania w sprawie świadczeń wychowawczych był wojewoda. To z kolei oznacza, że osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze nie zostawała ich definitywnie pozbawiona, a jedynie kompetencja do orzeczenia w ich zakresie przechodziła na inny organ.

Z akt niniejszej sprawy, w tym kopii dokumentów i oświadczeń złożonych przez pełnomocnika Skarżącej, wynika, że tak sytuacja wystąpiła w tej sprawie.

Oto bowiem Prezydent Miasta, jako "organ właściwy", decyzją z 05 lipca 2022 r., wydana na skutek otrzymania od Wojewody informacji, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenie społecznego, uchylił przyznane uprzednio Skarżącej na córkę - zgodnie z informacją Prezydenta Miasta z 23 sierpnia 2019 r. (k. 4 akt adm. I inst.) - prawo do świadczenia wychowawczego w wysokości po [...] zł miesięcznie, za objęty koordynacją okres od 01 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. (k. 30 akt adm. I inst.). Następnie informacją z 13 września 2022 r. nr [...] Wojewoda przyznał Skarżącej świadczenie wychowawcze na córkę w tożsamej wysokości (500 zł miesięcznie) i za tożsamy okres (od 01.07.2019 r. do 31.05.2021 r.) oraz poinformował, że świadczenie wychowawcze już wypłacone nie podlega ponownej wypłacie (k. 17 akt sądowych).

Oznacza to, że wbrew obawom przebijającym z treści skargi, sytuacja finansowa Skarżącej ani jej rodziny nie uległa przez to pogorszeniu, a jedyna zmiana dotyczyła organu właściwego do przyznania przedmiotowego świadczenia.

W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty skargi należało uznać za ewidentnie niezasadne.

Mając wszystko to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.