Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 63/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 119, art. 121
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2023 r., nr 1117/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z 03.01.2023 r. (nr 1/2023), wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 81c ust. 2 u.p.b., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wałbrzycha (dalej: PINB, organ I instancji), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w W.: 1) przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1c u.p.b.; 2) przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku, estetyki budynku oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Ponadto PINB żądał od Wspólnoty przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku, w tym w szczególności stropu pomiędzy I i II piętrem obejmującej: ocenę stanu technicznego budynku w zakresie jego elementów konstrukcyjnych, w tym w szczególności ocenę stanu technicznego stropu pomiędzy I i II piętrem, wskazanie stwierdzonych nieprawidłowości i podanie przyczyn ich powstania, określenie stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia wynikającego ze stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wskazanie zakresu robót budowlanych niezbędnych do przeprowadzenia, celem wyeliminowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, z określeniem terminu ich wykonania. Termin na wykonanie czynności kontrolnych oraz dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego wyznaczono do 15.02.2023 r.

W związku z wniesieniem odwołania od powyższej decyzji przez Wspólnotę Mieszkaniową, wydaną w dniu 21.02.2023 r. decyzją nr 6/2023, PINB zmienił na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. własną decyzję z 03.01.2023 r. w ten sposób, że określił termin przedstawienia żądanej ekspertyzy stanu technicznego budynku do 15.04.2023 r. W dniu 07.04.2023 r. do organu zostały przekazane: protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych oraz protokół uzupełniający do tego protokołu, sporządzone 05.04.2023 r. przez mistrza kominiarskiego A. Ł. Wnioskiem z 13.04.2023 r. Wspólnota wystąpiła o przedłużenie terminu na wykonanie nakazów do 14.05.2023 r. Z kolei przy piśmie złożonym do organu w dniu 04.05.2023 r. Wspólnota przedłożyła dokumenty w postaci: protokołu nr [...] z okresowej kontroli i czyszczenia przewodów kominowych, sporządzonego 21.04.2023 r. przez mistrza kominiarskiego T. C., planu gospodarczego na okoliczność zlecenia usług kominiarskich, które nie były realizowane, notatki służbowej z kwietnia 2019 r. świadczącej o odmowie przeprowadzenia inwentaryzacji przewodów wentylacyjnych na budynku przez inspektorów, pisma projektanta z 08.04.2019 r. na okoliczność ustalenia faktów oraz wiedzy zarządcy o braku wentylacji w częściach wspólnych budynku i w WC na korytarzu, pism z: 19.07.2016r., 21.02.2020 r. i 29.10.2020 r. na okoliczność przyczyn zarwania stropu pomiędzy I i II piętrem, decyzji nr 363/2022 obejmującej projekt naprawczy budynku, zdjęcia lokalu nr [...] po demontażu kabiny prysznicowej z przyłączem wodnym do 14.04.2023 r. na okoliczność przyczyn zalewania części wspólnych budynku i klatki schodowej, zdjęcia sufitu pod kabiną prysznicową (lokal nr [...]) z miesiąca kwietnia 2023 r. na okoliczność jw., dokumentu o szkodzie z zakładu ubezpieczeniowego na okoliczność ustalenia przyczyny katastrofy budowlanej między I i II piętrem.

Decyzją z 23.05.2023 r. (nr 21/2023), PINB odmówił zmiany ostatecznej decyzji z 03.01.2023 r., zmienionej decyzją z 21.02.2023 r. w zakresie zmiany terminu dostarczenia dokumentów.

W dniu 30.05.2023 r. do akt sprawy przedłożono protokół z okresowej 5-cio letniej kontroli stanu technicznego budynku z kwietnia 2023 r. Powyższy protokół z elementami rocznej kontroli ponownie przedłożono w dniu 03.08.2023 r.

Upomnieniem z 21.08.2023 r. (nr [...]), PINB wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do wykonania, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia upomnienia, obowiązków wynikających z decyzji z 03.01.2023 r. (nr 1/2023), zmienionej decyzją z 21.02.2023 r. (nr 6/2023). Z kolei w dniu 15.09.2023 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...].

Podjętym w tym samym dniu postanowieniem nr 69/2023, wydanym na podstawie art. 122 § 1 i § 2 w zw. z art. 119 § 1 i § 2, art. 121 § 2, art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., PINB nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 20.000 zł z powodu uchylenia się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku, wzywając do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz do wykonania obowiązku. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wskazał, że przedłożony przez Wspólnotę protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z 05.04.2023 r., sporządzony przez mistrza kominiarskiego A. Ł. wraz z protokołem uzupełniającym do tego protokołu z tego samego dnia, jak i protokół nr [...] z 21.04.2024 r. z okresowej kontroli i czyszczenia przewodów kominowych sporządzony przez mistrza kominiarskiego T. C. są niekompletne i nie zawierają wyników kontroli w następującym zakresie: 1) sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej okresowej kontroli, 2) badania drożności przewodów kominowych, 3) badania prawidłowości podłączeń urządzeń grzewczych oraz wentylacji do przewodów kominowych z naniesieniem ich danych na szkicu, 4) badania prawidłowości ciągu kominowego, 5) badania szczelności przewodów kominowych, 6) sprawdzenia posiadania sprawnie działających urządzeń wentylacyjnych, 7) oceny innych nieprawidłowości mogących wpływać na zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców.

Odnosząc się do przedłożonych w dniach 29.05.2023 r. i 03.08.2023 r protokołów z okresowe 5-cio letniej kontroli stanu technicznego budynku wraz z elementami rocznej kontroli stanu technicznego budynku organ I instancji stwierdził, że nie spełniają one wymogów wynikających z rozporządzenia MSWiA z 16.08.1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, tj. nie zawierają one wyników kontroli w zakresie: 1) stanu technicznego elementów budynku objętych kontrolą, 2) rozmiarów zużycia lub uszkodzenia elementów, o których mowa w pkt 1, 3) zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania, 4) metod i środków użytkowania elementów budynku narażonych na szkodliwe działania wpływów atmosferycznych i niszczące działania innych czynników, 5) stopnia pilności wykonania robót. Ponadto nie zawierały kontroli obejmującej badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

Ponadto PINB stwierdził, że Wspólnota nie przedstawiła ekspertyzy stanu technicznego budynku, w tym w szczególności stropu między I i II kondygnacją.

Wobec powyższego PINB uznał, że obowiązki nałożone decyzją z 03.01.2023r. nie zostały wykonane w całości. Mając powyższe na uwadze PINB wskazał, że jest zobligowany do podjęcia działań w trybie egzekucji administracyjnej z uwagi na uchylanie się przez stronę od wykonania obowiązku, w tym do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, który to środek ma zmierzać do wykonania przez zobowiązaną Wspólnotę w całości obowiązku wynikającego z decyzji z 03.01.2023 r. Wysokość grzywny, zdaniem organu, określona został prawidłowo, gdyż zmotywuje ona stronę do podjęcia działań, uwzględniając również potencjalny koszt ekspertyzy. W oparciu o przytoczone orzecznictwo organ I instancji wyjaśnił, że grzywna ma na celu przymusić stronę do wykonania nałożonych na nią obowiązków, gdyż może ona uwolnić się w ten sposób od dolegliwości finansowej, grzywna więc nie ma charakteru kary. Jednocześnie organ zaznaczył, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem niż wykonanie zastępcze i stąd też w pierwszej kolejności została zastosowana.

Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższe postanowienia zażalenie. W jego treści wskazała, że podjęła wszystkie możliwe działania zmierzające do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 03.01.2023 r. Autor zażalenia podkreślił, że Wspólnota zleciła wykonanie niezbędnej dokumentacji podmiotom profesjonalnym i mogła zakładać, że są one sporządzone w sposób prawidłowy i kompletny. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien się ograniczyć do wskazania zakresu niezbędnego do uzupełnienia, nie nakładając kar. Podniesiono, że dokonywanie przez Wspólnotę jakichkolwiek czynności wymaga czasu, gdyż musi zostać poprzedzone podjęciem stosownych uchwał przez członków wspólnoty. Powoływanie się na ocenę stanu technicznego jest zdaniem strony niezasadne, gdyż nie jest ona podmiotem profesjonalnym w tym zakresie. Ponadto autor zażalenia zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., a przy ustalaniu wysokości grzywny brak uwzględnienia poczynionych przez stronę starań zmierzających do wykonania nałożonych na nią obowiązków.

Postanowieniem z 16.11.2023 r., nr 1117/23 DWINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia DWINB wskazał, że żaden z obowiązków wynikających z decyzji z 03.01.2023 r. nie został wykonany w całości, gdyż przedłożone protokoły z kontroli przewodów kominowych w budynku są niekompletne, a przedłożone protokoły z kontroli 5-cio letniej polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku, estetyki budynku oraz jego otoczenia - nie spełniają wymogów wynikających z rozporządzenia MSWiA z 16.08.1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, nadto nie objęły swym zakresem kontroli odnośnie badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Nie przedłożono również ekspertyzy stanu technicznego budynku. Dlatego zasadnym stało się wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, który to środek egzekucyjny zmierzać będzie do wykonania przez zobowiązaną całości obowiązku. Za szczególnie naganne organ odwoławczy zakwalifikował przy tym brak przedstawienia ekspertyza stanu technicznego budynku, biorąc pod uwagę, że to sama Wspólnota wielokrotnie podnosiła kwestię katastrofalnego, jej zdaniem, stanu elementów konstrukcyjnych budynku - stropów. Odnosząc się do stawianych w zażaleniu zarzutów podkreślono jeszcze, że organ nie musi brać pod uwagę możliwości finansowych zobowiązanej, ponieważ niezależnie od jej majętności, może ona uwolnić się od konieczności uiszczenia grzywny poprzez wykonanie ciążącego na niej obowiązku w całości, do którego grzywna ma jedynie ją przymusić. Niewątpliwie Wspólnota wykonała część wskazanych w decyzji obowiązków, jednakże nie może to być podstawą do nieegzekwowania całości obowiązków do których spełnienia jest zobowiązana. Utrzymywanie obiektu w odpowiednim stanie technicznym jest obowiązkiem Wspólnoty i powinien on właściwie być realizowany bez konieczności ingerencji organów nadzoru budowlanego. Podkreślono, że zgodnie z wolą zobowiązanej termin na wykonanie obowiązków w ww. decyzji został zmieniony o termin, który wskazywała (o 2 miesiące), a jednak nie poskutkowało to wykonaniem nałożonych obowiązków. Dostarczone przez zobowiązaną dokumenty zawierają opisane nieprawidłowości, a ekspertyzy stanu technicznego budynku zobowiązana w ogóle nie dostarczyła. Odnosząc się natomiast do wysokości grzywny, organ podniósł, że jej kwota jest na tyle wysoka, że dla strony skarżącej korzystniejsze będzie wykonanie obowiązku w całości, a uciążliwość związana z jej wysokością powinna spełnić swój cel, jakim jest wywołanie chęci wykonania obowiązku. Wyjaśniono również, że nakładana grzywna ma charakter jednorazowy, w związku z powyższym biorąc pod uwagę ewentualną konieczność zastosowania wykonania zastępczego, w przypadku dalszego uchylania się Wspólnoty od wykonania obowiązku kwota ta, w przypadku jej zapłaty, czy też ściągnięcia umożliwi organowi egzekucyjnemu zabezpieczenie środków finansowych na zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego. DWINB podkreślił, że celem egzekucji administracyjnej jest skłonienie do podjęcia takich działań, aby ciążący na stronie obowiązek został wykonany w całości, a nie jedynie częściowo. Równocześnie nie bada się przyczyn zaistnienia obowiązku oraz okoliczności jego nałożenia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając DWINB, poza zarzutami podniesionymi już w zażaleniu, obrazę art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze i subiektywne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie z pominięciem materiału dowodowego zaoferowanego przez stronę. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi jej autor wniósł o uchylenie w całości postanowienia DWINB oraz poprzedzającego je postanowienia PINB.

W uzasadnieniu skargi, zarzucając organowi naruszenie zasady oficjalności, pełnomocnik Wspólnot podniósł, że w sprawie całkowicie pominięto dokumentację przedłożoną przez stronę skarżącą, tj. ekspertyzę techniczną budynku, plan naprawczy budynku, opinię kominiarską nr [...], protokół nr [...] oraz protokół z przeglądu 5-letniego. Powołując się na zarzut naruszenia zasady określonej w art. 8 § 1 k.p.a. autor skargi wskazał, że obowiązki nałożone na Wspólnotę decyzją z 03.01.2023 r., zmienioną decyzją z 21.02.2023 r., w zakresie przedstawienia stanu technicznego budynku są nadmiernym i niezasadnym obciążeniem finansowym Wspólnoty, która domaga się likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w jednym z lokali mieszkalnych. Wskazano, że postanowienie o nałożeniu grzywny jest celowym działaniem organu powiązanego z jednostką samorządu terytorialnego, a zarazem właścicielem lokalu w budynku należącym do Wspólnoty. W opinii Wspólnoty, organ nadzoru budowlanego mnoży żądania dotyczące sporządzenia dokumentów, w sytuacji w której z urzędu posiada wiedzę o stanie technicznym lokali nalężących do Gminy W., w których dochodzi do rażącego naruszenia prawa budowlanego. Wskazano również na okoliczność, że nałożone na Wspólnotę egzekwowane obowiązki, nie dotyczą elementów konstrukcyjnych budynku, stanowiących części wspólne. Autor skargi szczegółowo wyliczył nieprawidłowości do jakich doszło podczas robót budowlanych, które były nielegalnie wykonane w poszczególnych lokalach. Pokreślono, że Wspólnota nie jest właścicielem żadnego z tych lokali. Pełnomocnik zauważył, że Wspólnota nie może ingerować w mieszkania komunalne. Nie ma również do nich dostępu, w tym do stropów miedzy I i II piętrem, co utrudnia uczynienie zadość nałożonym obowiązkom. Nie może również ponosić kosztów związanych z tymi lokalami. Gmina W. nie zaoferowała mieszkańcom lokali komunalnych lokali zastępczych, wobec czego niektóre działania nie mogą zostać wykonane. Ponadto zauważano, że Wspólnota zleciła czynności kontrole osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia. Ponadto powołując się na nieprawidłowości w poszczególnych lokalach mieszkalnych, autor skargi wskazał, że organ nadzoru budowalnego, pomimo monitów czynionych przez Wspólnotę, zaniechał rozszerzenia kontroli na te lokale. Wskazał na stale pogarszający się ich stan techniczny, który zagraża życiu lub zdrowi ludzi, bezpieczeństwu mienia i osób. W związku z czym doszło w sprawie do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Pełnomocnik dowodził, że obowiązki nałożone na Wspólnotę powinny w pierwszej kolejności zostać nałożone na właściciela lokali komunalnych.

W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia DWINB z 16.11.2023 r., którym utrzymano w mocy postanowienie PINB dla miasta Wałbrzycha z 15.09.2023 r. o nałożeniu na skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w W. grzywnę w celu przymuszenia, doprowadziła do wniosku, że takie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zatem zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji. Dopóki istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane a w razie bezczynności zobowiązanego, wierzyciel obowiązany jest uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków.

Zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji oznacza, że wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem i brać pod uwagę pozaprawne kryteria, np. rodzaj podmiotu na którym ciąży egzekwowany obowiązek, podejmując decyzję o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zobowiązany nie wykona w pełnym zakresie obowiązku, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Przepis art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. stanowi z kolei, że organ egzekucyjny stosuje środki przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że zobowiązana Wspólnota do dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wbrew twierdzeniu autora skargi, nie przedłożyła ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W. Z kolei przedłożone protokoły z kontroli przewodów kominowych są niekompletne, zaś protokoły z kontroli 5-cio letniej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku, estetyki budynku oraz jego otoczenia, nie spełniają wymogów normatywnych. Co więcej należy zauważyć, że w skardze wprost przyznano, że Wspólnota nie zamierza wykonać całości skierowanych do niej nakazów, podważając podstawy faktyczne wydania decyzji PINB z 03.01.2023 r. Jak jednak słusznie zauważył to organ odwoławczy, w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się przyczyn zaistnienia obowiązku oraz okoliczności jego nałożenia. Postępowanie egzekucyjne nie może służyć badaniu zasadności wydania egzekwowanej decyzji. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. okoliczności kwestionujące zasadność nałożonego obowiązku nie podlegają badaniu przez organ egzekucyjny, gdyż nie może on badać zasadności lub wadliwości decyzji będącej podstawą egzekucji. Z powyższych powodów poza zakresem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostają te wszystkie kwestie dotyczące przyczyn powstania nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, legalności wykonania robót budowlanych w poszczególnych lokalach mieszkalnych i związana z tym kwestia określenia adresata nałożonych obowiązków, czy też w końcu wiedzy organu nadzoru budowlanego na temat występujących w budynku nieprawidłowości w zakresie jego stanu technicznego. Bezskutecznym w niniejszej sprawie pozostają również zarzuty skargi dotyczące niewykonalności egzekwowanego obowiązku, czy też niecelowość i niezasadność jego wykonania. Miejscem dla rozpatrzenia zarzutu niewykonalności obowiązku jest wyłącznie postępowanie zainicjowane wniesieniem zarzutów. Kontrola sądowa prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie stanowi dodatkowego trybu weryfikacji takich zarzutów. Poza zakresem kognicji sądu w niniejszym postępowaniu pozostają kwestie odnoszące się do zakresu kontroli, która powinna być przeprowadzona przez PINB w budynku przy ul. [...] w W., jak również zarzuty dotyczące bezczynności organu w tym zakresie. W taki sam sposób należało potraktować zarzuty skargi dotyczące zachowania właściciela lokali komunalnych, a odnoszące się do braku udostępnienia tych lokali Wspólnocie w celu wykonania egzekwowanych nakazów. Ponadto nie jest rolą Sądu oceniać treść przedłożonych przez Wspólnotę protokołów i przeglądów. W tym zakresie wypowiedział się uprawniony do tego organ nadzoru budowlanego, zaś Wspólnota nie przedstawiła równorzędnego dowodu, który podważałby to stanowisko.

W takim stanie sprawy należy stwierdzić, że decyzją z 03.01.2023 r. PINB dla miasta Wałbrzycha określił termin wykonania czynności wskazanych w tej decyzji do dnia 15.02.2023 r. Powyższy termin został zmieniony decyzją z 21.02.2023 r. PINB wyznaczył wówczas termin przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku na dzień 15.04.2023 r. Wobec niedochowania w ten sposób wyznaczonych terminów, upomnieniem z 21.08.2023 r., PINB wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do wykonania, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia upomnienia, obowiązków wynikających z decyzji z 03.01.2023 r. Tytuł wykonawczy nr [...] wszczynający postępowanie egzekucyjne organ wystawił z kolei w dniu 15.09.2023 r. Tego samego dnia PINB wydał postanowienie o nałożeniu na Wspólnotę grzywny w celu przymuszenia. Od daty ostatecznego terminu do wykonania nakazu przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku do daty wydania zaskarżonego postanowienia minęło zatem 5 miesięcy. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia nie było przy tym podyktowane tylko samym faktem upływu terminu na wykonanie nakazów wynikających z ostatecznej decyzji. Problem, który zaistniał w sprawie jest znacznie poważniejszy, ponieważ łączy się z nieodpowiednim stanem technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., który może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Powyższa okoliczność w pełni uzasadnia działania organu w postępowaniu egzekucyjnym, które zmierzają do wykonania - bez zbędnej zwłoki - ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie Wspólnota w żaden sposób nie wykazała aby realizacja egzekwowanych nakazów była w terminach zakreślonych przez organ niemożliwa.

Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Po myśli art. 121 powołanej ustawy grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł (§ 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł (§ 3). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (§ 4). Stosownie do treści art. 122 § 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

W okolicznościach sprawy wszystkie przedstawione warunki prawne zostały spełnione. Określona przez organ egzekucyjny kwota grzywny jest adekwatna do celu, któremu ma służyć. Zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione (wyrok NSA z 10.03.2015 r., II OSK 1915/13). Zastosowana grzywna nie jest przy tym karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie Wspólnoty, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Nie ma tu zastosowania zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego (wyrok NSA z 10.01.2018 r., II OSK 956/17). Wysokość grzywny musi być rozpatrywana w kontekście ciążącego na zobowiązanym obowiązku i ewentualnych kosztów jego wykonania, a nie sytuacji prawnej skarżącej podyktowanej tylko tym, że jest ona Wspólnotą Mieszkaniową.

Jednocześnie podkreślić należy, że jest to środek egzekucyjny odwracalny. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Z kolei na podstawie art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.

W konsekwencji Sąd nie stwierdził podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, nie sposób dopatrzeć się w postanowieniu DWINB naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie postanowienia DWINB zawiera wszystkie niezbędne elementy i dostatecznie jasno wyjaśniają stan faktyczny i prawny.

Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024r., poz. 935).

Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje taki tryb procedowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.