Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 193/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 16
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 stycznia 2023 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienia

Zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia 31 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2022 r. poz. 2000 ze zm. dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. K. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. (dalej: organ I instancji, Burmistrz) nr [...] z dnia 20 grudnia 2022 r., odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku węglowego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 21 listopada 2022 r. skarżący złożył wniosek o dodatek węglowy.

Decyzją z dnia 20 grudnia 2022r., Burmistrz działając m.in. na podstawie art. 2 ust. 1 i 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692 ze zm.; dalej: "u.d.w.") oraz rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz.U. z 2022r., poz. 1712) odmówił skarżącemu wnioskowanego dodatku. Organ I instancji, po przedstawieniu stanu sprawy, wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji, zawartych we wniosku o dodatek węglowy oraz na podstawie danych uzyskanych z rejestrów publicznych ustalił, że źródło ogrzewania znajdujące się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków po raz pierwszy w dniu 24 stycznia 2022r. - zainstalowane i eksploatowane źródło to kocioł gazowy. Następie Burmistrz poinformował, że w dniu 21 listopada 2022r. strona dokonała zmiany - korekty deklaracji w CEEB dodając kolejne źródło spalania tj. kocioł na paliwo stałe zasilane węglem. Przeprowadzony dnia 6 grudnia 2022r. wywiad środowiskowy wykazał, że zadeklarowane główne źródło ogrzewania - kocioł na paliwo stałe nie istnieje. W domu znajdował się piec kaflowy zasilany poprzez specjalne połączenie do palenia gazem ziemnym, który nie został zgłoszony do CEEB. Wnioskodawca nie posiadał również deklarowanego rodzaju paliwa tj. węgla. W chwili kontroli piec zasilany był gazem. Burmistrz uznał, że zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła tj. piec kaflowy zasilany gazem nie spełnia wymagań ustawy o dodatku węglowym, gdyż nie jest wskazany jako dopuszczalne źródło ogrzewania. Nie został zatem spełniony warunek wymagany do przyznania wnioskodawcy dodatku węglowego zawarty w art. 2 ust. 1 u.d.w.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem. Podniósł m.in., że obok pieca kaflowego na paliwo stałe stoi piecyk gazowy, który oprócz wspólnego przewodu kominowego nie ma nic z nim wspólnego. Zdaniem skarżącego, absurdem jest stwierdzenie, że piec kaflowy na paliwo stałe jest zasilany gazem.

Organ odwoławczy, uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z 31 stycznia 2023 r., przytoczył brzmienie art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15g u.d.w. Wyjaśnił, że aby dane źródło ogrzewania zaliczyć do źródła ogrzewania w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.d.w., to muszą być spełnione dwa warunki, a mianowicie musi to być po pierwsze kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, a po drugie muszą być one zasilane paliwami stałymi w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.d.w. Za prawidłowe Kolegium uznało stwierdzenie organu I instancji, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanego dodatku węglowego. Wskazało, że z akt sprawy (w tym z notatki służbowej z dnia 6 grudnia 2022r. sporządzonej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, który jak wynika z art. 2 ust. 15g u.d.w. stanowi podstawowy dowód w sprawie) jednoznacznie wynika, że źródła ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie można zaliczyć do źródła ogrzewania w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.d.w. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że głównym źródłem ogrzewania jest piec kaflowy zasilany gazem z sieci. W ocenie Kolegium, oceny tej nie zmieniają kwestie podniesione w odwołaniu i dołączone do niego zdjęcia, które zdaniem SKO służą jedynie "dopasowaniu" istniejących okoliczności faktycznych do możliwości przyznania dodatku węglowego. Kolegium zauważyło także, że ustalenia poczynione podczas wywiadu środowiskowego nie potwierdzają, że w przedmiotowym piecu kaflowym jest aktualnie palone węglem. W tym zakresie ustalono, że piec kaflowy połączony jest z grzejnikiem gazowym (potwierdza to także dokumentacja fotograficzna). Skarżący stwierdził także, że tak pali od 5 lat. Ponadto brak jest węgla i drewna, jak i oznak palenia (popiołu), zaś palenisko zastawione było kanapą, co uniemożliwia faktyczne użytkowanie pieca deklarowanym rodzajem paliwa, tj. węglem.

W świetle powyższego Kolegium uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 20 lutego 2023 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Kolegium z dnia 31 stycznia 2023r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zarówno organ I instancji, jak i Kolegium dokonały błędnej interpretacji, jak i wyciągnęły błędne wnioski co do spełnienia przez jego gospodarstwo domowe warunków, na podstawie których ubiega się o wypłatę dodatku węglowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie przyznania skarżącemu dodatku węglowego. Kolegium - w ramach procedury odwoławczej - podzieliło argumentację organu I instancji w zakresie nie spełnienia wymogów wynikających z art. 2 ust. 1 u.d.w.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowi art. 2 ust. 1 u.d.w., zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

W niniejszej sprawie skarżący w deklaracji z dnia 24 stycznia 2022r. podał, że źródłem ciepła w budynku jest kocioł gazowy (liczba zainstalowanych źródeł – 2 szt.), które pełnią funkcję zarówno c.o., jak i c.w.u. Z kolei w deklaracji z dnia 21 listopada 2022r. skarżący podał, że źródłem ciepła w budynku jest kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy (liczba zainstalowanych źródeł – 1 szt.), który pełni funkcję c.o. We wniosku o wypłatę dodatku węglowego skarżący podał, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Sąd zauważa, iż skarżący został zawiadomiony w trybie art. 79a k.p.a. o możliwości niekorzystanego załatwienia jego wniosku o przyznanie dodatku węglowego, w którym między innymi wskazano, że wniosek nie spełnia wymogu art. 2 ust. 1 i ust. 3 u.d.w. Jednocześnie Burmistrz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Należy wskazać, iż na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 z późn. zm., dalej "ustawa zmieniająca") doszło do istotnej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po art. 2 ustępie 15 ustawy o dodatku węglowym do treści tej ustawy ustępów 15a-15e. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r., a zatem przed dniem wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Należy także wskazać, że na podstawie art. 2 ust. 15b-15e u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Pozornie mogłoby się wydawać, że obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dotyczy więc bezpośrednio jedynie sytuacji, gdy występują sprzeczności w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z gospodarstwem domowy jednoosobowym, czy wieloosobowym. Tym niemniej nowe światło na interpretację tego przepis rzuca ust. 15d art. 2 u.d.w., zgodnie z którym w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Należy więc przyjąć, że istnienie wątpliwości, również w zakresie głównego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym, skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, wobec dokonanych przez skarżącego zmian - korekty deklaracji w CEEB, takie wątpliwości zaistniał, a zatem uzasadniały przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, którego dokonano w dniu 6 grudnia 2022r.

Należy wskazać, że z protokołu z czynności kontrolnych, dokumentacji fotograficznej, jak i notatki służbowej wynika, że skarżący posiada dwa urządzenia grzewcze tj. piec kaflowy i grzejnik gazowy. Głównym źródłem ogrzewania u skarżącego jest piec kaflowy podłączony do gazu z sieci. Ponadto podczas kontroli, przeprowadzonej w okresie grzewczym, nie stwierdzono posiadania przez stronę węgla, drewna, jak i popiołu. Z kolei palenisko zastawione było kanapą, co zasadnie organy uznały, że świadczy to o braku możliwości użytkowania pieca deklarowanym przez skarżącego rodzajem paliwa tj. węglem.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania argumentacji skargi dotyczącej błędnej interpretacji przepisów dokonanej przez organy orzekającej, co miało doprowadzić do błędnych wniosków w zakresie braku spełnienia wymogów do przyznania dodatku węglowego.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że organy orzekające naruszyły w jakimkolwiek zakresie przepisy procedury administracyjnej. Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast.k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (wyrok NSA z 14.02.2023 r., I OSK 2821/19, LEX nr 3504760, zob. również wyrok NSA z 30.06.2022 r., III OSK 5191/21, LEX nr 3368378, wyrok NSA z 20.01.2022 r., III OSK 1185/21, LEX nr 3290586). Stąd w postępowaniu wnioskowym to strona powinna dostarczyć dowody na fakt realizacji przesłanek, które uprawniają ją do przyznania dodatku węglowego.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało poprawnie i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowany art. 2 ust. 1 u.d.w., co uprawniało je do orzeczenia o odmowie przyznania skarżącemu prawa do dodatku węglowego. Sąd miał również na uwadze to, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, Kolegium prawidłowo też odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.