Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 523/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15, 24 par. 1 pkt 5, art. 77 par 1, 7 i 8, art. 127 par 3, art. 156 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku Rady Izby Notarialnej w [...] (dalej: skarżąca, Rada) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. o powołaniu M. W. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W.

Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. M. W. (nazywany dalej kandydatem) złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o powołanie na stanowisko notariusza.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości powołał kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w W.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Rady z dnia [...] stycznia 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sprawiedliwości, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżąca na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję o powołaniu kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W.

Wspomnianej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez przyjęcie, że kandydat spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest nieskazitelność charakteru, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń Ministra Sprawiedliwości z treścią istniejącego w sprawie materiału dowodowego, art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie poprzez dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osoby, która nie gwarantuje prawidłowego wykonywania tego zawodu.

W ocenie skarżącej Minister Sprawiedliwości powinien wydać decyzję w przedmiocie powołania określonej osoby na stanowisko notariusza i wyznaczenia jej siedziby kancelarii notarialnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego należało w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, pozwalający na ocenę spełniania przez kandydata przesłanek umożliwiających jego powołanie.

Zdaniem skarżącej, Minister Sprawiedliwości przy ocenie osoby kandydata pominął całkowicie dokumenty znajdujące się w aktach dyscyplinarnych kandydata - zawierające zarzuty wobec jego osoby – którymi dysponuje Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sędziów Sądów Powszechnych w okręgu Sądu Okręgowego w [...], ze wskazaniem na znaczenie pisma Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2008 r. skierowane do Sędziego Sądu Okręgowego, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego [...], zawierające żądanie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w zakresie oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa i uchybienia godności urzędu. Skarżąca podała, że w piśmie tym postawiono kandydatowi ponad trzydzieści zarzutów, w tym dotyczących niewykonania zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w [...]. Skarżąca wskazała również na znajdujący się we wspomnianych aktach protokół lustracji przeprowadzonej w dniach [...] stycznia 2008 r. nr [...], podkreślając równocześnie, że Minister Sprawiedliwości pominął także inne dokumenty zamieszczone w aktach dyscyplinarnych kandydata, co uniemożliwiło ich wnikliwe rozpatrzenie w kontekście art. 11 pkt 2 ustawy – Prawo o notariacie, a tym samym jednoznaczne przesądzenie o posiadaniu przez kandydata przesłanki nieskazitelności charakteru.

W wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki rażącego naruszenia prawa, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a wydana decyzja nie zawiera wady o tak dużym ciężarze gatunkowym, które wymagałyby wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, poprzez działania kasacyjne.

Minister Sprawiedliwości podkreślił, że okoliczności, których dotyczą zarzuty skarżącej zostały wyjaśnione wcześniej, zarówno w uzasadnieniu decyzji powołującej kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W., jak i w decyzji utrzymującej w mocy tę decyzję. Sprawa została również zbadana zarówno pod względem zaistnienia przesłanek z art. 10, 11 pkt 1 - 3 i 7, 12 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie. Kwestia postępowań dyscyplinarnych dotyczących kandydata była zaś przedmiotem oceny dokonanej przez Ministra Sprawiedliwości, gdyż decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. została wydana po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego toczącego się wobec kandydata oraz po wydaniu przez Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny orzeczenia o sygn. akt [...], z uzasadnienia którego wynika, że kandydat popełnił przewinienie służbowe o niedużym ciężarze gatunkowym. Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny stwierdził, że przy tego typu przewinieniu należy stosować mniej surowe kary i uznał, że pozbawienie kandydata funkcji przewodniczącego wydziału byłoby nadmierną dolegliwością. Podkreślił też, że dotychczasowa wzorowa praca i postępowanie kandydata z punktu widzenia godności urzędu pozwala postawić pozytywną prognozę co do właściwego postępowania w przyszłości. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że rozpatrując kandydaturę kandydata w sposób jednoznaczny wykazał, powołując się na obowiązujące orzecznictwo, iż daje on gwarancję bezpieczeństwa obrotu prawnego jako osoba zaufania publicznego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., wnosząc o jej uchylenie oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy - Prawo o notariacie, a zwłaszcza:

* art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa,

* art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz sprzeczność ustaleń Ministra Sprawiedliwości z treścią istniejącego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym,

* art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania wiarygodnych przyczyn, z powodu których Minister Sprawiedliwości uznał, iż kandydat spełnia przesłankę powołania na stanowisko notariusza, jaką jest nieskazitelność charakteru i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu notariusza,

* art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie poprzez przyjęcie, iż kandydat spełnia przesłankę powołania na stanowisko notariusza, jaką jest nieskazitelność charakteru i będące tego skutkiem powołanie na to stanowisko osoby, która nie spełnia wszystkich prawem przewidzianych przesłanek, warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza,

-art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, która nie daje rękojmi prawidłowości wykonywania tego zawodu.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r., uznając przedstawione powyżej zarzuty za bezzasadne oraz stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że przed wydaniem wyżej wskazanych decyzji stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, zaś decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. nie narusza interesu społecznego, ani słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 k.p.a.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, okoliczności, których dotyczą zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały w stopniu znacznym wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Nadto, były one przedmiotem wnikliwej analizy przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie powołania kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W., jak i w decyzji utrzymującej w mocy tę decyzję. Minister Sprawiedliwości rozważył kwestie związane ze spełnieniem przez kandydata przesłanek z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie tj. nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że skarżąca, kwestionując poczynione przez organ ustalenia w zakresie spełnienia przez kandydata przesłanek, o których mowa w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie nie dokonała szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego (opinii co do osoby kandydata, orzeczenia Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego), opierając się jedynie na fakcie jednorazowego ukarania kandydata karą upomnienia. Minister Sprawiedliwości zauważył również, że skarżąca pominęła, iż kandydat przez 11 lat pełnił urząd sędziego, podnosił swe kwalifikacje, był przewodniczącym wydziału.

W ocenie organu administracji nietrafny jest również zarzut skarżącej, iż Minister Sprawiedliwości naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie przeprowadzając w szerszym zakresie postępowania dowodowego. Odnosząc się do podanego zarzutu, Minister Sprawiedliwości wskazał, że skarżąca w toku postępowania w przedmiocie powołania kandydata na stanowisko notariusza została pouczona przez Ministra Sprawiedliwości o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie przed wydaniem decyzji. Mimo to żadnych wniosków nie zgłosiła. Ponadto, jeśli skarżąca dostrzegała konieczność przeprowadzenia innych dowodów powinna wskazać na jaką okoliczność miałyby zostać one przeprowadzone.

Minister Sprawiedliwości, ustalając potencjalne zdolności kandydata do zagwarantowania bezpieczeństwa obrotu prawnego wziął pod uwagę posiadaną przez kandydata szeroką wiedzę i doświadczenie zawodowe (ukończył studia wyższe, odbył aplikację sądową, pracował 11 lat w zawodzie sędziego), które dają najlepszą gwarancję zapewnienia właściwego standardu etycznego i merytorycznego.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, zgłoszenie w dniu [...] marca 2008 r. przez Prezesa Sądu Okręgowego [...] zarzutu dotyczącego uchybień w pracy kandydata nie przesądza - z uwagi na brak prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego - o jego winie i nie pozwala na stwierdzenie, że dopuścił się on przewinienia służbowego. Tym bardziej, iż Rzecznik Dyscyplinarny w dniu [...] czerwca 2007 r. po rozpatrzeniu wniosków Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., [...] stycznia 2007 r., [...] stycznia 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko kandydatowi. Rzecznik stwierdził bowiem, iż nie dopuścił się on przewinień służbowych polegających na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa lub uchybieniu godności urzędu sędziego, co również było przedmiotem analizy w toku postępowania o powołanie na stanowisko notariusza.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, skarżąca wysunęła zbyt daleko idące i niedopuszczalne wnioski, iż sam fakt zgłoszenia skargi przez strony postępowania sądowego wniosku o wyłączenie sędziego, wniosku przełożonego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego pozwalał na uznanie, że kandydat dopuścił się przewinienia zawodowego. Ponadto, powyższe kwestie zostały szczegółowo wyjaśnione zarówno w uzasadnieniu decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie powołania kandydata na stanowisko notariusza, jak i w decyzji utrzymującej ją w mocy.

Minister Sprawiedliwości, powołując się na art. 10 ustawy - Prawo o notariacie, podkreślił, że wskazany przepis uprawniał skarżącą w toku postępowania w przedmiocie powołania kandydata na stanowisko notariusza jedynie do wydania opinii w przedmiocie wniosku kandydata, a nie do ferowania wyroków co do uchybień zawodowych kandydata. Opinia ta wydawana jest w ramach współdziałania organów administracji publicznej stosownie do art. 106 § 1 k.p.a.

Minister Sprawiedliwości zarzucił skarżącej, iż w żaden sposób nie wskazała, co należy rozumieć pod pojęciem "bardzo wysokie umiejętności fachowe", które powinien posiadać kandydat na notariusza oraz czym różnią się one od doświadczenia zawodowego i umiejętności sędziego z 11 - letnim stażem pracy w zawodzie. Brak doświadczenia kandydata w zawodzie notariusza jest rzeczą oczywistą nie tylko w przypadku kandydata, ale występuje u wszystkich osób, które nie wykonywały zawodu notariusza. Nie jest jednak wystarczającą przesłanką do uznania, że kandydat nie daje gwarancji prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazała, iż istnieją jakiekolwiek inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, niż te, które wcześniej przytoczyła, zaś fakt, iż złożony wniosek zmierzał właściwie do dokonania ponownej oceny istoty sprawy, organ uznał za niedopuszczalny.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Rada Izby Notarialnej [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego:

- art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. o powołaniu kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W., pomimo, że decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a., poprzez sprzeczność ustaleń Ministra Sprawiedliwości z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez nie wyłączenie z orzekania pracownika organu administracyjnego, który brał udział w niższej (pierwszej) instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

2. art. 11 pkt 2 w zw. z art. 10 § 3 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Minister Sprawiedliwości w sposób niezgodny z prawem uznał, iż kandydat spełniał przesłankę powołania na notariusza, jaką jest nieskazitelność charakteru i będące tego skutkiem powołanie na to stanowisko osoby, która nie spełnia wszystkich prawem przewidzianych przesłanek, warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza;

3. art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że rażące naruszenie prawa (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) winno dotyczyć decyzji administracyjnych posiadających tego rodzaju wady, które powodują, iż dana decyzja administracyjna (w całości bądź w części) zaprzecza stanowi prawnemu (również w warstwie chronionych przez normę prawną wartości) wyznaczającemu normatywne podstawy rozstrzygnięcia danej sprawy.

Analiza zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz jej uzasadnienia w przedstawionym kontekście normatywnym ujawnia, że Minister Sprawiedliwości konsekwentnie unikał rozpatrzenia szeregu zarzutów skarżącej dotyczących decyzji z [...] lutego 2009 r., a potwierdzających, że została ona wydana z "rażącym naruszeniem prawa". Rozstrzygając przedmiotową sprawę administracyjną, Minister Sprawiedliwości stwierdził bowiem, iż w sposób jednoznaczny ustalił potencjalną zdolność kandydata do zagwarantowania bezpieczeństwa obrotu prawnego, opierając się na analizie akt osobowych oraz postępowania dyscyplinarnego toczącego się wobec kandydata, jak również przyjmując, że fakt zaistnienia jednostkowego zdarzenia w prawie 11-letniej pracy w zawodzie sędziego (uznanego za winnego przewinienia służbowego o niedużym ciężarze gatunkowym) nie może świadczyć o utracie przez kandydata przesłanek, o których mowa w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie.

W ocenie skarżącej, przywołane stwierdzenia w sposób wyczerpujący uzasadniają zarzut rażącego naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. Na etapie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. organ orzekający całkowicie bowiem pominął (odnosząc się do niektórych z nich dopiero w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 roku, a więc już po zakończeniu postępowania jurysdykcyjnego w trybie zwykłym), dokumenty znajdujące się w innych aktach dyscyplinarnych kandydata, którymi dysponuje Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sędziów Sądów Powszechnych w okręgu Sądu Okręgowego w [...]: pismo Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2008 r. ([...]) skierowane do sędziego Sądu Okręgowego, Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego [...], zawierające żądanie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w zakresie oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa i uchybienia godności urzędu. We wskazanym piśmie postawiono kandydatowi ponad trzydzieści zarzutów, w tym dotyczących niewykonania zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w [...] (a więc analogicznych jak te, za które kandydat został ukarany karą dyscyplinarną, co świadczy o braku jakiejkolwiek refleksji i chęci poprawy po stronie kandydata), jak również zarzutów oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa (zwłaszcza art. 6 k.p.c.).

Skarżąca zauważyła, że w aktach tych znajduje się również (konsekwentnie pomijany przez Ministra Sprawiedliwości zarówno w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., jak i decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r.) protokół z lustracji przeprowadzonej w dniach [...] stycznia 2008 r., Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku, z którego wynika, że:

- sprawy prowadzone przez kandydata w okresie pełnienia przez niego funkcji Sędziego Sądu Rejonowego w [...], wyznaczane były co 15 minut, niezależnie od rodzaju sprawy. Zdaniem lustratora taki sposób pracy uniemożliwiał właściwe prowadzenie rozprawy i postępowania dowodowego. Potwierdza to między innymi Sąd Okręgowy w sprawie [...] o stwierdzenie zasiedzenia - rozpoznając apelację stwierdził, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy,

- wnioski z przeprowadzonej lustracji nie mogą być pozytywne, ponieważ pierwsze rozprawy wyznaczane były dość późno, zaś ostatnie kończyły się stosunkowo wcześnie,

- kandydat, jako Sędzia, w roku 2007 nie zawsze stosował się do obowiązku wyznaczania rozpraw dwa razy w tygodniu, choć częste absencje w pracy rodziły taką potrzebę, a wręcz konieczność,

- składane przez strony postępowania wnioski o wyłączenie Sędziego, choć nie mogły być uwzględnione z braku podstaw przewidzianych w k.p.c., wskazują na niewłaściwy stosunek Sędziego do stron i kulturę prowadzenia rozpraw.

Skarżąca zarzuciła również, że Minister Sprawiedliwości pominął na etapie postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. również inne dokumenty znajdujące się w aktach dyscyplinarnych kandydata, będące w dyspozycji Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sędziów Sądów Powszechnych w okręgu Sądu Okręgowego w [...], zawierające poważne zarzuty (brak zapoznania się z aktami sprawy, stronniczość, brak obiektywizmu przy prowadzeniu sprawy - por. skarga z dnia [...] kwietnia 2006 r. dot. sprawy [...] oraz zarzuty dotyczące zachowania kandydata podczas licytacji w dniu [...] grudnia 2006 r. - skarga z dnia [...] stycznia 2007 r.). Skarżąca podkreśliła, że wskazane wyżej akta kandydata zawierały też szereg zarządzeń Prezesa Sądu Rejonowego w [...], dyscyplinujących kandydata (zarządzenie nr [...] z dnia [...] lutego 2006 roku), które powinny zostać skonfrontowane ze znajdującą się w aktach sprawy opinią Prezesa Sądu Rejonowego w [...].

W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącej, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Zdaniem skarżącej, w świetle treści powołanych wyżej przepisów k.p.a. obowiązkiem Ministra Sprawiedliwości na etapie postępowania jurysdykcyjnego, a nie postępowania nadzwyczajnego, prowadzonego w trybie art. 156 i nast. k.p.a. było nie tylko włączenie wskazanych dokumentów do materiału dowodowego sprawy, ale przede wszystkim ich wnikliwe rozpatrzenie w kontekście treści art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie. Takiej analizy, a zwłaszcza stwierdzenia, czy przytoczone wyżej okoliczności dotyczące kandydata świadczą (lub nie) o posiadaniu przez niego nieskazitelnego charakteru, brak jest w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r.

Skarżąca wskazała również, iż w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów proceduralnych, gdyż zarówno decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r., jak i decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. wydana wskutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zostały sporządzone i podpisane przez tego samego pracownika organu administracji, działającego z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca powołała się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06, zgodnie z którą pracownik organu, który brał udział w wydawaniu przez ten organ decyzji, co do której złożono następnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem skarżącej, sformułowanie "niższa instancja" zawarte w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. bezwzględnie powinno być rozumiane jako "I instancja", a zatem w sposób, który pozwala je odnieść także do sytuacji, o której mowa w art. 127 § 3 k.p.a., w której ten sam organ działa zarówno w charakterze organu I, jak i II instancji. Za taką interpretacją przemawia zaś nie tylko wykładnia historyczna (aż do nowelizacji k.p.a. w 1980 r. organ I instancji był zawsze organem niższej instancji) czy wzgląd na brzmienie art. 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. - Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.) , ale także przede wszystkim wzgląd na konieczność takiej interpretacji analizowanego przepisu, by pozostawała ona w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 k.p.a. Bezstronność rozstrzygania nie może być zagwarantowana w sytuacji, w której jedna i ta sama osoba będzie miała prawo do udziału w wydawaniu decyzji w obu instancjach - decyzji, co do której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia tego wniosku.

W opinii skarżącej, tryb prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Ministra Sprawiedliwości doprowadził również do rażącego naruszenia przez decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. przepisów materialnoprawnych, tj. art. 11 pkt 2 w zw. z art. 10 ustawy - Prawo o notariacie. Skarżąca odwołała się do definicji pojęcia "nieskazitelności charakteru" zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1131/99 oraz poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA 1610/00.

Zdaniem skarżącej, w sprawie kandydata analizie powinny były zatem podlegać fakty z lat 2004-2007, wymienione m.in. w przywołanym piśmie Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2008 r. Zarzutów tam zawartych nie przekreśla przy tym (na co powołuje się Minister Sprawiedliwości) postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. sygn. akt [...], o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec kandydata, gdyż przesłanką odmowy było wyłącznie zrzeczenie się urzędu sędziego przez zainteresowanego z dniem [...] października 2008 r., a prowadzenie takiego postępowania jest dopuszczalne tylko wobec sędziów. W sytuacji zaniechania takich działań trudno wskazać, na jakiej podstawie Minister Sprawiedliwości stwierdził spełnianie przez kandydata przesłanki z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie. Zdaniem skarżącej, Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. poddał w wątpliwość opinię skarżącej, ale nie dokonał - do czego jest zobligowany w myśl art. 11 pkt 2 ustawy - kompleksowej analizy charakteru kandydata, który w sposób uporczywy i długotrwały - co ujawnia pominięty przez Ministra Sprawiedliwości materiał dowodowy - dopuszczał się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa i uchybień godności urzędu.

Skarżąca podkreśliła, że przytoczone fakty potwierdzają kierowanie się przez Ministra Sprawiedliwości nie przepisami prawa, ale tzw. polityką administracyjną, polegającą na liberalizowaniu dostępu do zawodu notariusza za wszelką cenę każdemu kandydatowi.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, wnosząc o oddalenie skargi.

Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotem rozważań Ministra Sprawiedliwości były przede wszystkim kwestie związane ze spełnieniem przez kandydata przesłanek z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie tj. nieskazitelność charakteru i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Stanowisko w tym zakresie Ministra Sprawiedliwości zostało szczegółowo przedstawione zarówno w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o powołaniu kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W. jak i w utrzymującej ją decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Organ administracji zauważył, że skarżąca pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji - z możliwości tej nie skorzystała.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został rozpoznany zgodnie z obowiązującymi przepisami. W sprawie miał zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a., co oznacza, iż przepisy dotyczące odwołań od decyzji miały zastosowanie, ale tylko odpowiednio. Złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie uruchomiło kontroli instancyjnej zgodnie z art. 15 k.p.a., lecz weryfikacji pierwszej decyzji dokonał, stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. w istocie ten sam organ, w tym wypadku Minister Sprawiedliwości, w imieniu którego działa upoważniona osoba, której upoważnienie obejmowało prawo do podpisywania i załatwiania spraw w imieniu Ministra Sprawiedliwości.

Organ podkreślił, iż skarżąca dokonała sprzecznej z obowiązującym orzecznictwem interpretacji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W przypadku bowiem organu monokratycznego (Ministra Sprawiedliwości), art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania przy rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 300/07), a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. (sygn. akt P 57/07) był wyrokiem zakresowym i dotyczył sytuacji odmiennej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a., dokonując oceny zaskarżonego aktu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżone decyzje pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie

W kontrolowanym postępowaniu skarżąca – Rada Izby Notarialnej [...] ponosiła, że przy rozpoznawaniu sprawy M. W. miało miejsce rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mianowicie skarżąca Rada stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości konsekwentnie unikał odniesienia się (rozpatrzenia) szeregu zarzutów skarżącej dotyczących decyzji z [...] lutego 2009 r., a potwierdzających, że została ona wydana z "rażącym naruszeniem prawa". Rozstrzygając przedmiotową sprawę administracyjną, Minister Sprawiedliwości stwierdził bowiem, iż w sposób jednoznaczny ustalił potencjalną zdolność kandydata do zagwarantowania bezpieczeństwa obrotu prawnego, opierając się na analizie akt osobowych oraz postępowania dyscyplinarnego toczącego się wobec kandydata, jak również przyjmując, że fakt zaistnienia jednostkowego zdarzenia w prawie 11-letniej pracy w zawodzie sędziego (uznanego za winnego przewinienia służbowego o niedużym ciężarze gatunkowym) nie może świadczyć o utracie przez kandydata przesłanek, o których mowa w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie.

W ocenie skarżącej organ ten przy rozpoznawaniu sprawy w sposób rażący uchybił przepisom art. 77 § 1, 7 i 8 k.p.a. przeprowadzając w sposób wadliwy postępowanie dowodowe oraz dokonując wybiórczej oceny zgromadzonych w sprawie materiałów. Rada zarzuciła w szczególności pominięcie dokumentów, znajdujących się w aktach dyscyplinarnych kandydata, w tym pisma Prezesa Sądu Okręgowego [...] z [...] marca 2008 r. skierowane do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego [...], w którym stawiane mu są m.in. zarzuty uchybienia godności urzędu. Nadto zdaniem skarżącej pominięty został protokół lustracji z dnia [...] lutego 2008 r., z którego również wynika, iż kandydat dopuszczał się uchybień zawodowych na stanowisku sędziego.

Konkludując Rada wnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o powołaniu M. W. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W.

Należy wstępnie podkreślić, iż tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe, bowiem nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Ponadto o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

W sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd nie doparzył się tego rodzaju uchybień prawa, które mogłyby skutkować uwzględnieniem wniosku o stwierdzenie jej nieważności.

Prawidłowo Minister stwierdził, iż okoliczności faktyczne związane z przesłanką nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza zostały szczegółowo przedstawione zarówno w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o powołaniu kandydata na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W. jak i w utrzymującej ją decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Organ administracji zauważył, że skarżąca pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji - z możliwości tej nie skorzystała.

Wskazywane przez Radę uchybienia w ocenie Sądu nie stanowią przejawów rażącego naruszenia prawa. Brak jest podstaw do zasadnego stwierdzenia, iż w trakcie postępowania doszło do uchybień kwalifikowanych czyli takich, których skutkiem byłoby powstanie sytuacji prawnej zaprzeczającej stanowi prawnemu wyznaczającemu normatywne podstawy rozstrzygnięcia sprawy o powołanie M. W. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w W.

Podstawy żądania stwierdzenia nieważności sprowadzały się do kwestionowania prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego w powyższej sprawie, a te zarzuty, w ocenie Sądu, są niewystarczające dla uzasadnienia tezy o rażącym charakterze ewentualnie zaistniałych uchybień organu. Wszelkie zarzuty proceduralne mieszczące się w granicach domniemanych uchybień mogących mieć ewentualnie istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia mogły być podnoszone wyłącznie w ramach postępowania, które toczyło się na wniosek kandydata i zakończone było wydaniem ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r.

Końcowo należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został rozpoznany zgodnie z obowiązującymi przepisami. W sprawie miał zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a., co oznacza, iż przepisy dotyczące odwołań od decyzji miały zastosowanie, ale tylko odpowiednio. Złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie uruchomiło kontroli instancyjnej zgodnie z art. 15 k.p.a., lecz weryfikacji pierwszej decyzji dokonał, stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. w istocie ten sam organ, w tym wypadku Minister Sprawiedliwości, w imieniu którego działa upoważniona osoba, której upoważnienie obejmowało prawo do podpisywania i załatwiania spraw w imieniu Ministra Sprawiedliwości

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt: I OPS 13/09), "Możliwość korzystania z instytucji upoważnienia pracownika do wydawania decyzji w imieniu organu monokratycznego umożliwia zatem pogodzenie wymogów organizacyjnych z wymogami proceduralnymi, w tym wynikającego z zasady obiektywizmu i zasad sprawiedliwości proceduralnej, a także zasady dwuinstancyjności wyłączenia piastuna organu monokratycznego na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a."

Z powyższych względów zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, zatem skarga na mocy art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.