Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 589/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 6,  art. 59 par. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi A w C. (dalej: skarżący lub wierzyciel) jest wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz.256, dalej: k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 6, 7 i 10 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 poz.1427, dalej: u.p.e.a.) postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) z dnia [...] r. nr [...] oddalające zarzuty braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a także uznające za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych z dnia [...] r. Nr [...] i [...] przez skarżącego wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K. jako małżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym i umarzające postępowanie egzekucyjne.

2.Dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego.

2.1. Naczelnik prowadził wobec zobowiązanego M. K., postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wydanych przez wierzyciela w dniu [...] r. od nr [...] do nr [...], obejmujących zwrot w ramach płatności ze środków europejskich oraz z dotacji celowej z budżetu państwa w związku z solidarną odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania B S.A. w upadłości likwidacyjnej w łącznej kwocie należności głównej [...] zł plus należne odsetki za zwłokę. W części "B" ww. tytułów wykonawczych wskazano dane małżonka zobowiązanego – I. K. odpowiadającej majątkiem wspólnym za to zobowiązanie.

2.2. Na prowadzone postępowanie egzekucyjne M. K. i I. K. pismem z dnia 14 sierpnia 2019 r. wnieśli zarzuty podnosząc, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte i jest prowadzone w sposób niezgodny z zasadami określonymi w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem egzekucja skierowana do rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w C i D S.A. nie została poprzedzona wezwaniem - upomnieniem skierowanym do M. K. czy też do I. K., o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienia o wskazanych zajęciach doręczone zostały wyłącznie M. K., pomimo że jako zobowiązana w zawiadomieniach wskazana została również I. K. Ponadto dodali, iż brak doręczenia I. K. przedmiotowych zawiadomień o zajęciach dokonywanych przez organ egzekucyjny, jak również odpisów tytułów wykonawczych należy uznać za naruszenie zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślili ponadto, że I. K., jak wynika z treści tytułów wykonawczych, nie jest osobą zobowiązaną, a jedynie małżonką zobowiązanego, w związku z czym jej odpowiedzialność jest ograniczona do majątku wspólnego, a pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, skutkiem czego I. K. nie ponosi odpowiedzialności z jej majątku odrębnego. Wskazali również, że w tytułach wykonawczych nieprawidłowo został oznaczony wierzyciel, podczas gdy podstawą dla wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Zarządu Województwa [...], wobec czego jako wierzyciel winno zostać wskazane Województwo [...]. Zarzucili także nieprawidłowe określenie wartości odsetek w tytułach wykonawczych oraz budzące wątpliwości działanie C, który po otrzymaniu zawiadomień o dokonanych zajęciach, dokonał przelewu środków z rachunku I. K. na rachunek M. K.

2.3. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko M. K. i I. K. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i jednocześnie wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności odpowiednio w D S.A. oraz C.

2.4. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] sygn. akt [...] wierzyciel uznał za uzasadniony jedynie zarzut dotyczący braku podstaw skierowania egzekucji do majątku odrębnego I. K., wobec obowiązującej między małżonkami M. K. i I. K. rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a w pozostałym zakresie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Tym samym w sytuacji, gdy rachunki bankowe zajęte przez Naczelnika w toku egzekucji, jak i znajdujące się na tych rachunkach środki, stanowią majątek odrębny I. K. egzekucja z tych składników majątkowych, jak również i innych składników majątkowych należących do I. K. nie może być prowadzona. Postanowienie wierzyciela zostało następnie utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. nr [...].

Wierzyciel zaakcentował również, że decyzja Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] r. była decyzją wydaną w wyniku odwołania, złożonego przez M. K. od decyzji skarżącego z dnia [...] r. nr [...]. Zarząd Województwa [...] powierzył skarżącemu jako Instytucji Pośredniczącej II stopnia zadania związane z realizacją Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] w zakresie odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, w tym kompetencja w zakresie wykonywania obowiązków i uprawnień wierzyciela.

2.5. Naczelnik postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] oddalił zarzuty: braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o którym mowa w art. 15 §1 u.p.e.a. oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a jednocześnie uznał za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych dnia [...] r. nr [...] i nr [...] przez skarżącego wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K. jako małżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym i umorzył postępowanie egzekucyjne.

2.6. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł wierzyciel zarzucając naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez a) błędne uznanie, iż wniesione przez M. K. i I. K.zarzuty z dnia [...] r. obejmowały zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej zarówno M. K., jak i I. K., podczas gdy wskazany zarzut obejmował jedynie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wobec I. K. i taki zarzut został rozpoznany przez wierzyciela w postanowieniu z dnia [...] r., b) błędne uznanie za zasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych dnia [...] r. nr [...] i nr [...] przez wierzyciela, zarówno wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K., c) umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wskutek błędnego uznania za zasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wobec M. K. i I. K., mimo iż niedopuszczalność prowadzenia tego postępowania dotyczy wyłącznie I. K. (małżonki zobowiązanego), a nie M. K.

Wobec powyższego wniesiono o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez uznanie za zasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z majątku odrębnego I. K., wskazanej w tytułach wykonawczych wystawionych dnia [...] r. nr [...] i nr [...] jako małżonki zobowiązanego odpowiedzialnej majątkiem wspólnym, umorzenie postępowania egzekucyjnego w części, tj. wyłącznie względem I. K. i jej majątku odrębnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do rozpatrzenia Naczelnikowi.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż wbrew stanowisku organu egzekucyjnego, wniesione przez M. K. i I. K. zarzuty nie dotyczyły niedopuszczalności egzekucji administracyjnej zarówno wobec M. K. jak i I. K., a niedopuszczalności tejże egzekucji wobec I. K. wobec braku istnienia między małżonkami małżeńskiej wspólności majątkowej. Nadto skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, uznał, że brak w art. 34 § 4 u.p.e.a. możliwości częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że takiej możliwości nie ma. Tym samym postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie, winno zostać umorzone jedynie w części, zaś powinno toczyć się dalej względem M. K.

2.7. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika.

W treści uzasadnienia Dyrektor przywołał min. 33 §1 u.p.e.a., który wymienia katalog zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał także, że w świetle art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, stanowisko skarżącej jako wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez skarżących zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, nie wiąże organu egzekucyjnego. Na mocy art. 26 o.p. podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność ta, stosownie do art. 29 § 1 o.p., obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Zgodnie z art. 27c ustawy egzekucyjnej, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy jeden z małżonków jest zobowiązanym w znaczeniu określonym w art. 1a pkt 20, czyli jest osobą fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub o charakterze niepieniężnym, a drugi tego statusu nie posiada, ale zachodzi potrzeba skierowania egzekucji do majątku wspólnego zobowiązanego i jego współmałżonka.

Dalej Dyrektor wskazał, że wspólność majątkowa pomiędzy M. K. i I. K. ustała z dniem [...] r., co oznacza, że małżonkowie nie posiadają żadnego wspólnego majątku, w związku z tym wierzyciel nie był uprawniony do wystawienia tytułów wykonawczych umożliwiających prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego, gdyż takowego pomiędzy małżonkami K. nie było. To zaś oznacza, że I. K. nie powinna w ogóle być wskazana w tytułach wykonawczych jako małżonek odpowiedzialny majątkiem wspólnym. Dyrektor wskazał, iż w przypadku, gdy którykolwiek z zarzutów okaże się uzasadniony organ egzekucyjny stosownie do treści art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej musi umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skoro bowiem tytuły wykonawcze zostały wystawione nieprawidłowo i skierowane do osoby, wobec której egzekucja nie może być prowadzona to postępowanie egzekucyjne na podstawie nieprawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych nie może być prowadzone.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. W skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt. 6 oraz art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. poprzez: a) błędne uznanie, iż wniesione przez M. K. i I. K. zarzuty [...] r. obejmowały zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej zarówno wobec M. K., jak i I. K., podczas gdy wskazany zarzut obejmował jedynie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wobec I. K. i taki zarzut został rozpoznany przez wierzyciela w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...], b) błędne uznanie za zasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] r. nr [...] i nr [...] przez skarżącą, zarówno wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K., c) umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wskutek błędnego uznania za zasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej M. K. i I. K., mimo iż niedopuszczalność prowadzenia tego postępowania dotyczy wyłącznie I. K. (małżonki zobowiązanego), a nie M. K.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że brak było przeszkód, aby przedmiotowe postępowanie toczyło się dalej względem M. K. czyli aby umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczyło wyłącznie małżonki zobowiązanego I. K., która wobec istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej i braku majątku wspólnego małżonków, nie ponosi majątkiem osobistym odpowiedzialności za zobowiązanie M. K. W ocenie pełnomocnika fakt, iż tytuły wykonawcze zostały błędnie wypełnione wskutek wskazania w nich małżonki zobowiązanego, nie uniemożliwia prowadzenia w oparciu o te tytuły wykonawcze postępowania egzekucyjnego wyłącznie przeciwko zobowiązanemu i umorzenia tego postępowania wyłącznie względem małżonki zobowiązanego, wobec braku majątku wspólnego. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik powołał się na orzecznictwo sądowe, w tym na wyrok NSA z dnia 11 października 2011 r. II FSK 585/10 oraz WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r. III SA/Wa 1766/16.

Podnosząc powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ewentualnie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika w części, w jakiej organ ten uznał za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] r nr [...] i nr [...] przez wierzyciela wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K. jako małżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym i umorzył postępowanie egzekucyjne oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi.

3.2 W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się zasadna.

4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

4.3. Istota sporu pomiędzy skarżącym (będącym jednocześnie wierzycielem) a Dyrektorem sprowadza się do oceny zaskarżonego postanowienia w części uznającej za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych dnia [...] r. nr [...] i nr [...] przez skarżącego wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K. jako małżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym i umarzającej postępowanie egzekucyjne.

4.4 Rozpoznając skargę w granicach zakreślonych art. 134 p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżony akt narusza prawo w sposób uzasadniający jego eliminacje z obrotu prawnego. Skarżący wykazał bowiem, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt. 6 oraz art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. błędne uznając, iż wniesione przez M. K. i I. K. zarzuty [...] 2019 r. obejmowały zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej zarówno wobec M. K., jak i I. K., podczas gdy wskazany zarzut obejmował jedynie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wobec I. K. i taki zarzut został rozpoznany przez wierzyciela w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...].

Rację ma również skarżący twierdząc, że błędne uznano za zasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] r. nr [...] i nr [...] przez skarżącą, zarówno wobec M. K. jako osoby trzeciej i I. K., co w konsekwencji doprowadziło do umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wskutek błędnego uznania za zasadny zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej M. K. i I. K., mimo iż niedopuszczalność prowadzenia tego postępowania dotyczy wyłącznie I. K. (małżonki zobowiązanego), a nie M. K.

4.5. Uzasadniając powyższe stanowisko w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Z kolei zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Mając na uwadze przywołane regulacje prawne, zdaniem Sądu art. 34 § 4 u.p.e.a., w zakresie w jakim przepis ten dotyczy przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie można rozpatrywać bez powiązania zawartej w nim regulacji z art. 59 u.p.e.a. Art. 34 § 4 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem warunki umorzenia winny zostać zweryfikowane na podstawie art. 59 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., stanowić musi jedną z form umorzenia wymienioną w art. 59 u.p.e.a. (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 14 marca 2012 r., I SA/Gl 172/12, z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt SA/Gl 507/11 oraz wyrok NSA z dnia 11 października 2011 r., II FSK 585/10).

4.6. W realiach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na brzmienie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, stanowisko skarżącej jako wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, nie było wiążące dla organu egzekucyjnego, a zatem organ ten posiadał kompetencję do dokonania oceny ziszczenia się powołanej przesłanki.

Jednak, zdaniem Sądu, ocena ta okazała się ona błędna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie nie podniesiono zarzutu niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego M. K., a jedynie wobec jego żony. Oznacza to, że za pozbawione podstaw prawnych uznać należy działanie organu egzekucyjnego polegające na rozszerzeniu zarzutu niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, na co trafnie zwrócono uwagę w skardze, wobec zobowiązanego M. K.

Z akt sprawy wynika bowiem, że Naczelnik prowadził wobec zobowiązanego M. K., postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wydanych przez wierzyciela w dniu [...] r. od nr [...] do nr [...], obejmujących zwrot w ramach płatności ze środków europejskich oraz z dotacji celowej z budżetu państwa w związku z solidarną odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania B S.A. w upadłości likwidacyjnej w łącznej kwocie należności głównej [...] zł plus należne odsetki za zwłokę. W części "B" ww. tytułów wykonawczych wskazano dane małżonka zobowiązanego – I. K. odpowiadającej majątkiem wspólnym za to zobowiązanie.

Na prowadzone postępowanie egzekucyjne M. K. i I. K. pismem z dnia 14 sierpnia 2019 r. wnieśli zarzuty podnosząc, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte i jest prowadzone w sposób niezgodny z zasadami określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem egzekucja skierowana do rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w C i D S.A. nie została poprzedzona wezwaniem - upomnieniem skierowanym do M. K. czy też do I. K., o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.s.. Zawiadomienia o wskazanych zajęciach doręczone zostały wyłącznie M. K., pomimo że jako zobowiązana w zawiadomieniach wskazana została również I. K. Ponadto dodali, iż brak doręczenia I. K. przedmiotowych zawiadomień o zajęciach dokonywanych przez organ egzekucyjny, jak również odpisów tytułów wykonawczych należy uznać za naruszenie zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślili ponadto, że I. K., jak wynika z treści tytułów wykonawczych, nie jest osobą zobowiązaną, a jedynie małżonką zobowiązanego, w związku z czym jej odpowiedzialność jest ograniczona do majątku wspólnego, a pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, skutkiem czego I. K. nie ponosi odpowiedzialności z jej majątku odrębnego.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny rozpoznający zasadność wniesionych zarzutów jest nimi związany i nie ma możliwości ich korekty, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Przypomnieć także należy, że z tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela w dniu [...] r. numery od [...] do [...], obejmujących zwrot w ramach płatności ze środków europejskich oraz z dotacji celowej z budżetu państwa wynika, że zobowiązany M. K. odpowiada jako osoba trzecia - w związku z solidarną odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania B S.A. w upadłości likwidacyjnej – a nie jako podatnik.

Natomiast w części "B" ww. tytułów wykonawczych wskazano dane małżonka zobowiązanego – I. K. odpowiadającej majątkiem wspólnym za to zobowiązanie.

Przywołany w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 27c ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków, nie stoi na przeszkodzie dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec M. K. i nie jest wystarczającą podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy jeden z małżonków jest zobowiązanym w znaczeniu określonym w art. 1a pkt 20, czyli jest osobą fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub o charakterze niepieniężnym, a drugi tego statusu nie posiada, ale zachodzi potrzeba skierowania egzekucji do majątku wspólnego zobowiązanego i jego współmałżonka.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przepis ten został uchylony przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2019 (Dz.U. z2019.2070) zmieniającej ustawę egzekucyjną z dniem 30 lipca 2020r. Nie ma to jednak przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.

Na marginesie rozważań wskazać należy, że Dyrektor błędnie na poparcie swojego stanowiska przywołał przepis art. 26 o.p. odnoszący się do odpowiedzialności podatnika, a nie osoby trzeciej. Wynika z niego, że podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe.

Sąd zauważa, że zasady odpowiedzialności osób trzecich, w tym zobowiązanego M. K. jako członka zarządu B S.A. w upadłości likwidacyjnej, uregulowane zostały w Rozdział 15 Ordynacji podatkowej, zatytułowanym Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, a ogólny zakres odpowiedzialności osób trzecich określa art. 107 o.p., a z mocy art. 109 § 1 o.p. art. 29 o.p. stosuje się odpowiednio.

4.7. W dalszej kolejności podnieść należy, że Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż postępowanie egzekucyjne może być umorzone zarówno w całości jak i w części. Do umorzenia postępowania w części dochodzi wówczas, gdy egzekucja jest niedopuszczalna w odniesieniu do niektórych osób wskazanych jako zobowiązani lub gdy niedopuszczalne jest egzekwowanie niektórych obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym. Jeżeli zobowiązany podniósł zarzuty stanowiące podstawę do umorzenia postępowania i organ egzekucyjny uznał ich zasadność, to umorzenie postępowania egzekucyjnego w części jest obligatoryjne. Przesłanki umorzenia postępowania uregulowane w art. 59 § 1 u.p.e.a. można podzielić na merytoryczne, dotyczące bezpodstawności istnienia obowiązku, lub na formalnoprawne – proceduralne. Do pierwszej grupy można zaliczyć wygaśnięcie obowiązku z różnych przyczyn np.: umorzenie obowiązku, nieistnienie obowiązku, wykonanie obowiązku (Z. Leonicki w. R. Hauser, Z. Leoński. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wyd. CH Beck 2005 s.164-167). Umorzenie postępowania ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku prze zobowiązanych jest w rozpoznawanej sprawie – niedopuszczalne. Prawidłowe jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że art. 34 § 4 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Umorzenie na podstawie tego przepisu może nastąpić w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu podstawę częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowią przepisy art. 34 § 4 i art. 59 u.p.e.a. Oznacza to, ze postępowanie może być umorzone w części na podstawie tych przepisów bez powołania art. 59 § u.p.e.a. jako podstawy umorzenia, skoro powołano art. 34 § 4.

W przypadku egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym wierzyciel jest zobowiązany do podania w tytule wykonawczym danych określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a. Tytuły wykonawcze zawierały te dane.

4.8. Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania Sąd podziela stanowisko wierzyciela przedstawione w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] sygn. akt [...], w którym wierzyciel uznał za uzasadniony jedynie zarzut dotyczący braku podstaw skierowania egzekucji do majątku odrębnego I. K., wobec obowiązującej między małżonkami M. K. i I. K. rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a w pozostałym zakresie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Tym samym w sytuacji, gdy rachunki bankowe zajęte przez Naczelnika w toku egzekucji, jak i znajdujące się na tych rachunkach środki, stanowią majątek odrębny I. K. egzekucja z tych składników majątkowych, jak również i innych składników majątkowych należących do I. K. nie może być prowadzona. Postanowienie wierzyciela zostało następnie utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. nr [...].

Powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

4.9. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.