Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 943/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11ia ust. 1, art. 11c
journal: Dz.U. 2023 poz 162
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j.)
article: art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 79 ust. 1, art. 88 ust. 1, art. 86 pkt 2, art. 86g ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: art. 28 ust. 2, 3 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 31, art. 38 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...](1) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 września 2023 r. nr AP-2.7840.182.2023.MJ(1), Wojewoda Zachodniopomorski, umorzył postępowanie odwoławcze prowadzone na podstawie odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie [...] od decyzji Prezydenta Miasta S. Nr 2/DR/2023 z dnia 18 lipca 2023 r., znak: WUA.6740.1.1.2023.AB o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na przebudowie ul. [...] budowie łącznika ul. [...] z ul. [...] (o projektowanej nazwie ul. [...]), przebudowie i rozbudowie ul. [...] wraz z budową nowego ronda, budowie ciągu pieszo-jezdnego tzw. [...] [...] budowie ciągu pieszo-jezdnego od ronda w kierunku zachodnim przy północnej granicy [...], budowie ciągów pieszo-rowerowych tzw. [...] oraz [...] [...] w S., dla Zarządcy drogi Prezydenta Miasta S. , na terenie działek objętych inwestycją: [...], [...] [...], [...] (14 17), [...], [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]), [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...] ([...]), [...], [...] i [...] ([...]), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] S.; [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] - obręb [...] S..

Jak wyjaśnił organ odwoławczy opisana wyżej decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 11a ust. 1 w związku z art. 11f ust. 1, 2, 2a, 3 art. 11g pkt 1, art. 11i ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 pkt. 2, 4c, 4d, art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 3, art. 19 ust. 1 i 2, art. 20 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 162, dalej ustawa: ZRID.). Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał między innymi, że złożony projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany są kompletne oraz zostały sporządzone i sprawdzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w wymaganym zakresie oraz należące do właściwych izb samorządu zawodowego, zaś inwestor wraz z wnioskiem przedłożył wszystkie wymagane prawem dokumenty: mapy, analizy, opinie, a także wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne, w tym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odwołanie od ww. decyli Prezydenta Miasta S. , pismem z dnia 28 lipca 2023 r., wniosło Stowarzyszenie [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W toku rozpatrzenia powyższego odwołania Wojewoda ustalił, iż zostało ono wniesione w terminie. Zaskarżona decyzja obwieszczona została w dniu 24 lipca 2023 r., zaś odwołanie nadane zostało w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 1640) w dniu 1 sierpnia 2023 r. Jak wynika z akt sprawy, Stowarzyszenie w dniu 19 lipca 2023 r. dokonywało w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta S. wglądu w akta przedmiotowej sprawy (dowód: oświadczenie), a w dniu 28 lipca 2023 r. wystąpiło o udostępnienie decyzji z dnia 18 lipca 2023 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż właściwe postępowanie odwoławcze poprzedzone jest postępowaniem wstępnym mającym na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Jeżeli osoba wnosząca podanie twierdzi, że jest stroną, a zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego strony - jako że brak legitymacji do wniesienia odwołania nie jest oczywisty - organ ma obowiązek przeprowadzić w danym zakresie postępowanie wyjaśniające, przed przystąpieniem do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W razie stwierdzenia braku legitymacji odwołującego się, organ zobligowany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wyjaśniono, że zgodnie z art. 11i ust. 1 ustawy ZRID w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w przedmiotowej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2, definiującego stronę postępowania, który stanowi, że stronami w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Mając na uwadze, iż w wyżej cytowanym przepisie ustawy ZRID jest mowa jedynie o wyłączeniu stosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w ocenie organu odwoławczego przyjąć należy, że nie wyłącza to stosowania pozostałych przepisów Prawa budowlanego, które można stosować analogicznie w sprawach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. I tak w art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego ustawodawca zadecydował, że w sprawach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę przepisu art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się, a tym samym udział organizacji społecznych w takich postępowaniach jest wyłączony. Wyjątek od tej zasady przewiduje treść art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiący, że przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2023 r., poz. 1094 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą środowiskową".

Jak wyjaśniono z powołaniem na art. 79 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 88 ust. 1 ustawy środowiskowej, oceniając uprawnienie organizacji społecznej (ekologicznej) do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na prawach strony trzeba zwrócić uwagę, że ma ono ma charakter następczy i jest uwarunkowane prowadzeniem postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, czyli postępowania, w ramach którego przeprowadzona jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c ustawy środowiskowej). Co więcej w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest uregulowana kwestia składania odwołań od decyzji dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Art. 11ia tejże ustawy stanowi bowiem, że do postępowań w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Stosownie zaś do treści art. 86g ust. 1 ustawy środowiskowej, organizacji ekologicznej powołującej się na swoje cele statutowe służy prawo do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydana w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Takie uprawnienie obejmie jedynie organizacje ekologiczne, które prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na inwestycję (także w przypadku, gdy dana organizacja nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji), lub były stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W postępowaniu odwoławczym organizacja ekologiczna uczestniczy wówczas na prawach strony.

W ocenie organu odwoławczego, niewątpliwie Stowarzyszenie [...] można uznać za organizację ekologiczną bowiem jej celem statutowym (ujawnionym w KRS) jest ochrona środowiska (art. 3 pkt 10 ustawy środowiskowej). Jednakże w myśl art. 86 g ust. 2 ustawy środowiskowej ograniczono zakres dopuszczalnego odwołania. Ustawodawca wskazał, że organizacja ekologiczna może zaskarżyć do organu drugiej instancji określone zezwolenie na inwestycję jedynie w zakresie, w jakim organ pierwszej instancji był związany treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 pkt 2 ustawy środowiskowej.

Stosownie do treści art. 86 pkt 2 ustawy środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy w zakresie jakim uzyskanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - wydawanej na podstawie ustawy ZRID - poprzedzone jest uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Jak ustalono, Prezydent Miasta S. wydał w dniu 29 września 2021 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa i przebudowa ul. [...] w S." i "Budowa parkingu w rejonie [...] wraz z dojazdem do ul. [...] w S. oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. po zajęciu stanowiska w przedmiotowej sprawie wyrazili opinie, iż dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Dodatkowo z treści przedmiotowej decyzji wynika, że Prezydent Miasta S. - na wniosek Stowarzyszenia [...] - postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r., dopuścił Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Powyższe sprawia, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przeprowadzano oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym postępowanie przeprowadzone zostało bez udziału społeczeństwa. Skoro nie była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko należy stwierdzić, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta S. nie wymagało udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej. Tym samym nie był wymagany udział organizacji społecznej w tym postępowaniu. Zatem przepis art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego nie ma zastosowania, a w dalszej kolejności w przedmiotowej sprawie obowiązuje wyłączenie stosowania art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego, zapewniającego udział w postępowaniu organizacji społecznych.

Powyższe doprowadziło organ do konkluzji, iż z uwagi na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie był wymagany udział społeczeństwa w postępowaniu o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a co się z tym wiąże organizacja jaką jest Stowarzyszenie [...] nie ma legitymacji strony w przedmiotowym postępowaniu.

Po doręczeniu powyższej decyzji, dwoma pismami oznaczonymi różnymi datami (28 lipca 2023 r. i 14 października 2023 r.) lecz wniesionymi w urzędzie pocztowym w tej samej dacie (14 października 2024 r.) Stowarzyszenie wnosiło skargę do sądu administracyjnego. Treść obydwu pism jest tożsama, za wyjątkiem fragmentu zawartego w piśmie z dnia 14 października 2023 r., w którym powołano się na przepisy p.p.s.a., a zwłaszcza art. 46, art. 47, art. 57 i art. 58, wskazując na naruszenie prawa lub interesu prawnego w zakresie złożonej skargi.

W powyższych pismach Stowarzyszenie zarzuciło decyzji rażące naruszenie przepisów mający istotny wpływ na wynik sprawy:

A) ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych,

B) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

C) ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,

D) ustawy o samorządzie gminnym,

E) ustawy o drogach publicznych,

F) ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,

G) ustawy Prawo budowlane,

H) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne,

I) ustawy Prawo wodne,

J) ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych,

K) ustawy o portach i przystaniach morskich,

L) ustawy o gospodarce nieruchomościami,

M) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

N) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/147/EC z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa; dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; Konwencji z Aarchus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach środowiska; dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2003/35/WE przewidującej udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE, przyjętej przez Parlament Europejski i Radę UE w dniu 26 maja 2003 r. oraz rozporządzenia (WE) nr 1367/2006.

Wadliwości skarżonej decyzji Stowarzyszenie upatruje w szczególności w jej wydaniu bez wymaganej ustawą decyzji środowiskowej, która powinna zostać wydana wobec budowy obwodnicy od [...] pod [...] w S. do ulicy [...] a także w wydaniu decyzji przez organ, który był wnioskodawcą.

Wskazując na powyższe skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji organu I i II instancji, wobec ich wydania z rażącym naruszeniem prawa co miało nadto istotny wpływ na wynik sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji I i II instancji w całości i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji I i II instancji i przekazanie sprawy organowi właściwemu do ponownego rozpoznania sprawy. Wniosło także o przyprowadzenie dowodów ze wskazanych dokumentów.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustawa ZRID została zastosowana w celu ograniczenia możliwości działania organizacji pozarządowych i uniemożliwienia kontroli społecznej. Nie przeprowadzono konsultacji społecznych w sprawie inwestycji co w świetle zastrzeżeń zgłaszanych przez Stowarzyszenie należy uznać za rażące naruszenie przepisów ustaw wskazanych powyżej. Nadto decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 29 września 2021r., stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia jest wadliwa - podobnie jak stanowiące podstawę jej wydania opinie: Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Urzędu Marszałkowskiego. Zdaniem Stowarzyszenia budowa Tunelu pod Świną diametralnie zmieniła warunki komunikacyjne w mieście a zatem organ I instancji powinien dokonać ponownej oceny oddziaływania na środowisko wraz z decyzją środowiskową.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego na mocy której umorzono postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji zezwalającej zarządcy drogi na realizację inwestycji drogowej. Przedmiotowe postepowanie odwoławcze było prowadzone przez Wojewodę w następstwie wniesienia odwołania przez Stowarzyszenie.

W sprawie jest bezsporne, że Stowarzyszenie stanowi organizację ekologiczną której celem statutowym jest ochrona środowiska. Nie jest też sporne, iż wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej poprzedziło wydanie decyzji z 29 września 2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla rozpatrywanego przedsięwzięcia. Przy czym z akt sprawy i ustaleń organu wynika, że Stowarzyszenie zaskarżyło nieskutecznie decyzję środowiskową. Aktualnie przedmiotowa decyzja jest ostateczna i prawomocna wobec jej odrzucenia przez Sąd administracyjny z uwagi na uchybienie terminu na wniesienia skargi (postanowienie WSA z 9 maja 2022 r. sygn. akt. II SA/Sz 371/22 i postanowienie NSA z 21 lipca 2022 r. sygn. akt III OZ 449/22).

Podstawę rozstrzygnięcia Wojewody stanowiło ustalenie przez Wojewodę na wstępnym etapie rozpatrywania odwołania, iż Stowarzyszenie nie miało legitymacji do jego wniesienia. Przy czym podstawę takiej oceny stanowił w szczególności art. 11c ustawy ZRID zgodnie z którym, w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 11 i ust. 1 ustawy ZRID w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w tejże ustawie stosuje się też odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2, definiującego stronę postępowania.

Trafnie organ odwoławczy przyjął w tym zakresie, że skoro w wyżej cytowanym przepisie ustawy ZRID jest mowa jedynie o wyłączeniu stosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, należało przyjąć, że nie wyłącza to stosowania pozostałych przepisów Prawa budowlanego, które należy stosować analogicznie w sprawach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej.

W szczególności w myśl art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej.

Dla przyjęcia, że w określonej sprawie zachodzi przypadek unormowany w art. 28 ust. 4 Prawa budowalnego konieczne jest wskazanie przepisu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który wymaga w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę udziału społeczeństwa. Możliwość zaś udziału społeczeństwa, w tym także organizacji ekologicznej, zagwarantowana jest w postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia - art. 3 ust.1 pkt 8 lit. c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2394/15).

Jak wynika z art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest postępowanie, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (por. wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2037/14, z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 1044/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 859/16).

Słusznie zatem organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 79 ustawy środowiskowej, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym w świetle przepisów ustawy środowiskowej zapewnienie udziału społeczeństwa przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, następuje w przypadku, gdy w postępowaniu o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynikającą z ustaleń decyzji środowiskowej lub gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza konieczność ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem zezwolenia (art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 88 ust. 1 ustawy środowiskowej). W konsekwencji uprawnienie organizacji społecznej (ekologicznej) do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na prawach strony ma charakter następczy, jest bowiem uwarunkowane prowadzeniem postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, czyli postępowania, w ramach którego przeprowadzona jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

W toku poddanego aktualnie ocenie Sądu postępowania nie można było nie dostrzegać, że Prezydent Miasta S. w decyzji z dnia 29 września 2021 r., stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia a Stowarzyszenie uczestniczyło w powyższym postępowaniu na prawach strony. Skoro nie była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko organ odwoławczy trafnie uznał, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta S. nie wymagało udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej. W konwekcji nie był uprawniony udział organizacji społecznej w postępowaniu mającym za przedmiot zezwolenie na inwestycję drogową co wynika w szczególności z art.11lia tejże ustawy ZRID stanowiącego, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (tak jak ma to miejsce w przedmiotowym postępowaniu), stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W szczególności zaś w myśl art. art. 86g ust. 1 ustawy środowiskowej, organizacji ekologicznej powołującej się na swoje cele statutowe, jeżeli prowadzi ona działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na inwestycję, także w przypadku gdy nie brała ona udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, lub stronie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach służy prawo do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. W postępowaniu odwoławczym organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony. Przy czym zgodnie z art. 86 g ust. 2 ustawy środowiskowej organizacja ekologiczna może zaskarżyć do organu drugiej instancji określone zezwolenie na inwestycję jedynie w zakresie, w jakim organ pierwszej instancji był związany treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 pkt 2.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż skarżącemu Stowarzyszeniu nie przysługiwało uprawnienie do wniesienia odwołania wynikające z art. 11ia ustawy ZRID. Potwierdzony stosowną decyzją środowiskową brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nakazywał bowiem przyjąć, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała potrzeba udziału społeczeństwa w postępowaniu mającym za przedmiot zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. W konsekwencji skarżące zasadnie uznano, że Stowarzyszenie nie miało legitymacji do skutecznego wniesienia odwołania a toczące postępowanie podlegało umorzeniu, stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 265/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 157/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r" sygn. akt II GSK 1164/13). Ustalenie bowiem, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego upoważnia organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Jeśli chodzi o zarzuty skargi w zakresie wywodzonej wadliwości decyzji środowiskowej i poprzedzających ją opinii organów opiniujących, to twierdzenia powyższe nie zostały dowiedzione. Dla organu wydającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wiążąca była decyzja środowiskowa, która nie została uchylona ani też zmieniona we właściwym trybie.

Nie dawało też podstaw do uwzględniania skargi twierdzenie Stowarzyszenia dotyczące "rażącego zastosowania" ustawy ZRID w celu wyłączenia czynnego udziału mieszkańców jak i organizacji pozarządowych, bowiem uprawnianie do zastosowania przedmiotowych regulacji przez organ I instancji wynikało wprost z ustawy ZRID. Ponadto nie można nie dostrzegać, że udział zarówno społeczeństwa jaki i Stowarzyszenia następował na wcześniejszych etapach realizacji inwestycji.

Natomiast wnioski dowodowe Stowarzyszenia zawarte w skardze podlegały oddaleniu, bowiem dotyczyły one bowiem okoliczności niemających znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, w której kluczową była weryfikacja legitymacji Skarżącej do wniesienia odwołania od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej.

W tym też stanie rzeczy skarga okazała się nieuzasadniona i na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.