Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 314/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1, art/ 20 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 134 par. 1, art. 138 par. 2, art. 144
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2024 r., [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 2 kwietnia 2024 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. G., na podstawie art. 138 § 2 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a., uchyliło postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z 31 października 2023 r.

w przedmiocie nałożenia grzywny na A. G. w wysokości [...] zł,

w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 stycznia 2005 r. tj. do usunięcia z działek nr ewid.[...] i [...], obręb 0032 przy ul. [...] w K., zgromadzonych tam odpadów w postaci gruntu z wykopów i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że organ I instancji przywołując stan faktyczny sprawy wskazał m.in., że uzyskał 30 marca 2023 r. dokument sporządzony przez uprawnionego geodetę, w którym oszacowano ilość mas ziemnych zalegających na terenie ww. działek w odniesieniu do rzędnych terenu wskazanych na mapie zasadniczej aktualnej na dzień 20 stycznia 2005 r. Z opracowania wynika, że na nieruchomościach nadal zalegają znaczne ilości odpadów, a ich objętość wynosi

1815, 8625m3. Organ nadmienił, że przeprowadził dowód z oględzin, podczas których stwierdzono, że obowiązek wynikający z decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 stycznia 2005 r. nie został wykonany - nie podjęto żadnych prac celem usunięcia nawiezionej ziemi i odpadu. Ponadto zdaniem organu, nałożona grzywna w celu przymuszenia stanowi środek mniej dotkliwy niż ewentualne wykonanie zastępcze, gdyż poniesione koszty z nim związane nie podlegają zwrotowi. Koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższać koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie dopełniłaby obowiązku. Z uwagi na powyższe, zasadne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej. Zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny będzie najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Organ zaznaczył, że grzywna w celu przymuszenia stanowi formę nacisku, mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do wykonania zapisów decyzji. Powinna być nałożona w takiej wysokości, by zmobilizowała zobowiązanego do wykonania obowiązku, a jej celem jest m.in. uniknięcie konieczności sięgnięcia do wykonania zastępczego.

Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożył A. G., zwracając się o jego uchylenie w całości i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Jako "podstawę zarzutów" w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazał wykonanie i nieistnienie obowiązku określonego decyzją - "tytułem wykonawczym" - Prezydenta Miasta K. z 20 stycznia 2005 r. Podniósł, że organ niezasadnie i w wysokości nadmiernie uciążliwej ukarał go grzywną w kwocie [...]zł, zobowiązując go równocześnie do wykonania obowiązku określonego w decyzji w terminie 3 miesięcy. Podkreślił, że niedługo minie 19 lat od wydania tej decyzji, a on sam 8 sierpnia 2012 r. informował Urząd Miasta K. o jej wykonaniu. Skarżący wskazał, że mimo wykonania decyzji i zakończenia sporu prawnego w 2012 r. N. S. i jej syn A. S. "drogą szantażu i wymuszenia" próbują środkami pozaprawnymi uzyskać "bezkosztowo" pas drogi przebiegający przez działki nr [...], stanowiące własność G.. W interesie wszystkich stron leży zatem uznanie przedmiotowej sprawy za dawno już zakończoną. Obowiązek wynikający z decyzji został już wykonany w 2012 r. i na dzień dzisiejszy nie istnieje, stąd egzekucja nie może być dalej prowadzona.

Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym Kolegium wskazało, że decyzją

z 20 stycznia 2005 r. Prezydent Miasta K. nakazał M. G., S. G., A. G., S. G., P. G. oraz M. D. usunięcie odpadów w postaci gruntu z wykopów

z działek nr ewid.[...] i [...] położonych w K., przy ul. [...] tj. z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania oraz doprowadzenie powierzchni ww. działek do stanu pierwotnego z zachowaniem pierwotnych rzędnych terenu jak na mapie zasadniczej tego terenu - w terminie do 28 lutego 2005 r. Jednocześnie orzekł, że odpady należy złożyć na wysypisku odpadów zgodnie

z obowiązującym prawem, a kartę przekazania odpadu przesłać niezwłocznie po wykonaniu decyzji.

Organ stwierdzając brak realizacji obowiązku przez zobowiązanych, po uprzednim skierowaniu do nich w trybie upominawczym pisma z 15 kwietnia 2021 r., wszczął postępowanie egzekucyjne.

24 maja 2021 r. organ wystawił tytuły wykonawcze oraz wydał postanowienia

o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia w wysokości po [...] zł na aktualnych współwłaścicieli działek nr ewid.[...] i [...] tj. m.in. postanowieniem z 24 maja 2021 r. nałożył grzywnę na A. G.. Postanowieniem z 8 października 2021 r. SKO uchyliło to postanowienie w wyniku rozpoznania zażalenia A. G.

i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Takie same rozstrzygnięcia zapadły w stosunku do pozostałych postanowień o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia na pozostałych współwłaścicieli działek nr [...]

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta K. wydał 15 grudnia 2021 r. postanowienia o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia na A. G., P. G., E. Ł. i M. G.. Jedynie postanowienie wydane w stosunku do P. G. zostało zaskarżone i w wyniku rozpatrzenia zażalenia Kolegium postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z zaleceniem dowiedzenia się ponad wszelką wątpliwość, że właściciele działek nie wykonali obowiązku usunięcia odpadów. Było to tym bardziej zasadne, że już po wydaniu decyzji z 20 stycznia 2005 r. na terenie ww. działek była wykonywana kanalizacja sanitarna, a żalący podnosił, że zalegające masy ziemne na jego części działki nr [...] zostały nagromadzone w wyniku realizacji tej inwestycji.

Wskazując na art. 6 § 1, art. 119 § 1 i 2 i art. 121 § 1 u.p.e.a. Kolegium ustaliło, że pismem z 21 października 2021 r. Dział Geodezji i Kartografii Centrum Usług Miejskich w K. przekazał organowi I instancji dokument sporządzony przez uprawnionego geodetę, w którym oszacowano ilość mas ziemnych zalegających na terenie działek nr ewid.[...] i [...], położonych przy ul. [...].

K. się wytycznymi zawartymi w opisanym wyżej postanowieniu z 22 czerwca 2022 r. organ I instancji pismem z 22 września 2022 r. wystąpił do Działu Geodezji i Kartografii Centrum Usług Miejskich w K. o uzupełnienie wycinków mapy pn. "Stan pierwotny" poprzez wskazanie, na jaki dzień mapa została zaktualizowana. W odpowiedzi na powyższe Dział Geodezji i Szacowania Nieruchomości Centrum Usług Miejskich w K. pismem z 30 marca 2023 r. poinformował, że z przekazanej mapy jasno wynika, że kolorem niebieskim wykazano stan istniejący na gruncie - stan pomiaru z 2017 r., a kolorem czerwonym - stan jaki istniał w dniu wydania decyzji z 20 stycznia 2005 r.

Dodatkowo 14 września 2023 r. pracownicy organu przeprowadzili dowód

z oględzin na działkach nr [...] (wraz ze zdjęciami) z udziałem A. G., M. G., pełnomocnika P. G. oraz A. S.. W wyniku tych oględzin stwierdzili, że decyzja z 20 stycznia 2005 r. nie została wykonana. W protokole tym odnotowano, że "nie zauważono żadnych śladów, które wskazywałyby na wykonywanie jakichkolwiek prac związanych

z wykonaniem nałożonego obowiązku na zobowiązanych. Poziom terenu działek nr ewid.[...] i [...] jest zawyżony na wysokość ok.1,5 m względem działki ewid. [...], będącej własnością A. S.". Ponadto do protokołu została zgłoszona uwaga m.in. przez pełnomocnika P. G., że "ze względu na zarośnięte działki bardzo wysoką roślinnością nie można było dokładnie określić

w sposób bardzo dokładny ukształtowania terenu (deniwelacji terenu)".

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ egzekucyjny wydał postanowienie o nałożeniu na skarżącego grzywny celem przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. W złożonym zażaleniu strona podkreśliła, że obowiązek został wykonany.

Kolegium podkreśliło, że poza sporem pozostaje, że organ egzekucyjny winien wykazać niewykonanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną przez zobowiązanych tj. winien wykazać, że zobowiązani nie wykonali obowiązku usunięcia odpadów z działek nr [...] poprzez doprowadzenie powierzchni działek do stanu pierwotnego z zachowaniem pierwotnych rzędnych terenu jak na mapie zasadniczej tego terenu. Analizując materiał dowodowy zebrany w sprawie Kolegium doszło do przekonania, że nie daje on bezsprzecznej i jednoznacznej podstawy do stwierdzenia, iż organ w sposób należyty wywiązał się z tego obowiązku.

W ocenie Kolegium, zapadłe rozstrzygnięcie zostało wydane bez uprzedniego należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tak, aby stan niewykonania obowiązku nie budził wątpliwości. Pomiary geodezyjne na gruncie, na które powołuje się organ, zostały wykonane w maju 2017 r., a więc niemal siedem lat temu. Trudno uznać je za aktualne. W tym stanie rzeczy za niewystarczające na użytek niniejszej sprawy SKO uznało dokonanie oględzin mających potwierdzić niewykonanie obowiązku "tylko" przez pracowników organu, bez udziału biegłego, dysponującego specjalistyczną wiedzą i mogącego przeprowadzić dokładne pomiary w terenie. Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby organ badał, czy wszystkie nawiezione na działki masy ziemne stanowią odpady, do usunięcia których zostali zobowiązani właściciele działek nr [...]

Dodatkowo, jak Kolegium wiadomo, inny zobowiązany - P. G.

21 listopada 2023 r. złożył zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc m.in. wykonanie "w istotnej części obowiązku określonego" decyzją. Kolegium podkreśliło, że nie ma wiedzy czy i jak zarzut ten został rozpatrzony. Nadesłany materiał dowodowy nie wskazuje również, jak zostały rozpatrzone wcześniejsze zarzuty zobowiązanych m.in. A. G. w zakresie wykonania obowiązku. Brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów. Zajęcie stanowiska w formie postanowienia przez organ egzekucyjny jest w sprawie niezbędne i winno nastąpić przed stosowaniem przez organ środków zmierzających do wykonania obowiązku.

W toku ponownego badania sprawy, aby zasadnie nałożyć grzywnę, organ musi wykazać za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych w sposób bezsporny, że obowiązek nie został wykonany. Wśród katalogu środków dowodowych przepisy przewidują także możliwość sporządzenia opinii przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. Takiej wiedzy z pewnością nie posiadają pracownicy organu, a przynajmniej z akt nie wynika, ażeby tak było.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Kolegium, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 121 u.p.e.a. Ustawodawca w tych przepisach wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Ustalenie wysokości grzywny w celu przymuszenia zachodzi zatem w ramach tzw. uznania administracyjnego.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny wskazał tylko na stan faktyczny, nie uzasadniając wysokości nałożonej grzywny. Brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czym kierował się organ uznając za celowe wymierzenie grzywny w określonej wysokości oraz jakie kryteria zdecydowały o przyjęciu konkretnego wymiaru grzywny, stanowi zarówno naruszenie art. 107 § 2

i 3 k.p.a., jak i art. 121 § 2 u.p.e.a., bowiem powyższe wskazuje na dowolność organu w ocenie dolegliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. G. podniósł, że postanowienie z 2 kwietnia 2024 r. narusza prawo,

a organ wydający decyzję z 20 stycznia 2005 r. w rażący sposób je pogwałcił. Do likwidacji wylewiska ścieków komunalnych na działkach nr ew. [...] i [...] doszło

w latach 1985 - 1995. Ścieki komunalne płynęły z bloków na Bukówce i z domów z ulic Rumiankowej i Łopianowej. Likwidacja smrodu z szamb była konieczna w celu ratowania środowiska przed zagrożeniem epidemiologicznym i degradacją gleby, wody i zagrożeniem sanitarnym.

Podjął się tego S. G. w latach 1985 - 1995 ponieważ to zagrożenie znajdowało się na jego gruncie i na tę okoliczność kupił rury kanalizacyjne, aby przez swoją działkę przedłużyć kanał, praca była ciężka i "brzydko pachnąca, żeby dzieło było funkcjonalne, bezpieczne i estetyczne, trzeba było zasypać i wyrównać ziemią. Ziemia zużyta na prace nie była odpadem.".

Skarżący podkreślił, że nazewnictwo wskazujące, że ziemia z wykopów to "odpad" pojawiło się dopiero w 2001 roku. Jest to dowód, że w ubiegłym stuleciu to określenie nie istniało, a w decyzji "P.M K. zostało użyte jako prawo działające wstecz, cofając się sześć lat do tyłu, więc powołanie się Organu na ten przepis

w decyzji P.M K. z 20 stycznia 2005 r. jest rażącym naruszeniem prawa (...)". Skarżący zakwestionował decyzję z 20 stycznia 2005 r. przywołując art. 155 i 156 k.p.a. oraz art. 271 i 272 k.k.

Zdaniem skarżącego, organ nie dostrzega "zaangażowania się G.

w ochronę środowiska, w którym żyją na rzecz miejscowej społeczności", natomiast udziela "daleko idącego wsparcia stronie złoczyńcy A. S., aby on osiągnął indywidualne korzyści materialnej w postaci pasa drogi dojazdowej do swojej działki nr [...]. Żąda aby droga była szerokości 5m długości 45m na jego wyłączną własność przypisaną notarialnie tylko dla niego (...)".

Skarżący wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta K. z 20 stycznia 2005 r. została wykonana, o czym organ został powiadomiony pismem z 8 sierpnia 2012 r. Oryginał pisma i jego kopie są w archiwum organów I i II instancji.

Skarżący podniósł również, że na podstawie art. 4171 K.C. przedawnienie się decyzji upływa po 10 latach od jej wydania. Opisał również przebieg postępowania,

w tym sądowoadministracyjnego, w sprawie dotyczącej decyzji z 20 stycznia 2005 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), przytaczanej dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd uznał za konieczne odniesienie się do argumentacji skargi, której zarzuty koncentrują się na podważeniu prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 stycznia 2005 r., znak: [...], nakazującej M. G., S. G., A. G., S. G., P. G. oraz M. D. usunięcie odpadów, w postaci gruntu z wykopów, z działek nr ewid.[...] i [...] położonych w K., przy ul. [...] tj. z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania oraz doprowadzenie powierzchni ww. działek do stanu pierwotnego z zachowaniem pierwotnych rzędnych terenu jak na mapie zasadniczej tego terenu, w terminie do 28 lutego 2005 r.

Z akt przedłożonych Sądowi wynika, że prawomocnym wyrokiem z 10 kwietnia 2008 r. w sprawie II SA/Ke 137/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 6 maja 2005 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Tym samym decyzja nakładająca obowiązek stała się ostateczna i prawomocna.

Ponadto, decyzja z 20 stycznia 2005 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym, mimo że skarżący złożył wniosek w tym zakresie. Decyzją z 2 grudnia 2009 r. SKO, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z 15 września 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 stycznia 2005 r. Skarga A. G. na decyzję z 2 grudnia 2009r. została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 125/10.

Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja z 20 stycznia 2005 r. jest ostateczna

i prawomocna, pozostaje w obiegu prawnym, a co za tym idzie podlega wykonaniu

w drodze egzekucji administracyjnej. Stosownie do treści art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że wszelkie zarzuty skargi dotyczące zasadności czy też zgodności z prawem decyzji z 20 stycznia 2005 r. nie są zasadne i nie mogą podlegać merytorycznej ocenie.

Wbrew twierdzeniom skargi decyzja nie uległa przedawnieniu. Powołany przez skarżącego art. 4171 Kodeksu cywilnego, dotyczący odpowiedzialności odszkodowawczej organu władzy publicznej, podobnie jak i pozostałe przepisy tego Kodeksu, nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się na podstawie u.p.e.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. tj. nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, Sąd stwierdził, że jest ono zgodne z prawem.

Podstawą formalnoprawną rozstrzygnięcia objętego skargą jest art. 138 § 2

w zw. z art. 144 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz uchyla postanowienie organu I instancji z 31 października 2023 r. nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia

w kwocie [...]zł i przekazuje sprawę do ponownego rozstrzygnięcia temu organowi. Wydanie przez organ odwoławczy tego rodzaju orzeczenia - tzw. kasacyjnego jest możliwe, gdy zaskarżone zażaleniem postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Jak wynika z uzasadnienia postanowienia SKO z 2 kwietnia 2024 r., organ odwoławczy uznał, że organ egzekucyjny (w tym przypadku Prezydent Miasta K. na podstawie art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) nie wyjaśnił w sposób wystarczający, czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym, wystawionym przeciwko A. G. 24 maja 2021 r., po uprzednim doręczeniu mu upomnienia (k. 1 i 3 - tom VI akt administracyjnych), został wykonany czy też nie. Taką ocenę należy podzielić, gdyż słusznie organ II instancji podnosi, że nie można oprzeć twierdzenia

o niewykonaniu obowiązku wyłącznie na piśmie Centrum Usług Miejskich w K. z 30 marca 2023 r. (k. 904 – tom IV akt administracyjnych), jak uczynił to organ egzekucyjny. W piśmie tym wyjaśniono jedynie to, co wynika już ze znajdującego się w aktach szkicu porównawczego warstwic współczesnych ze stanem sprzed wydania decyzji z 20 stycznia 2005 r. (k. 390 i 391 – tom I akt), na którym kolorem czerwonym nakreślone zostały warstwice – dane z decyzji z 20 stycznia 2005 r., a kolorem niebieskim – warstwice z pomiaru dokonanego na gruncie - na działkach nr [...] - w maju 2017 r. (szkic ten dołączony został do pisma z 30 marca 2023 r.). Przedłożone organowi egzekucyjnemu, wraz z pismem z 21 października 2021 r., zestawienie oszacowanych mas ziemnych zalegających na obu działkach, opiera się właśnie na tym szkicu, tj. na pomiarze dokonanym w maju 2017 r. ("Nowy pomiar") w stosunku do stanu z daty wydania decyzji będącej podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego ("Stan pierwotny" – k. 842 – 845 – tom IV akt administracyjnych).

Rzecz jednak w tym, co trafnie zauważył organ odwoławczy, że postanowienie o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł wydane zostało w październiku 2023 r., a więc ponad 6 lat po dokonaniu tych pomiarów. Bez wyjaśnienia – przy udziale uprawnionego geodety – czy pomiar dokonany na działkach nr [...] w maju 2017 r. jest aktualny na chwilę obecną, nie można

w sposób jednoznaczny ustalić, czy i w jakim zakresie decyzja z 20 stycznia 2005 r. została wykonana. Słusznie także zarzuciło SKO, że ustalenia co do niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nie można było poczynić w oparciu

o oględziny przeprowadzone 14 września 2023 r. przez pracowników Urzędu Miasta w K., zwłaszcza, że z dołączonych do protokołu oględzin zdjęć oraz

z oświadczenia pełnomocnika P. G., obecnego w czasie tej czynności, wynika, że teren jest porośnięty wysoką roślinnością i trudno było dokonać rzetelnej oceny w zakresie ukształtowania terenu na obu działkach. Okoliczność, że

w terenie występuje różnica poziomów między tymi działkami a działką sąsiednią nr [...] (co stwierdzono w czasie oględzin), w stanie sprawy nie może przesądzać

o niewykonaniu obowiązku, tym bardziej, że w roku 2015 na działkach nr [...] przeprowadzone zostały roboty budowlane związane z budową kanału sanitarnego, co słusznie podniosło Kolegium w postanowieniu z 22 czerwca 2022 r., przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ I instancji nie wyjaśnił, czy realizacja tej inwestycji miała wpływ na rzędne namierzone w czasie pomiaru w roku 2017.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że zobowiązani z tytułu wykonawczego oraz właściciel sąsiedniej nieruchomości A. S. od początku postępowania egzekucyjnego pozostają w sporze odnośnie do wykonania decyzji z 20 stycznia 2005 r., co nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie wnikliwego wyjaśnienia, czy na działkach nr [...] nadal znajdują się odpady, o których mowa w ww. decyzji. Wskazać przy tym należy, że dowody zgromadzone w sprawie nie dają podstaw do stanowczego stwierdzenia, jak chciałby tego skarżący, że obowiązek wynikający z tej decyzji został wykonany. Jest to bowiem okoliczność wymagająca wyjaśnienia.

Sąd zwraca uwagę, że mimo podejmowanych od 2012 r. czynności

i wielokrotnych oględzin, organ egzekucyjny nie zdołał ustalić w sposób jednoznaczny i poddający się weryfikacji, czy zobowiązani wykonali decyzję będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Organ nie tylko prowadził postępowanie w sposób rażąco opieszały (SKO dwukrotnie uznawało skargi na bezczynność Prezydenta Miasta K. za uzasadnione postanowieniami z 22 marca 2023 r. i 12 października 2023 r.), ale też nieprowadzący do dokonania rzetelnych ustaleń w zakresie wykonania obowiązku, co dodatkowo komplikuje fakt, że – jak wskazano już wyżej - w roku 2015 został wykonany na terenie działek nr [...] kanał sanitarny, a inwestor nigdy nie otrzymał informacji o potrzebie zaniżenia niwelety posadowienia tego kanału (k. 418 – tom II akt administracyjnych).

Z tych powodów, zdaniem Sądu, wykazane przez Kolegium naruszenia

w zakresie braku jednoznacznego wyjaśnienia przez organ I instancji okoliczności dotyczących wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, były wystarczającą podstawą do zastosowania przez SKO art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.

Niezależnie od tego rację ma Kolegium wskazując na to, że postanowienie z 31 października 2023 r., nakładające grzywnę w celu przymuszenia, nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, poza uwagami o charakterze ogólnym, co do jej wysokości. Sąd podziela wyrażany w piśmiennictwie i w orzecznictwie pogląd, że funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie ekonomicznej presji na podmiot zobowiązany w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje ustalenia w tym zakresie, związane

z rozstrzyganiem o jej wysokości w sposób uznaniowy, powinien za każdym razem uzasadnić (por. J. Radwanowicz-Wanczewska [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, W. 2015, art. 121 oraz przywołane tam wyroki sądów administracyjnych).

W postanowieniu z 31 października 2023 r. organ skoncentrował się na wykazaniu celowości nałożenia na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia jako środka mniej dotkliwego w stosunku do wykonania zastępczego. Nie odniósł jednak wysokości nałożonej grzywny do okoliczności tej konkretnej sprawy i osoby zobowiązanego. Uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny jest zaś konieczne

dla uniknięcia zarzutu dowolności w zakresie rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.