Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 577/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1626
law: Ustawa  z dnia   18  lutego   1994   r.   o  zaopatrzeniu   emerytalnym  funkcjonariuszy Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa   Wewnętrznego,    Agencji   Wywiadu,   Służby Kontrwywiadu   Wojskowego,   Służby   Wywiadu   Wojskowego,   Centralnego   Biura Antykorupcyjnego,   Straży    Granicznej,   Straży   Marszałkowskiej,   Służby   Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
article: art. 2-4
journal: Dz.U. 2020 poz 1611
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji,  Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego  Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby  Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (t. j.)
article: art. 217-218
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2023 r., nr 1542/2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 VII 2023 r. (nr 1542/2023), Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu (dalej jako "KWP"), po rozpatrzeniu zażalenia J. Z. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Lwówku Śląskim (dalej jako "KPP") z 11 V 2023 r. (nr 63/2023) odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącego służby w Policji w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od 1999 r. do 2022 r., uprawniającego do podwyższenia emerytury.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 16 I 2023 r. skarżący zwrócił się do KPP o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Policji w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w latach 1999 - 2022.

W toku czynności wyjaśniających ustalono następujący przebieg służby skarżącego:

1. 1 I 1999 r. – 28 II 1999 r. - dzielnicowy Wydziału R. w L.,

2. 1 III 1999 r. – 30 VI 2000 r. - młodszy dzielnicowy Wydziału P. w L.,

3. 1 VII 2000 r. – 30 IV 2008 r. - dzielnicowy S. w L.,

4. 1 V 2008 r. – 30 VI 2008 r. - asystent Zespołu ds. W. w L.,

5. 1 VII 2008 r. – 30 IV 2009 r. - asystent Samodzielnego Stanowiska ds. W. w L.,

6. 1 V 2009 r. – 9 XII 2010 r. - asystent O. w L.,

7. 10 XII 2010 r. – 4 I 2011 r. - p. o. kierownika O. w L.,

8. 5 I 2011 r. – 22 IV 2012 r. - asystent O. w L.

9. 23 IV 2012 r. – 31 V 2012 r. - p. o. kierownika O. w L.,

10. 1 VI 2012 r. – 19 XI 2012 r. - asystent O. w L.

11. 20 XI 2012 r. – 14 I 2013 r. - p. o. kierownika O. w L.,

12. 15 I 2013 r. – 5 II 2014 r. - asystent O. w L.

13. 6 II 2014 r. – 1 IV 2014 r. - p. o. kierownika O. w L.,

14. 2 IV 2014 r. – 31 V 2017 r. - asystent O. w L.

15. 1 VI 2017 r. – 31 III 2021 r. - dyżurny Zespołu D. w G. w L.,

16. 1 IV 2021 r. - dyżurny Zespołu D. KPP w L.

Ustalono również, że do zakresu czynności skarżącego jako dzielnicowego i starszego dzielnicowego należało między innymi prowadzenie systematycznego rozpoznania przydzielonego mu rejonu pod względem osobowym, terenowym, zjawisk i zdarzeń mających wpływ na stan bezpieczeństwa i porządku publicznego; realizowanie zadań z zakresu ścigania sprawców przestępstw i wykroczeń; kontrolowanie przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisów prawa miejscowego; prowadzenie rozpoznania terenowego, miejsc wymagających szczególnego nadzoru ze względu na nasilenie zjawisk kryminogennych; realizowanie zadań z zakresu profilaktyki społecznej; przeprowadzanie wywiadów na żądanie uprawnionych organów.

Realizując natomiast zadania do spraw wykroczeń skarżący nadzorował postępowania mandatowe, kontrolował terminowość, zasadność i prawidłowość sporządzania przez funkcjonariuszy wniosków o ukaranie oraz umorzonych z powodu niewykrycia sprawcy wykroczenia, wykonywał funkcję oskarżyciela publicznego, odpowiadał za rzetelność prowadzonych czynności wyjaśniających i sporządzanych wniosków o ukaranie, prowadził rejestr spraw o wykroczenia, sporządzał sprawozdania dotyczące wykroczeń.

Realizując zadania asystenta ruchu drogowego skarżący sprawował nadzór nad bezpieczeństwem ruchu drogowego na przydzielonych trasach lub posterunkach, podejmował działania kontrolne, zapobiegawcze (represyjne, likwidował skutki zdarzeń drogowych, eliminował z ruchu drogowego nietrzeźwych kierujących, ujawniał kierujących objętych zakazami kierowania pojazdami zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, udzielał pomocy użytkownikom dróg, w sprawach dotyczących warunków i zasad ruchu drogowego).

Pełniąc obowiązki służbowe na stanowisku kierownika ogniwa ruchu drogowego skarżący organizował i kierował pracą podległych funkcjonariuszy oraz tworzył warunki do: prawidłowego wykonywania zadań, sporządzał analizy, oceny, wnioski i propozycje, dotyczące poprawy bezpieczeństwa na drogach, podejmował działania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nadzorował obsługę zdarzeń drogowych przez funkcjonariuszy. W zakresie prawidłowości ich obsługi oraz prawidłowego sporządzania dokumentacji i jej obiegu, prowadził ewidencję wypadków drogowych ze skutkiem śmiertelnym, sporządzał grafiki służb podległych funkcjonariuszy.

Do zakresu czynności realizowanych przez skarżącego na stanowisku dyżurnego należało kierowanie służbami wykonującymi zadania w terenie, przyjmowanie zgłoszeń obywateli i kierowanie na miejsca zdarzeń funkcjonariuszy, zadaniowanie policjantów i rozliczanie ich z zadań wykonywanych w czasie służby, prowadzenie wymaganej dokumentacji przebiegu służby.

W dalszej kolejności KWP wyjaśnił, że z posiadanej dokumentacji wynika, że skarżący wchodził w skład nieetatowych grup rozpoznania [...]-[...] (dalej "N.") i był jej dowódcą. Zakres zadań tej grupy, co do zasady, nie uległ zmianom w kolejnych decyzjach KPP. Zadania nieetatowej grupy rozpoznania [...]-[...] polegają na: rozpoznaniu obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego; zabezpieczeniu miejsca ujawnienia przedmiotu nieznanego pochodzenia, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego do czasu przyjazdu komórki [...]-[...] Policji (zwana dalej "K." - etatowa komórka [...]-[...] przeznaczona do wykonywania działań [...]-[...]); rozpoznaniu i zabezpieczeniu miejsca wybuchu do czasu przyjazdu K.; wspomaganiu działań K.; wspomaganiu działań komórek służby kryminalnej i śledczej właściwych w sprawach zwalczania przestępstw z użyciem materiałów wybuchowych; wspomaganiu działań komórek organizacyjnych Służby Ochrony Państwa właściwych w sprawach [...]-[...], w zakresie rozpoznania [...]-[...] obiektów i miejsc czasowego pobytu osób objętych ochroną, tras przejazdu, środków transportu, kontroli detektorowej osób oraz bagażu i sprzętu; prowadzeniu rozpoznania [...]-[...], w przypadku wystąpienia na terenie województwa/powiatu zbiorowych naruszeń prawa wymagających prowadzenia tego typu działań.

Skarżący był także członkiem N. (dalej "N.) w okresie od 17 VI 2001 r. do 1 II 2013 r. (a od 3 X 2003 r. pełnił funkcję dowódcy N. Do zadań N. należało dokonywanie zatrzymań niebezpiecznych przestępców, konwojowanie niebezpiecznych przestępców oraz mienia znacznej wartości, udział w realizacji zadań związanych z ochroną VIP, podejmowanie interwencji, w których wymagane jest posiadanie specjalistycznego wyszkolenia lub ponadnormatywnego wyposażenia, wspieranie czynności prowadzonych przez komórki organizacyjne Policji lub policjantów oraz inne uprawnione organy powołane do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, udział w akcjach lub operacjach organizowanych przez kierowników jednostek organizacyjnych policji oraz ponadpowiatowych akcjach lub operacjach organizowanych przez Komendę Wojewódzką Policji we Wrocławiu. Dowódca N. odpowiadał za dyscyplinę, organizację i szkolenie, a także za bezpieczeństwo podległych mu policjantów podczas wykonywania działań i szkoleń.

KWP zgodził się ze stanowiskiem KPP stwierdzającym brak podstaw do wydania zaświadczenia. Wyjaśnił, że dokonano analizy rozkazów nagrodowych, zakresów czynności, kart opisu stanowisk pracy, wniosków i rozkazów personalnych, ocen okresowych, opinii służbowych oraz protokołów powypadkowych, znajdujących się w aktach osobowych. Jej wyniki nie wskazują na pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Na podstawie analizy właściwych decyzji i regulaminów, zestawionych z rodzajem i charakterem czynności służbowych realizowanych przez skarżącego stwierdzono, że nie wykonywał on czynności służbowych, za które przysługuje prawo do podwyższenia świadczenia emerytalnego. Sam fakt rozpoznania terenu lub obiektu, czy też dowodzenia N. nie stanowi bowiem przesłanki do podwyższenia wymiaru emerytury. Podkreślono, że w ramach N. skarżący dokonywał jedynie przeszukania obiektu lub terenu, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiałów lub urządzeń wybuchowych. Po ich zlokalizowaniu dowódca zabezpiecza miejsce lokalizacji i wzywa etatowe służby [...] – [...] przeznaczone do wykonywania działań [...] – [...] i [...] patrol oczyszczania terenu. Warunkiem koniecznym do uzyskania podwyższenia emerytury jest udział w lokalizowaniu, rozpoznaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych lub ich atrap, co oznacza, że wymienione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Skarżący tymczasem nigdy nie był członkiem zespołów [...]-[...], których zadaniem jest neutralizacja i niszczenie materiałów i urządzeń wybuchowych. W ocenie KPW skarżący w toku służby wykonywał typowe czynności, które jakkolwiek z uwagi na charakter służby mogły się wiązać z zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariusza, jednak zagrożenie to nie miało charakteru szczególnie kwalifikowanego. Nie mieszczą się pod pojęciem czynności dokonanych w warunkach "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu funkcjonariusza" codzienne, rutynowe czynności funkcjonariusza Policji, potencjalnie związane z ryzykiem wystąpienia zagrożeń. Specyfika służby policjanta związana jest bowiem z zagrożeniem i potencjalnym niebezpieczeństwem, ale sam jej charakter nie wystarcza do stwierdzenia pełnienia jej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W związku z tym dla uznania samego tylko zabezpieczania terenu, na którym jest ładunek niebezpieczny, przed przyjazdem specjalistycznej grupy, w którym to zabezpieczaniu funkcjonariusz reaguje na naruszenie określonego porządku, w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, konieczne jest występowanie realnego zagrożenia jego życia lub zdrowia.

W skardze na powyższe postanowienie KWP, skarżący wniósł o zmianę postanowienia i wydanie zaświadczenia lub o uchylenie postanowienia w całości. Zarzucono przy tym dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, mającą wpływ na treść decyzji poprzez błędną ocenę, że skarżący nie wykonywał czynności w okolicznościach, które stwarzały niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Podkreślono przy tym, że skarżący jako funkcjonariusz wchodził w skład N. (był jej dowódcą). Do zadań tej grupy należało m.in. rozpoznanie i przeszukanie obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego. Skarżący wielokrotnie brał udział w takich czynnościach. Materiał lub urządzenie wybuchowe z uwagi na swoje właściwości i cel podłożenia niosą zawsze szczególne ryzyko dla życia i zdrowia osób objętych zasięgiem ich rażenia. Z tych przyczyn właśnie zadania określone z przeszukaniem obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego wykonują jedynie wyspecjalizowane do tego jednostki Policji lub Wojska w tym N., do której należał skarżący i był jej dowódcą.

W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Kwestie związane z pełnieniem służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, reguluje ustawa z 18 II 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626), dalej "UoZEF". Istotne znaczenie mają także wydane, na podstawie upoważnień zawartych w UoZEF, akty wykonawcze, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z 4 V 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611), dalej "Rozp.Podw.Em." oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 XII 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Służby Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 2373) - dalej jako: "Rozp.Tryb".

Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2 UoZEF, emeryturę funkcjonariusza podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: a) w składzie personelu latającego na samolotach i śmigłowcach, b) w składzie załóg nawodnych jednostek pływających, c) w charakterze skoczków spadochronowych i saperów, d) w służbie wywiadowczej za granicą.

W art. 15 ust. 2 pkt 3 UoZEF przewidziano zaś podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5% podstawy jej wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Konkretyzacji powyższych przepisów prawodawca dokonał w ramach Rozp.Podw.Em, wydanego na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 15 ust. 6 UoZEF.

Według § 3 pkt 5 Rozp.Podw.Em., emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika.

W myśl § 4 Rozp.Podw.Em., emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych:

1) podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia;

2) uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia;

3) brał bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, w tym ratowniczo-gaśniczych, lub bezpośrednio tymi działaniami na miejscu zdarzenia kierował - co najmniej przez 30 dni w ciągu roku;

4) brał udział, co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi: a) w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 VIII 1998 r. lub b) w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo, o których mowa odpowiednio w art. 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 6 VI 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.) - po dniu 1 IX 1998 r.

Jak stanowi § 14 ust. 1 pkt 3 Rozp.Tryb., środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniające podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy m.in. Policji.

Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że dla skorzystania z uprawnienia do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 UoZEF konieczne jest udokumentowanie okresów służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi.

W dalszej kolejności należy wskazać, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach Działu VII k.p.a. (tj. art. 217 i następne). Nie ulega wątpliwości, że regulacja ta znajduje zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez funkcjonariusza Policji służby w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu (por. wyrok NSA z dnia 8 XI 2017 r., I OSK 16/16, CBOSA). Słusznie zatem organy orzekające w sprawie, rozpatrując ww. wniosek skarżącego, procedowały z powołaniem się na przepisy art. 217 i następne k.p.a.

Przesłanki i tryb wydawania zaświadczeń reguluje art. 217 k.p.a. Stanowi on, że: organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1).

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2).

Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3).

Z kolei zgodnie z treścią art. 218 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1).

Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2).

Tytułem niezbędnych uwag wstępnych trzeba również odnotować, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem swoistego postępowania administracyjnego, o charakterze uproszczonym i odformalizowanym, które nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny, z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 16 VII 2012 r., III SA/Kr 1485/11, CBOSA).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów i w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga ono żadnej sprawy.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy jest bezsporne, że organy prawidłowo ustaliły przebieg służby skarżącego oraz zajmowane przez niego stanowiska. Spór sprowadza się w istocie do odmiennej oceny charakteru realizowanych przez skarżącego na poszczególnych stanowiskach czynności pod kątem przesłanek uprawniających do podwyższenia świadczenia emerytalnego.

Jak wynika z zaskarżonych orzeczeń organy obu instancji przeprowadziły przy tym szeroką, dokładną i wszechstronną analizę akt osobowych skarżącego oraz dostępnej dokumentacji dotyczącej przebiegu jego służby.

Zebrana przez organy dokumentacja nie potwierdza, by skarżący podejmował w czasie służby czynności wymienione w § 3 pkt 5 oraz § 4 Rozp.Podw.Em. szczególnie zagrażające życiu i zdrowiu.

W świetle takich okoliczności Sąd podziela stanowisko KWP wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie brak było dowodów, które dawałyby podstawę do wydania stronie zaświadczenia o wnioskowanej treści, tj. zaświadczenia o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Warunkiem niezbędnym uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie warunków wyjątkowych, szczególnie zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Nie może być to zagrożenie związane z wykonywaniem zwykłych czynności właściwych dla danego stanowiska służbowego w Policji. Podkreślić przy tym trzeba, że służba w takiej formacji jak Policja w sposób oczywisty wiąże się z narażeniem zdrowia, a nawet życia przy wykonywaniu ustawowych zadań. Stąd też możliwość podwyższenia emerytury z tytułu służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest swoistym przywilejem i może mieć miejsce tylko w sytuacji, kiedy w sposób niebudzący wątpliwości zostanie wykazane pełnienie służby w takich warunkach.

Skarżący niewątpliwie jako członek N. dokonywał licznych czynności zabezpieczenia pirotechnicznego polegających na: rozpoznaniu obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego; zabezpieczeniu miejsca ujawnienia przedmiotu nieznanego pochodzenia, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe. Trafnie jednak stwierdziły organy obu instancji, że tego typu czynności nie można kwalifikować jako służby pełnionej bezpośrednio w charakterze "sapera" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 2 lit.c UoZEF w zw. z § 3 pkt 5 Rozp.Podw.Em. "Saperem" w rozumieniu powołanych przepisów jest wyłącznie osoba, która bierze udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap; a także osoba wykonująca czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika. W ocenie Sądu, warunkiem podwyższenia wymiaru emerytury z uwagi na służbę pełnioną w charakterze sapera jest łączny udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych lub ich atrap. Czynności rozpoznania terenu lub obiektu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego, jak również zabezpieczenie miejsca ujawnienia przedmiotu nieznanego pochodzenia, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego, nie stanowią wystarczającej przesłanki do podwyższenia wymiaru emerytury. Trafnie podniesiono w skardze, że materiał lub urządzenie wybuchowe niesie ze sobą szczególne ryzyko dla życia i zdrowia. Skarżący nie wykonywał jednak czynności związanych bezpośrednio z materiałami wybuchowymi. W ramach N. zajmował się rozpoznaniem i ewentualnie zabezpieczeniem terenu, zaś pozostałe czynności wykonywała K., a więc etatowa komórka [...]-[...] przeznaczona do wykonywania działań [...]-[...]. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia w formie zaświadczenia okoliczności z art. 15 ust. 2 pkt 2 lit.c UoZEF w zw. z § 3 pkt 5 Rozp.Podw.Em.

Także czynności skarżącego wykonywane na powierzanych mu stanowiskach jak i w ramach N. nie mogą być zakwalifikowane jako uprawniające do podwyższenia emerytury. Nie stanowiły one bowiem "służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 3 UoZEF.

W orzecznictwie trafnie podnosi się, że w pojęciu warunków "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Aby możliwe było przyjęcie, iż skarżący pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, koniecznym jest wskazanie konkretnych, rzeczywistych sytuacji, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia podczas którego określone okoliczności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w Policji dla każdego funkcjonariusza, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji i to w ściśle wymaganym wymiarze czasu (zob. wyrok NSA z 21 VI 2023 r., III OSK 359/22 – publ. CBOSA).

Czynności skarżącego wykonywane w ramach realizacji zadań prewencji i ruchu drogowego nie wiązały się z kwalifikowanym zagrożeniem, a więc zagrażającym życiu i zdrowiu w sposób szczególny. Czynności realizowane w ramach N. – związane m.in. z dokonywaniem zatrzymań niebezpiecznych przestępców, konwojowaniem niebezpiecznych przestępców oraz mienia znacznej wartości, udziałem w realizacji zadań związanych z ochroną VIP, podejmowaniem interwencji, w których wymagane jest posiadanie specjalistycznego wyszkolenia lub ponadnormatywnego wyposażenia - same w sobie również nie mogą stanowić podstawy do podwyższenia świadczenia emerytalnego. Jeżeli czynnościom tym nie towarzyszyły bowiem okoliczności zagrażające życiu lub zdrowiu w stopniu szczególnym, to brak jest podstaw do wydania zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia świadczenia emerytalnego. W świetle regulacji wynikającej z § 2, § 3 i § 4 Rozp.Podw.Em., samo uczestnictwo w N. nie stanowi podstawy do podwyższenia emerytury.

Mając na względzie powyższe Sąd nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym orzeczono na zasadzie art. 151 ppsa.

Skargę rozpatrzono na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa.