Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1631/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 10 par. § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.W. i Ł.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 996/19 w sprawie ze skargi H.W. i Ł.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 996/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.W. i Ł.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją, Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 zwanej dalej: p.b.), po rozpatrzeniu odwołania Ł.W. i H.W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o pozwoleniu na rozbiórkę dla Spółki komandytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze położonego na działce o nr [...]przy ul. G. [...] w W.

W skardze kasacyjnej H.W. i Ł.W. zaskarżyli ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1. art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, iż organ I instancji, a w ślad za nim organ II instancji nie przyjmując, iż zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 33 ust. 4 p.b. do wniosku o rozbiórkę należy dołączyć dokument opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy dokument takiego opisu złożono, poprzestając na ogólnym stwierdzeniu, iż wniosek o rozbiórkę spełnia warunki przepisu art. 33 ust. 4 p.b.;

2. art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w związku z art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I instancji zastrzeżeń wniesionych przez skarżących, w konsekwencji niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.;

3. art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy poprzez brak stosownego zawiadomienia przez organ w konsekwencji uniemożliwiono stronom (skarżącym) wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego jest istotnym naruszeniem procedury, w konsekwencji niezastosowanie art.138 § 2 k.p.a.;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz przez to uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny prawnej i uzasadnienia tej oceny w zakresie zarzutów, iż brak jest zarówno w projekcie rozbiórki jak i w decyzji Wojewody wyraźnego i jasnego stwierdzenia, ze rozbiórka przedmiotowych fundamentów nie wpłynie niekorzystnie również na budynek przy ul. G. [...] w W., a jest jedynie w projekcie, że "rozbiórka fundamentu posadowionego na tym samym poziomie nie powoduje podkopania, rozluźnienia ani naruszenia fundamentowania budynki G. [...], przez co nie wiadomo czy fraza ta odnosi się do budynku przy ul. G. [...] w W. oraz czy odnosi się do czasu przyszłego, czynności mającej być dopiero przeprowadzonej w czasie przyszłym rozbiórki;

5. art. 33 ust. 4 pkt 4 p.b. polegające na niewłaściwej wykładni przepisu, zakładającej, iż wystarczającym są przywoływane przez organy nieprecyzyjne odniesienia w dokumentacji projektowej odnośnie przykładowo braku niekorzystnego

wpływu na sąsiednie budynki, jak też, że za bezpieczeństwo inwestycji odpowiada projektant, podczas gdy literalna i celowościowa wykładnia tego przepisu wskazuje na wymóg złożenia konkretnego dokumentu "opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia" jako załącznika do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę;

6. art. 35 ust. 1 p.b. poprzez niezastosowanie tego przepisu polegające na braku kontroli ze strony organów: zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego względem posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz złożenia informacji o dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

7. art. 35 ust. 1 p.b. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż dyspozycja tego przepisu jest spełniona w razie niewystąpienia przesłanki negatywnego wpływu na budynki sąsiednie.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 w zw. z ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095ze zm.).

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Nie mają racji skarżący kasacyjnie, że w toku postępowania administracyjnego, organy dopuściły się tego typu naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji. Przede wszystkim organy oceniły, że przedłożony przez inwestora projekt jest kompletny pod względem formalnym. Zawiera opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, którego treść została szeroko powołana w uzasadnieniu wyroku. Nie mają racji skarżący kasacyjnie, że organ odwoławczy nie odniósł się do zajętego przez nich stanowiska. W zakresie składanych przez nich zastrzeżeń organ powołał się na treść projektu wskazują, że rozbiórka fundamentów nie wpłynie niekorzystnie na ten budynek sąsiedni, który będzie mógł samodzielnie funkcjonować również po rozbiórce. Trafnie Sąd I instancji w tym zakresie podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż zapewnienie sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowalnymi jest obowiązkiem projektanta i zobowiązany on do złożenia stosownego oświadczenia i w konsekwencji bierze pełną odpowiedzialność za zgodność projektu z prawem.

Zasadnie Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (wyroki NSA: z 6 maja 2016 r., II GSK 2905/14, z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, z 24 maja 2007 r., II GSK 4/07, z 23 listopada 2007 r., I OSK 1614/06; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona skarżąca, powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinna więc wykazać, jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała, jakich argumentów nie podniosła i jak wpłynęło to na wynik sprawy, a tych okoliczności w skardze kasacyjnej nie wskazano.

Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. Przepis reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Wynika z niego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Tego typu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku i logicznie wyjaśnił w dostatecznie jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej Sąd I instancji odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 4 p.b., bowiem Sąd I instancji prawidłowo ocenił, ze przedłożony przez inwestorów projekt zawiera opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Do opisu tego szeroko odniósł się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W końcu niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 p.b. Odpowiedzialność za rozwiązania projektowe została nałożona na projektanta oraz w razie takiego wymogu na osoby sprawdzające projekt. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia ustaleń faktycznych, czy przyjęte rozwiązania konstrukcyjne projektu architektoniczno-budowlanego są prawidłowe oraz czy sformułowane przez strony postępowania zarzuty podważają zasadność takich rozwiązań. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, zostało ograniczone do ściśle określonych w art. 35 ust. 1 p.b. przypadków, tym przypadkiem nie jest zaś badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2008 r., II OSK 940/07; z dnia 3 lutego 2017 r., II OSK 1323/15, z dnia 8 maja 2028 r. II OSK 3115/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżących kasacyjnie, jakoby organ obowiązany był padać projekt w zakresie szerszym, niż wynika to z przepisów prawa. Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organów, iż inwestor przedstawił wymagane prawem dokumenty, a przedstawiony przez projektanta, sposób wykonywania prac przy rozbiórce obiektu, wskazuje, że wziął pod uwagę, wymóg zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.