Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 238/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 3 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1048
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
article: art. 105 par. 1 w zw. z art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Duda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2023 roku sprawy ze skarg L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. oraz I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 27 grudnia 2022 r. nr 326/2022 znak: GPB-III.7721.250.2022 PF w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego odwołaniami od decyzji zatwierdzającej projekt architektoniczno - budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargi. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. nr 329/2022 znak GPB-III.7721.250.2022 PF wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej: k.p.a., Wojewoda Łódzki umorzył postępowanie wszczęte odwołaniami: A. i P. P., K.B. i D.W., M.K., A.C., P. P., S.D., S.S., B.A., G.T. i M. C.,W.P., Ł. K., A.K., J. W., K.N.,M.G., K.B., A.R., B.S., R.K., Ł.W., I.S., I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-1.1835.2022 z dnia 3 października 2022 roku o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu inwestorowi – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. pozwolenia na budowę pięciosegmentowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową składającego się z: segmentu nr [...] - obejmującego odbudowę i przebudowę zabytkowej stolarni [...] oraz zmianę jej sposobu użytkowania z funkcji stolarni na cele usługowe w tym medyczne; segmentu nr [...] zawierającego lokale usługowo-handlowe i parking podziemny; segmentu nr [...] zawierającego lokale mieszkalne; segmentu nr [...] zawierającego lokale mieszkalne, lokale usługowo-handlowe i parking podziemny; segmentu nr [...] zawierającego lokale mieszkalne, lokale usługowo-handlowe, parking podziemny oraz garaże w indywidualne w parterze, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową, instalacjami zewnętrznymi oraz rozbiórką nieczynnych urządzeń budowlanych, przy ul. [...] w Ł., dz. [...] i [...], obręb [...].

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda Łódzki wskazał, iż w postępowaniu przed organem I instancji zakończonym kwestionowaną wniesionymi odwołaniami decyzją z dnia 3 października 2022 r. status strony postępowania przysługiwał między innymi Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł., której członkami są wskazane na wstępie podmioty. Z akt sprawy wynika nadto, iż od decyzji organu I instancji skuteczne odwołanie wniosła również w/w Wspólnota Mieszkaniowa.

Dalej organ wskazał, że pismami z dnia 2 listopada 2022 r. oraz z dnia 3 listopada 2022 r., poszczególni członkowie wspólnoty, którzy wywiedli przedmiotowy środek zaskarżenia wezwani zostali do wykazania, w terminie 7 dni, swojego indywidualnego interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie im statusu strony postępowania odwoławczego.

Odpowiedzi na powyższe wezwania udzieliły między innymi spółka L. (pismo z dnia 10 listopada 2022 r.) oraz spółka I. (pismo z dnia 25 listopada 2022 r.), które zgodnie wskazywały na fakt pozostawania nieruchomości przy ul. [...] w Ł. w obszarze oddziaływania planowanej do realizacji inwestycji, a tym samym poszczególnych - znajdujących się na jej terenie – lokali, w tym należących do w/w spółek, szczególnie poprzez ograniczanie przez planowaną inwestycję dostępu do światła słonecznego. W ocenie odwołujących z przepisów dotyczących zarządzania rzeczą wspólną nie można wywodzić skutków ograniczających legitymację czynną w postępowaniu administracyjnym, a w ocenie czy dana osoba jest stroną postępowania administracyjnego nie powinno mieć znaczenia czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie czy taki interes takiej osobie przysługuje. Ponadto pełnomocnik spółki L. zarzucał, iż pozbawienie współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości udziału w postępowaniu I instancji w charakterze stron tego postępowania stanowiło naruszenie procedury, które nie uzasadnia pozbawienia w/w prawa do występowania w sprawie jako strona, w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do powyższego stanowiska Wojewoda Łódzki mając na uwadze, iż kwestionowana odwołaniami decyzja podjęta została w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę wskazał, iż kwestia przysługującego statusu strony tego postępowania oceniana jest w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 p.b. Dalej wskazując na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda podkreślił, że w postępowaniach dotyczących spraw z zakresu prawa budowlanego, mających związek z nieruchomością wspólną, legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Jak wynika bowiem z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zatem interes właścicieli poszczególnych lokali chroniony jest przez wspólnotę mieszkaniową, która to występuje wówczas w postępowaniu, jako strona. W związku z powyższym członek wspólnoty mieszkaniowej może wystąpić jako strona postępowania w wyjątkowych sytuacjach i wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes oparty na przepisie prawa.

W ocenie organu drugiej instancji akta przedmiotowej sprawy nie wykazały, aby taka sytuacja miała miejsce, a właściciele poszczególnych lokali, pomimo wezwania, jej zaistnienia nie uprawdopodobnili. Zarówno z treści wniesionych odwołań, jak i z treści udzielonych przez część odwołujących się na wezwania organu z dnia 2 i 3 listopada 2022 r. odpowiedzi wynika, iż naruszenia owego indywidualnego interesu prawnego odwołujący się upatrują w subiektywnym przekonaniu, że planowana do realizacji inwestycja oddziałuje na ich nieruchomości (lokale), poprzez ich nadmierne zacienienie, co zdaniem organu nie uzasadnia przyznania odwołującym się statusu strony postępowania odwoławczego. Tym bardziej, że jak podkreślił Wojewoda, wchodzące w skład nieruchomości przy ul. [...] w Ł. lokale, stanowiące własność odwołujących się, znajdują się na nieruchomości oddalonej od terenu inwestycji ponad 15 m, położonego za dawnym torem kolejowym. Jednocześnie interesy odwołujących są reprezentowane przez Wspólnotę Mieszkaniową, której członkami są w/w, a która posiada status strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na realizację kwestionowanej inwestycji.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż wobec niewykazania indywidualnego interesu uzasadniającego przyznanie statusu strony postępowania, zarówno poprzez podmioty odwołujące się, które udzieliły odpowiedzi na wezwania organu z dnia 2 i 3 listopada 2022 r., jak i przez podmioty, które powyższym wezwaniom nie zadośćuczyniły, uznać należało, że odwołania A. i P.P., K.B. i D.W., M. K., A.C., P. P.,S.D., S. S., B.A., G.T. i M.C.,W.P., Ł. K., A.K., J.W., K.N., M. G., K.B., A.R., B. S., R. K., Ł. W., I.S., I. So. Z o.o. z siedzibą w Ł., L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniesione przez podmioty nie będące stronami postępowania skutkują, stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego nimi zainicjowanego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Z tych też przyczyn organ odwoławczy odstąpił w niniejszej decyzji od merytorycznej oceny zawartości załączonego projektu budowlanego.

Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, dwie niezależne od siebie skargi, choć tożsame w zakresie podniesionych zarzutów i argumentacji, wywiodły L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika oraz I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., reprezentowana przez profesjonalnego. Skarga spółki L. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 238/23, natomiast skarga spółki I. zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Łd 239/23.

Pełnomocnicy skarżących spółek zarzucali naruszenie:

- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z § 13, § 60, § 39 i § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez uznanie, że skarżący nie miał interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji, podczas gdy lokal należący do skarżącego, znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a istnieją przepisy, z których skarżący może wywieść swój interes prawny;

- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i 144 k.c. poprzez brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, uzasadnionych interesów osób trzecich i na skutek tego narażenie skarżącej na pogorszenie stanu technicznego należącego do niej budynku;

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności map obrazujących analizę zacieniania i uznanie, iż lokale znajdujące się w budynku na nieruchomości o numerze działki nr [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji w taki sposób, iż mogą dotyczyć ich przepisy dotyczące zapewnienia odpowiedniej ilości światła słonecznego;

- art. 6 i art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że funkcjonowanie wspólnoty mieszkaniowej ogranicza interes prawny związany ze współwłasnością gruntu, na którym posadowiony jest budynek obejmujący wyodrębnione lokale;

- art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji, kiedy nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania wywołanego odwołaniem skarżącego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnicy skarżących spółek wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, to jest w zakresie w jakim umorzenie dotyczy odpowiednio, postępowania wszczętego odwołaniem spółki L. oraz odwołaniem spółki I. i przekazanie sprawy w powyższym zakresie do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Jednocześnie pełnomocnicy skarżących spółek wnosili o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skarg rysunków z rzutem lokali skarżących, na okoliczność ich położenia względem planowanej inwestycji, potwierdzającego fakt ich pozostawania w obszarze oddziaływania inwestycji.

Uzasadniając wniesione skargi pełnomocnicy skarżących spółek odwoływali się do zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji potwierdzającej wzajemne usytuowanie budynku, w którym zlokalizowane są należące do nich lokale względem terenu planowanej inwestycji, przeprowadzonej analizy zacieniania i przesłaniania dla projektowanej inwestycji, jak również do treści § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. W oparciu o powyższe skarżący wywodzili, iż kwestia oddziaływania na nieruchomość przy ul. [...] w Ł., w tym na lokale należące do skarżących spółek o nr [...] (L.) oraz o nr [...] (I.) umiejscowione są po tej stronie budynku, która właśnie jest w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji, co wskazują załączone do skarg rzuty mieszkań. Dalej wskazywali, że posiadanie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenia na budowę nie jest uzależnione od naruszenia przez projektowany obiekt budowlany przepisów odrębnych. Wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego, ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu. Potencjalne oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednią w zakresie ograniczenia ilości światła słonecznego, jest istotne w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Zatem w odniesieniu do lokali, których okna umiejscowione są od strony działek nr [...] i [...], będących przedmiotem potencjalnej zabudowy, mamy do czynienia z indywidualnym interesem prawnym właścicieli lokali, a współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, na której wzniesiony jest budynek. Źródło tego interesu, w ocenie pełnomocników skarżących spółek, stanowią normy wynikające z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a faktyczne spełnianie tych norm bądź ich przekroczenie powinno być przedmiotem weryfikacji w toku merytorycznego rozpoznania odwołania, nie zaś na etapie ustalania czy stronom przysługuje interes prawny we wniesieniu odwołania. Ponadto zdaniem skarżących spółek źródłem interesu prawnego przemawiającego za przyznaniem im przymiotu stron postępowania jest zarówno przepis art. 140 k.c., jak i przepis art. 144 k.c.

Niezależnie od powyższego, w ocenie skarżących, organ drugiej instancji bezpodstawnie ograniczył interes prawny spółek, w stosunku do treści art. 28 ust 2 Prawa budowlanego. Kwestia pozostawania istniejącego już budynku w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę jest bezsporna. Z prawem własności wyodrębnionego lokalu związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali. Jednocześnie, skoro w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego interes prawny przysługuje właścicielowi, przysługuje również współwłaścicielowi nieruchomości będącej w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda Łódzki wnosząc o ich oddalenie argumentował, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 28 czerwca 2023 r. obecny na rozprawie pełnomocnik L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. popierał wniesioną skargę wraz z zarzutami i wnioskami dowodowymi w niej zawartymi.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył sprawy o sygn. akt II SA/Łd 238/23 oraz o sygn. akt II SA/Łd 239/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w 10 części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem wniesionych skarg L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. oraz I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. uczyniły decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 27 grudnia 2022 r. orzekającą o umorzeniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., administracyjnego postępowania odwoławczego, zainicjowanego odwołaniami A. i P. P., K.B. i D.W., M. K., A. C., P. P., S. D., S.S., B. A., G. T. i M. C., W. P., Ł.K., A. K., J.W., K.N., M.G., K. B., A. R., B. S., R.K., Ł. W., I.S., I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniesionymi od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 października 2022 roku o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu inwestorowi - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. pozwolenia na budowę pięciosegmentowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową składającego się z: segmentu nr [...] - obejmującego odbudowę i przebudowę zabytkowej stolarni [...] oraz zmianę jej sposobu użytkowania z funkcji stolarni na cele usługowe w tym medyczne; segmentu nr [...] zawierającego lokale usługowo-handlowe i parking podziemny; segmentu nr [...] zawierającego lokale mieszkalne; segmentu nr [...] zawierającego lokale mieszkalne, lokale usługowo-handlowe i parking podziemny; segmentu nr [...] zawierającego lokale mieszkalne, lokale usługowo-handlowe, parking podziemny oraz garaże w indywidualne w parterze, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową, instalacjami zewnętrznymi oraz rozbiórką nieczynnych urządzeń budowlanych, przy ul. [...] w Ł., dz. [...] i [...], obręb [...].

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie administracyjne. Przy czym podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie przywołanego wyżej art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a, to jest wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022 r., I OSK 25/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z braku istnienia przesłanki przedmiotowej, to jest braku materialno-prawnych podstaw do wydania decyzji administracyjne, jak też braku istnienia przesłanki podmiotowej, to jest sytuacji braku strony mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia, wynikającej między innymi z nieposiadaniem przez dany podmiot legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania administracyjnego (por. R.Hauser. M. Wierzbowski [red.] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, Wydanie 7, s. 904,908). W przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2022 r., II OSK 2394/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić zatem należy, iż ocena zgodności z prawem objętego przedmiotowymi skargami rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego ustalenia, czy skarżącym spółkom przysługiwał, czy też ewentualnie mógł przysługiwać przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym powołaną wcześniej decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 października 2022 r. zatwierdzającą na wniosek inwestora - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.- projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę wskazanej wcześniej inwestycji, na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością posadowioną przy ul. [...] w Ł., w której znajdują się lokale mieszkalne należący do skarżących.

W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 682) - dalej: p.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 p.b. Powyżej powołany art. 28 ust. 2 p.b. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie, wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1145/15; z 5 grudnia 2017 r., II OSK 569/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż zakończone decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 października 2022 r. postępowanie prowadzone było w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w postępowaniach z zakresu prawa budowlanego, mających związek z nieruchomością wspólną legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa, działająca poprzez zarząd lub zarządcę. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy bowiem - stosownie do art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1048) wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Tym samym, co do zasady w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, status strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. przysługiwać będzie wspólnocie mieszkaniowej reprezentowanej przez odpowiednie organy. Wyjątkowo status ten może zostać przyznany członkowi danej wspólnoty mieszkaniowej, jednakże wymaga to wykazania przez podmiot zainteresowany udziałem w postępowaniu w charakterze stronny, istnienia indywidualnego, niepokrywającego się z interesem wspólnoty mieszkaniowej, interesu prawnego odnoszącego się bezpośrednio do jego sytuacji prawnej, której przepisy zapewniają ochronę w sferze prawa administracyjnego. Musi to być interes bezpośredni, konkretny, realny i znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, wynikający z subiektywnego przekonania podmiotów domagających się udziału w postępowaniu administracyjnym, że powinni oni być stroną postępowania, opartego na pewnych okolicznościach faktycznych, nie znajdujących jednak oparcia w prawie materialnym i wynikających z nich uprawnieniach wymagających ochrony prawnej. Inaczej mówiąc właściciel lokalu będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej może być stroną postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, gdy wykaże, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki i będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu (por. wyroki NSA: z 10 października 2017 r., II OSK 295/16; z 20 września 2018 ., II OSK 1078/18; z 10 października 2018 r.; II OSK 1428/16; z 20 listopada 2011 r., II OSK 730/18; z 20 września 2018 r., II OSK 2266/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, że skarżące spółki nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji w charakterze stron tego postępowania, a ich interesy były reprezentowane przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w Ł., której skarżące spółki są członkami. Zarząd nad nieruchomością został powierzony [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., której to spółce została doręczona decyzja z dnia 3 października 2022 r. Z akt sprawy wynika, że zarządca reprezentujący Wspólnotę, w zakreślonym prawem terminie wniósł skutecznie odwołanie od decyzji organu I instancji, które zostało merytorycznie rozpatrzone przez Wojewodę Łódzkiego, decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r., nr 327/2022. Zestawienie treści odwołania wniesionego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz treści odwołań wniesionych przez skarżące spółki pozwala na stwierdzenie, że stawiane kwestionowanej nimi decyzji organu I instancji zarzuty i argumentacja są zbieżne, a pomiędzy Wspólnotą, a skarżącymi nie występują sprzeczne interesy, co uzasadniałoby przyznanie skarżącym spółkom statusu strony tego postępowania. Ponadto Sądowi rozpoznającemu przedmiotową skargę z urzędu wiadomo, że w/w decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 27 grudnia 2022 r. jest przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w Ł. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 246/23 i oczekuje na rozpoznanie.

Wobec powyższego Wojewoda Łódzki zasadnie uznał, iż skarżące spółki nie były stronami prowadzonego postępowania, jak również nie wykazały interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie skarżącym, równolegle z Wspólnotą Mieszkaniową, której są członkami statusu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Powoływane przez skarżące spółki przepisy prawa materialnego, z których strony skarżące wywodzą swój indywidualny interes prawny do uznania ich za strony postępowania, jakkolwiek mogą stanowić źródło owego interesu prawnego, jednakże, co już wcześniej podkreślono, niezbędnym jest jednoczesne wykazanie, że interes ten jest bezpośredni, konkretny i znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Zaznaczyć bowiem raz jeszcze należy, że prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona, niezależnie od udziału wspólnoty lokalowej, nie może być bowiem wynikiem samego tylko faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Musi za tym przemawiać jego zindywidualizowany interes wynikający najczęściej z wpływu zawartego w podjętej decyzji rozstrzygnięcia na konkretny lokal mieszkalny będący jego własnością. Dla wykazania istnienia takiego interesu prawnego konieczne jest wykazanie przez właściciela lokalu, że doszło do oddziaływania na jego nieruchomość lokalową przez daną decyzję, co każe jego sytuację prawną wyodrębnić od sytuacji wszystkich innych właścicieli lokali w budynku. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, a podnoszona przez pełnomocników skarżących spółek argumentacja, jak słusznie zauważył Wojewoda Łódzki, oparta została jedynie na subiektywnym przekonaniu stron, że planowana do realizacji inwestycja oddziałuje na ich nieruchomości (lokale).

Reasumując Sąd stwierdza, iż Wojewoda Łódzki wobec stwierdzenia w toku postępowania odwoławczego, zainicjowanego wniesionymi między innymi przez spółkę L. oraz spółkę I. odwołaniami, iż skarżące nie były stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 3 października 2022 r., jak również nie wykazały istnienia interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie im statusu strony w tym postępowaniu, zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarg, zarówno co do naruszenia wskazanych w nich przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Odnosząc się natomiast do zawartych w skargach wniosków dowodowych skarżących spółek o przeprowadzenie dowodu z załączonych rysunków z rzutem lokali skarżących, na okoliczność ich położenia względem planowanej inwestycji, potwierdzającego fakt ich pozostawania w obszarze oddziaływania inwestycji, wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym ustawa p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wątpliwości w sprawie nie wystąpiły, co skutkowało oddaleniem zgłoszonych wniosków dowodowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.