Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 178/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a ust. 1 i 3, lp. 6.2.1 zał. nr 3 do ustawy
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Referent-stażysta Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. sp. z o. o w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2024 r. nr BP.501.478.2023.0993.KA12.513217 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 8 stycznia 2024 r., znakBP.501.478.2023.0993.KA12 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 stycznia 2023 r. nr [...] Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (ŚWITD) o nałożeniu na S. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka) kary pieniężnej w wysokości 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.

Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.) Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tekst jedn. Dz. U. UE L z 2014 nr 60 poz.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 165/2014), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz.U.UE.L. z 2020 nr 249 poz.1; dalej: rozporządzenie 2020/1054).

Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 09 grudnia 2022r. o godz. 22:33 w C. na ul. [...] został poddany kontroli przez funkcjonariuszy Inspekcji Kontroli Drogowej autobus marki IRIZAR o nr rej. [...] prowadzony przez A. F., tworzący załogę wraz z M. M..

W toku kontroli ustalono, iż w dniu 09 grudnia 2022r. kierowca A. F. dostał polecenie zgłoszenia się około godziny 20:15 na parking w K., gdzie zaparkowany był autobus w celu jego dostarczenia do Z.. Po przybyciu na miejsce czekał na niego M. M., który poinformował że udaje się do Francji z kolejnym kierowcą, z którym będzie tworzył załogę od Z.. Kierowca A. F. zalogował swoją kartę kierowcy do tachografu, natomiast M. M. nie zalogował do drugiego slotu swojej karty kierowcy. Następnie autobus prowadzony przez A. F. udał się na parking CH [...] w K., gdzie kierowca dowiedział się, że jednak ma zabrać pasażerów którzy docelowo jadą do Francji. Po załadowaniu bagaży pasażerów, kierowca A. F. udał się do C. w celu zabrania kolejnej grupy na wycieczkę. Po dojechaniu do Z. kierowca A. F. miał opuścić pojazd a przejąć go miał kierowca M. M.. W momencie kontroli miał on swoją kartę miał w portfelu i zamierzał ją zalogować dopiero w Z., deklarując wpis manualny jako odpoczynek pomimo tego, że znajdował się w autobusie będącym w ruchu.

Powyższe ustalenia zostały udokumentowane w protokole kontroli drogowej [...].

W tak ustalonym stanie faktycznym ŚWITD wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia 6.2.1.załącznika nr 3 do u.t.d. "Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu. skutkujące niereiestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi."

Pełnomocnik Spółki pismem z 23 grudnia 2022r wniósł o wskazanie podstawy prawnej, w oparciu o którą wydany został zakazu dalszej jazdy.

Następnie decyzją z 12 stycznia 2023r. ŚWITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 5000,00 zł. Wskazał, że jest ona sankcją za stwierdzone naruszenia o których mowa w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zakazu dalszej jazdy ŚWITD podał, że został on wydany z troski o bezpieczeństwo pasażerów, którymi byli uczniowie szkół. Bezpieczeństwo nie jest uregulowane żadnym aktem prawnym, gdyż to od kontrolujących zależy czy uznają dany przewóz za bezpieczny czy nie. Na decyzję o zakazie dalszej jazdy złożyło się wiele czynników, z czego głównym było tworzenie fikcyjnej załogi przez kierowców. A. F. nie był w stanie w granicach swojego czasu pracy dojechać do Francji, a z zeznań kierowców wynika, że miał się pojawić trzeci kierowca w Z.. Okoliczność pojawienia się trzeciego kierowcy w Z. nie była w żaden sposób do zweryfikowania w momencie kontroli. Nie bez znaczenia było, że z uwagi na wydarzenia w czasie kontroli, kierowca A. F. zgłaszał niedyspozycję psychiczną do prowadzenia pojazdu.

ŚWITD podał, że za działalność przedsiębiorstwa ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Przedsiębiorca zobowiązany jest prowadzić działalność gospodarczą z należytą starannością, w tym do znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego. Sprawą przedsiębiorcy jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać i stosować obowiązujące przepisy, a rolą organów inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. Oznacza to, że organ kontrolny w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa transportowego zobligowany jest do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, w wysokości ustanowionej w załączniku nr 3 do u.t.d.

Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie. Podniosła w nim, że w dniu kontroli kierowcy nie tworzyli załogi. Kierowca M. M. miał prawo nie rejestrować swojej aktywności na karcie kierowcy ponieważ nie przebywał w pojeździe jako kierowca a jedynie jako pomocnik przy załadunku bagaży. Sam fakt posiadania karty kierowcy w kieszeni nie oznacza, że dana osoba jest kierowcą.

Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego GITD utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał regulacje prawne, mające zastosowanie w sprawie.

GITD stwierdził na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z tachografu oraz kart kierowców, dokumentów przewozowych, protokołów przesłuchania świadków, protokołu kontroli drogowej, że Spółka w dniu 9 grudnia 2022 r. wykonywała przewóz drogowy, w trakcie którego kierowca nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Przedmiotowe naruszenie zostało stwierdzone w dniu 9 grudnia 2022 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej autobusu marki IRIZAR o nr rej. [...]. Kontrolowany pojazd prowadzony był przez dwóch kierowców - A. F. i M. M.. Kierowcy wykonywali międzynarodowy przewóz drogowy osób - przewóz wycieczki uczniów na trasie z Polski do Francji w imieniu Spółki. W trakcie kontroli kierowca A. F. okazał swoją kartą kierowcy do kontroli oraz wyjaśnił, że oprócz niego w kabinie znajduje się drugi kierowca. Kontrolujący po sprawdzeniu karty kierowcy M. M. stwierdzili, że kierowca ten nie załogował do tachografu swojej karty kierowcy pomimo że przebywał w pojeździe jako drugi kierowca od momentu rozpoczęcia przewozu w dniu 9 grudnia 2022 r. o godz. 20:25 do momentu zatrzymania pojazdu w celu zabrania pozostałych pasażerów i przeprowadzenia kontroli pojazdu przez inspektorów o godz. 22:35. W związku ujawnionymi nieprawidłowościami dotyczącymi rejestrowania aktywności kierowcy na karcie kierowcy kontrolujący przesłuchali kontrolowanych kierowców w charakterze świadków po wcześniejszym pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Odnosząc się do zarzutów Spółki GITD wyjaśnił, że w sytuacji gdy pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, z których tylko jeden - ten który prowadzi pojazd - rejestruje swoją aktywność na karcie kierowcy, a drugi nie logując swojej karty kierowcy do tachografu ukrywa swoją aktywność, to dochodzi do naruszenia określonego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Każdy z kierowców traktowany jest oddzielnie, a tym samym każdy z nich musi rejestrować swoją aktywność w trakcie przewozu na karcie kierowcy. Jeżeli zatem kierowca nie loguje do tachografu swojej karty kierowcy w czasie gdy pojazd prowadzony jest przez innego kierowcę, a on sam przebywa w tym pojeździe mamy do czynienia z celową nieprawidłową obsługą tachografu mającą na celu ukrycie faktycznej aktywności kierowcy, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Kierowca M. M. podczas przesłuchania zeznał, że nie załogował do tachografu swojej karty kierowcy ponieważ chciał zaoszczędzić swój czas pracy i takie polecenie otrzymał od swojego pracodawcy. Miał wykonać przewóz osób na trasie ze Z. do Francji w załodze z innym kierowcą. Dlatego też nie rejestrując swojej aktywności, gdy autobus marki IRIZAR o nr rej. [...] był prowadzony przez kierowcę A. F. na trasie z K. do Z. działał świadomie aby móc dłużej prowadzić pojazd po jego przejęciu w Z.. Czas pracy kierowcy, który jest w pojeździe podczas gdy pojazd jest kierowany przez innego kierowcę nie stanowi jego czasu wolnego i nie może być traktowany jako odpoczynek. Tachograf kierowcy M. M. nie zalogował jego aktywności.

W ocenie GITD ujawnione naruszenie jest następstwem niezrozumienia przez kierowców i Spółkę pojęcia załoga kilkuosobowa, określonego w art. 4 lit. o rozporządzenia nr 561/2006. Oznacza ona sytuację, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku, w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu. Przez pierwszą godzinę obsady kilkuosobowej obecność innego kierowcy lub kierowców jest fakultatywna, ale przez pozostałą część tego okresu jest obowiązkowa. Według GITD przepis należy rozumieć w ten sposób, że przewóz w załodze oznacza sytuację gdy w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców od momentu rozpoczęcia przewozu po zakończeniu odbierania odpoczynku dziennego lub tygodniowego oraz sytuację, gdy po odebraniu odpoczynku tygodniowego lub dziennego pojazd prowadzi tylko jeden kierowca, a drugi kierowca przed upływem jednej godziny od rozpoczęcia przewozu wchodzi do pojazdu i dalej kierowcy kontynuują przewóz jako załoga. To, czy przewóz wykonywany jest w załodze nie ma wpływu na obowiązek rejestrowania przez kierowcę swojej aktywności na karcie kierowcy lub wykresówce w trakcie wykonywanego przewozu. Jeżeli zatem kierowca zawodowy wsiada do pojazdu i jazda autobusem nie jest następstwem podróży odbywanej na podstawie zawartej umowy i posiadanego ważnego biletu na przewóz, obowiązkiem takiego kierowcy jest rejestrowanie swoje aktywności za pomocą tachografu na karcie kierowcy łub wykresówce.

GITD nie dał wiary Spółce twierdzącej, że kierowca M. M. miał problemy gastryczne i tym samym nie był kierowcą, lecz osobą przydzieloną kierowcy A. F. do pomocy przy załadunku bagaży. Kierowca M. M. w trakcie kontroli nie zgłaszał żadnych problemów zdrowotnych. Ponadto zeznał podczas przesłuchania, że nie logował do tachografu swojej karty kierowcy na polecenie swojego pracodawcy by zaoszczędzić swój czas pracy. Kierowca M. M. podpisał bez zastrzeżeń protokół kontroli, w którym został opisany przebieg kontroli. Spółka twierdząc, że kierowca M. M. miał problemy gastryczne nie przedstawiła żadnych dowodów na ich poparcie nie wyjaśniając w jakim celu konieczny był kierowca M. M. przy załadunku gdy czynność tę mógł wykonać kierowca A. F., a w razie potrzeby posłużyć się pomocą rodziców przewożonej młodzieży.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków Spółki o przesłuchanie świadków T. K. oraz B. K. ponieważ, okoliczności które miały być wykazane ww. świadkami nie miały wpływu na okoliczność braku rejestrowania aktywności na karcie kierowcy przez kierowcę M. M.. Jeżeli bowiem kierowca M. M. miał faktycznie dolegliwości gastryczne uniemożliwiające prowadzenie pojazdu nie powinien wsiadać do autobusu lecz udać się do domu. Organ nie uwzględnił wniosków Spółki również z tego powodu, że jej wyjaśnienia odnośnie dolegliwości gastrycznych kierowcy nie znajdują potwierdzenia w zeznaniach kierowcy M. M.. Tymczasem kierowca M. M. wiedząc, że za brak rejestracji aktywności na karcie kierowcy grozi mu kara grzywny oraz utrata prawa jazdy na okres trzech miesięcy już w trakcie kontroli zeznał by, że nie zalogował karty kierowcy z powodu dolegliwości uniemożliwiających mu prowadzenie pojazdu oraz że nie ma prowadzić pojazdu do Francji. Tymczasem kierowca M. M. jako świadek zeznał, że ma wykonać przewóz w imieniu strony na trasie z Polski do Francji oraz że celowo nie załogował karty kierowcy by "zaoszczędzić swój czas pracy". Powyższe zeznanie kierowcy pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami Spółki zawartymi w odwołaniu odnośnie problemów zdrowotnych kierowcy M. M..

GITD wyjaśnił także, że ewentualne problemy kierowcy A. F., które mogły być następstwem przebiegu kontroli nie miały wpływu na fakt powstania przedmiotowego naruszenia. Zły stan psychiczny kierowcy A. F. był podstawą zatrzymania pojazdu IRIZAR o nr rej. [...] do czasu przejęcia kontrolowanego pojazdu przez kierowcę, którego stan zdrowia gwarantował bezpieczne wykonanie przewozu na trasie z Polski do Francji.

W ocenie GITD w zaskarżonej decyzji prawidłowo ŚWITD ustalił stan faktyczny, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c u.t.d., której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia. Z materiału dowodowego oraz wyjaśnień strony nie wynika by przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka zrzuciła naruszenie przepisów:

a) art. 7, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez:

I. nieuwzględnienie późniejszych pisemnych wyjaśnień M. M. (w aktach organu odwoławczego) który wskazywał organowi dokonującemu kontroli, że ze względu na problemy gastryczne nie mógł świadczyć na rzecz Spółki usług kierowcy autokaru w dniu wyjazdu, ani też w kolejnych dniach i na prośbę Spółki pomagał jedynie w ułożeniu bagaży podróżnych w autokarze. A. F. był jedynym kierowcą doprowadzającym autokar do Z., gdzie miał on zostać przejęty przez dwóch kierowców i żadnym z tych kierowców nie miał być M. M.,

II. bezpodstawne przyjęcie, że:

- M. M. świadczył względem Spółki usługi kierowcy, który miał wykonać międzynarodowy transport drogowy osób z Polski do Francji od dnia 09 grudnia 2022r., i tworzył wspólnie z kierowcą A. F. załogę kilkuosobową, podczas gdy M. M. pełnił w dniu wyjazdu autokaru wyłącznie funkcję bagażowego,

- M. M. dostał od swojego pracodawcy polecenie przejęcia pojazdu i zalogowania swojej karty do tachografu dopiero w Z.,

- A. F. zgłaszał podczas kontroli niedyspozycję psychiczną w dniu wyjazdu, podczas gdy to inspektorzy bezpodstawnie ocenili kondycję psychiczną tego kierowcy jako wykluczającą prowadzenie przez niego pojazdu

b) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków T. K. oraz B. K. mimo że świadkowie ci mieli wypowiedzieć się co do okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla sprawy (okoliczności, że M. M. nie miał pełnić funkcji kierowcy w trakcie przewozu grupy podróżnych),

- w rezultacie:

c) art. 1 pkt 1 oraz art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) w zw. art. 4 lit. o rozporządzenia (WE) NR 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) NR 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 102, str. 1 ze zm.) poprzez ich zastosowanie mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy nie można uznać M. M. za pełniącego funkcję kierowcy, w szczególności w załodze kilkuosobowej z innym kierowcą,

d) art. 32 ust, 1-3 oraz art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego poprzez ich zastosowanie mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy nie można uznać M. M. za pełniącego funkcję kierowcy, do którego stosować należy obowiązki przewidziane rozporządzeniem,

e) art. 92a ust. 1, 7, 11 u.t.d. w zw. z Ip 6.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez jego zastosowanie mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy nie można uznać M. M. za pełniącego funkcję kierowcy w szczególności w załodze kilkuosobowej z innym kierowcą.

Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ŚWITD oraz zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Spółka wskazała na uchybienia w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego poprzez ustalenie, że A. F. tworzył załogę z M. M., a następnie że M. M. miał kierować autokarem ze Z. do Francji. W rzeczywistości A. F. był jedynym kierowcą wykonującym usługę na rzecz Spółki. Zgodnie z pierwotnym planem faktycznie M. M. miał być jednym z kierowców przejmujących pojazd w Z. wraz z drugim kierowcą – B. K., jednak na skutek problemów zdrowotnych (dolegliwości gastrycznych) zgłosił on Spółce swoją niedyspozycję do kierowania autokarem. Zastąpić miał go osobiście T. K., a M. M. miał jedynie pomóc w załadowaniu bagaży podróżnych w dniu wyjazdu. Dlatego też był na miejscu wyjazdu w czasie kontroli. Nie miał jednak jechać do Z. w autokarze razem z A. F.. Nie mógł więc zostać uznanym za kierowcę. Sam fakt posiadania w portfelu karty kierowcy do tachografu nie oznacza, że miał kierować pojazdem Spółki. Nie miał on obowiązku zalogowania swojej karty do drugiego slotu tachografu, skoro nie wyjeżdżał poza obręb konurbacji śląskiej.

Spółka zarzuciła także nie dopuszczenie dowodu z zeznań świadków T. K. oraz B. K.. Osoby te mają wiedzę na temat kluczowych okoliczności w sprawie z uwagi na fakt, że to właśnie one miały tworzyć załogę kierowców w trakcie przewozu od Z. do mającej być celem podróży miejscowości we Francji. Nieuwzględnienie wniosku dowodowego Spółki jest nie do zaakceptowania i rażąco sprzeczne z przepisami k.p.a.

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymując swoje stanowisko wniósł o oddalenie skargi. W jego ocenie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a jej wydanie nie spowodowało naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja z 8 stycznia 2024 r., którą GITD utrzymał w mocy decyzję z 12 stycznia 2023 r. nr [...] ŚWITD o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska GITD w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym wobec ustalenia, że M. M. tworzył załogę z A. F. i miał obowiązek rejestrowania swojego czasu pracy i odpoczynku. Odmienne stanowisko reprezentuje Spółka twierdząc, że obecność M. M. w pojeździe nie związana była z wykonywaniem czynności kierowcy, ale bagażowego. Wobec tego nie musiał on uruchamiać tachografu a nałożenie kary pieniężnej jest nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności należy określić charakter pobytu M. M. w pojeździe w trakcie kontroli drogowej.

Jak wynika z art. 4 lit. c rozporządzenia 561/2006 "kierowca" oznacza osobę, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Wobec tego – na co zwrócił uwagę NSA – do uznania osoby za kierowcę w rozumieniu w/w regulacji prawnej nie jest wystarczające ustalenie, że osoba taka prowadziła osobiście pojazd przed jego zatrzymaniem do kontroli, ale konieczne jest także ustalenie, że miała zamiar prowadzenia pojazdu w razie potrzeby (wyrok NSA z 28.06.2022 r., sygn. akt II GSK 335/22). Jednocześnie – na gruncie art. 3 lit. a pkt. 1 Dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 20002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego (Dz.U.UE.L. z 2002 nr 80 poz.35) "czas pracy" oznacza w przypadku pracowników wykonujących czynności związane z przewozem: czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, w którym pracownik wykonujący czynności związane z przewozem znajduje na swoim stanowisku pracy, jest w dyspozycji pracodawcy i wykonuje swoje funkcje lub czynności, to znaczy:

– czas poświęcony wszelkim czynnościom związanym z przewozem w transporcie drogowym. Czynności te, w szczególności, obejmują:

i) kierowanie;

ii)załadunek i rozładunek;

iii)pomaganie pasażerom we wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu;

iv)sprzątanie i konserwację techniczną;

v)każdą inną pracę zmierzającą do zapewnienia bezpieczeństwa pojazdu, jego ładunku i pasażerów lub do wypełnienia ustawowych lub wykonawczych zobowiązań bezpośrednio związanych z trwającą operacją transportową, włącznie z nadzorowaniem załadunku i rozładunku, formalnościami administracyjnymi z policją, cłem, urzędnikami imigracyjnymi itd.,

–okresy, w których nie może on swobodnie dysponować swoim czasem i zobowiązany jest pozostawać na swoim stanowisku pracy, w gotowości do podjęcia normalnej pracy, wraz z niektórymi zadaniami związanymi z dyżurowaniem, w szczególności podczas okresów oczekiwania na załadunek lub rozładunek, w przypadku gdy przypuszczalny czas ich trwania nie jest z góry znany, to znaczy albo przed odjazdem, albo tuż przed rozpoczęciem odnośnego okresu lub na mocy ogólnych warunków wynegocjowanych przez partnerów społecznych i/lub na warunkach wynikających z ustawodawstwa Państw Członkowskich;

Warto także wskazać na art. 6 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz, U. z 2024 poz. 200). Jak wynika z jego treści, czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, która obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, w szczególności

załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem (pkt.2); nadzór oraz pomoc osobom wsiadającym i wysiadającym (pkt.3);

inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i rzeczy (pkt. 6). Wobec tego czasem pracy kierowcy jest nie tylko czas prowadzenia pojazdu, ale również czas pozostawania przez niego w dyspozycji pracodawcy i gotowości do świadczenia pracy (wyrok SA w K. z 24.03.2016 r., sygn. akt III AUa 976/15).

Tymczasem – co wynika z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia nr 165/2014 - kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Stosownie natomiast do art. 32 ust. 1-3 ww. Rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Tachografy cyfrowe nie mogą być ustawione w sposób powodujący automatyczne przełączanie się na konkretną kategorię czynności po wyłączeniu silnika lub zapłonu pojazdu, chyba że kierowca ma w dalszym ciągu możliwość ręcznego wyboru odpowiedniej kategorii czynności. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździć nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

Z protokołu kontroli mającej miejsce 9 grudnia 2022 r. wynika, że M. M. miał wykonać przewóz osób na trasie ze Z. od Francji w imieniu Spółki. Nie zalogował do tachografu swojej karty kierowcy ponieważ chciał zaoszczędzić swój czas pracy jak również takie polecenie otrzymał od zleceniodawcy. (karta 24 akt administracyjnych). Z kolei z zeznań kierowcy A. F. złożonych do protokołu po wcześniejszym pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wynika, że od Z. do Francji autokar miał być prowadzony przez dwóch kierowców tj. M. M. i drugiego kierowcę. (karta 1 akt administracyjnych). Oznacza to zatem, że w dniu 9 grudnia 2022 r. przewóz pojazdem marki IRIZAR o nr rej. [...] był realizowany przez dwóch kierowców, ale tylko jeden z nich faktycznie rejestrował swoją aktywność na karcie kierowcy. Nie można jego obecności w pojeździe traktować jako bagażowego, jak tego chce Spółka, ale uznać go należy za kierowcę skoro w Z. miał faktycznie prowadzić pojazd celem dalszego kontynuowania transportu osób. Sąd podziela wobec tego stanowisko GITD wyrażone na s. 5-7 zaskarżonej decyzji. Słusznie zatem organy orzekające w sprawie stwierdzoną nieprawidłowość zakwalifikowali jako naruszenie określone w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., które sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.

W tym miejscu odnieść się należy do zarzutu nieuzasadnionego pominięcia wniosku dowodowego Spółki o przesłuchanie zawnioskowanych świadków, na okoliczność, iż M. M. nie miał pełnić funkcji kierowcy w trakcie skontrolowanego przewozu. Sąd podziela stanowisko GITD co do tego, że wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały udowodnione uzyskanymi zeznaniami M. M. oraz A. F.. Nawet stwierdzona protokolarnie okoliczność - potwierdzona również przez Spółkę - iż w momencie kontroli M. M. zajmował się pakowaniem do autokaru bagaży uczestników wycieczki, wskazuje, iż M. M. wykonywał te czynności w ramach swoich obowiązków zawodowych, podjętych w odniesieniu do skontrolowanego pojazdu (pakowanie do niego bagaży) (s. 6- 7 zaskarżonej decyzji).

Jak wynika z art. 92a u.t.d. podmioty uprawnione do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. I tak, stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92 a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9; 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Przewidziane w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innym rozmiarze. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 3 i 5 u.t.d.

W załączniku nr 3 do u.t.d. rozbudowaną grupę naruszeń przepisów o stosowaniu tachografów zawiera lp. 6. Część 6.1. załącznika nr 3 do u.t.d. reguluje naruszenie zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf, część 6.2. dotyczy wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf, a część 6.3. załącznika nr 3 do u.t.d. stanowi o rodzajach naruszeń zasad i warunków użytkowania tachografu.

Jak wynika z akt sprawy organ przyporządkował do ustalonego stanu faktycznego właściwy kod naruszenia wskazany w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi zagrożone jest karą w wysokości 5.000,00 zł.

Sąd podziela stanowisko organów w kwestii niewykazania w sprawie okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka - prawidłowo pouczona o powyższym prawie w piśmie z 12 grudnia 2022r. (karta 30 akt administracyjnych) - w toku postępowania nie powołała się na jakiekolwiek okoliczności egzoneracyjne, o których mowa w art. 92a ust. 1.

Trzeba też wskazać, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie znajdują jednak zastosowania przepisy działu IVA k.p.a. Kwestie przesłanek wymiaru kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, jak i jej wysokości oraz odstąpienia od jej nałożenia zostały kompleksowo uregulowane w przepisach ustawy o transporcie drogowym (art. 92-92c u.t.d.). Wobec tego, stosownie do 189a § 2 k.p.a., przepisów działu IVA k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Nadto stosowanie art. 92c u.t.d. ma w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa kara ta nie jest nakładana. Z treści stanowiska skarżącego i jego pełnomocnika (również ze skargi) nie wynikają żadne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d. jak i przepisów działu IVa k.p.a. Nawet zatem gdyby przepisy k.p.a. były stosowalne, brak jest w sprawie podstaw do ich rozpatrywania, gdyż strona nie wskazała żadnych okoliczności faktycznych istotnych dla ich zakresu normowania.

Przepisy k.p.a. znajdują natomiast zastosowanie w pozostałym zakresie, dotyczącym prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego i rozpoznania sprawy.

Podsumowując, należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, iż materiał dowodowy został oceniony w sposób nieobiektywny czy noszący znamiona dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle powyższych okoliczności skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.