Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2288/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 176
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 63/23 w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 9012.6.90.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Parczewie z dnia 19 października 2022 r., znak: ONS-P/Ep.540/58/18, 3. zasądza od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie na rzecz K. G. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 63/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. G. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2022 r., nr 9012.6.90.2022, w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 14 kwietnia 2022 r. organ I instancji wydał wobec K. G. tytuł wykonawczy nr ONS-P/Ep.9012.4.1.2022, w którym, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych nakazał skarżącej poddanie syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różycę, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, inwazyjnemu zakażeniu Heamophilus influenzae typ b.

Organ I instancji wystąpił w dniu 14 kwietnia 2022 r. z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącej, w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.

Pismem z dnia 29 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając niewykonalność obowiązku wynikającą z niewykluczenia przez lekarza przeciwskazań do szczepienia i braku indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji w części C5 tytułu wykonawczego. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 33 § 2 pkt 2c i art. 27 § 1 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącej jako nieuzasadnione.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia K. G., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Parczewie z dnia 19 października 2022 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia uznał, że nie jest ono niezgodne z prawem.

Sąd I instancji stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy spełniał wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., gdyż został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem. Z części C formularza wynikało, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Sąd I instancji uznał, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z ustawy, natomiast w Programie Szczepień Ochronnych (PSO), ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny, dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia. Zdaniem Sądu I instancji z Programu tego nie wynika więc obowiązek szczepień ochronnych.

W odniesieniu do skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., (sygn. akt SK 81/19) Sąd I instancji uznał, że orzeczenie Trybunału odraczające utratę mocy obowiązującej przepisu nie powoduje automatycznego skutku w postaci obowiązku dalszego stosowania tego przepisu przez sądy, czy też odmowy jego stosowania, gdyż należy zawsze rozważyć powody, dla których Trybunał odroczył utratę mocy przepisu naruszającego zasady konstytucyjne, rodzaj tego naruszenia i znaczenie tego przepisu dla systemu prawa. Zdaniem Sądu należało w takiej sytuacji mieć na względzie również to, czy odmowa stosowania przepisu nie będzie prowadziła do wtórnej niekonstytucyjności poprzez naruszenie innej zasady konstytucyjnej, którą przepis uznany za niezgodny z Konstytucją chronił, czy realizował.

W ocenie Sądu I instancji odmowa zastosowania wskazanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów spowodowałaby powstanie luki prawnej i zamknęłaby drogę do rozstrzygania w zakresie wykonania ustawowego obowiązku polegającego na poddaniu małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Naruszałoby to zdaniem Sądu prawo dziecka do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych, co mogłoby skutkować zachorowaniem lub utratą zdrowia, a to z kolei narusza dobro dziecka i jest sprzeczne z interesem społecznym.

Sąd I instancji podniósł, że rodzice małoletniego sukcesywnie pobierali kolejne skierowania do poradni specjalistycznych bez żadnego efektu. Skarżąca do pisma z dnia 31 stycznia 2020 r. dołączyła kserokopie wydanych w dniu 30 stycznia 2020 r. skierowań do Poradni d/s Szczepień oraz do Poradni: alergologicznej, i ortopedycznej i kardiologicznej uzasadniając, że strona zrealizowała ustawowy obowiązek właśnie poprzez zgłoszenie się do P. w P. w celu rozpoczęcia przez lekarza procedury kwalifikacyjnej. W piśmie z dnia 25 marca 2022 r. skarżąca wyjaśniła, że podczas wizyty w dniu 30 stycznia, ze względu na stan zdrowia dziecka, zostało ono skierowane do poradni alergologicznej, kardiologicznej i ortopedycznej i jednocześnie lekarz nie stwierdził możliwości zaszczepienia dziecka. Tymczasem z zaświadczenia z dnia 30 stycznia 2020 r. wydanego przez lekarza B. S. wynikało, że to ze względu na wątpliwości rodziców co do możliwości uczuleń na niektóre preparaty w składzie szczepionek skierowano rodziców do Poradni d/s Szczepień i Poradni Alergologicznej. W piśmie z dnia 26 maja 2021 r. Dyrektor Centrum Medycznego M. lek. Med. W. S. po raz kolejny potwierdził brak w posiadanej dokumentacji informacji co do przeciwskazań do szczepień ochronnych dziecka skarżącego. W piśmie tym wyjaśniono również, że stan zaszczepienia małoletniego J. G. nie uległ zmianie.

Sąd I instancji uznał więc, że skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji potwierdzającej odbycie wizyt u specjalisty, zgłaszając się do POZ jedynie po kolejne skierowania do tych samych oraz innych specjalistów, co oznaczało, że nie podejmuje realnych działań mających na celu wykonanie obowiązku szczepień ochronnych małoletniego syna. Zdaniem Sądu w aktach sprawy nie było żadnych informacji potwierdzających trwałe przeciwwskazania do wykonania szczepień ochronnych u małoletniego J. G. Sąd dodał także, że skarżąca nie udawała się z dzieckiem do lekarzy specjalistów celem wykluczenia domniemanych przeciwwskazań, których lekarze POZ u dziecka nie stwierdzili, zaś indywidualny kalendarz szczepień nie został opracowany z powodu braku zgłoszenia się skarżącej z dzieckiem do Poradni Szczepień. W tych okolicznościach zdaniem Sądu I instancji dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach sprawy nie pozwalała na stwierdzenie braku wymagalności obowiązku w myśl art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny,

2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.:

A) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 upea poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, brak wezwania skarżącej do poprawnego wskazania zarzutów,

B) art. 33 § 2 pkt 1 c upea poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i oparcie wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, który to przepis w dniu 9 maja 2023 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt 81/19 został uznany za niezgodny z Konstytucją,

C) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy bez naruszenia prawa stwierdził, że podnoszone przez stronę zarzuty odnośnie do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego uchylania się od obowiązku szczepień ochronnych dziecka nie są zasadne. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego nie uzasadniała, zdaniem Sądu I instancji, istota orzeczenia o niezgodności art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku § 5 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 87 Konstytucji RP.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, jakkolwiek nie wszystkie spośród tych zarzutów zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa – oparty na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. – zarzut z pkt 2. lit. C) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 15 k.p.a.

Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tej oceny – która nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zasadności zarzutu z pkt 2. lit. A) petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa dalej – odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Z przedstawionego punktu widzenia – a tym samym, wobec deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie ma podstaw, aby zasadnie podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji – jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego postanowienia – art. 15 k.p.a.

Zwłaszcza, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej – w którym wymieniony przepis prawa nie został nawet przywołany – nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie wyrażonej na jego gruncie zasady dwuinstancyjności postępowania. Jeżeli – jak eksponuje to strona skarżąca (s. 6 skargi kasacyjnej) – naruszenie wymienionej zasady miałoby polegać na tym, że "Zarzut dotyczący niewykonalności obowiązku oraz naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 upea, zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. nie są zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie powinny być przedmiotem rozpoznania. Tymczasem wierzyciel powyższe zarzuty rozpoznał [...]", to wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. brak wykazania – albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy prowadzi do wniosku, że omawiany zarzut kasacyjny nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, gdy – oraz abstrahując w tej mierze od kwestii natury merytorycznej – podkreślić w tym też kontekście – albowiem nie jest to bez znaczenia – że strona nie dość, że nie podważa faktu rozpoznania przez wierzyciela zarzutu egzekucyjnego odnoszącego się do określenia obowiązku niezgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku, to również nie odnosi się – bo nic takiego również nie wynika ze skargi kasacyjnej – do kwestii dotyczącej zaktualizowania się przesłanek bezprzedmiotowości rozpoznawania zarzutów, które "nie są zarzutami w rozumieniu u.p.e.a.".

Powyższe nie pozostaje bez wpływu na wniosek o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 33 § 2 w związku z art. 34 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez "[...] brak wezwania skarżącego do poprawnego wskazania zarzutów" (pkt 2 lit. A) petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, że we wskazanym zakresie strona nie odwołuje się do żadnego normatywnego źródła mającego stanowić podstawę rekonstrukcji obowiązku, który miałby został naruszony przez wierzyciela – a co za tym idzie także przez Sąd I instancji poprzez niezasadne pominięcie, czy też niedostrzeżenie istnienia tego obowiązku – albowiem wobec tego, że zarzut w sprawie egzekucji jest wnoszony w sposób określony w art. 63 k.p.a., nie dość, że nie podnosi naruszenia art. 64 k.p.a., to również – jeżeli nie przede wszystkim – nie wyjaśnia z jakich powodów i dlaczego podniesienie zarzutu dotyczącego niewykonalności obowiązku oraz zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., które w rozumieniu art. 33 § 2 u.p.e.a. nie są zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym należałoby traktować, jako brak formalny podania, który miałby podlegać usunięciu w trybie § 2 art. 64 k.p.a., co – jak podnosi – miałoby również polegać na wezwaniu do skonkretyzowania, czy też sprecyzowania tych zarzutów, i co miałoby się również odnosić "zarzutów" podniesionych w zażaleniu. W tym też kontekście trzeba stwierdzić, że strona skarżąca nie wyjaśnia jednak z jakich powodów i dlaczego zarzuty zażalenia kwestionujące legalność postanowienia z dnia 19 października 2022 r. należałoby wobec ich treści (zob. s. 1 – 2 zażalenia z dnia 31 października 2022 r.) oraz prezentowanej w ich uzasadnieniu argumentacji traktować, jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, o których jest mowa art. 33 § 2 u.p.e.a.

Wbrew stanowisku strony skarżącej nie jest również tak, że organ odwoławczy nie odniósł się do zagadnienia braku wymagalności obowiązku, albowiem z uzasadnienia postanowienia kontrolowanego przez Sąd I instancji, aż nadto jasno i wyraźnie wynika biegunowo przeciwny wniosek (zob. s. 4 – 5), zaś z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wniosek, że podejście organu odwoławczego do wskazanego zagadnienie stanowiło również przedmiot kontroli tego Sądu.

W tym też kontekście trzeba jednak stwierdzić, że strona skarżąca nie bez uzasadnionych podstaw podnosi zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 lit. c) u.p.e.a. stawiany w powiązaniu z zarzutem naruszenia § 5 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (pkt 2. lit. B) petitum skargi kasacyjnej).

W analizowanym zakresie – a mianowicie odnośnie do zagadnienia wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym – w opozycji do stanowiska Sądu I instancji (s. 8 – 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie można jednak pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z konstytucyjnych deficytów regulacji zawartej w § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, a co za tym idzie znaczenia konsekwencji wynikających ze stanu prawnego ukształtowanego oceną o niekonstytucyjności wskazanej regulacji prawnej.

Jakkolwiek bowiem Główny Inspektor Sanitarny nie został pozbawiony kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ani też nie został ograniczony zakres treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie, to jednak z punktu widzenia istoty omawianej kwestii spornej za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że deficyty formy wskazanego komunikatu – który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego – sprzeciwiają się temu, aby mógł on stanowić podstawę rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Innymi słowy, deficyty formy tego komunikatu powodują, że jego treść nie może kształtować, czy też współkształtować i precyzować treści obowiązku określonego ustawą w zakresie w jakim – co istotne – termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych zostały określone w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie tegoż komunikatu, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę odnośnie do braku wymagalności samego obowiązku szczepień ochronnych. O wymagalności obowiązku administracyjnego decyduje bowiem cecha, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego, zaś stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 565/22).

W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że omawiany zarzut kasacyjny zasadnie podważył zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, w związku czym wyrok ten podlegał uchyleniu.

Wobec tego również, że istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę strony na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, którą w świetle przedstawionych argumentów należało uznać za uzasadnioną, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem tego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Parczewie.

Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. oraz art. oraz art. 210 § 2 w związku z art. 190 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.