Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1043/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 par. 1 art. 58 par. 1 par. 2 par. 3 art. 73 par. 1 par. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi R. L. i J. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 58 § 1 i § 2 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), odmówił J. L. i R. L., przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] nr [...], nakazującej J. i R. małż. L. rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia łazienki oraz nadbudowanego pomieszczenia strychowego wraz z konstrukcją dachu na całej długości budynku letniskowego oraz komina, w związku z rozbudową budynku letniskowego, zlokalizowanego na działce nr 2999/12, położonej w miejscowości F., przy ul. A 20, w gminie I., do wymiarów 6,10m x 4,90m, w celu doprowadzenia do zgodności z przedłożoną oceną techniczną.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wyjaśnił, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy pełnomocnika J. i R. małż. L., bowiem jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] została doręczona temuż pełnomocnikowi 6 maja 2013r. po czym w dniu 20 maja 2013r. odwołanie od decyzji zostało nadane za pośrednictwem placówki pocztowej operatora publicznego na dotychczasowy adres Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. na adres ul. B 30 w T., ten sam, na który skierowano pierwsze odwołanie wniesione przez pełnomocnika w sprawie dotyczącej spornej samowoli budowlanej. Następnie w dniu 4 czerwca 2013r. list polecony, zawierający odwołanie, został zwrócony do nadawcy, tj. do pełnomocnika odwołujących się, z informacją, iż adresat wyprowadził się z dotychczasowej siedziby przy ul. B 30. Uprawdopodobniając brak winy w niedochowaniu terminu podniesiono, iż ustalając bieżący adres Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie został wskazany w treści zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżących posłużył się dostępnymi źródłami informacji elektronicznej, z których wynikało, iż siedziba organu nadal znajduje się pod dotychczasowym adresem, a przynajmniej ów adres stanowi tzw. adres organu do korespondencji. Co więcej dopiero w dniu dokonania zwrotu odwołania, które - przy dokonaniu należytej staranności - zostało sporządzone oraz złożone w ustawowo przewidzianym terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, pełnomocnik skarżących w sposób niebudzący wątpliwości dowiedział się, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nie prowadzi pod adresem przy ul. B 30 żadnej działalności i że wszelkie pisma procesowe winny być w takiej sytuacji kierowane na drugi z adresów funkcjonujących w zasobach elektronicznych. Dodano, że pełnomocnik rzeczonej sytuacji uniknąć nie mógł, albowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nigdy nie zawiadomił go jako strony o trwałej zmianie swego adresu. Aktualny adres organu nie został także zawarty w sposób jednoznaczny w treści zaskarżonej decyzji. Dodano również, iż ostateczne ustalenie adresu organu, zaadresowanie przesyłki i nadanie jej w placówce pocztowej operatora publicznego pełnomocnik działający w niniejszej sprawie zleca swym pracownikom kancelaryjnym, co z uwagi na swą naturę nie przekracza ich możliwości i kompetencji. Za ich ewentualne uchybienia polegające na nieustaleniu aktualnego adresu organu — co w niniejszej sprawie było nadzwyczaj utrudnione, z uwagi na współistnienie dwóch adresów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. - oraz nadanie odwołania na dotychczasowy adres organu, a w konsekwencji uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, pełnomocnik ten winy ponosić nie może.

Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż nie podziela zarzutu pełnomocnika skarżących, jakoby wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] z uchybieniem terminu określonego do dokonania tej czynności procesowej, było wynikiem nieznajomości aktualnego adresu siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Zdaniem organu okoliczność ta nie znajduje bowiem potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ zauważył, iż rzekomy brak wiedzy o zmianie adresu siedziby organu pierwszej instancji nie tylko nie był przeszkodą dla pełnomocnika małżonków L. do kierowania - w toku prowadzonego postępowania - korespondencji pod właściwy adres, tj. ul. C 41, 97-200 T., ale również do skorzystania z uprawnienia przewidzianego przepisem art. 73 § 1 k.p.a., która to czynność dokonywana jest wyłącznie w siedzibie organu przy udziale pracownika organu (§ 1a). Co więcej, aktualny adres organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wskazano w nagłówku pism doręczanych na adres Kancelarii Adwokackiej pełnomocnika odwołujących się. Dodano także, iż w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu.

W konsekwencjo organ wskazał, że zaadresowanie przesyłki listowej - zawierającej odwołanie od wydanej w toku postępowania pierwszo instancyjnego decyzji - na wadliwy adres, nie może zostać uznane za brak winy w uchybieniu terminu i pozostaje bez znaczenia, że czynność ta została wykonana przez pracownika kancelarii i bez wiedzy pełnomocnika, bowiem profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem, zastępujący stronę w postępowaniu, zobowiązany jest do kontroli wykonywanych przez pracowników kancelarii powierzonych im obowiązków.

Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik R. L. i J. L., zarzucając mu, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie:

- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nastąpiło z przyczyn zawinionych przez J. i R. małż. L. oraz działającego w ich imieniu pełnomocnika mimo uprawdopodobnienia, że przeszkoda do wniesienia odwołania w terminie nie była spowodowana zachowaniem wnoszącego i nie dała się usunąć, pomimo zachowania przez niego należytej staranności;

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie i przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy oraz jego niekompletną ocenę, a w konsekwencji przyjęcie, że nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez wnoszącego, pomimo że okoliczności wskazane przez pełnomocnika skarżących uprawdopodobniały niezawinione uchybienie terminowi;

- art. 8 k.p.a., poprzez przyjęcie, że nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wprowadzenie stron w błąd, co do okoliczności istotnych dla ich praw i obowiązków, tj. co do oznaczenia aktualnej siedziby organu, które to zachowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. stanowi naruszenie art. 107 i art. 9 k.p.a.;

- art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu i nieumożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności zaś poprzez niezawiadomienie pełnomocnika małżonków L. o zakończeniu czynności wyjaśniających i niewyznaczeniu terminu na zapoznanie się z aktami i ustosunkowanie się do zebranego materiału.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazując, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wynikało z wadliwości decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], a precyzyjnie, z nierzetelnego i niepełnego oznaczenia tego organu oraz uchybień co do pouczenia o trybie wniesienia od tej decyzji odwołania, za co strona postępowania, nawet działająca poprzez profesjonalnego pełnomocnika, winy ponosić nie może.

Pełnomocnik skarżących podkreślił, że zdaniem strony z treści decyzji organu pierwszej instancji nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, który adres jest aktualnym adresem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., albowiem przedmiotowa decyzja została opatrzona jedynie nagłówkową pieczątką wskazującą nazwę organu, a w treści pouczenia nie wskazano właściwego adresu tego organu będącego jednocześnie organem, za pośrednictwem którego należy wnieść odwołanie. Tymczasem, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., decyzja administracyjna winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Strona skarżąca wskazała, iż elementami niezbędnymi do zakwalifikowania pisma jako decyzji - pomimo zaistnienia ewentualnie jej wadliwości - są natomiast: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji, a oznaczenie organu winno obejmować pełną nazwę organu i jego adres, tak by nie było wątpliwości co do właściwości miejscowej i rzeczowej organu oraz rzeczywistej możliwości zrealizowania indywidualnych uprawnień lub obowiązków procesowych bądź materialnych przez stronę lub strony decyzji. Zwłaszcza w wypadku gdy organ dokonywał zmiany swego adresu w trakcie trwania postępowania, winien w treści decyzji zawrzeć ten pełny i aktualny adres, by wykluczyć jakąkolwiek niepewność strony co do jego aktualnego miejsca urzędowania i niebezpieczeństwo skierowania przez strony lub ich pełnomocników pism i dokumentów istotnych z procesowego i materialno prawnego punktu widzenia, w szczególności zaś środków zaskarżenia, na nieaktualny adres organu. Sytuacja zaś, w której organ pierwszej instancji opatrywał informacją o dokładnym adresie urzędu stanowiącego jego aparat pomocniczy, pisma kierowane do stron w trakcie postępowania, np. w związku z zawiadomieniem o wyznaczeniu nowego terminu jej rozpoznania czy poinformowaniem o przesłaniu wniosku o określone dokumenty do innego podmiotu, zaś nie oznaczył szczegółowo w sposób niebudzący wątpliwości swojej siedziby w treści decyzji z dnia [...], w ocenie skarżących stanowi przejaw nierzetelności w informowaniu stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz braku troski o to, by strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a tym samym narusza art. 9 k.p.a. Organ nie zawiadomił też nigdy w sposób jednoznaczny, że poczynając od określonego terminu trwałej zmianie ulega jego siedziba.

Zdaniem skarżących należy uznać, że skoro na podstawie art. 41 § 1 k.p.a. uczestnicy postępowania są zobowiązani do zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu pod rygorem skutecznego prawnie doręczenia na adres dotychczasowy, to również organ winien w formie pisemnej - w poszanowaniu zasady pisemności postępowania administracyjnego - powiadomić strony toczących się przed nim postępowań o permanentnej lub czasowej zmianie swego adresu, by zapewnić im ochronę przed negatywnymi skutkami prawnymi wynikającymi z takiej zmiany. Należy nadto zaznaczyć, że nie jest prawdą, jakoby pełnomocnik stron twierdził, iż nie znał adresu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. przy ul. C 41. Adres ten był bowiem wskazany przez organ w niektórych drobnych pismach kierowanych do stron albo do wiadomości stron w trakcie postępowania pierwszo instancyjnego. W braku jednoznacznego zawiadomienia o trwałej zmianie adresu organu i szczegółowego oznaczenia organu w treści decyzji nr [...], pełnomocnik stron pozostawał jednak w uzasadnionym poczynaniami organu pierwszej instancji przekonaniu, iż adres ten jest adresem urzędu - jednostki pomocniczej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., zaś siedziba organu jako takiego znajduje się nadal przy ul. B 30, co potwierdzały informacje pochodzące z oficjalnych źródeł informacji elektronicznej niebędących jednakże informacjami pochodzącymi bezpośrednio ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., z uwagi na nieposiadanie własnej strony internetowej przez ten organ. W tym stanie rzeczy przyjęcie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu, iż opisane wyżej okoliczności nie przemawiają za brakiem winy pełnomocnika stron w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, stanowi przejaw tolerancji dla naruszania przepisów postępowania administracyjnego przez organy, nad którymi sprawuje on nadzór, a w konsekwencji przenosi ciężar skutków takich zachowań organu dopuszczającego się nieprawidłowości - na stronę, w której prawa lub obowiązki organ ten nierzadko w sposób bardzo daleko idący - jak to ma miejsce w sprawie w przedmiocie samowoli budowlanej - ingeruje. W wypadku, gdy organ wbrew art. 9 k.p.a., nie poinformował stron należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym także o okoliczności trwałej zmiany swego adresu mającego znaczenie dla skutecznego doręczenia pism w toku postępowania oraz środków zaskarżenia, okoliczność skierowania środka zaskarżenia na adres dotychczasowy nie powinna bowiem pociągać za sobą negatywnych skutków prawnych dla strony, tym bardziej, że z dostępnych źródeł wynika, iż organ ten prowadzi działalność również pod dotychczasowym adresem.

Z powyższych względów, zdaniem skarżących, zaskarżone postanowienie uchybia art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a także wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasadzie prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, tj. w taki sposób, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie praworządnie i sprawiedliwie, co przejawia się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ, dokonując ustaleń w graniach określonych art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., zobowiązany jest również do przestrzegania zasad postępowania administracyjnego, prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu winien zatem, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Tymczasem organ wystąpił jedynie do pełnomocnika małżonków L. o przesłanie oryginału koperty zwróconej do nadawcy, a zawierającej odwołanie wniesione pierwotnie od decyzji nr [...] (pismo z dnia 17 lipca 2013r.). Nie podjął jednak żadnych innych czynności w celu wyjaśnienia pozostałych okoliczności wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu, w szczególności nie zwrócił się do organu pierwszej instancji o wyjaśnienie, czy kiedykolwiek zawiadamiał on strony postępowania o całkowitej zmianie swego adresu, uznając arbitralnie argumentację pełnomocnika stron za całkowicie niezasadną. Nadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji nie zawiadomił wnioskodawcy o tym, iż zebrał i rozważył już cały materiał dotyczący przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, której dopuścili się rzekomo małżonkowie L. Tym samym uniemożliwił stronom zarówno czynny udział w przedmiotowej fazie postępowania, jak i wypowiedzenie się w kwestii zebranego ewentualnie materiału. Odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a. jest natomiast uzasadnione tylko, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. W niniejszej sprawie żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi. Co więcej, jest wręcz odwrotnie, albowiem wydanie zaskarżonego postanowienia otwiera drogę do wyegzekwowania od małżonków L. obowiązku dokonania rozbiórki dobudowanych i nadbudowanych elementów domu letniskowego, co wiąże się z powstaniem po ich strome poważnych strat finansowych i rzeczowych. Gdyby pełnomocnik stron został prawidłowo zawiadomiony w oparciu o art. 10 k.p.a. o zgromadzeniu materiału wystarczającego do wydania rozstrzygnięcia i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, to - w razie stwierdzenia braku przeprowadzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego czynności polegających na zwróceniu się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o wypowiedzenie się w przedmiocie zawiadamiania stron postępowań administracyjnych o trwałej zmianie jego adresu - wystąpiłby ze stosownym wnioskiem dowodowym. Mógłby także ustosunkować się do innych czynności organu, o których przeprowadzeniu nie wiedział.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku.

Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji.

W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło bez ich winy.

Rozważyć należało zatem, czy organ prawidłowo ocenił podawane we wniosku okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie braku winy skarżących w uchybieniu terminu.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

W niniejszej sprawie wskazywaną przyczyną mającą uprawdopodobnić brak winy skarżących w uchybieniu terminu do złożenia odwołania jest brak poinformowania przez organ skarżących o zamiarze lub zmianie adresu organu. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika również, iż fakt przesłania przez skarżących odwołania na poprzedni adres Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. ul. B 30 w T. nie może być uznany za zawiniony przez skarżących wobec nieprawidłowych działań organu.

Sąd składzie orzekającym, wbrew argumentom skargi, aprobuje stanowisko organu, iż podawane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, nie uzasadniały przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Nie można bowiem zaakceptować twierdzenia skarżących, jakoby wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] z uchybieniem terminu określonego do dokonania tej czynności procesowej, było wynikiem nieznajomości aktualnego adresu siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, szczególnie w sytuacji, gdy rzekomy brak wiedzy o zmianie adresu siedziby organu pierwszej instancji nie tylko nie był przeszkodą dla pełnomocnika małżonków L. do kierowania – po zmianie siedziby organu w toku toczącego się postępowania - korespondencji pod właściwy adres, tj. ul. C 41, 97-200 T. (pisma z dnia 13 lutego 2013r., z dnia 11 marca 2013r., z dnia 25 marca 2013r. oraz z dnia 2 kwietnia 2013r.), ale również, co podkreślił organ, do skorzystania z uprawnienia przewidzianego przepisem art. 73 § 1 k.p.a., która to czynność, zgodnie z § 1a, dokonywana jest wyłącznie w siedzibie organu przy udziale pracownika organu (notatka służbowa z dnia 17 maja 2013r.), tym bardziej, że realizacja tego prawa miała miejsce przed wniesieniem odwołania od decyzji pierwszej instancji. Nadto, jak zasadnie przypomniał organ, aktualny adres organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wskazano w nagłówku pism z dnia 17 kwietnia 2012r., z dnia 19 czerwca 2012r., z dnia 6 sierpnia 2012r., z dnia 10 września 2012r., z dnia 11 grudnia 2012r., z dnia 27 lutego 2013r., z dnia 15 marca 2013r., skutecznie doręczonych na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżących.

Podzielić należy także argumentację organu, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Mając zatem na uwadze znaczenie dochowania terminu do wykonania określonej czynności procesowej, należy przyjąć, że zapewnienie prawidłowości pracy kancelarii jest obowiązkiem osób prowadzących kancelarię. Obowiązek ten realizuje się przez powierzenie wysyłki pism odpowiedzialnemu pracownikowi oraz sprawowanie bieżącej kontroli nad wykonywaniem takich czynności, jak wysyłanie pism procesowych, których termin złożenia jest określony i których niedochowanie może skutkować utratą przez klienta kancelarii możliwości dochodzenia swoich praw. Ponadto, jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania szczególnej zawodowej staranności w postępowaniu przez tego pełnomocnika, bowiem to mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego, tym samym to na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma zaś obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością i zaangażowaniem w sprawę, jak gdyby działał na własną rzecz. O braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. Za przeszkodę taką nie można uznać braku właściwego nadzoru nad pracownikami zatrudnionymi przez pełnomocnika strony w jego kancelarii. Wina w uchybieniu terminu przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla reprezentowanego. Tak więc strona postępowania, która ustanowiła pełnomocnika ponosi konsekwencje uchybienia terminu przez jego pełnomocnika, a wynika to z samej istoty pełnomocnictwa.

W konsekwencji zaadresowanie przesyłki listowej - zawierającej odwołanie od wydanej w toku postępowania pierwszo instancyjnego decyzji - na wadliwy, nieaktualny adres, nie może zostać uznane za brak winy w uchybieniu terminu i pozostaje bez znaczenia, czy czynność ta została wykonana przez pracownika kancelarii i bez wiedzy pełnomocnika, bowiem profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem, zastępujący stronę w postępowaniu, zobowiązany jest do kontroli wykonywanych przez pracowników kancelarii powierzonych im obowiązków.

Załączone do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wydruki ze stron internetowych także nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku, bowiem żaden z tych wydruków nie jest potwierdzeniem informacji zamieszczonych na oficjalnej stronie internetowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zatem nie można uznać, iż to organ wprowadził w błąd pełnomocnika skarżących. Załączone wydruki są bowiem potwierdzeniem danych, które publikowały w Internecie inne podmioty, prowadzące poszczególne strony internetowe, zatem trudno obciążać odpowiedzialnością organ nadzoru budowlanego za dane umieszczone na stronach internetowych, pozostająca poza kontrolą tegoż organu.

Wobec powyższego nie sposób uznać, iż skarżący uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, zaś dokonaną przez organ odwoławczy ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego należy ocenić jako wnikliwą, spójną i wyczerpującą, a zatem zgodną z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Co więcej, owa analiza znalazła swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych względów skarga w oparciu o art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.

A. P.