Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 692/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. wspólników E. s. c. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego M. Z. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. Z. radcę prawnego z urzędu


UZASADNIENIE

M. Z. i Z. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej. Niniejsza skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r.

W dniu 13 sierpnia 2012 do akt niniejszej sprawy wpłynęło pismo skarżącego M. Z. do którego załączono sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 28 maja 2013 r. (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) skarżący został wezwany do uzupełnienia ww. wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący M. Z. w piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r. podał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w S. z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...] stwierdzono brak zdolności administracyjnej spółki M. Z. – Z. Z. w relacjach z organem, a tym samym pytania zadane skarżącemu dotyczące jego stanu majątkowego są nadużyciem. Oświadczył też, że nie jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych, nie korzysta z zasiłków i nie jest przez nikogo utrzymywany. Załączył zaświadczenie Burmistrza D. z dnia [...] czerwca 2010 r., z którego wynika, że skarżący M. Z. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego w na terenie gminy D. o powierzchni 6,3752 ha. Skarżący wskazał, że nieodpłatnie przeniósł własność gruntu o powierzchni jednego hektara na drugiego współwłaściciela.

Rezultatem rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy było wydanie przez referendarza sądowego postanowienia z dnia 31 lipca 2013 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o ponowne rozpoznanie jego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz przedłożonego oświadczenia wynika, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego M. Z., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się właściwie z pomocy rodziny. Nie posiada przy tym żadnego majątku (z wyjątkiem nieużytku rolnego o powierzchni około 6 ha), jak również środków finansowych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że skarżący aktualnie nie prowadzi już działalności w zakresie produkcji w ramach działów specjalnych produkcji rolnej jako wspólnik spółki cywilnej pod nazwą E. s. c.

Mając powyższe na uwadze, nie jest możliwe poczynienie przez ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącego.

Należy zdaniem Sądu również podkreślić, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie (p. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04 oraz z dnia 15 czerwca 2011 roku sygn. akt II FZ 194/11 a także postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wr 2578/02 – publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, w: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 248; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 578; T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Prawo pomocy nie przysługuje z urzędu. Nie jest ono sytuacją faktyczną, ale aktem konwencjonalnym, tak jak rozstrzygnięcie sądu wywołuje skutek w sferze prawnej. Skutek taki działa prospektywnie, tzn. obejmuje teraźniejsze i przyszłe zdarzenia lub okoliczności sprawy (p. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 635/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.