Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 410/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 20, art. 3 pkt 11, art. 17, 23 i 24
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skarg A. Ś. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z dnia 28 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. Ś. kwotę 480,00 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, działając na podstawie :

- art.20 w związku z art.3 pkt.11 , art.17, art.23 oraz art.24 ustawy z dnia 28 listopada

2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U.2006.992) ;

- art. 104, art.107 i art.108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz.U.2000.1071) ;

- rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.2011.1769) ;

- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U.2012.959) – decyzją nr [...] z dnia [...] 2012r. przyznał na wniosek skarżącej A. Ś. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną córką E. Ś. w okresie od dnia 1 listopada 2011r. do dnia 31 lipca 2015r. w kwocie 520,00 zł, uznając , że skarżąca spełnia warunki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia 28 stycznia 2013r.

W związku z przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego, Prezydent Miasta działając z urzędu na podstawie m.in. Uchwały Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012r. w sprawie ustanowienia rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz.U.2012.732) decyzją nr [...] z dnia [...] 2012r. przyznał skarżącej pomoc finansową w wysokości 100,00 zł miesięcznie w okresie od 01 listopada 2012r. do dnia 31 grudnia 2012r. Wyplata przyznanej pomocy miała być realizowana w terminie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.

Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze nr [...] z dnia 28 stycznia 2013r.

Decyzje Prezydenta Miasta przyznające skarżącej świadczenie pielęgnacyjne oraz pomoc finansową związaną z tym świadczeniem zostały przez skarżącą zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części , w jakiej nie przyznano jej przedmiotowych świadczeń za okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do dnia 30.10.2012 r.

W ocenie skarżącej , zaskarżone orzeczenia naruszają art. 24 ust. 3 a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez nieustalenie prawa do świadczeń za okres od dnia wydania kolejnego orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności mimo, iż wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożono w terminie przewidzianym w tym przepisie , a wniosek o prawo do świadczeń rodzinnych złożono przed upływem trzech miesięcy od wydania ostatecznego orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności.

Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji naruszył także art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 58 § 1 w zw. z art. 3 pkt 9 i art. 24 ust. 3a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez odmowę przyjęcia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed ukończeniem postępowania przed sądem, a w konsekwencji odmowę przyznania tego świadczenia za okres od dnia 9 czerwca 2011 r. do dnia 30 października 2012 r. błędnie przyjmując , że wniosek został złożony po terminie. Jednocześnie organ zaniechał zastosowania instytucji przywrócenia uchybionego terminu.

Wskazując na powyższe , skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez uzupełnienie ich sentencji o orzeczenie o przyznaniu obu świadczeń za okres od dnia 9 czerwca 2011 r. do dnia 30 października 2012 r.

Skarżąca podkreśliła, że nie zaskarżyła przedmiotowych decyzji w części dotyczącej przyznania świadczenia, które w tej części stały się decyzjami ostatecznymi.

W uzasadnieniu odwołań skarżąca wyjaśniła , że wobec utraty ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, złożyła wniosek o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności w terminie przewidzianym w art. 24 ust. 3a pkt 1 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych. W dniu 9 czerwca 2011 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie zaliczające córkę skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i dopiero wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2012r., sygn. akt [...] zaliczono dziecko skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności .

Przed wydaniem orzeczenia sądowego skarżąca , jak twierdzi , zgłosiła się do Urzędu Miasta w celu złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego , jednakże pracownicy Urzędu odmówili jej przyjęcia wniosku przed wydaniem orzeczenia przez sąd powszechny. Na powyższą okoliczność skarżąca zawnioskowała przeprowadzenie dowodu z jej przesłuchania .

Po uprawomocnieniu się ww. wyroku Sądu z dniem 25 lipca 2012r. skarżąca ponownie zgłosiła się do Urzędu Miasta, jednak i tym razem pracownicy Urzędu nie przyjęli wniosku żądając , aby do wniosku dołączono odpis orzeczenia z klauzulą prawomocności. Po uzupełnieniu powyższego braku wniosek przyjęto dopiero w dniu 12 listopada 2012 r. i wydano zaskarżoną decyzję, w której przyznano świadczenie pielęgnacyjne jedynie za bieżący okres zasiłkowy, nie uwzględniający wnioskowanego świadczenia za okres od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przez organ l instancji. Konsekwencją tej decyzji była decyzja wydana z urzędu przyznająca skarżącej pomoc finansową również jedynie za bieżący okres zasiłkowy.

Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, prawomocny wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publiczne. Zdaniem skarżącej , jeśli więc wyrok z dnia 4 lipca 2012 r. zmienił orzeczenie o niepełnosprawności, to wprawdzie zmiana taka wywołuje skutek wsteczny już od chwili wydania zmienianego orzeczenia, to jednak data wydania takiego wyroku jest datą wydania orzeczenia w rozumieniu art. 24 ust. 3a pkt 2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym w niniejszej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w odpowiednim terminie i prawo to winno było zostać ustalone od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Analogicznie należało przyznać , zdaniem skarżącej , pomoc finansową udzielaną z urzędu.

Skarżąca podniosła , że jeśli organ l instancji uważał , iż skarżąca złożyła wniosek z uchybieniem terminu wskazanym w art. 24 ust. 3a ww. ustawy, to organ powinien mieć na uwadze , że nastąpiło to z winy pracowników organu. Odmowa przyjęcia podania składanego przez skarżącą , nakłanianie do jego późniejszego złożenia i jednocześnie obciążenie negatywnymi konsekwencjami późnego złożenia wniosku, w ocenie skarżącej , rażąco narusza zasadę budowania zaufania do władzy publicznej (art. 8 Kpa) oraz informowania w należyty sposób o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony (art. 9 zd. 1 Kpa). Praktyka taka jest zaprzeczeniem obowiązków wskazanych w zdaniu drugim art. 9 Kpa, dotyczących czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody oraz dotyczących zapewniania możności wzięcia udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 Kpa). Skarżąca nie może być obciążana konsekwencjami wydawania błędnych orzeczeń o niepełnosprawności i przedłużającą się z tego powodu procedurą wydawania tych orzeczeń .

Błędem organu rozstrzygającego wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego , jak również pomocy udzielanej z urzędu , zdaniem skarżącej , był brak pouczenia o możliwości przywrócenia terminu do jego złożenia .

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji organu I instancji .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia wyjaśniło , że zgodnie z art. 24 ust. 2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , zasadą jest , że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 24 ust. 3 a ustawy , który przewiduje możliwość przyznania świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności osoby z datą wcześniejszą , niż złożenie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis ten stanowi , że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i ponownego ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jeżeli osoba spełnia warunki uprawniające do nabycia tych świadczeń oraz złożyła wniosek o ustalenie: 1/ niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i 2/ prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło , że wyrok Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. [...] zapadł w dniu 4 lipca 2012 r., a uprawomocnił się z dniem 26 lipca 2012. Z akt sprawy wynika, że skarżąca dopiero w dniu 8 października 2012 r. zwróciła się do Sądu Rejonowego o wydanie prawomocnego wyroku, którego odpis uzyskała w dniu 15 października 2012 r., a zatem dopiero w tej dacie legitymowała się dokumentem potwierdzającym znaczny stopień niepełnosprawności.

Trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia upłynął z dniem 4 października 2012 r. , natomiast wniosek został złożony dopiero w dniu 14 listopada 2012 r. W tej sytuacji , zdaniem organu odwoławczego , brak jest podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia w trybie art. 24 ust. 3 a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych za miesiące wcześniejsze , niż miesiąc złożenia wniosku tj. przed listopadem 2012r.

Powyższa argumentacja została powtórzona w uzasadnieniu decyzji organu II instancji dotyczącej pomocy finansowej w związku z ustalonym prawem do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem skarżącej.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzje organu pierwszej instancji w obu sprawach były prawidłowe.

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w których skarżąca zaskarżyła obie decyzje w części dotyczącej nie przyznania wnioskowanego świadczenia oraz przyznanej z urzędu pomocy finansowej za okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, do dnia 30 października 2012 r.

W skargach zostały powtórzone zarzuty naruszenia zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz wyczerpującego informowania stron o ich prawach i obowiązkach i czuwania, aby nie poniosły one szkody, a nadto naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych podniesionych w treści złożonych odwołań, a to odmowy przyjęcia wniosku przez pracowników organu l instancji, wskutek czego wniosek udało się złożyć dopiero po upływie ustawowego terminu.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej, sposób postępowania organu l instancji, opisany w odwołaniach, jest do tego stopnia sprzeczny z zasadami postępowania administracyjnego, że merytoryczne rozstrzygnięcie spraw zawarte w decyzjach, nie może się ostać. W sytuacji opisanej przez skarżącą doszło do serii niezgodnych z prawem zachowań organu (odmowy przyjęcia wniosku o wszczęcie postępowania choć przepisy nie dają ku temu podstaw), którym strona w oczywisty sposób nie umiała się przeciwstawić , a w konsekwencji do obciążenia skarżącej skutkami wadliwego działania organu. Skarżąca zarzuciła, że skoro złożenie wniosku po terminie wynikało wyłącznie z winy organu l instancji, który tego wniosku wcześniej nie przyjmował, należało uznać, że w istocie wniosek został wniesiony już w chwili gdy skarżąca pierwszy raz próbowała złożyć go w Urzędzie Miasta. Zdaniem skarżącej , wszczęcie postępowania było wówczas możliwe, a w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sprawy stopnia niepełnosprawności przez sąd powszechny można było postepowanie zawiesić. Alternatywnie należało zastosować wobec skarżącej instytucję przywrócenia terminu i pozwolić na naprawienie w ten sposób naruszeń , do jakich doszło w l instancji.

Mimo zarzutów odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniesiono się do nich; organ odwoławczy przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy prawa dotyczące składania wniosków o świadczenia , a zatem organ ten w ogóle nie rozważył sprawy z punktu widzenia stosowania zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art.8 , art.9 oraz art.7 i art.77 Kpa. Okolicznością bezsporną w sprawie jest , że gdyby skarżąca złożyła wniosek wcześniej , to uzyskałaby korzystne dla siebie rozstrzygnięcie .

Skarżąca zawnioskowała dowód z jej zeznań , jednak w przedmiocie tego wniosku dowodowego organ wyższego stopnia w ogóle się nie wypowiedział, choć wniosek jest zgodny z prawem i dotyczy udowodnienia okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Na rozprawie w dniu 7 listopada 2013r. Sąd działając na podstawie art.111 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.270), postanowił połączyć obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.270).

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod kątem ich legalności należy stwierdzić , że skargi zasługują na uwzględnienie.

W ustawie o świadczeniach rodzinnych obowiązuje zasada wynikająca z art.24 ust.2 tej ustawy , że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , do końca okresu zasiłkowego. Przepis ten został zastosowany przez organy w niniejszej sprawie. Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organów w kwestii początkowego terminu przyznania zarówno wnioskowanego świadczenia , jak i pomocy finansowej udzielonej z urzędu , domagała się zastosowania art.24 ust.3 a ww. ustawy , zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności , w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i ponownego ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia , prawo to ustala się począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu , w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia . Warunkiem zastosowania przytoczonego przepisu , jest m.in. złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia. Orzeczenie , na które powołuje się skarżąca , to orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 09 czerwca 2011r. w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2012r. , sygn. akt [...].

Istota sporu między stronami dotyczy naruszenia zasad prowadzenia postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej z dnia 12 listopada 2012r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego , którego konsekwencje mają wpływ na termin wypłacania pomocy finansowej udzielonej z urzędu , związanej z tym świadczeniem. Spór koncentruje się wokół daty złożenia wniosku przez skarżącą . W ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie , przedmiotowy wniosek został złożony dopiero w dniu 12 listopada 2012r., a zatem z naruszeniem terminu określonego w art.24 ust.3 a ww. ustawy.

Według twierdzeń skarżącej , próbowała ona złożyć wniosek wcześniej , w czasie trwającego postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych , jednak pracownik organu odmówił jego przyjęcia informując o konieczności dołączenia do wniosku orzeczenia tego Sądu. Próba ponownego złożenia wniosku , już po wydaniu wyroku , jak twierdzi skarżąca , również nie powiodła się z uwagi na brak klauzuli prawomocności.

Wskazane okoliczności stanowiły główny przedmiot zarzutów odwołań skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r oraz odpowiednio – z dnia [...] 2013r. - do których organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się . W zaskarżonej decyzji organ stwierdził , że termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego upłynął z dniem 4 października 2012r. , natomiast wniosek został złożony dopiero w dniu 12 listopada 2012r. Organ nie wyjaśnił , czy wnioskowany przez skarżącą dowód z jej przesłuchania na okoliczność odmowy przyjęcia od niej wniosku wcześniej , w toku postępowania sądowego o ustalenie stopnia niepełnosprawnością oraz po wydaniu wyroku w tej sprawie miały znaczenie dla niniejszej sprawy . Brak wyjaśnienia tych okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji narusza art.107 § 3 Kpa , który obliguje organ do wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów , które organ uznał za udowodnione , dowodów , na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno natomiast wyjaśniać podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów.

Sąd wyrokiem uchylającym zaskarżone decyzje organu II instancji , nie przesądza , że skarżąca ma prawo do wnioskowanego świadczenia oraz do pomocy finansowej udzielonej z urzędu od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu , w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia , jednak stoi na stanowisku , że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane było do ustosunkowania się do precyzyjnie sformułowanych zarzutów odwołań . Zgodzić należy się zatem z zarzutami skarg, że organ odwoławczy naruszył zasadę prowadzenia postępowania określoną w art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej , co skutkowało z kolei naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa tj. art.8 Kpa. Mając na uwadze , że termin złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych może pociągać negatywne dla strony skutki, organy szczególnie winny realizować zasadę należytego informowania stron o okolicznościach prawnych sprawy , o której mowa w art.9 Kpa.

Rozpatrując niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że ustawa o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenie wykonawcze Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.2013.3) , obowiązujące od dnia 4 stycznia 2013r. , a zatem w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzja z dnia 28 stycznia 2013r.) , jak również poprzednio obowiązujące przepisy w tym zakresie , przewidywały sformalizowany charakter wniosku , co nakłada na organ obowiązek zbadania , czy wniosek jest kompletny w sensie formalnym , tj. czy zawiera wszelkie niezbędne i wymagane przez prawo materialne załączniki, dokumenty i oświadczenia. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotne znaczenia ma art. 24a ust.1 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , zgodnie z którym w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku podmiot realizujący świadczenie wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Z kolei ust. 2 art. 24 a stanowi , że w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów , podmiot realizujący świadczenie przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

W przypadku , gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to udokumentować , świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony.

Analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że brak któregokolwiek dokumentu , w niniejszej sprawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego orzekającego w sprawie stopnia niepełnosprawności, nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyjęcia wniosku , a jedynie była to podstawa do wezwania do uzupełnienia wniosku w trybie ww. przepisów. Nadmienić należy , że w przypadku nieuzupełnienia złożonego wniosku o wymagane dokumenty, żądanie wszczęcia postepowania jest bezskuteczne i nie można wydać jakiejkolwiek decyzji.

Z przedłożonych akt administracyjnych nie wynika, czy i kiedy skarżąca składała niekompletny wniosek o przyznanie wnioskowanego świadczenia . Niezweryfikowane pozostają twierdzenia skarżącej o odmowie przyjęcia jej wniosku przez pracownika Urzędu .

Zaskarżone decyzje zostały wydane przede wszystkim z naruszeniem przepisów prawa procesowego wskazanych w niniejszym wyroku , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Materiał dowody nie pozwala na ocenę , czy w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku.

Odnosząc się do kwestii przywrócenia terminu określonego w art.24 ust.3a pkt.2 ww. ustawy oświadczeniach rodzinnych należy stwierdzić , że wskazany termin nie jest terminem, który podlega przywróceniu, gdyż jest terminem prawa materialnego , które nie są przywracalne. Terminy materialnoprawne ustanawiane są dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych . W razie niezachowania terminu , o którym wyżej mowa , strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz . W związku z powyższym za nieuzasadniony należy uznać zarzuty skarg co do możliwości przywrócenia uchybionego terminu.

Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku , w tym brak winy , nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia , która związana jest z datą złożenia wniosku. Sytuacje tą należy jednak odróżnić od odmowy przyjęcia wniosku z winy pracownika organu . Nie złożenie wniosku w terminie nie jest równoznaczne w skutkach prawnych z odmową przyjęcia wniosku , nawet niekompletnego pod względem formalnym. Konsekwencje nieuzasadnionej odmowy przyjęcia wniosku nawet niekompletnego nie mogą obciążać strony.

W rozpatrywanej sprawie organy orzekające nie wyjaśniły okoliczności faktycznych sprawy dotyczący próby złożenia wniosku przez skarżącą , a materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na weryfikację twierdzeń skarżącej z tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 200r. w sprawie I OSK 743/05 stwierdził , że w sprawach z zakresu pomocy społecznej , a sprawa o przyznanie świadczeń rodzinnych ma charakter pokrewny do tego rodzaju spraw, należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z takiej pomocy. Ustawa o pomocy społecznej i ustawa o świadczeniach rodzinnych realizują ten sam cel – wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Obie ustawy służą realizacji konstytucyjnych zadań Państwa (ochrona rodziny – art.18 i art.71 , ochrona praw dziecka – art. 72) i dlatego ich treść musi być oceniana z punktu widzenia zdatności do realizacji celu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela powyższe stanowisko.

Stosownie do art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Uznając, że zaskarżona decyzja dotycząca przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie wyżej opisanym , której konsekwencje dotyczą bezpośrednio zaskarżonej decyzji wydanej z urzędu przyznającej skarżącej pomoc finansowa w związku z przyznanym świadczeniem pielęgnacyjnym , dlatego Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ww. ustawy , orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.