Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 744/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 roku sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...], znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną przez D. C. decyzję nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w K. z [...] maja 2021 r., znak [...], wydaną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

D. C. (dalej również: wnioskodawca; zainteresowany; skarżący) w piśmie z [...] marca 2020 r. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w K. (dalej: Dyrektor ZK w K.; Dyrektor ZK; organ I instancji) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania nazw podmiotów zewnętrznych, z którymi Zakład Karny w K. (dalej: ZK w K.; ZK) podejmuje współpracę w dowolnym zakresie. Wniosek ten wpłynął do Dyrektora ZK w dniu [...] marca 2020 r.

Dyrektor ZK w K. decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] (znak: [...]) odmówił D. C. udostępnienia informacji publicznej w przedmiotowej sprawie.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej (dalej: Dyrektor Okręgowy SW w P.; Dyrektor Okręgowy; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.), uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.

Prawomocnym wyrokiem z [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. C., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego SW w P. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ZK w K. [z dnia [...] kwietnia 2020 r.] nr [...], znak [...]

W wyroku tym przesądzono, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a z kolei Dyrektor ZK w K., jako organ Służby Więziennej (art. 7 pkt 3 ustawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - Dz. U. z 2019 r., poz. 1427), był w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązany jest do udostępniania informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne.

Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy, choć wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. jest ogólnikowy, to nic nie stoi na przeszkodzie jego rozpoznaniu; ze złożonego wniosku jasno bowiem wynika, że skarżący domaga się udostępnienia mu wykazu (listy) wszystkich podmiotów, z którymi ZK w K. podejmuje współpracę w dowolnym zakresie, niekoniecznie wyłącznie na podstawie podpisanej umowy cywilnoprawnej. Zdaniem Sądu, ze względu na to, że zainteresowany nie wskazał przedziału czasowego podejmowania takiej współpracy, należało przyjąć, że domagał się stworzenia listy podmiotów, z którymi ZK współpracuje na dzień złożenia wniosku. Wobec tego Sąd stwierdził, że organ I instancji wadliwe zinterpretował wniosek skarżącego jako wniosek o udostępnienie dokumentów, którymi dysponuje organ, skoro intencją zainteresowanego było uzyskanie wykazu podmiotów, z którymi ZK podejmuje współpracę.

Ponadto Sąd wytknął organowi I instancji niekonsekwencję, wskazując na wezwanie skarżącego do sprecyzowania wniosku i wydanie decyzji odmownej ze względu na to, że skarżący nie wykazał, iż uzyskanie informacji przetworzonej jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego". Sąd wyjaśnił w tym zakresie, że jeżeli organ I instancji uznał, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną, winien był wezwać skarżącego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego jednak w sprawie nie uczynił. Dodał, że pismo z dnia [...] marca 2020 r., na które powołał się organ, stanowi wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek innego wezwania skierowanego do skarżącego. Sąd zakwestionował również wskazaną przez Dyrektora ZK podstawę prawną odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W takich warunkach Sąd uznał, że uchylenie decyzji organu I instancji przez Dyrektora Okręgowej SW w P., z powodu braku wystosowania do skarżącego wezwania na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., było zasadne, jednak organ odwoławczy bezpodstawnie umorzył postępowanie w sprawie, powołując się na fakt, że skoro organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które to wezwanie pozostało bezskuteczne, to wniosek z dnia [...] marca 2020 r. należało pozostawić bez rozpoznania. Sąd stwierdził w tym względzie, że nie było podstaw do wzywania skarżącego do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., gdyż treść wniosku pozwala na odczytanie woli zainteresowanego w zakresie otrzymania wykazu podmiotów zewnętrznych, z którymi ZK w K. współpracował w jakiejkolwiek dziedzinie na dzień złożenia wniosku.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że Dyrektor ZK winien ocenić, czy żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informację publiczną prostą czy też przetworzoną, a następnie, w zależności od dokonanych ustaleń, podjąć dalsze czynności w sprawie. Sąd zauważył, że w przypadku uznania, że skarżący żąda udostępnienia informacji przetworzonej – a czego Sąd nie mógł przesądzić na tym etapie postępowania – organ, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., powinien wezwać zainteresowanego do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego; poza tym organ powinien również rozważyć, czy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Prowadząc ponownie postępowanie, Dyrektor ZK w piśmie z [...] maja 2021 r., po ustaleniu zakresu informacji objętych wnioskiem i charakteru żądanej informacji – tj. uznawszy ją za informację przetworzoną, której uzyskanie możliwe jest po wykazaniu jej szczególnego znaczenia dla interesu publicznego – na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwał wnioskodawcę do wykazania zaistnienia powyższej przesłanki.

Na powyższe wezwanie skarżący nie udzielił odpowiedzi.

Wobec powyższego Dyrektor ZK w K. decyzją nr [...] z [...] maja 2021 r., znak [...] odmówił skarżącemu udostępnienia informacji objętej wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu przedstawił argumentację co do charakteru żądanej informacji, a także wskazał, jakiego wysiłku organizacyjnego wymaga zrealizowanie wniosku. W tym względzie odniósł się do wyjaśnienia zawartego w wezwaniu z dnia [...] maja 2021 r., że przygotowanie informacji zgodnej z wnioskiem wymaga przeanalizowania bardzo obszernej dokumentacji – z uwagi na brak wskazania przez zainteresowanego przedziału czasowego oraz wielu obszarów, w których administracja jednostki penitencjarnej prowadzi współpracę z podmiotami zewnętrznymi, a następnie wytworzenia nowej jakościowo informacji, zgodnej z kryteriami określonymi we wniosku. Organ wyjaśnił, że powyższe wynika z faktu, iż podjęcie współpracy z podmiotem zewnętrznym z reguły wymaga zawarcia porozumienia lub umowy o wzajemnej współpracy, a dokumenty takie są ewidencjonowane według numerów oraz dat ich zawarcia – bez dodatkowych danych, jak nazwa kontrahenta czy przedmiot współpracy; z samej "ewidencji umów/porozumień" – jeżeli taka jest dostępna – nie sposób sporządzić informacji zawierającej m.in. nazwę kontrahenta ani określić, czy dany kontrahent, który współpracuje aktualnie z ZK w K., prowadził także współpracę z tutejszą jednostką na dzień wpływu wniosku z dnia [...] marca 2020 r. Dalej organ wyjaśnił, że "dane te należy więc najpierw wyselekcjonować a następnie odpowiednio ze sobą zestawić". Wobec tego organ uznał, że udostępnienie zainteresowanemu żądanej informacji wymaga podjęcia znacznie dalej idących czynności, nie tylko technicznego przeniesienia danych z ewidencji. Stwierdził, że tym samym wymaga zaangażowania funkcjonariuszy SW i pracowników tej jednostki w wytworzenie nowej informacji publicznej, która nie istnieje na dzień wypływu wniosku do organu.

W odwołaniu do decyzji Dyrektora ZK w K. zainteresowany zaskarżył ją w całości, gdyż jest niegodna z prawem i wniósł o uchylenie tej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Dyrektor Okręgowy SW w P. decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organu I instancji.

Motywując swoje rozstrzygnięcie, Dyrektor Okręgowy zgodził się z organem I instancji, że udostępnienie informacji publicznej w formie wskazanej we wniosku wymagałoby uprzedniego przetworzenia pewnej sumy informacji prostych, które są w posiadaniu ZK w K., gdyż nie on dysponował gotową informacją w żądanym zakresie; informacja w kształcie objętym wnioskiem na dzień jego wniesienia nie istniała. Na tej podstawie uznał, że informacja żądana przez zainteresowanego jest informacją przetworzoną, której wytworzenie wymagałoby przeprowadzenia dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych na podatnej posiadanych informacji prostych, a to wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych, bowiem wiązałoby się z koniecznością zaangażowania personelu więziennego, odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej. Według organu odwoławczego, przygotowanie żądanej przez zainteresowanego informacji wiązałoby się z koniecznością podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co nie pozostałoby bez wpływu na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej. W ocenie Dyrektora Okręgowego, przedstawiony w ślad za organem I instancji ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy dobitnie o przetworzonym charakterze żądanej informacji. Wobec tego organ odwoławczy zgodził się z przedstawioną w zaskarżonej decyzji oceną charakteru żądanej informacji i uznał, że z uwagi na ustalenie, iż informacja ta jest informacją publiczną przetworzoną, wnioskodawca słusznie został wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu. Organ II instancji podniósł, że takie działanie ma swoje oparcie w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Zdaniem Dyrektora Okręgowego organ I instancji trafnie ocenił, że wnioskodawca nie wykazał, iż uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a spełnienia tego ustawowego warunku do uzyskania wnioskowanej informacji organ II instancji nie zidentyfikował również w toku przeprowadzonych czynności w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy stwierdził też, że brak wskazania przez wnioskodawcę w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej – istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku.

W skardze na decyzję Dyrektora Okręgowego SW w P. D. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako niezgodnej z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z [...] grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w skardze. W nawiązaniu do wniesionej skargi oraz odpowiedzi organu, pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie działalności organu władzy publicznej;

2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że "informacja ta stanowi informację publiczną przetworzoną, wobec uzyskania której ujawnienie powoduje szczególnie istotne dla interesu publicznego znaczenie, a w konsekwencji bezpodstawne nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie działalności organu władzy publicznej";

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności zaś niepodjęcie przez organ niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewykazanie podstaw do przyjęcia, że żądanie dotyczy informacji publicznej przetworzonej;

4. art. 11 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak wyjaśnienia, dlaczego żądana informacja jest informacją przetworzoną oraz brak właściwego uzasadnienia faktycznego.

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte i umotywowane w uzasadnieniu skargi, w którym pełnomocnik podkreślił, że w realiach przedmiotowej sprawy Dyrektor ZK w K. w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. wskazał, że prowadzone są zestawienia niezwykle zbliżone do zestawienia stanowiącego informację publiczną, której udostępnienia oczekuje skarżący. W tym względzie pełnomocnik podniósł, że przedmiotowe zestawienie zawiera datę zawarcia umowy oraz numer umowy, a żądnie zainteresowanego wymagało jedynie dodatkowego uzupełnienia danych kontrahenta. Zdaniem pełnomocnika, czynność zmierzająca do uzupełnienia zestawienia nie wiązałaby się z nadmiernym zaangażowaniem czasowym, czy też osobowym; nie prowadziłoby to zatem do powstania istotnych kosztów udostępnienia informacji publicznej. Ponadto stwierdził, że czynności podejmowane celem udzielenia informacji publicznej należałoby uznać za czynności zwykłe, podejmowane w ramach obowiązków wykonywanych przez Dyrektora ZK w K.. Zakwestionował również stanowisko organu I instancji, któremu zarzucił brak wskazania konkretnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby, że informacja żądana przez wnioskodawcę jest informacją przetworzoną i wymaga znacznego nakładu pracy, działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków osobowych – w tym brak jakiegokolwiek wykazania ilości dokumentacji czy liczby podmiotów współpracujących. Zarzucił również, że organ nie dokonał rozróżnienia pomiędzy "przetworzeniem" informacji a jej "przekształceniem", które odnosi się do zwykłych zabiegów związanych z procesem udostępniania informacji publicznej.

W konsekwencji pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora ZK w K. z dnia [...] maja 2021 r. Domagał się również zasądzenia na rzecz skarżącego "zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych w zakresie nieponiesionym przez skarżącego", a ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia skargi – zasądzenia na rzecz skarżącego "zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w zakresie nieponiesionym przez skarżącego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępne wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trze sędziów, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego SW w P. z [...] lipca 2021 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną przez D. C. decyzję Dyrektora ZK w K. z [...] maja 2021 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zakres żądanej informacji wynikał z wniosku zaineresowanego z [...] marca 2020 r., który wpłynął do Dyrektora ZK w dniu [...] marca 2020 r. Chodzi o wskazanie nazw podmiotów zewnętrznych, z którymi ZK w K. podejmuje współpracę w dowolnym zakresie.

W niniejszej sprawie – z uwagi na wydanie przez tutejszy Sąd prawomocnego wyroku z [...] lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] oraz brzmienie art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - dalej: P.p.s.a.) – wiążąco przesądzone już zostało, że skarżący był podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a z kolei Dyrektor ZK w K. był w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązany jest do udostępniania informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w tym wyroku, były bowiem w przedmiotowej sprawie wiążące dla organów i Sądu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje zatem, że spełniony został zakres przedmiotowy (art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p.) i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Również dotyczy to treści i zakresu wniosku z dnia [...] marca 2020 r. Wobec tego należało przyjąć, że skarżący domaga się udzielenia informacji publicznej w postaci wykazu (listy) wszystkich podmiotów zewnętrznych, z którymi ZK w K. podejmuje współpracę w dowolnym zakresie, a zatem nie tylko wyłącznie na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej. Chodzi przy tym o stworzenie listy podmiotów, z którymi ZK współpracuje na dzień złożenia wniosku.

Zdaniem tutejszego Sądu, organy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych we wcześniejszym wyroku tutejszego, który został wydany w przedmiotowej sprawie. Odmowa udostępnienia skarżącemu informacji wskazanej we wniosku była zasadna, wobec czego organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora ZK w K..

Motywując taką ocenę sprawy, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że Dyrektor ZK prawidłowo zakwalifikował informacje, o których udostępnienie wystąpił skarżący, jako informacje przetworzone.

W kontekście powyższego Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskazano natomiast, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. O ile zatem dostęp do informacji "prostej" ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. – to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest stwierdzeniem zaistnienia przesłanki "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W praktyce zwykle wymaga to wskazania przez wnioskodawcę na konkretne okoliczności, które świadczą o tym, że ma realną możliwość użycia takiej informacji dla dobra powszechnego.

Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest taka informacja publiczna, która powstaje w wyniku opracowania jej przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie danych posiadanych przez podmiot zobowiązany, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Innymi słowy – jest to informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13 – wszystkie wskazane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprowadzenie w odniesieniu do udostępnienia informacji przetworzonej dodatkowego wymogu spowodowane jest więc założeniem, że materiał przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy z nakładem dodatkowych sił i środków nie powinien służyć jedynie indywidualnym interesom wnioskodawcy, ale musi być elementem pewnego szerszego działania, aktywności podejmowanej na użytek większej społeczności (por. wyrok NSA z 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 126115). Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 658/16).

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na to, że informacja przetworzona nie musi być wyłącznie wynikiem wytworzenia jakościowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać na przykład na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tego rodzaju informacją może zatem być informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, a jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy z kolei przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od nakładu koniecznej pracy i środków wiążących się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem, może być traktowana jako informacja przetworzona (tak NSA w wyrokach z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14, 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14, 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1362/17, 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1056/18 i 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 4369/18). Powyżej przedstawione różne rozumienia pojęcia "informacja przetworzona", stanowiąc reakcję na zróżnicowane stany faktyczne, nie są ujęciami wzajemnie konkurencyjnymi i wykluczającymi się. Przeciwnie, uzupełniają się, tworząc dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną (patrz: wyrok NSA z 17 września 2020 r. sygn. akt I OSK 396/20).

Trzeba też mieć na uwadze, że to nie finalny kształt informacji świadczy o tym, czy jest ona informacją prostą, czy przetworzoną. Nawet opracowanie prostego zestawienia danych odpowiadających żądaniu zainteresowanego podmiotu może bowiem wymagać podjęcia ponadstandardowych działań organizacyjnych (np. odpowiedniej kwerendy, analizy i weryfikacji) względem posiadanych przez organ źródeł i nośników informacji.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że organy w niniejszej sprawie odpowiednio wyjaśniły, że na dzień złożenia wniosku (wpływu do organu) nie istniała w gotowej formie informacja prosta, mogłaby zostać udzielona skarżącemu bez podjęcia dodatkowych działań niezbędnych dla jej przygotowania. Przedstawione uwarunkowania organizacyjno-instytucjonalne w ZK w K. wskazują na to, że przygotowanie w tak szerokim zakresie, jak wynika z wniosku zainteresowanego (wskazanie "wszystkich podmiotów zewnętrznych", z którymi ZK w K. "podejmuje współpracę w dowolnym zakresie"), informacji o tych podmiotach (listy, wykazu czy zestawiania) wymaga nie tylko technicznego przeniesienia danych z ewidencji, ale również znacznie większych działań analitycznych, a tym samym intelektualnego zaangażowania funkcjonariuszy i pracowników tej jednostki. Jak wiarygodnie przedstawił to organ I instancji, przygotowanie informacji zgodnej z wnioskiem – ze względu na obszerność podmiotową ("wszystkie podmioty zewnętrzne") i przedmiotową (z którymi ZK współpracuje "w dowolnym zakresie") – wymaga przeanalizowania bardzo obszernej dokumentacji, a następnie wytworzenia nowej jakościowo informacji, zgodnej z kryteriami określonymi we wniosku. Organ wyjaśnił również, jak ewidencjonuje dokumenty stanowiące podstawę współpracy z innymi podmiotami (według numerów oraz dat ich zawarcia, bez dodatkowych danych, jak nazwa kontrahenta czy przedmiot współpracy). W ocenie Sądu, organ należycie wykazał, że nawet jeżeli taka ewidencja jest dostępna, to nie sposób na jej podstawie sporządzić informacji zawierającej m.in. nazwę kontrahenta ani określić, czy dany kontrahent prowadził współpracę z ZK w K. na dzień wpływu do organu wniosku z dnia [...] marca 2020 r. Odpowiednie dane należy bowiem najpierw wyselekcjonować a następnie odpowiednio ze sobą zestawić. O uwarunkowaniach tych skarżący został odpowiednio poinformowany w wezwaniu z dnia [...] maja 2021 r. Mimo to nie podjął żadnego wysiłku w celu wskazania takich okoliczności, które przemawiałyby za tym, że przygotowanie dla niego żądanej informacji przetworzonej ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. Tymczasem zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej – nawet jeżeli czynią to po to, by móc ją następnie udostępnić ogółowi. Taki cel jest bowiem co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt: I OSK 658/16).

W takiej sytuacji nie miał racji pełnomocnik skarżącego, wskazując na to, że z pisma Dyrektora ZK z [...] maja 2021 r. wynika, iż prowadzone są zestawienia niezwykle zbliżone do zestawienia stanowiącego informację publiczną, której udostępnienia oczekuje skarżący, co wymagało jedynie dodatkowego uzupełnienia danych kontrahenta. Taki wniosek jest nieuprawniony. W przywołanym piśmie organ wskazał na to, że podjęcie współpracy z podmiotem zewnętrznym z reguły wymaga zawarcia porozumienia lub umowy o wzajemnej współpracy oraz wyjaśnił, jakie dane zawarte są w "samej ewidencji umów/porozumień – jeżeli taka jest dostępna". Organ nie potwierdził zatem, że dysponuje odpowiednią ewidencją czy zestawieniem dla wszystkich podmiotów. Poza tym, w ocenie Sądu, organ zasadnie wykazał, że zestawienia takich danych nie są wystarczające do prostego ich "przekształcenia" w informację odpowiadającą oczekiwaniom skarżącego. Skoro skarżący domagał się informacji wszystkich pomiotów zewnętrznych, z którymi ZK w K. współpracuje w dowolnym zakresie, to w sposób oczywisty skala informacji objętej takim żądaniem jest znaczna, co przekłada się na nakład działań niezbędnych dla przetworzenia dostępnych informacji w celu przygotowania odpowiedzi na wniosek skarżącego. Stąd też nie ma potrzeby ich szczegółowego wymieniania ani dokładnego oszacowania nakładów czasowo-osobowych. Poza tym trzeba zauważyć, że dla przygotowania informacji niezbędna jest również analiza aktualności współpracy z podmiotem zewnętrznym na dzień złożenia wniosku.

W przedstawionych okolicznościach sprawy organ w wystarczający sposób uprawdopodobnił, że przygotowanie zestawienia wszystkich podmiotów współpracujących z ZK w K. w dowolnym zakresie wiązałaby się z niestandardowym zaangażowaniem czasowym i osobowym. Nawet zatem, gdyby poszczególne czynności podejmowane celem udzielenia skarżącemu informacji publicznej uznać za czynności zwykłe, typowe dla bieżącego funkcjonowania ZK w K., to ich suma i łączny nakład pracy niezbędny dla ich podjęcia prowadziłyby i tak do uznania, że przygotowanie informacji dla skarżącego wymaga znacznego nakładu działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków osobowych. Dyrektor ZK w K. miał zatem podstawy do uznania, że objęte wnioskiem informacje stanowią informację przetworzoną.

Skoro organ I instancji prawidłowo ocenił charakter żądanej informacji (informacja przetworzona), to zasadnie wezwał skarżącego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do wykazania, że uzyskanie informacji, o której mowa we wniosku z [...] marca 2020 r., jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przy tym w odpowiedni sposób wyjaśnił skarżącemu, że dla udostępnienia informacji przetworzonej wymagane jest, by było to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast skarżący nie uczynił nic, by wykazać, że jest inaczej. W szczególności nie wskazał, w jakim zakresie uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego ani nie wyjaśnił, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 205/18). W konsekwencji organ I instancji zasadnie odmówił udostępnienia takiej informacji. Również Dyrektor Okręgowy SW w P. nie popełnił żadnego błędu przy ocenie sprawy w instancji odwoławczej. Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy nie dopatrzyły się z urzędu w okolicznościach sprawy podstaw do uznania, że za uzyskaniem przez wnioskodawcę żądanej informacji przetworzonej przemawia szczególnie istotne jej znaczenie dla interesu publicznego, a skarżący pozostał bierny w postępowaniu i nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o odmiennym stanie rzeczy. W sprawie brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że wskazana we wniosku informacja mogła wypełniać przesłanki jej udostępnienia z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dlatego chybiony jest zarzut pełnomocnika co do tego, że to nie wnioskodawca ma wskazać powody, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, lecz to organ ma wykazać brak spełnienia przesłanki ustawowej do wydania decyzji odmownej. Zdaniem Sądu organy właśnie wykazały zaistnienie podstaw do wydania takiej decyzji. W szczególności warto zwrócić uwagę na to, że Dyrektor Okręgowy z jednej strony stwierdził, że skarżący "nie wykazał, iż mógłby z uzyskanej informacji uczynić użytek dla dobra publicznego", a z drugiej wyjaśnił, że "przeprowadzona przez organ II instancji ocena również nie doprowadziła do wniosku, że odwołujący ma indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji do działań dotyczących szczególnie istotnych interesów publicznych". Ostatecznie zatem to nie tyle brak wykazania przez stronę przesłanki do udostępnienia informacji przetworzonej, lecz stwierdzenie przez organy braku podstaw do udostępnienia skarżącemu takiej informacji doprowadziło do wydania decyzji odmownej.

Podsumowując, wobec stwierdzenia, że organy prawidłowo uznały, iż objęte wnioskiem skarżącego informacje stanowią informację przetworzoną, a w sprawie nie zaistniały okoliczności wskazujące na to, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – zasadna była odmowa jej udostępnienia i wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Konsekwentnie też Sąd nie podzielił zarzutów pełnomocnika skarżącego co do naruszania przez organy przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Analiza ustaleń faktycznych i rozważań prawnych, przedstawionych w uzasadnieniach obydwu wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji, nie potwierdziła też naruszenie przepisów postępowania; w szczególności wskazanych przez pełnomocnika przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Końcowo Sąd wyjaśnia, że zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r. wniosek pełnomocnika z urzędu dotyczący zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (które nie zostały uiszczone nawet w części) dotyczy w istocie przyznania wynagrodzenia, o którym mowa w art. 250 P.p.s.a. Wniosek ten zostanie rozpoznany na posiedzeniu niejawnym przez referendarza sądowego, stosownie do brzmienia art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.