Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 862/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 7; art. 75; art. 77 § 1; art. 80; art. 84 § 1; art. 107 § 3; art. 136
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 5 ust. 1, 3; § 6 ust. 1; § 8 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 200; art. 205 § 2; art. 239 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz W. W. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania; III. zwraca skarżącemu W. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 100zł (sto złotych) z tytułu nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. choroby zawodowej w postaci pylicy krzemowej wymienionej w pozycji 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) dalej jako; rozporządzenie.

Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że mimo wykonywania przez W. pracy w narażeniu na pył zawierający krystaliczną krzemionkę, stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej pylicy płuc krzemowej, to jednak choroba ta nie została rozpoznana u ww. przez uprawnione jednostki orzecznicze.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. w obszernym uzasadnieniu podniósł zarzuty wadliwych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do błędnego wniosku o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zarzucił organowi bezkrytyczne oparcie się na wadliwych orzeczeniach lekarskich. Jednocześnie wnosił o skierowanie na badanie tomografii komputerowej (tzw. TKWR lub HRCT) i zlecenie biegłym wypowiedzenie się, czy na podstawie wyników tego badania można stwierdzić występowanie u niego choroby zawodowej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...].[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powołał się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności kartę oceny narażenia zawodowego stwierdzając, że praca W. na stanowisku pracownika fizycznego w Zakładzie [...] (który został przekształcony w [...]) oraz na stanowisku zestawiacza mas i szkliw ceramicznych, a także na stanowisku przerabiacza mas i szkliw ceramicznych w [...] Sp. Z o.o. była pracą, wykonywaną w narażeniu na pyły zawierające krystaliczną krzemionkę. Tym samym, przez okres 26 lat 11 miesięcy i 14 dni strona wykonywała pracę w warunkach narażenia zawodowego.

Z wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzeczenia lekarskiego z dnia 12 stycznia 2016 r., po wykonaniu u W. szeregu badań specjalistycznych, nie rozpoznano choroby zawodowej w postaci pylicy krzemowej. Dokonując analizy posiadanych badań radiologicznych płuc lekarze orzecznicy nie ujawnili zmian radiologicznych znamiennych dla pylicy płuc. Również nie ujawniono takich zmian na zdjęciu klatki piersiowej z dnia 25 listopada 2015 r. wykonanego podczas pobytu na Oddziale Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. Podczas hospitalizacji wykonano również badania czynnościowe układu oddechowego, które wykazały pełną jego wydolność w zakresie wentylacji i wymiany gazowej w płucach, w badaniu spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń wentylacji, badanie gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie ujawniło cech niewydolności oddechowej. Oceniając pełnowymiarowe zdjęcia klatki piersiowej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (ILO) nie wykazano zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny, wykazanie których jest podstawa rozpoznania klinicznego pylicy krzemowej płuc.

Na skutek odwołania od powyższego orzeczenia lekarskiego W. został skierowany do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w [...], gdzie w wydanym orzeczeniu lekarskim nr [...][...] z dnia 30 maja 2016 r. potwierdzono brak podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej. W opinii uzupełniającej z dnia 12 października 2016 r. wykonanej na zlecenie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, że dolegliwości pod postacią duszności, kaszlu, osłabienia mogą występować w przebiegu wielu innych chorób - zapaleniu oskrzeli, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, przewlekłej niewydolności krążenia. Wyjaśnił również, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic płuc opiera się na metodzie porównawczej standardów zdjęć radiologicznych klatki piersiowej wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy (International Latour Office - ILO 1980 z rewizja w 2000 r. i 2011 r.), traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich — z radiogramami badanego. Radiogramy klatki piersiowej - wykonane w dniu 18 maja 2016 r. podczas hospitalizacji badanego oraz poddane ocenie wyniki radiogramów klatki piersiowej wykonanych w dniach 15 września 2015 r. i 9 marca 2015 r. - nie wykazują zmian pylicy płuc wywołanej ekspozycją na pył zawierający wolną krystaliczna krzemionkę. U badanego występuje zbyt mała ilość i gęstość cieni punkcikowatych i drobnoguzkowych - wg nomenklatury ILO odpowiednio typu ,,p" i typu ,,q". Opisano, że występują one w ilości pojedynczych, w gęstości 0/0 w 12 stopniowej wzrastającej skali (O/-,0/0, 0/1,1/1, 1/2, 2/1, 2/2, 2/3, 3/2, 3/3, 3/+) - dla rozpoznania pylicy płuc pochodzenia zawodowego niezbędne jest stwierdzenie gęstości począwszy od 1/1 wzwyż. Ponadto nie wykazano żadnych radiologicznych zmian guzkowych (wg nomenklatury ILO typu "r") ani guzowatych (wg nomenklatury ILO typu A, B, C) (...)". Powołano się na opinią Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy według którego metoda tomografii komputerowej może mieć zastosowanie w diagnostyce różnicowej w indywidualnych przypadkach sprawiających trudności diagnostyczno - orzecznicze. W sprawie W. , po szczegółowym rozpoznaniu zebranej dokumentacji medycznej, wyników badań i konsultacji, nie napotkano trudności diagnostycznych, ani orzeczniczych. Według jednostki orzeczniczej II stopnia brak jest podstaw do skierowania W. na badanie obrazowe klatki piersiowej metodą tomografii komputerowej. Ponownie Instytutu Medycyny Pracy w [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc – krzemowej.

Z uwagi na zgodne w treści orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych obydwu stopni, przejrzyście i logicznie uzasadnione, wskazujące na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz na związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym przez uprawnione podmioty medyczne organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Powiatowego Inspektora o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W skardze do sądu administracyjnego W. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. i w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, polegające na błędnym przyjęciu, że materiał dowodowy został zebrany i oceniony w sposób wyczerpujący, a dokonana analiza została przeprowadzona na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz pominięciu wniosku dowodowego skarżącego i nieskierowaniu go przez organ na badanie tomografii komputerowej (tzw. TKWR lub HRCT), pomimo składania wniosków w tym zakresie. Zdaniem skarżącego nastąpiło też naruszenie art. 15 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ organ drugiej instancji ograniczył się tylko do rozpoznania sprawy w zakresie oceny zasadności odwołania i poprawności decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnienie decyzji brakuje oceny wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, a za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia przyjęto jedynie ich konkluzje, podczas gdy orzeczenia będące podstawą zaskarżonej decyzji nie spełniają wymagań stawianych opinii biegłego, która powinna być szczegółowo uzasadniona, a w praktyce ograniczyła się do lakonicznego stwierdzenia o braku zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc, i nie odnosiły się do stwierdzonych czynników narażenia zawodowego na stan zdrowia skarżącego, i występujących u niego schorzeń w powiązaniu ze zmianami w płucach. Wskazując na takie zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowanie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie dla sprawy faktów. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności uznawane jest za uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, powodującym wadliwość decyzji.

Ocena dowodów powinna być zgodnie z art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności.

Organ administracji publicznej jest więc na podstawie powołanych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas można ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji.

Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym do prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego.

Postępowanie w sprawie chorób zawodowych regulują przepisy kodeksu pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z art. 235¹ kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Wykaz chorób zawodowych zawarty jest w załączniku do rozporządzenia. W punkcie 3.1 załącznika za chorobę zawodową uznano pylicę krzemową płuc.

Dla stwierdzenia przez organ administracji choroby zawodowej konieczne jest zatem ustalenie występowania wymienionego w wykazie schorzenia. Ustalenia tego dokonują lekarze specjaliści. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wydają orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim" (§ 6 ust. 1).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).

W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do złożonej przez stronę dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt II OSK 635/08 oraz z 5 listopada 1998 r. I SA 1200/98, wyrok z 30 października 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 701/99; orzeczenia.nsa.gov.pl.)

W sprawie niniejszej orzeczenia lekarskie, wydane przez uprawnione jednostki budzą w tym względzie istotne zastrzeżenia.

Podstawą odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc były orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych. Bezspornym pozostaje, że skarżący przez 26 lat i 11 miesięcy 14 dni, pracował w Zakładzie [...] w [...] następnie przekształconym w [...] w narażeniu na pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę.

Jednostki orzecznicze obu szczebli diagnostycznych tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w opinii z 12 stycznia 2016 r., a także Instytutu Medycyny Pracy w [...] w opinii z 30 maja 2016 r.,12 października 2016 r. w wyniku przeprowadzonych badań W. nie znalazły podstaw do uznania, by stwierdzone zmiany w jego płucach były chorobą zawodową spowodowaną tym narażeniem. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia 12 stycznia 2016 r. wyjaśniono, że analiza posiadanych badań radiologicznych płuc nie ujawniła zmian radiologicznych znamiennych dla pylicy. Podczas hospitalizacji na Oddziale Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] wykonano badania czynnościowe układu oddechowego, które wykazały pełną jego wydolność w zakresie wentylacji i wymiany gazowej w płucach, w badaniu spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń wentylacji, badanie gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie ujawniło cech niewydolności oddechowej. dostatecznie uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Jednostka orzecznicza I stopnia oceniając pełnowymiarowe zdjęcia klatki piersiowej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie ( ILO) stwierdziła, że nie wykazano zmian ogniskowych w płucach mogącym odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny, wykazanie których jest podstawą rozpoznania klinicznego pylicy krzemowej płuc.

W uzasadnieniu orzeczenia IMP w [...] wskazano, że w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego poddano ocenie radiologicznej zdjęcia klatki piersiowej wykonane w latach 2015-2016. Warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc jest istnienie zmian radiologicznych zgodnych z klasyfikacją radiologiczną Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Stwierdzone na zdjęciach radiologicznych zmiany w płucach nie spełniają radiologicznych wymogów dla pylicy płuc zgodnie z wytycznymi Międzynarodowego Biura Pracy (stopień 0/0).

Podsumowując stwierdzono, że analiza przebiegu klinicznego choroby oraz wyniki wykonanych badań, w tym badań obrazowych klatki piersiowej, nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej płuc.

W uzupełnieniu złożonej opinii jednostka orzecznicza II stopnia ponownie podkreśliła, że warunkiem rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie radiologiczne. W początkowym okresie zmiany radiologiczne występują pod postacią zacienień drobnoogniskowych, umiejscowionych głównie w częściach górnych i środkowych płuc. Są to najczęściej zmiany typu q lub r, wyjątkowo p (wg międzynarodowej klasyfikacji). Gęstość zacienień wzrasta w miarę postępu choroby, aż do kategorii 3/3. Zacienienia nieregularne typu s, t, u z uwagi na ich ograniczoną specyficzność nie są w Polsce uważane za wystarczające do rozpoznania klinicznego pylicy krzemowej płuc. Zdaniem oceniających u skarżącego występuje zbyt mała ilość i gęstość cieni punkcikówatych i drobnoguzkowych - wg nomenklatury ILO odpowiednio typu ,,p" i typu ,,q". U badanego opisano, że występują one w ilości pojedynczych, w gęstości 0/0 w 12 stopniowej wzrastającej skali (O/-,0/0, 0/1,1/1, 1/2, 2/1, 2/2, 2/3, 3/2, 3/3, 3/+) - dla rozpoznania pylicy płuc pochodzenia zawodowego niezbędne jest stwierdzenie gęstości począwszy od 1/1 wzwyż. Ponadto nie wykazano żadnych radiologicznych zmian guzkowych (wg nomenklatury ILO typu "r") ani guzowatych (wg nomenklatury ILO typu A, B, C) (...). Podkreślono również, że podczas postępowania diagnostyczno-orzeczniczego zawsze są brane pod uwagę wszystkie dostępne wyniki badań i dokumentacja lekarska.

Z akt sprawy wynika, że w wykonanych w 2013 roku badaniach radiologicznych ujawniono pogrubiały i zagęszczony rysunek płucny sercowo w polu płuca lewego oraz zwłóknienia okołooskrzelowe drobne w dolno przyśrodkowej części płuca prawego (k. 127, 128 akt administracyjnych), W badaniu radiologicznym przeprowadzonym w okresie hospitalizacji skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy w [...] w dniach od 16 maja do 18 maja 2016 r. stwierdzono " pola płucne o nieznacznie wzmożonym rysunku śródmiąższowym, z zaznaczonymi cechami zmian okołooskrzelowych i z pojedynczymi cieniami guzkowymi typu p i q, ale bez układu charakterystycznego dla pylicy krzemowej. Wyników badań z 2013 r. jednostki orzecznicze w swoich opiniach nie omówiły. Jest to o tyle istotne, ponieważ w tym czasie skarżący jeszcze pracował w narażeniu. Należałoby się wiec wypowiedzieć czy po zakończeniu pracy w [...] nastąpiła poprawa w stanie zdrowia skarżącego ( obrazie radiologicznym płuc ) czy też stan ten pozostał niezmieniony w 2014 r.i 2015 r. Ponieważ Instytut nie znalazł podstaw do rozpoznania pylicy, to zobowiązany był do omówienia wyników badania RTG i wskazania, dlaczego stwierdzone w nim zmiany nie odpowiadają chorobie pylicy. W szczególności wymagane było wyjaśnienie, czy i dlaczego zmiany te nie stanowią tego rodzaju zmian ogniskowych, które Instytut uznaje za konieczne do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc. Natomiast nie jest w tym zakresie wystarczające ogólnikowe odwołanie się do standardów klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, gdyż omawiana klasyfikacja ma charakter zaleceń, a jej celem było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów pylicy, takich jak zaciemnienia, zagęszczenia drobnoguzkowe i inne. Ponadto Klasyfikacja nie definiuje jednostek chorobowych, nie określa warunków narażenia zawodowego, nie określa zdolności do pracy. Jej zapisy w konsekwencji nie wyznaczają prawnych definicji pylicy płuc w jakiejkolwiek postaci (patrz : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt. II SA/Op 323/14 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 254/10, publikowany w CBOSA).

Zdaniem Sądu, powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów nie tylko nie zwalnia lekarzy i jednostek orzeczniczych od szczegółowego uzasadnienia ich stanowiska w tym wytłumaczenia co oznaczają użyte w opinii oznaczenia "typ p" czy " typ q", nie zwalnia także od szczegółowego ustosunkowania się do wyników wszystkich badań, którymi dysponowali w czasie wydawania opinii. Jednostka orzecznicza II stopnia nie wyjaśniła również dlaczego objawy wskazane przez skarżącego takie jak podwyższona temperatura, duszności, kaszel, osłabienie itd., uznaje za nie pozostające w związku z pylicą krzemową. Instytut Medycyny Pracy w opinii uzupełniającej ograniczył się do twierdzenia , że objawy powyższe mogą występować w przebiegu innych chorób takich jak: przewlekłe proste zapalenie oskrzeli, astmie oskrzelowej, przewlekłej niewydolności krążenia, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Nie wykazał jednak czy w przebiegu tych chorób występują takie zmiany w płucach jakie zaobserwowano na zdjęciach radiologicznych u skarżącego.

Powołując się na ww. klasyfikację, lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane zmiany. Innymi słowy w orzeczeniu lekarskim należało zatem podać, jak zakwalifikowano zmiany chorobowe wykryte u skarżącego na zdjęciach RTG i z jakich przyczyn – czy z powodu ich rodzaju, wielkości, kształtu, ilości, gęstości itp. – nie można ich zdiagnozować jako początkowe stadium pylicy. Wszak w badaniach tych mówi się jednak o "zacienieniach guzkowych" i czy ten obraz płuc nie pozostaje w jakimkolwiek związku z wykonywaną pracą w warunkach narażenia zawodowego.

W tej sytuacji nie można uznać, iż wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy i stan faktyczny sprawy ustalony został zgodnie z regułami wskazanymi w art. 7 k.p.a. Nie sposób też podzielić dokonanej przez organy oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 k.p.a., nakłada na organy obowiązek oceny wszystkich dowodów, a więc zarówno orzeczeń lekarskich, jak i dowodów przedstawianych przez stronę. Ocena ta powinna być oparta o analizę całokształtu materiału dowodowego, a nie tylko poszczególnych dowodów, wybranych przez organ. Oceniając w rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie organ nie mógł nie zauważyć ich lakoniczności, ogólnikowości i braku wyjaśnienia podstawowych dla sprawy kwestii.

Organ nie miał zatem podstaw do uznania orzeczenia lekarskiego za wiarygodne i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.

Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, doprowadziło bowiem do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do takiego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji wyjaśnią wszystkie wskazane wyżej okoliczności i uzupełnią materiał dowodowy, jeżeli uznają to za konieczne skierują skarżącego na badania tomografii komputerowej. W szczególności organ wyjaśni czy rodzaj wykonywanej pracy przez skarżącego nie miał jednak żadnego wpływu na powstanie i rozwój występującego schorzenia a także czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej i pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową.

Ponownie podkreślić należy, że wprawdzie organ nie jest w stanie samodzielnie orzekać o istnieniu lub braku choroby zawodowej, powinien jednak pamiętać, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji ma prawo - poza zwróceniem się do jednostek orzeczniczych - podjąć także inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.

Dopiero zebranie całego materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę zgodną z regułami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i ustalenie stanu faktycznego sprawy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że obowiązkiem organów jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 litera "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 poz.1800 ze zm.) biorąc pod uwagę wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł powiększone o opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Z uwagi na treść art. 239 pkt 1 litera "c" p.p.s.a., skarżący jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, dlatego orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego wpisu sadowego.