Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 923/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 3c, ust. 3d
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 lipca 2023 roku nr SKO.4146.358.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 27 lutego 2023 roku, znak [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 28 lipca 2023 r., znak: SKO.4146.358.23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpatrzeniu odwołania M.K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 2 ust. 3a i ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.w." utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z 27 lutego 2023 r. znak: [...]. wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, ust 2, ust 3a - 3d, ust 16 i art. 3 ust 2 u.d.w. o odmowie prawa do dodatku węglowego.

Z akt sprawy wynika, że 8 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o dodatek węglowy w którym wskazała, że zamieszkuje w Z., ul. [...] wraz z członkami rodziny, tzn. osobami spokrewnionymi wspólnie gospodarującymi (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Organ I instancji ustalił, że skarżąca zamieszkuje na tej samej posesji z siostrą pod tym samym adresem lecz w innym budynku. Przywołując definicję pojęcia "budynek" oraz "lokal mieszkalny" organ stwierdził, że nie są one tożsame i nie został spełniony warunek wymagany do przyznania dodatku węglowego określony w art. 2 ust 3d u.d.w.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M.K. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie dodatku węglowego. W uzasadnieniu wskazała, że zamieszkuje pod adresem, gdzie znajdują się dwa samodzielne gospodarstwa domowe w dwóch odrębnych budynkach jednorodzinnych posiadające dwa osobne piece, co zostało potwierdzone w wywiadzie środowiskowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium, po przywołaniu treści art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3a, , ust. 3b, ust. 3c, ust. 3d, ust. 4 i ust. 8 wyjaśniło, że 8 listopada 2022 r. M.K. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, w którym oświadczyła, że przy ul. [...] w Z. zamieszkuje i prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest kocioł na paliwo stałe. W toku postępowania ustalono, że na ten sam adres o wypłatę dodatku węglowego 30 sierpnia 2022 r. wystąpiła T. P., której wniosek zweryfikowano pozytywnie. Organ nadmienił, że na posesji znajdują się dwa budynki: T. P. (siostra M.K.) mieszka w domku jednorodzinnym, natomiast M.K. ze swoją córką mieszka w oficynie w tylnej części podwórka. Rodziny posiadają odrębne źródła ogrzewania, odrębne kuchnie, łazienki i WC. M.K. posiada piec na ekogroszek umiejscowiony w oficynie, w której zamieszkuje. 14 grudnia 2022 r. M.K. oświadczyła, że dla jej gospodarstwa domowego nie ma możliwości ustalenia odrębnego adresu zamieszkania.

Kolegium stwierdziło, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia.

Z akt sprawy wynika, że do 30 listopada 2022 r. właściciel nieruchomości nie podjął działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego dla jednego z budynków znajdujących się pod adresem ul. [...] w Z.. W tej sytuacji nie może znaleźć zastosowania art. 2 ust. 3c u.d.w. i w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

Organ dodał, że bez znaczenia pozostaje okoliczność prowadzenia przez skarżącą odrębnego od siostry gospodarstwa domowego, bowiem w świetle art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. nie jest to okoliczność wystarczająca do przyznania świadczenia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez błędne przyjęcie, że niespełnione zostały przesłanki uzasadniające przyznanie dodatku węglowego w sytuacji, gdy przepisy u.d.w. nie wymagają w przypadku ubiegania się o dodatek węglowy wykazania się podjęciem kroków formalnych w postaci złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego lub uzyskania zaświadczenia właściwego urzędu w celu ustalenia samodzielności lokalu;

2. art. 6 k.p.a. poprzez działanie organów obu instancji w sposób nieuprawniony przepisami prawa, a polegający na kreowaniu pozaustawowych i niemających uzasadnienia w innych obowiązujących przepisach, kryteriów przyznawania dodatku węglowego, podczas gdy zostały one w sposób wyczerpujący sformułowane w u.d.w.;

3. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia czy możliwe było nadanie odrębnego adresu miejsca zamieszkania skarżącej;

4. art. 9 i 79a k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz poprzez zaniechanie przez organy wskazania skarżącej przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

5. art. 8 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od ukształtowanej praktyki urzędów w stanach faktycznych tożsamych z występującym w sprawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu stwierdziła, że organy obu instancji całkowicie bezprawnie uzależniły przyznanie wnioskowanego świadczenia od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Ponadto organem przyznającym dodatek węglowy i nadającym numery porządkowe jest ten sam podmiot, a zatem organ był w stanie we własnym zakresie zweryfikować możliwość nadania lokalowi odrębnego adresu zamieszkania (numeru porządkowego), czego jednak bezzasadnie nie uczynił.

Niezależnie od powyższego skarżąca stwierdziła, że jeśli organy prowadzące postępowanie o przyznanie dodatku węglowego, interpretując przepisy u.d.w. uznały, że powinna podjąć kroki zmierzające do ustalenia odrębnego adresu w terminie do 30 listopada 2022 r., to realizując normę wynikającą z art. 9 k.p.a. powinny były czuwać nad tym, abym na skutek nieznajomości prawa nie poniosła szkody. Organ powinien zatem udzielić należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m.in. w zakresie okoliczności prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a wiec konkretnie wskazać jakie czynności powinny zostać podjęte, aby wniosek został pozytywnie rozpatrzony. Odmienne działanie kłóci się zaś z przepisami k.p.a. i celem u.d.w. Skarżąca nie została nigdy poinformowana ani pouczona, że brakuje istotnych dowodów lub dokumentów.

W ocenie skarżącej w terminie do 30 listopada 2022 r. obiektywnie nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla jej gospodarstwa domowego znajdującego się w odrębnym lokalu, co zostało potwierdzone w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym, wobec czego organy bezzasadnie odmówiły przyznania jej dodatku węglowego. Dodatkowo skarżąca nadmieniła, że w sąsiednich gminach powiatu [...] w takiej samej sytuacji dodatek węglowy był przyznawany obu gospodarstwom domowym bez konieczności zmiany adresu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach sąd stwierdził, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem kontroli sądu w zakreślonych granicach jest legalność zaskarżonego przez M. K. rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, które decyzją z 28 lipca 2023 r., znak: SKO.4146.358.23 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z 27 lutego 2023 r. znak: SŚR.526.00447.2023.DW.5116 o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego.

Istota sporu wyrażona sformułowanymi w skardze zarzutami sprowadza się do tego czy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym skarżącej powinno przysługiwac świadczenie w postaci dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego, które nie posiada odrębnego adresu w sytuacji braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach i niepodjęcia w terminie do 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie tego adresu.

Organ I instancji ustalił, że skarżąca zamieszkuje na tej samej posesji z siostrą pod tym samym adresem, lecz w innym budynku. Zdaniem organu pojęcia "budynek" oraz "lokal mieszkalny" nie są tożsame, zatem nie zachodzą przesłanki określone w art. 2 ust 3d u.d.w. Organ II instancji utrzymał w mocy ww. decyzję i stwierdził, że właściciel nieruchomości nie podjął działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego dla jednego z budynków znajdujących się pod adresem ul. [...] w Z. zatem zasadnie odmówiono skarżącej wypłaty dodatku węglowego.

Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że wniosek skarżącej o wypłatę dodatku węglowego został złożony jako kolejny wniosek mający ten sam adres miejsca zamieszkania jak również, że skarżąca prowadzi w odrębnym lokalu (budynku) odrębne gospodarstwo domowe, co znajduje potwierdzenie w sporządzonej notatce służbowej z 12 grudnia 2022 r. z wywiadu środowiskowego. Wynika z niej, że M.K. wraz z córką mieszka na tej samej posesji z siostrą – T.P., lecz w innym budynku. T. P. mieszka w domku jednorodzinnym, z kolei skarżąca wraz z córką mieszkają w oficynie w tylnej części podwórka. Rodziny posiadają odrębne źródła ogrzewania, kuchnie, łazienki i WC. Nadto T. P. i skarżąca posiadają oddzielne piece na ekogroszek umiejscowione w budynku i w oficynie w których zamieszkują. M.K. oświadczyła dodatkowo, że nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu dla jej miejsca zamieszkania.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023, poz. 141 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.w.".

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.).

W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.).

W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).

W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.).

W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.).

W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).

Analiza przywołanych uregulowań, jak również pozostałych przepisów u.d.w., prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazano, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Od tego wyjątku ustawodawca przewidział jednakże odstępstwo, wskazujące na sytuację gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. W takich przypadkach nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

Uwzględniając treść powyższych przepisów jednoznacznie stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom organu w żadnym aspekcie ustawodawca nie uzależnił udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego do ogrzewania mieszkań od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego. Brak złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego dla nieruchomości pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego. Takie stanowisko prezentowane jest w judykaturze, a skład orzekający w niniejszej sprawie je podziela (por. wyroki WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 355/23 oraz z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 391/23; wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 299/23 oraz z 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 354/23, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy sąd stwierdza, że Kolegium bezpodstawnie uzależniło przyznanie wsparcia skarżącej od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Podkreślić w tym miejscu należy, że kolejne nowelizacje u.d.w. świadczą o tym, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie. Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W tym kierunku powinna zatem zmierzać wykładnia przepisów ustawy.

Zdaniem sądu wobec niebudzącego wątpliwości faktu, że na adres wskazany przez skarżącą, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który złożył wniosek jako pierwszy i jego wypłaty, biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego, organ był zobligowany do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3d u.d.w. będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b u.d.w., według której, w opisanej sytuacji dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy i pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

Jednocześnie godzi się zauważyć, że numer porządkowy budynku co do zasady nadawany jest z urzędu i należy do zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst. jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) to wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi. Wyjątkiem od tej zasady jest złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego przez zainteresowanych. Nie mniej fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym zdaniem sądu nie ma potrzeby aby skarżąca składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy oświadczenie strony (które znajduje się w aktach sprawy) albo też zaświadczenie z urzędu. W konsekwencji organy obu instancji nie ustaliły czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 2 ust. 3d u.d.w., nie uwzględniły również faktu, że na jednej nieruchomości stoją dwa odrębne budynki w których prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe.

Organy obu instancji natomiast błędnie uznały, że brak odrębnego adresu miejsca zamieszkania do 30 listopada 2022 r. i brak podjęcia działań formalnych prowadzących do ustalenia takiego adresu powinny skutkować odmową przyznania dodatku węglowego, mimo prowadzenia przez skarżącą w odrębnym lokalu (w tym wypadku – odrębnym budynku) odrębnego gospodarstwo domowego, czym naruszyły art. 2 ust. 3c u.d.w.

Na marginesie sąd pragnie zwrócić uwagę, że nawet w sytuacji uznania, że organy administracji mają rację i należy wystąpić o nadanie nowego numeru porządkowego – co już wyżej sąd jednoznacznie wykluczył – to w toku prowadzonego postępowania organy administracji na żadnym etapie postępowania nie pouczyły skarżącej o "wymogu" złożenia wniosku o nadanie nowego numeru porządkowego razem z wnioskiem o dodatek węglowy czym naruszyły zasadę zaufania strony postępowania do władzy publicznej, wynikającą z art. 8 k.p.a. oraz zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania, zawartą w art. 9 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu jest czuwanie, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu organ ma obowiązek udzielania takiej stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Zasada zaufania obywateli do państwa i prawa pełni bowiem funkcję ochronną wobec naruszeń obowiązków informowania przez organy administracji w postaci nieudzielenia informacji wbrew prawnemu obowiązkowi udzielenia informacji fałszywej lub w niepełnym zakresie. Brak właściwego pouczenia o wymogu złożenia wniosku o nadanie nowego numeru porządkowego, a na dalszym etapie postępowania brak realizacji zasad informowania i wyjaśniania przez organy w ocenie sądu również prowadziłoby do uznania za wystarczające podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. W praktyce żaden obywatel czytając u.d.w. nie miał szansy wywnioskować, że powinien dokonać dodatkowej czynności jaką jest złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego celem otrzymania dodatku węglowego.

Sąd pragnie jednocześnie zauważyć, że u.d.w. nie wyłącza stosowania k.p.a. Kwestionowane skargą rozstrzygnięcie podjęte zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 jak i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy że w art. 7 k.p.a. ustawodawca nałożył na organy obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zaś przepis art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje na konieczność nie tylko wyczerpującego zebrania, ale również rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach wskazanych w uzasadnieniu faktycznym i prawnym rozstrzygnięcia i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Tylko tak przeprowadzone postępowanie stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 k.p.a. Organy powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W badanej sprawie organy niewątpliwie naruszyły wskazane przepisy, a ich naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej przedstawione obowiązki organu są ściśle związane z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednakże, aby nie przerodziła się ona w samowolę to musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Oznacza to, że po pierwsze – ocena musi opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, po drugie – ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie materiału dowodowego, o trzecie – organ zobowiązany jest dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów z zastrzeżeniem ograniczeń, dotyczących dokumentów urzędowych mających szczególną moc dowodową, którym może odmówić wiary dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny i po czwarte – wyniki dokonanej oceny na które składają się ustalenia istnienia okoliczności faktycznych powinny być zgodne z zasadami logiki i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. wyroki WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 426/12 oraz z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 41/23, CBOSA).

Konkludując zdaniem sądu brak ustalenia przez skarżącą odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do 30 listopada 2022 r., czego wyrazem jest oświadczenie skarżącej złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za jego fałszywe złożenie, jednoznacznie wskazuje na brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach (budynkach), a tym samym o spełnieniu przesłanki określonej w art. 2 ust. 3c u.d.w. Biorąc powyższe pod uwagę w rozpoznawanej sprawie organ powinien był zastosować przepis art. 2 ust. 3d u.d.w. Ustalenie zaś w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania, powinno skutkować przyznaniem dodatku węglowego w drodze decyzji administracyjnej.

Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzając, że organy te dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w. naruszając przy tym przywołanej przepisy k.p.a. oraz u.d.w., w szczególności art. 2 ust. 3d u.d.w. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.