Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 79/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a ust. 1 i 3, art. 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 grudnia 2022 r., nr BP.501.133.2022.0155.BD2.340175 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego - M. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10 % i mniej niż 20 %. W dniu

[...] października 2021 r. w miejscowości N. [...] na drodze zatrzymano do kontroli pojazd członowy, składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki SCANIA i 3-osiowej naczepy marki [...]. Pojazdem członowym kierował D. S., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem buraków cukrowych, w imieniu przewoźnika drogowego M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "Transport Ciężarowy M. K..

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na wstępie organ przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d.") oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej: "p.r.d.") mające zastosowanie w sprawie. Dalej wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono, iż rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wynosiła 44,9 t, a zatem nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy o 4,91 t. Ponadto przewoźnik drogowy nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ podał, że wyjątek, o którym stanowi § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie znajduje zastosowania, gdyż ciągnik samochodowy nie był po raz pierwszy zarejestrowany przed dniem [...] marca 2003 r. Przedmiotowy ciągnik samochodowy został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...] września 2005 r., a naczepa w dniu [...] listopada 1993 r. Kontroli podlegał pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego i naczepy, a nie sama naczepa. Warunek daty pierwszej rejestracji dotyczy zarówno ciągnika samochodowego

i naczepy. W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła do 40 t, a nie 42 t.

Kontrolowanym pojazdem członowym przewożono buraki cukrowe, których załadunek odbywał się na polu. Organ podkreślił, że sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych

z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. To

w gestii podmiotu wykonującego przewóz jest takie zorganizowanie przejazdu

i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne. Obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przewóz, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to ten podmiot ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przewozu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeżeli przepis nie stoi na przeszkodzie.

Odnośnie do zarzutu dwukrotnego ukarania grzywną organ podkreślił, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d.. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego, na podstawie art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d.

W związku z powyższym obie sankcje nie są ze sobą tożsame. Ustawy te chronią inne dobra prawne, ustawa o transporcie drogowym - warunki przewozu, uczciwą konkurencję, a ustawa Prawo o ruchu drogowym - bezpieczeństwo w ruchu oraz drogi.

W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, tj.:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego i dogłębnego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, poprzez m.in. przyjęcie, że pomyłki kontrolującego inspektora ujawnione w treści protokołu z kontroli - w zakresie rodzaju zawieszenia w naczepie - są nieistotne dla sprawy, przy jednoczesnym przyjęciu, że podpis pracownika na protokole - bez uwag - ma znaczenie dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2021 r. w miejscowości N. [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki SCANIA i trzyosiowej naczepy marki [...].

W momencie zatrzymania do kontroli przedsiębiorca - M. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: "Transport Ciężarowy M. K., wykonywał przewóz drogowy buraków cukrowych. Pojazdem kierował D. S.. W trakcie kontroli drogowej dokonano ważenia pojazdu członowego wagą dwupomostową typu WWSD do pomiarów dynamicznych (w ruchu). W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 44,9 t, a więc przekraczającą wartość dopuszczalną (40 t) o 4,9 t, tj.

o 12,25 %. W konsekwencji organ nałożył na skarżącego karę pieniężną

w wysokości [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.3 załącznika nr [...] do u.t.d. z tytułu dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 10%, jednak mniej niż 20%.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 2 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1) Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego,

o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia,

a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa załącznik nr [...] do ustawy (ust. 7 pkt 2).

W myśl lp. 10.2.3 załącznika nr [...] do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (dalej: "rozporządzenie"), dopuszczalna masa całkowita pojazdu, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Dodać przy tym należy, że przedmiotowe rozporządzenie stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym

i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym.

Tym samym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu powinna wynosić do 40 t. Tymczasem w wyniku ważenia pojazdu ustalono, że masa pojazdu wynosiła 44,9 t, zatem – jak to już zaznaczono - przekraczała dopuszczalną wartość (40 t) o 4,9 t, tj. o 12,25%. Organ zasadnie zatem wymierzył skarżącemu karę

w wysokości [...] zł.

W skardze strona zwróciła uwagę na regulację zawartą w § 57 ust. 3 rozporządzenia i stwierdziła, że z uwagi na zarejestrowanie naczepy w 1999 r., dopuszczalna masa całkowita pojazdu powinna wynosić 42 t, a nie jak utrzymuje organ 40 t. Powyższy przepis stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem [...] marca 2003 r. może wynosić 42 tony. W rozpatrywanej sprawie kontroli podlegał pojazd członowy składający się

z ciągnika samochodowego i naczepy, a nie samej naczepy, a zatem warunek daty pierwszej rejestracji dotyczy zarówno ciągnika samochodowego i naczepy. Ciągnik samochodowy marki SCANIA został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...] września 2005 r., zaś naczepa marki [...] w dniu [...] listopada 1993 r., co oznacza, że wyżej wymieniony przepis nie znajduje zastosowania, gdyż ciągnik samochodowy nie był po raz pierwszy zarejestrowany przed dniem [...] marca 2003 r. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 717/21).

W skardze strona podnosi także, że pracownik dołożył należytej staranności przy załadunku buraków i ich przewozie. Wskazała, że znajdujący się w ciągniku manometr nie wskazywał nadmiernego obciążenia. Podkreśliła, że specyfika towaru jakim są buraki cukrowe i warunki załadunku nie zawsze, a w praktyce nigdy, nie pozwalają na dokonanie ważenia buraków w polu. Należy zauważyć, że z protokołu przesłuchania z dnia [...] października 2021 r. D. S. (kierowcy) wynika (k. 20 akt adm.), iż ciągnik samochodowy posiada zamontowany na osi napędowej manometr, który nie wskazywał, iż oś napędowa została przeładowana. Stwierdził też, że na naczepie nie są zamontowane żadne manometry, oraz że ciągnik nie posiada żadnego komputera pokładowego, który wskazywałby rzeczywistą masę całkowitą, czy naciski osi na naczepie.

Jakkolwiek żaden przepis nie zobowiązuje do wyposażenia pojazdu

w urządzenie pozwalające na pomiary nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej, to jednoczenie żaden przepis nie zezwala na wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z przekroczoną dopuszczalną masą całkowitą. To w gestii podmiotu wykonującego przewóz jest takie zorganizowanie przejazdu, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to ten podmiot ma obowiązek podjęcia odpowiednich działań, by zweryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przewozu. Z zeznań kierowcy wynika, że tylko ciągnik samochodowy posiada manometr na osi napędowej, natomiast na naczepie nie są zamontowane żadne manometry.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Fakt ten potwierdza protokół kontroli drogowej z dnia

[...] października 2021 r., nr [...] (k.25-26 akt adm.).

W orzecznictwie sądowym akcentuje się walor dowodowy protokołu z kontroli, a mianowicie, że ma on walor dokumentu urzędowego (por. wyrok NSA z dnia

[...] listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 997/15). W wyroku z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1416/15 NSA stwierdził, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest funkcjonariuszy

i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Należy również zauważyć, że do protokołu przesłuchania kierowca stwierdził, że nie wnosi żadnych uwag co do procedury ważenia pojazdu. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze

o braku przeładowania pojazdu nie może świadczyć doświadczenie kierowcy.

Odnośnie natomiast kwestii przeładowania nadmiaru ładunku na inny pojazd, to jak wynika z drugiego protokołu kontroli drogowej z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych pojazd doprowadzono do stanu zgodnego z normatywnością, w związku z czym odstąpiono od jego kierowania na parking depozytowy. Protokół ten został podpisany przez kierowcę i funkcjonariusza transportu drogowego. Zatem w wyniku przeładowania buraków na inny pojazd, masa kontrolowanego pojazdu nie przekraczała już dopuszczalnych norm. Skarżący poddaje tę okoliczność w wątpliwość, lecz nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia zawarte w tym protokole.

Strona kwestionuje również stwierdzenie zawarte w protokole kontroli nr [...], że naczepa posiada zawieszenie pneumatyczne, podczas gdy - jego zdaniem – zawiera zawieszenie mechaniczne. Zarzut ten skarżący podnosił już w odwołaniu, jednakże na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie swojego stanowiska. Nadto rodzaj zawieszenia naczepy, nie podważa ustaleń organu

w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Nie jest także zasadny zarzut dwukrotnego ukarania skarżącego za to samo przewinienie. Podkreślenia wymaga, że naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a u.t.d., a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 1 w zw. z art. 140aa ust. 1 p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia

i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów u.t.d., właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi, zastosowanie mają różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. Okoliczności zaistniałe w niniejszym stanie faktycznym nie wyłączają działania tej zasady.

Zdaniem Sądu za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu mu na podstawie p.r.d., a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie, a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanych powyżej regulacji prawnych – nie można zasadnie twierdzić o dwukrotnym ukaraniu skarżącego za to samo przewinienie.

W konsekwencji organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Organ zebrał wystarczający do wydania decyzji materiał dowodowy, który rozpatrzył w wyczerpujący sposób. Okoliczność, że wydane przez organ rozstrzygnięcie jest niezgodne z oczekiwaniami strony, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2023 r. organ wniósł

o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, jednakże takiej zgody i oświadczenia

o możliwościach technicznych udziału w rozprawie zdalnej nie złożył skarżący.

W związku z tym Sąd oddalił wniosek organu o przeprowadzenie zdalnej rozprawy

i rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.