Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 383/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2023 poz 1199
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
article: art. 70 ust. 1, ust. 2 pkt 5 i 6
journal: Dz.U. 2023 poz 412
law: Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2024 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 3 lipca 2024r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na 2023 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., z dnia 30 kwietnia 2024 r., nr [...] w części odmawiającej przyznania skarżącemu płatności za wymieszanie obornika na gruntach ornych w ciągu 12 godzin – 2023; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z 30 kwietnia 2024 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., powołując się na art. 20, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r. poz. 261 dalej także jako ustawa o Planie Strategicznym), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej także jako K.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku Z. K. o przyznanie płatności na 2023 rok:

1. odmówił przyznania płatności za realizację praktyki służącej zwiększaniu sekwestracji węgla w glebie – wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w terminie 12 godzin jego aplikacji (rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi),

2. przyznał następujące płatności:

a) z tytułu podstawowego wsparcia dochodów, w wysokości 3 501,38 zł,

b) redystrybucyjną, w wysokości 1 261,29 zł,

c) do bydła, w wysokości 2 060,76 zł

d) uzupełniającą płatność podstawową, w wysokości 382,83 zł.

W terminowo wniesionym odwołaniu Z. K. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) ocenił, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Wywoził obornik na grunty orne oznaczone we wniosku o dopłaty. Nie działała aplikacja ARiMR więc zrobił zdjęcia telefonem. Myślał, że jeśli zaora w ciągu 12 godzin obornik to wystarczy. Ocenił, że wykonał założenia ekoschematu i wniósł o przywrócenie terminu, żeby mógł złożyć oświadczenie.

Decyzją z 03 lipca 2024 r. nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że skarżący dnia 12 maja 2023r. złożył za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności za rok 2023. Do wniosku dołączono załączniki graficzne, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności – płatność do bydła. 17 maja 2023r. została złożona zmiana do wniosku. Skarżący zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] położone w województwie [...], powiecie [...], gminie K., obrębie L. i nr [...], [...], [...] położone w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie M.. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 6,97 ha. Skarżący wniósł również o przyznanie płatności redystrybucyjnej, płatności do bydła, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności do schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt w ramach ekoschematu – rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, w ramach praktyki: wymieszania obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin.

Rozpoznając odwołanie organ II instancji podał, że płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane, zgodnie z art. 32 ustawy o Planie Strategicznym, jeżeli rolnik realizuje praktyki służące zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 6 tejże ustawy, na działkach rolnych położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, spełniających warunki określone w art. 26, posiadanych przez tego rolnika na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności oraz uzyska minimalną liczbę punktów określoną w § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ekoschematów. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027(Dz. U. z 2023 r. poz. 493, z późn. zm., dalej także jako rozporządzenie w sprawie ekoschematów) ww. płatności są przyznawane za realizację co najmniej jednej z praktyk służących zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi wymienionych w tym ustępie, w tym za wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji.

Skarżący we wniosku na rok 2023 zadeklarował w ramach płatności do ekoschematu jedynie praktykę wymieszania obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin, na powierzchni 4,91 ha.

Płatność do tej praktyki jest przyznawana do powierzchni gruntów położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, posiadanych przez rolnika. Zgodnie z § 9 w/w rozporządzenia płatność do tej praktyki przyznawana jest do powierzchni gruntów ornych, jeżeli rolnik wymiesza obornik z glebą, przy czym zabieg przyorania obornika uznaje się za równoważny z jego wymieszaniem z glebą.

Zgodnie z § 33 rozporządzenia w sprawie ekoschematów, jeżeli rolnik, który w 2023 roku ubiega się o przyznanie płatności do praktyki: wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji, nie może spełnić warunku, o którym mowa w § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia (przesłanie zdjęć geotagowanych, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję), uznaje się, że warunek ten jest spełniony, jeżeli rolnik na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej złoży kierownikowi biura powiatowego Agencji oświadczenie o wykonaniu praktyki, w terminach określonych w § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ekoschematów oraz prowadzi rejestr zabiegów agrotechnicznych na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej.

W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ekoschematów, oświadczenie jest składane w przypadku braku możliwości wykonania zdjęcia geotagowanego, niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 14 dni od dnia zrealizowania praktyki, jeżeli była ona zrealizowana po dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności, nie później niż do dnia 7 listopada roku składania wniosku albo w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jeżeli była zrealizowana przed dniem złożenia wniosku lub przed dniem 15 marca roku składania wniosku.

Organ wskazał, że wnioskodawca nie wykonał zdjęć geotagowanych ani nie dołączył oświadczenia o wykonaniu praktyki - wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji, nie spełnił zatem podstawowego warunku do otrzymania płatności w ramach ekoschematów, bowiem praktyka ta była jedyną praktyką zadeklarowaną w ramach ekoschematu rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi. W związku z tym uzyskana liczba punktów wynosi 0,00, czyli nie spełniono warunku minimalnej liczby punktów niezbędnej do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi.

Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu praktyki organ stwierdził, że nie ma takiej możliwości. Dołączenie dokumentu po wydaniu decyzji nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji. Podkreślił, że prawodawca uregulował kwestię błędów oczywistych i możliwość ich poprawy. W myśl § 36 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, oczywiste błędy to takie, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego.

Organ podał, że skarżący występujący jako beneficjent pomocy finansowej traktowany jest jak profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony swoich praw ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. Zgodnie z art. 66 ust 2 ustawy o Planie Strategicznym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Obowiązek organów został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę, czy też innych uczestników postępowania. Na organach Agencji nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.

W terminowo wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. K. napisał, że nie zgadza się z decyzją o przyznaniu dopłat z ekoschematów, ponieważ nie miał możliwości wysłania zdjęć, gdyż nie ma zasięgu. Nie otrzymał żadnej informacji, że trzeba podpisać oświadczenie, że nawoził obornikiem. Do skargi załączył zdjęcia z 15 i 20 września 2023r., ze wskazaniem, że są to zdjęcia z wykonanej pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Organ wniósł o rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.(k. 12v). Skarżący w terminie 14 dni od doręczenia wezwania do zajęcia stanowiska w sprawie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.(k. 15, 21). Wobec powyższego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części

W przedmiotowej sprawie przyznano skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem następujące płatności za 2023r.: podstawowe wsparcie dochodów, płatność redystrybucyjną, płatność do bydła i uzupełniającą płatność podstawową. Podstawowe wsparcie dochodów i płatność redystrybucyjną przyznano do powierzchni deklarowanej 6,97 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła 6,96 ha (na działce [...] nr [...], stwierdzono 0,94 ha zamiast zadeklarowanego 0,95 ha) ale z uwagi na różnicę wynoszącą 0,01 ha, czyli 0,14 % powierzchnię zadeklarowaną uznano za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej (§ 45 ust.3 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich). Płatność do bydła przyznano do zdeklarowanej kwalifikowanej liczby 6 sztuk. Uzupełniającą płatność podstawową przyznano do powierzchni 4,61 ha. Powierzchnia deklarowana była taka sama jak powierzchnia stwierdzona.

Skarżącemu odmówiono przyznania płatności za realizację praktyki służącej zwiększaniu sekwestracji węgla w glebie – wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w terminie 12 godzin jego aplikacji (rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi) z uwagi na brak dołączenia do wniosku zdjęć geotagowanych bądź oświadczenia o wykonaniu praktyki i prowadzenia rejestru zabiegów agrotechnicznych.

W odwołaniu skarżący zaskarżył jedynie odmowę przyznania płatności. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do części decyzji organu I instancji dotyczącej odmowy przyznania płatności utrzymując w mocy całą decyzję mimo braku zaskarżenia pozostałej części, czego nie wyjaśnił. Skargą skarżący objął jedynie odmowę przyznania płatności.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027(Dz.U. 2024.1741, dalej" ustawa) oraz wydanego na podstawie art. 70 ust. 1 i art. 70 ust. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2023.493 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie ekoschematów).

Zgodnie z art. 20 pkt 1 e ustawy: w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach: płatności bezpośrednich: płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami w ramach ekoschematów",

Zgodnie z art. 32 ustawy:

1. Płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane, jeżeli rolnik:

1) realizuje praktyki służące zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 6, na działkach rolnych położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, spełniających warunki określone w art. 26, posiadanych przez tego rolnika na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, oraz

2) uzyska minimalną liczbę punktów, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 6, za realizację praktyk, o których mowa w pkt 1, na powierzchni działek rolnych, o których mowa w pkt 1.

2. Płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane do liczby punktów uzyskanych przez rolnika za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1 pkt 1, na powierzchni działek rolnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 – 4 składa się w terminie do 15 maja a zmiany wniosku do 31 maja roku, w którym wniosek został złożony (art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy).

W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony 12 maja 2023r. a jego zmiana 17 maja 2023r., czyli w terminie.

Z dniem 15 marca 2024r. rozporządzenie w sprawie ekoschematów zostało zmienione (Dz.U. 2024.378). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zmieniającego do przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.), obejmujących płatności do obszarów z roślinami miododajnymi, rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, integrowanej produkcji roślin, biologicznej ochrony upraw oraz retencjonowania wody na trwałych użytkach zielonych w sprawach objętych postępowaniami: wszczętymi przed dniem 15 marca 2024 r. i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, - stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w brzmieniu dotychczasowym (Dz.U. 2023.493) płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane za realizację co najmniej jednej z następujących praktyk służących zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi: wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji.

Zgodnie z § 9 ust. 3 w/w rozporządzenia: Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki. Zgodnie z § 9 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia: zdjęcia, o których mowa w ust. 3, rolnik przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia: zrealizowania praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, jeżeli była ona zrealizowana po dniu, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, i nie później niż do dnia 7 listopada w roku, płatności.

W przedmiotowej sprawie, jak wynikało ze zdjęć dołączonych do skargi skarżący zrealizował praktykę po dniu, w którym złożono wniosek (15 i 20.09.2023r.) i jak podał nie wykonał zdjęć geotagowanych z uwagi na brak zasięgu.

Taka sytuacja została przewidziana w § 33 rozporządzenia. Zgodnie z jego brzmieniem: Jeżeli rolnik, który w 2023 roku ubiega się o przyznanie płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi nie może spełnić warunku, o którym mowa odpowiednio w § 9 ust. 3 lub § 10 ust. 3, uznaje się, że warunek ten jest spełniony, jeżeli rolnik na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej:

1) złoży kierownikowi biura powiatowego Agencji oświadczenie o wykonaniu praktyki, o której mowa odpowiednio w § 4 ust. 1 pkt 5 lub 6, w terminie określonym odpowiednio w § 9 ust. 4 lub § 10 ust. 4, oraz

2) prowadzi rejestr zabiegów agrotechnicznych na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, zawierający co najmniej: nr działki ewidencyjnej, wielkość powierzchni, datę wykonania zabiegu i rodzaj wykonanego zabiegu.

Oba warunki z w/w przepisu winny być spełnione łącznie na co wskazuje spójnik "oraz", co oznacza, że brak spełnienia jednego z nich uzasadnia uznanie, że nie zostały spełnione. W niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił czy skarżący prowadzi rejestr zabiegów agrotechnicznych ale wskazał, co było bezsporne, że nie złożył na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie oświadczenia o wykonaniu praktyki. Tym samym nie można było potwierdzić zrealizowania tej praktyki i przyznać punktów.

Sporne było ustalenie czy skarżący winien być wezwany przez organ do uzupełnienia braków czy też nie.

Skarżący wskazywał w odwołaniu i skardze, że zrealizował praktyki, nie był poinformowany o konieczności złożenia oświadczenia, które chce złożyć.

Organ uznał, że nie ma podstaw do wzywania skarżącego do złożenia oświadczenia, skarżący jako beneficjent pomocy miał obowiązek zapoznania się z warunkami jej udzielenia, które były na stronach organu. Nadto podał, że z uwagi na fakt, że decyzja została wydana nie ma podstaw do poprawienia błędów. Zacytował § 36 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich podczas gdy taki przepis o oczywistych błędach znajduje się w § 21 rozporządzenia w sprawie ekoschematów. Zgodnie z jego brzmieniem: oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie występują oczywiste błędy a braki wniosku. Należało więc ustalić, czy organ miał obowiązek wezwania skarżącego do uzupełniania wniosku przez złożenie w/w oświadczenia i prowadzenia rejestru zabiegów agrotechnicznych, czy nie.

Zauważyć należy, że ustawodawca z rozporządzeniu zmieniającym z dnia 12 marca 2024r. (Dz.U. 2024.378) dostrzegając konieczność wprowadzenia takiej regulacji po ust. 4 dodał się ust. 4a i 4b w brzmieniu:

4a. W przypadku gdy rolnik nie dokonał czynności, o których mowa w ust. 3, w terminie określonym w ust. 4, kierownik biura powiatowego Agencji wzywa na piśmie rolnika do dokonania tych czynności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

4b. Jeżeli rolnik mimo wezwania, o którym mowa w ust. 4a, nie dokonał czynności, o których mowa w ust. 3, przed upływem terminu określonego w ust. 4a, nie przyznaje się punktów za realizację praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5.".

Przepisy te, jak wyżej podano z uwagi na treść § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zmieniającego nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.

W związku z tym, zdaniem Sądu należało zastosować odpowiednio przepis znajdujący się w ustawie, na mocy której wydano przedmiotowe rozporządzenie.

Zgodnie z art. 62 ustawy:

1. W przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, wniosek o przyznanie tej pomocy jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Przepis ten znajduje zastosowanie do przedmiotowej płatności (art. 20 pkt 1 lit e ustawy).

Zauważyć należy, że podobnie brzmiał przepis art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach "zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się." Orzecznictwo wypracowane do art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach znajduje więc zastosowanie do art. 62 ust. 1 ustawy.

Z treści powołanego przepisu wprost wynika, że organ "niezwłoczne" informuje rolnika o stwierdzonych "brakach" wniosku oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie. W tym zakresie ustawodawca nie pozostawia organowi swobody, poza dwoma wyjątkami, po pierwsze, gdy upłynął termin do złożenia zmiany wniosku o przyznanie płatności, w ocenie Sądu zmodyfikowany z uwagi na specyfikę przedmiotowej praktyki w § 9 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ekosystemów a po drugie, gdy w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 k.p.a.). Wskazywany w powyższym przepisie termin "niezwłocznie" oznacza obowiązek spełnienia określonej czynności bez zbędnej zwłoki, a więc w jak najkrótszym czasie, mającym na względzie okoliczności miejsca i czasu. Tym samym, organ co do zasady powinien niezwłocznie poinformować rolnika o dostrzeżonych brakach wniosku (załączników do wniosku) o przyznanie płatności, bez względu na ich charakter, zważywszy, że strona złożyła wniosek w terminie (tj. 15 maja 2023r. ) i jego zmianę (do 31 maja 2023r.) a termin do uzupełnienia braków upływał 7 listopada 2023r. Takie zaś uchybienie organu w świetle treści art. 62 ust. 1 i w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach (stania na straży praworządności i obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego), stanowi o naruszeniu tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że uniemożliwiło to stronie uzupełnienie braku wniosku w terminie uzasadniającym jego merytoryczne rozpoznanie. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania (podjęcia czynności) bez zbędnej zwłoki. Organ nie może pozbawiać strony przyznanego jej prawa do uzyskania od organu informacji w omawianym zakresie, zwłaszcza w sytuacji, gdy skutkiem tego może być pozbawienie rolnika wnioskowanej płatności. Strona ma bowiem prawo oczekiwać, że organ powiadomi ją w odpowiednim terminie o zauważonych brakach (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2024r., I GSK 385/20). W niniejszej sprawie brakujące dokumenty skarżący mógł, jak wyżej podano, złożyć w dłuższym terminie niż termin do zmiany wniosku. W § 9 ust. 4 rozporządzenia w dotychczasowym brzmieniu ( dla płatności za 2023r.) wskazano, że ma to nastąpić nie później niż do 7 listopada 2023r. Ustawodawca przewidział, że zrealizowanie praktyki wskazanej w § 4 pkt 5 rozporządzenia, tj. wymieszania obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji nastąpić może po dniu, w którym złożony został wniosek. Organ wydając decyzję 30 kwietnia 2024r. ( w terminie wynikającym z art. 67 ust. 11 ustawy) miał więc czas na wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, czego nie uczynił. Nie jest, w ocenie Sądu wystarczające powołanie się przez organ na pouczenia rolników na stronach ARiMR w sytuacji, gdy to na organie ciąży obowiązek wezwania wnioskodawcy do uzupełniania braków.

Materialnoprawny charakter terminu do złożenia kompletnego wniosku o płatność nie budzi wątpliwości. Jednakże zajęte przez organ stanowisko w niniejszej sprawie należy ocenić jako godzące w uregulowaną w 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej. W demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) – sprzeczne z prawem zaniechanie przez organ administracyjny realizacji obowiązku informacyjnego dotyczącego korzystania przez jednostkę ze swoich praw w czasie ograniczonym terminem materialnoprawnym nie może wywołać skutku prawnego w postaci uchybienia tego terminu (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020r., I GSK 1998/19).

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, organ zaniechał obowiązkowego niezwłocznego ( w realiach sprawy) zawiadomienia strony skarżącej o konieczności uzupełnienia braku formalnego wniosku w zakresie wynikającym z § 9 ust. 3 lub § 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. 2023.493).Takie zaniechanie, w zestawieniu z niebudzącą wątpliwości treścią art. 62 ustawy o płatnościach należy ocenić jako naruszenie tego przepisu oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach.".

Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ posiadał wiedzę o brakach wniosku w postaci zdjęć geotagowanych lub oświadczenia i rejestru zgodnie z § 33 rozporządzenia. Mimo to, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 62 ust. 1 ustawy o płatnościach nie poinformował wnioskodawcy o tych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można było je złożyć.

Wobec powyższego organ naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, polegające na zaniechaniu obowiązkowi wynikającemu z art. 62 ust. 1 w/w ustawy.

Naruszenie ww. przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło stronie uzupełnienie braków wniosku. W konsekwencji stało się przyczyną, dla której organ odmówił przyznania płatności za praktyki polegające na wymieszaniu obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin - 2023 .

Organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie wziąć pod uwagę treść niniejszego uzasadnienia i odnieść się merytorycznie do wniosku strony w zakresie przyznania płatności za praktyki polegające na wymieszaniu obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin - 2023. Oceni czy zgromadzone w sprawie dokumenty są wystarczające do merytorycznego rozpoznania wniosku, ewentualnie poinformuje stronę o stwierdzonych brakach, przy czym wymagane dowody przesłane po 7 listopada 2023r. uzna jako złożone w terminie do uzupełnienie braków wniosku o przyznanie płatności.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, w części odmawiającej przyznania płatności za wymieszanie obornika na gruntach ornych w ciągu 12 godzin – 2023 (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego.