Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1205/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] Starosta Z. po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] udzielił w/w przedsiębiorstwu pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych (keramzytu) za pomocą wypalania o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m3 i gęstości poniżej 300 kg wyrobu na m3 pieca, zlokalizowanej w granicach Gminy [...], obejmującą jednocześnie pozwoleniem zintegrowanym instalację pomocniczą do produkcji betonów keramzytowych. W decyzji organ określił:

1. rodzaj prowadzonej działalności,

2. rodzaj i parametry instalacji,

3. sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości;

4. sposoby zapewnienia efektywnego wykorzystania energii,

5. bilans masowy surowców, materiałów i energii,

6. warunki wprowadzania do środowiska substancji i energii, określające źródła

emisji, emitory, zanieczyszczenia, emisje, instalacje pomocnicze jak również łączną

dopuszczalna emisję roczną zanieczyszczeń emitowanych do powietrza (w tym

dwutlenek siarki- 639,870 Mg/a, dwutlenek azotu- 407,991 Mg/a, tlenek węgla

897,597 Mg/a, pył ogółem 473,886 Mg/a)

7. wytwarzanie odpadów i określenie sposobu postępowania z nimi,

8. dopuszczalną emisję hałasu do środowiska,

9. dopuszczalną wartość zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do urządzeń

kanalizacyjnych,

10. zakres monitorowania emisji do powietrza, ścieków, odpadów,

11. usytuowanie stanowisk do pomiaru wielkości emisji w zakresie gazów i pyłów

wprowadzanych do powietrza,

12 metody zabezpieczania środowiska przed skutkami awarii przemysłowych,

13. postępowanie po zakończeniu działalności

14, inne zobowiązania i termin ważności pozwolenia określony do dnia 30 marca

2019r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż instalacja do produkcji keramzytu wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, gdyż zgodnie z ust. 3 pkt. 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002r. w sprawie rodzajów Instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczanie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U Nr 122, poz. 1055), zalicza się do grupy instalacji w przemyśle mineralnym do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub pojemności pieca przekraczającej 4 m3 i gęstości ponad 300 kg wyrobu na m3 pieca. Wskazano, iż zgodnie z obowiązującą procedurą Starosta Powiatu Z. w dniu 6 lutego 2009r. o treści wniosku zawiadomił w publicznie dostępnym miejscu wskazując na możliwość wnoszenia uwag i wniosków w terminie 21 dni. Wnioski jakie wpłynęły rozpoznano. Większość ich dotyczyła kwestii braku spełnienia wymagań najlepszych dostępnych technik oraz nie załączenia dokumentów referencyjnych tzw. BAT. Organ odnosząc się do tego zarzutu wskazał, iż dla instalacji produkujących kruszywa keramzytowe na terenie Państw Unii Europejskiej nie zostały dotychczas opracowane tego rodzaju dokumenty referencyjne. Z dołączonej przez Z. dokumentacji wynika zaś, że zastosowana w przedmiotowej instalacji IPPC technologia, porównana została do maksymalnie zbliżonej i stosowanej w cementowniach, instalacji IPPC o zwielokrotnionej wydajności, posiadającej systemy zabezpieczające oraz stosujące dodatkowo odpady jako paliwo zastępcze, które uznawane są we wszystkich krajach UE jako reprezentujące standardy Najlepszej Dostępnej Techniki BAT. Ponadto wskazano, na rodzaje odpadów niebezpiecznych wytwarzanych przez wnioskodawcę oraz opisano sposoby postępowania z nimi, wskazując iż nie powinny powodować one zagrożenia dla środowiska.

Podkreślono, iż w procesie technologicznym produkcji keramzytu niezbędnym jest wykorzystywanie węgla brunatnego jako dodatku technologicznego, którego wykorzystanie nie będzie powodować przekroczenia norm jakości powietrza poza terenem Z.

Z obliczeń przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, że emisje substancji w poszczególnych instalacjach nie powodują przekroczeń poziomu wartości odniesienia określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla poszczególnych substancji w powietrzu (Dz. U z 2003r. Nr 1 poz. 12), poza terenem do którego prowadzący instalację posiada tytuł prawny. Pozwoleniem objęto także instalację pomocniczą- tj. Instalację Produkcji Betonów Keramzytowych. Mając na uwadze, iż z wniosku wynika, że emisja pyłu z instalacji nie powoduje przekroczeń 10 % wartości odniesienia pyłu w powietrzu, uśrednionych dla 1 godz., zgodnie z art. 224 § 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska dla Instalacji dodatkowej nie określono wielkości emisji dopuszczalnych. Organ zawarł jednak obowiązek monitorowania emisji substancji wprowadzanych do powietrza przez sporządzanie dla instalacji bilansu emisji rocznych, prowadzenie okresowych pomiarów wielkości emisji substancji do powietrza z emitorów [...], [...] i [...] oraz prowadzenie pomiarów skuteczności urządzeń odpylających. W pozwoleniu określono także szczegółowe usytuowanie stanowisk do pomiarów wielkości emisji w zakresie gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza.

Wskazano, iż pobór wód podziemnych na potrzeby zakładu odbywa się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] marca 2006r., obowiązującego do dnia 1 marca 2016r.

W zakresie gospodarki ściekowej P. posiada zaś umowy z dnia [...] stycznia 2006r. z Z. w [...] na odbiór ścieków opadowych i roztopowych oraz na odbiór cieków przemysłowych.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż przedsiębiorstwo nie zalicza się do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej.

Podkreślono także, iż instalacja IPPC objęta wnioskiem spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik oraz wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Niemniej jednak w przypadku ewentualnych zmian w najlepszych dostępnych technikach, pozwalających na znaczne zmniejszenie wielkości emisji bez powodowania nadmiernych kosztów lub sytuacji, gdy będzie to wynikało z potrzeby dostosowania warunków eksploatacji instalacji do zmian w prowadzonych przepisach o ochronie środowiska, niniejsze pozwolenia zintegrowane może zostać cofnięte lub ograniczone.

Decyzją z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia E. od decyzji Starosty Powiatu Z. z dnia [...] marca 2009 roku, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, odwołanie od decyzji organu I instancji wniosło Stowarzyszenie E.

Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 201 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 ze zm.) pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości,

W myśl ust. 2 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca2002 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U Nr 122, poz. 1055) instalacja do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m i gęstości ponad 300 kg wyrobu na m pieca zaliczana jest do instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości.

Zgodnie zaś z art. 203 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska na wniosek prowadzącego instalację, pozwoleniem zintegrowanym można objąć instalacje niewymagające pozwolenia zintegrowanego położone na terenie tego samego zakładu, co instalacja wymagająca takiego pozwolenia, ustalając dla nich warunki wprowadzania do środowiska substancji lub energii na zasadach określonych dla pozwoleń, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy, oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód,

W niniejszej sprawie P. sp. z o.o. w dniu 30 stycznia 2009 roku wystąpiło do Starosty Powiatu Z. o udzielenie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji IPPC - do produkcji wyrobów ceramicznych (keramzytu) za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 7 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m i gęstości ponad 300 kg wyrobu na metr pieca eksploatowanej na terenie tego Z. Jednocześnie wnioskodawca zawnioskował o objęcie ww. pozwoleniem Instalacji Produkcji Betonów Keramzytowych, która nie wymaga pozwolenia zintegrowanego, natomiast wymaga pozwolenia na wprowadzanie pyłów do powietrza.

W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne wszczęte i przeprowadzone zostało prawidłowo. Organ pierwszej instancji, zgodnie z obowiązującą procedurą, zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, a w uzasadnieniu decyzji szczegółowo odniósł się do uwag i wniosków zgłoszonych w wyznaczonym terminie.

Przechodząc do merytorycznej treści decyzji organ wskazał, iż Starosta Powiatu Z., stosownie do art. 211 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, określił: rodzaj prowadzonej działalności, sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości, wielkość emisji hałasu wyznaczoną dopuszczalnymi poziomami hałasu poza zakładem, wyrażonymi wskaźnikami hałasu LAeq D i LAeq N, w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, oraz rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla doby, wraz z przewidywanymi wariantami, ilość, stan i skład ścieków, ilość wykorzystywanej wody, sposób postępowania w przypadku zakończenia eksploatacji instalacji, sposoby zapewnienia efektywnego wykorzystania energii. W treści decyzji odstąpiono natomiast od określenia sposobów zapobiegania występowaniu i ograniczania skutków awarii z uwagi na fakt, iż P. sp. z o.o. nie zalicza się do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowych ze szkodą dla środowiska, o jakich mowa w art. 248 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 lutego 2002 roku w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w Z. decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. Nr 58, poz.535).

W myśl art. 202 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska w pozwoleniu określono dopuszczalną wielkość emisji gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza z instalacji w jednostkach kg/h oraz roczne Mg/a. Zgodnie bowiem z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku określając w pozwoleniu warunki, o których mowa w art. 188 ust. 2 pkt 2, ustala się rodzaje i ilość gazów lub pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza, wyrażone w mg/m gazów odlotowych w stanie suchym w temperaturze 273 K i ciśnieniu 101,3 kPa, albo w kg/h, albo w kg na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu - dla każdego źródła powstawania i miejsca wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza. Skoro zatem ustawodawca posłużył się alternatywą rozłączną, a więc organ pierwszej instancji mógł swobodnie wybrać określenie wielkości dopuszczalnej emisji w jednostkach kg/h. Ponadto w pozwoleniu zostały prawidłowo określone wszystkie emisje ze źródeł, łącznie z tymi, które powodują mniej niż 10% wartości odniesienia.

W odniesieniu do zarzutu Stowarzyszenia E. dot. naruszenia art. 97 §1 pkt. 4 k.p.a w związku z niezakończonym postępowaniem prowadzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie zgłoszenia szkody w środowisku spowodowanej działalnością P. zauważyć należy, że postępowanie to zostało zakończone postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 roku, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych na terenie działki nr ew. [...] w [...] z uwagi na brak przekroczeń dopuszczalnych stężeń w glebie lub w ziemi dla gruntów grupy C określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 roku w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. Nr 165, poz. 1359). Powyższe postanowienie podlega wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 143 k.p.a wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia.

Z kolei poruszona przez skarżącego kwestia funkcjonowania Z. w [...] nie może zostać rozpoznane w niniejszym postępowaniu. Kopalnia stanowi odrębny Z., który pozyskuje surowiec nie tylko na wyłączne potrzeby przedmiotowej instalacji, ale również sprzedaje surowiec na rzecz osób trzecich. Z. podlega rygorom ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Z 2005 roku Nr 228, poz. 1947 ze zm.) i kontrolowany jest przez Okręgowy Urząd Górniczy w [...].

Z przedłożonego przez właściciela instalacji wniosku jednoznacznie wynika, że dla wnioskowanej instalacji nie było też zasadne wyznaczenie obszaru ograniczonego użytkowania innego niż teren, do którego wykazano tytuł prawny, bowiem uciążliwość P. Sp. z o.o. zamyka się w obrębie terenu, do którego posiada on tytuł prawny.

Przepis art. 202 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska w pozwoleniu zintegrowanym ustala się także, na zasadach określonych w ustawie z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U. Z 2005 roku Nr 239, poz. 2019 ze zm.), warunki poboru wód powierzchniowych lub podziemnych, jeżeli wody te są pobierane wyłącznie na potrzeby instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego. Należy zwrócić uwagę, że powyższy przepis znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy wody są pobierane na potrzeby instalacji wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego to, ze jeżeli wody byłyby pobierane na potrzeby więcej niż jednej instalacji, z których jedna nie byłaby objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, to podmiot dokonujący poboru wód powinien uzyskać zwykłe pozwolenie wodnoprawne. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że Starosta Powiatu Z. decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, udzielił P. sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych Z. z ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego w miejscowości [...], składającego się z dwóch studni głębinowych Nr [...] i Nr [...], z utworów czwartorzędowych o głębokości 159,5 m i 140 m. Decyzja ta ważna jest do 1 marca 2016 roku. Z uwagi na powyższe w zaskarżonym pozwoleniu określono jedynie ilość wody pobieranej na potrzeby wnioskowanej instalacji. Podniesiono, że na terenie Z. nie występuje fakt odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych, technologicznych i socjalno-bytowych do środowiska gruntowo-wodnego. Z. posiada bowiem umowy na odbiór ścieków opadowych i roztopowych oraz ścieków przemysłowych z Z. w [...].

W odniesieniu do zarzutu zanieczyszczenia wód pod względem bakteriologicznym wskazano, że kontrole jakości wody prowadzone są przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. według ustawowo określonego harmonogramu. Incydentalnie w tego typu badaniach mogą zdarzyć się przypadki negatywnych wyników w zakresie przekroczenia liczby bakterii. Późniejsze badania w tym zakresie, zwłaszcza dołączone do wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, nie potwierdziły obecności bakterii coli w ujęciach wód podziemnych na terenie Z.

Odpowiadając na zarzuty odnoszące się do stosowanej przez Z. technologii oraz stanu instalacji organ wskazał, że z wniosku P. sp. z o.o. wynika, iż zastosowane rozwiązania technologiczne i organizacyjne zapewniają wysoki stopień ochrony środowiska i są zgodnie najlepszą Dostępną Techniką (BAT). W przypadku Z. stosuje się urządzenia ochronne, które są wystarczające z punktu widzenia dotrzymywania standardów emisyjnych i imisyjnych, nie odnotowuje się przekroczeń dopuszczalnych wartości emisyjnych zanieczyszczeń, stosuje się metody zapobiegania niezorganizowanej emisji pyłu (hermetyzacja procesu załadunku, sprzątanie dróg i placów, zraszanie miejsc składowania produktów i odpadów), w celu ograniczenia hałasu zbudowano otwartą ścianę budynku węglowni, wdrożone zostały procedury racjonalizacji zużycia wody, energii elektrycznej i gospodarki odpadami. Efektywność zastosowanych przez P. Sp. z o.o. środków jest na bieżąco kontrolowana przez organy ochrony środowiska, stacje sanitarno-epidemiologiczną oraz inspekcję pracy, które nie stwierdziły w funkcjonowaniu Z. nieprawidłowości.

Analiza wniosku złożonego przez P. Sp. z o.o. pozwała również w ocenie organu jednoznacznie stwierdzić, że Z. zrezygnował z zastosowania odpadów jako dodatku technologicznego, jako nośnik energii wprowadzony został węgiel brunatny. Tym samym, zgodzić się należy ze Starostą Z., iż tezy stawiane przez skarżące Stowarzyszenie mają charakter domniemań, przypuszczeń i przeczuć, a zatem nie mogą zostać zweryfikowane na tym etapie postępowania. Ocena i kontrola prawidłowości działania Z. będzie bowiem należała do stosownych organów administracji.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie E., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Z. z dnia [...] marca 2009r.

Decyzjom tym zarzucono, iż:

1. nie uwzględniają one przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady

Europy z dnia 15 stycznia 2008r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania

zanieczyszczeniom i ich kontroli

2. w sprawie powinno nastąpić zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania

sprawy w zakresie zgłoszenia szkody w środowisku spowodowanej przez

P. nie przedstawiono dowodów mówiących o braku uciążliwości P. poza terenem do którego posiada tytuł prawny,

3. nie określono właściwej jednostki emisji gazów i pyłów.

W uzasadnieniu skargi, wskazano, iż "Wytyczne branży-ceramika budowlana i ogniotrwała w ramach BAT" zawierają dane dotyczące granicznych wielkości zanieczyszczeń wyrażonych w mg/m3, również w przytoczona na wstępie dyrektywa posługuje się mianem mg/m3. W art. 19 dyrektywy podano graniczne wielkości emisji, w ust. 2 wskazano zaś, iż wobec braku wspólnotowych granicznych wielkości emisji określonych zgodnie z niniejszą dyrektywą dla instalacji wymienionych w zał. 1 , jako minimalne graniczne wielkości emisji stosuje się wielkości wymienione w zał. 2 oraz innych przepisach wspólnotowych. W zał. 2 wymienione są dyrektywy, w których właśnie w mg/m3 określa się wartości stężeń.

Ponadto w art. 66 ust. 5 pkt. 11 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko - zobowiązuje się do uwzględnienia w raporcie dla wydania pozwolenia zintegrowanego proponowaną technikę z BAT (Najlepszymi dostępnymi technikami), a tego autorzy raportu nie zrobili, czego konsekwencją jest brak wskazania emisji zanieczyszczeń w zakresie stężenia w mg/m3

Podniesiono także, iż autorzy raportu powinni stwierdzić w jakim celu używana jest woda w zakładzie. Z dostępnych analiz wynika, iż woda nie powinna być używana na cele socjalno -bytowe.

Zarzucono, iż w pozwoleniu zintegrowanym nie podano w oparciu o jakie dokumenty dokonano analizy wartości zanieczyszczeń w ściekach. Tymczasem pozwolenie ma na celu uzyskanie stałej tendencji zmniejszania zanieczyszczenia, nie powinno zatem być wydawane w oparciu o umowę z oczyszczalnią ścieków, bez badania warunków jakie w tym zakresie spełnia Z. wobec BAT.

W ocenie skarżącego zaskarżonym pozwoleniem zintegrowanym winno być objęte także miejsce pobierania surowca.

Pozwolenie powinno określać także wpływ instalacji na gleby, zwłaszcza gdy wiele lat w procesie spalania używano odpadów niebezpiecznych, przed wydaniem pozwolenia powinna być przeprowadzona analiza gleby. Wskazano, iż w tym celu Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie szkód w środowisku.

Skarga została uzupełniona pismem procesowym z dnia 12 listopada 2009r., w którym przedstawiono porównanie bilansu energetycznego instalacji zawartego we wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego złożonego w dniu 19 stycznia 2007r. do Wojewody [...] i we wniosku z dnia 30 stycznia 2009r. wniesionym do Starosty Powiatu Z. celem wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego pomiędzy dwoma bilansami zachodzi bardzo duża różnica- niedobór bilansu energetycznego nowo wdrażanej technologii przedstawionego we wniosku bilansu energetycznego wynosi 69,44 %. Zachodzi zatem obawa, że Z. zamierza uzupełnić niedobory energetyczne nośnikami energii nie wskazanymi we wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowego do udziału w sprawie w charakterze uczestnika zostało dopuszczone Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. W piśmie procesowym z dnia 5 października 2009r. zarzuciło zaskarżonej decyzji, iż wydana została o wniosek, który nie zawierał zagadnień dotyczących BAT. Zarzucono także, iż emisja wszystkich zakładów ceramiki jest wielokrotnie mniejsza niż K., co świadczy o tym ,że instalacja ta nie spełnia wymogów instalacji BAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem.

Badając legalność zaskarżonej postanowienia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Z. z dnia [...] marca 2009r. w sprawie udzielenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych (keramzytu) za pomocą wypalania o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m3 i gęstości poniżej 300 kg wyrobu na m3 pieca, zlokalizowanej w granicach Gminy [...], obejmującą jednocześnie pozwoleniem zintegrowanym instalację pomocniczą do produkcji betonów keramzytowych w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż nie naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 ze zm. zwana w dalszej części "ustawą") dotyczące pozwolenia zintegrowanego.

Art. 201 ustawy wskazuje, iż pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczanie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 lipca2002 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U Nr 122, poz. 1055).

W myśl ust. 2 pkt 5 załącznika do w/w rozporządzenia instalacja do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m i gęstości ponad 300 kg wyrobu na metr pieca zaliczana jest do instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż instalacja jaką posiada P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zalicza się do instalacji dla których wymagane jest wydanie pozwolenia zintegrowanego.

Zgodnie z art. 203 ust. 3 ustawy na wniosek prowadzącego instalacje pozwoleniem zintegrowanym można objąć instalacje niewymagające pozwolenia zintegrowanego położone na terenie tego samego zakładu, co instalacja wymagająca takiego pozwolenia, ustalając dla nich warunki wprowadzania do środowiska substancji lub energii na zasadach określonych dla pozwoleń, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy, oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód. W niniejszej sprawie P. sp. z o.o. w dniu 30 stycznia 2009 roku wystąpiło do Starosty Powiatu Z. o udzielenie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji IPPC - do produkcji wyrobów ceramicznych (keramzytu) za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 7 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m i gęstości ponad 300 kg wyrobu na m pieca eksploatowanej na terenie tego Z. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o objęcie ww. pozwoleniem Instalacji Produkcji Betonów Keramzytowych, która nie wymaga pozwolenia zintegrowanego, natomiast wymaga pozwolenia na wprowadzanie pyłów do powietrza.

W decyzji organ zgodnie z art. 211 ustawy określił:

1. rodzaj prowadzonej działalności,

2. rodzaj i parametry instalacji,

3. sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości;

4. sposoby zapewnienia efektywnego wykorzystania energii,

5. bilans masowy surowców, materiałów i energii,

6. warunki wprowadzania do środowiska substancji i energii, określające źródła

emisji, emitory, zanieczyszczenia, emisje, instalacje pomocnicze jak również łączną

dopuszczalna emisję roczną zanieczyszczeń emitowanych do powietrza (w tym

dwutlenek siarki- 639,870 Mg/a, dwutlenek azotu- 407,991 Mg/a, tlenek węgla

897,597 Mg/a, pył ogółem 473,886 Mg/a)

7. wytwarzanie odpadów i określenie sposobu postępowania z nimi,

8. dopuszczalną emisję hałasu do środowiska,

9. dopuszczalną wartość zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do urządzeń

kanalizacyjnych,

10. zakres monitorowania emisji do powietrza, ścieków, odpadów,

11. usytuowanie stanowisk do pomiaru wielkości emisji w zakresie gazów i pyłów

wprowadzanych do powietrza,

12 metody zabezpieczania środowiska przed skutkami awarii przemysłowych,

13. postępowanie po zakończeniu działalności

14, inne zobowiązania i termin ważności pozwolenia określony do dnia 30 marca

2019r.

Odstąpiono natomiast od określenia sposobów zapobiegania występowaniu i ograniczania skutków awarii z uwagi na fakt, iż P. sp. z o.o. nie zalicza się do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowych ze szkodą dla środowiska, o jakich mowa w art. 248 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 lutego 2002 roku w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w Z. decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. Nr 58, poz.535).

W ocenie Sądu zaskarżona w sprawie decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie narusza przepisów ustawy dotyczących wymogów określonych dla pozwoleń zintegrowanych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy wskazać, iż w ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż w decyzji błędnie (wbrew wymogom przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 15 stycznia 2008r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli) określono wielkości emisji przy użyciu innej jednostki niż mg/m3. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 202 ust. 2 ustawy w pozwoleniu określono dopuszczalną wielkość emisji gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza z instalacji w jednostkach kg/h oraz roczne Mg/a.

Zgodnie bowiem z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku określając w pozwoleniu warunki, o których mowa w art. 188 ust. 2 pkt 2, ustala się rodzaje i ilość gazów lub pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza, wyrażone w mg/m gazów odlotowych w stanie suchym w temperaturze 273 K i ciśnieniu 101,3 kPa, albo w kg/h, albo w kg na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu - dla każdego źródła powstawania i miejsca wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza. Skoro zatem ustawodawca polski dopuścił możliwość stosowania różnych jednostek, to orzekające w sprawie organy mogły dokonać wyboru wielkości dopuszczalnej emisji w jednostkach kg/h. Ponadto w pozwoleniu zostały prawidłowo określone wszystkie emisje ze źródeł, łącznie z tymi, które powodują mniej niż 10% wartości odniesienia.

W odniesieniu do zarzutu Stowarzyszenia E. dotyczącego niezawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie zgłoszenia szkody w środowisku spowodowanej działalnością P. w ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła taka konieczność. Pozwolenie zintegrowane ma na celu określenie zasad działalności instalacji na przyszłość, przy uwzględnieniu parametrów określonych we wniosku wszczynającym to postępowanie. Tymczasem postępowanie w sprawie zgłoszenia szkody w środowisku dotyczy sytuacji, która już zaistniała, jest to odrębne postępowanie, którego wpływ na wynik postępowania w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego nie został przez stronę skarżącą wykazany. Ponadto należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ odwoławczy, iż postępowanie to zostało zakończone postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 roku, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych na terenie działki nr ew. [...] w [...] z uwagi na brak przekroczeń dopuszczalnych stężeń w glebie lub w ziemi dla gruntów grupy C określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 roku w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. Nr 165, poz. 1359). Powyższe postanowienie podlega wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 143 k.p.a wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia.

Sąd nie podzielił także zarzutu strony skarżącej, wskazującego na konieczność objęcia pozwoleniem zintegrowanym także miejsca poboru surowca. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 203 ust 3 ustawy pozwoleniem zintegrowanym może być objęta inna instalacja niewymagająca pozwolenia zintegrowanego jedynie na wniosek prowadzącego instalację. Tym samym uznać należy, iż to jaka dodatkowo instalacja zostanie objęta pozwoleniem zintegrowanym leży jedynie w gestii prowadzącego instalację. Organ nie może zatem nakazać prowadzącemu instalację wymagającą uzyskania pozwolenia zintegrowanego objęcia nim innych instalacji do niego należących. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż kopalnia stanowi odrębny Z., który pozyskuje surowiec nie tylko na wyłączne potrzeby przedmiotowej instalacji, ale również sprzedaje surowiec na rzecz osób trzecich. Z. podlega rygorom ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Z 2005 roku Nr 228, poz. 1947 ze zm.) i kontrolowany jest przez Okręgowy Urząd Górniczy w [...].

W odniesieniu do zarzutu zanieczyszczenia wód pod względem bakteriologicznym należy wskazać, iż okoliczność ta została zbadana przez organ odwoławczy, który wskazał, "że kontrole jakości wody prowadzone są przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. według ustawowo określonego harmonogramu. Incydentalnie w tego typu badaniach mogą zdarzyć się przypadki negatywnych wyników w zakresie przekroczenia liczby bakterii. Późniejsze badania w tym zakresie, zwłaszcza dołączone do wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, nie potwierdziły obecności bakterii coli w ujęciach wód podziemnych na terenie Z.".

Odnosząc się zaś do kwestii niezbadania na co używana jest woda oraz okoliczności, iż nie powinna być ona używana na cele socjalno bytowe, należy wskazać, iż zgodnie z art. 202 ust. 6 ustawy, w pozwoleniu zintegrowanym ustala się, także na zasadach określonych w ustawie z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U. Z 2005 roku Nr 239, poz. 2019 ze zm.), warunki poboru wód powierzchniowych lub podziemnych, jeżeli wody te są pobierane wyłącznie na potrzeby instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego. Przepis ten dotyczy zatem sytuacji gdy wody są pobierane jedynie na potrzeby instalacji wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, zaś że Starosta Powiatu Z. decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, udzielił P. sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych dla technologicznych i socjalno-bytowych Z. z ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego w miejscowości [...], składającego się z dwóch studni głębinowych Nr [...] i Nr [...], z utworów czwartorzędowych o głębokości 159,5 m i 140 m. Decyzja ta ważna jest do 1 marca 2016 roku, a zatem nie tylko na potrzeby instalacji. Z uwagi na powyższe w zaskarżonym pozwoleniu określono jedynie ilość wody pobieranej na potrzeby wnioskowanej instalacji.

Również zarzut niewykazania przez organ w oparciu o jakie dokumenty wydano pozwolenie zintegrowane w zakresie jakości ścieków, nie może zostać uznany. Z decyzji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż wielkości zostały określone w oparciu o umowę zawartą z P. i Z. w [...]. W ocenie Sądu mając na uwadze, iż zasady odprowadzania ścieków przemysłowych do kanalizacji regulują odpowiednie przepisy, które co należy podkreślić określają również dopuszczalne wartości wskaźników dla zanieczyszczeń (patrz rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz.U. Nr 136, poz. 964), umowa ta mogła stanowić podstawę do określenia dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń w ściekach wprowadzonych do urządzeń kanalizacyjnych przez Z.

Za nieuzasadniony w ocenie Sądu uznać należy także zarzut nie niezbadania przez organy przy wydaniu zaskarżonej decyzji, czy instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technologii (BAT). Należy wskazać, iż w zaskarżonej decyzji wskazano, iż zastosowane rozwiązania technologiczne i organizacyjne zapewnia wysoki stopień ochrony środowiska i są zgodnie najlepszą Dostępną Techniką (BAT), Podkreślić przy tym należy, iż dla instalacji zajmujących się wytwarzaniem keramzytu nie opublikowano jeszcze najlepszych dostępnych technik (BAT). W aktach sprawy znajduje się publikacja sporządzona dla Ministerstwa Środowiska z listopada 2004r. Pt. "Najlepsze Dostępne Techniki (BAT) Wytyczne branży- ceramika budowlana i ogniotrwała". Opisy w niej zawarte odnoszą się jednak do pieców tunelowych i kręgowych, które jak wynika z oświadczenia Prezesa Zarządu P. sp. z o.o. nie można porównać do pieców obrotowych stosowanych w Z. Z uzasadnień decyzji orzekających w sprawie organów wynika zaś, iż zastosowana w przedmiotowej instalacji IPPC technologia, porównana została do maksymalnie zbliżonej i stosowanej w cementowniach, instalacji IPPC o zwielokrotnionej wydajności, posiadającej systemy zabezpieczające oraz stosującej dodatkowo odpady jako paliwo zastępcze, które uznawane są we wszystkich krajach UE jako reprezentujące standardy Najlepszej Dostępnej Techniki BAT, W przypadku Z. stosuje się urządzenia ochronne, które są wystarczające z punktu widzenia dotrzymywania standardów emisyjnych i imisyjnych, nie odnotowuje się przekroczeń dopuszczalnych wartości emisyjnych zanieczyszczeń, stosuje się metody zapobiegania niezorganizowanej emisji pyłu (hermetyzacja procesu załadunku, sprzątanie dróg i placów, zraszanie miejsc składowania produktów i odpadów), w celu ograniczenia hałasu zbudowano otwartą ścianę budynku węglowni, wdrożone zostały procedury racjonalizacji zużycia wody, energii elektrycznej i gospodarki odpadami. Efektywność zastosowanych przez P. Sp. z o.o. środków jest na bieżąco kontrolowana przez organy ochrony środowiska, stacje sanitarno-epidemiologiczną oraz inspekcję pracy, które nie stwierdziły w funkcjonowaniu Z. nieprawidłowości. Wskazać przy tym należy, iż kwestie dotyczące spełniania przez instalacje wymogów BAT zostały opisane także we wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie (str. 51 dokumentacji do wniosku).

Analiza wniosku złożonego przez P. sp. z o.o. na potrzeby wydania zaskarżonej decyzji pozwała również na przyjęcie, że Z. zrezygnował z zastosowania odpadów jako dodatku technologicznego, jako nośnik energii wprowadzony został węgiel brunatny. Tym samym, zarzuty skarżącego Stowarzyszenia co do podejrzeń o stosowanie docelowo przez Z. innych źródeł energii, niż wskazane w w/w wniosku, celem wyrównania bilansu energetycznego, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Obecnie mają one bowiem charakter jedynie domniemań, przypuszczeń i przeczuć, a zatem nie mogą zostać zweryfikowane na tym etapie postępowania. Ocena i kontrola prawidłowości działania Z. w tym zakresie będzie należała zatem do stosownych organów administracji.

Sąd nie uznał także za słuszny zarzut niekreślenia przez organy wpływu instalacji na gleby. Okoliczność, jakie i czy zmiany mogła spowodować dotychczasowa eksploatacja na gleby z uwagi na używanie w procesie spalania odpadów niebezpiecznych nie jest przedmiotem obecnego postępowania, celem którego jak już wskazano, jest określenie wymogów jakie winna spełniać instalacja obecnie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.