Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 221/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24a ust. 2, 6  8
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 7; art. 8 § 1; art. 11; art. 15; art. 107 § 3; art. 126
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. Spółki komandytowej z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia 9 stycznia 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. Spółki komandytowej z siedzibą w [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia "A" Spółki komandytowej z siedzibą w Z. , utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. w przedmiocie określenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdów.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu 28 listopada 2022 r., drogą elektroniczną L. Urząd Celno-Skarbowy w B. , przesłał do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. "protokół zdawczo-odbiorczy pojazdu wraz z odpadami" z dnia 26 listopada 2022 r., dotyczący skierowania na parking przy ul. M. w L. "B" R. S., zatrzymanych pojazdów, tj. ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...] oraz naczepy [...] nr rej. [...] transportujących odpady niebezpieczne w postaci zużytych i uszkodzonych pojazdów wycofanych z eksploatacji, stanowiących odpady o kodzie 160104*, elementy wybuchowe (np. poduszki wybuchowe) - kod 160110* oraz inne odpady samochodowe.

W dniu 15 grudnia 2022 r., Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. poinformował Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. o możliwości zwolnienia z dalszego postoju na parkingu zatrzymanych pojazdów.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r., Prezydent Miasta L. zawiadomił spółkę "A' Spółka komandytowa z siedzibą w Z. (dalej Spółka, skarżąca spółka) o możliwości odebrania pojazdów z miejsca parkowania przy ul. M. w L.. Odbiór pojazdów nastąpił przez skarżącą spółkę w dniu 15 grudnia 2022 r.

W dniu 19 grudnia 2022 r. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. zwrócił się do Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. o udzielenie informacji odnośnie zlecenia i przeprowadzenia holowania przez "B" R. S., zestawów pojazdów o nr rejestracyjnych [...] oraz [...] na parking przy ul. M. w L..

Pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. poinformował, że "zlecenie i przeprowadzenie holowania przez "B" R. S. zestawów pojazdów o nr [...] oraz [...] z miejsca zatrzymania na parking strzeżony przy ul. M. w L. nie było realizowane. Pojazdy były konwojowane przez radiowozy Służby Celno-Skarbowej aż do parkingu firmy "B". W ramach przeprowadzonego postepowania organ I instancji ustalił, że zatrzymany ciągnik siodłowy stanowił własność firmy "C" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. , która wyjaśniła, że usługę transportową świadczyła na rzecz skarżącej spółki, której własność stanowiła podpięta do ciągnika siodłowego naczepa.

W związku z powyższym, Prezydent Miast L. (dalej Prezydent, organ I instancji), postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. ustalił dla skarżącej spółki opłatę w wysokości 7201 zł za strzeżenie i przechowywanie na parkingu przy ul. M. w L.:

- w okresie od dnia 26 listopada 2022 r. do dnia 15 grudnia 2022 r. (19 dób) pojazdu zatrzymanego w trybie art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach, tj. ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...], tj. pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton - zgodnie z pkt 6 lit b) obwieszczenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2022 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym, opłata wyniosła 154 zł za każdą dobę przechowywania, tj. 19 dób x 154 zł = 2926 zł;

- w okresie od dnia 26 listopada 2022 r. do dnia 15 grudnia 2022 r. (19 dób) pojazdu zatrzymanego w trybie art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach, tj. naczepy [...] nr rej. [...], tj. pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne - zgodnie z pkt 7 lit b) obwieszczenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2022 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym, opłata wyniosła 225 zł za każdą dobę przechowywania, tj. 19 dób x 225,00 zł = 4275,00 zł.

W punkcie II powyższego postanowienia Prezydent ustalił 14-dniowy termin uiszczenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdu (liczony od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia) na rachunek bankowy przedsiębiorstwa "B" R. S., ul. K. , [...] Ś. .

W punkcie III powyższego postanowienia organ I instancji ustalił 7-dniowy termin dostarczenia potwierdzenia uiszczenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdu od dnia jej wniesienia do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L..

W zażaleniu na to postanowienie Spółka zarzuciła:

- nieuzasadnione ustalenie opłaty za strzeżenie i przechowanie ciągnika siodłowego [...] oraz naczepy [...], w sytuacji, gdy przedmiotowym zestawem pojazdów w ogóle nie były transportowane odpady, a co za tym idzie w ogóle nie powinny były być ustalone opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdu;

- nieuzasadnione ustalenie opłaty za strzeżenie i przechowywanie ciągnika siodłowego (2926 zł), podczas gdy nie podlegał on zatrzymaniu, strzeżeniu i przechowywaniu, ponieważ nie był środkiem transportu, na którym (w którym) znajdował się transportowany towar (abstrahując od tego czy towar ten był odpadem, czy nie); transportowany towar znajdował się na naczepie, ciągnik powinien zostać spółce wydany i nie powinny być ustalane opłaty od jego strzeżenie i przechowywanie.

Na podstawie powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Ewentualnie, Spółka złożyła wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. czy transportowane rzeczy były odpadami, czy nie, które to zagadnienie rozstrzygane będzie przed organami Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska (WIOŚ) oraz L. Urzędu Celno-Skarbowego (LUCS).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ II instancji) nie uwzględniło zażalenia i postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 24a ust. 2, 6 – 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.) za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w miejscu, wyznaczanym w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełanijącym warunki magazynowania odpadów, pobiera się opłaty, do uiszczenia, których jest zobowiązany podmiot wykonujący transport odpadów. Starosta właściwy ze względu na miejsce, o którym mowa w ust. 2, ustala, w drodze postanowienia, wysokość opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w tym miejscu, uwzględniając wydatki z tym związane zgodnie ze średnią ceną rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze jego działania. W postanowieniu starosta ustala termin i sposób wniesienia opłat.

Dalej Kolegium podkreśliło, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że do uiszczenia opłat jest obowiązany podmiot wykonujący transport odpadów, którym w niniejszej sprawie jest skarżąca spółka. Z akt sprawy wynika również, że oba pojazdy tj. ciągnik siodłowy i naczepa były przechowywane w miejscu określonym w planie gospodarki odpadami dla województwa lubelskiego w 2022 r., spełniającym warunki magazynowania odpadów dla zatrzymanych transportów odpadów. Pojazdy zostały zatrzymane w trybie art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach i wraz z odpadami skierowane do tego miejsca tj. na parking przy ul. M. w L.. Kwestią sporną jest natomiast zasadności zatrzymania pojazdów i ich przechowywania, z uwagi na podnoszoną przez Spółkę okoliczność braku spełnienia przesłanek uznania transportowanych rzeczy za odpady niebezpieczne w postaci zużytych i uszkodzonych pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Organ II instancji wyjaśnił, że skierowanie pojazdów na parking zostało dokonane przez L. Urząd Celno-Skarbowy w B. [...] Referat Prewencji w L. z uwagi na ujawnienie w dniu 26 listopada 2022 r. nielegalnego międzynarodowego przewozu odpadów. O możliwości zwolnienia z dalszego postoju na parkingu organ I instancji został poinformowany przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. w dniu 15 grudnia 2022 r.

Kolegium podkreśliło, że nie zgadza się ze stanowiskiem Spółki, że organ I instancji, właściwy w sprawie ustalenia opłaty za przechowanie pojazdów, powinien badać czy w sprawie doszło do nielegalnego transportu odpadów oraz czy dane przedmioty stanowiły odpad w rozumieniu obowiązujących przepisów. Organ I instancji nie był dysponentem pojazdu i przyczepy w zakresie umieszczenia ich na parkingu strzeżonym oraz udzielenia zezwolenia na ich wydanie, a tym samym nie był też uprawniony do badania zasadności i terminów ich przechowywania. Prezydent nie był organem nadzorującym działania organów celno-skarbowych. Rola starosty w sprawach związanych z przechowaniem pojazdów, w rozumieniu art. 24a ustawy o odpadach, sprowadza się do utworzenia miejsca przechowywania pojazdów (ust. 4), ustalenia opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu (ust. 8), zawiadomieniu uprawnionego o możliwości odebrania pojazdu w sytuacji, gdy ustały przyczyny uzasadniające przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2 (ust. 11). Z kolei do orzekania w kwestii stwierdzonego naruszenia przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (o którym mowa w art. 24a ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach) właściwe były organy Krajowej Administracji Skarbowej, dla których Kolegium nie jest organem nadrzędnym. Prezydent, ani Kolegium nie są organami uprawnionymi do badania zasadności zatrzymania i skierowania przedmiotowych pojazdów na parking strzeżony, ani też do ustalania terminu ich wydania.

Kolegium wskazało także, że kwestia uznania transportowanych odpadów niebezpiecznych w postaci zużytych i uszkodzonych pojazdów wycofanych z eksploatacji, stanowiących odpady o kodzie 160104*, nie stanowi prejudykatu w stosunku do określenia przedmiotowej opłaty, której przesłankę stanowił fakt umieszczenia i przechowywania pojazdów w miejscu do tego przeznaczonym, do momentu ich odebrania przez skarżącą spółkę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka postanowieniu Kolegium zarzuciła:

1) naruszenie art. 7 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a. oraz art. 24a ustawy o odpadach, w szczególności ust. 8 tego przepisu, które miało wpływ na wynika sprawy, poprzez:

- uznanie zasadności ustalenia przez Prezydenta opłaty za strzeżenie i przechowanie pojazdów, w sytuacji, w której przedmiotowym zestawem pojazdów nie były transportowane odpady, a kluczowe dla ustalenia kwestii odpadów postępowanie L. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej LWIOŚ) nie zostało zakończone;

- nieuzasadnione ustalenie opłaty za strzeżenie i przechowywanie ciągnika siodłowego (2926 zł), podczas gdy nie podlegał on zatrzymaniu, strzeżeniu i przechowywaniu, ponieważ nie był środkiem transportu, na którym (w którym) znajdował się transportowany towar (abstrahując od tego, czy towar ten był odpadem, czy nie); transportowany towar znajdował się na naczepie, ciągnik powinien zostać Spółce wydany najpóźniej po dostarczeniu spornego transportu na miejsce przechowania i nie powinny być ustalane opłaty od strzeżenia i przechowywania ciągnika siodłowego;

2) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej spółki o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez LWIOŚ zagadnienia wstępnego, tj. czy przewożone towary stanowiły odpady, które to zagadnienie jest przedmiotem postępowania toczącego się przed LWIOŚ;

3) nierozpoznanie istoty sprawy, tj.:

- wniosku skarżącej Spółki o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. czy transportowane rzeczy były odpadami, czy nimi nie były, które to zagadnienie jest przedmiotem postępowania toczącego się nadal przed LWIOŚ;

- zarzutu nieuzasadnionego ustalenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie ciągnika siodłowego, podczas gdy nie podlegał on zatrzymaniu, strzeżeniu i przechowywaniu, ponieważ nie był środkiem transportu, na którym (w którym) znajdował się transportowany towar.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu zrzutów Spółka podtrzymała stanowisko zawarte w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

W świetle regulacji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną, lecz ma dokonać kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Kolegium z dnia 3 marca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta w przedmiocie ustalenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdów, tj. ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...] oraz naczepy [...] nr rej. [...].

W tym miejscu zauważyć dla porządku należy, że wskazana w zaskarżonym postanowieniu data 3 marca 2022 r. zamiast 3 marca 2023 r. stanowi oczywistą omyłkę, gdyż z akt administracyjnych, a zwłaszcza protokołu z posiedzenia niejawnego Kolegium z dnia 3 marca 2023 r., jasno wynika, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ II instancji zapadło w 2023 r., a nie w 2022 r. Sąd nie jest jednak uprawniony do sprostowania postanowienia organu w tym przedmiocie.

Materialnoprawną podstawę dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o odpadach (dalej też jako ustawa).

Zgodnie z art. 24a ust. 1 tej ustawy jeżeli w trakcie kontroli transportu odpadów ujawniono: 1) naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, 2) przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy lub 3) naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Zatrzymany pojazd wraz z odpadami jest kierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów (art. 24a ust. 2 ustawy o odpadach).

Zgodnie z art. 24a ust. 2a ustawy skierowanie, o którym mowa w ust. 2, polega na: 1) nadzorowaniu przejazdu tego pojazdu przez funkcjonariuszy lub inspektorów podmiotów, o których mowa w ust. 1, albo 2) usunięciu pojazdu przez jego przewiezienie lub holowanie.

Stosownie do art. 24a ust. 5 ustawy pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 2 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów.

Za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2, pobiera się opłaty (art. 24a ust. 6 ustawy ). Do uiszczenia opłat jest obowiązany podmiot wykonujący transport odpadów (art. 24a ust. 7ustawy).

Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach starosta właściwy ze względu na miejsce, o którym mowa w ust. 2, ustala, w drodze postanowienia, wysokość opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w tym miejscu, uwzględniając wydatki z tym związane zgodnie ze średnią ceną rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze jego działania; w postanowieniu starosta ustala termin i sposób wniesienia opłat.

W świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, że doszło do zatrzymania ciągnika siodłowego wraz z naczepą przez funkcjonariuszy L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. , którzy stwierdzili, że doszło do naruszenia przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w postaci zużytych i uszkodzonych pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz elementy wybuchowe i inne odpadów samochodowych, które według dołączonej do akt oceny towaru WIOŚ z dnia 26 listopada 2022 r. stanowią odpady niebezpieczne klasyfikowane według europejskiego katalogu odpadów kodem 160204* i 16010*.

W następstwie powyższego zatrzymane pojazdy wraz z odpadami skierowane zostały do wyznaczonego, na mocy uchwały Sejmiku Województwa Lubelskiego nr IV/98/2019 z dnia 11 marca 2019 r. w sprawie przyjęcia "Aktualizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa lubelskiego w 2022 r. w zakresie wskazania miejsc spełniających warunki magazynowania odpadów dla zatrzymanych transportów odpadów", miejsca tj. parkingu przy ul. M., zgodnie z regulacją art. 24a ust. 2 ustawy o odpadach.

Nie była to okoliczność sporna. Skarżąca spółka nie kwestionowała również ustaleń organu, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, że była podmiotem wykonującym transport.

Skarżąca konsekwentnie jednak podnosiła, że przewożony towar nie stanowił odpadów niebezpiecznych, a w konsekwencji, że doszło do nieuzasadnionego zatrzymania pojazdów i ich przechowywania.

Co do tych zarzutów skargi sąd podziela w pełni argumentacje organów, że w świetle regulacji art. 24a ustawy o odpadach istotny jest fakt przechowywania pojazdu w miejscu, o którym mowa w art. 24a ust. 2 ustawy o odpadach i trafnie argumentuje Kolegium, że organ I instancji nie był dysponentem pojazdu i naczepy w zakresie umieszczenia ich na parkingu strzeżonym oraz udzielenia zezwolenia na ich wydanie.

Ciągnik siodłowy [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą m-ki [...] o nr rej [...] został zatrzymany przez funkcjonariuszy Służby Ceno-Skarbowej i umieszczony w dniu 26 listopada 2022 r. na parkingu strzeżonym przy ul. M., co było, jak wskazano zgodne z art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach, z którego wynika, że pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany m.in. przez Krajową Administrację Skarbową, oraz skierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów (ust. 2). Skierowanie polega m.in. na nadzorowaniu przejazdu tego pojazdu przez funkcjonariuszy lub inspektorów podmiotów, o których mowa w ust. 1 (ust. 2a pkt 1).

Jak z powyższego zatem wynika, dysponentem pojazdu wraz z naczepą, w zakresie jego zatrzymania i skierowania do przechowania na odpowiedni parking, była Krajowa Administracja Skarbowa. Z regulacji art. 24a ustawy o odpadach nie wynika, jak trafnie argumentuje Kolegium aby Prezydent Miasta L. były organem nadzorującym działania organów celno- skarbowych.

Dysponentem w zakresie wydania pojazdu także nie był Prezydent a Krajowa Administracja Skarbowa, której funkcjonariusze konwojowali przejazd pojazdów do miejsca wyznaczonego.

Tym samym Prezydent, jak trafnie zauważa Kolegium nie był też uprawniony do badania zasadności zatrzymania i skierowania przedmiotowego pojazdu wraz z naczepą na parking, ani też do ustalania terminu ich wydania, co powoduje, że zarzuty skarżącej spółki dotyczące prawidłowości skierowania pojazdu z naczepą na parking uznać należy za nieuzasadnione.

Trafnie wywodzi organ II instancji, że rola starosty (tu Prezydenta Miasta L.) w sprawach związanych z przechowywaniem pojazdów, w rozumieniu art. 24a ustawy o odpadach, sprowadza się do trzech kwestii: utworzenia miejsca przechowywania pojazdów (ust. 4); ustalenia opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu (ust. 8) oraz zawiadomieniu uprawnionego o możliwości odebrania pojazdu w sytuacji, gdy ustały przyczyny uzasadniające przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2 (ust. 11). Z kolei do orzekania w kwestii stwierdzonego naruszenia przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (o którym mowa w art. 24a ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach) właściwe były organy Krajowej Administracji Skarbowej, dla których, jak już powiedziano ani Prezydent ani Kolegium nie jest organem nadrzędnym.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyrok w sprawie sygn. akt. II SA/Bd 1419/21 i powołane tam orzecznictwo, dostępne na stronie - orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA).

W kontekście powyższego także zarzut nieuzasadnionego ustalenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie ciągnika siodłowego, w sytuacji, gdy jak argumentuje Spółka, transportowany towar znajdował się na naczepie, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano, przesłanką dla ustalenia opłaty jest fakt umieszczenia i przechowywania pojazdów w miejscu do tego wyznaczonym do momentu ich odebrania przez skarżącą. Niespornie oba pojazdy były przechowywane na parkingu przy ul. M. i oba zostały odebrane w dniu 15 grudnia 2022 r. Oczywistym też jest, że bez ciągnika siodłowego, mając na względzie definicje naczepy, transport nie byłby możliwy. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 52 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej tez p.r.d., naczepa to przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd, a pojazd członowy, to zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą (art. 2 pkt 35 p.r.d.). Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że Prawo o ruchu drogowym zawiera definicję zarówno pojazdu, jak i pojazdu silnikowego (art. 2 pkt 31 i 32 p.r.d.). Przez pojazd rozumie się środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane, z wyjątkiem urządzenia wspomagającego ruch, a przez pojazd silnikowy rozumie się pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru, pojazdu szynowego, roweru, wózka rowerowego, hulajnogi elektrycznej, urządzenia transportu osobistego i wózka inwalidzkiego.

Ponadto z regulacji art. 24a ust. 1 wprost wynika, że zatrzymany może być pojazd wraz z odpadami, a nie tylko pojazd, na którym znajdują się odpady.

Sąd podziela również stanowisko organu II instancji, że kwestia uznania transportowanych rzeczy za odpady niebezpieczne nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do ustalenia przedmiotowej opłaty.

Sam zaś brak wydania, niezaskarżalnego samodzielnie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania (art. 101 § 3 k.p.a.) pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Istotna jest bowiem prawidłowa ocena organu II instancji w zakresie braku podstaw do zawieszenia postępowania, w oparciu o regulację art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie sądu Kolegium prawidłowo oceniło, że zakończenie postępowania i rozstrzygniecie przez LWIOŚ podnoszonej przez Spółkę kwestii, czy przewożone towary stanowiły odpady, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Przez "zagadnienie wstępne" w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawnioną w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu tego postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik i jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło, a właściwym do jego rozstrzygnięcia jest inny organ lub sąd. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zatem zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji (por. wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1985/15, z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1268/16 – CBOSA).

Jak wskazano, w świetle regulacji art. 24a ustawy o odpadach przesłankę ustalenia opłaty stanowi sam fakt umieszczenia i przechowywania pojazdów w miejscu do tego przeznaczonym, a ta okoliczność i okres przechowywania nie budzą w sprawie wątpliwości i nie są przez skarżącą kwestionowane. Tym samym załatwienie sprawy w tym postępowaniu jest możliwe, co oznacza brak podstaw do przyjęcia zaistnienia przesłanki do zawieszania postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie też stanowisko wyraziło Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, dlatego też zarzut skargi co do naruszenia wskazanego przepisu i nierozpoznania istoty sprawy, tj. wniosku skarżącej spółki o zawieszenie postępowania jest niezasadny.

W ocenie sądu, pomimo nietrafności zarzutów skargi i jej argumentacji zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi przede wszystkim na naruszenie przepisów prawa materialnego co do ustalenia wysokości opłaty za strzeżenie i przechowywanie ciągnika siodłowego i naczepy.

Jak wynika z cytowanego wcześniej art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach, starosta ustala tę opłatę, uwzględniając wydatki z tym związane zgodnie ze średnią ceną rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze jego działania.

Akta sprawy nie zawierają żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że opłata została ustalona z uwzględnieniem wskazanych w tym przepisie przesłanek. W niniejszej sprawie Prezydent ustalił opłatę w oparciu o regulacje pkt 6 lit b) i pkt 7 lit b) obwieszczenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2022 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P.2021.721). Z akt sprawy ani uzasadnień wydanych w sprawie postanowień w żaden sposób nie wynika dlaczego przedmiotowe obwieszczenie stanowiło podstawę materialnoprawną podjętego rozprzęgnięcia, i dlaczego odstąpiono od zasad ustalania opłaty wskazanych w art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach.

Tymczasem z regulacji art. 24a ust. 8 ustawy wynika wprost, że należy uwzględnić średnią cenę rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze działania właściwego organu. Tym samym chodzi tu o rozeznanie cenowe w obrębie podmiotów, które wykonują takie usługi, w obszarze działania starosty i uwzględnienie wydatków związanych ze strzeżeniem i przechowywaniem pojazdów przy uwzględnieniu średnich cen rynkowych tych usług.

Dotyczy to oczywiście usługi rodzajowo zbliżonej, albowiem rozeznanie cenowe w obrębie podmiotów, które zajmują się jedynie usuwaniem, przechowywaniem i strzeżeniem pojazdów służących do transportowania odpadów nie zawsze będzie możliwe. Zasadne zatem będzie oparcie się na informacjach o wysokości opłat miesięcznych/dobowych za przechowywanie pojazdów ciężarowych/zespołu pojazdów, pobieranych na parkingach strzeżonych na danym terenie, to jest na informacjach pochodzących od podmiotów wykonujących działalność gospodarczą rodzajowo zbliżoną z prowadzoną przez przechowawcę. W ocenie sądu, przy ustalaniu wydatków związanych ze strzeżeniem i przechowywaniem pojazdu należy uwzględnić zarówno zakresu obowiązków przechowawcy jak i okoliczności towarzyszące przechowywaniu takie jak np. miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu, czy powierzchnię niezbędną do jego składowania.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie z unormowania zawartego w art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach wynika, że organ powinien nie tylko ustalić konieczne wydatki poniesione za strzeżenie i przechowywanie pojazdów ale także przedstawić sposób wyliczenia tych kwot.

Tymczasem, jak wskazano, akta nie zawierają żadnej dokumentacji związanej z ustaleniem cen rynkowych w tym przedmiocie. Organy nie próbowały nawet wykazać, że czyniły jakiekolwiek ustalania w tym zakresie. Nie próbowały ustalić jakie są ceny parkingów strzeżonych na terenie Miasta L., spełniających wymagania stawiane wykonawcom usług przechowywania pojazdów ciężarowych. W aktach brak nawet informacji od podmiotu prowadzącego parking, na którym przechowywano pojazdy – firmy "B" R. S., co do stosowanych cen za tego typu usługi.

Organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń niezbędnych do prawidłowego ustalenia wydatków związanych ze strzeżeniem i przechowywaniem pojazdów, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji, nie dają odpowiedzi dlaczego organy uznały za zasadne zastosowanie stawek maksymalnych w oparciu o regulację obwieszczenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 lipca 2021 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2022 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym. Zauważyć przy tym trzeba, że nawet z uchwały Rady Miasta Lublin nr 1011/XXXII/2021 z dnia 21 października 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za usuwanie pojazdów z dróg i ich przechowywanie na parkingach strzeżonych oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu w 2022 roku (Dz. Urz. Woj. Lubel. Z 2021 r. poz.4396), która została podjęta w związku z powołanym przez organy obwieszczeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 lipca 2021 r. wynika, że wysokość opłaty za każdą dobę przechowywania pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton na całym obszarze Miasta L. stanowi kwotę 123 zł, która jest niższa od stawki przyjętej przez organ I instancji.

W tych okolicznościach rozstrzygnięcia organu I i II instancji, które zostały wydane z naruszeniem przede wszystkim art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie mogą być uznane za spełniające kryterium legalności.

Ponadto organ I instancji orzekając w pkt II swojego postanowienia o obowiązku uiszczenia opłaty bezpośrednio na rachunek firmy "B" R. S., nie wyjaśnił i nie wskazał podstawy normatywnej takiego rozstrzygnięcia. Podobnie rzecz się ma co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt III postanowienia organu I instancji, w zakresie ustalenia skarżącej spółce siedmiodniowego terminu dostarczenia potwierdzenia uiszczenia opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdu od dnia wniesienia do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L..

Także w zaskarżonym postanowieniu brak stanowiska organu II instancji w tym zakresie.

Nie sposób zatem przyjąć, że uzasadnienia podjętych przez organy rozstrzygnięć spełniają wymogi art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., oraz że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana. Uzasadnienie decyzji (postanowienia) powinno tłumaczyć podjęte przez organ rozstrzygnięcie i musi spełniać rolę instrumentu wyjaśniającego adresatowi decyzji (postanowienia) zasadność przesłanek tej decyzji (postanowienia), w szczególności po to, aby doprowadzić do wykonania rozstrzygnięcia bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.).

Tych walorów rozstrzygnięcia organów obu instancji nie posiadają.

Mając zatem powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz.1634 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a."), orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, na które składają się wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika i opłata od pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ w prawidłowy sposób ustali wysokość opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdów, uwzględniając wskazaną wyżej ocenę prawną.

Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.