Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 28/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: § 12 ust. 3, § 12 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. W. i J. W. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 4 listopada 2022 r., znak: IF-VII.7840.1.32.2021.DB2 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia 4 listopada 2022 r., znak: IF-VII.7840.1.32.2021.DB2 uchylono orzeczenie Prezydenta Miasta Lublin nr 787/22 z dnia 2 września 2022r., znak AB-BP-1.6740.1.438.2020 w całości oraz odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 2 września 2022 r., nr 787/22, znak: AB-BP-1.6740.1.438.2020, Prezydent Miasta Lublin zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego wraz z instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, liniami WLZ; instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., cwu, c.o., gazową, wentylacji, elektryczną oraz rozbiórkę istniejącego budynku na działkach nr ew.: [...] i [...] (obr. 31, ark. 6) przy ul. [...] w L..

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r. zobowiązano inwestora do doprowadzenia przedłożonej dokumentacji do zgodności z sentencją wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 530/21, poprzez zaprojektowanie budynku, tak aby przylegał całą długością ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. W odpowiedzi na powyższe, dnia 8 czerwca 2022 r. inwestor uzupełnił dokumentację, wyjaśniając, że projektowany budynek nie musi spełniać wymagań § 12 ust. 3 obowiązujących warunków technicznych (dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeśli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym planem miejscowym lub decyzją warunkach zabudowy), ponieważ podlega regulacjom § 12 ust. 4 pkt 1, w myśl którego w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości 16 lub mniejszej. Wobec powyższego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i sprawdzenia projektu w trybie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, Prezydent Miasta Lublin ustalił, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymującym się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Projekt jest zgodny z ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy nr 23/18 z dnia 11 stycznia 2018 r., znak: AB-LA-1.6730.509.2017. Projektanci złożyli również oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Co do zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, organ I stancji nadmienił, iż spełnione zostały warunki § 12 ust. 4 pkt 1 cytowanego powyżej. Faktem jest, że działka, na której zaprojektowano omawiany obiekt, posiada szerokość mniejszą niż 16 m, a rozwiązania projektowe związane z układem komunikacyjnym i przebiegiem infrastruktury na nieruchomości preferują lokalizację budynku w granicy działki. Zdaniem organu I instancji, w niniejszej sprawie projektowane zamierzenie budowlane nie musi spełniać wymagań § 12 ust. 3 warunków technicznych. Końcowo organ I instancji wyjaśnił, że zdaje sobie sprawę z faktu bezwzględnego charakteru oceny prawnej wskazanej w wyroku, który zapadł w przedmiotowej sprawie, jednak należy zauważyć, że ocena ta odnosi się ściśle do interpretacji przepisu zawartego w § 12 ust. 3 warunków technicznych, bez wskazania zaleceń dotyczących możliwości zastosowania § 12 ust. 4 pkt 1, na który powołuje się inwestor składając projekt.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. C. i wniósł o uchylenie pozwolenia na budowę i oddalenie wniosku inwestora, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucił:

1) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) polegające na dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia co do odmowy uznania argumentów podnoszonych przez skarżącego w zakresie usytuowania budynku w granicy działki w sposób naruszający bezsprzecznie interesy skarżącego,

b) art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji samorządowej poprzez wydanie decyzji, która w istocie jest sprzeczna z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 530/21,

c) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia poprzez pominięcie stanowiska zawartego w ww. wyroku;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) nieuwzględnienie wymogów art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez dopuszczenie do realizacji w zabudowie bliźniaczej projektu budowlanego naruszającego ład przestrzenny,

b) niewłaściwą wykładnie § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie polegającą na przyjęciu, że dyspozycja tego przepisu jest wyczerpana poprzez stykanie się ścian budynków na dowolnej powierzchni, a projektowany budynek może wykraczać obrysem poza granice budynku sąsiedniego; w zakresie zaś ust. 4 - przyjęcie, że ustawodawca nie nałożył żadnych wymogów w zakresie usytuowania tego budynku względem budynku sąsiedniego,

c) nieuwzględnienie wymogów przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez nieposzanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich i zatwierdzenie projektu, który narusza w sposób bezsprzeczny interesy Skarżącego,

d) art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że inwestor spełnił wszystkie warunki do wydania mu pozwolenia na budowę, podczas gdy przedłożony projekt jest tożsamy w swej treści z projektem, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał za niezgodny z zapisem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego

Wojewoda Lubelski po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Lublin w całości oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Wojewoda powołał się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 530/21, na podstawie którego, uchylono wcześniejsze decyzje organów obu instancji w przedmiotowej sprawie. Organ wyjaśnił, że zdaniem Sądu organy dokonały błędnej wykładni § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestor, a zanim rozstrzygające w sprawie organy uznały, że literalna wykładania § 12 ust. 3 warunków technicznych oznacza, że chodzi o jakikolwiek stopień przylegania ściany projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Jednakże, w obowiązującym stanie prawnym sytuowanie budynku na granicy działek dopuszczalne jest tylko wtedy, jeśli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyrokujący Sąd wyjaśnił, że określenie "przyleganie ściany do ściany budynku istniejącego na działce sąsiedniej", którym posłużył się prawodawca, należy rozumieć jako przyleganie w takim stopniu, w którym cała ściana planowanego budynku przylegać będzie do ściany budynku na sąsiedniej działce. Konkludując Sąd podał, że skoro planowany budynek zaprojektowano w granicy z działką sąsiednią w taki sposób, że nie przylega cała swoją ścianą do ściany istniejącego na tej działce sąsiedniej budynku, to nie został spełniony wymóg przewidziany w § 12 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, a co za tym idzie naruszono art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 ww. ustawy oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą, w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. W ocenie Wojewody Lubelskiego nie zaistniały żadne przesłanki, które pozwalałyby organom rozpoznającym ponownie sprawę odstąpić od wytycznych sądu, zawartych w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 530/21, w szczególności zmianie nie uległy przepisy, które stanowiły podstawę uchylonych rozstrzygnięć obu instancji.

Analizując przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany w świetle wymagań art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ stwierdził niezgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanym, a w szczególności przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), a to jest z § 12 ust. 3 tego rozporządzenia. Mianowice, jak wynika z załączonego do wniosku projektu budowlanego, projektowany w granicy działki nr ew. [...] budynek mieszkalny jednorodzinny na długości 10,95 m przylega swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na działce nr ew. [...] a na długości 7,19 m wystaje poza tę ścianę. Stosownie do rzeczonego § 12 ust. 3 warunków technicznych dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przy czym nie chodzi o jakikolwiek stopnień przylegania ściany projektowanego budynku do ściany budynku istniejącego, a o przyleganie w takim stopniu, w którym cała ściana planowanego budynku przylegać będzie do ściany budynku na działce sąsiedniej. Inwestor, w odpowiedzi na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2022 r., wzywające do poprawienia projektu zgodnie z wytycznymi Sądu, przedłożył projekt budowlany zamienny, w którym podano, że projekt nie musi spełniać wymagań § 12 ust. 3 warunków technicznych, ponieważ podlega regulacji § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Powyższe wyjaśnienia zaakceptował Prezydent Miasta Lublin, zatwierdzając ponownie projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę.

W ocenie Wojewody Lubelskiego, w realiach niniejszej sprawy, nie do przyjęcia jest stanowisko, wedle którego o zgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami technicznymi przesądza samodzielnie § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., a zapis § 12 ust. 3 nie musi być spełniony. Umknęło bowiem uwadze zarówno inwestora, jak i organu I instancji, że w decyzji z dnia 12 marca 2021 r., nr 255/21, znak: AB-BP-1.6740.1.438.2020 oraz decyzji z dnia 14 marca 2021 r., znak: IF-VII.7840.1.32.202l.DB, zatwierdzających projekt budowlany i udzielających pozwolenia na budowę, które to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił, organy obu instancji wskazały przepis § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych jako przesądzający o zgodności projektu z ww. rozporządzeniem. Już wówczas zwrócono uwagę, że szerokość działki nr ew. [...] wynosi 14,06 m. Zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności lub też bezczynności organu administracji publicznej pod wzglądem ich zgodności z prawem. Żadna część zaskarżonej decyzji lub aktu nie korzysta z domniemania prawidłowości. Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem, iż ocena Sądu nie zawiera zaleceń dotyczących możliwości zastosowania § 12 ust. 4 pkt 1, na który powołuje się Inwestor. Zdaniem organu odwoławczego, o tym, że w ocenie Sądu, przywołana norma nie może stanowić samodzielnej podstawy jeśli chodzi o ocenę zgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami technicznymi, świadczy powzięte w sprawie rozstrzygnięcie. Sąd miał pełną świadomość co do faktu, iż działka, na której projektuje się sporny obiekt, posiada szerokość mniejszą niż 16 m i jest objęta zabudową jednorodzinną, a mimo to stwierdził niezgodność inwestycji z § 12 warunków technicznych. W uzasadnieniu wyroku Sad opisując postępowanie organów w sprawie jasno wskazał, iż wedle ich oceny, o poprawności sytuowania projektowanego budynku w granicy działki budowlanej przesądza zapis § 12 ust. 4 pkt 1 rzeczonego rozporządzenia.

Ponadto, według organu II instancji, nie bez znaczenia dla oceny jaki przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dający możliwość lokalizacji budynku w granicy działki, należy stosować jest okoliczność, że przedłożony projekt budowlany, stosownie do uzyskanej przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej. Zabudowa bliźniacza nie jest pojęciem legalnie zdefiniowanym. Przyjmuje się jednak, że budynek w zabudowie bliźniaczej ma jedną ścianę przylegającą do ściany drugiego budynku. Skoro zatem projekt inwestycji przewiduje, że omawiany budynek jest budynkiem w zabudowie bliźniaczej, co niejako wymusza jego zaprojektowanie w sposób, w który jedna z jego ścian przylegać będzie do ściany budynku na działce sąsiedniej, to dla oceny dopuszczalności jego usytuowania w granicy działki koniecznym jest zbadanie, czy spełnione są wymogi § 12 ust. 3 warunków technicznych. Przedstawione powyżej okoliczności stały się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji.

W skardze do sądu administracyjnego złożonej w imieniu J. W. i E. W. przez ad M. zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 7 k.p.a., 10 k.p.a., 77 k.p.a., 78 k.p.a., 80 k.p.a., 136 k.p.a. i 138 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny zaistniałych w sprawie okoliczności na podstawie dowolnie wybranych przez organ dowodów przy jednoczesnym pominięciu dowodów przedstawionych przez skarżących w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości oraz odmową udzielenia pozwolenia na budowę - mimo wadliwości ww. rozstrzygnięcia przesądzającej o konieczności jego uchylenia;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i stwierdzenie niezgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a w szczególności z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) tj. §12 ust.3 tegoż rozporządzenia – w sytuacji gdy przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie na kanwie przedmiotowej sprawy.

W oparciu o powyższe na podstawie:

1) art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, której wartość bez ceny działki na chwilę obecną to kwota 1.100.000 zł (jeden milion sto tysięcy złotych) na którą składa się powierzchnia 420 m2 licząc po 2620 zł (dwa tysiące sześćset dwadzieścia złotych) za 1m2 tej powierzchni;

2) 145 §1 pkt. lit a i c p.p.s.a. oraz 135 p.p.s.a. wniesiono o:

- uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

Nadto na zasadzie art. 200 p.p.s.a wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty świadczące zdaniem skarżących o zasadności złożonego środka zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zawnioskował ponadto o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.).

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawą niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.; dalej jako: P.b.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej rozporządzenie).

Kluczowym elementem sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie jest kwestia związania organów administracji prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 530/21 wydanym w niniejszej sprawie oraz przedstawioną w nim oceną prawną.

Zdaniem składu orzekającego powołane powyżej orzeczenie sądowe wiąże nie tylko organy administracji orzekające w sprawie prowadzonej na podstawie wniosku J. W. z dnia 19 listopada 2020 r. o pozwolenia na budowę, ale również Sąd rozpatrujący skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 4 listopada 2022 r. W myśl bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok NSA z 10.02.2023 r., I OSK 643/22, LEX nr 3505185.). W realiach przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego oraz prawnego, dlatego też ocena prawna oraz wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w powołanym powyżej wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. pozostają wiążące dla sądu orzekającego.

Należy podkreślić, że w sprawie nie ma wątpliwości w zakresie stanu faktycznego dlatego też podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a, art. 77 k.p.a., art. 78 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 136 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz błędach w ocenie zaistniałych w sprawie okoliczności nie zasługują w zupełności na uwzględnienie. Ustalenia w zakresie stanu faktycznego były tożsame zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, które zakończyło się korzystną dla skarżących decyzją Prezydenta Miasta Lublin, jak i na etapie postępowania odwoławczego. Wojewoda Lubelski nie przeprowadził żadnych nowych dowodów oraz nie uczynił samodzielne nowych ustaleń. Zdaniem Sądu na etapie postępowania odwoławczego nie było żadnych podstaw do dokonywania uzupełniających czynności postępowania wyjaśniającego.

Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody Lubelskiego, że związanie wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r. przesądziło o konieczności uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Lublin i wydania niekorzystnej, odmownej decyzji dla skarżących.

Należy podkreślić, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia, w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie - dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Sąd w powołanym wyroku wskazał na prawidłową wykładnię § 12 ust. 3 rozporządzenia wyjaśniając w szczególności, że językowo wyrażenie "przylegania" oznacza "dotykanie do czegoś bezpośrednio, opinanie czegoś ściśle". O ile w stosunku do wysokości budynku, prawodawca wprost określił, że ta ma być zgodna bądź to z ustaleniami miejscowego planu, bądź z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem inna niż wysokość sąsiadującego budynku zlokalizowanego w granicy z działką inwestycyjną, o tyle w stosunku do długości planowanego budynku, prawodawca posłużył się określeniem "przylegania ściany do ściany budynku istniejącej na sąsiedniej działce". Określenie to należy rozumieć, nie jako przyleganie w jakimkolwiek stopniu, ale w takim, w którym cała ściana planowanego budynku przylegać będzie do ściany budynku na działce sąsiedniej. W przedmiotowym wyroku wskazano, że w obowiązującym stanie prawnym sytuowanie budynku na granicy działek dopuszczalne jest tylko wtedy, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Dlatego też nieprawidłowe jest projektowanie nowego budynku, którego ściana nie będzie przylegała do ściany sąsiedniego, istniejącego budynku, na całej jej długości, a będzie wykraczała poza jej obręb. Sąd w konkluzji wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. wyraźnie podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organów orzekających będzie - stosownie do art. 153 p.p.s.a. - uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej co do wykładni zastosowanych przepisów. W szczególności organ korzystając z art. 35 ust. 3 P.b. wezwie inwestora do poprawienia przedmiotowego projektu budowlanego w analizowanym zakresie, określając stosowny termin, a następnie zależnie od działań inwestora podejmie dalsze czynności w sprawie.

W wykonaniu nałożonego przez WSA w Lublinie obowiązku Prezydent Miasta Lublin postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r. zobowiązał inwestora do poprawienia projektu budowlanego zgodnie z wytycznymi. Projektant zaś w ramach korekty projektu budowlanego przygotował projekt architektoniczny zamienny z czerwca 2022 r. W projekcie zamiennym mgr inż. P. W. przedstawił odmienną od wyrażonej w powołanym wyroku wykładnię rozporządzenia i wskazał na konieczność zastosowania w sprawie § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Takie działanie, przyjęte ponadto jako właściwe przez organ I instancji, stało się podstawą do wydania w sprawie błędnej decyzji administracyjnej, naruszającej art. 153 p.p.s.a., a także art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 3 rozporządzenia.

Należy podkreślić, że wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 530/21 jest orzeczeniem prawomocnym, nie był objęty skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynikająca z niego wykładnia powołanego rozporządzenia nie została uwzględniona przez Prezydenta Miasta Lublin, dlatego też organ odwoławczy prawidłowo ją uchylił i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przedstawiona w skardze argumentacja wskazująca na wykonanie inwestycji budowlanej i jej wartość przekraczającą milion złoty nie wpływa w żaden sposób na ocenę prawną dokonaną przez skład orzekający. To skarżący podjęli ryzyko realizacji inwestycji pomimo braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i z tego faktu nie mogą wyciągać wniosków prawnych w zakresie poprawności jej przeprowadzenia. W wyniku postępowania odwoławczego decyzja została uchylona, a wydając orzeczenie reformatoryjne organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec jednoznacznego stanowiska Sądu wyrażonego w orzeczeniu z dnia 23 listopada 2021 r. nie było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, co sugerował architekt przygotowujący projekt architektoniczny zamienny w czerwcu 2022 r. i co błędnie przyjął organ I instancji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.