Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 785/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 6 września 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 208/22 w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 maja 2022 r. I SA/WA 208/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D.S. (Skarżący) na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii (Minister) z 17 listopada 2021 r. nr DO3.7611.545.2019.AB w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie :

art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie odniesieniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów skargi, co nie pozwala na odtworzenie rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w newralgicznych kwestiach i w konsekwencji uniemożliwia skontrolowanie w należyty sposób rozstrzygnięcia sądu I instancji;

art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie wskazał na podstawie jakich dowodów poczynione zostały poszczególne ustalenia faktycznie przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak również do zgłoszonych w przedmiotowym wniosku dowodów, a także oparł orzeczenie o wybiórczo oceniony materiał dowodowy - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 §1 k.p.a. i 86 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - albowiem organ nie podjął czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. przesłuchania stron postępowania (Skarżącego), podczas gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia spraw - co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

art. 151 p.p.a.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem organ utrzymał w mocy postanowienia Ministra z 10 lutego 2021 r. odmawiające wznowienia postępowania, podczas gdy Skarżący, któremu powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania, nie brał w nim udziału bez swojej winy, a nadto w terminie 1 miesiąca od dnia w którym dowiedział się o decyzji, złożył wniosek o wznowienie postępowania, co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.,

Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 185 ust. 1 p.p.s.a. oraz art. 203 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2022 r. wydanego w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt I Sa/Wa 208/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ocenił należycie podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a przez to nie dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne i skrótowe w zakresie odniesienia się do zarzutów strony kwestionujących prawidłowość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego oceny. Tak sporządzone uzasadnienie uniemożliwia skontrolowanie w należyty sposób rozstrzygnięcia sądu i instancji, ponieważ nie jest możliwe odtworzenie rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w newralgicznych kwestiach.

Sąd i instancji ograniczył się w zasadzie do powtórzenia ustaleń faktycznych organu w zakresie okoliczności mających świadczyć o zapoznaniu się przez Skarżącego z Decyzją przed dniem 5 maja 2019 r., nie motywując dlaczego - w przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - właśnie tak należało ocenić ciąg zdarzeń. Przede wszystkim Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uzasadnił dlaczego za poprawny uważa wniosek Organu w zakresie w jakim wskazał on, że o powzięciu przez Skarżącego wiedzy o Decyzji przed 5 maja 2019 r. ma świadczyć fakt, iż w dniu 4 maja 2018 r. zapoznał się on z aktami postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie ([...]) i wykonał ich fotokopie. Podkreślić należy ponownie i z całą stanowczością, iż Skarżący nie włada językiem polskim. Tym samym, fakt, Iż odbył on wizytę w Czytelni Akt Sądu Rejonowego i otrzymał dostęp do akt sprawy, nie oznacza, iż powziął wiedzę o wydaniu Decyzji i treści zawartego w niej rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego warto wskazać, iż zarówno Organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na ww. argument nie wyjaśniły z czego wywodzą że Skarżący faktycznie zapoznał się z całymi aktami i wykonał fotokopie wszystkich znajdujących się w owych aktach dokumentów. Zauważyć należy przy tym należy dodatkowo, iż nawet gdyby Skarżący wykonał fotokopie całych akt, dla ustalenia iż dowiedział się on z ich treści o wydaniu Decyzji konieczne byłoby ustalenie, iż Skarżący dokonał tłumaczenia całości przedmiotowych akt na język którym włada i który rozumie - takie ustalenia w toku postępowania nie zostały poczynione. Dziwi przy tym, konstatacja Wojewódzkiego Sądu, jakoby "trudno przyjąć by skarżący wykonywał fotokopie 9 tomów akt postępowania w innym celu niż zapoznanie się z ich treścią". Oczywistym jest w świetle zasad doświadczenia życiowego, iż Skarżący nie dokonywał tłumaczenia wszystkich dokumentów znajdujących się 9 tomach akt (o ile w ogóle wykonywał jakieś tłumaczenia). Logicznym jest także, iż rzeczone fotokopie mógł wykonywać w celu przekazania ich pełnomocnikowi. Nielogicznym jest natomiast stwierdzenie, iż fakt wykonania fotokopii akt sporządzonych w języku polskim (w nieustalonym dokładnie zakresie) przez Skarżącego - osobę niewładającą językiem polskim - świadczy o zapoznaniu się przez Skarżącego z jednym dokumentem znajdującym się w tychże wielotomowych aktach (zwłaszcza iż rzeczony dokument - decyzja - nie stanowił głównego przedmiotu postępowania).

Analogicznie ocenić należy konstatację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jakoby o powzięciu przez Skarżącego wiedzy o decyzji miał świadczyć fakt, iż pełnomocnik Skarżącego powołał się na decyzję w piśmie procesowym, które to pismo Skarżącemu zostało przekazane w języku polskim, a z którego treścią Skarżący miał zapoznać się po jego przetłumaczeniu. Zauważyć należy w tym zakresie iż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów, na podstawie których ustalić można byłoby treść rzeczonego tłumaczenia - nie sposób zatem ustalić czy rzeczone tłumaczenie w pełni odzwierciedlało treść pisma pełnomocnika, czy poprawnie wskazany został organ wydający decyzję (w tym zakresie tłumaczenia często charakteryzują się dużą dowolnością), czy z tłumaczenia jasno wynikało czego dotyczy decyzja. Mając na uwadze powyższe, nie sposób uznać, iż powołana przez organ i WSA okoliczność dotycząca zapoznania się przez Skarżącego z tłumaczeniem pisma pełnomocnika z 6 września 2016 r. mogła stanowić podstawę do uznania, iż przed 5 maja 2019 r. Skarżący powziął wiedzę o wydaniu decyzji, a także jej przedmiocie.

Skarżący podkreślił, że wiedza strony domagającej się wznowienia postępowania z tego powodu, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, na temat tego, iż decyzja została wydana powinna sprowadzać się do tego jaki organ wydał decyzję, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia i jaka była jej treść.

Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, oceniony wszechstronnie i w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nie pozwala na wysnucie jednoznacznego i bezspornego wniosku, iż Skarżący przed dniem 5 maja 2019 r. dowiedział się o wydaniu decyzji, a także poznał przedmiot rozstrzygnięcia i przynajmniej minimalnym zakresie jej treść. Ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia poczynione przez organ, a powtórzone bezrefleksyjnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zostały oparte o wybiórcze dokumenty nie zaś całokształt materiału dowodowego, a nadto rozumowanie, w wyniku którego ustalony został stan faktyczny sprawy, jest niezgodne z zasadami logiki i nie znajduje uzasadnienia w zasadach doświadczenia życiowego.

Skarżący podkreślił, że wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. Oznacza to, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności. To zaś uzasadnia wniosek, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można w przekonujący sposób twierdzić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Nie ustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowości oceny innych dowodów. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Skarżącego dojść należy do wniosku, iż wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzja organu wydana została w oparciu o niewyjaśniony dostatecznie stan faktyczny sprawy, a wnioski poczynione przez organ w zakresie uchybienia przez Skarżonego terminowi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, powtórzone następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdują jednoznacznego potwierdzenia w materiale dowodowym.

Skarżący podkreślił, iż wątpliwości faktyczne, które nie zostały rozstrzygnięte w toku postępowania dowodowego, mogły zostać rozstrzygnięte dowodem z przesłuchania stron (Skarżącego) zwłaszcza, iż zarzuty dotyczące dopuszczenia się przez organ dowolności w procesie ustalania stanu faktycznego sprawy, podnoszone były już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ wbrew ciążącemu na nim obowiązku w zakresie pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i mimo dysponowania możliwością przesłuchania Skarżącego i jednoznacznego rozstrzygnięcia powziętych wątpliwości, nie skorzystał z tego środka dowodowego, a swoje ustalenia poczynił w oparciu o bliżej nieokreślone dowody z dokumentów, wysuwając nadto z ich treści wnioski sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Powyższe potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego organ nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w sposób niepełny, ograniczony, a jego wyniki poddane zostały błędnej ocenie, co ostatecznie doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, leżącego u podstaw skarżonego postanowienia.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się w żaden sposób do uchybień Organu w powyższym zakresie, które stanowiły przedmiot zarzutów skargi.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie organu, dotknięte naruszeniami przepisów z zakresu postępowania dowodowego (art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 86 k.p.a.), skutkującymi nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji prowadzącym do wydania postanowienia w warunkach naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 149 § k.p.a. - polegającym na utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją, podczas gdy Skarżący któremu powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania; nie brał w nim udziału bez swojej winy, a nadto w terminie 1 miesiąca od dnia w którym dowiedział się o decyzji (tj. o dnia otrzymania pisma Ministerstwa inwestycji i Rozwoju z 13 maja 2019 r., znak: D03.4611.4.2019.IH, w którym został pouczony także o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania) złożył wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej kontroli kasacyjnej.

Minister odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] 2011 r. Organ uznał, że wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] 2011 r., datowany na 7 czerwca 2019 r. złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia było ustalenie przez Ministra, że Skarżący wiedzę o decyzji z [...] 2011 r. powziął przed dniem 5 maja 2019 r., to jest w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia pod sygn. akt [...] z wniosku siostry Skarżącego, V.D. o stwierdzenie nabycia spadku po G.S. oraz E.S.

Stanowisko organu podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na wstępie, że skarga do Sądu pierwszej instancji złożona została na postanowienie Ministra. Prawdopodobnie na skutek oczywistej omyłki pisarskiej, Autor skargi kasacyjnej określał zaskarżone rozstrzygnięcie w punktach 2-4 petitum skargi oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, mianem decyzji.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.

Zgodnie z przepisem przywołanym przez Skarżącego jako wzorzec kontroli w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Wszystkie powyższe elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy, stanowiska Skarżącego oraz Ministra. Następnie wyjaśnił z jakich przyczyn podziela stanowisko Ministra, co do złożenia przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko Skarżącego, że samo zapoznanie się przez jego pełnomocników z aktami sprawy spadkowej, w których znajdowała się kopia decyzji z dnia [...] 2011 r., nie może w sposób jednoznaczny prowadzić do wniosku, że faktycznie dowiedział się o treści tej decyzji. Również z tego, że pełnomocnik Skarżącego w zażaleniu z 9 stycznia 2018 r. wskazywał, że w skład masy spadkowej wchodzą przede wszystkim prawa do nieruchomości, w tym nieruchomości przy ul. [...], nie można było w ocenie Sądu wyprowadzić wniosku, że Skarżący wiedział o wydaniu decyzji przed dniem 5 maja 2019 r.

Sąd uznał jednak, że powoływane przez organ, a wynikające z akt sprawy pozostałe okoliczności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.

Sąd wskazał, że w piśmie procesowym z 6 września 2016 r. złożonym w sprawie sygn. akt [...], sporządzonym przez pełnomocnika Skarżącego, wskazano wprost w pkt 2.15 na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] 2011 r., opisując również przedmiot tej decyzji. Sąd dostrzegł, że Skarżący w toku postępowania, jak również w złożonym wraz ze skargą wniosku dowodowym, wskazywał na nieprawidłowości w działaniu pełnomocnika, które jego zdaniem świadczą o tym, że nie miał on wiedzy o wydaniu decyzji. Uznał jednak, że okoliczności związane z brakiem należytej staranności pełnomocnika nie mają wpływu na ustalenie daty, kiedy Skarżący dowiedział się o decyzji. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo z 3 października 2016 r. złożone do sprawy spadkowej sygn. akt [...], podpisane osobiście przez Skarżącego, w którym poinformował on, że pismo z 6 września 2016 r. zostało mu wysłane przez pełnomocnika w języku polskim, lecz w celu jego zrozumienia przekazał je do tłumaczenia. Z treści pisma skarżącego z 3 października 2016 r. wynika również, że zapoznał się on ze sporządzonym przez tłumacza przysięgłego tłumaczeniem pisma procesowego z 6 września 2016 r. i dostrzegł w nim błędy i pominięcia. Nie sposób zatem uznać, nawet wziąwszy pod uwagę fakt nieposługiwania się przez Skarżącego językiem polskim, aby nie zyskał przed dniem 3 października 2016 r. wiedzy o wydaniu decyzji z [...] 2011 r., której przedmiot został opisany w ww. piśmie procesowym z dnia 6 września 2016 r.

Sąd zwrócił również uwagę, że w aktach sprawy znajduje się wniosek Skarżącego z 4 maja 2018 r., podpisany przez niego osobiście, o wykonanie fotokopii akt sprawy sygn. akt [...] (k. 1807 akt sądu rejonowego), w którym Skarżący zwrócił się o wykonanie fotokopii 9 tomów akt, a po uzyskaniu zgody, takie fotokopie wykonał, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Sąd pierwszej instancji dostrzegł, że Skarżący twierdzi, że nie włada językiem polskim, więc fakt wykonania kopii nie świadczy o uzyskaniu przez niego informacji o decyzji z [...] 2011 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że wyjaśnienia Skarżącego budzą jednak wątpliwości. Trudno bowiem przyjąć, by Skarżący wykonywał fotokopie 9 tomów akt postępowania w innym celu niż zapoznanie się z ich treścią. W aktach sprawy sygn. akt [...], znajdowała się zarówno decyzja z [...] 2011 r., jak również inne dokumenty świadczące o wydaniu tej decyzji oraz o jej treści (decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] 2012 r. nr [...] stanowiąca załącznik do wniosku V.D. z 31 lipca 2014 r. o nabycie praw do spadku). Powyższe okoliczności wynikają ze sporządzonych przez organ kopii poszczególnych kart z akt sprawy sygn. [...].

W konsekwencji w ocenie Sądu Wojewódzkiego nie można było zgodzić się ze Skarżącym, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy zapoznał się z decyzją z [...] 2011 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem niezbicie, że Skarżący miał wiedzę o wydaniu ww. decyzji najpóźniej 3 października 2016 r., kiedy to poinformował sąd, że zapoznał się z tłumaczeniem pisma procesowego z 6 września 2016 r. Nieprawidłowości w czynnościach pełnomocnika procesowego w sprawie cywilnej, na które powołuje się Skarżący, nie miały zaś wpływu na przyjęte przez organ ustalenia w zakresie terminu zapoznania się Skarżącego z decyzją. Z tej przyczyny Sąd uznał, że wniosek dowodowy Skarżącego nie mógł zostać uwzględniony.

Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślał, że Sąd Wojewódzki nie odniósł się do podnoszonych przezeń w skardze zarzutów dotyczących popełnionych przez organ uchybień procesowych w toku rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania, w tym zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącego. Rzeczywiście, w uzasadnieniu Sądu Wojewódzkiego nie odniesiono się do tychże kwestii, które objęte były zarzutami skargi, jednak z przyczyn, które wyjaśnione zostaną w dalszej części uzasadnienia uchybienie to Sąd kasacyjny uznaje za nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.

Natomiast brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną.

Niezasadny jest również zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej to jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu naruszało art. 7 w zw. z art. 11 k.p.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Istota tak postawionego zarzutu sprowadza się do kwestionowania podzielenia przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych organu, co daty powzięcia przez Skarżącego wiedzy o wydaniu i treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z [...] 2011 r. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ocenie Skarżącego dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd ocena materiału dowodowego uchybia zasadom, o których mowa w art. 80 k.p.a.

Odnosząc się do tego zarzutu podzielić należy stanowisko wyrażane w orzecznictwie i doktrynie postępowania cywilnego, zgodnie z którym normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655, cytat za "Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz", pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2006 r., Tom I, str. 541).

W cytowanym wyżej opracowaniu wskazano że swobodna ocena dowodów odpowiadać musi pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe (czynnik ustawowy). Oznacza to po pierwsze, że sąd może oprzeć swoje przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości. Po drugie, ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności (np. zachowania świadka, autentyczność dokumentu, źródła informacji), które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Po trzecie, sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, to jest dokonać wyboru tych, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiąże się z to z obowiązkiem należytego uzasadnienia orzeczenia (opr. cit. str. 541).

Rozważania te dotyczą dokonywania oceny przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym, jednak odnieść je można również do badania przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy organy prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Zatem skuteczne postawienie Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania na skutek zaakceptowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy wymagałoby wykazania, że kwestionując ustalenia faktyczne poczynione przez organy Sąd nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych przez organy dowodów i towarzyszących im okoliczności. Postanowienie takiego zarzutu wymagałoby również wykazania, że Sąd oceniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy uchybił zasadom logicznego rozumowania lub zasadom doświadczenia życiowego.

Wbrew stanowisku Skarżącego, Sąd Wojewódzki akceptując ustalenia faktyczne poczynione przez Ministra uwzględnił zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody, to jest dokumenty uzyskane przez Ministra z akt postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w sprawie [...]. Faktycznie, ani Sąd pierwszej instancji ani Minister nie odnieśli się do pism załączonych przez Skarżącego do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy to jest potwierdzenia złożenia przez Skarżącego oświadczenia z 15 sierpnia 2015 r., oświadczenia D.W. z 22 listopada 2020 r. oraz wydruku wiadomości wymienionych pomiędzy D.W. a Skarżącym.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że oświadczenie Skarżącego z 15 sierpnia 2015 r. to "Sprawozdanie wstępne z popełnienia przestępstwa" zakwalifikowanego przez podmiot je przyjmujący jako "naruszenie tajemnicy lub zniszczenie korespondencji adresowanej do osoby trzeciej". Oświadczenie to dotyczy czynności podejmowanych przez siostrę Skarżącego a zmierzających do nabycia przez nią spadku po E.S., których skutkiem mogło być uznanie V.S. jedynym spadkobiercą wszystkich rzeczy należących do rodziny Skarżącego ze strony matki, w tym pałacu [...], położonego w [...].

Jak wynika z oświadczenia Skarżącego z 15 sierpnia 2015 r. oraz oświadczenia D.W. z 22 listopada 2020 r. po powzięciu wiadomości o powyższym postępowaniu Skarżący wziął w nim udział.

Zwrócić należy uwagę, że Sąd podzielając stanowisko organów co do złożeniu wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu nie odwoływał się do dokumentów sporządzonych przed dniem 15 sierpnia 2015 r., ale do pism złożonych we wrześniu i październiku 2016 r. do akt sprawy [...]. W konsekwencji zaniechanie odniesienia się przez organ i Sąd pierwszej instancji do dokumentów dołączonych do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może zostać uznane za naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołane przez Skarżącego dokumenty świadczą o skomplikowaniu relacji rodzinnych w związku w związku majątkiem podlegającym dziedziczeniu. Nie pozwalają jednak na zakwestionowanie stanowiska Sądu Wojewódzkiego co do daty powzięcia przez Skarżącego wiedzy o wydaniu decyzji z [...] 2011 r.

Sąd Wojewódzki za istotne dla ustalenia daty powzięcia przez Skarżącego wiedzy o wydaniu decyzji uznał pismo jego pełnomocnika z 6 września 2016 r. oraz pismo Skarżącego z 3 października 2016 r.

Skarżący kwestionując możliwość ustalenia na podstawie powyższych dokumentów daty powzięcia przez niego wiedzy o decyzji z [...] 2011 r. powoływał się na nieznajomość języka polskiego, jak również na brak w aktach dowodów, na podstawie których można by ustalić treść tłumaczenia owego pisma.

Odnosząc się do tych argumentów Sąd kasacyjny wskazuje na wstępie, że jak słusznie dostrzegł Sąd Wojewódzki, w punkcie 2.15 pisma z 6 września 2016 r. pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, kto był ostatnim właścicielem głównego składnika majątku po E.S. czyli udziału w zabudowanej nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...]. Pełnomocnik wyjaśniła, że nieruchomość ta określona została w testamencie jako "Wielki Pałac [...]". Następnie przywołała decyzję Ministra z [...] 2011 r., wskazując, że stwierdzono nią nieważność decyzji Ministerstwa Budownictwa z dnia [...] 1949 r. nr L. dz. [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] 1949 r. nr L.dz.[...], nieprzyznającego dotychczasowemu właścicielowi (R.P.) prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Opisała skutki jakie wywołuje stwierdzenie nieważności decyzji jak również powołała się na fakt przyznania decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] prawa użytkowania wieczystego tejże nieruchomości na rzecz ówcześnie wykazanych następców prawnych R.P. a następnie przekształcenia owego prawa decyzją z [...] 2013 r. nr [...] w prawo własności.

W piśmie z 3 października 2016 r. (data wpływu do Sądu 17 października 2016 r.) sporządzonym w języku polskim Skarżący wskazał, że jego pełnomocnik przesłała mu "pocztą elektroniczną w dniu 9 września dokument w języku polskim z tylko jednym zdaniem komentarza: W załączeniu znajdzie Pan kopię naszej odpowiedzi wysłanej wczoraj do Sądu". Ten mail nie zawierał żadnej informacji, żadnego innego komentarza, żadnego wytłumaczenia czy uściślenia, czy nawet jakiegokolwiek wyjaśnienia."

Skarżący podkreślił "Nigdy nie konsultowano ze mną, ani nawet nie pytano mnie o kwestie potrzebne do sporządzenia tego dokumentu. Jak go również nie zatwierdziłem, ponieważ nie zostałem o nim powiadomiony i dowiedziałem się do nim dopiero po jego przesłaniu do zainteresowanych stron w tej sprawie. Nie znając niestety języka polskiego, nie byłem w stanie zrozumieć czy też dowiedzieć się, co dokument przekazany przez Mecenas A.S. zawierał."

Następnie Skarżący wyjaśnił :"Po zleceniu jego tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego zauważyłem, że odpowiedź sporządzona przez Mecenas A.S., a która została już przekazana Wysokiemu Sądowi zawiera nieścisłości i pominięcia. Tymczasem Mecenas A.S. otrzymała dużo wcześniej przetłumaczone dokumenty, wykazujące nieścisłości deklarowane przez strony przeciwne".

Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena obu powyższych dokumentów pozwala na stwierdzenie, że Skarżący najpóźniej w dacie sporządzania pisma z 3 października 2016 r. powziął wiedzę o wydaniu decyzji z [...] 2011 r. i jej rozstrzygnięciu. Jak bowiem wynika z pisma z 3 października 2016 r. Skarżący zlecił wykonanie tłumaczenia przysięgłego tegoż pisma i dzięki owemu tłumaczeniu zorientował się, że w piśmie tym zawarte są nieścisłości w stosunku do poprzednio przekazanych dokumentów. Przyjęcie tezy Skarżącego, że skoro w aktach sprawy brak jest owego tłumaczenia to nie wiadomo, jaka była jego treść, przeczyłoby zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Skoro owo tłumaczenie pozwoliło na wykrycie nieścisłości w piśmie z 6 września 2016 r. to musiało być tłumaczeniem pełnym i dokładnym, w innym przypadku nie byłoby bowiem możliwe dostrzeżenie owych nieścisłości. Przeczyłoby również zasadom logiki przyjęcie, że Skarżący zlecał tłumaczenie wyłącznie fragmentów pisma swojego pełnomocnika, albo też uznał za nieistotne fragmenty odnoszące się do najważniejszego (jak wynika zarówno z jego oświadczenia z 15 sierpnia 2015 r. jak i przywołanego testamentu E.S.) elementu majątku, to jest do pałacu [...], czyli nieruchomości przy ul. [...], której wartość Skarżący wycenił na [...] EURO.

Sąd kasacyjny podkreśla, że to właśnie decyzja Ministra z [...] 2011 r. otworzyła drogę do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa czasowej do nieruchomości przy ul. [...], mającej (jak to wynika z oświadczenia z 15 sierpnia 2015 r.) tak istotne znaczenie dla Skarżącego. W tej sytuacji przeczyłoby zasadom logiki i doświadczenia życiowego pominięcie czy też niedostrzeżenie przez Skarżącego faktu wydania tejże decyzji i jej treści. Nawet jeżeli tłumaczenie przysięgłe pisma z 6 września 2016 r. w zakresie nazwy organu nie byłoby precyzyjne i dokładne, jak wywodzi Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to nie sposób przyjąć, by osoba tak dbająca o swoje interesy i zabiegająca o odzyskanie majątku znajdującego się w Polsce, ustanawiająca kolejnych fachowych pełnomocników (por. pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego adw. D.W. w sprawach [...] oraz [...] pełnomocnictwo udzielone adw. A.S., pełnomocnictwo udzielone 29 listopada 2016 r. r.pr. E.B.) pominęła fakt wydania takiej decyzji.

Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, że Skarżący zapoznawał się z aktami postępowania [...], w których m.in. znajdowała się decyzja z [...] 2011 r. i sporządzał z nich kserokopie. Skarżący podkreślał, że tomów owego postępowania było wiele, decyzja była tylko jednym z dokumentów, a w świetle zasad doświadczenia życiowego oczywiste jest, że nie dokonywał tłumaczenia wszystkich dokumentów z akt sprawy.

Sąd kasacyjny podziela stanowisko Skarżącego, że być może nie dokonywał tłumaczenia przysięgłego wszystkich dokumentów z akt sprawy. Jak już jednak wskazano, to właśnie decyzja z [...] 2011 r. miała podstawowe znaczenie dla możliwości ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, jak również dla przyjęcia, że w sprawie zachodzi jurysdykcja sądów polskich, od czego uzależniona była możliwość doprowadzenia do zmiany postanowienia wydanego w sprawie [...], którego treść nie pozwalała na uznanie Skarżącego za jednego ze spadkobierców R.P.

Zatem zarzuty Skarżącego objęte punktem 2 petitum skargi kasacyjnej również uznać należało za niezasadne.

Zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżone postanowienie (w petitum omyłkowo wskazano "decyzja") naruszało art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 §1 k.p.a. i 86 k.p.a. Skarżący kwestionuje w istocie zaniechanie przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania.

Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu Sąd kasacyjny wskazuje, że jak wynika z art. 86 § 1 k.p.a., dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności. Jego przeprowadzenie organ rozważa dopiero wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają wątpliwości. W niniejszej sprawie organ zgromadził dowody, pozwalające na ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W konsekwencji, brak było podstaw do rozważania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącego, zwłaszcza w sytuacji, w której podstawę dla dokonanych ustaleń faktycznych stanowiły m.in. sporządzane przez niego pisma.

Niezasadny był również zarzut objęty punktem 4 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. żart. 144 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania, w którym Skarżący, pomimo przysługującego mu przymiotu strony i bez swojej winy nie brał udziału. Badanie czy w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania byłoby możliwe dopiero do ustaleniu, że wniosek złożony został w terminie. Skoro wniosek nie został złożony w terminie, nie jest możliwe badanie, czy rzeczywiście Skarżącemu przysługiwał przymiot strony i czy bez swojej winy nie wziął udziału w postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.