Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 110/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. W. i W. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] maja 2022 r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących R. W. i W. W. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 marca 2017 r. L. i J. P. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. (PINB), z wnioskiem o interwencję w sprawie wykonanych bez pozwolenia na budowę robót budowlanych w lokalu przy ul. [...] w S., polegających na obniżeniu poziomu posadzki w piwnicy należącej do tego mieszkania w celu wykonania pomieszczeń użytkowych, wykonaniu otworu wejściowego na znacznej powierzchni ściany pomiędzy pomieszczeniami pokój – kuchnia, powiększeniu otworu okiennego do rozmiaru podwójnych drzwi balkonowych w tym samym pomieszczeniu, w ścianie nośnej, wybudowaniu tarasu zadaszonego wiatą , wykonaniu elewacji na ścianach zewnętrznych na wysokości parteru, stanowiącej powierzchnię ok. Ľ budynku, zamontowanie toalety podłączonej do kanalizacji w pionie kuchennym w pomieszczeniu piwnicznym.

Decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ust. 1 i 7 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.p.b.", nakazał R. W. i W. W., dalej: "skarżący", "inwestorzy", doprowadzenie do stanu poprzedniego przebudowanych elementów konstrukcyjnych budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] nr [...] w S. (działka [...], obręb [...]), w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] poprzez:

- przywrócenie otworu okiennego o wymiarach stolarki 195x133 cm (zgodnie z archiwalną dokumentacja projektową z 1975 r.) w ścianie zewnętrznej, w elewacji południowej (od strony ogrodu), w miejscu wykonanego otworu, w którym zamontowano drzwi tarasowe z naświetlem;

- trwałe zaślepienie materiałami o odpowiedniej nośności przejścia o wymiarach 167x251 cm pomiędzy kuchnią (pomieszczenie nr 5 - oznaczenie zgodnie z dokumentacją projektową z 1975 r.) i pokojem dziennym (nr 2), w ścianie dzielącej, konstrukcyjnej o grubości 18 cm.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powiatowy w pierwszej kolejności zrelacjonował przebieg postępowania, określił która część wniosku inicjującego postępowanie z dnia 15 marca 2017 r. (data wpływu 20 marca 2017 r.) jest przedmiotem procedowania w sprawie oraz określił stan prawny sprawy wskazując, że prowadzone postępowanie toczyło się z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.

Powołując się na ustalenia własne, wynikające z protokołu oględzin z dnia 23 września 2021 r. nieruchomości położonej przy ul. [...], organ prowadzący postępowanie wskazał jakie prace wykonali inwestorzy i opisał stan lokalu w tym zakresie.

Następnie organ powiatowy ustalił, że wykonana przebudowa elementów konstrukcyjnych wewnątrz lokalu mieszkalnego nr 1 nie jest sprzeczna z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] października 2018 r., podobnie jak kształtowanie elewacji w odcieniach szarości (dopuszczona została również rozbudowa budynku od strony elewacji ogrodowej). Ponadto budynek przy ul. [...] w S. nie znajduje się w rejestrze zabytków i Gminnej Ewidencji Zabytków miasta S.. Organ I instancji ustalił również, że w jego archiwum oraz Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta S. nie odnaleziono pozwolenia na budowę lub zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych. Z kolei W. W. oświadczył, że nie występował o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub ze zgłoszeniem robót.

Biorąc pod uwagę, iż w wyniku wykonanych robót budowlanych doszło do przebudowania części konstrukcyjnych budynku (ściany dzielącej stanowiącej oparcie dla belek stropowych oraz ściany zewnętrznej budynku) tj. elementów stanowiących części wspólne opisywanej nieruchomości organ powiatowy zobowiązał inwestora (wezwanie z dnia 8 października 2021 r.), do przedłożenia dokumentów stwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących wykonania robót budowlanych przekraczających zakres zwykłego zarządu, w zakresie przebudowy ściany zewnętrznej konstrukcyjnej oraz ściany wewnętrznej konstrukcyjnej, dzielącej, budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w S. w obrębie lokalu mieszkalnego nr 1.

Pismem z dnia 13 grudnia 2021 r., organ ponownie wezwał skarżących do przedłożenia uchwały wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w S., stwierdzającej prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.

Odnosząc się zaś do kwestii wykonanych robót budowlanych organ powiatowy powołał treść art. 29 ust. 3 pkt 2b ustawy Prawo budowlane i wskazał, że wykonywanie robót budowlanych obejmujących wykonanie przejścia w ścianie dzielącej konstrukcyjnej (stanowiącej oparcie dla belek stropowych) oraz wykucie i powiększenie otworu w ścianie zewnętrznej nośnej (z okna na drzwi tarasowe z naświetlem), zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym uznawane jest za przebudowę elementu konstrukcyjnego budynku wielorodzinnego i na podstawie art. 28 i 29 ustawy Prawo budowlane powinno zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast inwestor nie przedłożył i nie otrzymał dokumentów stwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością, co oznacza, że nie powinien przystąpić do wykonania powyższych robót budowlanych.

Organ I instancji dodał, że obowiązek dostarczenia ww. dokumentów jest niezbędny w przypadku postępowania prowadzanego w oparciu o art. 50-51 ustawy Prawo budowlane i m.in. legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Organ opisał również krótko swoje ustalenia dotyczące pozostałych, opisanych we wniosku robót budowlanych, co do których nie zawarto w sentencji decyzji żadnego rozstrzygnięcia.

Od decyzji odwołanie wniósł W. W. oraz L. P. i J. P..

Inwestor wskazał, że okno od strony ogrodu zostało wymienione na drzwi tarasowe o tych samych wymiarach (szerokość nie uległa zmianom), jak i że nie wykonywał otworu między pokojem a kuchnią, który to otwór istniał wcześniej.

Z kolei pozostali odwołujący się zarzucili wydanej decyzji mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów: - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a." i art. 8 k.p.a., a w konsekwencji powyższego naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. jak i art. 80-81 k.p.a. , - art. 79a i art. 84 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie; - art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie w części dotyczącej pogłębienia piwnicy w przedmiotowej nieruchomości i zmiany sposobu przeznaczenia pomieszczeń.

W konsekwencji odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Podkreślili, że organ powiatowy dotychczas uchyla się od rozpoznania ich wniosku w pełnym zakresie, tj. także dotyczącym pogłębienia piwnicy i zmiany przeznaczenia pomieszczeń. Odwołujący się podkreślili, że nie zgadzają się z orzeczeniem organu I instancji co do oceny naruszeń prawa budowlanego, o których informowali we wniosku i w odwołaniu. Jako, że wszystkie te naruszenia, a nie tylko niektóre, o których się wypowiedział organ powiatowy w komparycji, są sprzeczne z prawem. Ich zdaniem samowolą budowlaną są nie tylko "otwór okienny; czy w ścianie nośnej budynku", ale także pozostałe prace na które wskazywali w składanych w sprawie stanowiskach.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (Dz.U. z 2012 r. poz. 735 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. u.p.b. oraz art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości nakazując R. W. i W. W. doprowadzenie do stanu poprzedniego przebudowanych elementów konstrukcyjnych budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w S., usytuowanego na działce nr [...], obr. nr [...], w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] poprzez:

1) przywrócenie otworu okiennego w ścianie zewnętrznej elewacji południowej (od strony ogrodu), w miejscu wykonanego otworu, w którym zamontowano drzwi tarasowe z naświetlem o wymiarach 195 x 133 cm - zgodnie z archiwalną dokumentacją projektową z 1975 r., której kopię rysunku "Rys. nr 4 - Rzut parteru", uczyniono załącznikiem nr 1 (karty 1 i 2) do decyzji i jej integralną częścią;

2) trwałe zaślepienie w ścianie dzielącej, konstrukcyjnej o grubości 18 cm, materiałami o odpowiedniej nośności przejścia o wymiarach 167 x 251 cm pomiędzy pokojem i kuchnią [oznaczonymi odpowiednio jako pomieszczenie nr 2 i nr 5

w dokumentacji projektowej z 1975 r., której kopia rysunku - "Rys nr 4 - Rzut parteru"

- stanowi załącznik nr 1 (karty 1 i 2) do niniejszej decyzji i jej integralną część].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że organ powiatowy objął przedmiotowym postępowaniem wyłącznie roboty budowlane wykonane w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], przez właścicieli lokalu nr 1, P. R. i W. W. (KW [...]), polegające na powiększeniu otworu okiennego w przegrodzie zewnętrznej i wykonaniu otworu w przegrodzie konstrukcyjnej wewnętrznej. Pozostałe roboty – jak zaznaczył organ II instancji, pomimo że zostały wspomniane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie zostały objęte niniejszym postępowaniem i zaskarżoną decyzją.

Z kolei odnosząc się do kwestii dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane organ wojewódzki wyjaśnił, że współwłaściciel nie jest uprawniony do wykonywania żadnych robót budowlanych, obejmujących części wspólne budynku (którymi m.in. są przegrody zewnętrzne i konstrukcyjne budynku), bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Następnie organ powołał brzmienie art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o własności lokali oraz podzielany pogląd orzecznictwa sądowego i wskazał, że w postępowaniu naprawczym, pomimo braku wyraźnego uregulowania ustawowego, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest ustalić czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż brak tytułu prawnego do nieruchomości czyniłby niecelowymi dalsze działania naprawcze. Kwestię tę bada się poprzez żądanie przedstawienia przez inwestora dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na jego uprawnienie do wykonania robót budowlanych.

W ocenie organu wojewódzkiego inwestorzy nie uzyskali zgody wszystkich współwłaścicieli budynku, tworzących wspólnotę mieszkaniową, na wykonanie robót budowlanych objętych przedmiotowym postępowaniem. To czy sprawca samowoli budowlanej dysponuje nieruchomością co do której wykonane zostały roboty budowlane do celów budowlanych, organy nadzoru budowlanego ustalają w pierwszej kolejności, gdyż jest to warunek konieczny do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (ich zalegalizowania), gdyż niewykazanie przez sprawcę samowoli budowlanej prawa do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.

Odnosząc się z kolei do ustaleń organu powiatowego dotyczących stanu fatycznego, w ocenie organu II instancji, znalazły one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Porównanie stanu przedstawionego w projekcie budowlanym, obejmującym rozbudowę tego budynku mieszkalnego, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] czerwca z 1975 r., znak: [...] ze stanem faktycznym, wykazało że w miejscu otworu okiennego o wymiarach 195 cmx 133 cm w przegrodzie zewnętrznej opisywanego budynku wykonano otwór drzwiowy o wymiarach 240 cm x 244 cm (karty 59, 131 w aktach sprawy organu powiatowego) oraz w przegrodzie wewnętrznej pomiędzy dwoma pomieszczeniami w obrębie lokalu nr 1 - otwór drzwiowy o wymiarach 167 cm x 251 cm, którego brak na rzutach przyziemia inwentaryzacji i parteru w projekcie budowlanym z 1975 r. (karty 59, 131 i 54 akt). Na rysunku inwentaryzacji przedstawiającym rzut przyziemia (karta 54 akt), ukazano także rozstaw belek stropowych drewnianych, wskazujący na to, że przegroda wewnętrzna,

w której wykonano opisywany otwór jest przegrodą konstrukcyjną (stanowi podparcie dla belek stropowych).

Następnie organ wojewódzki powołał brzmienie art. 3 ust. 7a u.p.b., art. 29 ust. 2 pkt 1aa u.p.b. i art. 28 ust. 1 u.p.b. i wskazał, że roboty budowlane polegające na wykonaniu otworów w przegrodach zewnętrznej i konstrukcyjnej w opisywanym budynku zostały zrealizowane, jako przebudowa budynku, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na realizację tych robót, w ocenie organu wojewódzkiego, organ powiatowy prawidłowo wydał nakaz doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego, zgodnie z przepisami art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz prawidłowo, stosownie do treści art. 52 u.p.b. wskazał adresata zaskarżonej decyzji, nakładając obowiązek jej wykonania na P. R. i W. W., jako inwestorów opisywanych robót.

Ponieważ jednak, powołując się w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji

na dokument, który - jak wynika z akt sprawy - nie jest w posiadaniu stron postępowania, ani też kopii tego dokumentu organ powiatowy nie załączył do decyzji, czyli dokumentacji, na którą się powołał, przez co decyzja ta byłaby niewykonalna, według organu II instancji należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec jak w rozstrzygnięciu.

Powyżej opisaną decyzję R. W. i W. W. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, uzupełniając skargę pismami z dnia 14 lutego 2023 r. i 8 marca 2023 r. oraz zarzucając niewskazanie

i uniemożliwienie skorzystania z prawa do złożenia odwołania, nieprawidłowe ustalenia faktyczne, w tym podczas wizji lokalnej oraz wybiórczą analizę w postępowaniu dokumentacji niewiadomego pochodzenia wskazując, że dotyczy to formy dokumentacji projektowej z 1975 r.

Skarżący dodali m.in., że posiadają zgodę 75% współwłaścicieli na wykonanie prac remontowych w swoim mieszkaniu tj. właścicieli mieszkania nr 1, nr 2 i nr 3 przy ulicy [...]. Zakwestionowali również uznaną za dowód w sprawie dokumentację projektową z 1975 roku, która ich zdaniem jest nieprawidłowa, wskazując w zakresie okien na niezgodność z ich rzeczywistymi wymiarami.

Skarżący podkreślili, że prace remontowe w ich mieszkaniu zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującym prawem. Nie zagrażały i nie zagrażają życiu i zdrowiu mieszkańców, a po upływie 10 lat od ich wykonania ściany

są w doskonałym stanie, nie widać pęknięć ani rys oraz żadnych innych uszkodzeń.

Skarżący dodali, że grubość ściany pomiędzy pomieszczeniem kuchni i pokojem dziennym na planach wynosi 15 cm (bez obróbki) co świadczy o tym, że jest to ściana działowa. Ponadto do dnia dzisiejszego parametry techniczne tej ściany nie zostały zmienione, a do tego w powstałym według skarżących podczas przebudowy z 1975 r. przejściu, według nich znajduje się nadproże.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymując swoje rozstrzygnięcie, i ocenę prawną sprawy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, ze akt ten, podobnie jak poprzedzająca ja decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu nakazującym ich usunięcie z obiegu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ ten uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do meritum sprawy. Organ odwoławczy wskazał bowiem na potrzebę uczynienia z archiwalnej dokumentacji projektowej z 1975 r. załączników do decyzji. W jego ocenie bez przeredagowania sentencji decyzji w tym zakresie byłaby ona niewykonalna.

Organy obu instancji, uznając, że w budynku przy ul. [...] w S. przeprowadzono roboty budowlane, wymagające uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, zobowiązały inwestorów do doprowadzenia tych robót do stanu poprzedniego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Organy przyjęły przy tym, że w związku z brakiem wyrażonej w formie uchwały wspólnoty mieszkaniowej, zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w pełnym zakresie.

Zastosowanie zatem znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Należy przyznać organowi rację, iż w przypadku legalizacji robót budowlanych kluczowe znaczenie ma dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Od tego bowiem zależy, czy prowadzenie postępowania legalizacyjnego, w tym nakładanie na inwestora obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w określonym terminie, jest celowe.

Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący takim prawem na etapie prowadzenia postępowania legalizacyjnego winien się legitymować, w przeciwnym wypadku wykonanie obowiązków nałożonych przez organ jest niemożliwe.

Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania prowadzi jednak do wniosku, że organ uchybił swoim podstawowym, wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązkom w zakresie ustalenia stanu faktycznego. W badanej sprawie na skarżących nałożono obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanych elementów konstrukcyjnych, to jest przywrócenia do poprzednich rozmiarów otworu okiennego oraz trwałego zaślepienia materiałami o odpowiedniej nośności przejścia pomiędzy pokojem i kuchnią. Zakres tych robót wynikać ma ze stanowiących załączniki do decyzji rysunków stanowiących rzut parteru, pochodzących z archiwalnej dokumentacji projektowej z 1975 r.

W ocenie Sądu stanowiące załączniki do decyzji rysunki w żaden sposób nie obrazują umiejscowienia samowolnie wykonanych robót budowlanych przede wszystkim z tego względu, że nie zaznaczono na nich lokalu inwestorów. Brak jest również możliwości ich zestawienia z rysunkiem wykonanym w trakcie oględzin. W efekcie nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia, w oparciu o te rysunki, gdzie umiejscowione są okno oraz ściana, które winny zostać doprowadzone do stanu poprzedniego. Nie wynika to również ze wspomnianego rysunku zamieszczonego w protokole oględzin.

Ze stanowiącego załącznik do decyzji rysunku można wnioskować, że chodzi o ścianę pomiędzy pomieszczeniami oznaczonymi numerami 2 i 5 oraz, że lokal, w którym dokonano przeróbek znajduje się od strony południowej. Okna w tym lokalu znajdują się od strony południowej i południowo zachodniej. Natomiast z rysunku widniejącego w protokole oględzin można wywnioskować, że drzwi tarasowe znajdują się od strony północnej pomiędzy dwoma pokojami, bądź pokojem i zadaszeniem. Poniżej miejsca oznaczonego jako drzwi tarasowe znajduje się pomieszczenie, które nie zostało opisane i trudno określić czy jest to pokój, czy też zadaszenie, o którym mowa w protokole. Miejsca, w którym znajdują się drzwi tarasowe nie oznaczono na rysunku, stanowiącym załącznik do protokołu, zatem nie wiadomo jaki był cel organu w tym, aby z kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy uczynić załączniki, skoro nie wynika z nich jakie samowolnie wykonane roboty budowlane i gdzie umiejscowione należy doprowadzić do stanu poprzedniego.

W ocenie Sądu nie wyjaśniono również w sposób niebudzący wątpliwości, że ściana, w której wykonano otwór jest ścianą nośną. Zastrzeżenia budzi przede wszystkim okoliczność, iż organy konsekwentnie twierdzą, że ściana pomiędzy pomieszczeniami oznaczonymi na rysunku stanowiącym załącznik do decyzji numerami 2 i 5 ma 18 cm grubości podczas, gdy analiza tego rysunku prowadzi do wniosku, że jest to ściana o grubości 15 cm, taka bowiem jej grubość została oznaczona na rysunku będącym częścią dokumentacji archiwalnej i stanowiącym załącznik do decyzji organu odwoławczego. Z protokołu oględzin wynika z kolei, że ściana ma grubość 18 cm (jak przyjęły organy) i takie określenie jej grubości jest najprawdopodobniej wynikiem wykonanych pomiarów. Ani z protokołu oględzin, ani z innych dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika jednak, z czego wzięła się różnica w grubości tej ściany określonej w dokumentacji archiwalnej na 15 cm, a w protokole oględzin na 18 cm.

Niezależnie jednak od określenia grubości tej ściany, która ma drugorzędne znaczenie, istotnym było ustalenie, iż jest to ściana konstrukcyjna, a ta okoliczność w ocenie Sądu nie została dostatecznie wyjaśniona. Wbrew wywodom organu I instancji nie wynika ona w sposób jednoznaczny z załączonej do akt postępowania dokumentacji z 1975 r. Co prawda organ I instancji wskazał, że ściana pomiędzy pokojem i kuchnią stanowi ścianę konstrukcyjną z tego względu, że stanowi podparcie dla belek stropowych, a odzwierciedlenie tej ściany widoczne jest na kolejnych piętrach, jednak na żadnym z załączonych do akt rysunków okoliczności te nie zostały przez organ uwidocznione. Ma to o tyle istotne znaczenie, że okoliczność, iż ściana o której mowa stanowi ścianę konstrukcyjną nie wynika z części opisowej dokumentacji. Sam fakt, iż na kolejnych piętrach odzwierciedlono układ mieszkań nie przesądza, w ocenie Sądu o tym, która ze ścian jest ścianą konstrukcyjną, a która ścianą działową.

Jednoznaczne ustalenie tej okoliczności, w sytuacji, gdy twierdzenia organu w tym zakresie są przez skarżących kwestionowane jest zatem istotne i może mieć wpływ na treść nałożonych na skarżących obowiązków w zakresie doprowadzenia ściany do stanu poprzedniego.

W tym stanie rzeczy organ ponownie rozpatrując sprawę winien sporządzić czytelne rysunki wykonanych prac budowlanych z jednoznacznym wskazaniem ich miejsca, a także ustalić w sposób niebudzący wątpliwości (również z zaznaczeniem na rysunkach), czy ściana pomiędzy pomieszczeniami kuchni i pokoju jest ścianą konstrukcyjną, czy też ścianą działową.

Z powyższych względów, uznając że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 329 – j.t.), orzekł o ich uchyleniu.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.