Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 494/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 8 par.1, 11, 77 par.1, 80, 107 par. 3, 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 21 listopada 2023r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 20 czerwca 2023 r. nr 9002-2023-000438 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. K. wpłynął wniosek K. K. o przyznanie płatności na rok 2021. Do wniosku zostały załączone wymagane dokumenty: materiał graficzny w liczbie 31 sztuk, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych oraz dwa oświadczenia: oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do bydła i oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności do krów. W zmianie do wniosku, złożonej w dniu [...] sierpnia 2021 r., producent rolny zadeklarował wysiew w dniu [...] sierpnia 2021 r. mieszanki w międzyplonie ścierniskowym na działce ewidencyjnej nr [...]. Ostatecznie, na podstawie złożonego wniosku i zmiany do niego K. K. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do powierzchni 246,02 ha, płatność dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni 8,10 ha upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do 15 sztuk krów oraz płatności do 20 sztuk bydła.

Po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych kontroli, w oparciu o całość zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. decyzją z dnia [...] września 2022 r. odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono istnienie powiązań o charakterze osobowym, organizacyjnym i ekonomicznym pomiędzy skarżącym, a innymi podmiotami, występującymi formalnie jako niezależni i samodzielni producenci rolni. Charakter i stopień tych powiązań, w ocenie organu pierwszej instancji, uzasadniał sformułowanie wniosku o istnieniu obiektywnych i subiektywnych przesłanek pozwalających na uznanie, że gospodarstwo rolne K. K. znalazło się w łańcuchu wzajemnych powiązań świadczących o stworzeniu sztucznych warunków w celu osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań przepisów prawnych Unii Europejskiej, które to działania traktowane są jako obejście prawa. Konsekwencją utworzenia wielu podmiotów było przyznanie wielokrotnie wyższego wsparcia, niż wynikałoby to z przepisów dotyczących jednego gospodarstwa. Jakkolwiek powiązane podmioty formalnie tworzyły samodzielne gospodarstwa, a więc gospodarstwa mające określonego zarządcę, własny numer ewidencyjny czy rachunek bankowy, to jednak istniały między nimi ścisłe powiązania, o opisanym w decyzji charakterze.

W złożonym odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku wielokierunkowej analizy zgromadzonej w toku postępowania za 2021 rok obszernej dokumentacji ustalono, że występują liczne powiązania o charakterze personalnym, organizacyjnym, biznesowym i własnościowym pomiędzy K. K. a innymi podmiotami, zarówno osobami fizycznymi, jak i spółkami prawa handlowego. W ocenie organu I instancji, biorąc pod uwagę przedstawione definicje rolnika i gospodarstwa rolnego, podmioty powiązane - czyli stronę oraz jej rodziców i brata - należało uznać za jednego rolnika, a wszystkie jednostki produkcyjne powiązane osobowo i zarządzane przez tę grupę osób za jedno gospodarstwo rolne.

S. wykreowanie istniejących obecnie 10 gospodarstw (4 indywidualnych oraz 6 prowadzonych formalnie przez spółki kapitałowe) umożliwiło obejście przepisów prawa wspólnotowego i w ten sposób zwielokrotnienie otrzymanego wsparcia finansowego. Ostatni z tych podmiotów - G. R. G. Sp. z o.o. - został wpisany do KRS w dniu [...].07.2021 r., a od roku 2022 również ubiega się osobno o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i PROW.

Zdaniem organu, stwierdzone w wyniku postępowania okoliczności faktyczne uzasadniały sformułowanie tezy o istnieniu obiektywnych i subiektywnych przesłanek do uznania, że stworzone zostały sztuczne warunki do uzyskania zawyżonych korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549 z późn. zm.) oraz w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UENrL312, s. 1 z 23 12.1995 r. z późn. zm).

Zdaniem organu odwoławczego, w toku postępowania należało ustalić, czy po pierwsze w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności (przesłanka obiektywna). Po drugie - czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkoma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni (przesłanka subiektywna).

Organ podał, że w omawianym przypadku sztucznie wykreowano łącznie 9 gospodarstw rolnych, z zastrzeżeniem, że część z nich, tj. gospodarstwa deklarowane przez S. K., A. K., P.W. B. Sp. z o.o. i P.W. E. P. Sp. z o.o. istniały już wcześniej (daty wpisów do ewidencji producentów odpowiednio: 2004 r., 2005 r., 2004 r. i 2006 r.), a część, tj. gospodarstwa deklarowane przez K. K., K. K., H. E. Sp. z o.o. sp. k., G. K. Sp. z o.o., powstała wyłącznie w celu uniknięcia, przez już wcześniej istniejące podmioty, skutków wynikających z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr [...], czyli zmniejszenia kwoty płatności, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdział 1, tj. jednolitej płatności obszarowej, za dany rok kalendarzowy o co najmniej 5% w odniesieniu do części kwoty przekraczającej [...] EUR. Ponadto w niniejszym przypadku dokonywano sztucznych podziałów stad zwierząt (niczym nie uzasadnionych, krótkotrwałych przesunięć, w tym również tylko na papierze, sztuk zwierząt, między stadami należącymi do pozornie niezależnych 9 gospodarstw rolnych), wyłącznie w celu ominięcia limitu liczbowego zwierząt wynikającego z przepisów prawa krajowego, tj. z art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie występuje zarówno element obiektywny, jak i subiektywny, co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Organ ustalił, iż element obiektywny polegał na wykreowaniu wielu (9) podmiotów wnioskujących w roku 2021 o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach elementu subiektywnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. przeprowadził wielowątkową analizę istniejących pomiędzy skarżącym, A. K., S. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o., G. K. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k. i A. Sp. z o.o. - powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddano ocenie historię rejestracji w ewidencji producentów poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, stan zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), siedzib stad i przemieszczenia zwierząt.

Organ odwoławczy podał, że od strony formalnej, w świetle przepisów prawa polskiego, wszystkie wymienione podmioty, tj. S. K., A. K., K. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k., A. Sp. z o.o. i G. K. Sp. z o.o. są samodzielne i niezależne w obrocie gospodarczym, jednak bezsprzeczne pozostaje to, że struktura wymienionych spółek prawa handlowego lub zakres pełnomocnictw udzielonych przez osoby fizyczne (synów) w istocie pozwalają S. K. na samodzielne podejmowanie wszystkich istotnych decyzji związanych z prowadzeniem działalności rolniczej (w tym decydowania o strukturze zasiewów, rodzaju upraw, terminach i rodzaju wykonywania prac, składania wniosku o płatności i ich treści). Zdaniem organu, na tle zebranego i zweryfikowanego materiału dowodowego nie sposób nie dostrzec wiodącej roli S. K. we wszystkich aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności przez wszystkie wymienione wcześniej podmioty.

Wszelkie działania w sferze prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego związane były bezpośrednio z działalnością S. K., występującego bądź to w charakterze pełnomocnika, bądź reprezentanta, bądź właściciela poszczególnych podmiotów, czy w końcu właściciela środków produkcji, wykorzystywanych przez te podmioty. Nie sposób w tym miejscu pominąć więzi rodzinnych pomiędzy S. K. i pozostałymi osobami fizycznymi, które to więzi w przedmiotowej sprawie stanowiły istotny element powiązań osobowych. Ze swojej istoty więzi te ułatwiały w znaczącym stopniu porozumienie pomiędzy osobami fizycznymi, a także pomiędzy osobami fizycznymi i spółkami, w których strukturach te same osoby fizyczne dominowały, co wykazano powyżej. Więzi te, w ocenie organu odwoławczego, miały także wpływ na udzielenie S. K. tak daleko idących pełnomocnictw przez jego synów, wymagających niewątpliwie dużego zaufania mocodawców do plenipotenta. Wzajemne powiązania, uzależnienia i korelacje osiągają taką skalę i takie natężenie, że wskazują na świadome i skoordynowane działanie w ramach jednego kompleksu produkcyjnego, zarządzanego przez S. K. i A. K..

Przechodząc do elementu obiektywnego organ odwoławczy stwierdził, że w tym zakresie organ pierwszej instancji słusznie wskazał na kwestię limitów i ograniczeń obowiązujących w systemie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ wyjaśnił, że gdyby w roku 2021 został złożony jeden wniosek, uwzględniający całą powierzchnię deklarowaną przez poszczególne powiązane podmioty, zawierający deklarację jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do bydła, płatności do krów oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, to szacunkowa kwota przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosłaby [...] zł. W wyliczeniu przeprowadzonym przez organ I instancji uwzględniono tylko te płatności, które pojawiły się we wszystkich wnioskach, nadto uwzględniono w stosunku do tak wyliczonej kwoty nieprawidłowości stwierdzone w ramach przeprowadzonych kontroli oraz przepisy dotyczące dyscypliny finansowej. Jednocześnie, w oparciu o te same kryteria, organ I instancji dokonał szacunkowego wyliczenia płatności, jaka mogłaby zostać uzyskana w ramach poszczególnych wniosków. Uzyskana w ten sposób kwota (suma poszczególnych płatności dla każdego wniosku) wyniosła [...] zł.

W ocenie organu, powyższe wyliczenia wskazują na wyraźnie wyższą (o ok. [...] zł ) kwotę płatności możliwą do uzyskania przez 9 podmiotów powiązanych, ubiegających się o płatności na podstawie osobnych wniosków, od kwoty, która mogłaby zostać przyznana w razie złożenia jednego wniosku, przez wszystkie te podmioty występujące jako jeden rolnik. Zdaniem organu odwoławczego, należy więc jednoznacznie stwierdzić, że zaprezentowane przez organy wyliczenia pokazują, że sztuczne stworzenie wielu podmiotów ubiegających się o płatności do gruntów, stanowiących w istocie jedno wielkohektarowe gospodarstwo rolne, prowadziło do istotnego zwiększenia kwot możliwych do uzyskania przez każdy z tych podmiotów z osobna. Organ wskazał, że otrzymanie płatności przez Stronę, przy jednoczesnym stworzeniu w sposób sztuczny i pozorny warunków do przyznania pomocy, oznaczałoby również uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy przyjął, iż uprawnione jest twierdzenie, że multiplikacja wniosków pochodzących od formalnie niezależnych podmiotów, stanowiących w istocie jednego rolnika jako grupę osób, o której mowa w definicji zawartej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, ukierunkowana była na uzyskanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z pominięciem ustanowionych prawem wspólnotowym ograniczeń, zarówno kwotowych jak i powierzchniowych. Organ odwoławczy stwierdził, że charakterystyczną cechą rozdziału środków pomocowych jest wsparcie dochodów rolników. Producenci prowadzący działalność w wielkohektarowych gospodarstwach rolnych, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. W rozpatrywanej sprawie nie może być mowy o realizacji tego celu, gdyż wszystkie spółki S. K. i A. K. oraz grunty deklarowane przez osoby fizyczne stanowią spójną i wzajemnie się uzupełniającą całość zorganizowaną ekonomicznie i technologicznie, a więc uzyskują dodatkową korzyść w postaci efektu skali, przez co nagradzanie takich gospodarstw zwiększonymi płatnościami obszarowymi jest niezgodne z ideą zrównoważonego rozwoju. W ocenie organów, w rozpatrywanej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uniknięcia skutków zmniejszenia poziomu wsparcia, ponieważ zmniejszenie to wystąpiłoby w sytuacji, kiedy o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ubiegałby się jeden podmiot prowadzący jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia PE i Rady (UE) Nr 1307/2013. Niewątpliwie stworzenie sztucznych warunków stoi w sprzeczności z celami wsparcia bezpośredniego, rozumianymi jako zrównoważone przydzielanie proporcjonalnych kwot płatności małym i dużym beneficjentom, posiadającym w świetle przepisów unijnych status rolnika prowadzącego samodzielne gospodarstwo rolne.

W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez niewykazanie rzeczywistego prowadzenia, kierowania, sprawowania zwierzchnictwa i podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych dotyczących wszystkich gospodarstw rolnych (osób fizycznych i spółek) wyłącznie przez A. i S. małżonków K., podczas gdy organ wskazuje tylko na potencjalną możliwość sprawowania w/w czynności, a ponadto organ pominął dokumenty i wyjaśnienia Strony potwierdzające wyodrębnienie poszczególnych gospodarstw rolnych kierowanych przez indywidualnych producentów rolnych;

2. art 80 k.p.a. polegające na dokonaniu przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez: wybiórcze, przykładowe – jak sam przyznał organ, prezentowanie rzekomo swobodnego przenoszenia gruntów pomiędzy producentami rolnymi; stwierdzenie braku posiadania kompletnego parku maszynowego i zaplecza technicznego oraz osobowego przez poszczególnych producentów rolnych;

3. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez uniemożliwienie Stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów, zgłoszonych żądań oraz uniemożliwienie przedłożenia dowodów w sprawie poprzez niepoinformowanie Strony o zamiarze wydania decyzji administracyjnej, zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie;

4. art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:

- braku wyjaśnienia dlaczego w ocenie organu otrzymane przez skarżącego korzyści były sprzeczne z celami wsparcia wymienionymi w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005;

- występowaniu istotnych sprzeczności w rozumieniu pojęcia stwarzania sztucznych warunków, gdzie z jednej strony organ upatruje jej w "sztucznym wykreowaniu 9 gospodarstw", a z drugiej w "postępującej z biegiem czasu koordynacji działań", co nie pozwala przesądzić czy odmowa przyznania płatności wynika z samego faktu powstania gospodarstw rolnych - a jeżeli tak, to dlaczego zdaniem organu gospodarstwa utworzono sztucznie (w szczególności spółki handlowe funkcjonujące na rynku od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat), czy też z faktu postępującej koordynacji działań - a jeżeli tak, to na czym polegała owa koordynacja działań w roku 2021, jakie podmioty brały w niej udział i dlaczego koordynacja ta nie mogła powstać na skutek naturalnego ukształtowania się stosunków gospodarczych;

- na braku wykazania przez organ, że działania podejmowane na przestrzeni kilkudziesięciu lat przez A. i S. małżonków K. polegały na sztucznym wykreowaniu 9 gospodarstw oraz że wyłącznym celem owych działań było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia, w sytuacji gdy ustalenia w powyższym zakresie organ poczynił wyłącznie na podstawie własnych przypuszczeń i domniemań a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wzmianki na czym polegać miało sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia;

- braku uzasadnienia, dlaczego poszczególne podmioty należy uznać za podmioty niesamodzielne, skoro w roku 2021 nie podejmowały żadnych działań obliczonych na sztuczne tworzenie warunków, a zwłaszcza dlaczego Spółkę pod firmą G. K. sp. z o.o. należy uznać za podmiot niesamodzielny, wchodzący w skład jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego i braku wskazania jakie działania w roku 2021 podejmowała w/w spółka w zamiarze stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności;

co w wyniku w/w naruszeń skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj. że działania A. i S. małżonków K. były podyktowane chęcią zwiększenia rozmiaru płatności i obejściem przepisów ograniczających płatności; uznaniem 9 gospodarstw kierowanych przez odrębnych producentów rolnych za jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez jednego zarządcę; uznaniem, że wszystkie gospodarstwa rolne powstały w sposób sztuczny;

5. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 poprzez błędne uznanie, że Strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności oraz że celem nabycia udziałów w spółkach i utworzenia własnego gospodarstwa rolnego było wyłącznie osiągnięcie korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzyznania płatności;

6. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 poprzez niewłaściwe uznanie, że S. K. wraz z podmiotami powiązanymi, w ocenie organu, jest jednym rolnikiem, który prowadzi jedno gospodarstwo, podczas gdy każdy z odrębnych producentów rolnych prowadzi zindywidualizowane i samodzielne gospodarstwo rolne;

7. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez bezpodstawne i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym utożsamianie istnienia powiązań pomiędzy producentami rolnymi ze stwarzaniem sztucznych warunków do otrzymania płatności.

Strona wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci Umowy sprzedaży udziałów z dnia [...] kwietnia 2016 r. na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa Spółki pod firmą G. K. sp. z o.o. oraz wysokości zobowiązań finansowych spółki na dzień zawarcia umowy, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2023r. na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa prowadzonego przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację wspierającą podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Wstępnie należy podać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na rozprawie zdalnej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie, na podstawie złożonego wniosku i zgłoszonych do niego zmian, skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do powierzchni 246,02 ha, płatność dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni 8,10 ha upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do 15 sztuk krów oraz płatności do 20 sztuk bydła.

Przedmiot skargi, stanowi decyzja o odmowie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. W ocenie organu, skarżący ze wskazanymi w decyzji podmiotami sztucznie stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami. Z kolei strona kwestionując to stanowisko, zarzuca organowi brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej oceny, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (przepisów unijnych).

Odnosząc się do istoty spornego zagadnienia należy podać, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "ustawa o płatnościach"), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach, określenie "rolnik" użyte w tej ustawie, oznacza rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 rolnikiem jest osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Wreszcie, pod pojęciem "gospodarstwa rolnego", w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, należy rozumieć wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Unijny prawodawca, w sytuacji obchodzenia prawa, wprowadził sankcje w postaci przyznania płatności w zmniejszonym wymiarze, zwrotu przyznanej płatności oraz odmowy przyznania płatności. Przywołany przez organy w wydanych decyzjach art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi, że bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten jest interpretowany z uwzględnieniem treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, stanowiącym, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD) dokonał wykładni niedookreślonego zwrotu "warunki zostały sztucznie stworzone". Wprawdzie wyrok ten odnosi się do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, ale poddawana wykładni norma prawna jest zbliżona z zastosowanym przez organy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 (na aktualność wyniku dokonanej wykładni zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 29/19 oraz z 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2852/18). Trybunał uznał, że artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z nich, do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu, do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że sformułowanie "wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu’’ co do zasady nie może oznaczać, że rolnik prowadzi produkcję rolną jedynie w celu uzyskania płatności z systemu wsparcia bezpośredniego. Po pierwsze nie otrzymałby takiego wsparcia, gdyby wcześniej nie prowadził gospodarstwa rolnego, a co najważniejsze, wsparcie z funduszy unijnych, często jest dużo niższe, niż dochody, jakie uzyskuje rolnik ze swojej działalności w ramach gospodarstwa rolnego.

W wyroku z 7 kwietnia 2022r., w sprawie C-176/20 Trybunał interpretując art. 60 rozporządzenia 1306/2013 wyjaśnił z kolei, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania". W wyroku tym Trybunał nie odwołał się już do kierunkowego działania wnioskodawcy, a więc do wyłącznego celu jego działania. Oznacza to, że obecny pogląd został złagodzony w porównaniu do poprzedniego wyroku TSUE z 12 września 2013r., C-434/12, gdzie o sztucznym tworzeniu warunków można było mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy. Z tego względu obciążający organy administracji ciężar dowodu ogranicza się do wykazania okoliczności świadczących za sztucznym stworzeniem warunków uzyskania pomocy, sprzecznie z celami prawa unijnego oraz występowania zamiaru wnioskodawcy osiągnięcia takiego skutku. Takie rozumienie wyróżnionego we wskazanym orzecznictwie TSUE elementu subiektywnego działania beneficjenta pozwala na racjonalne i zgodne z interesem publicznym eliminowanie tych nieprawidłowości, które polegają na niezgodnym z prawem uzyskiwaniu pomocy (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 2709/18).

W ocenie Sądu, organ – w zaskarżonej decyzji odnosząc się do zarzutów niewłaściwego zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 – prawidłowo zinterpretował pojęcie sztucznych warunków w rozumieniu tych przepisów odnosząc się do obu przesłanek, tj. przesłanki obiektywnej oraz subiektywnej, przy czym przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie takich sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać korzyść sprzeczną z tym celem.

Zdaniem organu element obiektywny polegał na wykreowaniu 9 podmiotów wnioskujących w roku 2021 o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Z kolei w ramach elementu subiektywnego, organ przeprowadził wielowątkową analizę powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym istniejących pomiędzy: stroną, A. K., S. K., K. K., P.W. B. Sp. z o.o., G. K. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k. i A. Sp. z o.o. W ramach tej analizy poddano ocenie historię rejestracji w ewidencji producentów poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, ich siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, stan zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), siedzib stad i przemieszczenia zwierząt.

Prawidłowo organy ustaliły, że doszło do wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanki obiektywnej oraz subiektywnej i w konsekwencji – stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), Europejski Przegląd Sądowy 2011, nr 6, s. 25-26). Ustalenie, że nastąpiło stworzenie sztucznych warunków wymaga oceny działań nie tylko samego beneficjenta, ale również działań pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2579/14). Podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również gdy występują więzi o charakterze rodzinnym.

Ustalenia poczynione przez organy wskazują na kluczową rolę, jaką w sprawie odgrywa S. K. – ojciec skarżącego. Skarżący udzielił mu pełnomocnictwa obejmującego m.in. dokonywanie czynności prawnych związanych z obrotem nieruchomościami, obciążania ich, reprezentowanie mocodawcy przed wszelkimi podmiotami, zarząd i administrowanie majątkiem mocodawcy, podpisywanie w jego imieniu weksli in blanco i deklaracji wekslowych, odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do mocodawcy, zaciąganie zobowiązań kredytowych i wiele innych, określonych w dokumentach pełnomocnictw. Podkreślenia wymaga, że większość czynności objętych zakresem pełnomocnictwa może być dokonywana na warunkach według uznania pełnomocnika. Tak szeroki zakres pełnomocnictwa prowadzi do wniosku, że S. K. ma w istocie prawo do samodzielnego zarządu majątkiem strony, posiadając wszelkie uprawnienia decyzyjne w tym zakresie. Podobny zakres umocowania obejmuje także pełnomocnictwo udzielone S. K. przez brata skarżącego - K. K..

Zebrane w sprawie dowody wskazują, że w okresie składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2021 S. K. był prezesem zarządu i właścicielem 92,31% udziałów P.W. B. Sp. z o.o., właścicielem 100% udziałów P.W. E. P. Sp. z o.o., prezesem zarządu i właścicielem 100% udziałów G. K. Sp. z o.o. oraz prezesem zarządu i osobą uprawnioną do samodzielnej reprezentacji H. E. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. Zgodnie z ustaleniami organu, głównym udziałowcem A. Sp. z o.o. jest A. K. (99% udziałów). W przypadku H. E. Sp. z o.o. sp. k., która również odrębnie ubiegała się o przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powiązania osobowe pomiędzy tą spółką a S. K. i innymi podmiotami polegają na tym, że S. K. jest prezesem zarządu H. E. Sp. z o.o., tj. jej komplementariusza, a 99 % udziałów H. E. Sp. z o.o. należy do A. K., która ponadto jest komandytariuszem H. E. Sp. z o.o. sp.k. Skarżący jest udziałowcem w H. E. Sp. z o.o. i posiada 1% udziałów (na podstawie umowy darowizny z [...] marca 2017 r.). Wspólnikiem uprawnionym samodzielnie do reprezentacji i prowadzenia spraw H. E. sp. z o.o. sp.k. jest komplementariusz, czyli H. E. sp. z o.o. reprezentowana przez S. K..

S. K. odgrywa zatem wiodącą rolę – jest bowiem głównym udziałowcem i osobą uprawnioną do samodzielnej reprezentacji P.W. B. sp. z o.o. i G. K. sp. z o.o. Jest także jedynym wspólnikiem P.W. E. P. sp. z o.o. oraz prezesem zarządu w A. sp. z o.o. S. K. jest również uprawniony do reprezentowania H. E. sp. z o.o. sp. k., bowiem spółka H. E. sp. z o.o., której jest prezesem, jest komplementariuszem w H. E. sp. z o.o. sp. k. S. K. jest także pełnomocnikiem strony i K. K. dysponując przy tym bardzo szerokim umocowaniem do samodzielnego działania we wszystkich aspektach działalności rolniczej synów, w tym także w zakresie składania wniosków o przyznanie płatności.

W sprawie ustalono również, że S. K. był bezpośrednio zaangażowany w dokonanie wpisu do ewidencji producentów P.W. B. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o. oraz K. K. i skarżącego. S. K. podpisywał także wnioski o zmianę danych w ewidencji, dotyczących G. K. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. oraz H. E. Sp. z o.o. sp. k, występując jako osoba uprawniona do reprezentacji tych podmiotów.

W świetle obowiązujących przepisów, a więc od strony formalnej, wymienione wcześniej osoby fizyczne: S. K., A. K., K. K. i K. K., a także spółki: P.W. B. Sp. z o.o., P.W. E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k., A. Sp. z o.o. i G. K. Sp. z o.o. występują w obrocie gospodarczym samodzielnie i niezależnie. Patrząc jednak z szerszej pespektywy, widoczne są wzajemne powiązania rodzinne, osobowe, kapitałowe i majątkowe tych podmiotów. Struktura wymienionych spółek prawa handlowego i zakres pełnomocnictw udzielonych przez osoby fizyczne w istocie pozwalają S. K. na samodzielne podejmowanie wszystkich istotnych decyzji związanych z prowadzeniem działalności rolniczej (w tym decydowania o strukturze zasiewów, rodzaju upraw, terminach i rodzaju wykonywania prac, składania wniosków o płatności i ich treści).

Organ dokonał także ustaleń dotyczących siedzib wymienionych podmiotów, wraz z zarejestrowanymi siedzibami stad. W wyniku przeprowadzonej przez organ [...] lipca 2021r. wizji lokalnej pod adresem ul. [...], 87-720 C. ustalono, że znajduje się tam jednorodzinny dom mieszkalny z częścią rekreacyjną i budynkiem garażowym. Nie stwierdzono natomiast przejawów prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego. Poszczególne elementy, składające się na gospodarstwa rolne (w znaczeniu zorganizowanej całości wykorzystywanej do działalności rolniczej), takie jak maszyny, budynki, zwierzęta czy dokumenty, są rozproszone i zlokalizowane w różnych miejscach. Skarżący korzysta z budynków należących do S. K., znajdujących się na posesji w P. przy ul. [...].

W złożonych wyjaśnieniach S. K. jako pełnomocnik skarżącego wskazał, że ze względu na rozmieszczenie gruntów będących w posiadaniu skarżącego w różnych gminach, adresem siedziby gospodarstwa jest adres zamieszkania K. K., tj. ul. [...] w C.. Jest to miejsce, z którego podejmowane są wszelkie decyzje dotyczące hodowli i gospodarstwa rolnego oraz produkcji rolnej. Maszyny rolnicze przechowywane są w miejscowości P. i P., zgodnie z ustną umową użyczenia placu, budynków i budowli należących do S. K..

Z dokonanych ustaleń wynika, że skarżący nie dysponuje samodzielnym, skoncentrowanym zespołem i ośrodkiem prowadzenia działalności rolniczej, a wyłącznie środkami produkcji ( grunty, zwierzęta, część maszyn).Nie jest więc samowystarczalny i niezależny w prowadzeniu produkcji rolnej.

W P. przy ul. [...] znajdują się także siedziby P.W. E. P. Sp. z o.o., H. E. Sp. z o.o. sp. k. i A. Sp. z o.o., a ponadto siedziby stad zgłaszanych przez wszystkie wymienione osoby fizyczne, a także siedziba stada P.W. E. P. Sp. z o.o. Dwie pozostałe spółki, tj. P.W. B. Sp. z o.o. i G. K. Sp. z o.o. mają zarejestrowane siedziby odpowiednio pod adresem Broniewo 18, pow. radziejowski i Czesławice 2, pow. wągrowiecki. W P. przy ul. [...] wszystkie zwierzęta przetrzymywane są wspólnie w jednym budynku inwentarskim, należącym do S. K.. Budynek podzielony jest na boksy, w których umieszczane są zwierzęta podzielone jedynie ze względu na grupy wiekowe, a nie na przynależność do poszczególnych osób. Wszystkimi zwierzętami zajmują się stale pracownicy P.W. E. P. Sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest S. K.. Jednocześnie jest on stroną umowy dzierżawy podpisanej ze spółką E. P., na podstawie której spółka użytkuje część budynków gospodarskich i inwentarskich, położonych w P. przy ul. [...]. Z kolei siedziby stad dwóch pozostałych spółek, których siedziba zarejestrowana jest pod adresem w P. przy ul. [...], tj. A. Sp. z o.o. i H. E. Sp. z o.o. sp. k., zarejestrowane zostały w miejscu siedziby (oraz siedziby stada) P.W. B. Sp. z o.o., pod adresem Broniewo 18. Taki związek nie zachodzi w przypadku siedziby G. K. sp. z o.o. oraz siedziby stad przez nią zgłoszonej. Jednak zauważyć należy, że związek pomiędzy tymi podmiotami istnieje przede wszystkim poprzez osobę S. K., będącego jedynym udziałowcem w G. K. sp. z o.o.

Prawidłowo zatem organ ocenił, że sposób rozmieszczenia siedzib stad i siedzib spółek kapitałowych, sposób sprawowania opieki nad zwierzętami (zbiorczo przez pracowników P.W. E. P. sp. z o.o.), sposób przetrzymywania zwierząt (we wspólnych boksach), w połączeniu z przeprowadzoną powyżej analizą struktury własnościowej spółek i sposobem ich reprezentacji wskazują na istniejące powiązania osobowe, organizacyjne i gospodarcze, właściwe dla jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego, z wiodącą rolą S. K. jako osoby mogącej podejmować decyzje w ramach powiązanych podmiotów.

Zasadnie organ zwrócił uwagę na przemieszczenia w roku 2020 i 2021 poszczególnych sztuk zwierząt pomiędzy różnymi siedzibami stad, pozostającymi jednak przez cały czas w ramach wskazywanego kręgu powiązanych podmiotów. Przykładowo, [...] czerwca 2021 r. dokonano przesunięcia 6 sztuk bydła z siedziby stada E. P. Sp. z o.o. do siedziby stada A. K. w drodze umowy sprzedaży, w tym samym dniu 7 sztuk bydła do K. K. oraz również w tym samym dniu do K. K. 37 sztuk, z czego 29 sztuk było wcześniej (w dniach [...] czerwca 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r.) zakupionych przez E. P. Sp. z o.o. od G. K. Sp. z o.o. Przemieszczenia pomiędzy siedzibami stad zarejestrowanymi w P. przy ul. [...] miały miejsce bez fizycznej migracji zwierząt i odbywały się jedynie w dokumentacji papierowej i elektronicznej. W. sztuk zwierząt było przemieszczanych wielokrotnie pomiędzy różnymi powiązanymi podmiotami, a niejednokrotnie, to samo zwierzę przechodziło kilkukrotnie przez te same siedziby stad. Podmiotem, z którego dokonano przemieszczeń największej liczby zwierząt była G. K. Sp. z o.o., w którym wszystkie udziały należały do S. K..

W 2021 roku przemieszczenia bydła pomiędzy powiązanymi podmiotami odbywały się na dużo mniejszą skalę niż w roku 2020, jednak w tym czasie wszystkie powiązane podmioty miały już pełną wiedzę o prowadzonej w stosunku do nich, szczegółowej weryfikacji pod kątem zaistnienia sztucznych warunków.

Sąd podziela ocenę organu, że przedstawione okoliczności świadczą o przemyślanym działaniu, nakierowanym wyłącznie na zmaksymalizowanie możliwych do uzyskania płatności do zwierząt. Dokonywanie przemieszczeń w opisany sposób, bez zmiany miejsca pobytu zwierząt (w przypadkach siedzib stad zarejestrowanych w P.), pomiędzy wyłącznie podmiotami powiązanymi, jedynie w okresie tuż przed złożeniem wniosku i doprowadzenie w każdym z podmiotów do stanu pozwalającego na ubieganie się o przyznanie płatności do zwierząt w maksymalnym wymiarze, dowodzi koordynacji działań i współpracy pomiędzy poszczególnymi wnioskodawcami. Taka koordynacja nie byłaby możliwa, gdyby pomiędzy omawianymi podmiotami nie istniały ścisłe związki o charakterze osobowym, gospodarczym i organizacyjnym.

W dalszej kolejności organ ustalił, że w latach 2015-2021 te same działki deklarowane były do płatności przez różne podmioty, należące jednak do kręgu podmiotów powiązanych wzajemnie ze stroną. Użytkownicy poszczególnych gruntów zmieniali się wielokrotnie pomiędzy sobą w ciągu kilku kolejnych lat. Niektóre działki użytkowane były kolejno przez trzy lub cztery podmioty. Na podstawie dokonanych analiz i zestawień organ stwierdził, że grunty rolne deklarowane przez powiązane podmioty do płatności w poszczególnych latach były wymieniane pomiędzy tymi podmiotami w sposób niczym nieograniczony. Brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia obiektywnie uzasadnionego celu takich zmian w posiadaniu gruntów. Podkreślenia wymaga, że wszelkie decyzje w zakresie zmian w posiadaniu pomiędzy powiązanymi podmiotami pozostawione były w gruncie rzeczy decyzji jedynie dwóch osób – A. K. i S. K., pozostających w związku małżeńskim, którzy mieli możliwość podejmowania wszelkich czynności prawnych w imieniu pozostałych podmiotów, bądź to z tytułu przysługujących im uprawnień zarządczych, bądź właścicielskich, bądź na podstawie udzielonych pełnomocnictw.

Właściwie w zaskarżonej decyzji oceniono, że takie ukształtowanie stanu faktycznego posiadania gruntów rolnych miało na celu przede wszystkim wykazanie prowadzenia przez poszczególne podmioty działalności rolniczej, które następnie miało uzasadniać prowadzenie odrębnych i samodzielnych gospodarstw przez poszczególne podmioty. Przekazywanie posiadanych i zgłaszanych do płatności gruntów poszczególnych podmiotów, na podstawie np. umów dzierżawy, innym podmiotom powiązanym, miało na celu formalne dysponowanie przez każdy z podmiotów powiązanych powierzchnią zapewniającą maksymalne wykorzystanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazane przekazywanie gruntów rolnych w obrębie powiązanych ze sobą podmiotów świadczy jednak o świadomym i zorganizowanym działaniu, mającym na celu ominięcie przepisów definiujących rolnika oraz gospodarstwo rolne, w celu uzyskania wyższych płatności.

Przedmiotem badania organu było także zaplecze techniczne obejmujące budynki gospodarcze, magazynowe, maszyny i urządzenia rolnicze. Jedynie część wizytowanych gospodarstw posiadała własne zaplecza produkcyjne i techniczne, pozwalające na samodzielną i niezależną uprawę roślin i hodowlę zwierząt w pełnym, wynikającym z deklaracji, wymiarze. Ustalono, że maszyny i urządzenia rolnicze należące do osób fizycznych były przechowywane na stałe w P. przy ul. [...] oraz w P. . W związku z dużym rozproszeniem gruntów rolnych deklarowanych przez te osoby, maszyny rolnicze były także, w zależności od potrzeb, przechowywane w innych miejscach, u rolników indywidualnych na terenach różnych gmin. Wszystkie osoby w swoich pisemnych wyjaśnieniach, składanych na wezwanie organu wskazywały, że korzystają również ze sprzętu należącego do S. K., na podstawie nieodpłatnych, ustnych umów użyczenia.

Z oględzin i analiz przeprowadzonych przez organ wynika, że zaplecze produkcyjne i techniczne gospodarstwa skarżącego nie pozwalało na samodzielną i niezależną uprawę roślin i hodowlę zwierząt w pełnym, wynikającym z deklaracji, wymiarze. Skarżący nie posiada kompletnego parku maszynowego, w tym ciągników rolniczych. Ciągniki rolnicze posiada tylko S. K. oraz w pewnym zakresie spółki kapitałowe, a pozostałe osoby, w tym skarżący, posiadają jedynie przyczepy i maszyny. Maszyny rolnicze przechowywane są w miejscowości P. i P., zgodnie z ustną umową użyczenia placu, budynków i budowli należących do S. K..

Stan parków maszynowych wskazuje, że poszczególne podmioty były zależne od siebie wzajemnie przy produkcji rolnej i hodowlanej, a żaden z nich nie ma możliwości technicznych pozwalających na wykonywanie wszystkich niezbędnych prac polowych, w szczególności w powiązaniu z tak znacznym rozproszeniem gruntów.

Zbliżony mechanizm współpracy dotyczy także sposobu użytkowania budynków i zabudowań gospodarczych. Organ ustalił, że K. K., A. K. i K. K. użytkowali te same budynki, które wchodzą w skład gospodarstwa deklarowanego przez S. K., w P. przy ul. [...]. Ponadto osoby te korzystają z bazy garażowej dla maszyn rolniczych, mieszczącej się w P.. Część budynków, znajdujących się w P., na podstawie umowy zawartej ze S. K., użytkowana jest przez P.W. E. P. sp. z o.o. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w P. stwierdzono, że wszystkie zwierzęta przetrzymywane są w jednym wspólnym budynku gospodarczym. Ponadto stwierdzono również istnienie 2 magazynów płaskich i 14 silosów.

W zakresie produkcji rolnej, gospodarstwa skarżącego nie można więc uznać za samowystarczalne i niezależne, nie posiadało ono bowiem własnego zaplecza gospodarczego w postaci budynków inwentarskich i magazynowych, a także wystarczających zasobów sprzętu rolniczego. W tym zakresie strona jest zależna od innych podmiotów, w szczególności od S. K..

Zwrócić trzeba również uwagę, że tylko spółki P.W. B. i P.W. E. P. zatrudniały pracowników. Zatrudnieni wykonywali prace polowe nie tylko na rzecz swych pracodawców, ale także na rzecz innych podmiotów z kręgu podmiotów powiązanych. Z materiału dowodowego wynika też, że płody rolne w postaci zbóż oraz rzepaku dostarczane były przez wszystkie osoby fizyczne najczęściej do tych samych odbiorców, a olej napędowy kupowany był najczęściej u tego samego dostawcy. Odbiorcy zbóż i rzepaku, którym sprzedawały swoje plony wszystkie osoby fizyczne mają swoje siedziby w województwie wielkopolskim. Świadczy to o koncentracji miejsc zbytu płodów rolnych dla wszystkich osób fizycznych oraz wspólnych miejscach zakupu paliwa do maszyn rolniczych, co także wskazuje na koordynację działań, w ramach jednego dużego gospodarstwa rolnego.

Organ prawidłowo uznał, na podstawie analizy powiązań między wymienionymi podmiotami, ich siedzib oraz siedzib stad, przemieszczania sztuk zwierząt pomiędzy stadami, wymieniania działek rolnych, użytkowania maszyn rolniczych oraz zabudowań gospodarczych, zatrudniania pracowników, zbytu płodów rolnych i miejsc zakupu paliwa, że skarżący działał w ramach jednego kompleksu produkcyjnego, zarządzanego przez S. K. i A. K.. Z art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że rolnikiem może być również grupa osób fizycznych lub prawnych. Dowiedzione przez organ istnienie powiązań o charakterze osobowym, organizacyjnym i ekonomicznym pomiędzy skarżącym oraz innymi podmiotami, formalnie niezależnymi i samodzielnymi producentami rolnymi (tj. mającymi formalnie określonego zarządcę, własny indywidualny numer ewidencyjny, konto, na które przelewane były środki), oznacza istnienie obiektywnych i subiektywnych przesłanek pozwalających na uznanie, że gospodarstwo rolne K. K. znalazło się w łańcuchu wzajemnych powiązań, świadczących o stworzeniu sztucznych warunków w celu osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań przepisów prawnych Unii Europejskiej, które to działania traktowane są jako obejście prawa. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż skarżący koncentruje się w nich na kwestii powstania spółek oraz ich dochodów. Natomiast w sprawie, jak słusznie wskazał organ, istotne jest nie jak powstały poszczególne podmioty, ale jak ich późniejsze krzyżowe działania miały służyć uzyskaniu korzyści z poszczególnych płatności, sprzecznie z celami prawa wspólnotowego. Bez znaczenia w tym kontekście jest również okoliczność, iż poszczególne podmioty uzyskują dochody.

Trafnie także organ wskazał na istnienie limitów i ograniczeń obowiązujących w systemie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak bowiem wynika z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 państwa członkowskie zmniejszają kwotę płatności bezpośrednich, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdział 1 za dany rok kalendarzowy, o co najmniej 5 % w odniesieniu do części kwoty przekraczającej [...] EUR. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. W związku z tym maksymalna wysokość jednolitej płatności obszarowej wynosi równowartość [...] euro. Trzeba także zwrócić uwagę, że limitami powierzchniowymi objęte są płatności: dla młodych rolników (do 50 ha), do roślin strączkowych - do 75 ha i dodatkowa (redystrybucyjna) - do 27 ha, a limitami ilościowymi płatność związana do krów i płatność związana do bydła domowego - do 20 sztuk zwierząt dla każdej z tych płatności.

W zaskarżonej decyzji wskazano, że gdyby w roku 2021 został złożony jeden wniosek, to szacunkowa kwota przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosłaby [...] zł, natomiast łączna kwota płatności możliwych do uzyskania przez poszczególne podmioty wyniosła [...] zł. Różnica wynosi zatem [...] zł. Złożenie wniosków pochodzących od formalnie niezależnych podmiotów, stanowiących w istocie jednego rolnika jako grupę osób, o której mowa w definicji zawartej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...], ukierunkowane było zatem na uzyskanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z pominięciem ustanowionych prawem wspólnotowym ograniczeń, zarówno kwotowych jak i powierzchniowych, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia. Z treści art. 4 rozporządzenia nr [...] wynika, że wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. Cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności, należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej, np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale również zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia, czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym, konkurencyjność odnosić należy do tego, czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym, a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (por. wyroki NSA: z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1518/15; z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2852/18). Wypełnieniu celu wsparcia poprzez zapewnienie konkurencyjności w sensie indywidualnym służyło wprowadzenie dofinansowania dla podmiotów prowadzących działalność rolniczą. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał natomiast mechanizm zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez prowadzenie ograniczeń kwot wsparcia oraz ograniczeń powierzchni upraw, do których przysługują płatności. Jest oczywiste, że wprowadzenie takich mechanizmów kształtowania płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wprost do takich celów odwołano się również w punkcie 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013, gdzie wskazano, że więksi beneficjenci, korzystający z efektu skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu.

W rozpoznawanej sprawie, stworzenie wielu gospodarstw służyło wyłącznie uniknięciu skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów. Jak bowiem trafnie wskazał organ, w sytuacji gdyby płatności przyznawano w ramach jednego wniosku, kwota wsparcia byłaby niższa od łącznej kwoty możliwych do uzyskania przez poszczególne podmioty. Formalnie odrębne podmioty, stanowiły w istocie jedną, powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe, lecz zunifikowane gospodarstwo rolne.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki (subiektywna i obiektywna) warunkujące zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 i zasadnie odmówił skarżącemu przyznania płatności. Należy zauważyć, że także WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 258/23, III SA/Po 259/23 i III SA/Po 260/23 w przedmiocie przyznania płatności G. K. sp. z o.o. za 2021 r. uznał, że K. K., S. K., A. K., K. K., P.W. B. sp. z o.o., G. K. sp. z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp. z o.o. tworzą jedno gospodarstwo rolne, którego faktycznym zarządcą był S. K..

Odnosząc się do argumentu skarżącego, że w latach wcześniejszych płatności były mu przyznawane i nie było zastrzeżeń do prowadzonej przez niego działalności rolnej należy zauważyć, że oceny, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dokonuje się w określonej perspektywie czasowej, na podstawie szeregu powiązanych ze sobą okoliczności. Oznacza to, że pojedyncze zdarzenia, wynikające z jednego wniosku o płatność mogą nie stwarzać podejrzenia stworzenia sztucznych warunków. Dopiero całokształt ustaleń, w tym działania podejmowane w pewnym okresie czasu, mogą umożliwić ocenę prawidłowości ubiegania się o poszczególne płatności. Tak więc to ogólna klauzula "stworzenia sztucznych warunków" z natury musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek nieakceptacji postępowania beneficjenta. Dlatego fakt, że organy w latach poprzednich przyznawały skarżącemu płatności, oznacza tylko tyle, że wówczas nie dokonywały analizy takiej sprawy pod kątem stworzenia sztucznych warunków. Nie istnieje konstrukcja prawna, która nakazywałaby przyznawać płatności za dany rok tylko z tego powodu, że były one przyznane w latach poprzednich. Każda sprawa administracyjna stanowi odrębną całość, co oznacza, że decyzje w zakresie przyznania płatności za poprzednie lata nie muszą mieć wpływu na wynik kolejnej sprawy, będącej przedmiotem kontroli administracyjnej (por. wyrok NSA z 22 października 2019r., sygn. akt I GSK 499/19). Ustalenie mechanizmów działania mającego na celu stworzenie sztucznych warunków może nastąpić dopiero po pewnym czasie, po analizie składanych wniosków. Dopiero szczegółowe porównanie wniosku będącego przedmiotem rozstrzygania, z wnioskami innych osób, analiza tych porównań w sensie powiązań osobowych, prawnych, funkcjonalnych, technicznych może prowadzić do ustaleń o stworzeniu sztucznych warunków.

Organ słusznie przy tym nie kwestionował formalnej odrębności poszczególnych podmiotów. Okoliczności zawierania przez nich odrębnych umów z kontrahentami, samodzielnego opłacania podatków, prowadzenia księgowości, osiągania dochodu - nie stoi w sprzeczności z ustaleniem organu, że w istocie prowadzone było jedno gospodarstwo. W takiej bowiem sytuacji mamy do czynienia z podjęciem przez podmioty czynności prawnych i faktycznych wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i powinno być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1565/18).

Strona podnosi, że organ powołuje się jedynie na potencjalną możliwość podejmowania przez S. K. szeregu czynności na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, natomiast nie wykazuje, że takie czynności w rzeczywistości były podejmowane. Należy zatem ponownie wskazać, że siedziba większości spółek znajduje się w P. przy ul. [...], tam zarejestrowane są także siedziby stad zgłaszanych przez wszystkie osoby fizyczne, a ponadto siedziba stada P.W. E. P. sp. z o.o. Maszyny i urządzenia rolnicze należące do osób fizycznych były przechowywane na stałe w P. przy ul. [...]. Osoby te użytkowały także znajdujące się tam budynki gospodarcze. Właścicielem nieruchomości w P. jest S. K.. Jest on także prezesem lub większościowym udziałowcem w wymienionych spółkach, a także pełnomocnikiem swoich synów. Nie ulega zatem wątpliwości, że w relacji do pozostałych podmiotów zajmuje on pozycję dominującą, posiada kompetencje decyzyjne. Nie sposób zakładać, aby taką pozycję miał on jedynie po to, by mieć potencjalny, a nie rzeczywisty wpływ na działalność pozostałych podmiotów. Nie wyklucza to, że decyzje o mniejszym znaczeniu były podejmowane przez inne osoby, czy też, że istotne decyzje S. K. podejmował po konsultacji z innymi osobami.

Niezasadne są też zarzuty odnoszące się do ustaleń organu dotyczących pracowników wykonujących prace przy obsłudze zwierząt. Jak wcześniej już wskazano, tylko w P.W. B. sp. z o.o. i P.W. E. P. sp. z o.o. byli zatrudnieni pracownicy. Osoby te wykonywały prace polowe nie tylko na rzecz spółek je zatrudniających, ale także na rzecz innych podmiotów, z kręgu podmiotów powiązanych. W wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] maja 2021 r. S. K. oświadczył, że korzysta także z usług zatrudnianych przez siebie pracowników. Jednakże odmówił podania danych o zatrudnianych przez siebie osobach, powołując się na przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr [...] w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Dopiero do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, dołączone zostały raporty miesięczne, potwierdzające zatrudnianie pracowników przez S. K., działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowe A.-M.. Słusznie jednak organ zauważył, że wobec sposobu przetrzymywania zwierząt i odległości pomiędzy lokalizacją stad a miejscowościami, które firma A.-M. wskazała jako miejsca wykonywania działalności gospodarczej, nie sposób przyjąć, aby częścią zwierząt zajmowali się pracownicy zatrudnieni przez P.W. E. P. sp. z o.o., a częścią pracownicy zatrudnieni przez S. K. w firmie A.-M..

Z kolei, z wyjaśnień skarżącego złożonych w sprawie dotyczącej 2020 roku wynika, że prace polowe na deklarowanych przez niego gruntach wykonywane były przez pracowników S. K., a w wyjaśnieniach składanych w sprawie dotyczącej roku 2021 skarżący wskazał jedynie na bliżej nieidentyfikowalnych pracowników "firm w ramach świadczenia usług obsługi maszyn i pojazdów rolniczych".

Sąd nie podziela również stanowiska strony, że chybione są zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia co do przekazywania gruntów. Skarżący nie wyjaśnił ani nie wskazał, jakim innym celem służyło wzajemne przekazywanie sobie gruntów. Trafnie organ wykazał, że przekazywanie posiadanych i zgłaszanych do płatności gruntów poszczególnych podmiotów, na podstawie np. umów dzierżawy, innym podmiotom powiązanym, miało na celu formalne dysponowanie przez każdy z podmiotów powiązanych powierzchnią, zapewniającą otrzymanie maksymalnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Skarżący nie podważył również skutecznie ustaleń organu dotyczących przemieszczania zwierząt, parku maszynowego, sprzedaży płodów rolnych, zakupu paliwa. Argumentacja skarżącego koncentruje się na wybiórczej i ogólnej analizie poszczególnych elementów prowadzenia działalności. Pomija natomiast całokształt stwierdzonych i szczegółowo analizowanych i opisanych przez organ zależności i powiązań.

Nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym twierdzenia skarżącego, że przyczyną podjętego przez organ rozstrzygnięcia jest konflikt sąsiedzki pomiędzy S. K. a Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w A. K.. Strona nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Poza tym, stroną niniejszego postępowania jest K. K., a nie S. K..

W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił spójnej i przekonującej argumentacji, a także dowodów potwierdzających, iż przekazywanie gruntów, zwierząt, maszyn i urządzeń rolniczych, koncentracja miejsc zbytu płodów rolnych i miejsc zakupu paliwa, korzystanie przez podmioty powiązane z tych samych budynków i magazynów oraz z prac tych samych pracowników służyło innym celom, niż uniknięcie skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów i uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Podważeniu tej tezy nie może służyć wyłącznie argument, że powyższe działania są wynikiem pomocy udzielanej sobie przez członków najbliższej rodziny. Nie ma przy tym znaczenia, że spółki osiągały zysk, oraz że dochody nie były czerpane wyłącznie z uzyskiwanych płatności. Podkreślić trzeba, że wykazanie sprzecznego z celami prawodawstwa wspólnotowego działania wnioskodawcy, nie wymaga udowodnienia jego wyłącznego zamiaru uzyskania pomocy unijnej.

Ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jaką w oderwaniu od wymowy, kontekstu i wzajemnych relacji dowodów oraz okoliczności, które legły u podstaw dokonania istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń przedstawił skarżący, nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżący pomija istotną okoliczność utworzenia pozornie odrębnych gospodarstw, która stwarza możliwość uzyskania płatności w wysokości wyższej, niż przysługująca jednemu, dużemu gospodarstwu. Kompleksowa analiza dowodów pozyskanych w toku postępowania, dobitnie potwierdza słuszność stanowiska organu. W rezultacie, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 oraz art. 4 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 są niezasadne.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Realizacja wyrażonej w tym przepisie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu doznaje ograniczenia w niniejszym postępowaniu stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach. Zgodnie z jego treścią, organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W rozpatrywanej sprawie, przed wydaniem zaskarżonej decyzji strona nie zgłosiła takiego żądania.

W ocenie Sądu, organ w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym wykazał w sposób nie budzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. W sprawie zebrano obszerny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, poddany następnie wszechstronnej ocenie. Skarżący w skardze nie wskazał natomiast na żadne okoliczności faktyczne, które mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń poczynionych przez organ. Logiczna, wsparta okolicznościami sprawy argumentacja organu wskazuje na bezpodstawność twierdzeń strony. Organy przeprowadziły w tym zakresie wyczerpujące postępowanie dowodowe, w sposób odpowiadający procedurze administracyjnej, jak również prawidłowo zastosowały i omówiły przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Tym samym, organ nie dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 , art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Marginalnie Sąd wskazuje, ze wprawdzie powołane w podstawie prawnej decyzji rozporządzenie (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE, L 347 z 20.12.2013 str. 549-607) zostało z dniem 1 stycznia 2023 r. uchylone na podstawie art. 104 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187 z dnia 2021.12.06.). Nie mniej, w art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116 ustawodawca unijny zawarł jednak normę prawną, praktycznie o tożsamej treści stanowiąc, że bez uszczerbku dla szczególnych przepisów prawa Unii, państwa członkowskie podejmują skuteczne i proporcjonalne kroki w celu unikania obchodzenia przepisów prawa Unii i zapewniają, w szczególności, aby osobom fizycznym ani prawnym nie przyznawano żadnych korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie zbieżność treści uchylonej regulacji z obecnie obowiązującą powoduje, że aktualna pozostała dokonana przez organ wykładnia spornego pojęcia "sztucznych warunków". Zasadnym więc było odwoływanie się do dotychczasowego dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego jego wykładni. Wskazanie w zaskarżonej decyzji nieobowiązującego już przepisu nie stanowi więc w tym przypadku uchybienia, które miało czy też potencjalnie mogło mieć wpływ na treść wydanych w sprawie decyzji.

Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 154 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1) -rozporządzenie (UE) nr 1307/2013 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2023 r. Ma ono jednak w dalszym ciągu zastosowanie do wniosków o przyznanie pomocy odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2023 r. Wobec tego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późń. zm.) ma zastosowanie w omawianej sprawie. Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 168 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 roku, poz. 412) z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 15 marca 2023 roku, straciła moc ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 roku, poz. 1775 z późn. zm.). Jednakże zgodnie z art. 167 ww. ustawy z dnia 8 lutego 2023r., do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określonych w ustawie uchylanej w art. 168, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności: 1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, 2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego, ustawa z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022r., poz. 1775 z późn.zm.) ma zastosowanie do niniejszego postępowania.

Sąd oddalił wniosek strony o przeprowadzenia dowodów załączonych do skargi na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa Spółki pod firmą G. K. sp. z o.o. oraz skarżącego. Należy zauważyć, że załączone do skargi dowody dotyczą spółek G. K. oraz R. , a nie skarżącego. Ponadto, w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec powyższego, przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. Natomiast, postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy (v. wyrok NSA z 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1592/14).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.