Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 786/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 2, art. 3, art. 5 ust. 2, 3 pkt 1, 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1255
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 stycznia Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Szef Urzędu", "organ") odmówił J.B. (dalej: "skarżący") potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie jedyną udowodnioną okolicznością był udział skarżącego w tworzeniu Partii A (dalej: "P.") od maja 1989 r. Skarżący nie spełnił więc wymogu 12 miesięcy prowadzenia działalności zagrożonej odpowiedzialnością karną, przewidzianego w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 388) – dalej jako: "u.d.o.a.". Szef Urzędu zaznaczył, że przyjmując, iż wnioskodawca zakładał tę partię w grudniu 1988 r., to także w tym wypadku działalności w jej ramach nie prowadził łącznie 12 miesięcy. Nie udowodnił bowiem konsultacji politycznych z siłami opozycyjnymi w latach 1985 - 1988. Organ ocenił, że nawet takie działania trudno byłoby uznać za działalność zagrożoną odpowiedzialnością karną, skoro mająca powstać w wyniku tych konsultacji partia miała być zaakceptowana przez władze komunistyczne. Wnioskodawca nie udowodnił też zatrzymań, rewizji i nieprzyjemności w miejscu pracy, niezależnie od faktu, czy możliwe jest uznanie ich za represje w rozumieniu ustawy. Zaznaczył, że w materiałach archiwalnych IPN nie ma dowodu na działalność antykomunistyczną na rzecz odzyskania przez Polskę suwerenności i niepodległości lub respektowania w Polsce politycznych praw człowieka. Wnioskodawca nie wykazał się też żadnym wystąpieniem wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę suwerenności i niepodległości lub respektowania w Polsce politycznych praw człowieka.

Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 257/22 uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż opisując działalność opozycyjną skarżący wskazał m.in., że w 1985 r. po przeprowadzeniu rewizji w jednym z prowadzonych przez skarżącego zakładów produkcyjnych, przewieziono skarżącego do aresztu milicyjnego w S., gdzie był przetrzymywany 48 godzin. W niedługim czasie po tym wydarzeniu funkcjonariusze Milicji "najechali" dom wynajmowany na jego żonę – [...]. Zaznaczył, że był rzecznikiem P., obok H. S. i Z. F. Brał udział w Kongresie [...] w Z. i w P., gdzie udzielił wywiadu dziennikarzowi Radia Wolna Europa. Miał dobre kontakty z niemiecką partią [...], przez którą poznał premiera Bawarii J.S. i nawiązał przyjacielskie stosunki z sekretarzem [...] W.V. Dodał, że W. V. był jego gościem, a w niedługi czas potem funkcjonariusze SB zrobili rewizję domu skarżącego, w czasie której zabrano dokumenty skarżącego (m in. paszport) i prywatną korespondencję. Uczestniczył z H. S., jako Rzecznik P., w spotkaniu z gen. J. w [...].

Sąd zauważył, że skarżący w piśmie z 16 grudnia 2021 r. wniósł o zweryfikowanie przez organ wskazanych przez niego wydarzeń. Wyjaśnił, że nie ma dostępu do akt Milicji i Służby Bezpieczeństwa i nie może potwierdzić ww. informacji. Wskazał na możliwość przesłuchania jako świadków: prof. A. G., J. K., prof. H. S., dr. Z. F i innych. W uzupełnionym wniosku, załączonym do tego pisma podał m.in., że w 1976 r. pracował w Agencji A w K. Kilka dni po strajkach radomskich, w trakcie otwartego zebrania partyjnego w Agencji A, skomentował wypowiedź przedstawiciela KW PZPR i następnego dnia został zwolniony z pracy. Skarżący zajął się działalnością prywatną, bo nie mógł dostać pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego, wyjechał do B., gdzie został dyrektorem firmy polonijnej, w której zatrudniał znanych [...] opozycjonistów. Znał ponadto działaczy "Solidarności", m.in. R. i szefa "Solidarności" Kopalni Wujek. Skarżący podniósł, że kilkakrotnie funkcjonariusze SB usiłowali przeprowadzać rewizję w jego domu. W latach 1985-1988 prowadził konsultacje polityczne z ówczesną opozycją z H. S. i Z. F. w celu utworzenia partii, i w tym celu spotykał się z prof. S. w domu J.S., brał też udział w spotkaniach w domu pp. O. w W. z udziałem ludzi opozycji, m.in. J.L. i L.F.

Sąd stwierdził, że sama znajomość z działaczami opozycyjnymi i politykami zagranicznymi nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania statusu działacza opozycji. Okoliczność aresztowania w związku ze sprzedażą deficytowych wówczas produktów podmiotowi innemu, niż wskazany przez ówczesne władze, czy utrata zatrudnienia w związku z jednorazową wypowiedzią na zebraniu, również same w sobie nie stanowią o zaistnieniu represji w rozumieniu art. 3 u.d.o.a., podobnie jak zatrudnienie działacza opozycji antykomunistycznej. Ponadto, szykany ze strony ówczesnych władz wobec żony skarżącego nie stanowią o tym, że to skarżący podlegał represjom z powodów politycznych.

Natomiast Sąd uznał, że należy dokonać oceny, w świetle art. 2 ust. 1 u.d.o.a., wskazanej przez skarżącego działalności związanej z współtworzeniem przez niego partii politycznej. Przeprowadzone przez organ dowody nie wskazują bowiem jednoznacznie, że skarżący nie prowadził działalności opozycyjnej w rozumieniu

art. 2 u.d.o.a. Jak wynika z pisma IPN z 18 października 2021 r. skarżący został zarejestrowany 19 maja 1989 r. do sprawy o kryptonimie [...], dotyczącej utworzenia P. Sprawę zakończono 30 stycznia 1990 r., a akta zniszczono. W tej sytuacji zasadnym było uwzględnienie wniosku skarżącego, zwartego w piśmie z dnia 16 grudnia 2021 r., o zweryfikowanie przedstawionych przez niego faktów, w tym m.in. przez przesłuchanie wskazanych w tym piśmie świadków. Zdaniem Sądu, organ wprawdzie zgromadził określony materiał dowodowy, jednakże nie rozważył wszystkich dowodów, jak również nie zebrał pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej.

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 2023 r., nr DSE3-K1027-D18522-28D/23, wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 u.d.o.a., Szef Urzędu ponownie odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza opozycyjnej działalności skarżącego określonej przepisami u.d.o.a. Jako tytuły upoważniające do uzyskania wymienionych statusów skarżący wskazał działalność polityczną zmierzającą do "zmiany ustroju politycznego Państwa Polskiego", a w latach 1985-1988 prowadzenie "intensywnych konsultacji politycznych z siłami opozycyjnymi w Polsce w celu utworzenia partii politycznej, która byłaby do zaakceptowania przez władze komunistyczne". Ponadto 10 grudnia 1988 r. skarżący wraz z H.S. i Z.F. miał być współtwórcą P., co spowodowało zatrzymania, rewizje i nieprzyjemności w pracy. Skarżący przedłożył oświadczenia 5 świadków, a także kserokopie dokumentów pochodzących z zasobu archiwalnego IPN potwierdzające fakt inwigilowania skarżącego przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa.

W celu uzupełnienia materiału dowodowego Szef Urzędu przesłuchał 5 świadków wskazanych przez skarżącego na okoliczność działalności skarżącego związanej z współtworzeniem przez niego partii politycznej. Ponadto wystąpił o udzielenie informacji do Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Po dokonaniu analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że skarżący nie spełnił przesłanek z art. 2 u.d.o.a. Nie przedstawił bowiem dowodów, które potwierdziłyby, że minimum przez 12 miesięcy prowadził, w zorganizowanych strukturach lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka w Polsce. Szef Urzędu zauważył, że świadkowie potwierdzili działalność skarżącego w P., jednakże na podstawie złożonych zeznań nie można ustalić jak długo trwała działalność skarżącego. Świadkowie zeznali, iż działalność skarżącego zaczęła się co najmniej w 1987 r., jednakże nie wiadomo jakie konkretne działania do momentu powstania partii w grudniu 1988 r. miał podejmować skarżący i jaki był stopień jego zaangażowania w tej działalności. W ocenie organu, nie można również z całą pewnością stwierdzić, iż celem działalności P. było odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka w Polsce, a nie jedynie realizacja postulatów [...]. Organ przyznał, iż z informacji uzyskanych od Biura Badań Historycznych wynika, że P. miała pewien opozycyjny charakter wobec władz komunistycznych, jednakże nie wiadomo jakie konkretne działania antykomunistyczne podejmował skarżący. Z oświadczeń świadków wynika, że skarżący zajmował się rozbudową struktur P. i przygotowywaniem jej do wyborów, jednakże nie jest to jednoznaczne z prowadzeniem nielegalnej działalności antykomunistycznej.

Zdaniem Szefa Urzędu, skarżący nie doznał również represji z powodów politycznych w rozumieniu art. 3 u.d.o.a. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdziłyby, że był represjonowany z powodów politycznych, takich dowodów organ nie uzyskał po przeprowadzeniu kwerendy w zasobach archiwalnych IPN, również świadkowie nie posiadali informacji o stosowaniu represji wobec skarżącego. Skarżący był inwigilowany przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa, jednakże sam fakt inwigilacji nie może być podstawa do potwierdzenia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uznając ją za niesprawiedliwą. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż nie spełnia przesłanek do potwierdzenia jego statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. skarżący podniósł, że w 1986 r. zatrudnił w swojej firmie [...], wyrzuconego za swoją działalność z firmy [...], i wtedy zaczęły się kłopoty skarżącego w związku z zatrudnianiem "ludzi wrogich polskiemu ustrojowi", zaczęły się kontrole w firmie skarżącego. W 1986 r lub w 1987 r. wyrzucono z pracy jego żonę – [...], zarzucając jej, iż pali zagraniczne papierosy, a mąż pracuje w firmie polonijnej. W ramach represji robiono skarżącemu trzykrotne rewizje w domu, ale przeszukań nie było. Sędzia w S. odmówił sądzenia skarżącego i w związku z tym miał duże nieprzyjemności. W areszcie przebywał 48 godzin, były też inne kontrole. W ocenie skarżącego, walczył on o niepodległość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu

(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.– zwanej dalej p.p.s.a.).

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 (§ 1) tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Należy zauważyć, że w świetle rozwiązań przyjętych w przepisach u.d.o.a., stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, status działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest kategorią normatywną i przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w

art. 2 i art. 3 u.d.o.a. Kategorię "działaczy opozycji antykomunistycznej" ustawodawca uregulował w art. 2 ust. 1 u.d.o.a., zgodnie z którym działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia

4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym, w myśl art. 2 ust. 2 u.d.o.a., do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.

Natomiast kategorię "osoby represjonowanej z powodów politycznych" reguluje

art. 3 u.d.o.a., stanowiąc, że jest nią osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz.U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021 r. poz. 177 oraz z 2022 r. poz. 375, 1259 i 1283), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Niewątpliwie osobie zainteresowanej może być przyznany zarówno status "działacza opozycji antykomunistycznej", jak i "osoby represjonowanej z powodów politycznych", co oznacza, że statusy te mogą zostać potwierdzone przez właściwy organ w jednym postępowaniu osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 u.d.o.a. Przy czym status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie co najmniej 12 miesięcy prowadziła działalność w warunkach i celu określonych w art. 2 ust. 1 u.d.o.a. Za osobę represjonowaną może natomiast być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się dolegliwościami wymienionymi w art. 3 u.d.o.a. i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej stanowiły dużą dolegliwość (por. wyroki: WSA w Lublinie z 7 dnia grudnia 2017 r., II SA/Lu 806/17; WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., II SA/Ke 540/17; WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., II SA/Po 742/16; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ubieganie się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych następuje wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o taki status (art. 5 ust. 2 u.d.o.a.). Do wniosku dołącza się dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. oraz decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 u.d.o.a.).

Z oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonanej przez organ w całokształcie zebranego materiału dowodowego, nie wynika, aby skarżący spełnił przesłankę określoną w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a.

Jako tytuły upoważniające do uzyskania wymienionych statusów skarżący wskazał działalność polityczną zmierzającą do "zmiany ustroju politycznego Państwa Polskiego", a w latach 1985-1988 prowadzenie "intensywnych konsultacji politycznych z siłami opozycyjnymi w Polsce w celu utworzenia partii politycznej, która byłaby do zaakceptowania przez władze komunistyczne". Ponadto 10 grudnia 1988 r. skarżący wraz z H.S. i Z.F. miał być współtwórcą P., co spowodowało zatrzymania, rewizje i nieprzyjemności w pracy. Skarżący przedłożył oświadczenia 5 świadków, a także kserokopie dokumentów pochodzących z zasobu archiwalnego IPN potwierdzające fakt inwigilowania skarżącego przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa. Skarżący wskazał również, że w 1985 r. po przeprowadzeniu rewizji w jednym z prowadzonych przez niego zakładów produkcyjnych, przewieziono skarżącego do aresztu milicyjnego w S., gdzie był przetrzymywany 48 godzin. W niedługim czasie po tym wydarzeniu funkcjonariusze Milicji "najechali" dom wynajmowany na jego żonę - [...]. Zaznaczył, że był rzecznikiem P., obok H. S. i Z. F. Brał udział w Kongresie [...] w Z. i w P., gdzie udzielił wywiadu dziennikarzowi Radia Wolna Europa. Miał dobre kontakty z niemiecką partią [...], przez którą poznał premiera Bawarii J.S. i nawiązał przyjacielskie stosunki z sekretarzem [...] W.V. Dodał, że W. V. był jego gościem, a w niedługi czas potem funkcjonariusze SB zrobili rewizję domu skarżącego, w czasie której zabrano dokumenty skarżącego (m in. paszport) i prywatną korespondencję. Uczestniczył z H. S., jako Rzecznik P., w spotkaniu z gen. J. w [...].

Zdaniem Sądu, organy zgromadziły wszystkie dostępne im dowody, przeprowadzając wyczerpujące ustalenia, w tym zastosowały się do wytycznych i zaleceń WSA w Olsztynie z wyroku z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 257/22. Organ również prawidłowo ocenił materiał dowodowy w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego prawidłowo uznając, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W oparciu o art. 5 u.d.o.a. organ mógł w drodze decyzji administracyjnej potwierdzić status odpowiednio działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wyłącznie osobie spełniającej warunki wskazane w art. 2 ust. 1 i art. 3. Na podstawie prawidłowych i wyczerpujących ustaleń przeprowadzonych przez organ, a także uzupełnionych w zakresie zaleceń WSA z ww. wyroku, prawidłowo oceniono, iż skarżący nie wykazał, ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadził on działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. lub podlegał którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 u.d.o.a. Istotne tu były ustalenia w zakresie wystąpienia do Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Z informacji uzyskanych od Biura Badań Historycznych wynika, że P. miała pewien opozycyjny charakter wobec władz komunistycznych, niektóre z jej środowisk były rozpracowywane przez bezpiekę, jej hasła pokrywały się z hasłami różnych grup opozycyjnych, przynajmniej częściowo uznawała się za część opozycji (k. 221 akt administracyjnych). Jednakże nie zostało wskazane jakie konkretne działania antykomunistyczne podejmował skarżący.

W celu wykonania zaleceń wyroku WSA w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 257/22 organ przeprowadził również dowód w postaci przesłuchania 5 świadków wskazanych przez skarżącego na okoliczność działalności skarżącego związanej z współtworzeniem przez niego partii politycznej. Szef Urzędu zauważył, że świadkowie potwierdzili działalność skarżącego w P., jednakże na podstawie złożonych zeznań nie można ustalić jak długo trwała działalność skarżącego. Świadkowie zeznali, iż działalność skarżącego zaczęła się co najmniej w 1987 r., jednakże nie wiadomo jakie konkretne działania do momentu powstania partii w grudniu 1988 r. miał podejmować skarżący i jaki był stopień jego zaangażowania w tej działalności. Z oświadczeń świadków wynika, że skarżący zajmował się rozbudową struktur P. i przygotowywaniem jej do wyborów, jednakże nie jest to jednoznaczne z prowadzeniem działalności określonej w art. 2 u.d.o.a. jako ukierunkowanej i prowadzonej w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi, zakazanej działalności na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, trwające co najmniej 12 miesięcy. Nie każda działalność, choćby była działalnością zasługującą na uznanie, może zostać potraktowana jako działalność opozycyjna. Ustawodawca wprost wskazał, że chodzi o działalność, którą można określić mianem szczególnych zasług prowadzoną z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 613/20; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 562/19, wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 645/20, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prawidłowo także oceniono, że brak jest dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 u.d.o.a. Już w wyroku z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 257/22 WSA w Olsztynie podkreślił, że sama znajomość z działaczami opozycyjnymi i politykami zagranicznymi nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania statusu działacza opozycji. Zgodzić należy się również z organem, iż takich dowodów nie dostarczyła kwerenda w zasobach archiwalnych IPN, także świadkowie nie posiadali informacji o stosowaniu represji wobec skarżącego. Skarżący był inwigilowany przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa, jednakże sam fakt inwigilacji nie może być podstawą do potwierdzenia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. Również szykany ze strony ówczesnych władz wobec żony skarżącego nie stanowią o tym, że to skarżący podlegał represjom z powodów politycznych. Za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 u.d.o.a. i nastąpiło to z powodów politycznych. Powyższego skarżący nie udowodnił. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość.

Zdaniem Sądu, organ administracji publicznej podejmujący w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, a interpretacja unormowań materialnoprawnych nie wzbudza zastrzeżeń.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.