Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 652/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , Protokolant: Referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr SKO.PS/41/89/23 w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. G. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr SKO.PS/41/89/23 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Olszyny (dalej: organ, organ pierwszej instancji) z dnia 30 czerwca 2023 r. nr DPS.233.2023.odm. w przedmiocie odmowy skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej w czerwcu 2023 r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, ze skarżący w dniu 1 czerwca 2023 r. złożył wniosek o umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Pracownik socjalny w dniu 2 czerwca 2023 r. przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. wydaną na podstawie m.in. art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm. – dalej u.p.s.) organ pierwszej instancji odmówił umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu przedstawił ustalenia oparte na wywiadzie środowiskowym i zebranej dokumentacji, że skarżący jest żonaty i ma córkę, która mieszka osobno z własną rodziną. Skarżący mieszkał z żoną do maja 2023 r. w O. przy "ul. [...]", jednak w dniu 17 maja 2023 r. po awanturze domowej i interwencji Policji został zmuszony do opuszczenia domu i od tego czasu mieszka w O. w kwaterze agroturystycznej przy "ul. [...]" wynajmując pokój z dostępem do łazienki i aneksu kuchennego w cenie 75 zł za dobę pobytu. Rodzina zerwała z nim wszelkie kontakty. Utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego oraz renty, jest inwalidą II grupy, co wynika z orzeczenia wydanego w dniu 18 lipca 1985 r. przez Obwodową Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K. Łączny dochód skarżącego w maju 2023 r. wyniósł 1 661, 32 zł. Organ pierwszej instancji ustalił ponadto, że skarżący jest obciążony licznymi schorzeniami, ale jest osobą samodzielną w pełnym zakresie i nie występują u niego dysfunkcje w zakresie porozumiewania się, jest zaradny, potrafi sięgnąć po pomoc prawna czy administracyjną. Powołując się na opinię dotyczącą stopnia sprawności skarżącego jako osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej, organ ustalił, że nie istnieją przeciwwskazania do dalszego funkcjonowania w środowisku społecznym, a ponadto organ może zapewnić skarżącemu niezbędną pomoc w formie usług opiekuńczych. W konsekwencji stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek umieszczenia w domu pomocy społecznej, określonych w art. 54 ust. 1 u.p.s. Decyzję tę skarżący odebrał osobiście w dniu 10 lipca 2023 r.

W odwołaniu od tej decyzji – złożonym w dniu 14 lipca 2023 r. - skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa. Argumentował, że decyzja ta jest krzywdząca, ponieważ organ nie zgromadził pełnego materiału dowodowego od lekarzy specjalistów i lekarza rodzinnego oraz nie jest w stanie zaoferować skarżącemu żadnej pomocy, nie zrobił nic przez 15 lat zamieszkiwania przez skarżącego na terenie gminy O. dla skarżącego jako inwalidy II grupy. Zgłosił zastrzeżenia do formy decyzji oraz do przekroczenia terminu na jej wydanie. Opisał przebieg zdarzeń wskazując, że został bezprawnie wyrzucony z domu. Zarzucił bezpodstawne podważanie przez organ zaświadczeń i opinii lekarskich wydanych w sprawie skarżącego, a wskazujących na potrzebę umieszczenia w domu pomocy społecznej. Do odwołania załączył dokumentację medyczną.

Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. SKO ustaliło, że skarżący jest osobą niepełnosprawną – druga grupa inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, inwalidztwo istnieje od urodzenia, niezdolny do pracy w rolnictwie, zatrudnienie możliwe w warunkach specjalnych lub chronionych (orzeczenie z 18 lipca 1985 r.). Wskazało, że zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna potwierdza liczne choroby skarżącego, w tym padaczkę, oraz fakt leczenia farmakologicznego. Powołując się natomiast na ustalenia z wywiadu środowiskowego stwierdziło, że skarżący nie wymaga całodobowej opieki z powodu niepełnosprawności oraz ze może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, wymaga jedynie nadzoru w codziennym funkcjonowaniu. Jest osobą sprawną fizycznie i jest w stanie samodzielnie wykonywać wszelkie czynności samoobsługowe. SKO stwierdziło, że analiza okoliczności faktycznych oraz treści zaświadczeń lekarskich, w tym zaświadczenia z dnia 13 lipca 2023 r., prowadzi do wniosku, że pomoc w postaci usług opiekuńczych stwarza możliwość zapewnienia skarżącemu niezbędnej pomocy w miejscu zamieszkania. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że ustalenia te wskazują na niespełnienie przesłanek z art. 54 ust. 1 u.p.s. warunkujących umieszczenie w domu pomocy społecznej (DPS), a rezygnacja skarżącego z oferowanych usług opiekuńczych nie przesądza o obowiązki skierowania go do DPS. SKO następnie przedstawiło ustawową procedurę kwalifikacji do umieszczenia w DPS i stwierdziło, że została przeprowadzona prawidłowo. Dostrzegając brak stałego nadzoru i wsparcia ze strony rodziny skarżącego SKO oceniło, że fakt ten nie wynika z okoliczności obiektywnych, lecz niewłaściwych relacji rodzinnych, które, gdyby uległy poprawie, byłyby dodatkowym wsparciem dla skarżącego. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że odmowa skierowania skarżącego do DPS nie zagraża jego egzystencji. Może on ubiegać się o usługi opiekuńcze z pomocy społecznej, które zostały mu zaoferowane. Może korzystać z bezpłatnej opieki pielęgniarki w ramach pomocy długoterminowej zaleconej przez lekarza i refundowanej przez NFZ.

W toku postępowania odwoławczego (16 sierpnia 2023 r.) skarżący mejlem poinformował SKO o zmianie adresu miejsca zamieszkania. W aktach administracyjnych znajduje się kopia oświadczenia skarżącego (z 23 sierpnia 2023 r.) o zmianie adresu bez prezentaty organu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że decyzja SKO rażąco narusza prawo i interes RP oraz działa na szkodę skarżącego. Wniósł o jej uchylenie oraz o przeprowadzenie sprawy na nowo, ale przez inny organ - w L., właściwy dla poprzedniego miejsca zamieszkania skarżącego. Podał, że ze względu na skierowanie decyzji SKO na inny adres skarżącego niż obecny, były problemy z jej doręczeniem skarżącemu. Wskazał ponadto, że w sprawie nie został zgromadzony pełny materiał dowodowy, co podnosił już w odwołaniu. Brakuje akt z ZUS, które zawiera orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego wydane w grudniu 1997 r. Brakuje dowodów ze szpitali, poradni specjalistycznych, w tym P. w L., z J. oraz K. Poinformował, że 29 sierpnia 2023 r. był na posiedzeniu komisji ds. orzecznictwa i otrzymał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z kodem 07-S i I-11 z ogólnego stanu zdrowia, co wymaga całodobowej opieki. Skrytykował ponadto postawę obu organu zarzucając brak pomocy i zainteresowania trudną sytuacją skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi jako przedwcześnie złożonej ewentualnie o jej oddalenie. Jako uzasadnienie wniosku o odrzucenie skargi podał, że zaskarżona decyzja został przesłana błędnie na poprzedni adres skarżącego, a operator pocztowy przesyłkę tę w dniu 18 września 2023 r. skierował do zwrotu organowi odwoławczemu, lecz - mimo zgłoszonej reklamacji – nie zwrócił jej organowi do dnia odpowiedzi na skargę. Co do wniosku o oddalenie skargi SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 16 listopada 2023 r. – stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę - skarżący sprzeciwił się wnioskowi organu odwoławczego o odrzucenie skargi wskazując, że zaskarżona decyzja została mu skutecznie doręczona po pierwszym awizowaniu. Skarżący osobiście odebrał ją w Urzędzie Pocztowym w Olsztynie, na dowód czego załączył kserokopię koperty. Ponadto ustosunkował się do argumentów SKO, opisał też obecną trudną sytuację mieszkaniową i życiową, w której zaoferowana pomoc organu – usługi opiekuńcze – jest niewystarczająca, dlatego się na nią nie zgodził. Do pisma tego dołączył również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane 29 sierpnia 2023 r.

W kolejnym piśmie procesowym z 4 stycznia 2024 r. skarżący przedstawił m.in. okoliczności doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji podając datę jej odbioru – 1 września 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że odpowiada ona prawu, a skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie ma wątpliwości, że zaskarżona decyzja weszła do obrotu prawnego i mogła być przedmiotem skargi. Skarżący wykazał, że decyzję tę odebrał. Wady w procesie doręczenia tej decyzji pozostają bez wpływu na wynik tej oceny.

Przedmiotem kontroli legalności jest odmowa skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej.

Wedle SKO, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umieszczenia w domu pomocy społecznej, ponieważ skarżący, jakkolwiek legitymujący się orzeczeniem o niepełnosprawności i chory na wiele chorób, może jednak funkcjonować samodzielnie w codziennym życiu oraz można mu zapewnić pomoc w formie usług opiekuńczych.

Zdaniem skarżącego służy mu prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej ze względu na inwalidztwo i szereg chorób oraz trudną sytuację życiową, a także z e względu na obowiązek organu zapewnienia skarżącemu pomocy.

Umieszczenie w domu pomocy społecznej stanowi formę pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W art. 2 ust. 1 zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej, i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Mowa tu o pomocniczości (subsydiarności). Treść zasady pomocniczości, kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizowaniu zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2018 r., I OSK 2544/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Zasada pomocy społecznej, wynikająca z ww. przepisu i rozumiana jako zasada subsydiarności (pomocniczości), oznacza, że społeczeństwo nie powinno pozbawiać jednostki tego, co sama może zrobić – zakaz przejmowania zadań (obowiązków) jednostki przez większą grupę, w przypadku gdy jednostka jest w stanie samodzielnie realizować zadania. Zakaz odbierania sprowadza się do nieingerowania w autonomię jednostki oraz do powstrzymania wszelkich działań ograniczających jej samodzielność. Wyraża on również zakaz udzielania zbędnej pomocy oraz przejmowania odpowiedzialności za zaspokajanie potrzeb życiowych. Zasada ta oznacza ponadto, że państwo (społeczeństwo) powinno wesprzeć jednostkę (w działaniach przekraczających jej możliwości, powinna to być tzw. pomoc do samopomocy – subsydiarne towarzyszenie. Polega ono na udzielaniu wsparcia jednostce przez większą grupę (państwo), w sytuacji gdy jednostka traci zdolność samodzielnego zaspokajania swoich potrzeb. Wsparcia powinna udzielić struktura znajdująca się najbliżej osoby będącej w potrzebie (rodzina, gmina). Pomoc powinna mobilizować jej beneficjenta do działania i przezwyciężenia sytuacji kryzysowej oraz prowadzić do usamodzielnienia. Zasada ta oznacza również, że pomoc powinna mieć charakter przejściowy, skłaniający jednostkę do aktywizacji i samodzielnego działania. Zasada pomocniczości wskazuje na zakaz wyręczania jednostki z zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, zaś pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna (por. wyroki NSA z: 4 listopada 2008 r., I OSK 1910/07; z 23 września .2008 r., I OSK 1511/07; z 29 sierpnia 2008 r., I OSK 840/07, CBOSA). Zasadniczo, zastosowanie pomocy społecznej możliwe jest przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Ustawową przesłanką korzystania z pomocy społecznej, bez względu na rodzaj świadczenia, jest nie tylko pozostawanie osoby czy rodziny w trudnej sytuacji życiowej, lecz także wykazanie przez starających się o taką pomoc, że ze swej strony podjęli starania, które przy uwzględnieniu ich możliwości, zasobów i uprawnień nie pozwoliły jednak na przezwyciężenie tych trudności. Bierne oczekiwanie na świadczenie pomocy społecznej, bez wykazania aktywności w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji, nie uprawnia do świadczenia (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 19 marca.2008 r., VIII SA/Wa 31/08, CBOSA).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 16 u.p.s. do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy m.in. kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 u.p.s., osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W myśl art. 54 ust. 2 u.p.s. osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Stosownie natomiast do art. 54 ust. 2a u.p.s., w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące.

Ustawa o pomocy społecznej przewiduje dwuetapowe postępowanie administracyjne w sprawie skierowania i umieszczenia w domu pomocy społecznej. W pierwszej kolejności organ gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej wydaje decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Decyzja o skierowaniu do placówki stanowi decyzję w sprawie przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej, o którym mowa w art. 36 pkt 2 lit. o u.p.s. Decyzja ta powinna przede wszystkim rozstrzygać o przyznaniu lub nieprzyznaniu świadczenia określonego w art. 36 pkt 2 lit. o u.p.s. oraz o typie placówki, w której adresat decyzji powinien zostać umieszczony. Organ orzekający o skierowaniu do domu pomocy społecznej bada: wiek, stan zdrowia i niepełnosprawność osoby oraz rzeczywiste jej zapotrzebowanie na usługi bytowe i zdolności do zapewnienia sobie bytu z pominięciem instytucjonalnych rozwiązań pomocy społecznej.

Przywołane prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej, uregulowane w art. 54 ust. 1 u.p.s. oznacza, że przysługuje osobie, względem której spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. osoba ta:

1) wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności;

2) nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu;

3) nie można jej zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Brak którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Celem umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej jest zapewnienie jej stałej opieki, a zatem każda osoba umieszczana w domu pomocy społecznej musi wymagać takiej opieki. Konieczne jest ponadto ustalenie, że nie może ona funkcjonować samodzielnie. Okoliczność tę powinny potwierdzać adekwatne zaświadczenia lekarskie. Ustalane jest także, czy opieka może być zapewniona przez prawną instytucję "usług opiekuńczych".

W sprawie poddanej kontroli Sądu, wskazane przesłanki nie zostały spełnione, co prawidłowo ustaliły organy obu instancji.

W sprawie jest bezsporne, że skarżący (ur. 27 maja 1962 r.) - na dzień orzekania przez organ odwoławczy - legitymował się orzeczeniem z 18 lipca 1985 r. o zaliczeniu do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Z orzeczenia tego wynika, że inwalidztwo istnieje od urodzenia, skarżący może być zatrudniony w warunkach specjalnych lub chronionych. Ustalono w nim przeciwskazania do zatrudnienia "odpowiedzialne, niezdolny do pracy w rolnictwie".

Z zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej (z 30 maja 2023 r.) wynika, że skarżący porusza się samodzielnie, samodzielnie przyjmuje pokarmy, nie wymaga całodobowej opieki stałej lub okresowej, a niezbędny do zapewnienia przez dps zakres świadczeń zdrowotnych to leczenie, badanie i porady lekarskie. Lekarz zaproponował skierowanie skarżącego do dps dla osób przewlekle somatycznie chorych.

Z opinii dotyczącej stopnia sprawności skarżącego sporządzonej przez pracownika socjalnego (2 czerwca 2023 r.) wynika, że skarżący nie wymaga umieszczenia w dps, ponieważ jest samodzielny w pełnym zakresie, nie występują u niego żadne dysfunkcje, nie istnieją przeciwwskazania do dalszego funkcjonowania w środowisku społecznym, brak możliwości funkcjonowania w środowisku rodzinnym, a gmina jest w stanie zaoferować pomoc w formie usług opiekuńczych, które byłyby wystarczające dla skarżącego. Z wywiadu środowiskowego (2 czerwca 2023 r.) wynika jednoznacznie, że skarżący do maja 2023 r. mieszkał z żoną, lecz z powodu konfliktu rodzinnego z interwencją policji i wszczęciu procedury Niebieskiej Karty względem skarżącego, musiał opuścić dotychczasowe mieszkanie, a rodzina zerwała z nim kontakty. Funkcjonuje prawidłowo, jest w pełni samodzielny, jest w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe, sam jeździ do lekarzy. W trakcie wywiadu pracownik socjalny zaproponował skarżącemu usługi opiekuńcze z uwagi na zgłoszone zawroty głowy (realizacja zakupów, pomoc w kąpieli itp.). Zaproponował też umieszczenie w schronisku dla osób bezdomnych ze względu na brak możliwości powrotu do miejsca zamieszkania oraz obecne miejsce zamieszkania (najem pokoju w domu kwaterze agroturystycznej). Skarżący odmówił przyjęcia zaproponowanej pomocy.

Skarżący przedstawił kolejne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z dnia 6 czerwca 2023 r. różniące się od poprzedniego oceną lekarza, że skarżący wymaga całodobowej opieki stałej lub okresowej, a także - zwiększonym zakresem niezbędnych do zapewnienia przez dps świadczeń zdrowotnych.

Z dokumentacji medycznej niespornie wynika, że skarżący cierpi na wiele schorzeń, w tym m.in. na naczyniopochodne uszkodzenie mózgu, stan po TIA, otyłość, dychawicę oskrzelową zespół metaboliczny. Z dokumentacji tej nie wynika, ze skarżący wymaga całodobowej specjalistycznej opieki ze strony innych osób.

Skarżący natomiast powołuje się na to, że nie może mieszkać w dotychczasowym miejscu zamieszkania -–żoną – z powodu konfliktu rodzinnego i wymaga całodobowej opieki, co wynika z zaświadczenia lekarskiego oraz dokumentacji medycznej, której organ nie zgromadził mimo obowiązku, a która została złożona w ZUS. Powołał się też na istniejące orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 1997 r.

Organy obu instancji prawidłowo oceniły wskazane dowody i wbrew zarzutom skarżącego nie miały obowiązku poszukiwać innych dowodów. Po pierwsze nie kwestionowały zaistnienia w przypadku skarżącego przesłanki choroby i niepełnosprawności, o której mowa w art. 54 ust. 1 u.p.s. Zasadnie natomiast oceniły brak pozostałych przesłanek warunkujących prawo do umieszczenia w dps. Ustalenia wywiadu środowiskowego i oświadczenia samego skarżącego pozostawiają wątpliwości, że skarżący nie wymaga całodobowej opieki z powodu choroby lub niepełnosprawności. Zaświadczenie lekarskie os tanie zdrowia (wydane po kilku dniach od pierwszego) nie określa bowiem precyzyjnie, czy zawarte tam wskazanie odnosi się do opieki całodobowej czy okresowej. Natomiast wszystkie pozostałe dowody w sprawie jednoznacznie wymóg taki podważają.

Fakt wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (29 sierpnia 2023 r.) po wydaniu zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ dowód ten nie mógł być uwzględniony w postepowaniu przed organami, jako późniejszy. Z kolei Sąd kontroluje legalność zaskarżonej decyzji i nie prowadzi postepowania dowodowego za organ.

Niewątpliwie też skarżący może i funkcjonuje samodzielnie w życiu codziennym. Potwierdza to wywiad środowiskowy oraz sam skarżący opisując swoją aktywność w sprawach osobistych, zdrowotnych i urzędowych. Przeszkody w tym zakresie nie wynikają z zaświadczeń i dokumentacji medycznej.

W oczywisty sposób nie została też spełniona przesłanka niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy skarżącemu w formie usług opiekuńczych. Z wywiadu środowiskowego jasno wynika oferta organu i jej zakres adekwatny w tym czasie do potrzeb skarżącego. Fakt odmowy przyjęcia tej formy pomocy nie wpływa na ustalenie braku zaistnienia tej przesłanki prawa do umieszczenia w dps. Organ wykazał, że może zapewnić skarżącemu właściwe usługi opiekuńcze.

Istnieje też możliwość pomocy osób zobowiązanych alimentacyjne względem skarżącego, ponieważ sytuacja rodzinna jest otwarta. Jak Sąd wyżej wyjaśnił, pomoc społeczna jest wdrażana w ostateczności, kiedy osoba w trudnej sytuacji życiowej wyczerpała możliwości poradzenia sobie samemu i przy pomocy osób zobowiązanych alimentacyjnie.

Sąd nie dostrzegł też wad w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Skarżący miał możliwość i wykorzystał prawo do czynnego udziału w postępowaniu, przedstawił dowody i nie wskazywał na istnienie innych, które mogłyby mieć znaczenie w sprawie. Postępowanie dowodowe zostało zatem przeprowadzone w sposób właściwy, a organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów. Nieuzasadniony jest też zarzut zaniechania zgromadzenia dowodów, którymi dysponował ZUS. Skarżący nie powoływał się na tę okoliczność w sprawie, zatem nie można czynić im zarzutu, że dowodów tych nie przeprowadziły. Ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, co oznacza, że skarżący występując z wnioskiem o skierowanie do dps był zobowiązany wskazać albo powołać się na dowody istotne dla rozpatrzenia jego wniosku. Skarga stanowi polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, którą Sąd w składzie orzekającym ocenia jako należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnioną (art. 107 § 3 k.p.a.).

Nie doszło zatem do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, tj. przepisów u.p.s., ani prawa procesowego przepisów k.pa.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.