Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 59/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 października 2022 r. nr KO-1456/4103/737/21 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 19 października 2022 r., nr KO-1456/4103/737/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku (dalej: "Kolegium", "SKO w Płocku", organ odwoławczy") po rozpoznaniu odwołania K. R. (dalej: "skarżąca") - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z 17 listopada 2021 r., nr DWR.40005.755.555.32.2021.G, w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją Prezydenta Miasta [...] z 18 sierpnia 2021 r., nr DWR.4005.541.555.13.2021.G. K. Z. został skierowany do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Kolejną decyzją z 18 sierpnia 2021 r., nr DWR.4005.541.555.14.2021.G, Prezydent ustalił K. Z. odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] (dalej: "DPS w [...]"). Następnie, Starosta [...] – na mocy decyzji z 24 sierpnia 2021 r., nr R.4100.1.60.2021.BF – umieścił K. Z. w DPS w [...]. Decyzją z 7 września 2021 r., nr DWR.4005.642.555.26.2021.G, Prezydent zmienił własną decyzję z 18 sierpnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w DPS w [...], w ten sposób, że opłatę od K. Z. ustalono w wysokości 1066,47 zł, płatną miesięcznie od dnia 26 sierpnia 2021 r.

W dniu 11 listopada 2021 r. K. Z. zmarł (akt zgonu z 15 listopada 2021 r., nr [...]). Wobec tego, Starosta [...] decyzją z 15 listopada 2021 r., nr R.4100.6.54.2021.BF, stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z 24 sierpnia 2021 r. o umieszczeniu w DPS w [...].

Powołaną na wstępie decyzją z 17 listopada 2021 r. Prezydent Miasta [...] ustalił dla K. R. (jednej z córek K. Z.) odpłatność za pobyt ojca w DPS w [...] w wysokości 845,19 zł miesięcznie, od dnia 26 sierpnia 2021 r. (umieszczenia w DPS w [...]) do dnia 11 listopada 2021 r. (do dnia zgonu K. Z.).

Dalej, Prezydent Miasta [...] decyzją z 18 listopada 2021 r., nr DWR.4005.840.555.34.2021.G, stwierdził wygaśnięcie decyzji z 18 sierpnia 2021 r. o skierowaniu K. Z. do DPS oraz decyzji z 18 sierpnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt DPS w [...].

Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 17 listopada 2021 r. wniosła w ustawowym terminie K. R., m.in. zarzucając, iż organ nie uwzględnił obowiązku innych zstępnych oraz podnosząc, że skoro jej ojciec zmarł, to prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w DPS [...] jest bezprzedmiotowe.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji SKO w Płocku przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołało treść przepisów art. 60 i art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570, dalej: "ustawa"). Organ odwoławczy podkreślił, że zasada kolejności przyjęta w przepisie art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Istotne w tym rozwiązaniu jest to, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. W postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty za pobyt mieszkańca organ ma obowiązek ustalenia zarówno aktualnego kosztu utrzymania osoby przebywającej w domu opieki społecznej, wysokości opłat ponoszonych przez osobę umieszczoną w domu pomocy społecznej, jej aktualnej sytuacji dochodowej oraz sytuacji dochodowej osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, na których ciąży obowiązek partycypowania w kosztach pobytu pensjonariusza w placówce.

Kolegium podniosło, że poza sporem jest okoliczność, iż ojciec skarżącej przebywał w Domu Pomocy Społecznej w [...] od dnia 26 sierpnia 2021 r. (w związku z decyzją Starosty [...] z 24 sierpnia 2021 r. o Jego umieszczeniu) do chwili śmierci, tj. 11 listopada 2021 r. Osobami zobowiązanymi do alimentacji względem ojca skarżącej są: córki (skarżąca K. R.) oraz B. B.

Zgodnie z art. 61 ust. 2e ustawy w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w DPS ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie niniejszej osobami, o których mowa w art. 61 ust. 2e ustawy jest odwołująca się i – jak wynika z akt prawy – jej siostra B. B., co do której organ I instancji wydał decyzję z 8 listopada 2021 r., nr DWR.4005.709.555.31.2021.G w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt ojca K. Z. w DPS w [...], którą następnie Samorządowe Kolegium w Płocku decyzją z 19 października 2022 r., nr KO-1335/4103/704/21 uchyliło w całości i orzekło co do istoty sprawy (zmieniając okres za jaki należy się opłata, z uwagi na zgon Pana K. Z. w DPS w [...] w wysokości 1 413, 59 zł miesięcznie, za okres od dnia 26 sierpnia 2021 r. do dnia 11 listopada 2021 r.).

Skoro, zarówno skarżąca jak i jej siostra odmówiły zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, Prezydent zobowiązany był zatem ustalić wysokość opłaty za pobyt ojca DPS w [...] w drodze decyzji w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu – K. Z. i opłatami wnoszonymi przez odwołującą się i jej siostrę B. B., z uwzględnieniem przepisu art. 61 ust. 2f u.p.s., zgodnie z którym wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e ustala się proporcjonalnie do liczby osób związanych do jej wnoszenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z Zarządzeniem Starosty [...] nr 14/2021 z dnia 15 marca 2021 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Powiat [...] lub na jego zlecenie w 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 25 marca 2021 r., poz. 1356) - średni miesięczny koszt pobyt w domu pomocy społecznej, w którym przebywał ojciec skarżącej wynosi 3 902,12 zł miesięcznie.

Na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z 18 sierpnia 2021 r., zmienionej decyzją z 7 września 2021 r., ojciec skarżącej został obciążony odpłatnością w wysokości 70% emerytury, tj. 1 066,47 zł. Z uwagi na to K. Z. nie był w stanie pokryć całej opłaty za pobyt w placówce, obowiązkiem ponoszenia części opłaty została obciążona (na podstawie decyzji organu I instancji) także K. R.

Kolegium stwierdziło, że wysokość opłaty wnoszonej przez skarżącą należy obliczyć w oparciu o art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy, gdyż prowadzi wraz z mężem R. R. dwuosobowe gospodarstwo domowe. W tym celu należy zsumować dochody skarżącej i męża, które łącznie wynoszą 4 858,39 zł (2 826,40 zł + 2 031,99 = 4 858,39 zł), po czym podzielić otrzymany wynik na dwa – w ten sposób uzyskamy dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do wniesienia opłaty: tj. kwotę 2 429,19 zł (4 858,39 zł : 2 = 2 429,19 zł). Dalej Kolegium wyjaśniło, że od otrzymanej w ten sposób kwoty trzeba odjąć trzykrotność kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów (na dzień wydania zaskarżonej decyzji jest to przepis § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz.1358), zgodnie z którym kryterium to wynosi 528 zł. W ten sposób uzyskamy maksymalną kwotę opłaty, jaką można obciążyć skarżącą w związku z pobytem ojca w DPS, tj. 845,19 zł (2 429,19 zł -1 584 zł (3x528 zł) =845,19 zł).

Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy podkreślił, że skoro średni koszt utrzymania mieszkańca DPS w [...] w okresie od 26 sierpnia 2021 r. do dnia 11 listopada 2021 r. wynosił (zgodnie z Zarządzeniem Starosty [...] z dnia 15 marca 2021 r.) – 3 902,12 zł, zaś ojciec skarżącej obciążony został opłatą w wysokości 1 066,47 zł, (do wysokości 70% uzyskiwanej emerytury), to pozostała do rozliczenia kwota 2 835,65b zł (3 902,12 zł – 1066,47 zł = 2 835,65 zł). Uwzględniając wynikający z art. 61 ust. 2f ustawy o pomocy społecznej obowiązek proporcjonalnego rozdzielenia tej opłaty pomiędzy dwie córki, maksymalna kwota, którą mogła być obciążona każda z nich wynosiła 1 417,82 zł (2 835,65 zł : 2 = 1 417,82 zł). Na skarżącą nałożona została opłata w wysokości 845,19 zł, co oznacza, że wysokość opłaty została ustalona zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, SKO w Płocku stwierdziło, że od momentu przyjęcia K.Z. w DPS w [...], tj. od dnia 26 sierpnia 2021 r. rozpoczął się jego pobyt w nim, który zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy – jest odpłatny. Zobowiązanie do uiszczenia opłaty istnieje więc począwszy od dnia powstania tego obowiązku, czyli od dnia umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. Zatem, za okres od umieszczenia ojca skarżącej w placówce do dnia zgonu (11 listopada 2011 r.) skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia opłaty za pobyt ojca w DPS w [...]. Natomiast za zasadny, ale nie mający wpływ na wynik sprawy organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. Skarżąca stawiając ten zarzut nie wykazała bowiem, jakich czynności z tego powodu nie mogła dokonać.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że podnoszone przez skarżącą okoliczności jak: brak więzi z ojcem, zaniedbywanie z jego strony obowiązków rodzicielskich, niewywiązywanie się z alimentów – o ile nie mają znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez zobowiązaną, to mogą mieć znaczenie przy ocenie wniosku skarżącej o zwolnienie od opłaty – na podstawie art. 64 ustawy. Wobec tego, z chwilą kiedy decyzja ustalająca wobec skarżącej wysokość opłaty za pobyt ojca w DPS w [...] stanie się ostateczna, skarżąca może wystąpić do organu I instancji z wnioskiem o zwolnienie jej w całości, lub z części ustalonej opłaty.

Skargę na decyzję SKO w Płocku z 19 października 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.- poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie oraz brak wskazania podstawy faktycznej i prawnej w treści uzasadnienia;

2) art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewydanie przez organ II instancji decyzji o uchyleniu orzeczenia organu I instancji i umorzeniu postępowania, w sytuacji obowiązywania przepisu prawa materialnego wskazującego na zwolnienie skarżącej z obowiązku zapłaty za pobyt ojca K. Z. w Domu Pomocy Społecznej;

3) art. 12 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady szybkości i prostoty postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji spełnionych przesłanek z art. 64 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej;

4) art. 64 pkt 7 ustawy. o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie w ustalonym stanie faktycznym;

5) art. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 66) poprzez niezastosowanie przy rozpatrywaniu sprawy obowiązujących przepisów ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę SKO w Płocku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy m.in. wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zwolnienia z ponoszenia w całości lub w części ustalonej opłaty, jest odrębnym postępowaniem od postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia opłaty i jej wysokości. Odrębność polega na tym, że najpierw musi istnieć prawomocnie orzeczony obowiązek, a dopiero potem możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku. Na odrębności te zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 649/16. Rozstrzygnięcie o zwolnieniu od opłat jest rozstrzygnięciem następczym wobec określenia wysokości odpłatności i zobowiązania do ponoszenia tych kosztów. Ponadto, w ostatnim czasie w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został już jednolity pogląd, że rzeczą organu jest w pierwszej kolejności ustalić wysokość opłaty zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a dopiero potem wydać odrębne rozstrzygnięcie w przedmiocie częściowego lub całkowitego zwolnienia z obowiązku jej wnoszenia. Zatem, z chwilą kiedy decyzja ustalająca wobec skarżącej wysokość opłaty za pobyt ojca w DPS stanie się ostateczna, może ona wystąpić do organu pierwszej I z wnioskiem o zwolnienie jej w całości lub w części z ustalonej opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów, Sąd uznał skargę za niezasadną.

Materialnoprawną podstawę decyzji Prezydenta Miasta [...] z 17 listopada 2021 r. utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Płocku z 19 października 2022 r. stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 powołanej ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca (...). Na podstawie art. 61 ust. 1 tej ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Stosownie natomiast do treści ust. 2 art. 61 ustawy o pomocy społecznej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu (...),

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie),

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1) i 2).

Zastępcze ponoszenie opłat przez gminę, o którym mowa w art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której osoby, na które obowiązek wnoszenia opłat został nałożony w drodze decyzji lub które podjęły się wnoszenia takiej opłaty na podstawie umowy, nie wywiązują się z tego obowiązku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 653/12).

Wskazana kolejność podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłaty ma znaczenie o tyle, że obowiązek jej wnoszenia nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych, ale przechodzi na nich we wskazanej wyżej kolejności, będąc determinowany wysokością osiąganych dochodów.

W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 1 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wprost, że "dokonując wykładni przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty, należy mieć na uwadze, aby przyjęte rozwiązania realizowały podstawową zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek ponoszenia opłaty powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. To ustawodawca zdecydował, że powstanie ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zostało połączone z takim zdarzeniem prawnym, jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. Tym samym, o ile skonkretyzowanie i zindywidualizowanie tego ustawowego obowiązku pozwoli na ustalenie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty i wysokości tej opłaty, o tyle samo zobowiązanie istnieje począwszy od dnia powstania tego obowiązku, czyli od dnia umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. Stąd też wydanie decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, ponieważ decyzja ta konkretyzuje obowiązek powstający z mocy prawa z dniem zaistnienia takiego zdarzenia prawnego, jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej". W uchwale tej poprzez wskazanie, że decyzja o ustaleniu opłaty powinna obejmować okres od dnia zaistnienia zdarzenia prawnego w postaci umieszczenia osoby bliskiej w domu pomocy społecznej - przesądzono, że jej wydanie może mieć skutek wsteczny. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma sytuacja finansowa osoby zobowiązanej, której ustalenie możliwe jest nie tylko na przyszłość ale i z datą wsteczną. W sytuacji, w której uzyskiwane dochody pozwalają osobom ustawowo zobowiązanym na ponoszenie opłaty za pobyt w DPS, brak jest racjonalnych podstaw do chociażby częściowego - do czasu wydania stosownej decyzji w tym przedmiocie - przerzucania na właściwą gminę ciężaru utrzymywania osób umieszczonych w domach pomocy społecznej.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy średni miesięczny koszt pobytu w domu pomocy społecznej, w którym przebywał ojciec skarżącej wynosił 3 902,12 zł. Prezydent Miasta [...] (decyzją z 18 sierpnia 2021 r., zmienioną decyzją tego organu z 7 września 2021 r.) ustalił K. Z. odpłatność za jego pobyt w DPS w [...] w wysokości 1066,47 zł, płatną miesięcznie od dnia 26 sierpnia 2021 r. Prezydent wskazał, że dochód pensjonariusza stanowi emerytura ZUS w wysokości miesięcznej 1523,53 zł (zmniejszona z powodu zajęcia wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej w wysokości 324,50 zł). Wobec śmierci K. Z., w dniu 11 listopada 2021 r., Prezydent Miasta [...] decyzją z 17 listopada 2021 r. ustalił dla córki K. R. wysokość odpłatności za pobyt ojca w DPS w [...] w wysokości 845,19 zł miesięcznie od dnia 26 sierpnia 2021 r. (umieszczenia w DPS) do dnia 11 listopada 2021 r., tj. do dnia zgonu K. Z. Stanowisko powyższe podzielił organ odwoławczy.

Zdaniem składu orzekającego zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z treści powołanych powyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że różnicą między kwotą uiszczaną przez mieszkańca domu, a kosztami pobytu w placówce obciąża się osoby zobowiązane (przed gminą).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że osobą zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt ojca K. Z. w domu pomocy społecznej jest skarżąca oraz jej siostra B. B. (co do której prowadzono odrębne postępowanie). Prawidłowo organy wskazały, że uwzględniając wynikający z art. 61 ust. 2f ustawy o pomocy społecznej obowiązek proporcjonalnego rozdzielenia opłaty pomiędzy dwie córki, maksymalna kwota, którą mogła być obciążona każda z nich wyniosła 1 417,82 zł (2 835,65 zł (kwota pozostała do rozliczenia) podzielona przez dwa = 1 417,82 zł). Na skarżącą nałożona została opłata w wysokości 845,19 zł, tj. różnicy pomiędzy dochodem na osobę w rodzinie w wysokości 2429,19 zł a kryterium dochodowym dla osoby w rodzinie w wysokości 1584 zł. Powyższe oznacza, że wysokość opłaty została ustalona zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy.

Podsumowując uznać należy, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć, ani też przepisów postępowania powołanych w skardze. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, ocena materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 64 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z nim osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, jeżeli: "osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty."; W tym miejscu podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia odpłatności oraz zwolnienia z opłaty następują w odrębnych postępowaniach, co oznacza, że przesłanki zwolnienia z opłaty nie mają znaczenia przy ocenie zasadności ustalenia odpłatności. W konsekwencji też, nie było podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania.

Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.