Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 288/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Borys Marasek (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi I. S., J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 grudnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/1035/2022/16378 w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 grudnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/1035/2022/16378 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej: o.p.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 2 września 2022 r. dotyczącą działki nr ewid. [...] ustalającą I. S. i J. S. (dalej: podatnicy, skarżący) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017 rok.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 2 września 2022 r. dotyczącą działki nr ewid. [...] Prezydent Miasta R. ustalił skarżącym wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Odwołanie od tej decyzji podatnicy wnieśli, kwestionując zmianę kwalifikacji gruntów z sadów na grunty pozostałe mieszkaniowe i rekreacyjne. W toku postępowania odwoławczego, podatnicy kilkukrotnie zapoznawali się z aktami sprawy i składali dodatkowe dowody na faktyczne użytkowanie gruntów jako sadów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach rozpoznając odwołanie, wskazało, że podatek od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170, z późn. zm., dalej: u.p.o.l.). Zgodnie tą ustawą osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku). Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 6-7).

Kolegium ustaliło, że zaskarżona decyzja dotyczy nieruchomości zabudowanej, położonej w R. przy ul. [...], nr działki [...], KW nr [...]. W 2008 roku Wydział Geodezji i Kartografii przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R.. W wyniku tej modernizacji działce nr [...] zmieniono klasyfikację gruntów z sadów "S-RV" na tereny mieszkaniowe "B" i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe "Bz". Od tego momentu zapisy ewidencji gruntów i budynków nie uległy zmianie. Działka nr [...] zapisana jest w jednostce rejestrowej [...], jej powierzchnia fizyczna wynosi 2.282 m2, zaś sklasyfikowana została jako: tereny mieszkaniowe "B" o pow. 1.727 m2 i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe "Bz" o pow. 555 m2. Na działce posadowione są dwa budynki: budynek nr [...] posiadający funkcję "pozostałe budynki niemieszkalne" o pow. zabudowy 91 m2 i budynek nr [...] posiadający funkcję "pozostałe budynki niemieszkalne" o pow. zabudowy 59 m2. W piśmie z dnia 17 lipca 2015 r., skarżący wniósł do Wydziału Geodezji i Kartografii o przeprowadzenie wizji w terenie, celem zweryfikowania klasyfikacji działki nr [...]. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 3 września 2015 r. nr [...], Naczelnik Wydział Geodezji i Kartografii poinformował o dokonanej 6 sierpnia 2015 r. wizji w terenie oraz o aktualnej kwalifikacji działki.

Organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2017-2022 i w jego toku przeprowadził w dniu 28 czerwca 2022 r. oględziny dotyczące cech i powierzchni zadeklarowanych budynków. Stwierdzono, że na nieruchomości znajdują się trzy obiekty budowlane z czego dwa spełniają definicję budynku. Pierwszy z nich to jednokondygnacyjny budynek pozostały, częściowo zajęty na cele mieszkalne (jak oświadczył podatnik — część budynku pozostałego zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe), a częściowo jako pomieszczenia gospodarcze. Sporządzono dokumentację zdjęciową. Jego łączna powierzchnia użytkowa do celów podatkowych wynosi 66,20 m2, z czego część mieszkalna zajmuje 48,95 m2, a gospodarcza 17,25 m2. Drugi z budynków to budynek gospodarczy o pow. użytkowej 52,64 m2. Pomiarów dokonano dalmierzem marki BOSCH nr [...]. Podczas pomiarów uwzględniono wysokości pomieszczeń w świetle. Podatnik nie wniósł zastrzeżeń do protokołu. W dniu 28 czerwca 2022 r. skarżący złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której zgłosił do opodatkowania od 2017 roku budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 48,95 m2 i budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej 69,89 m2. Wykazane do opodatkowania przedmioty opodatkowania i ich podstawy były zgodne ze stanem faktycznym ustalonym podczas oględzin. Zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta R. ustalono wysokość podatku od nieruchomości zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz zgodnie z danymi wykazanymi do opodatkowania w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 28 czerwca 2022 r.

W odwołaniu podatnicy nie zgodzili się z klasyfikacją gruntu działki nr [...]. Ich zdaniem "przedmioty opodatkowania zakwalifikowane w procedurze jako grunty pozostałe (tereny mieszkaniowe "B" o pow. 1.727 m2 oraz grunty pozostałe (tereny rekreacyjno-wypoczynkowe "Bz" o pow. 555 m2) od 1956 roku po dzień dzisiejszy są używane jako sad i tereny uprawy warzyw. We fragmentach zakrzewione roślinnością ozdobną (powierzchnia nie przekracza 150 m2). Drzewostan podlega regularnym zabiegom pielęgnacyjnym, odmładzającym zgodnie ze sztuką ogrodową. Drzewa sędziwe, nierokujące szans przeżycia, podlegają wymianie na nowe jednostki owocowe, na dowód czego przedłożyli zdjęcia gruntu. Podatnicy poinformowali, że stan niezgodności geodezyjnej ewidencji gruntów był wielokrotnie przedstawiany i opisywany w pismach oraz wizytach w Urzędzie w Wydziale Geodezji i Kartografii od 2015 roku. W piśmie z dnia 25 października 2022 r. podatnicy ponownie zakwestionowali stanowisko organu sformułowane w odpowiedzi na ich odwołanie. W piśmie z dnia 1 grudnia 2022 r. podatnicy wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania stanu niezgodności ewidencyjnej, gdyż zlecili prace geodezyjne.

Po analizie sprawy Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji przyjął prawidłowe przedmioty, podstawy i stawki opodatkowania w podatku od nieruchomości. Zarzut odwołania nie mógł być uwzględniony w postępowaniu podatkowym. Na podstawie art. 21 ust. 1 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520, z późn. zm., dalej: p.g.k.), podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Potwierdza to art. 1 u.p.r. i art. 7a u.p.o.l., który przewiduje podstawy ewidencji podatkowej nieruchomości. W świetle tych przepisów organ podatkowy jest związany kwalifikacją gruntów jako rolne i ich klasy, jako grunty leśne, mieszkalne i inne, a także ustalonymi w nich powierzchniami, które przekładają się na podstawę opodatkowania. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. II FPS 1/09). W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że organ podatkowy nie miał prawa dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tj. analizować jego faktycznego wykorzystania, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Według NSA, informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być, dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości, korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego (zob. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. II FSK 3097/17, z dnia 12 października 2017 r., sygn. II FSK 1438/17, z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. II FSK 1471/10).

W sprawie nie miało też znaczenia to, że podatnicy, po wniesieniu odwołania, zatrudnili geodetę do sporządzenia nowego operatu w celu zmiany kwalifikacji spornej działki. Za wyrokiem NSA z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. II FSK 100/16, Kolegium wskazało, że dokonane w ewidencji gruntów i budynków zmiany nie oddziaływają wstecz w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości. Przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują możliwości dokonywania zmian w tej ewidencji ze skutkiem ex tunc. Ocena ta wynika przede wszystkim z charakteru art. 2 ust. 2 w zw. z art. la ust. 3 u.p.o.l. Zatem ewentualna zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków może odnosić się tylko na przyszłość. Dodatkowo NSA podkreślił, iż właściciele i osoby władające, obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, co wynika z art. 22 ust. 2 p.g.k. Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Z regulacji tej wynika, że datą zmiany treści ewidencji, jest data określona w zawiadomieniu. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych (por. także wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r. sygn. II FSK 950/12). Stanowisko sądów jest akceptowane w doktrynie prawa (zob. R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s. 5-6).

Wobec tego Kolegium wskazało, że prowadzone obecnie prace geodety nie mają wpływu na wcześniejsze dane ewidencyjne. Zatem prace te nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej: "gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Tak długo, jak zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innej powierzchni gruntu na potrzeby czy to wymiaru podatku od nieruchomości czy podatku rolnego (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. I SA/Op 43/19). Przyjęcie innego zapatrywania, godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2022 r., sygn. I SA/Gl 911/20). Z tych powodów Kolegium nie uznało, by zaistniał przypadek umożliwiający zawieszenie z urzędu postępowania wymiarowego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podnieśli, że:

1. Przedmiotowa działka od 1956 r. po dzień dzisiejszy jest użytkowana jako sad, teren upraw warzyw we fragmentach zakrzewiona roślinnością ozdobną (powierzchnia nie przekracza 150m2). Drzewostan podlega regularnym zabiegom pielęgnacyjnym, odmładzającym zgodnie ze sztuką ogrodową. Drzewa sędziwe, nierokujące szans na przeżycie, podlegają wymianie na nowe jednostki drzew owocowych. Wypisy z rejestru gruntów z dnia 16 października 2003 r. oraz 20 stycznia 2005 r. wskazuje opis użytku - sady S-RV Zdjęcia nr 1-2. Wjazd na posesje i sad październik 2003 roku. Autor M. K. (Rzeczoznawca Majątkowy Zdjęcia nr 3-4-5-6. Wjazd na posesję i sad październik 2022 roku. Forma użytkowania działki od 1956 r. po dzień dzisiejszy jest użytkowana jako sad.

2. Stan niezgodności podatnicy zauważyli dopiero przy kolejnych podatkach, gdzie okazało się, że bez wiedzy użytkowników Wydział Geodezji i Kartografii przeprowadził modernizację ewidencji gruntu i budynków dla obrębu R., nie informując użytkowników. W wyniku tej modernizacji, działce [...] zmieniono klasyfikację gruntu z sadów " S-RV" na tereny mieszkaniowe "B" o powierzchni 1727.0 m kw. i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe "Bz" o powierzchni 555 m kw. Po zauważeniu tych zmian podatkowych, podatnicy zgłaszali niezgodności w urzędzie osobistymi wizytami.

3. W dniu 18 czerwca 2015 r. została też złożona w Kancelarii Urzędu Miasta R., potwierdzona podpisem informacja o stanie nieruchomości i budynków jaka istniała fizycznie na przedmiotowej działce w roku 2015 do wyliczenia podatków od nieruchomości. Od tego czasu skarżący nie dostali żadnej decyzji podatkowej, aż w dniu 22 marca 2022 r., Urząd Miasta R. wszczął postępowanie podatkowe. Zebrany materiał dowodowy w dniu 28 czerwca 2022 r. dotyczył tylko istniejących na nieruchomości, posadowionych tam budynków mieszkaniowych i gospodarczych, natomiast nie dotyczył całości terenu działki. W związku z wyliczeniem podatków za budynki i grunty, które dalej figurują jako tereny budowlane "B" o powierzchni 1727 m2 i rekreacyjno-wypoczynkowe "Bz" o powierzchni 555 m2 skarżący zwrócił się do uprawnionego zakładu geodezyjnego o wykonanie na jego koszt planu geodezyjnego działki [...]. Sporządzony plan geodezyjny z dnia 22 grudnia 2022 r., wykonany przez uprawnionych do tego typu robót przedstawicieli geodezji i kartografii przedstawia, że przedmiotowa działka dalej jest użytkowana jako sad i teren upraw warzyw. Na wykonanym planie naniesiono tylko drzewa które maja już ponad 25 lat, bez nowych nasadzeń, ze względu na to, że plan geodezyjny stałby się nieczytelny. Powierzchnia terenu działki od 1956 r. po dzień dzisiejszy jest użytkowana jako sad i powinna być objęta podatkiem rolnym.

4. Na wykonanym planie geodezyjnym przez uprawnionych geodetów, jest ponadto zaznaczona kolorem czerwonym linia wysokiego napięcia 110kV relacji P.-J. wybudowana w 1966 roku. Jaki to jest teren mieszkaniowy "B" 1727,0 m kw. i teren rekreacyjno-wypoczynkowy o powierzchni 555 m2 pod siecią wysokiego napięcia 110 KV gdzie od skrajnych przewodów musi być jeszcze zachowany pas bezpieczeństwa. Wydział Geodezji i Kartografii tego chyba nie widział.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, w toku postępowania, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Regulacja ta, mimo że nie została umieszczona w ustawie podatkowej, ma istotne znaczenie dla konstrukcji podatku od nieruchomości. Ustawodawca posługuje się tu bowiem kategorycznym sformułowaniem, wskazując jednoznacznie, że dane, które są zawarte w ewidencji gruntów i budynków, stanowią podstawę wymiaru podatków, w tym również podatku od nieruchomości. To normatywne wyrażenie stanowi zatem jednocześnie o zakresie związania danymi zawartymi w tej ewidencji, co znajduje także potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. III FSK 465/21, zasadnie zatem przyjęto, że ,,(...)Dane zawarte w ewidencji są na podstawie art. 21 ust. 1 p.g.k. wiążące dla wymiaru podatków, a zatem organy podatkowe są zobowiązane do ich uwzględnienia. Organy te nie mogą zatem w oparciu o art. 194 § 3 o.p. prowadzić dowodu przeciwko danym wynikającym z ewidencji, gdyż nie może to doprowadzić do ich zmiany lub obalenia zasady związania tymi danymi(...)’’. Ustawowy zwrot ,,podstawa wymiaru podatków’’ stanowiący o zasadzie związania danymi zawartymi w tej ewidencji oznacza również to, że ,,(...)organy podatkowe nie mogą czynić ustaleń faktycznych sprzecznych z danymi ewidencyjnymi(...)’’- wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. III FSK 4707/21. Organ podatkowy nie ma zatem kompetencji do zmiany tych danych w postępowaniu podatkowym, gdyż ,,(...)zmiana taka jest możliwa dopiero wówczas, gdy odpowiedni zapis zostanie dokonany w ewidencji gruntów i budynków(...) – wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 4693/21. Z punktu widzenia zasady związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, istotne staje się również wskazanie momentu, dokonania zmiany tych danych. W wyroku NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 461/21 zasadnie bowiem przyjęto, że ,,datą dokonania zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu kierowanym przez organ ewidencyjny do organu podatkowego(...)’’, "zmiana tych danych dokonana w związku z aktualizacją operatu ewidencyjnego wywołuje skutki ex nunc, a zatem nie ma mocy wstecznej", "aktualizacja co do zasady wywołuje skutki na przyszłość" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. III FSK 1699/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie zmiana nastąpiła z dniem 19 marca 2008 r.

Zatem dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organu podatkowego przy wymiarze podatku od nieruchomości, który nie może dokonywać samodzielnych ustaleń w tym zakresie.

W niniejszej sprawie dane w ewidencji gruntów i budynków, uwidocznione zostały w wyniku modernizacji ewidencji gruntów. W art. 24a p.g.k. zostały określone zasady, w oparciu o które dokonywana jest modernizacja ewidencji gruntów. Zgodnie z nimi:

1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych;

2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków;

3. informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego;

4. projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego;

5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym;

6. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych;

7. upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2 (uprawnienia zawodowe w zakresie rozgraniczanie i podziały nieruchomości (gruntów) oraz sporządzanie dokumentacji do celów prawnych), przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole.

8. po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa;

9. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych;

10. o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji;

11. do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące;

12. zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

A zatem wszelkie zmiany w ewidencji gruntów i budynków dokonywane są w postępowaniach określonych w w/w ustawie. Sąd w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości, nie ocenia prawidłowości przeprowadzenia tych postępowań.

Sąd zwraca przy tym uwagę na treść § 35 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy I Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390), zgodnie z którym o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta, zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego (ust. 1 pkt 1). Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, sporządza się w postaci dokumentu elektronicznego i doręcza się za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) (ust.3).

Sąd wskazuje przy tym, że w piśmie z dnia 17 lipca 2015 r., skarżący złożył do Wydziału Geodezji i Kartografii wniosek o przeprowadzenie wizji w terenie, celem zweryfikowania klasyfikacji działki nr [...]. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 3 września 2015 r., Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii poinformował skarżącego o dokonanej 6 sierpnia 2015 r. wizji w terenie oraz o aktualnej kwalifikacji działki, zatem z pewnością w tym terminie była mu znana treść ewidencji gruntów i budynków, po przeprowadzonej modernizacji. W odniesieniu zatem do zarzutów skarżącego, wskazać należy, że zgodnie z art. 22 ust. 2 p.g.k., właściciel nieruchomości ma obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście, zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Treść tego unormowania jednoznacznie wskazuje na obowiązek nałożony na właściciela zgłoszenia tych danych właściwemu staroście w ustawowo określonym terminie. Tymczasem skarżący nie zgłosili zmiany wobec treści ewidencji gruntów i budynków i treść ta nie uległa zmianie. Nie ma przy tym znaczenia, przedłożona przez skarżących mapa sporządzona w dniu 22 grudnia 2022 r. zarówno ze względu na datę jej sporządzenia, jak i na treść, z której w żaden sposób nie wynika, że na nieruchomości znajduje się sad.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę definicję legalną użytków rolnych i lasów, zgodnie z art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.o.l., należy wskazać, że chodzi o grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Stąd też przesłanka klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków ma tu znaczenie wyjściowe, chyba że tak określony grunt został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie decydujące znaczenie miało sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków, a zatem przepis art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie został naruszony.

Skarżący podnieśli także zarzut, iż część nieruchomości nie może być uznana za teren rekreacyjno-wypoczynkowy bowiem znajduje się pod linią wysokiego napięcia. W odniesieniu do tego zarzutu, Sąd ponownie wskazuje na decydujące znaczenie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 z późn. zm.), uchylonej z dniem 1 sierpnia 1985 r., organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe, mogły za zezwoleniem naczelnika gminy (prezydenta naczelnika miasta, ewentualnie dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach (zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową) m.in. przewody służące do przesyłania elektryczności. Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy jeżeli założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń powoduje, że nieruchomość nie nadaje się do dalszego racjonalnego jej użytkowania przez właściciela na cele dotychczasowe, nieruchomość podlega wywłaszczeniu w trybie i według zasad przewidzianych w tej ustawie dla wywłaszczenia nieruchomości. Co jest także bezsporne w rozpoznawanej sprawie, nie doszło do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, która obecnie jest we współwłasności podatników. Usytuowanie spornej linii nad działką, nie jest tożsame z wyłączeniem nieruchomości czy też zwolnieniem nieruchomości z opodatkowania. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej możliwości zarówno w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przepisach regulujących ową kwestię po 1 sierpnia 1985 r., jak i obecnie obowiązującej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym nadal właścicielami całości nieruchomości pozostają skarżący, co znajduje potwierdzenie w ewidencji gruntów. Wskazywana przez podatników okoliczność, iż nad działką przebiega linia energetyczna, nie ma świetle wskazanych przepisów wpływu na ustalenie zobowiązania podatkowego, gdyż jak wskazano ustawodawca nie przewidział ani wyłączenia z opodatkowania, ani też zwolnienia z opodatkowania. Samo ograniczenie w możliwości korzystania z nieruchomości, ze względu na usytuowanie nad działką przewodów linii energetycznej nie zmieniło podmiotu mającego władztwo nad nieruchomością. Ewentualne roszczenia z tytułu ograniczenia możliwości korzystania z przedmiotowej nieruchomości, stanowią domenę prawa cywilnego, nie zaś podatkowego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r., sygn. I SA/Łd 1366/14, opubl. w CBOSA).

Sąd wskazuje przy tym, że stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r., zgodnie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do linii przesyłowych objętych służebnością, w wyroku z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. III FSK 2481/21 (publ. CBOSA), wskazał jak należy rozumieć pojęcie gruntów zajętych na działalność gospodarczą, użyte w art. 2 ust. 2 u.p.o.l., zwracając uwagę, że wykonywanie służebności przesyłu wiąże się z założeniem i utrzymywaniem urządzeń przesyłowych w zdatności do użytku, a ich usytuowanie na powierzchni gruntu, pod powierzchnią i nad gruntem w sposób nieunikniony wiąże się z potrzebą wkroczenia na ten grunt, chociażby potrzeba taka występowała sporadycznie. Właściciel musi się jednak liczyć z tym, że wkroczenie na grunt musi być możliwe w całym okresie trwania służebności. Przestrzeń, w jakiej przedsiębiorca przesyłowy może poruszać się realizując przysługującą służebność musi być oznaczona, przy tym jest to też przestrzeń, w której właściciel nieruchomości obciążonej nie może podejmować działań, które przedsiębiorcy przesyłowemu utrudniłyby lub uniemożliwiłyby wykonywanie służebności. Tak więc przestrzeń, o której tu mowa, jej rozmiar, wielkość, są determinowane przez treść służebności i przestrzeń ta to nie tylko przestrzeń (nad gruntem) zajęta przez przewody przesyłowe, ale także powierzchnia gruntu. Na tej przestrzeni uprawnienia właściciela nieruchomości podlegają ograniczeniu, wynikającym z uprawnień przedsiębiorcy przesyłowego. To zatem działalność przedsiębiorcy przesyłowego ma pierwszeństwo na terenie znajdującym się pod przewodami i jego uprawnienia ograniczają uprawnienia właścicielskie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. V CSK 468/14, LEX nr 1797079). Celem ustanowienia służebności przesyłu jest umożliwienie przedsiębiorcy przesyłowemu właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2017 r., sygn. I CSK 389/16, LEX nr 2331710). Skoro służebność dotyczy urządzeń wchodzących w skład przedsiębiorstwa, to oznacza, że służą one prowadzeniu przez to przedsiębiorstwo działalności gospodarczej. Tym samym z gruntu, na którym są posadowione słupy, gruntu pod przewodami i gruntu umożliwiającego swobodny dostęp przedsiębiorcy do linii przesyłowych w celu ich konserwacji czy remontu, właściciel może korzystać wyłącznie w zakresie, w jakim nie będzie naruszał prawa przedsiębiorcy przesyłowego do swobodnego do niej dostępu i prowadzenia działalności gospodarczej przy pomocy tych urządzeń. Grunt jest zatem przede wszystkim zajęty na działalność gospodarczą, a inna działalność może być prowadzona na nim przez właściciela wyłącznie w takim zakresie, w jakim nie koliduje z działalnością przedsiębiorcy przesyłowego. Skarżący nie wykazywali jednak objęcia linii przesyłowych służebnością, w odpisie z księgi wieczystej znajdującym się w aktach sprawy, takiego wpisu brak, słusznie zatem organy dla tych gruntów przyjęły stawkę podatku właściwą dla gruntów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, a zatem niższą niż dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Zgodnie z art. 68 o.p.:

§ 1. Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

§ 2. Jeżeli podatnik:

1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,

2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,

zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Wobec faktu, że w niniejszej sprawie skarżący w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 18 czerwca 2015 r., podali dane niezgodne z ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków, zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 68 § 2 pkt 2 o.p.

Sąd wskazuje także, że do powstania zobowiązania w drodze decyzji ustalającej wystarczające jest zachowanie terminu do doręczenia takiej decyzji przez organ pierwszej instancji. Zobowiązanie powstaje bowiem z chwilą doręczenia przez ten organ decyzji ustalającej. Termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie ogranicza zatem możliwości rozpoznania odwołania, a nawet wydania decyzji reformatoryjnej. Decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie prowadzi bowiem do powstania nowego zobowiązania, nie kreuje go na nowo. Potwierdza ona, że decyzja organu pierwszej instancji, w wyniku której powstało zobowiązanie podatkowe, jest zgodna z prawem. W przypadku wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej, dopuszczalne jest wyłącznie obniżenie kwoty zobowiązania ustalonego przez organ pierwszej instancji.

Organy podatkowe w sposób prawidłowy ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, gromadząc dowody i dokonując ich oceny w granicach wynikających z art. 191 o.p. Decyzje organów podatkowych nie naruszają art. 210 § 1 o.p.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.