Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 111/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 76 § 1, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2223/20 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 24 lipca 2020 r. nr DO.1.7614.309.2019.AG w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2223/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 24 lipca 2020 r. nr DO.1.7614.309.2019.AG w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister Rozwoju, utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2019 r. nr DO.1.6614.487.2017.KO, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013 r., którą stwierdził nabycie przez gminę Żychlin, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w Żychlinie przy ul. [...], obręb Żychlin, oznaczonej na mapie do celów prawnych nr ewidencyjny 211.4-122/2009 jako działka nr [...] o pow. 0,0095 ha. Organ odwoławczy stwierdził, iż kwestionowana decyzja nie zawiera wady kwalifikowanej stanowiącej przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. 31 grudnia 1998 r. przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego, nadto działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod pas drogi publicznej (droga lokalna miejska). Przedstawiony przez skarżących dokument mający stanowić przeciwdowód - wypis i wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia 16 października 2000 r. odnosi się wprawdzie do stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., jednak tylko do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], a nie do działki nr [...], która jest przedmiotem niniejszego postępowania. Prawidłowo też Wojewoda Łódzki stwierdził wystąpienie w sprawie przesłanki władania nieruchomością przez podmiot publicznoprawny. Kwestionowana decyzja nie dotyczy również sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, decyzje Wojewody Łódzkiego z dnia 16 lipca 2008 r. i 31 października 2013 r. zostały wydane na podstawie takich samych przepisów, jednak dotyczyły innych nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli [...] i [...].

Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu prawidłowo przyjął organ, że w niniejszej sprawie nie wykazano, że stan faktyczny, który legł u podstaw decyzji z dnia 31 października 2013 r. został ustalony w sposób oczywisty wadliwie. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi nadzoru zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiedli [...] i [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,

to jest:

1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędną konstrukcję uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wyrażającą się w całkowitym braku argumentacji Sądu oraz zaniechaniu przedstawienia pisemnego uzasadnienia w zakresie zarzutów podniesionych przez skarżącego polegających na:

a) braku rozpatrzenia zarzutu nieważności wynikającego z powagi rzeczy

osądzonej, na skutek apriorycznego założenia braku jego zasadności ze względu na fakt, iż decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 16 lipca 2008 r. dotyczyła innych działek niż skarżona decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013 r. (co przecież w świetle istoty czynionego zarzutu było oczywiste), pomijając, iż przedmiotem zarzutu była okoliczność, że tereny, które według ustaleń poczynionych

w toku postępowania zakończonego decyzją z 2008 r. nie kwalifikowały się do przejęcia pod drogę publiczna, w tym nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], a zatem co do których w 2008 r. uznano, że nie znajdowały się we władaniu gminy, a mimo to w kwestionowanej decyzji z 2013 r. zostały uznane za kwalifikujące się do takiego przejęcia, czyli uznano że jednak znajdowały się we władaniu gminy, co skutkowało de facto brakiem rozpoznania istoty sprawy,

b) całkowitym braku ustosunkowania się do zarzutów dotyczących braku na

mapie nr 211.4-122/2009 r. adnotacji uprawnionego geodety, iż mapa dotyczy stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. (a więc braku wskazania jakiej daty dotyczy stan faktyczny odzwierciedlony na mapie, który w tej sytuacji mógł być dowolny) i uzupełnienia tego wpisu dopiero około pół roku po przyjęciu mapy do zasobu geodezyjnego i kartograficznego (data umieszczenia wzmianki), które miało miejsce w dniu 9 października 2009 r.; co również skutkowało brakiem rozpatrzenia skargi co do istoty, tj. w zakresie zarzuty opartego na wadzie nieważności (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa);

2. błędnym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. i nieuwzględnieniu skargi w wyniku

niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, zamiast zastosowania przez sąd art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji, ponieważ;

a) dotyczy już sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj.

decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia 16 lipca 2008 r., która prawomocnie i ostatecznie rozstrzyga, które nieruchomości były we władaniu gminy na dzień 31 grudnia 1998 r. i kwalifikowały się do przejęcia pod drogę ul. [...] w Żychlinie, z czego a contrario wynika, które nieruchomości nie spełniały tego warunku, a wiec nie znajdowały się we władaniu gminy, w dniu wydania decyzji, co oznacza że zachodzi przyczyna wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż decyzja z 2008 r. rozstrzyga ostatecznie, które z analizowanych nieruchomości kwalifikowały się do przejęcia na rzecz gminy w trybie ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a które takiej kwalifikacji nie mogły uzyskać, tzn. nie znajdowały się we władaniu gminy w dniu 31 grudnia 1998 r.,

b) decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013 r. została wydana

z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w oparciu o mapę nr 211.4-122/2009 r., która nie zawierała wymaganej prawem adnotacji uprawnionego geodety, iż mapa dotyczy stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. mapa została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 października 2009 r., a wskazanie jakiego okresu dotyczy mapa zostało dokonane odręcznie pół roku później), co oznacza, że nie spełniała warunków dokumentu urzędowego, gdyż nie została sporządzona w wymaganej prawem formie, a brak datowania mapy skutkuje, iż wykorzystanie jej do celów prawnych nie było możliwe, ponieważ nie wiadomo jakiego okresu dotyczy,

3. błędnym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. i nieuwzględnieniu skargi w wyniku

niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, zamiast zastosowania przez sąd art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. i uchylenie skarżonej decyzji w związku z naruszeniem:

a) art. 76 § 1 k.p.a. polegającym na niezasadnym uznaniu, iż mapa nr 211.4-

122/2009 r. stanowi dokument urzędowy, gdyż została sporządzona przez uprawnionego geodetę i oparcie na niej rozstrzygnięcia organów w całości, tymczasem naruszony przepis wymaga aby dokument urzędowy był sporządzony w przepisanej prawem formie, a w/w mapa nie spełniała tego warunku ponieważ nie zawierała wymaganej prawem adnotacji uprawnionego geodety, iż mapa dotyczy stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. (mapa została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 października 2009 r., a wskazanie jakiego okresu dotyczy mapa zostało dokonane odręcznie pół roku później), co oznacza, że nie spełniała warunków dokumentu urzędowego, gdyż nie została sporządzona w wymaganej prawem formie, a brak datowania mapy skutkował, iż wykorzystanie jej do celów prawnych nie było możliwe, ponieważ nie wiadomo jakiego okresu dotyczy, co czyni, że brak dowodów aby stan faktyczny i prawny przedstawiony na przedmiotowej mapie dotyczył dnia 31 grudnia 1998 r.,

b) art. 7, art. 8, w zw. z art. 77 § 1 i 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającym

na zupełnie dowolnej a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się w zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a zamiast tego poprzestanie jedynie na bezkrytycznym przyjęciu jako jedynie słusznych argumentów organu, przy jednoczesnym braku uzasadnienia przyczyn dezawuowania materiału dowodowego w pozostałym zakresie, który powoływała strona, z którego wynikają wnioski przeciwne, a to w szczególności:

- pominięciu dowodu z decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 16 lipca 2008 r. na skutek uznania, że dotyczy innej nieruchomości niż nr [...] (tj. o nr [...]), co jest oczywiste i wynika z istoty zarzutu, opierającego się na okoliczności, że działka nr [...] w roku 2008 nie została uznana za będącą we władaniu gminy w dniu 31 grudnia 1998 r., gdyż decyzja z 2008 r. jej nie uwzględnia, a mimo to w postępowaniu zakończonym decyzją z 2013 r. działka to została uznana za kwalifikującą się do przejęcia w trybie ustawy,

- pominięciu dowodu z kopii mapy nr 408/16/95 z dnia 24 października 1995 r., załączonej przez stronę do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z której wynika rzeczywista powierzchnia działki nr [...] (która na potrzeby poszerzenia drogi zlokalizowanej na ul. [...], została podzielona na działki nr [...] i [...] - działka podlegająca przejęciu), tym samym organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nie usunął istniejących wątpliwości, a w konsekwencji wydał decyzję w oparciu o niepełny materiał dowodowy i nieprawidłowo ustalony stan faktyczny,

c) art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegającym na oddaleniu przez organ wniosków

dowodowych strony powołanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczących przeprowadzenia dowodu z:

- dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej pod sygn. SP.VII./SP.VI./GN.V.7723/D/120/WZN2002-2004 S, w szczególności mapy z 16 października 2000 r., z której wynika które nieruchomości były we władaniu gminy według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. i zostały przejęte pod drogę nr [...] (ul. [...]), a contrario które tereny nie spełniały tego warunku tzn. nie kwalifikowały się do zajęcia pod drogę nr [...] ze względu na brak spełnienia przesłanki władania przez gminę,

- dokumentu w postaci oryginału mapy nr 408/16/95 z dnia 24 października 1995 r., z której wynika rzeczywista powierzchnia działki nr [...], która na potrzeby poszerzenia drogi zlokalizowanej na ul. [...] - nr [...], została podzielona na działki nr [...] i [...] - podlegająca przejęciu,

- co skutkowało, że organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji wydał decyzję w oparciu o niepełny materiał dowodowy, więc nieprawidłowo ustalony stan faktyczny.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną (środek odwoławczy) na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

W środku odwoławczym powołano się na podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Już na wstępnie realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej odmówić należy słuszności zarzutowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić trzeba, że uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją przywołanej powyżej regulacji uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13, z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13, z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13, z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13 oraz z dnia 27 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 474/21 i I OSK 604/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Zob. T. Woś, Komentarz do art. 141, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak–Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 818–830).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu I instancji wynika dlaczego, w ocenie składu orzekającego, decyzja administracyjna (rozstrzygnięcie) organu jest prawidłowa. Okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zatem takie stanowisko Sądu I instancji nie mogło być skutecznie zwalczane przez podniesienie zarzutu naruszenia powyższego przepisu.

Kontrolowana przez Sąd odwoławczy sprawa toczyła się z wniosku [...] i [...] (pismo z dnia 22 września 2017 r.) w ramach – nadzwyczajnego – postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. To nadzwyczajne postępowanie administracyjne dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013 r., który działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), stwierdził nabycie przez gminę Żychlin, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w Żychlinie przy ul. [...], obręb Żychlin, oznaczonej na mapie do celów prawnych nr ewidencyjny 211.4-122/2009 jako działka nr [...] o pow. 0,0095 ha.

Minister Rozwoju ostateczną decyzją administracyjną z dnia 24 lipca 2020 r., nr DO.1.7614.309.2019.AG – po rozpatrzeniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 kwietnia 2019 r., nr DO.1.6614.487.2017.KO, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd wojewódzki zaakceptował wskazywaną decyzję Ministra Rozwoju z dnia 24 lipca 2020 r.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy godzi się przypomnieć – co istotne, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych (zob. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 694/17; z dnia 17 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2746/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. B. Adamiak, Weryfikacja decyzji i postanowień w trybach nadzwyczajnych, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 449–473).

W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa czy pozostałe przesłanki muszą być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może to podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych. W szczególności dotyczy to osądu, czy doszło do naruszenia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2022r. sygn. akt II OSK 1149/19; z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1956/21; z dnia 9 sierpnia 2016r. sygn. akt II OSK 2868/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy należy za Sądem wojewódzkim wskazać, że podstawę materialnoprawną badanej w trybie nadzwyczajnym decyzji Wojewody z dnia 31 października 2013 r. stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 13 października 1998 r.". Zgodnie z przywoływanym przepisem, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Tym samym kluczowym zagadnieniem prawnym dla rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy jest ustalenie czy decyzja administracyjna Wojewody Łódzkiego – zaakceptowana przez orzeczenie Sąd I instancji – została wydana zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy, tj. czy ziściły się wynikające z tego przepisu prawa przesłanki (warunki) do nabycia prawa własności nieruchomości przez rzecz Gminy Żychlin. Nabycie własności w tym trybie wymaga, jak trafnie wskazuje zaskarżony wyrok, kumulatywnego (łącznego) spełnienia trzech przesłanek: (i) nieprzysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego, (ii) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz (iii) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego. Wokół powyższego skupiają się zawarte w środku odwoławczym zarzuty wobec wyroku Sądu I instancji.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do zakwestionowania wyroku Sądu I, który poprzez oddalanie skargi zaaprobował ostateczną decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013r., a tym samym uznając decyzję Ministra za prawidłową.

Wbrew treści skargi kasacyjnej nie zostały naruszone przez Sąd wojewódzki przepisy postępowania. Nie można zaskarżonemu wyrokowi postawić zarzutów naruszenia zwłaszcza art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku przywoływanymi w środku odwoławczym przepisami k.p.a. Naruszenie przez Sąd powołanych przepisów mogłoby mieć miejsce wówczas, gdyby dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Ministra Sąd wojewódzki nie dostrzegł, iż rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Z treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika bowiem, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w powołanym przepisie. W niniejszej sprawie nie można Sądowi I instancji postawić skutecznie tego zarzutu, gdyż nie dopuścił się naruszenia, które miałoby wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Sąd I instancji zasadnie uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane. Nie sposób więc kwestionować ustaleń faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. Postawione zarzuty zmierzały natomiast do wykazania, że organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy dotyczących prawidłowego zastosowania przez Wojewodę Łódzkiego art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zaś Sąd I instancji takie postępowanie organu zaakceptował. Z takim stanowiskiem strony skarżącej nie można się jednak zgodzić.

Należy podkreślić, że o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe oraz wyjaśnił i przeanalizował wszystkie te okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia (zob. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 2710/19; z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 797/19; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy niespornym jest, że przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, jak prawidłowo stwierdza Sąd wojewódzki, że w kwestionowanej decyzji z 2013 r. Wojewoda Łódzki ustalił w szczególności, że przedmiotowy grunt był w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęty pod drogę lokalną miejską – ul. [...] i stanowił część pasa drogowego tej ulicy. Powyższe organ administracji publicznej oparł na sporządzonej przez geodetę uprawnionego mapie sytuacyjnej, wpisanej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 października 2009 r. pod nr 211.4-122/2009, z której wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną – ul. [...] w Żychlinie. Na przedmiotowej mapie niewątpliwie znajduje się także adnotacja geodety uprawnionego informująca, że przedstawia ona przebieg granic na dzień 31 grudnia 1998 r. co zostało dokładanie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W wyniku analizy akt sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela także ocenę Sądu I Instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie ma również podstaw do zakwestionowania zawartych w decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2013r. wiarygodnie udokumentowanych ustaleń w przedmiocie niewątpliwego pozostawania działki nr [...] we władaniu publicznoprawnym. Nie ma potrzeby ponownego przytaczania treści uzasadnienia Sądu wojewódzkiego w powyższym jak i również w pozostałym zakresie, które w całości akceptuje Sąd odwoławczy, gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego.

Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że zarzuty środka odwoławczego są nieuprawnione.

Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił bowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw.