Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 89/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 16-17, art. 153-154
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: § 4
journal: Dz.U. 2021 poz 555
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t. j.)
article: art. 7 , art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi G.G., E.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących G.G. i E.G. kwotę 1034 (jeden tysiąc trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Starosta, powołując się na dyspozycję art. 12 ust. 1, ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 4c, ust. 4f, ust. 5 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1363, dalej jako specustawa drogowa) w zw. z art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, art. 134-135, art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), ustalił dla G. i E.G. odszkodowanie w wysokości 4.491 zł za prawo własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków działką nr [...] o powierzchni 0,0450 ha, przejętej z mocy prawa na własność Gminy. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, iż przejęcie przez Gminę własności ww. nieruchomości nastąpiło na skutek wydania przez Starostę decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. zezwalającej na realizację m.in. na działce nr [...] inwestycji drogowej polegającej na budowie odcinka gminnej drogi rowerowej. W myśl art. 12 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 4a specustawy drogowej, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, nieruchomości nią objęte stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji organu zezwalającego na realizację inwestycji drogowej, uwzględniającym wartość nieruchomości w dniu wydania decyzji ustalającej jego wysokość (art. 18 ust. 1). Do odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym jej art. 130 ust. 2, na mocy którego ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości. Za podstawę ustalenia wysokości należnego G. i E.G. odszkodowania Starosta przyjął wartość działki określoną przez rzeczoznawcę majątkowego J.M. w operacie szacunkowym z dnia [...] października 2021 r., który to operat uznany został przez organ za prawidłowy.

W rezultacie złożonego przez dotychczasowych właścicieli działki nr [...] odwołania z dnia [...] listopada 2021 r., do którego dołączony został operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M.P. w dniu [...] listopada 2021 r., wyceniający wartość rynkową tejże działki na kwotę 10.754 zł, Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r., podjętą m.in. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości ww. decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2021 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda powołał się na dwie opinie wykonane na jego zlecenie przez Komisję Arbitrażową Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, w których ww. operaty szacunkowe - jako zawierające błędy, wpływające w istotny sposób na wartość szacowanej nieruchomości - otrzymały oceny negatywne, podważające ich wiarygodność dowodową. Przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, co wymaga z kolei przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Wydając w dniu [...] września 2022 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzję nr [...] ustalającą dla G. i E.G. odszkodowanie w wysokości 2.024 zł, Starosta powołał się na wartość rynkową prawa własności nieruchomości określoną na zlecenie tego organu przez rzeczoznawcę majątkowego M.G. w operacie szacunkowym z dnia [...] sierpnia 2022 r., w którym wartość gruntu określona została na kwotę 1.551 zł, zaś wartość naniesień roślinnych na kwotę 473 zł. Nawiązując do treści operatu organ I instancji wskazał, iż określenie wartości nieruchomości przejętej nastąpiło przy zastosowaniu podejścia porównawczego (metody porównywania parami), zaś wartość zasiewu, który w dniu 14 grudnia 2020 r. stanowił rzepak ozimy, określono w oparciu o opracowanie "Koszty kalkulacji rolniczych" sporządzone przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego.

Pismem z dnia [...] września 2022 r. G. i E.G., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli odwołanie od ww. decyzji do Wojewody, w którym powołali się m.in. na naruszenie:

1) art. 12 ust. 1, ust. 4 pkt 2 oraz ust. 4a, ust. 4c, ust. 4f i ust. 5, art. 12 ust. 4f, art. 18 ust. 1 specustawy drogowej oraz art. 128 ust. 1, art. 130 ust. 1 i art. 134 ust. 1-2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez naruszenie zasad ustalania wysokości odszkodowania, w tym przyjęcie, że ustalone odszkodowanie odpowiada wartości rynkowej nieruchomości, gdy tymczasem kontroperat dowodzi, że wartość ta jest zaniżona i nie odpowiada wartości rynkowej,

2) art. 80 kpa - poprzez nieprzeprowadzenie przez Starostę kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa procesu wyceny nieruchomości, w szczególności procesu doboru przez rzeczoznawcę majątkowego nieruchomości przyjętych do porównań.

Motywując zarzuty i podkreślając, że przez nieruchomości podobne rozumie się nieruchomości porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, które były przedmiotem obrotu rynkowego, charakteryzujące się w szczególności podobieństwem co do położenia, stanu prawnego, przeznaczenia, sposobu korzystania oraz innych cech wpływających na wartość, odwołujący się podnieśli, że nieruchomości przyjęte w operacie jako podobne do nieruchomości wycenianej nie spełniają warunków określonych w art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W oparciu o powyższe, G. i E.G. wnieśli o uchylenie objętej odwołaniem decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez podwyższenie wartości odszkodowania do kwoty wynikającej z dołączonego do odwołania operatu M.P. z dnia [...] listopada 2021 r., tj. kwoty 10.754 zł, ewentualnie o przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 4c-4d, ust. 4f, ust. 5 i art. 18 ust. 1-1d specustawy drogowej, decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Motywując swą decyzję Wojewoda przytoczył obszerne fragmenty operatu szacunkowego z dnia [...] sierpnia 2022 r., zaś w końcowej części uzasadnienia wskazał, iż nie dysponując wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego. Wyjaśnił, że rolą organu jest dokonanie oceny formalnej operatu obejmującej zbadanie, czy wykonany i podpisany został przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane elementy, czy nie ma w nim pomyłek, niejasności, bądź braków wymagających uzupełnienia lub poprawienia. Dokonana w powyższym zakresie ocena stała się podstawą do stwierdzenia przez organ II instancji, iż operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2022 r. jest zgodny z prawem i słusznie posłużył Staroście do ustalenia wysokości przysługującego dotychczasowym właścicielom odszkodowania z tytułu pozbawienia ich prawa własności nieruchomości. Organ odwoławczy przypomniał jednocześnie, że przedłożony ponownie temu organowi wraz z odwołaniem operat z dnia [...] listopada 2021 r. otrzymał negatywną ocenę organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, a zatem nie może stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania.

Wydana przez Wojewodę decyzja stała się przedmiotem wniesionej przez G. i E.G. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której reprezentujący skarżących pełnomocnik profesjonalny sformułował m.in. zarzuty naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1, ust. 4 pkt 2 oraz art. 12 ust. 5 specustawy drogowej w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez przyjęcie, że ustalone odszkodowanie w wysokości 2.024 zł odpowiada wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości, jak również pominięcie kwestii zmniejszenia wartości niewywłaszczonej części nieruchomości skarżących, której fragment w wielkości 0,0450 ha został przejęty z mocy prawa na własność Gminy [...],

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 1a oraz art. 130 ust. 2 w zw. z art. 134, art. 135 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 555) - przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieuwzględnieniu, że nieruchomości przyjęte w operacie szacunkowym z dnia [...] sierpnia 2022r. do porównania, z uwagi na swe położenie, tj. brak dostępu do drogi wojewódzkiej, nie spełniają warunku nieruchomości podobnych, co skutkuje nieprawidłowością operatu szacunkowego i wydanych w jego oparciu decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania,

3) przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 139 kpa - poprzez wydanie po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w wysokości niższej, aniżeli odszkodowanie ustalone w decyzji uchylonej, co pogorszyło sytuację odwołujących się i skutkowało naruszeniem przez orzekające w sprawie organy zakazu reformationis in peius, a także art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7-8 kpa - poprzez zaniechanie podjęcia czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Podnosząc powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rezultacie przeprowadzonej przez Sąd, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), kontroli działalności orzekających w sprawie organów administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, Sąd uznał zasadność skargi.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się przede wszystkim do zakresu dopuszczalnej oceny dowodu, tj. operatu szacunkowego z dnia [...] sierpnia 2022 r. stanowiącego podstawę do ustalenia przez Starostę wysokości mającego przysługiwać skarżącym odszkodowania z tytułu przejścia na Gminę prawa własności nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...] (działki nr [...]). Wojewoda podnosząc, że organy ustalające wysokość odszkodowania - poza oceną formalną operatu szacunkowego - nie mogą dokonywać oceny merytorycznej zasadności opinii rzeczoznawcy majątkowego, pominął zarzuty odwołania, w którym zwracana była uwaga na brak podobieństwa nieruchomości przyjętych w operacie do porównań. Sąd podziela stanowisko skarżących, iż w postępowaniu w przedmiocie ustalenia odszkodowania, obowiązkiem organów jest również skontrolowanie prawidłowości operatu pod względem doboru nieruchomości podobnych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, akcentuje się, że dobór nieruchomości podobnych odbywa się w oparciu o kryteria wyraźnie opisane w przepisach, co sprawia, że weryfikacja cech podobieństwa nieruchomości przyjętych do wyceny i nieruchomości wycenianej nie wymaga od organu wiadomości specjalnych. Na organie administracji dokonującym oceny operatu szacunkowego spoczywa zatem obowiązek zbadania, czy w operacie tym należycie uzasadniono ich dobór (wyroki: z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2761/19, z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 186/21, z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I OSK 3959/18, z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 98/23).

Z uwagi na zastosowane przez rzeczoznawcę majątkowego M.G. przy sporządzaniu spornego dowodu podejście porównawcze z wykorzystaniem metody porównywania parami, kluczowym dla uznania prawidłowości dokonywanej w tym trybie wyceny było przyjęcie do porównań nieruchomości faktycznie podobnych do tej, która stanowiła przedmiot wyceny. Aspekt "podobieństwa" uregulowany został przez ustawodawcę w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym m.in. w jej art. 153 ust. 1, w którym charakteryzując podejście porównawcze założono, że określana przy jego zastosowaniu wartość nieruchomości odpowiada cenom uzyskanym w obrocie rynkowym za nieruchomości podobne, które zdefiniowane zostały w art. 4 pkt 16 jako porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Ponadto w art. 154 ww. ustawy, przy wyborze przez rzeczoznawcę majątkowego właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, zastrzeżona została konieczność uwzględniania m.in. położenia nieruchomości, stanu nieruchomości (na którą zgodnie z definicją z art. 4 pkt 17 składa się także stan otoczenia nieruchomości), jak również dostępnych danych o cenach i cechach nieruchomości podobnych. Powyższe znajduje swe dalsze odzwierciedlenie w wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 159 tejże ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, w którego § 4 zastrzeżono, iż dla stosowania podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny (ust. 1), zaś przy metodzie porównywania parami porównuje się ją kolejno z nieruchomościami podobnymi (ust. 2).

W rezultacie dokonanej przez Sąd w dopuszczalnym zakresie oceny ostatniego ze sporządzonych w sprawie operatów szacunkowych, wbrew stanowisku organów obu instancji, nie wnoszących zastrzeżeń do jego zapisów, podkreślenia wymaga, iż już pobieżna analiza jego treści wskazuje na brak cech podobieństwa nieruchomości wycenianej z nieruchomościami porównywanymi. Mimo braku scharakteryzowania w operacie stanu prawnego oraz sposobu korzystania z nieruchomości porównywanych, za pomocą których to cech winno być każdorazowo wykazywane ich podobieństwo w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości wycenianej, uzasadniające ich wykorzystanie w procesie dokonywanej wyceny, wysnute przez Sąd wnioski o braku podobieństwa wypływają z zamieszczonego w operacie materiału zdjęciowego.

Ze znajdujących się na stronach 17-18 operatu zdjęć (widoków na nieruchomości) wynika niezbicie, iż żadna z trzech przyjętych do porównań nieruchomości nie jest położona - wzorem nieruchomości wycenianej - w bezpośrednim sąsiedztwie drogi wojewódzkiej, bądź - co słusznie podnoszą skarżący - jakiejkolwiek asfaltowej drogi publicznej. Nie została zatem spełniona przesłanka porównywalności położenia tych nieruchomości do położenia nieruchomości wycenianej, nie został nadto uwzględniony stan nieruchomości, obejmujący - o czym była już mowa powyżej - także stan jej otoczenia. Nie wymaga przy tym posiadania wiadomości specjalnych wnioskowanie, iż bliskość drogi wojewódzkiej wpływa na zwiększenie atrakcyjności gruntu i przekłada się bezpośrednio na zwiększenie jego wartości.

Ze zdjęć tych wynika także, iż podobieństwa nie wykazuje również sposób wykorzystania dwóch z trzech porównywanych nieruchomości (przy braku wiedzy o sposobie wykorzystania trzeciej z nich). O ile sposobem korzystania z nieruchomości wycenianej - według stanu z dnia wydania decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. zezwalającej na realizację na działce nr [...] inwestycji drogowej, odpowiadającym w tym przypadku jednocześnie przeznaczeniu tejże nieruchomości, przyjętym (z uwzględnieniem § 36 ust. 4 ww. rozporządzenia) według przeznaczenia przeważającego wśród gruntów przyległych - była uprawa rolna, o tyle nieruchomości porównywane nr [...] oraz nr [...] (pod zdjęciem na stronie 18 operatu określona jako nr [...]) pełniły faktycznie funkcje dróg dojazdowych. Z uwagi na tak odmienne ich wykorzystanie, determinujące jednocześnie zawężenie kręgu ich potencjalnych nabywców, nie mogły one stanowić nieruchomości porównywalnych z nieruchomością wycenianą.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stwierdzone powyżej uchybienia, wykazujące faktyczny brak podobieństwa nieruchomości porównywanych parami do nieruchomości wycenianej nie mogą być konwalidowane przez rzeczoznawcę majątkowego poprzez zastosowane następnie korygowanie cen nieruchomości porównywanych ze względu na cechy różniące je od nieruchomości wycenianej, bowiem korygowanie to stosuje się do wytypowanych przez rzeczoznawcę nieruchomości wyłącznie podobnych do przedmiotu wyceny (art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] sierpnia 2022 r. nie odpowiada podstawowemu, przewidzianemu w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego wymogowi porównania nieruchomości wycenianej do nieruchomości do niej podobnych, co powoduje, że zasadne są zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania jego wartości dowodowej. Uwzględniając zatem, że tylko operat szacunkowy oparty na właściwym doborze nieruchomości podobnych może stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy, Sąd uznał, że ww. operat nie mógł stanowić podstawy ustalenia wartości działki nr [...], przyjmowanej przez organy przy ustalaniu wysokości należnego dotychczasowym właścicielom odszkodowania. Stwierdzone powyżej uchybienia stanowią o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ww. rozporządzenia oraz art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami, implikującym jednocześnie naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego sformułowanych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa.

Na marginesie jeszcze zauważyć trzeba, iż wątpliwości obu orzekających w sprawie odszkodowania organów winna wzbudzić okoliczność dużej dysproporcji wartości nieruchomości, wyłaniająca się z zestawienia wyników sporządzonych w sprawie operatów, w którym jej wartość bez zasiewów, wynikająca z ostatniego z operatów przyjętego za podstawę ustalenia wysokości skarżonego odszkodowania (1.551 zł), stanowi niespełna 35% wartości nieruchomości określonej w operacie sporządzonym na zlecenie organu w dniu [...] października 2021 r. (4.491 zł) i niespełna 15 % wartości nieruchomości określonej w przedstawionym przez dotychczasowych właścicieli kontroperacie z dnia [...] listopada 2021 r. (10.754 zł). Abstrahując od negatywnej oceny Komisji Arbitrażowej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych co do dwóch pierwszych, sporządzonych w roku 2021 operatów (przy braku tego rodzaju oceny operatu z roku 2022), tak istotna różnica w wysokości odszkodowania ustalonego w trzecim operacie w porównaniu do wartości ustalonej w dwóch poprzednich operatach, obligowała organy do szczególnie wnikliwej oceny prawidłowości ostatniego z nich.

Niezależnie od stwierdzonych powyżej uchybień Sąd nie mógł się jednakże przychylić do stanowiska skarżących o naruszeniu w kontrolowanym postępowaniu statuującego zakaz reformationis in peius przepisu art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, upatrywanym przez skarżących w wydaniu w ponownie prowadzonym postępowaniu decyzji ustalającej odszkodowanie w wysokości niższej, aniżeli te ustalone decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2021 r., uchyloną w drodze decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] lipca 2022 r. Ugruntowane w zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, oparte na uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 maja 1998 r. (sygn. akt FPS 2/98), nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa (wyroki: z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 994/16, z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 1163/18, z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 205/19, z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 420/18, z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2554/22).

Ponadto nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi odnoszący się do pominięcia przy ustalaniu wysokości należnego odszkodowania kwestii zmniejszenia wartości niewywłaszczonej części nieruchomości skarżących (działki nr [...]), z której wydzielona została działka nr [...], bowiem odszkodowanie, o którym - w trybie art. 12 ust. 4a specustawy drogowej - orzeka Starosta przysługuje wyłącznie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, czyli te, które z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zaznaczyć należy, iż przywołane w uzasadnieniu tego zarzutu orzecznictwo odnosi się do przewidzianego w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i art. 124-126, które nie miały miejsca w niniejszej sprawie.

Reasumując, wobec stwierdzonego przez Sąd naruszenia przez Wojewodę, jak i przez Starostę przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, koniecznym stało się uchylenie decyzji organów obu instancji, o czym na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) orzeczono w pkt I wyroku. Dalsze procedowanie nad należnym skarżącym odszkodowaniem uwzględniać musi konkluzje wypływające z powyższej oceny prawnej, także te, które odnoszą się do wartości dowodowej operatu szacunkowego z dnia [...] sierpnia 2022 r.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonej solidarnie na rzecz skarżących kwoty 1.034 zł złożyły się: wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535), równowartość uiszczonych opłat skarbowych od złożonych do akt sprawy dokumentów pełnomocnictwa w łącznej kwocie 34 zł, a także wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 900 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).