Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2638/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151, 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 10/23 w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 5 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie 1 wyroku z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 10/23 zobowiązał Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. (dalej także jako: organ) do rozpatrzenia punktu 2, 3 i 4 wniosku J. J. (dalej także jako: skarżący) z dnia 5 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 4 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Skarżący w piśmie z dnia 5 października 2022 r. zwrócił się do organu, na podstawie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 2, a także art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. skanów umów zawartych przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. na podstawie art. 81 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny;

2. informacji o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych na podstawie umów, o których mowa w pkt 1 wraz z informacją o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) odwołań od przedmiotowych orzeczeń;

3. informacji o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) zarządzeń i rozkazów organizacyjnych wydanych przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. w 2022 roku (do kwietnia 2022 roku - Wojskowego Komendanta Uzupełnień W.);

4. informacji o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) wydanych dotychczas przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. decyzji o powołaniu do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej.

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem z dnia 18 października 2022 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie.

W piśmie z dnia 24 października 2022 r. skarżący wykonał ww. wezwanie organu i nadesłał podpisany wniosek.

Skarżący w piśmie z dnia 17 grudnia 2022 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 października 2022 r. o udostepnienie informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności w jego rozpoznaniu, stwierdzenie że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie, w jakim każdy człowiek ma prawo do otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji, poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuzasadnionym nieudostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej o działalności organu władzy publicznej w zgodzie z odpowiednimi przepisami prawa i w przepisanym w prawie terminie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia praw człowieka do informacji;

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji publicznej na wniosek, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości realizacji prawa do informacji;

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w zakreślonym ustawowo terminie;

4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 78 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało brakiem wydania ewentualnej decyzji administracyjnej w zakreślonym ustawowo terminie, a co za tym idzie, pozbawienie obywatela jego prawa do zaskarżenia decyzji i poddania stanowiska organu przepisanej prawem kontroli instancyjnej.

W uzasadnieniu skargi J. J. podniósł, że od dnia 24 października 2022 r., tj. od dnia uzupełnienia przez skarżącego braków formalnych wniosku, organ nie podjął jakiejkolwiek czynności w celu rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jak wskazał skarżący, organ nie udostępnił żądanej we wniosku informacji publicznej, nie wydał też w tym zakresie decyzji administracyjnej. Skarżący podkreślił, że jedyną podjętą przez organ w toku postępowania czynnością było wezwanie skarżącego do podpisania wniosku, które to wezwanie zostało zresztą przez skarżącego wykonane. Skarżący wskazał także, że organ nie poinformował o wydłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani nie podjął żadnej innej czynności w celu jego załatwienia, nie zastosował bowiem trybu z art. 14 ust. 2 lub art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i nie poinformował o tym, że żądanej informacji nie posiada, czy o jej niepublicznym charakterze, czy też odmiennych przepisach regulujących dostęp do tych informacji.

W ocenie skarżącego, powyższe wskazuje na to, że organ nie podjął jakiejkolwiek czynności w celu załatwienia sprawy i tym samym popadł w stan bezczynności, a z uwagi na upływ ponad dwóch miesięcy i brak jakiejkolwiek reakcji na złożony wniosek, pomimo braku jakichkolwiek przeszkód uniemożliwiających jego rozpatrzenie, uzasadnione jest - zdaniem skarżącego - twierdzenie, że bezczynność organu ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że duża ilość zapytań skarżącego kierowanych do organu zakłóca bieżącą działalność organu, a wniosek z dnia 5 października 2022 r. nie został jeszcze rozpatrzony z powodu bieżących i terminowych zadań realizowanych przez organ na rzecz obronności Państwa. Organ podniósł także, że całkowita zmiana systemu funkcjonowania wojska generuje wiele dodatkowych obowiązków wykonywanych przez pracowników, co z kolei powoduje znaczne obciążenie stanu osobowego, a z powodu dużej intensywności zapytań i wniosków wpływających do organu jeden z pracowników jest wyłączony z wykonywania swoich bieżących i terminowych obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie 1 wyroku z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 10/23 zobowiązał organ do rozpatrzenia punktu 2, 3 i 4 wniosku skarżącego z dnia 5 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 4 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że informacje żądane przez skarżącego w punkcie 2, 3 i 4 wniosku, tj. informacja "o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych na podstawie umów, o których mowa w punkcie 1 wraz z informacją o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) odwołań od przedmiotowych orzeczeń; o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) zarządzeń i rozkazów organizacyjnych wydanych przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. w 2022 roku (do kwietnia 2022 roku - Wojskowego Komendanta Uzupełnień W.); o ilości (z rozbiciem na poszczególne miesiące) wydanych dotychczas przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W. decyzji o powołaniu do Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej" stanowi informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że żądane informacje dotyczące ilości wydanych orzeczeń lekarskich, zarządzeń i rozkazów organizacyjnych oraz decyzji o powołaniu do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej wydanych przez organ stanowią informacje odnoszące się ściśle do jego funkcjonowania, realizacji zadań publicznych, ich wykonywania, załatwiania spraw, w tym treści dokumentów.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że informacje żądane w punkcie 2, 3 i 4 wniosku stanowią dane publiczne o zasadach funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w świetle powyższego informacje żądane w punkcie 2, 3 i 4 wniosku należy kwalifikować jako informację publiczną. Żądane w tych punktach informacje są ściśle związane z działalnością podmiotu zobowiązanego, wynikają z przepisów prawa i dotyczą działalności prowadzonej przez terenowy organ administracji rządowej. Dlatego też Sąd I instancji stwierdził jednocześnie, że organ pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak również pozostaje w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie rozpoznania punktu 2, 3 i 4 wniosku z dnia 5 października 2022 r., bowiem nie udostępnił żądanej w tym zakresie wniosku informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku do organu, jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia tej żądanej informacji. Co więcej, Sąd I instancji zauważył, że decyzji w przedmiocie informacji publicznej żądanej w punkcie 2, 3 i 4 wniosku organ nie wydał także po uzupełnieniu przez wnioskodawcę przy piśmie z dnia 24 października 2022 r. braku formalnego wniosku, w postaci kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Organ nie udostępnił też żądanych w tych punktach informacji.

Sąd I instancji zauważył, że wystosowane przez organ żądanie dotyczące uzupełnienia wniosku o kwalifikowany podpis elektroniczny prowadziło do wniosku, że organ zmierzał do wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, jednak akta sprawy nadesłane do Sądu nie wskazują na podjęcie przez organ działania w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia punktu 1 wniosku z dnia 5 października 2022 r. Sąd I instancji stwierdził, że skarga w tym zakresie nie jest zasadna. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądanie udostępnienia skanów umów zawartych przez organ na podstawie art. 81 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny nie stanowi żądania udostępnienia informacji o sprawie publicznej. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem, organ na potrzeby prowadzenia postępowania, o którym mowa w ust. 1, może zatrudnić, na podstawie umowy o pracę na czas określony lub umowy zlecenia, lekarza do orzekania o zdolności do służby wojskowej. W związku z tym Sąd I instancji wskazał, że podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym treść umów o pracę nie jest informacją o sprawach publicznych. Przede wszystkim zaś "skan umowy" nie stanowi informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że umowa o pracę dotyczy indywidualnego stosunku pracy, jest dokumentem z zakresu prawa pracy i stanowi dokument o charakterze prywatnym, znajdujący się w aktach personalnych danego pracownika (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 780/22). Umowa o pracę, czy umowa zlecenia, o której mowa w art. 81 ust. 3 powołanej ustawy o obronie Ojczyzny, w tym "skan umowy" nie jest sam w sobie informacją o sprawie publicznej. Sprawa publiczna to zasadniczo sprawa ogółu, którą powinno się odnosić jednocześnie, czy wiązać z dobrem wspólnym. Skan umowy, czy umów nie stanowi o realizacji zasady jawności i transparentności życia publicznego. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że żądanie ujęte w punkcie 1 wniosku nie dotyczy informacji o gospodarowaniu mieniem publicznym, czy innej ściśle określonej sprawy mającej charakter publiczny, a kwestia udostępniania dokumentacji pracowniczej winna być rozpatrywana na gruncie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej Z tego też względu Sąd I instancji stwierdził, że organ nie pozostawał w bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku z dnia 5 października 2022 r. i dlatego skarga w tym zakresie podlegała w jego ocenie oddaleniu, jako niezasadna.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej punktu 3 wyroku, w którym to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w pozostałym zakresie jako niezasadną, oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia we wskazanym zakresie i rozpoznanie skargi lub w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o wydanie orzeczenia reformatoryjnego na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę i przekazanie w tymże zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 października 2022 r., dotyczące udostępnienia skanów umów, o których mowa w art. 81 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W., nie stanowią informacji publicznej, a informację prywatną, a w konsekwencji zachodzi ograniczenie prawa do informacji publicznej, co skutkowało oddaleniem skargi w tymże zakresie przez Sąd I instancji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że informacje, o które wnioskował skarżący w punkcie 1 wniosku z dnia 5 października 2022 r. są informacją prywatną podlegającą ograniczeniu w zakresie jej udostępnienia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że w jej ocenie treść umowy o pracę, czy umowy zlecenia zawierana z osobami pełniącymi funkcję publiczną jest informacją publiczną. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, osoba będąca lekarzem orzekającym o zdolności do pełnienia służby wojskowej powinna być świadoma, że dane znajdujące się w umowie o pracę lub umowie zlecenia, zawartej z organem władzy publicznej, mogą i będą podlegać ujawnieniu. Ponadto, skarżący kasacyjnie podniósł, że społecznej kontroli podlega okoliczność, czy w przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej, zawarł umowę z podmiotem posiadającym kompetencje do wykonywania czynności, czy też badań, o których mowa w art. 81 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, a każda umowa o pracę, czy umowa zlecenia, jeśli dotyczy wypłaty wynagrodzenia ze środków publicznych jest informacją publiczną, bowiem dotyczy gospodarowania majątkiem publicznym.

W konkluzji strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że w jej ocenie umowy zawarte przez organ z lekarzem orzekającym o zdolności do pełnienia służby wojskowej są informacją publiczną, a więc podlegają udostępnieniu. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że treści tychże umów nie tylko są informacją publiczną o sposobie gospodarowania mieniem publicznym, w zakresie wypłacanego wynagrodzenia, ale również informacją publiczną o organach i osobach sprawujących w nich funkcje oraz o ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f ustawy o dostępie do informacji publicznej), a ograniczenie prawa do informacji publicznej, co wykazano wyżej, nie ma w niniejszej sprawie miejsca (art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy).

Skarżący kasacyjnie dodał także, że informacja ta niewątpliwie ma charakter informacji publicznej w myśl art. 1 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji oddalając skargę na bezczynność organu w tym zakresie niewątpliwie dopuścił się naruszenia art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2 zd. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f ustawy o dostępie do informacji publicznej błędnie wykładając przepisy prawa materialnego ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza stwierdzając, że informacje o które wnioskował skarżący nie są informacją publiczną, a w sprawie zachodzi konieczność ograniczenia prawa do informacji, a także że informacje te nie dotyczą sposobu gospodarowania mieniem, jak również nie świadczą o realizacji zasady jawności i transparentności życia publicznego.

Strona skarżąca kasacyjnie wskazała także, że osoba pełniąca funkcję publiczną, tj. także lekarz-orzecznik w sprawach zdolności do pełnienia służby wojskowej, nie może korzystać z ochrony prywatności przewidzianej w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie zawartej z organem umowy, bowiem ustawodawca jednoznacznie nadał wyższą rangę zasadzie jawności i transparentności względem prywatności osoby fizycznej.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenie prawa materialnego. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, w związku z niepodniesieniem przez autora skargi kasacyjnej zarzutów w oparciu o drugą podstawę kasacyjną, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.

W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w związku z 1 ust. 1, art. 5 ust. 2 zdanie 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p, którego upatruje w dokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni ww. przepisów i w konsekwencji uznanie, że informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 października 2022 r., dotyczące udostępnienia skanów umów, o których mowa w art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248), przez organ, nie stanowią informacji publicznej, a informację prywatną, a w konsekwencji zachodzi ograniczenie prawa do informacji publicznej, co skutkowało oddaleniem skargi w tymże zakresie przez Sąd I instancji.

W odniesieniu do tak skonstruowanego zarzutu należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).

W związku z powyższym i w odniesieniu do konstrukcji omawianego zarzutu podkreślić należy, że strona skarżąca kasacyjnie, podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa powinna wskazać, na czym polega błędna wykładnia tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała na czym polega błędne rozumienie art. 151 p.p.s.a. w związku z 1 ust. 1, art. 5 ust. 2 zdanie 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f u.d.i.p. przez Sąd I instancji, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, lecz w ogóle nie odnosiła się do kwestii ich rozumienia przyjętego przez Sąd I instancji.

Przede wszystkim jednak o nieskuteczności omawianego zarzutu świadczy jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie na podstawie zarzutu dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2 zdanie 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Sądu w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 października 2022 r., a konkretniej jego punktu 1. Naruszenia ww. przepisów strona skarżąca kasacyjnie upatruje bowiem w nieprzyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że wnioskowana przez skarżącego w punkcie 1 wniosku informacja stanowi informację publiczną. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje tym samym, w ramach omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego, ustalenia odnoszące się do niezakwalifikowania żądanych przez skarżącego w punkcie 1 wniosku informacji jako informacji publicznych. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia prawa materialnego również z tego powodu okazał się niezasadny.

Nieskuteczny okazał się także drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego, na podstawie którego strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Sądowi I instancji naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że informacje, o które wnioskował skarżący w punkcie 1 wniosku z dnia 5 października 2022 r. są informacją prywatną podlegająca ograniczeniu w zakresie jej udostępnienia.

W odniesieniu do konstrukcji omawianego zarzutu sformułowanego jako zarzut niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy przypomnieć, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie sformułowano w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Omawiany zarzut dotyczy niewłaściwego zastosowania prawa materialnego i również w jego treści nie zakwestionowano prawidłowości wykładni wskazanego w nim przepisu. Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy omawiany zarzut mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Błędu subsumcji strona skarżąca kasacyjnie jednak nie wykazała, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Ponadto, treść zarzutu wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie ponownie na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niezakwalifikowaniu żądanych przez skarżącego w punkcie 1 wniosku informacji jako informacji publicznej, a jak już wskazywano, próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.