Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 129/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego~Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 64a
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. o rozstrzygnięcie sporu o kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w O. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. i Starostą Piskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Prokuratora Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...] w sprawie wykonania prac ingerujących w linię brzegową jeziora S. o nr [...] przy działce nr [...] położonej w miejscowości Z. gmina P. oraz przywrócenia terenu do stanu poprzedniego postanawia: wskazać Starostę Piskiego jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 września 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego i Starostą Piskim, w sprawie wykonania prac ingerujących w linię brzegową działki jeziora S. o nr A, przy działce nr B położonej w miejscowości Z., gmina P. oraz przywrócenia terenu do stanu poprzedniego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w O. wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia [...] lutego 2010 r. (sygn. akt [...],[...]) dot. sprawy wykonania prac ingerujących w linię brzegową działki jeziora S. o nr geod. A, przy działce nr B położonej w miejscowości Z., gmina P. Z przekazanego wniosku wynika, że Prokurator wystąpił do Starosty Piskiego o udzielenie informacji, czy prowadzone jest postępowanie wyjaśniające związane z samowolą budowlaną polegającą na wykonaniu przez M.W. prac związanych z regulacją wód oraz zmianą ukształtowania terenu na gruntach przyległych do wód, mających wpływ na warunki przepływu wody na działce jeziora S. o nr A, które uszkodziły linię brzegową jeziora na długości działki o nr B obręb Z., a jeśli postępowanie wyjaśniające nie zostało wszczęte wystąpił o jego wszczęcie w powyższym zakresie oraz poinformowanie Prokuratora o sposobie załatwienia sprawy.

Nadto organ podniósł, iż w związku z tym, że przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) wskazują na regionalnego dyrektora ochrony środowiska jako organ właściwy w sprawach dotyczących rezerwatów przyrody, obszarów Natura 2000 oraz ochrony gatunkowej, wnioskodawca uwzględniając lokalizację oraz charakter wykonanych prac, a także położenie działek nr B oraz nr A w granicach OSOP Natura 2000 "[...]" rozważył możliwość zastosowania przepisów dotyczących obszarów Natura 2000. Jednakże w sprawie tej nie zachodzą okoliczności, które czyniłyby Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. właściwym do załatwienia sprawy, a zatem brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 37. Nadto podkreślono, że zakres dokonanych zmian, tj. utworzenie wykopu o długości 4 m i szerokości 2 m, nie kwalifikuje ich jako mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 [...]. Natomiast organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska jest, zgodnie z art. 378 ust. 1 tej ustawy, właściwy miejscowo starosta. Regionalny dyrektor ochrony środowiska staje się organem właściwym tylko wówczas, gdy sprawy te dotyczą terenów zamkniętych (art. 378 ust. 2 tej ustawy) a z takim terenem nie mamy do czynienia w tej sprawie.

Pismem z dnia 11 października 2011 r. Starosta Powiatowy wskazał, że w dniu 11 marca 2010 r. zostały przeprowadzone oględziny w terenie z których wynikało, że zostało wykonane urządzenie wodne łączące staw z jeziorem S. Podniósł także, że na dzień wpływu wniosku z prokuratury organ nie posiadał możliwości prawnej pozwalającej na rozpatrzenie wniosku. Jednakże sytuacja zmieniła się w związku z wejściem w życie w dniu 18 marca 2011 r. zmiany do ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Mając na uwadze zmieniony przepis art. 64a ust. 5 powyższej ustawy Starosta przyjął, iż przedmiotowa sprawa należy do jego kompetencji, uznając się właściwym organem w tej sprawie.

Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pismem z dnia 24 października 2011 r. wskazał, że nie on właściwy w ww. sprawie i nie posiada legitymacji prawnej do nakazania przywrócenia terenu do stanu poprzedniego. Zdaniem tego organu, stan faktyczny określony w sprawie polegający na zasypaniu kamieniami brzegu jeziora i dokonaniu wykopu w brzegu i dnie działki jeziornej nie stanowi wykonania obiektu budowlanego bądź prowadzenia robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, wobec tego przedmiotowe prace ingerujące w linię brzegową nie mogą stanowić samowoli określanej jako budowlana w rozumieniu tej ustawy.

W piśmie z dnia 22 listopada 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że związany postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2011 r. wydanym na skutek uwzględnienie zażalenia prokuratora na niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki przez organ stopnia regionalnego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wszczął postępowanie wyjaśniające i decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. umorzył postępowanie stwierdzając, że brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Nadto wskazał, że kanały, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a ustawy Prawo wodne są urządzeniami wodnymi, na wykonanie których wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W związku z tym, zgodnie z treścią art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne, który wszedł w życie na podstawie art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 11, poz. 39) do załatwienia niniejszej sprawy właściwy jest Starosta Piski.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z postanowieniami art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między tymi organami a organami administracji rządowej i stosuje w tych sprawach odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, rozstrzygając spór na wniosek w drodze postanowienia poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy .

Spór kompetencyjny powstaje w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji organów. Spór taki można określić jako obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej.

Generalnie zaś przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny) przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy.

W rozpoznawanej sprawie powstał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w O. a Starostą Piskim oraz Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie wykonania prac ingerujących w linię brzegową działki jeziora S. o nr geod. A przy działce nr B położonej w miejscowości Z., gmina P. oraz przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Wskazane organy uznały się za niewłaściwe do rozpoznania i załatwienia wniosku Prokuratora Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...] w powyższym zakresie.

Przystępując do rozpoznania wniosku podnieść należy, że wniosek Prokuratora Rejonowego w P. dotyczy naruszenia prawa poprzez dokonanie ingerencji w linię brzegową działki jeziora S. o nr geod. A przy działce nr B położonej w miejscowości Z. Jak wynika z przekazanych Sądowi w tej sprawie materiałów w tym informacji z dochodzenia prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego w P., właściciel nieruchomości nr B obręb Z. wykonał kanał pomiędzy dwoma zbiornikami wodnymi a uczynił to bez stosownego pozwolenia właściwego organu.

Tym samym normą, która będzie miała zastosowanie w tej sprawie jest przepis art. 64a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. Nr 239 z 2005 r., poz. 2019 ze zm.) zwanej dalej Prawo wodne, który w ust 1 stanowi, iż jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2.

Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodno prawnego (ust. 2).

Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku (ust. 5).

Natomiast organem, o którym mowa w w/w normie prawa w tych okolicznościach, stosownie do treści art. 140 ust. 1 Prawo wodne jest starosta jako organ właściwy do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a (dotyczy właściwości Marszałka Województwa i Dyrektora Regionalnego Zarządu) wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej.

Dlatego też w niniejszej sprawie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Prokuratora Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...] będzie Starosta Piski, który również uznał się właściwym w sprawie przyznając to w złożonej do akt odpowiedzi na przedmiotowy wniosek choć nie podjął żadnych działań zmierzających do wydania w tej sprawie stosownego rozstrzygnięcia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.