Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1179/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt 2, art. 40c oraz lp. 9 pkt 15 lit. d złacznika nr 2 do ww. ustawy;
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 5 w zw z art. 8.
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem/GITD) decyzją z [...] stycznia 2014 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. M. (zwanego dalej stroną/skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji) z [...] października 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 22 200 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2012 r. w miejscowości T. na ul. R. (droga powiatowa o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki M. o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował Pan Ł. J., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku w imieniu [...] Załadowcą był Pan M. M., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...].

Przebieg kontroli utrwalono protokołem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., z którego wynika przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla:

- podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i niniejszej niż 1,8 m, oraz

- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwiema osiami kierowanymi.

Decyzją z [...] kwietnia 2013 [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 19 320 złotych, od której złożono odwołanie.

Organ odwoławczy decyzją z [...] czerwca 2013 r. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2013 r. orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 22 200 złotych.

W odwołaniu od ww. decyzji strona zarzuca naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260; dalej udp), poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący godził się lub miał wpływ na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego; art. 6, 7, 8, 11 k.p.a., przez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego spraw); brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego; art. 7, 11, 75, 77, 80, 83, 85 k.p.a. przez zastąpienie dowodu z zeznań świadka lub strony dowodem pośrednim w postaci pisma E. Sp. z o.o. z 7 sierpnia 2013 r. Zdaniem skarżącego organ I instancji prowadząc postępowanie skupił się wyłącznie na ustaleniu kto dokonał załadunku, pomijając czynności mające na celu ustalenie, czy załadowca miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Strona zwraca uwagę na rozbieżności w wysokości nałożonej kary pieniężnej, gdyż według stwierdzonych naruszeń jest to kara w kwocie 20 460 złotych, podczas gdy z sentencji wynika, iż nałożono na stronę karę w wysokości 22 200 złotych. Postępowanie w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej jego zdaniem powinno zostać umorzone, gdyż ważenia dokonano przy zastosowaniu wag, które nie służą do jej wyznaczania. W ocenie strony kontrolowany pojazd nie spełniał dyspozycji lp. 9 pkt 15 załącznika do ustawy o drogach publicznych tj. czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa wyposażona jest w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda

z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t. Ponadto zdaniem pełnomocnika organ I instancji nie dopełnił obowiązku prawidłowego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Organ stwierdził, że jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ rozważywszy argumenty skarżącego zawarte w odwołaniu stwierdził, że nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem kontrola wykazała, że kierowca kierując samochodem ciężarowym marki M. o nr rej. [...] przekroczył dopuszczalne naciski osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz przekroczył dopuszczalną masę całkowitą czteroosiowego pojazdu. Do kontroli zastosowano wagę samochodową do ważenia pojazdów w ruchu producenta TENZOVAHY s.r.o. o nr fabr. 61/11, typu PLT 09 95, która w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Łodzi z datą ważności do 28 lutego 2014 r. Miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary tj. Ł., al. W. - działka nr [...] spełniało wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345).

W ocenie organu, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżący, jako załadowca towaru miał wpływ na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita kontrolowanego czteroosiowego samochodu ciężarowego może wynosić do 32 t włącznie. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu 46,42 t po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków osi pojazdu. Jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza miejscem załadunku, to bezsprzecznym jest, iż załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. Również dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynika z zapisów ustawy Prawo o ruchu drogowym wraz

z obowiązującymi rozporządzeniami. To właśnie załadowca powinien zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który dokonano załadunku wziąwszy pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32, poz. 262). Zasada wynikająca z § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu,

z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi - 32 t, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne,

o którym mowa w § 5c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t.

W ocenie organu, załadowca był świadom, że wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach mogą zostać przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej. Ostatecznie, po przeprowadzeniu ważenia okazało się, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego samochodu ciężarowego została przekroczona aż o 14-42 t., bowiem jak wskazano wyżej łączna zmierzona masa samochodu ciężarowego wyniosła 46,42 t - a więc i tak więcej od dopuszczalnej masy całkowitej (32 t), pomimo odjęcia błędów pomiarów w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę. Mimo to załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną.

Ponadto organ podkreślił, że przesłuchany dnia 19 lipca 2013 r. w charakterze świadka kontrolowany kierowca wskazał, że po załadunku piasku, przed wyjazdem na drogę publiczną pojazd nie był ważony, na terenie kopalni nie było wagi, nie otrzymał też żadnego dokumentu przewozowego, pogoda w dniu kontroli była słoneczna, więc żadne warunki atmosferyczne nie mogły spowodować zwiększenia masy ładunku.

Zdaniem organu, zgodnie z art. 13g ust. 1 b pkt 2 udp w zw. z przepisami ustawy Prawo przewozowe obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm

w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu.

Co do wysokości nakładanych kar pieniężnych za dane naruszenie, wskazano, że była ona ściśle określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych a z sentencji zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jednoznacznie wynika, iż za stwierdzone naruszenia nakłada się karę pieniężną wysokości 22 200 złotych. W opisie stwierdzonych naruszeń faktycznie organ I instancji nie zawarł kary pieniężnej w kwocie 1 740 złotych z tytułu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi, co nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów postępowania tj.: art. 7, 75 § 2, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie spełnienia przesłanek odpowiedzialności załadowcy za naruszenie warunków przewozu;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 13g ust. 1b pkt 2 udp poprzez nałożenie na skarżącego kary w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, aby godził się lub miał wpływ na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zdaniem skarżącego decyzja GITD z [...] stycznia 2014 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wykazał spełnienia przez skarżącego przesłanek jego odpowiedzialności wynikających z art. 13g ust. 1b pkt 2 udp w brzmieniu z dnia dokonania naruszenia, jak również nie odniósł się w pełni do stawianych w odwołaniu zarzutów w tej materii. Wskazał, że karę pieniężną można nałożyć na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność ta nie ma więc charakteru bezwzględnego, zaś samo ustalenie, że doszło do naruszenia, nie jest wystarczające do nałożenia na te podmioty kary pieniężnej. Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika spełnienie powyższych przesłanek. Organy obu instancji uznały zeznania kierowcy za wystarczające i w pełni uzasadniające nałożenie na skarżącego kary pieniężnej,

a w rezultacie, w sposób nieuzasadniony, zaniechały dalszego przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Jego zdaniem zeznań kierowcy nie sposób uznać za przesądzające bez cienia wątpliwości o spełnieniu przesłanek odpowiedzialności załadowcy. Jak wynika z protokołu jego przesłuchania, nie zaglądał on przed załadunkiem do przestrzeni ładunkowej i nie miał pojęcia czy samochód był rzeczywiście pusty przed wjazdem na teren przedsiębiorstwa skarżącego. Ponadto kierowca nie był w stanie podać ilości piasku jaka miała być załadowana, nie znał też dopuszczalnej masy całkowitej kierowanego przez siebie samochodu ciężarowego. Cały proces załadunku odbywał się bez jego udziału, jako że przebywał w tym czasie w kabinie pojazdu. Z uwagi na grające radio, kierowca nie słyszał też dźwięków, jakie powstały na skutek wsypania pierwszej łyżki piasku, co mogłoby być pomocne w ustaleniu faktu, czy pojazd przed załadunkiem piasku był pusty, czy też nie. Podniósł, że organy nie dysponowały żadnym dokumentem potwierdzającym ilość załadowanego towaru wystawionym przez załadowcę, nie podjęły także żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie m.in. jak w rzeczywistości zorganizowana była praca w przedsiębiorstwie skarżącego oraz jak w istocie przebiegał proces załadunku i ważenia, a także, czy zostało przygotowane miejsce do zrzucenia nadmiernego ładunku.

Jego zdaniem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania jest niewystarczający do stwierdzenia w sposób jednoznaczny wpływu lub godzenia się załadowcy na przejazd pojazdu nienormatywnego. Zaniechanie, jakiego dopuściły się organy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego w przedmiocie szczególnych przesłanek odpowiedzialności załadowcy przewidzianych przez art. 13g ust. 1b pkt 2 nie znajduje żadnego uzasadnienia. Z ostrożności wskazał, że w niniejszej sprawie doszło także do innych naruszeń prawa. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutu nie wykazania przez organ I instancji spełnienia przesłanek nałożenia kary pieniężnej z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Jak wynika bowiem z art. 13 g ust. 2 w zw. z lp. 9 pkt 15 załącznika nr 2 do ww. ustawy, w brzmieniu z dnia dokonania naruszenia, za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej w przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego karę pieniężną można wymierzyć tylko i wyłącznie wtedy, gdy pojazd ten posiada jednocześnie dwie osie kierowane, a ponadto jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza z protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r., wynika jedynie, że przedmiotowy pojazd był czteroosiowy. Żadna z pozostałych przesłanek nałożenia kary pieniężnej w stosownej wysokości nie została wykazana, w związku z czym decyzja w tym zakresie była bezpodstawna, a organy obu instancji ponownie dopuściły się naruszenia art. 7 oraz art. 77 §1 k.p.a. Nadto, organy w sposób nieuzasadniony oparły się na dowodzie z pisma z 7 sierpnia 2013 r. sporządzonego przez E. Sp. z o.o., na okoliczność tego, czy przedmiotowy pojazd był pusty tuż przed dokonaniem załadunku w przedsiębiorstwie skarżącego. Niedopuszczalne jest bowiem zastępowanie dowodów bezpośrednich dowodami pośrednimi, gdyż w ten sposób pozbawia się stronę możliwości zadawania pytań świadkowi, a w konsekwencji weryfikację jego twierdzeń.

W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja GITD z [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 22 200 złotych.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. W decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony

w sposób wyczerpujący. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym GITD zastosował właściwe normy prawa materialnego. Nie budzi też wątpliwości Sądu ich interpretacja, dokonana przez organ.

Wynikająca z art. 13g ust. 1 udp obligatoryjność wymierzenia kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych bez stosownego zezwolenia pojazdów nienormatywnych, nakłada na organy orzekające o wymierzeniu kary obowiązek wszczynania z urzędu postępowań administracyjnych w stosunku do podmiotu dokonującego przejazdu w przypadku każdoczesnego stwierdzenia takiego przejazdu.

Z treści art. 13g ust. 1 b udp w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub

z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku (niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd).

Przepis art. 13g ust. 1 b udp został dodany art. 2 pkt 1 ustawy z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 192, poz. 1381, zwanej dalej ustawą zmieniającą) z dniem 3 listopada 2007 r. W uprzednio obowiązującym stanie prawnym karę pieniężną nakładano tylko na dokonującego przejazdu pojazdem nienormatywnym. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, że zaproponowana zmiana przepisów miała na celu m.in. zapobieżenie dewastacji dróg przez przeciążone pojazdy (druk sejmowy 2106). Środkiem do realizacji tego celu jest prawna możliwość nakładania kar za przejazd pojazdem przeciążonym zarówno na podmiot wykonujący przejazd jak i na inne podmioty mające wpływ lub godzące się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (v. wyrok NSA z 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 717 /09). Należy wskazać, że kierowca, czy też przedsiębiorca nie mieli interesu w tym aby obciążać załadowcę winą za stwierdzone naruszenia. Odpowiedzialność przewoźnika jest odpowiedzialnością równoległą do odpowiedzialności załadowcy i ewentualne nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika nie ma wpływu na ewentualną odpowiedzialność załadowcy za stwierdzone naruszenia. Poprzez wprowadzenie możliwości zastosowania sankcji w stosunku do załadowcy, ustawodawca nakłada na niego pewne obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Nie są one zapisane wprost w prawie, co oznacza, że ustawodawca dał wolną rękę podmiotom wymienionym w art. 13g ust. 1b pkt 2 w doborze środków umożliwiających zabezpieczenie się przed konsekwencjami finansowymi z tytułu zaistnienia przekroczenia parametrów pojazdu, w załadunku którego, uczestniczyły. Przekroczenie już u załadowcy dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu powoduje naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych niezależnie od wyboru trasy (dróg), po których będzie się poruszać załadowny pojazd. Zatem brak wpływu skarżącego na wybór przez przewoźnika trasy przejazdu nie miał wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 udp, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b, powyższą karę nakłada się na:

- podmiot wykonujący przejazd;

- nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy

i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt. 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

W przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t jest dopuszczalna masa całkowita do 32,0 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt. 15 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 udp), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U.

Nr 132, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Ul. R. w T. nie została w nich uwzględniona, w związku z czym zastosowanie znajduje przepis art. 41 ust. 6 udp,

w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Pojazd został zważony przy zastosowaniu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu producenta TENZOVAHY s.r.o. o nr fabr. 61/11, typu PLT 09 95, która w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Łodzi z datą ważności do 28 lutego 2014 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie, a po dokonaniu pomiarów wygenerowano protokół kontroli nr F0003, F0004 z kontroli pojazdu o nr rej. [...], którego dane wpisano do treści protokołu kontroli nr [...] z [...] czerwca 2012 r. Za podstawę do stwierdzenia wielkości naruszeń przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego.

W wyniku pomiarów kontrolowanego czteroosiowego samochodu ciężarowego, organ I instancji stwierdził opisane w decyzji naruszenia dopuszczalnych norm. Kontrola wykazała, że kierowca kierując samochodem ciężarowym marki M. o nr rej. [...] po ul. R. w Ł. przekroczył dopuszczalne naciski osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz przekroczył dopuszczalną masę całkowitą czteroosiowego pojazdu. Organy prawidłowo ustaliły, że podmiotem odpowiedzialnym za załadunek samochodu ciężarowego o nr rej. [...] w dniu [...] czerwca 2012 r. z kopalni kruszywa [...] był skarżący, dysponujący koncesją na wydobycie kruszywa naturalnego z tej kopalni, co wynika z treści pisma z 3 października 2013 r. wraz z kopią umowy nr 91/D/2D1 Y/2011 na dostawy kruszywa z 12 kwietnia 2012 r. do [...]. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał, że załadowcą piasku kontrolowanego dnia [...] czerwca 2012 r. w miejscowości T. na ul. R. czteroosiowego samochodu ciężarowego marki M. o nr rej. [...] był skarżący który miał wpływ na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita kontrolowanego czteroosiowego samochodu ciężarowego może wynosić do 32 t włącznie. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu 46,42 t po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków osi pojazdu. Jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza miejscem załadunku, to bezsprzecznym jest. iż załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. Również dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynika z zapisów ustawy Prawo o ruchu drogowym wraz z obowiązującymi rozporządzeniami. To właśnie załadowca powinien zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który dokonano załadunku wziąwszy pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zasada wynikająca z § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi - 32 t, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t.

W ocenie Sądu, organ słusznie wskazał, że załadowca był świadom, że wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej. Mimo to załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Po przeprowadzeniu ważenia okazało się, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego samochodu ciężarowego została przekroczona aż o 14-42 t, bowiem jak wskazano wyżej łączna zmierzona masa samochodu ciężarowego wyniosła 46,42 t - a więc i tak więcej od dopuszczalnej masy całkowitej (32 t), pomimo odjęcia błędów pomiarów w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę.

Przesłuchany dnia 19 lipca 2013 r. w charakterze świadka kontrolowany kierowca wskazał, że po załadunku piasku, przed wyjazdem na drogę publiczną pojazd nie był ważony, na terenie kopalni nie było wagi, nie otrzymał też żadnego dokumentu przewozowego, pogoda w dniu kontroli była słoneczna, więc żadne warunki atmosferyczne nie mogły spowodować zwiększenia masy ładunku.

Wyżej opisana okoliczność jednoznacznie dowodzi, że załadowca miał wpływ, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. Zdaniem Sądu, uprawniony jest pogląd organu, że załadowca powinien tak konstruować swoje relacje

z kontrahentami - podmiotami wykonującymi przejazdy, aby pozostać w zgodnie

z obowiązującymi regulacji prawnymi.

Wydane w sprawie rozstrzygnięcie GITD nie pozostaje także w sprzeczności

z przepisami art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż oba te przepisy wskazując na konieczność uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem o większym niż dopuszczalnym nacisku osi również odwołują się do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Te zaś wynikają z przywoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. To z przepisu ustawy - art. 61 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika sposób załadunku, w tym materiałów sypkich. W przypadku, gdy istnieją rzeczywiste trudności z zabezpieczeniem ładunku przed przemieszczeniem, że nie można byłoby zapewnić równomiernego obciążenia wszystkich osi pojazdu zgodnie

z obowiązującymi normami, to przewoźnik winien w takiej sytuacji uzyskać zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym i w ten sposób uniknąć opłaty karnej (v. wyrok NSA z 24 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 351198/98, LEX nr 41666).

Zdaniem Sądu, brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli, jak i sposobu jej przeprowadzenia. Kontrolę prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania, a także konfiguracji placu. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag. Tym samym kierowca wypowiedział się w sprawie podpisując protokół bez zastrzeżeń.

Wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Funkcjonariusze Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.

Przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację, co wyklucza możliwość wystąpienia błędu.

Zdaniem Sądu, postępowanie wyjaśniające w sprawie niniejszej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organy obu instancji podjęły, w ramach postępowania, wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy odniósł się do każdego z podniesionych, w postępowaniu odwoławczym, zarzutów.

To do obowiązków przewoźnika należy takie załadowanie towaru, aby pojazd nie przekraczał określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W przypadku więc stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi bez wymaganego zezwolenia, wymierza się karę pieniężną.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak

w wyroku.