Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 298/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 0401-IEE.7113.34.2023.2 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] (dalej: "NUS") prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku T. W. (dalej: "Skarżący") obejmujących zaległość z tytułu podatku VAT za miesiące od marca do lipca 2013 roku oraz wrzesień i październik 2013 roku. W toku postępowania organ egzekucyjny zajął nieruchomość położoną w [...] G., [...], działka nr [...]. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości doręczono Skarżącemu w dniu [...] lutego 2023 r.

Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] lutego 2023 r., w której zarzucił: - dokonanie zajęcia nieruchomości na poczet przedawnionej wierzytelności; - brak podstawy dokonania zajęcia; - prowadzenie egzekucji na podstawie zaskarżonego zarzutami tytułu wykonawczego, - rażące zawyżenie kosztów egzekucyjnych.

Wobec powyższego. Skarżący wniósł o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na czas rozpatrzenia skargi i uchylenie w/w czynności egzekucyjnej.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] skargę oddalił.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "DIAS") stwierdził, że rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną zostało ograniczone do zbadania, czy dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie nieruchomości przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.; dalej "u.p.e.a."). W ocenie DIAS zaskarżona czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ egzekucyjny dokonał bowiem zajęcia nieruchomości przez przesłanie do Skarżącego zawiadomienia z wezwaniem, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Równocześnie z wysłaniem wezwania, organ egzekucyjny złożył do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji. Oceniając podjętą czynność egzekucyjną w świetle powołanych przepisów DIAS stwierdził, że została przeprowadzona w sposób prawidłowy. NUS zastosował środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. tj. egzekucję z nieruchomości oraz podjął prawidłowe działania w celu jego zastosowania zgodnie z art. 110c powołanej ustawy. Zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone w sposób prawidłowy i zawierało wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie.

Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych przez Skarżącego w zażaleniu DIAS wskazał, że w trybie skargi na czynność egzekucyjną można kwestionować skutecznie jedynie działania wykonawcze organu egzekucyjnego, podnosząc okoliczności niebędące podstawą innych środków zaskarżenia. Argumenty stanowiące podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczyły natomiast kwestii takich jak: nieistnienie i przedawnienie obowiązku. W ocenie DIAS kwestie te stanowią przedmiot rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Wobec tego, okoliczności te nie mogły zdaniem DIAS podlegać ocenie w trybie skargi złożonej na podstawie art. 54 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych DIAS wyjaśnił, że kwestia ta może być przedmiotem oceny dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, gdy będzie już znana ostateczna ich wysokość.

W skardze do tut. Sądu Skarżący zaskarżył w całości postanowienie DIAS z [...] kwietnia 2023 r. zarzucając istotne naruszenie prawa poprzez:

1) dokonanie zajęcia nieruchomości na poczet nieistniejącej wierzytelności – przedawnionej;

2) brak podstawy dokonania zajęcia, w związku z faktem, iż decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] ustaliła zobowiązanie T. W. za m-c luty 2013 r. z tytułu z podatku VAT w wysokości [...] zł.;

3) prowadzenie egzekucji na podstawie zaskarżonego zarzutami tytułu wykonawczego, wystawionego bez podstawy prawnej;

4) zawyżenie naliczania odsetek, poprzez niezastosowanie art. 54. § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej;

5) rażące naruszenie u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu nieruchomości, obciążonej licznymi hipotekami, postępowaniami egzekucyjnym, gdy Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo do niniejszej nieruchomości na rzecz E. S. i M. S., chyba jedynie w celach obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł;

6) rażące zawyżenie kosztów egzekucyjnych;

7) brak wyjaśnienia w uzasadnieniu dlaczego czynność egzekucyjna obejmuje nieistniejącą, nie orzeczoną kwotę VAT za luty 2023 r. w wysokości [...] zł oraz rażące naruszenie prawa poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnej w celu wyegzekwowania tej kwoty.

Do skargi zostały załączone: Plan podziału wraz z odpisem postanowienia z dnia [...] maja 2023 r. [...] oraz wydruk z księgi wieczystej z dnia [...] maja 2023 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające skargę na czynność egzekucyjną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; por. też wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo dokonał oceny zajęcia nieruchomości położonej w [...] G., [...], oznaczonej jako działki nr [...]. Zajęcie nastąpiło zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. o numerze [...] (k. 4 akt administracyjnych). Zawiadomienie doręczono Skarżącemu w dniu [...] lutego 2023 r. (k. 3 akt administracyjnych).

Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret ostatnie u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 110 – art. 114 i u.p.e.a. Dla rozpoznania niniejszej sprawy najistotniejsze znaczenie ma art. 110c u.p.e.a. regulujący zasady dotyczące zajęcia nieruchomości.

I tak, zgodnie z art. 110c § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Stosownie do art. 110c §2 u.p.e.a. zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Zgodnie z art. 110c § 3 u.p.e.a., równocześnie z wysłaniem wezwania zgodnie z § 2, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów wraz z odpisem tego wezwania, zaś na podstawie art. 110c § 4 zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania zgodnie z § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a. Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu [...] stycznia 2023 r. zajęcie nieruchomości, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 110c u.p.e.a. Potwierdzenie odbioru korespondencji znajdujące się na k. 3 akt administracyjnych wskazuje, że przesyłka skierowana do T. W. zawierała zawiadomienie o zajęciu nieruchomości nr [...] oraz odpis tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł wykonawczy o tym numerze znajduje się na k. 2 akt administracyjnych i jako zobowiązanego do zapłaty wskazuje Skarżącego T. W.. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości zawiera natomiast w swej treści wezwanie do zapłaty kwot w piśmie określonych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto w aktach administracyjnych (k. 10-13) znajduje się również potwierdzenie złożenia wniosku wieczystoksięgowego z dnia [...] stycznia 2023 r., gdzie jako podstawę złożenia wniosku wskazano zawiadomienie o zajęciu nieruchomości (k. 12 akt administracyjnych).

Sąd nie dopatrzył się w związku z tym uchybień formalnych po stronie organu egzekucyjnego. Zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2023 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 110c u.p.e.a. W zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości wskazano kwotę należności głównej, kwotę egzekwowanych odsetek oraz ich stawkę obowiązującą w dniu sporządzenia tego dokumentu, kwotę kosztów egzekucyjnych. Przy czym zaznaczyć należy, że w postępowaniu skargowym nie może być badana kwestia wysokości egzekwowanych obowiązków.

Jak już wyżej podniesiono, w postępowaniu skargowym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Dlatego w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny. W postępowaniu tym (w trybie art. 54 u.p.e.a.) organ nie orzeka o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia.

Nie ma zatem podstaw, jak - zdaniem Sądu - oczekiwałby tego Skarżący, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. W konsekwencji powyższego jako niezasadne Sąd uznaje zarzuty skargi dotyczące dokonanie zajęcia nieruchomości na poczet nieistniejącej, przedawnionej wierzytelności, brak podstawy dokonania zajęcia w związku z podnoszonymi błędami/wadami tytułu wykonawczego, zawyżenia naliczania odsetek, braku wyjaśnienia w uzasadnieniu dlaczego czynność egzekucyjna obejmuje nieistniejącą, nie orzeczoną kwotę VAT za luty 2023 r. w wysokości [...] zł i rażące naruszenia prawa poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnej w celu wyegzekwowania tej kwoty. W ocenie Sądu powyższe zastrzeżenia Skarżącego pozostają poza zakresem postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Co do zasady bowiem podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest prawomocna decyzja. W kwestionowanym przez Skarżącego tytule wykonawczym wskazano decyzję z [...] września 2019 r. (k. 2 akt administracyjnych). Skarżący w toku postępowania przed organami podatkowymi, ani w skardze skierowanej do Sądu skutecznie nie wykazał, jakoby wymieniona w tytule wykonawczym decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów Skarżącego za zasadne. Zdaniem Sądu dopóki wydany przeciwko Skarżącemu tytuł wykonawczy nie został skutecznie podważony to organ egzekucyjny jest uprawniony i zobowiązany do egzekwowania kwot w tym tytule wykonawczym określonych.

W ocenie Sądu, za niezasadne należało uznać zarzuty Skarżącego dotyczące rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych oraz rażącego naruszenia u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu nieruchomości, obciążonej licznymi hipotekami, postępowaniami egzekucyjnym, gdy Sąd Rejonowy we [...] przysądził prawo do niniejszej nieruchomości na rzecz E. S. i M. S., chyba jedynie w celach obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł.

Sąd zauważa, że formułując powyższe zarzuty Skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. W aktach sprawy znajdują się natomiast dokumenty wskazujące na istnienie innych wierzytelności Skarżącego, które zostały zabezpieczone hipoteką przymusową (k. 5 akt administracyjnych) lub odnośnie których wnioski o wszczęcie egzekucji z nieruchomości zostały ujawnione w księdze wieczystej (k. 7 akt administracyjnych). Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że wierzyciele kierowali egzekucję do nieruchomości Skarżącego bowiem inne środki egzekucyjne okazywały się niewystarczające. W kontekście powyższego oraz mając na uwadze zarzuty Skarżącego o rażącym naruszeniu przepisów u.p.e.a. sformułowane w skardze, w ocenie Sądu, należało również ocenić zajęcie nieruchomości dokonane zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. pod kątem uciążliwości tego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania czynności zajęcia nieruchomości podjętej przez organ egzekucyjny. Wprawdzie obciążenie nieruchomości hipotekami było ujawnione w treści księgi wieczystej jednak na podstawie jej zapisów nie było wiadome jaka jest realna, niespłacona wartość zobowiązań obciążających działkę T. W..

Sąd zaznacza również, że niezasadne jest stanowisko Skarżącego, że organ skierował egzekucję do nieruchomości będącej własnością osób trzecich wyłącznie celem zawyżenia kosztów egzekucyjnych obciążających Skarżącego. W aktach administracyjnych znajduje się na k. 8 wydruk księgi wieczystej nieruchomości z dnia [...] stycznia 2023 r., w którym jako właściciel ujawniony jest T. W.. W treści księgi wieczystej nie zostały ujawnione żadne wzmianki o wnioskach dotyczących prawa własności, które oczekują na rozpoznanie przez sąd wieczystoksięgowy. Organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy w dniu [...] stycznia 2023 r. a dokument zajęcia nieruchomości w dniu [...] stycznia 2023 r. Na podstawie aktualnych na dzień wystawienia zajęcia zapisów w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości był zatem T. W.. Podkreślenia zdaniem Sądu wymaga, że zajęcie nieruchomości zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] lutego 2023 r. Skarżący w postępowaniu przed organami administracji nie przedstawił ani twierdzenia, ani dokumentu, z którego wynikałoby, że w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości istniało prawomocne postanowienie co do przysądzenia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich (stosownie do art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U z 2021 r. poz. 1805 ze zm.).

W związku z powyższym w ocenie Sądu organ egzekucyjny był uprawniony do skierowania dokonania zajęcia nieruchomości Skarżącego celem wyegzekwowania należności objętych wystawionym tytułem egzekucyjnym. Tym samym zdaniem Sądu nie doszło do zarzucanego przez Skarżącego rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych ani rażącego naruszenia przepisów u.p.e.a.

Konkludując, analiza akt sprawy wskazuje na to, że organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom wynikającym z u.p.e.a. w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego. W rezultacie rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o jej oddaleniu.

Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Odnośnie dokumentów załączonych do skargi (k. 6-17 akt sądowych) Sąd należy zauważyć, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą jest zatem, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (tak: wyrok WSA w Gliwicach z 19 lipca 2023 r., II SA/Gl 546/23). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zasadne było dokonanie oceny podjętych czynności egzekucyjnych w oparciu o akta administracyjne przedłożone przez organ zwłaszcza, że Skarżący nie sformułował względem załączonych do skargi dokumentów wniosku o przeprowadzenie dowodu.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

J. Ziołek J. Szulc L. Kleczkowski