Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1094/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 911/15 w sprawie ze skargi R. S. na orzeczenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenie kary dyscyplinarnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu na rzecz R. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 911/15, po rozpoznaniu skargi R. S. (dalej: "skarżący"), uchylił orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2015 r., nr [...] i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Komendant Powiatowego Policji w [...] orzeczeniem nr [...] z [...] sierpnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), po dokonaniu oceny materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu obwinionemu o to że:

1. [...] stycznia 2015 r. w powiecie [...] w obrębie działania Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Ostrowie Wlkp. dopuścił się naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że mając świadomość wystawionego mu zaświadczenia lekarskiego nr [...] z [...] stycznia 2015 r. o czasowej niezdolności do służby na okres od 8 stycznia 2015 r. do 15 stycznia 2015 r. z powodu choroby celem usprawiedliwienia nieobecności w służbie w Rewirze Dzielnicowych w Komisariacie Policji w [...] , podjął dwukrotnie poza służbą czynności związane ze sprawowaną funkcją społecznego kuratora sądowego z podopiecznymi wskazanego Zespołu, postępując wbrew przyjętym w Policji zasadom etyki zawodowej policjanta, wynikającym z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta i obowiązki ich przestrzegania – tj. o czyn naruszający § 1 i 2 zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP nr 1, poz.3 z dnia 7 stycznia 2004 r.);

2. [...] marca 2015 r. w [...], woj. [...] dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że jako funkcjonariusz Policji będąc zobowiązanym do wykazania w przedłożonym oświadczeniu o stanie majątkowym za 2014 r. uzyskanych przychodów, zaniechał w tabeli V części formularza tego oświadczenia wpisania otrzymanego w 2014 r. świadczenia w postaci ryczałtu w łącznej kwocie [...] zł za sprawowanie funkcji społecznego kuratora sądowego Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Ostrowie Wlkp. – tj. o czyn naruszający art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 w zw. z art. 62 ust.2 ustawy o Policji w zw. z § 1 i 2 oraz 3 Zasad etyki zawodowej policjanta;

orzekł o uniewinnieniu skarżącego od przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej – zarzutu wyszczególnionego w pkt 1 orzeczenia oraz o uznaniu winnym naruszenia dyscypliny służbowej wyszczególnionej w pkt 2 orzeczenia i wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną nagany.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że [...] marca 2015 r. dokonał analizy standardowej oświadczenia majątkowego skarżącego – dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. Przedmiotowe oświadczenie skarżący przedłożył [...] marca 2015 r.

Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant stwierdził, iż skarżący nie umieszczając w przedłożonym oświadczeniu o stanie majątkowym za rok 2014 otrzymanego świadczenia w postaci ryczałtu za sprawowanie funkcji społecznego kuratora sądowego, w łącznej kwocie [...] zł dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art.132 ust.3 pkt 2 ustawy o Policji.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący podniósł, iż z uwagi na to, że nie nawiązywał stosunku pracy z Sądem Rejonowym w Ostrowie Wlkp. i nie wykonuje osobiście żadnej działalności, nieuzasadnione jest przywoływanie w jego przypadku art.10 ust.1 pkt 2 oraz art.13 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z [...] września 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] sierpnia 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego, wykonywanie obowiązków społecznego kuratora sądowego związane jest z uzyskiwaniem przez niego przychodu. Wykonuje on bowiem zajęcie zarobkowe, w myśl art. 62 ust.1 ustawy o Policji i zarobek ten powinien znaleźć odzwierciedlenie na oświadczeniu majątkowym za rok 2014. Zachowanie skarżącego stanowi także naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta.

Komendant Policji uwzględniając charakter popełnionego przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego uznał, że wymierzona kara dyscyplinarna nagany jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez skarżącego czynu oraz ustalonych okoliczności opisanego zdarzenia. Poczynione ustalenia w sposób bezsprzeczny uzasadniają uznanie, że skarżący zaniechał obowiązku wykazania otrzymanego dodatkowego (oprócz przychodu z tytułu stosunku służbowego) świadczenia pieniężnego.

W skardze na powyższe orzeczenie z [...] września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący wniósł o jego uchylenie w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] sierpnia 2015 r. w zakresie uznania skarżącego za winnego naruszenia dyscypliny służbowej wyszczególnionego w pkt II orzeczenia organu I instancji i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej nagany oraz uchylenie orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] sierpnia 2015 r. w części tj. w zakresie uznania skarżącego za winnego przewinienia dyscyplinarnego wyszczególnionego w pkt II orzeczenia i wymierzenia mu kary nagany.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 132a w zw. z art.132 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 62 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w zw. z art.13 pkt 5 i art.21 ust.1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, polegające na bezzasadnym uznaniu, że skarżący w sposób umyślny naruszył przepisy, które nakładały na niego obowiązek podania w oświadczeniu o stanie majątkowym za 2014 r. ryczałtu stanowiącego zwrot poniesionych kosztów z tytułu sprawowania funkcji społecznego kuratora zawodowego jako tzw. uzyskanego przychodu, podczas gdy skarżący miał podstawy do uznania, że kwota tego ryczałtu – [...] zł, nie mogła stanowić przychodu wobec jej jedynie kompensacyjnego charakteru, jako zwrotu poniesionych kosztów, a nie wynagrodzenia za wykonywanie czynności kuratora społecznego sądowego, zgodnie z art. 90 ust.1 i art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 795), jak również nie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2) art. 132a w zw. z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji w zw. z § 1, 2 i 3 zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez niezasadne uznanie, że ze strony skarżącego doszło do umyślnego naruszenia zasad etyki zawodowej poprzez nieuwidocznienie w oświadczeniu majątkowym za 2014 r. kwoty ryczałtu [...] zł otrzymanego z tytułu wykonywania czynności społecznego kuratora sądowego, czym miał naruszyć zasady etyki zawodowej policjanta, pomimo że skarżący w żadnym zakresie nie ukrywał wykonywania funkcji społecznego kuratora sądowego, jak również tego, że otrzymywał ryczałt na zwrot kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem tej społecznej działalności i że miał podstawy do uznania, iż ryczałt ten nie stanowił wynagrodzenia, a wykonywanie funkcji kuratora społecznego sądowego nie było pracą lub działalnością zarobkową, generującą przychód, o którym mowa w zd. 2 art. 62 ust. 2 ustawy o Policji, zatem miał podstawy do uznania, przynajmniej w swoim przeświadczeniu, że uwidacznianie tego ryczałtu w oświadczeniu majątkowym nie jest konieczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. skarżący podniósł, iż na druku oświadczenia majątkowego, którego wzór złożył do akt sprawy nie ma tabeli dotyczącej rozliczenia ryczałtu, jest tylko do wpisania dieta. Ponadto podał, iż gdyby wiedział, że ma wpisać ryczałt na pewno by to uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjnym, powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem, uchylił orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2015 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] sierpnia 2015 r.

Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wnikliwego rozstrzygnięcia wymagało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dokonanie kwalifikacji prawnej należności otrzymywanych przez skarżącego z tytułu sprawowania społecznej funkcji kuratora. Analiza zaskarżonych decyzji w zakresie w jakim powinna odnosić się do istoty sporu, wskazuje iż sprowadza się ona jedynie do arbitralnego stwierdzenia, że należności otrzymywane przez skarżącego z tytułu sprawowania funkcji kuratora społecznego podlegają jako przychód ujawnieniu w oświadczeniu majątkowym za 2014 r.

Zdaniem Sądu organ przedwcześnie zakwalifikował postępowanie skarżącego jako naruszające dyscyplinę służbową i zasady etyki zawodowej policjanta. Organ bez dokładnego wyjaśnienia sprawy przyjął, że skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 62 ust. 2 ustawy o Policji.

Sąd zwrócił uwagę, że ryczałt, o którym mowa w art. 90 ustawy o kuratorach jest tylko zwrotem zaangażowanych własnych środków finansowych pokrywających koszty dojazdu do nadzorowanego czy dozorowanego oraz koszty sporządzenia sprawozdania, których następnie kurator uzyskuje zwrot. Wypłacenie takiego ryczałtu rekompensuje jedynie ponoszony czasowo przez kuratora uszczerbek finansowy, nie dając po jego stronie żadnego rzeczywistego przysporzenia majątkowego, nie stanowi on zatem przychodu, nie wymaga więc ujawnienia w oświadczeniu majątkowym. Natomiast ryczałt wypłacany z tytułu art. 91 ustawy o kuratorach sądowych przysługujący kuratorom społecznym nie jest ryczałtem wypłacanym z tytułu zwrotu kosztów, lecz jest świadczeniem pieniężnym, mającym charakter zbliżony do wynagrodzenia za wykonane przez kuratora czynności. Stanowi on zatem przychód określony w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający zresztą opodatkowaniu tym podatkiem. Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji, organy winny były wyjaśnić jakiego rodzaju ryczałt został wypłacony skarżącemu i tym samym ustalić, czy został on skarżącemu przyznany na mocy art. 90, czy art. 91 ustawy o kuratorach sądowych. Takie ustalenie dopiero pozwoliłoby wówczas na dokonanie prawidłowej kwalifikacji czy uzyskana kwota stanowi przychód i podlega ujawnieniu w oświadczeniu o stanie majątkowym za 2014 r., a w związku z tym, czy doszło do uchybienia obowiązkowi z art. 62 ustawy o Policji. Sąd podniósł, iż z przedłożonych przez skarżącego na terminie rozprawy pism od Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowie Wlkp. z 1 grudnia 2015 r. oraz Kierownika II Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Ostrowie Wlkp. z 27 stycznia 2014 r. wynika, że wypłacany mu ryczałt stanowi zwrot kosztów ponoszonych w związku ze sprawowaniem przez kuratora nadzoru lub dozoru, którego wysokość nie pokrywa poniesionych przez niego kosztów dojazdu i amortyzacji samochodu, bowiem koszty te są wyższe niż wypłacany ryczałt. Pisma te winny być wzięte pod uwagę przez organ ponownie rozpoznający sprawę.

W skardze kasacyjnej Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

art. 62 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, iż policjant, który obowiązany jest złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym mógłby nie podawać (ujawniać) w przedmiotowym oświadczeniu informacji o przychodach otrzymywanych na podstawie art. 90 ustawy o kuratorach sądowych z tytułu ryczałtu - zwrotu kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez niego nadzorem łub dozorem, natomiast policjant obowiązany byłby składać wyłącznie informację o przychodach uzyskiwanych na podstawie art. 91 ustawy o kuratorach sądowych;

art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 2, art. 132a ustawy o Policji w związku z § 1, 2, 3 Zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, iż policjant składając oświadczenie majątkowe, w którym nie ująłby kwoty ryczałtu otrzymywanego na podstawie art. 90 ustawy o kuratorach sądowych (zaniechanie czynności służbowej) nie odpowiadałby dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, gdyż nie byłoby to w ocenie Sądu przewinieniem dyscyplinarnym;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organy Policji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 2 ustawy o Policji, art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 2, art. 132a ustawy o Policji w zw. z § 1, 2, 3 Zasad etyki zawodowej policjanta, podczas gdy zarówno Komendant Powiatowy Policji w [...], jak i Komendant Wojewódzki Policji w [...] działali wyłącznie w granicach wyżej cytowanych przepisów i dokonali prawidłowej ich wykładni;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalenia dokonane przez organy Policji były niewystarczające i wpłynęły na przedwczesne wydanie przedmiotowych orzeczeń, gdy tymczasem okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości i są wystarczające do podjęcia decyzji, natomiast dodatkowe ustalenia faktyczne, których żąda Sąd I instancji nie są istotne i nie mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że ustawodawca w art. 62 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązuje policjanta do bardzo obszernego informowania o jego wszelkich źródłach i wysokości uzyskiwanych przychodów. Intencją ustawodawcy było więc w tym przypadku zapoznanie się przez przełożonych policjanta z deklarowanym stanem majątkowym funkcjonariusza w celu ustalenia jego rzeczywistych źródeł przychodu, w celu ewentualnego dokonania porównania faktycznego stanu posiadania policjanta, z tym które zostały zadeklarowane przez niego w oświadczeniu majątkowym. Nie można więc mieć najmniejszych wątpliwości, że pomiędzy zadeklarowanym a rzeczywistym przychodem policjanta nie powinny zachodzić żadne rozbieżności. Zwrócił uwagę, że sam Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, iż na funkcjonariuszach państwowych stojących na czele porządku prawnego, do których niewątpliwie zalicza się funkcjonariusz Policji ciąży bezwzględna odpowiedzialność w zakresie dbałości o przestrzeganie przepisów prawa, zasad etyki, jak i wykonywanie w sposób prawidłowy czynności służbowych. Zdaniem organu skarżący wymogom tym nie sprostał. Nie ujął bowiem w złożonym oświadczeniu majątkowym otrzymanego w roku 2014 świadczenia w postaci ryczałtu za sprawowanie funkcji społecznego kuratora sadowego.

W ocenie organu nie ma w tym przypadku najmniejszego znaczenia, czy skarżącemu ryczałt wypłacony został na mocy art. 90, czy art. 91 ustawy o kuratorach sądowych. Decydujące znaczenie ma w rozpatrywanej sprawie to, że w wyniku wykonywanych czynności kuratorskich skarżący otrzymał świadczenie finansowe, którego nie ujął w oświadczeniu majątkowym. Nie można bowiem mieć wątpliwości, że każde otrzymywane przez policjanta środki finansowe - niezależenie od tego czy będą one dochodem, przychodem, ryczałtem, czy dietą - będą miały wpływ na stan majątku policjanta, a ustawa o Policji nie rozpatruje i nie powinna rozpatrywać powyższych zagadnień na gruncie prawa finansowego, czy podatkowego.

W odpowiedzi na ww. skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie naruszył w zaskarżonym wyroku prawa materialnego, ani tym bardziej prawa procesowego w zakresie wskazanym w zarzutach skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna rozpatrywana w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na usprawiedliwionych podstawach nie został oparty zarzut naruszenia art. 62 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym, w tym o majątku objętym małżeńską wspólnością majątkową, przy nawiązywaniu lub rozwiązywaniu stosunku służbowego lub stosunku pracy, corocznie oraz na żądanie przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Oświadczenie to powinno zawierać informacje o źródłach i wysokości uzyskanych przychodów, posiadanych zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach prawa handlowego, a ponadto o nabytym przez tę osobę albo jej małżonka od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, gminy, związku międzygminnego, powiatu, związku powiatów, związku powiatowo-gminnego lub związku metropolitalnego mieniu, które podlegało zbyciu w drodze przetargu. Oświadczenie to powinno również zawierać dane dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji w spółkach prawa handlowego lub spółdzielniach, z wyjątkiem funkcji w radzie nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej.

Zdaniem organu, funkcjonariusz Policji sprawujący funkcję społecznego kuratora sądowego w oświadczeniu majątkowym winien ujawnić otrzymany ryczałt, niezależnie od tego, czy ryczałt ten został wypłacony na podstawie art. 90 czy art. 91 ustawy o kuratorach sądowych. Sąd I instancji uznał natomiast, że ryczałt, o którym mowa w art. 90 ww. ustawy nie stanowi przychodu, nie wymaga więc ujawnienia w świadczeniu majątkowym.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku. W oświadczeniu o stanie majątkowym funkcjonariusz Policji obowiązany jest zawrzeć m.in. informację o źródłach i wysokości uzyskanych przychodów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne jest zatem czy ryczałt uzyskiwany przez społecznego kuratora sądowego jest przychodem. Przychód to wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, powodujące wzrost aktywów albo zmniejszenie pasywów. Z faktycznym przysporzeniem majątkowym mamy zatem do czynienia jedynie w sytuacji, gdy stan majątkowy określonej osoby po uzyskaniu danych należności ulega zwiększeniu.

W rozpoznawanej sprawie istotnym było określenie charakteru ryczałtów przewidzianych w ustawie o kuratorach sądowych dla osób pełniących funkcję kuratora społecznego. Jak wynika z art. 90 ust. 1 ustawy o kuratorach sądowych kuratorowi społecznemu należy się miesięczny ryczałt z tytułu zwrotu kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez niego nadzorem lub dozorem, płatny do dnia 20 każdego miesiąca. Natomiast zgodnie z art. 91 ww. ustawy kuratorowi społecznemu przysługuje ryczałt za przeprowadzenie wywiadu środowiskowego określonego w art. 214 § 1 Kodeksu postępowania karnego, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprawach o unieważnienie małżeństwa, ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa, rozwód, separację oraz obecność przy kontaktach rodziców z dziećmi, ustalonych przez sąd opiekuńczy.

Ryczałt określony w art. 90 ww. ustawy przysługuje jedynie z tytułu zwrotu kosztów wykonywania zleconych czynności, innych niż wskazane w art. 91 ust. 1 ustawy o kuratorach sądowych. Jest zatem świadczeniem pieniężnym należnym za poniesione koszty związane z wykonywaniem zleconych czynności. Nie stanowi jednak przysporzenia majątkowego, a jedynie rekompensuje poniesione przez kuratora koszty. Inny jest natomiast charakter ryczałtu wynikającego z art. 91 ustawy o kuratorach sądowych. Jest to także świadczenie pieniężne ale mające charakter zbliżony do wynagrodzenia za wykonywane przez kuratora zlecone mu czynności. Ryczałt ten jest źródłem przysporzenia majątkowego. Stanowi zatem przychód określony w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe rozróżnienie prowadzi do wniosku, że tylko ryczałt, o którym stanowi art. 91 ww. ustawy podlega ujawnieniu w oświadczeniu o stanie majątkowym. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 listopada 2017 r., I OSK 157/16, który został wydany także w sprawie dotyczącej skarżącego.

Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że policjant pełniący funkcję społecznego kuratora sądowego, który nie ujmuje w składanym oświadczeniu majątkowym wysokości otrzymanego ryczałtu określonego w art. 90 ustawy o kuratorach sądowych, nie popełnia przewinienia dyscyplinarnego. Jest bowiem, na mocy art. 62 ust. 2 ustawy o Policji, obowiązany jedynie do podania informacji o przychodach, zaś ryczałt wynikający z art. 90 ww. ustawy przychodu nie stanowi. Nie można zatem przyjąć, że w sytuacji braku ujawnienia tego rodzaju ryczałtu dochodzi do zaniechania czynności służbowej przez policjanta. Dlatego też pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest zarzut naruszenia art 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 2, art. 132a ustawy o Policji w zw. z § 1, 2, 3 Zasad etyki zawodowej policjanta.

Następstwem nieuznania zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jest brak możliwości podzielenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania opisanego w pkt 2a skargi kasacyjnej. Podzielając stanowisko Sądu I instancji co do nieprawidłowej wykładni przepisów art. 62 ust. 2 ustawy o Policji i art. 90 i 91 ustawy o kuratorach sądowych, jako prawidłowe należy ocenić zastosowanie przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. Organ naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Organ przyjął bowiem, dokonując nieprawidłowej wykładni art. 62 ust. 2 ustawy o Policji, że skarżący nie wykazując w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym za 2014 r. w wskazanej tabeli V części formularza, świadczenia w postaci ryczałtu za sprawowanie funkcji społecznego kuratora sądowego, dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej i naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta. Jednocześnie organ nie dokonał rozróżnienia ryczałtów otrzymywanych w oparciu o przepis art. 90 i art. 91 ustawy o kuratorach sądowych, pomijając ich odmienny charakter.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie orzeczenia. W aktach postępowania dyscyplinarnego znajdowały się bowiem pisma Kierownika II Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej, w których w sposób jednoznaczny wskazano na pobieranie przez skarżącego miesięcznego ryczałtu zgodnie z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o kuratorach sądowych. Informacje wynikające z tych pism są zbieżne z podanymi w pismach przedłożonych przez skarżącego na rozprawie, a których uwzględnienie przy ponownym rozpoznaniu sprawy zalecił Sąd I instancji. Pozyskane przez organ informacje nie przyczyniły się jednak do dokonania prawidłowej interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. i dlatego też powyższy zarzut choć zasadny, nie miał znaczenia w procesie oceny legalności zaskarżonego wyroku.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na zasadzie art. 184 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego zostało oparte na przepisie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.