Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 857/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Wodne prawo
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 63 ust. 1, art. 84, art. 59 ust. 1, art. 66, art. 75 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 84 ust. 1a, art. 84 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 19 września 2023 r. nr 408.137/G-3/VI/23 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 19 września 2023 r., nr 408.137/G-3/VI/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej: "Prezydent") z 14 lipca 2023 r., nr DOŚ-II.6220.7.2023, stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pt.: "Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, miejsc parkingowych naziemnych, wewnętrznych instalacji gazowych, instalacji doziemnych kanalizacji deszczowej, podziemnych zbiorników na wody opadowe, murów oporowych, infrastruktury towarzyszącej wraz z zagospodarowaniem terenu oraz budową zjazdów z dróg publicznych, na nieruchomości położonej w Białymstoku, przy ul. [...], na działkach o nr ewid. gr.: [...], [...], [...], [...]- obręb [...]".

Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 23 lutego 2023 r. S. sp. z o.o. w Warszawie Oddział w B. (dalej: "Spółka" lub "Inwestor") wystąpiła do Prezydenta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia.

W toku postępowania inwestycję zaliczono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej: "u.o.o.ś."). Zgodnie z kwalifikacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej: "Rozporządzenie") organ uznał, że jest to przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b Rozporządzenia.

Decyzją z 14 lipca 2023 r., nr DOŚ-II.6220.7.2023, Prezydent stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania, po przeanalizowaniu Karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej także jako: "KIP"), uwag i wniosków złożonych przez strony postępowania oraz wyjaśnień wnioskodawcy, a także biorąc pod uwagę opinie organów opiniujących i po uwzględnieniu łącznie uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. A. M. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta, zaskarżając ją w całości. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w pełnym zakresie określonym w art. 66 u.o.o.ś, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Kolegium decyzją z 19 września 2023 r., nr 408.137/G-3/VI/23, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji były przepisy art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 84 u.o.o.ś. Wskazał także na Rozporządzenie, a także na art. 63 ust. 1, art. 59 ust. 1 u.o.o.ś. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo uznał, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b Rozporządzenia.

Kolegium stwierdziło, że na terenie objętym planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p."). Teren inwestycji (oznaczony na planie 4.10 M) przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z urządzeniami towarzyszącymi. W ocenie SKO planowane przedsięwzięcie jest zatem zgodne z postanowieniami m.p.z.p. Wskazano, że organy, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.o.ś., tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ" ) oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku postanowieniami, odpowiednio z 2 i 1 marca 2023 r., stwierdziły, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast Dyrektor Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "DZZPGW") opinią z 13 marca 2023 r. stwierdził, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. A także ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie wg art. 66 u.o.o.ś. Raport w opinii organu uzgadniającego w szczególności powinien uwzględnić:

- analizę wpływu i skutków planowanego przedsięwzięcia na ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych dla jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) i podziemnych (JCWPd) określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (Dz. U. 2023 poz. 300);

- szczegółowy opis elementów środowiska w obrębie terenu przedsięwzięcia oraz w najbliższym jego otoczeniu, uwzględniając przede wszystkim ukształtowanie (morfologię) terenu, cieki wodne/rowy melioracyjne/urządzenia wodne, a także analizę wpływu przedsięwzięcia na ww. elementy;

- przedstawienie warunków hydrologicznych w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wraz z analizą wpływu planowanej inwestycji na stosunki wodne;

- analizę możliwości posadowienia projektowanych obiektów w stosunku do istniejących warunków hydrogeologicznych występujących w obszarze planowanego przedsięwzięcia poprzez przeprowadzenie szczegółowego rozpoznania hydrogeologicznego i geologiczno - inżynierskiego, które objęłoby także określenie wahań zwierciadła wód podziemnych użytkowego poziomu wodonośnego wraz z analizą wpływu przedmiotowej inwestycji na stosunki wodne terenów przyległych,

- przedstawienie sposobu postępowania z wodami opadowymi i roztopowymi pochodzącymi z powierzchni dachów oraz terenów utwardzonych - dróg dojazdowych, parkingów wraz z uzasadnieniem możliwości ich zagospodarowania w odniesieniu do lokalnych warunków hydrologicznych. Określić przy tym należy potencjalny wpływ zamierzenia na środowisko wodno-gruntowe, zwłaszcza pierwszy poziom wodonośny;

- opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie lub ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko gruntowo - wodne wraz z oceną ich skuteczności odpowiednio na etapach realizacji, eksploatacji i likwidacji;

- analizę oddziaływań skumulowanych na środowisko gruntowo-wodne powiązanych z planowaną inwestycją innych przedsięwzięć w szczególności o takiej samej bądź podobnej działalności realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.

DZZPGW jako organ opiniujący stwierdził, że na podstawie przedłożonej dokumentacji nie można w pełni ustalić zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych wynikających z dokumentów strategicznych, istotnych z punktu widzenia realizacji przedsięwzięcia, wyznaczonych dla jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) zlokalizowanych na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w tym w szczególności planu gospodarowania wodami w obszarze dorzecza Wisły. Powołując się na przedłożone badania podłoża gruntowego, na podstawie których stwierdzono obecność wód gruntowych o swobodnym zwierciadle w trzech otworach badawczych, stwierdził, że przy projektowanym poziomie posadowienia budynków tj. 130,13 m n.p.m., który jest poniżej poziomu zwierciadła wody, planowane przedsięwzięcie jest integralnie związane z potencjalnym wpływem inwestycji na środowisko gruntowo - wodne, a zatem "istotne jest przedstawienie warunków hydrologicznych w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wraz z analizą wpływu planowanej inwestycji na stosunki wodne". Wyjaśniono, że w otworze nr 19, poziom wody o napiętym zwierciadle wody stabilizuje się na poziomie 2 m p.p.t., tj. 131,47 m n.p.m., w bezpośrednim sąsiedztwie budynku nr 1, przy projektowanym poziomie posadowienia 130,13 m n.p.m., w otworze nr 20, o napiętym zwierciadle wody stabilizującym się na poziomie 1,5 m p.p.t., tj. 130,6 m n.p.m., w bezpośrednim sąsiedztwie budynku nr 1, przy projektowanym poziomie posadowienia 130,13 m n.p.m., natomiast w otworze nr 22, o swobodnym zwierciadle wody, stabilizującym się na poziomie 1,2 m p.p.t., tj. 131,04 m n.p.m.

W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie lokalizacyjnym. Wskazał, że przesłanka znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 (o czym stanowi art. 81 ust. 2 u.o.o.ś.), nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem nie zaistniał obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Najbliższy obszar chronionego krajobrazu znajduje się w oddaleniu około 4 km od projektowanego przedsięwzięcia (Puszcza Knyszyńska, Ostoja Knyszyńska). SKO uznało, że to czy przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 81 ust. 3 u.o.o.ś. (tj. określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza) jest jedną z zasadniczych kwestii dla sprawy, a jej wyjaśnienie jest kluczowe.

W jego ocenie suma powyższych okoliczności faktycznych przekonuje, że nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Co więcej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją wydawaną na wniosek inwestora. Stąd też przyjmuje się, że wniosek - o ile spełnia wymogi przewidziane ustawą oraz zawiera wymagane załączniki - wiąże organ wydający decyzję.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie Prezydenta zawiera informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Decyzja wraz z załącznikiem określa rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia. W zakresie wielkości zajmowanego terenu i proporcji i powiązań z innymi przedsięwzięciami wskazano, że organ I instancji prawidłowo ocenił możliwość zaistnienia zjawiska "salami slicing" i doszedł do wniosku, że nie nastąpi znaczne kumulowanie się z innymi przedsięwzięciami, a nadto wskazał, że inne inwestycje poddane były również analizie i uzyskały odrębne decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. Rodzaj przedsięwzięcia (budownictwo wielorodzinne) w powiązaniu z dotychczasową praktyką w przedmiocie oddziaływania takich inwestycji na środowisko umożliwia wykazanie, że do tego zjawiska nie dochodzi. Odnośnie różnorodności biologicznej i wykorzystania zasobów organ stwierdził, że na terenie inwestycji znajdowała się roślinność ruderalna, zakrzeczenia i samosiewy, zaś z dowodów wynika, że aktualnie nawożona jest ziemia i gruz. Zmiany w powierzchni ziemi nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania a ewentualnie odrębnych, prowadzonych na podstawie ustawy o ochronie środowiska i być może prawa budowlanego. Odnośnie zagrożeń dla zdrowia ludzi Kolegium uznało, że zagrożenia takie będą lokalne, głównie w trakcie realizacji budowy. Ponadto zdaniem organu odwoławczego słusznie organ I instancji odniósł się do zagrożenia zmian stosunków wodnych, wskazując na rozwiązania w KIP dotyczące przeciwdziałaniom zmianom stosunków wodnych oraz zmianom naturalnego spływu wód. W ocenie SKO nie istnieją przekonujące przeciwdowody na to, że rozwiązania te nie są wystarczające.

W ocenie SKO decyzja określa także usytuowanie przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań m.p.z.p. W zakresie obszarów wodno-błotnych, innych o płytkim zaleganiu wód, w tym siedlisk łęgowych i ujścia rzek Kolegium dostrzegło, że mamy do czynienia ze zlewnią rzeki Białej, a warunki wodne terenu są korzystne, przy czym jedynie punktowo stwierdzono obecność wód o swobodnym zwierciadle (otwór nr 22) oraz wód o napiętym zwierciadle (otwór 19 i 20), jednakże te struktury nie pozostają w stanie więzi hydraulicznej i nie tworzą poziomu wodonośnego. Dodatkowo organ ocenił zaproponowane w KIP rozwiązania w zakresie przeciwdziałania zmianom stosunków wodnych, a Kolegium rozwiązania te uznało za wystarczające. Jeśli zaś chodzi o obszary górskie lub leśne to w pobliżu występuje Las Antoniukowski (w odległości 70 m), zaś Rezerwat Antoniuk oddalony jest o 700 m. Obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie roślin i zwierząt objętych ochroną obejmują Puszczę Knyszyńską i Ostoję Knyszyńską (około 4-5 km od obszaru planowanej inwestycji). W odniesieniu do wód i obowiązujących dla nich celów środowiskowych Prezydent, wskazując na konieczność ochrony środowiska gruntowo-wodnego racjonalnie dookreślił, że środowisko to będzie odpowiednio chronione, albowiem: "na etapie eksploatacji budynki zaopatrzone zostaną w wodę z miejskiej sieci wodociągowej; ścieki bytowe odprowadzane będą do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej; ścieki pochodzące z mycia posadzek garaży podziemnych, po oczyszczeniu z zawiesiny i substancji ropopochodnych, odprowadzane będą do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej; wody opadowo - roztopowe powstające na terenie przedsięwzięcia będą ujęte w wewnętrzną sieć kanalizacji deszczowej, którą odprowadzane będą do podziemnych zbiorników retencyjnych; wody opadowo - roztopowe z terenów komunikacyjnych, tj. powierzchni utwardzonych gromadzone będą w zbiorniach retencyjnych; w okresie intensywnych opadów, nadmiar wód opadowo - roztopowych może być odprowadzany poprzez regulator przepływu wód do miejskich urządzeń kanalizacji deszczowej". W opinii Kolegium Inwestor, będąc zmuszonym do wykonania powyższych wytycznych, nie powinien przyczynić się do niekorzystnych zmian stosunków wodnych dla gruntów Skarżącej;

Decyzja Prezydenta określa również rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania. W zakresie charakteru, wielkości i intensywności oddziaływania z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania wskazano, że gestor sieci nie stwierdził, aby inwestycja uniemożliwiła odprowadzania do sieci wód opadowych i roztopowych, a dodatkowo przewidziano szereg rozwiązań technicznych związanych z zagospodarowywaniem wód na własnym terenie, np. wewnętrzna kanalizacja, podziemne zbiorniki retencyjne. W zakresie powiązań z innymi przedsięwzięciami organ uznał, że o ile dojdzie do kumulacji (wzrośnie pobór wody, wytwarzanych ścieków, odpadów), o tyle będzie to kumulacja nieznacząca. Jeśli zaś chodzi o możliwości ograniczenia oddziaływania to SKO stwierdziło, że organ I instancji wymienił rozwiązania, które mają minimalizować oddziaływanie na środowisko i - zdaniem Kolegium - słusznie ocenił, że są one wystarczające.

Zdaniem organu odwoławczego kluczowym dowodem w sprawie, nie tylko z punktu widzenia zgodności z prawem, była Karta informacyjna przedsięwzięcia. Ocena formalna KIP jest pozytywna, albowiem ów dokument spełnia formalne wymogi ustawy. W szczególności (pomimo drobnych błędów, jak ten dotyczący nazwy województwa) zawiera wszystkie elementy wymagane art. 62a u.o.o.ś. Również analiza merytoryczna KIP pozwoliła organowi odwoławczemu na stwierdzenie, że zgodnie z twierdzeniem organu I instancji planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Oceny materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w tym przedłożonego przez wnioskodawcę KIP dokonały, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyspecjalizowane organy administracji, właściwe do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 75 ust. 1 pkt 1 i art. 78 ust. 1 u.o.o.ś.).

Odnosząc się do stanowiska DZZPGW z 27 marca 2023 r. SKO podkreśliło, że wątpliwość organu uzgadniającego doprowadziła organ I instancji do wniosku o konieczności uzupełnienia KIP o analizę wpływu przedsięwzięcia na ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych dla JCWP. Na skutek dodatkowych wyjaśnień Inwestora oraz treści KIP, organ ten wyjaśnił przyczyny, z powodu których nie zgodził się opinią Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku.

W dalszej kolejności Kolegium podzieliło pogląd Prezydenta, że ustalone zostały techniki ewentualnego oddziaływania "wodnego" przedsięwzięcia na etapie realizacji i eksploatacji. Organ ocenił opis geomorfologii terenu, warunków geotechnicznych i warunków hydrogeologicznych, w tym stan wód gruntowych na nieruchomości, a następnie przeanalizował rozwiązania techniczne w trakcie budowy (budowa w okresie niskiego stanu wód, odwodnienie wykopów za pomocą igłofiltrów lub odwodnienie bezpośrednie wykopu, z odprowadzeniem wód do wykonanych wcześniej zbiorników retencyjnych, ewentualne zastosowanie ścianek szczelnych, w zależności od potrzeb zastosowanie technologii "białej wanny" lub zabezpieczeń przeciwwodnych ciężkich). Przeanalizował także rozwiązania techniczne w trakcie eksploatacji w zakresie zagospodarowania wód powstających na terenie inwestycji (zbiorniki retencyjne, z możliwością odprowadzenia nadmiaru do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej w ul. [...], odizolowanie przedsięwzięcia od środowiska gruntowo - wodnego, poprzez wykonanie utwardzonych nawierzchni wewnętrznego układu komunikacyjnego i objęcie go systemem wewnętrznej kanalizacji deszczowej, wyposażonej w urządzenia oczyszczające wody opadowe i roztopowe, tj. separator substancji ropopochodnych oraz osadniki piasku, dobrane stosownie do rodzaju i wielkości odwadnianych zlewni). Kolegium nie znalazło przeciwdowodów na wniosek Prezydenta, że wyżej opisane techniki zagospodarowania wód, jak też planowane ukształtowanie terenu poprzez otoczenie nieruchomości wyprofilowanymi skarpami lub murami oporowymi, uniemożliwią spływ wód opadowych i roztopowych na tereny sąsiednie.

W ocenie Kolegium, choć niewątpliwie problem spływu wód z terenu Lasu Antoniuk i zalewania działek o nr ewid. gr.: [...] i [...] (obręb [...]), będących własnością jednej ze stron postępowania, jest skutkiem zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej przez przebudowę ul. [...], zasypania odcinka rowu melioracyjnego, morfologii terenu, a także słabo przepuszczalnego podłoża występującego na tym terenie, to zgromadzone dowody nie pozwalają na ustalenie, że planowana inwestycja miałaby przyczynić się do pogłębienia już występującego problemu wodnego. Ponadto, zdaniem SKO, skoro teren przedsięwzięcia znajduje się w zasięgu "zlewni źródeł Lasu Antoniuk", a odbiornikiem źródeł jest rów zachodni na działce o nr ewid. gr. [...] (docelowo kanalizacja deszczowa wzdłuż ul. [...]), to realizacja inwestycji spowoduje, że część wód opadowych i roztopowych z tej zlewni przejmie projektowana w ul. [...] kanalizacja deszczowa, a rozwiązanie takie pozwoli na odciążenie rowu zachodniego oraz zmniejszenie zasięgu jego zlewni. Po czwarte, organ odwoławczy uznał, że z mapy hipsometrycznej (wskazującej na kierunki możliwych spływów nadmiaru wód opadowych i roztopowych) wynika, że poza trzema kierunkami wskazanymi przez inwestora, istnieje 4 kierunek spływu (na wschód od działki o nr ewid. [...]), który również wpływa na nagromadzenie wód opadowych na działce o nr ewid. [...]. Z analizy poziomic nie wynika, aby spływ wód odbywał się także poprzez teren przedsięwzięcia, tj. działki o nr ewid. gr.: [...],[...],[...] i [...].

Zdaniem SKO, opis argumentacji organu I instancji wystarczająco uzasadnia, dlaczego nie doszło do uwzględnienia wniosku z opinii DZZPGW. Organ odwoławczy wziął pod uwagę warunki geologiczne, hydrogeologiczne i geotechniczne terenu, sposób odprowadzania ścieków bytowych i wód opadowo-roztopowych z terenu inwestycji oraz zaproponowane rozwiązania chroniące środowisko gruntowo-wodne, i doszedł do wniosku, że planowane przedsięwzięcie nie będzie kolidować z realizacją celów środowiskowych określonych dla ww. jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) oraz jednolitych części wód podziemnych (JCWPd)

Kolegium podniosło także (wbrew opinii Skarżącej, twierdzącej, że inwestor planuje podnieść teren o 1,5 m, a nie o 0,29-0,32 m), że choć projektowany poziom posadowienia budynków to 133,82 m, jednak przekroje na załączniku nr 3 KIP, w odniesieniu do punktów badawczych zamieszczonych na planie sytuacyjnym - załącznik nr 1 KIP, pozwalają na potwierdzenie, że teren od północy zostanie wyniesiony o 0,29 – 0,32 m, teren na północnym wschodzie (rejon budynku 6) zostanie wyniesiony o 0,29 m, teren na południowym wschodzie (rejon budynku 5) o 0,86 m.

Organ odwoławczy podkreślił, że w I instancji rozważano problem tzw. "salami slicing". Każdy etap inwestycji inwestor poddawał ocenie środowiskowej, zaś w KIP znajduje się odniesienie do kumulacji oddziaływań z innymi okolicznymi inwestycjami, gdzie wykazywano możliwą kumulację oddziaływań związanych z odpadami, ściekami, poborem wody. Nie sposób jednak odnaleźć dowodów na to, że realizacja przedmiotowej inwestycji w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami w okolicy wpłynie na problem odprowadzania wód w kierunku działki należącej do Skarżącej. W ocenie Kolegium takie rozważania byłyby jedynie spekulacją intelektualną, a to jest w tego typu postępowaniach niedopuszczalne.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. M. (dalej: "Skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Decyzję SKO zaskarżyła w całości, zarzucając jej naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez czynienie dowolnych ustaleń nieznajdujących oparcia w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

2) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za miarodajne wyjaśnienie inwestora co do treści KIP odnośnie stosunków wodnych, a w konsekwencji nieuwzględnienia opinii Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sytuacji, gdy:

a) pismo inwestora z dnia 11 kwietnia 2023 r. (jak i dalsze pisma inwestora) w istocie nie odpowiadają na zagadnienia objęte postanowieniem DZZPGW z dnia 27 marca 2023 r., ograniczając się do przywołania ogólnikowych fragmentów KIP, gdzie nie podjęto wymaganej analizy;

b) wszelkie wyjaśnienia co do treści KIR, uzupełnienia jej treści, a także załączniki do niej winny pochodzić od autora tego dokumentu, a nie od strony nieposiadającej fachowych wiadomości w zakresie merytorycznej zawartości KIP, a nadto bezpośrednio zainteresowanej pozytywnym wynikiem całego postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2022 r. II SA/Bd 885/21);

3) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności wskutek braku ustosunkowania się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne;

4) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, co przejawiło się przede wszystkim w braku ustosunkowania się do twierdzeń uznawanych przez stronę za istotne w sprawie;

5) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa, co uzasadniało jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

6) art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. poprzez stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Rozbudowując szczegółowo powyższe zarzuty w uzasadnieniu skargi Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 15 grudnia 2023 r. (k. 52) uczestnik postępowania S. sp. z o.o. odnieśli się do argumentów zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja SKO z 19 września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z 14 lipca 2023 r., stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla opisywanego na wstępie przedsięwzięcia.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje kwalifikacja spornego przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b Rozporządzenia). Konsekwencją takiej kwalifikacji był obowiązek wystąpienia przez Inwestora, przed zainicjowaniem kolejnego etapu realizacji inwestycji, do Prezydenta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 72 ust. 1 i 2 u.o.o.ś.), co też Inwestor uczynił pismem z 23 lutego 2023 r. (k. 103 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Ten ostatni przepis wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria enumeratywnie wymienione w tym artykule. Organ administracji prowadzący postępowanie jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących, gdyż art. 64 ust. 1 ustawy obliguje organ do zasięgnięcia opinii właściwych organów.

Załatwienie sprawy następuje w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydawana jest ona na wniosek inwestora, który przedstawia założenia planowanego przedsięwzięcia. Rolą organów orzekających i współdziałających w tym postępowaniu jest weryfikacja tych założeń pod względem ochrony środowiska. Celem tego postępowania jest bowiem zapobieżenie degradacji zasobów naturalnych i występowania emisji i innych uciążliwości, w tym na zdrowie i życie ludzkie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana zarówno w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (obejmującej m.in. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko), jak również w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tej drugiej sytuacji, a z taką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 84 ust. 1 u.o.o.ś., właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Może również określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. (art. 84 ust. 1a u.o.o.ś.). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 u.o.o.ś.).

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji doprowadziła Sąd do wniosku, że wszystkie wskazane wyżej warunki – zarówno formalne, jak i merytoryczne – zostały w zaskarżonej decyzji spełnione. Podkreślenia wymaga, że w sprawie istotne znaczenie miało ustalenie, czy planowana inwestycja może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 81 ust. 3 u.o.o.ś., a także ocena, czy organ mógł uwzględnić przedstawione przez Inwestora wyjaśnienia do KIP.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że informacje umożliwiające spełnienie kryteriów w zakresie wskazanym w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. powinna zawierać Karta informacyjna przedsięwzięcia (KIP), o czym stanowi art. 62a u.o.o.ś. Dokument ten - zgodnie z art. 74 ust. 1 u.o.o.ś. - stanowi jeden z załączników dołączanych do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2). KIP jest podstawowym dokumentem, w oparciu o który organ prowadzący postępowanie ocenia, czy dopuszczalne jest wydanie decyzji środowiskowej dla danego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazać należy, że KIP jest specjalistycznym dokumentem sporządzanym przez osoby lub ich zespół, dysponujące fachową wiedzą w zakresie badania oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., II OSK 713/16 – wszystkie powoływanie orzeczenia znajdują się w bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Merytoryczna zawartość karty informacyjnej nie jest stanowiskiem strony w sprawie, ale sporządzoną na jej potrzeby ekspertyzą, której treść podlega ocenie organów opiniujących wyspecjalizowanych w dziedzinach ochrony środowiska, bezpieczeństwa sanitarnego i ochrony wód.

Sąd, oceniając prawidłowość przedłożonej KIP, nie podzielił zastrzeżeń wyrażonych przez Skarżącą, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do sądu. Przy czym wyjaśnienia wymaga, że skład orzekający w pełni aprobuje tezy zawarte w powoływanym w skardze wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2022 r., II SA/Bd 885/21. Istotnie, wszelkie wyjaśnienia co do treści KIP, uzupełnienia jej treści, a także załączniki do niej powinny być podpisywane przez autora dokumentu źródłowego. Tylko posiadający specjalistyczną wiedzę podmiot sporządzający KIP jest upoważniony do zmiany lub uzupełnienia treści tego dokumentu. Niemniej jednak wyjaśnienia, uzupełnienia, interpretacje itp., aby były objęte wymogiem sporządzenia ich przez autora KIP, muszą mieć charakter merytoryczny, tzn. modyfikować lub objaśniać ekspercką treść karty, wymagającą wiedzy specjalnej. Rzecz jasna, nie jest w stanie tego uczynić inwestor, tj. strona nieposiadająca fachowych wiadomości w zakresie merytorycznej zawartości karty, a nadto bezpośrednio zainteresowana pozytywnym wynikiem całego postępowania.

Sąd doszedł jednakże do przekonania, że w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z merytoryczną ingerencją Inwestora w treść KIP. Prezydent, kierując się stanowiskiem DZZPGW z 27 marca 2023 r. o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazaniami w zakresie elementów, które tenże raport powinien uwzględnić, wezwał Inwestora w dniu 3 kwietnia 2023 r. do uzupełnienia KIP w zakresie brakujących informacji. Obejmowały one wpływ planowanego przedsięwzięcia na ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych dla jednolitych części wód (JCWP i JCWPd), analizę wpływu przedsięwzięcia na stosunki wodne panujące na terenach sąsiednich oraz kwestię oddziaływania skumulowanego. Pismem z 11 kwietnia 2023 r. (podpisanym przez prezesa zarządu S. sp. z o.o. Oddział w B.) Inwestor odniósł się do wezwania organu o uzupełnienie KIP wskazując, że wszystkie żądane przez organ informacje znajdują się w KIP, złożonej wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W istocie, zdaniem Sądu stwierdzić należy, że w poszczególnych punktach pisma (Ad. 1–7) Inwestor nie dokonał modyfikacji KIP, w szczególności nie doszło do zmiany lub uzupełnienia treści tego dokumentu. Pismo Inwestora można określić jako wyjaśnienia, jednakże nie wnoszące żadnych nowych elementów merytorycznych, lecz jedynie wskazujące Prezydentowi, w której części KIP (rozdział, strona) znajdują się treści, których uzupełnienia organ zażądał. Z tychże względów nie sposób pisma z 11 kwietnia 2023 r. określać jako uzupełnienia Karty informacyjnej przedsięwzięcia, albowiem w ten sposób mylnie sugeruje się, że ww. pismo wnosi nowe treści do opracowania biegłego. Pismo nie stanowi również interpretacji zapisów KIP. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powoływanie się przez Skarżącą na wyrok o sygn. II SA/Bd 885/21 nie jest adekwatne do realiów niniejszej sprawy.

Zupełnie odrębną kwestią jest to, czy organ prowadzący postępowanie uznał, że ww. pismo Inwestora usuwa wcześniejsze wątpliwości i braki, wyartykułowane przez DZZPGW w postanowieniu z 27 marca 2023 r. Lektura akt administracyjnych zdaje się sugerować, że tak właśnie się stało. O uznaniu wyjaśnień Inwestora za wystarczające świadczy po pierwsze fakt, że w toku dalszego postępowania Prezydent nie domagał się ponownego, tym razem merytorycznego odniesienia się do wezwania z 3 kwietnia 2023 r., a po drugie, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ podzielił stanowisko Spółki, że planowana inwestycja "nie będzie przyczyniać się pogłębiania presji komunalnej występującej w JCWP oraz nie będzie kolidować z realizacją celów środowiskowych określonych dla ww. jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) oraz jednolitych części wód podziemnych (JCWPd)" (decyzja organu I instancji, s. 16). Choć w opisanym powyżej działaniu organu można dostrzec pewną niekonsekwencję, na co trafnie zwracała uwagę Skarżąca, to jednak w ocenie Sądu nie było przeciwskazań, aby w toku postępowania organ - w wyniku wyjaśnień Inwestora - uznał swoje niedopatrzenie w ocenie materiału dowodowego i niejako wycofał się z wezwania do merytorycznego uzupełnienia wcześniej stwierdzonych braków w KIP. Należy pamiętać, że organ, kierując się zasadą prawdy materialnej, sam podejmuje decyzję, czy materiał dowodowy został zgromadzony w zakresie koniecznym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 7, 77 k.p.a.), a ponadto, że uwzględnieniu mogą podlegać tylko wady postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 80 k.p.a.

Idąc dalej, Sąd nie dopatrzył się błędów w ocenie kluczowego w sprawie problemu zaburzonych stosunków wodnych na analizowanym terenie. Skarżąca szeroko opisuje w skardze, że stosunki wodne na jej nieruchomości są nieprawidłowe, co wynika m.in. z napływu wód źródlanych z Lasu Antoniuk i dużych spadków terenu. Powołuje się w tym zakresie m.in. na ekspertyzę biegłego D. K. z 2013 r., a także mapy hipsometryczne zawarte w Ekofizjografii Białegostoku. Sąd pragnie podkreślić, że w żadnej mierze nie lekceważy ani nie deprecjonuje faktu, że na i wokół działki Skarżącej występują zaburzone stosunki wodne, co powoduje podtopienia i zalewanie działki o nr ewid. [...]. Również Inwestor nie neguje, że na tym terenie mogą znajdować się źródła wody z terenów leśnych (zob. pismo z 22 maja 2023 r.). Problem spływu wód z terenu Lasu Antoniuk i zalewania działki Skarżącej nie był kwestionowany także przez organy. Niemniej jednak SKO oraz Prezydent szczegółowo i merytorycznie odniosły się do powyższego zarzutu, a Sąd argumenty te podziela.

Problem z odprowadzeniem wód z tego obszaru wynika z wielu czynników. Z akt sprawy wynika, że są nimi przede wszystkim: zmiana stanu wody na gruncie spowodowana przebudową ul. [...] (inwestycja Spółki nie ma związku z przebudową ww. drogi oraz z konsekwencjami tej przebudowy dla gospodarki wodnej obszaru), zasypanie fragmentu rowu zachodniego, do którego odprowadzane były wody opadowe i roztopowe z terenu Lasu Antoniuk, morfologia terenu i związane z tym kierunki spływu wód opadowych i roztopowych, a także słabo przepuszczalne podłoże występujące na tym terenie. W ocenie Sądu istotne pytanie, które pojawiło się w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy wybudowanie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przez Inwestora pogłębi istniejący już nieprawidłowy stan rzeczy. Szczegółowa analiza obszernego materiału dowodowego nakazuje na tak postawione pytanie udzielić odpowiedzi przeczącej.

Sąd pragnie zaznaczyć, że przedstawiona organowi Karta informacyjna przedsięwzięcia z lutego 2023 r. sporządzona przez mgr. inż. E. M., biegłego w zakresie ocen oddziaływania na środowisko oraz w zakresie postępowania wodnoprawnego, jest bardzo szczegółowa. Przedstawia w formie opisowej oraz graficznej budowę geologiczną, warunki hydrogeologiczne oraz warunki geotechniczne występujące na tym terenie oraz w rejonie inwestycji, rozpoznane w maju 2019 r. w sześciu punktach badawczych do głębokości 6.0 m p.p.t. KIP określa możliwe oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym na środowisko gruntowo - wodne. W opracowaniu biegła przedstawiła rozwiązania chroniące środowisko zarówno na etapie realizacji, jak również eksploatacji, adekwatne do występujących warunków, w tym – co najważniejsze w kontekście zarzutów skargi – warunków hydrogeologicznych. Rozważania organów aprobujące ustalenia KIP nie budzą wątpliwości Sądu.

Stwierdzić należy za organem, a wbrew twierdzeniom skargi, że odbiornikiem wód ze zlewni zasilanej źródłami z Lasu Antoniuk jest rów zachodni na działce Skarżącej, a docelowo kanalizacja deszczowa wzdłuż ul. [...]. Podnoszony przez Skarżącą problem z nieradzeniem sobie przez systemy odwodnieniowe z usuwaniem nadmiaru wód w okresach intensywnych opadów lub roztopów powinien zostać zmniejszony poprzez odciążenie rowu zachodniego oraz zmniejszenie zasięgu jego zlewni, co ma nastąpić po wybudowaniu kanalizacji deszczowej w ul. [...], realizowanej zgodnie z porozumieniem Prezydenta z 23 stycznia 2020 r. Skarżąca twierdzi, że nie będzie to skuteczne, jednakże Sąd przyznał rację SKO, że skoro teren przedsięwzięcia znajduje się w zasięgu zlewni źródła Antoniuk, a odbiornikiem źródeł jest rów zachodni, to realizacja inwestycji spowoduje, że część wód opadowo-roztopowych z tej zlewni przejmie projektowana w ul. [...] kanalizacja deszczowa. Choć celnie podnosi autor skargi, że przebieg projektowanych sieci w ul. [...] kończy się daleko od tzw. rowu zachodniego, niemniej Kolegium słusznie wyjaśniło, że projekt może zostać zmieniony, a ponadto istnieje możliwość odprowadzania wód w inny - określony w KIP - sposób. Zgodnie z uwarunkowaniami wody te powinny być odprowadzone i do tego został zobowiązany Inwestor. Szczegółowe zaś rozwiązania techniczne nie są przedmiotem postępowania środowiskowego, lecz kolejnych etapów procesu inwestycyjnego. Co zaś się tyczy zarzutu w przedmiocie niekonsekwencji organu w zakresie oceny budowy ul. [...] (s. 6 skargi) wskazać trzeba, że czym innym jest uwzględnienie projektowanej w tej ulicy kanalizacji deszczowej na potrzeby odprowadzania wód z terenu inwestycji i odciążenia rowu zachodniego, a czym innym całościowa analiza projektu budowlanego ul. [...]. Wpływ budowy tej drogi na środowisko powinien być oceniony w ramach oceny skumulowanych oddziaływań, do czego Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia.

Skarżąca podniosła w skardze, że spływ wód nie ogranicza się do obszaru tzw. rowu zachodniego, lecz że wody z Lasu Antoniuk przepływają także przez teren planowanej inwestycji. W ocenie Sądu rację w tym sporze należy przyznać jednakże organom, które przeanalizowały to zagadnienie i po analizie mapy hipsometrycznej (poziomic) wyciągnęły trafne wnioski, że spływ wód, dokonujący się z 4 kierunków i wpływający na nagromadzenie się wód opadowych na działce Skarżącej, nie odbywa się poprzez planowane do zabudowy działki o nr ewid. gr.: [...], [...], [...] i [...]. Innymi słowy, teren przedsięwzięcia znajduje się poza głównymi kierunkami odpływu wód z terenów leśnych. Tym samym Sąd nie podziela zdania Skarżącej, że przyjęte przez organ I instancji kierunki spływu wód nie odpowiadają rzeczywistości i wprowadzają w błąd.

Nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zarzut, że projektowane rozwiązania techniczne w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych, zwłaszcza mury oporowe czy też obniżenia terenowe (wyprofilowane skarpy), mają w istocie na celu niekorzystne dla Skarżącej zatrzymanie wód napływających z Lasu Antoniuk. Skarżąca nie zgadza się z Inwestorem, że rozwiązania te służyć mają przeciwdziałaniu naruszeniom naturalnego spływu na tereny sąsiednie. W ocenie Sądu rację ma w tej kwestii organ przyjmując, że wskazane elementy techniczne projektu mają na celu zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych z terenu przedsięwzięcia, zapewniając prawidłowe spadki projektowanych układów ciągów pieszo-jednych oraz placów manewrowych, a także zabezpieczając działki sąsiednie przed zalewaniem ich na czas infiltracji wód opadowych i roztopowych do gruntu. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że w zakresie zagospodarowania wód Inwestor jest związany warunkami nałożonymi przez gestora sieci kanalizacyjnej, tj. miasto Białystok. Co jednak istotne, organ zmierzył się z wątpliwościami związanymi z wpływem wyniesienia terenu posadowienia budynków oraz realizacji kondygnacji podziemnej na zablokowanie naturalnego spływu wód podziemnych i opadowo - roztopowych z terenów sąsiednich. W tym celu 17 maja 2023 r. (k. 251) wezwano Inwestora do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Sąd nie widzi uzasadnienia dla odmówienia racji twierdzeniom zawartym w analizie z 22 maja 2023 r., zasadnie uwzględnionej przez organy. Istotnych danych dostarcza zamieszczona w opracowaniu mapa topograficzna (k. 260), a także fotografie z maja 2023 r. obrazujące teren przedsięwzięcia i tereny sąsiednie. Materiał dowodowy wykazał, że pomimo kilkudniowego opadu atmosferycznego nie stwierdzono obecności podtopień ani nagromadzeń wody wolnej powyżej powierzchni terenu. Również analiza wyniesienia terenu inwestycji w stosunku do działek sąsiadujących nie wykazała zdaniem Sądu, że realizacja i eksploatacja planowanego budynku mieszkalnego przyczyni się do zmiany stosunków wodnych na tym obszarze (vide przekroje w załączniku nr 3 KIP oraz punkty badawcze na planie sytuacyjnym w załączniku nr 1 KIP).

Nie bez znaczenia jest fakt, że działka Skarżącej o nr ewid. [...] nie graniczy bezpośrednio z działką objętą wnioskiem Inwestora. Pomiędzy zaplanowaną pod zabudowę działką nr ewid. [...] oraz [...], a działką [...] znajdują się pozostałe działki Inwestora ([...], [...], [...]). Z akt administracyjnych oraz mapy w Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej GIS Białystok wynika, że działki te są niezagospodarowane i nieużytkowane, porośnięte samosiewami traw i chwastów oraz zakrzaczeniami i samosiewami sosny.

Odnośnie zasypania rowu od strony osiedla Dziesięciny, a także tzw. rowu zachodniego, jak również zasypania cieku wodnego na działkach o nr gr. [...], [...], [...], [...], [...], [...], nie budzi wątpliwości Sądu, że zdarzenia te nie były przedmiotem postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. Kwestia rowu zachodniego oraz cieku wodnego jest lub była przedmiotem postępowań prowadzonych przez stosowne organy. Niemniej jednak skutek tych zdarzeń powinien zostać uwzględniony w analizie stosunków wodnych i zdaniem Sądu organy rzetelnie odniosły się do tej kwestii. Materiał dowodowy nie wykazał, aby konsekwencją zasypania ww. rowów i cieku było zalewanie działek, na których ma być realizowana inwestycja. Działki te znajdują się na zachód od cieku, a – jak wskazuje biegły D. K. w opracowaniu z czerwca 2014 r. (k. 180) – "po zasypaniu koryta naturalnego cieku (zachodniego) nastąpiło gromadzenie się wód powierzchniowych na wschód od cieku (obszar I) rys. 1. Wody te w sposób naturalny po części bądź to parowały, bądź przesiąkały w kierunku cieku wschodniego i były nim odprowadzane do systemu miejskiego" (opinia biegłego, s. 3). Wskazać należy także, że ciek zlokalizowany na ww. działkach mieści się w odległości ok. 250 m od terenu inwestycji i znajduje się poza zasięgiem oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.

Dla oceny legalności kontrolowanej decyzji znaczenie ma także bezsporny fakt, że lokalizacja inwestycji mieści się w obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Zawady w Białymstoku uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej Białegostoku nr LVII/675/06 z 29 maja 2006 r., zmienionym uchwałą Rady Miejskiej Białegostoku nr XXVII/309/08 z 21 kwietnia 2008 r. (k. 108-125). Plan miejscowy przeznacza ten teren pod zabudowę mieszkaniową z urządzeniami towarzyszącymi. Co więcej, § 6 ust. 4 pkt 9 m.p.z.p. uwzględnia wysoki poziom zalegania wód gruntowych i w tym zakresie przewiduje, że posadowienie budynków może wymagać niestandardowych rozwiązań w zakresie ich fundamentowania i izolacji. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przeprowadziły analizę zgodności lokalizacji przedsięwzięcia oraz zaproponowanych w KIP rozwiązań z ustaleniami ww. planu miejscowego.

Przechodząc do dalszych kwestii podkreślenia wymaga, że organy, mając na względzie art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś., dokonały szczegółowej analizy uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Zawarte na s. 11-19 decyzji Prezydenta oraz s. 3-5 decyzji Kolegium rozważania w tym zakresie umożliwiły dokonanie oceny co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organy, poza oceną wniosku, KIP, pism inwestora, opracowania biegłego D. K. oraz innych dowodów, uwzględniły także stanowiska uzyskane od organów opiniujących, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PPIS"), Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ"), a także Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

O ile RDOŚ i PPIS nie stwierdziły obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to jednak – jak już wskazano -DZZPGW taką potrzebę dostrzegł. Kierował się przede wszystkim potencjalnym wpływem przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych określonych w art. 56, art. 57, art. 59 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne. Z postanowienia z 27 marca 2023 r. wynika, że celem środowiskowym na lata 2022 - 2027, określonym dla JCWP jest głównie osiągnięcie dobrego potencjału ekologicznego poprzez zapewnienie drożności cieku dla migracji ichtiofauny, o ile jest monitorowany wskaźnik diadromiczny D, a także utrzymanie stanu chemicznego na poziomie poniżej stanu dobrego dla złagodzonych wskaźników [benzo(a)piren(w), benzo(g,h,i)perylen(w), związki tributylocyny(w)], dla pozostałych wskaźników - stanu dobrego. JCWP jest zagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych. W opinii podmiotu opiniującego zasadnym było przeprowadzenie szczegółowego rozpoznania hydrogeologicznego i geologiczno – inżynierskiego. Organ uzgadniający wskazał także, że na podstawie przedłożonej dokumentacji nie można w pełni ustalić zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do nieuwzględnienia stanowiska organu właściwego w sprawach gospodarowania wodami zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie wskazuje się (na co zwrócił uwagę także organ odwoławczy), że postanowienie organu uzgadniającego nie ma charakteru wiążącego. Sam fakt sprzeczności decyzji środowiskowej z takim uzgodnieniem nie świadczy o wadliwości decyzji środowiskowej (por. wyrok NSA z 10 listopada 2016 r., II OSK 1784/15 oraz z 1 lipca 2016 r., II OSK 339/15). Opinie i uzgodnienia są jednym z elementów rozważanych przez organ orzekający. Organ uzgadniający wypowiada się jedynie w odniesieniu do elementów należących do jego właściwości. Rozstrzygnięcie zaś sprawy należy do organu prowadzącego, w tym wypadku organem I instancji był Prezydent, a w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ocena całego materiału dowodowego, w tym raportu, należała właśnie do tych organów (por. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., III OSK 1824/21). Niemniej jednak, w sytuacji nieuwzględnienia stanowiska DZZPGW organy musiały przekonywująco uzasadnić niezaakceptowanie uzgodnienia stwierdzającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wykazać, na jakich innych dowodach oparły swoje ustalenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2019 r., IV SA/Wa 3335/18). Sąd, analizując przez ten pryzmat argumentację organów obu instancji doszedł do wniosku, że uczyniły one zadość ww. wymogom. Argumenty przedstawione w opinii DZZPGW skłoniły Prezydenta do wezwania Inwestora w dniu 3 kwietnia 2023 r. do uzupełnienia KIP i przedłożenia jednolitego tekstu karty w zakresie określonym w postanowieniu organu uzgadniającego. Zakres żądanego przez organ I instancji uzupełnienia (pkt 1-7 ww. wezwania) bezpośrednio odnosi się do kwestii, które zdaniem DZZPGW powinny znaleźć się w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor udzielił odpowiedzi na to wezwanie wskazując, że żądane informacje znajdują w złożonej KIP, stanowiącej załącznik do wniosku. Ponadto, w uzasadnieniu decyzji środowiskowej organ prowadzący wykazał, że zostały wyjaśnione wątpliwości w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na stosunki wodne panujące na terenach sąsiednich z uwzględnieniem możliwych spływów wód źródlanych z Lasu Antoniuk. Prezydent słusznie podzielił także stanowisko, że przewidziane rozwiązania chronią środowisko zarówno na etapie realizacji, jak również eksploatacji oraz że są adekwatne do występujących warunków, w tym ograniczają wpływ na presję chemiczną. Zdaniem Sądu do wniosku o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zasadnie doprowadziły organ wyjaśnienia Inwestora, ponowna analiza KIP, w tym załączników nr 3 i 1, analiza mapy hipsometrycznej, opinii RDOŚ i PPIS, czy też opinia biegłego D. K. z czerwca 2014 r.

Ponadto, w analizie uwarunkowań (art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.) wypunktowano, w jaki sposób na etapie realizacji inwestycji środowisko gruntowo-wodne zostanie zabezpieczone przed negatywnym wpływem wykonywanych prac. Wskazano także na sposób magazynowania odpadów, zapatrzenia w wodę, odprowadzania ścieków i wód opadowo-roztopowych. Ustalenia organu w zakresie zabezpieczenia stosunków wodnych były w ocenie Sądu na tyle przekonywujące, że zajęcie stanowiska odmiennego od DZZPGW nie może świadczyć o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia. Nie może o tym świadczyć również fakt, że skarżąca z wywodami organów się nie zgadza.

Odnośnie zarzutu skargi Sąd dotyczącego nie odniesienia się przez organ odwoławczy do kwestii ustalenia stanu faktycznego na podstawie obserwacji terenu dokonanej przez organ podczas wywieszania obwieszczeń (pkt 10 odwołania), Sąd uznał, że choć należy poczytywać go za naruszenie art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., to jednak nie miało ono wpływu na wynik sprawy, gdyż wnioskowane przez Skarżącą oględziny terenu nie stanowiły dowodu niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Tożsama uwaga odnosi się do wniosku o włączenie w poczet materiału dowodowego akt sprawy prowadzonej przed organem o nr DOŚ.-II.6220.22.2020 (z treści wniosku zawartego w piśmie z 21 kwietnia 2023, k. 218, wynika, że chodzi o postępowanie dotyczące sąsiedniej inwestycji) oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w tych aktach (pkt 6 uzasadnienia skargi i pkt 9 uzasadnienia odwołania).

W ocenie Sądu inwestycja Spółki nie wpisuje się w niedozwoloną praktykę "salami slicing", tzn. sztucznego dzielenia przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej na kilka mniejszych zamierzeń, które ze względu na swoje jednostkowe parametry takiej oceny nie wymagają i są realizowane jednocześnie lub etapowo w ramach formalnie odrębnych procesów inwestycyjnych jedynie w tym celu, by uniknąć przeprowadzania oceny całego podzielonego tak przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2015 r., II OSK 1605/13). Przypomnieć należy, że inwestycja stanowi kontynuację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, realizowanej przy ul. [...]. Inwestycja połączona będzie z istniejącym miejskim układem komunikacyjnym i miejskimi sieciami uzbrojenia terenu. Słusznie organ uznał, że ocena powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, została w niniejszej sprawie przeprowadzona - zarówno w samym KIP, jak i w zaskarżonej decyzji. Autor Karty informacyjnej dokonał analizy skumulowanych oddziaływań pochodzących z planowanego przedsięwzięcia oraz drogi gminnej KD - 22L i zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] i ul. [...]. Wynik tej analizy słusznie doprowadził organ do wniosku, że planowane przedsięwzięcie nie przyczyni się do kumulacji oddziaływań, biorąc pod uwagę planowane do zastosowania rozwiązania minimalizujące, ograniczające lub eliminujące oddziaływania na środowisko na etapie budowy i eksploatacji. Zaznaczenia wymaga, że każdy z poprzednich etapów był poddany analizie obejmującej charakter planowanego przedsięwzięcia, jego skalę, a także łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Był także oceniany przez organy uzgadniające w zakresie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem Sądu nie sposób na podstawie materiału dowodowego zakwestionować stanowiska organu, że oddziaływania skumulowane ograniczą się głównie do wzrostu poboru wody, ilości odprowadzonych ścieków i wytwarzanych odpadów. Odmienne stanowisko Skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie.

Reasumując, analiza akt postępowania oraz zaskarżonych decyzji doprowadziła Sąd do przekonania o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organy zasadnie uznały, że inwestycja spełnia standardy jakości środowiska gwarantujące ochronę środowiska, w tym ochronę zdrowia ludzi. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Pomimo niemającego istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenia art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. organy prawidłowo zastosowały przepisy postepowania, w tym art. 7, 77, 80 k.p.a., a także art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.