Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 259/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 70c, art. 70 par 6 pkt 1, art. 70 par 6 pkt 1, art. 7 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 27, art. 6 ust.2 i ust. 3,
journal: Dz.U. 2019 poz 1387
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA (delegowany) Alicja Polańska (sprawozdawca), , Protokolant Konrad Kapiński, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 410/20 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 15 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od T. P. na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. kwotę 5050 (słownie: pięć tysięcy pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 410/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi T. P. uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 15 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r.

Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Uzasadniając orzeczenie, sąd pierwszej instancji wskazał, że powodem uchylenia zaskarżonej decyzji była okoliczność, iż skarżąca nie została powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.); dalej: "O.p.", co powoduje, że zobowiązanie podatkowe co do zasady uległo przedawnieniu przed datą wydania decyzji w sprawie. Skarżąca otrzymała zawiadomienie od organu prowadzącego kontrolę celno-skarbową po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, tj. po 31 grudnia 2019 r. Z kolei, doręczenie zawiadomienia jej mężowi, z którym złożyła wspólne zeznanie podatkowe, nie spowodowało skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, bowiem czynności te nie były dokonywane w toku postępowania podatkowego, ale w toku postępowania kontrolnego, toczącego się wyłącznie wobec jej męża – A. P. Według sądu, prezentowanemu przez organ poglądowi o braku konieczności zawiadamiania skarżącej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przeczy dalsze działanie, polegające na późniejszym (spóźnionym) wystosowaniu takiego zawiadomienia. Skoro w momencie odbioru przez pełnomocnika jej męża zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego i zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wobec obojga skarżących nie było prowadzone postępowanie podatkowe, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż skarżąca została skutecznie powiadomiona o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., a zatem, że termin ten został skutecznie zawieszony. Z tej przyczyny sąd pierwszej instancji za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w związku z zawieszeniem jego biegu, z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego w stosunku do męża skarżącej.

W konsekwencji sąd pierwszej instancji uznał także za bezprzedmiotowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stwierdził, że rzeczą organów będzie uwzględnienie zaprezentowanej przez sąd oceny i wykładni przepisów, w tym w szczególności art. 70c O.p., i przeanalizowanie kwestii oceny przedawnienia także w kontekście ewentualnie innych istniejących, a być może nie ujawnionych do tej pory w sprawie, okoliczności tamujących bieg tego terminu.

Skargą kasacyjną organ zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji w całości, podnosząc zarzuty:

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej kontroli legalności decyzji przejawiającej się pominięciem okoliczności znajdującej potwierdzenie w aktach sprawy, iż A. P. i T. P. korzystali z uprawnień łącznego opodatkowania małżonków w podatku dochodowym od fizycznych za 2012 r. w sytuacji, gdy jeden z małżonków (T. P.) w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany na podstawie art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2019 r. poz. 1387 ze zm.); dalej: "u.p.d.o.f.", co doprowadziło do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego i ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji, podczas gdy pominięte okoliczności mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie przypisania T. P. atrybutu podatnika, wobec którego organ miał obowiązek informacyjny wynikający z art. 70c O.p. i, co za tym idzie, skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków rozliczających się wspólnie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r.;

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 134 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. poprzez dokonanie błędnej kontroli działania organu podatkowego przejawiającej się w dokonaniu oceny zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków rozliczających się wspólnie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., jedynie na podstawie stwierdzonych odmienności pomiędzy stanem faktycznym sprawy, a stanem faktycznym badanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2961/13, z pominięciem istoty sprawy - regulacji dotyczących skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zawartych w art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p., podczas gdy rozstrzyganie w granicach sprawy wymagało dokonania kompleksowej oceny tych przepisów w zaistniałym stanie faktycznym.

2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj.:

– art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. poprzez błędną wykładnię, dokonaną sprzecznie z istotą i literalnym brzmieniem wymienionych regulacji prawnych, z pominięciem art. 7 § 1 O.p. zawierającego definicję podatnika, przejawiające się uznaniem, iż do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków rozliczających się wspólnie w podatku dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji gdy wobec nich nie jest wszczęte i prowadzone postępowanie podatkowe, niezbędne jest skuteczne powiadomienie o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego obojga małżonków, podczas gdy wskazane przepisy nie uzależniają skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego od prowadzenia bądź nieprowadzenia postępowania podatkowego i odnoszą się do podatnika, a nie do małżonków;

– art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na ich niezastosowaniu, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie tych norm prawnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że ze stanu faktycznego sprawy jasno wynika, iż organ dlatego wszczął i prowadził postępowanie podatkowe wobec małżonków oraz wydał zaskarżoną decyzję, ponieważ uznał, iż doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i miało to miejsce na długo przed wszczęciem postępowania podatkowego, tj. 15 listopada 2017 r., gdy Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. jako finansowy organ postępowania przygotowawczego wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych wykazanego w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2012 r., złożonym przez A. P. łącznie z żoną T. P., tj. podania nieprawdy co do wysokości dochodu z działalności gospodarczej przez jego zaniżenie w wyniku nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych. Nadto organ podatkowy 19 lutego 2019 r. wystosował również do skarżącej zawiadomienie na podstawie art. 70c O.p., jednakże ta czynność organu powinna była być oceniona jedynie jako czynność o charakterze informacyjnym. Natomiast, istotne dla sprawy były zdarzenia, które wystąpiły przed wszczęciem postępowania podatkowego wobec A. P. i T. P. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego, doręczenie pełnomocnikowi A. P. 25 grudnia 2017 r. zawiadomienia na podstawie art. 70c O.p.) i to właśnie te zdarzenia powinny być poddane ocenie przez sąd, a nie zawiadomienie skierowane do skarżącej, które zostało wystosowane po pierwotnym terminie przedawnienia zobowiązania podatkowego i w ogóle było zbędne.

Według organu prawidłowa wykładnia art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. powinna polegać na uznaniu, iż do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków rozliczających się wspólnie w podatku dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji gdy wobec nich nie jest wszczęte i prowadzone postępowanie podatkowe, niezbędne jest skuteczne powiadomienie o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego obu małżonków, jeśli wspólne zobowiązanie podatkowe małżonków powstało w sytuacji określonej w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., lub jednego małżonka-podatnika, w rozumieniu art. 7 § 1 O.p., jeśli wspólne zobowiązanie podatkowe małżonków powstało w sytuacji określonej w art. 6 ust. 3 u.p.d.o.f.

Podnosząc powyższe zarzuty, organ wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżąca nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy kasacyjne.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie była ocena przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków A. P. i T. P. w podatku dochodowym o osób fizycznych za 2012 r. w sytuacji, gdy w tym roku podatkowym tylko podatnik – A. P. uzyskiwał przychody, w tym z działalności gospodarczej, objętych opodatkowaniem na podstawie art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2019 r. poz. 1387 ze zm.); dalej: "u.p.d.o.f.", natomiast T. P. nie osiągała jakichkolwiek przychodów zgłoszonych do opodatkowania, w tym na podstawie art. 27 u.p.d.o.f., oraz skorzystali oni z uprawnienia do łącznego opodatkowania małżonków w tym podatku, na podstawie art. 6 ust. 3 u.p.d.o.f.

Według organów podatkowych w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż wobec podatnika – A. P. oraz T. P. przed upływem terminu przedawnienia (31 grudnia 2018 r.) zostało wszczęte 15 listopada 2017 r. postępowanie karne skarbowe o przestępstwo związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego wykazanego w zeznaniu podatkowym przez nich złożonym, o czym podatnik został powiadomiony 13 grudnia 2017 r., a jego pełnomocnik 25 grudnia 2017 r. Według organów zbędne zaś było powiadomienie o tym także T. P. 19 lutego 2019 r., gdyż nie ona była podatnikiem, o którym mowa w art. 70c i art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.); dalej: "O.p.".

Sąd pierwszej instancji - odwołując się szeroko do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3768/14 - ocenił, że skoro w momencie odbioru przez męża skarżącej i jego pełnomocnika zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego i skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec obojga skarżących nie było prowadzone postępowanie podatkowe, to nie można uznać, iż skarżąca została skutecznie powiadomiona o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., a zatem, że termin ten nie został skutecznie zawieszony.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena sądu pierwszej, że dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po pierwsze - także skarżąca wspólnie rozliczająca się z mężem w roku podatkowym 2012 powinna być powiadomiona o wszczęciu postępowania karnego skarbowego i jego skutku, tj. zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a po drugie, że powinno to nastąpić w toku prowadzonego postępowania podatkowego - nie znajduje uzasadnienia w przepisach art.70c i art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Przepis art. 70c O.p. stanowi, że: "Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 i 1a, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.". Natomiast, w przepisie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przewidziano, że: "Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem: 1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;".

W obu tych przepisach ustawodawca wprawdzie odwołuje się do terminu "podatnik", w rozumieniu art. 7 § 1 O.p., tj. osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, podlegającej na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, do czego szczególną wagę przywiązał organ podatkowy w skardze kasacyjnej i wywiódł z analizy tych przepisów, że skoro w sprawie podatnikiem był A. P., zaś jego żona T. P. - na podstawie przepisów art. 6 ust. 3 w zw. z ust. 2 u.p.d.o.f. - złożyła jedynie wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym o łączne opodatkowanie małżonków, który daje możliwość łącznego opodatkowania małżonkom także w sytuacji, gdy jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany na podstawie art. 27 u.p.d.o.f., lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku (czyli tak jak w sprawie), to informacja - na podstawie art. 70c O.p. - prawidłowo została w sprawie skierowana tylko do podatnika, tj. A. P. oraz do jego pełnomocnika. Taki obowiązek nie zaistniał natomiast wobec T. P., która w sprawie nie posiadała statusu podatnika.

Ta argumentacja organu jest o tyle nietrafiona, że, po pierwsze - w momencie złożenia przez małżonków wspólnego zeznania podatkowego, oboje stają się podmiotem praw i obowiązków wynikających z tego faktu, na podstawie art. 6 ust. 3 w zw. z ust. 2 u.p.d.o.f. i w zw. art. 133 § 3 i art. 91 § 3 O.p., a po drugie - organ karno-skarbowy (Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B.) w związku ze złożeniem tego wspólnego zeznania podatkowego wszczął 15 listopada 2017 r. postępowanie karne skarbowe wobec obojga podatników, tj., zarówno T. P. jak i A. P., o przestępstwo z art. 56 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2137 ze zm.); dalej: "k.k.s", w związku z nieujawnieniem zobowiązania podatkowego wykazanego we wspólnym zeznaniu podatkowym, tj. podania nieprawdy.

Jednak, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo częściowo błędnej argumentacji organu, uprawnione są zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji - dokonując błędnej wykładni przepisów art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p., z pominięciem językowych dyrektyw wykładni, wyprowadził wniosek, iż do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków rozliczających się wspólnie w podatku dochodowym od osób fizycznych niezbędne jest skuteczne powiadomienie o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oboje małżonków.

Wskazać należy, że istota i charakter zobowiązania podatkowanego, także w przypadku małżonków wspólnie rozliczających się w podatku dochodowym od osób fizycznych, dowodzi niepodzielności tegoż zobowiązania. Zobowiązanie jest jedno, także w przypadku wielości podatników, tak jak w sprawie, tj. małżonków, zatem w sytuacji gdy w sprawie dojdzie do zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego wobec jednego z wielu podatników, wywołuje ono skutek materialno-prawny w zakresie tegoż zobowiązania podatkowego. Nieistotna jest zatem wielość podatników, lecz tożsamość zobowiązania podatkowego. Skoro więc ziści się w sprawie przesłanka zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego wobec jednego z wielu podatników, w tym małżonka, skutek tegoż zdarzenia dotyczy tego zobowiązania. Skuteczne więc zawiadomienie jednego z podatników (w trybie art. 70c O.p.) lub jego pełnomocnika o przyczynie zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego odnosi skutek do całego zobowiązania podatkowego, niezależnie od tego, czy pozostali podatnicy, w tym małżonek podatnika, zostaną zawiadomieni w trybie art. 70c O.p. o przyczynie zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego przed terminem jego przedawnienia.

Wadliwie więc sąd pierwszej instancji ocenił, że w sprawie skarżąca nie została dodatkowo (poza jej mężem) powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 70c O.p., co miało spowodować, iż zobowiązanie podatkowe co do zasady uległo przedawnieniu przed datą wydania decyzji w sprawie (15 czerwca 2020 r.), bowiem skarżąca otrzymała zawiadomienie po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, tj. po 31 grudnia 2019 r.

Analogiczne stanowisko od przedstawionego zostało wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2961, w którym NSA, odwołując się do regulacji prawnych określonych art. 92 § 3 i art. 133 § 3 O.p. wywiódł, że: "[...] uregulowania zawarte w art. 70 O.p. dotyczą przedawnienia wszystkich zobowiązań podatkowych, w tym także wspólnego zobowiązania obojga małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przewidziana w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. możliwość wspólnego opodatkowania obojga małżonków stanowi przywilej podatkowy, albowiem w określonych przypadkach zapewnia finalnie niższe opodatkowanie małżonków, w porównaniu do sytuacji, gdyby rozliczali się oni oddzielnie. Konsekwencją dobrowolnego skorzystania z tego przywileju, jest jednak konieczność uznania, że dla przerwania względnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia takiego zobowiązania, nie jest konieczne wystąpienie tych okoliczności łącznie wobec obojga opodatkowanych w ten sposób małżonków. [...] zobowiązanie podatkowe małżonków rozliczających się wspólnie z podatku dochodowego od osób fizycznych jest jedno i jest to zobowiązanie niepodzielne. Jakakolwiek czynność skutkująca zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia podjęta wobec jednego z małżonków odnosi skutek także wobec drugiego.".

Podobne stanowisko w analogicznej kwestii było prezentowane także w późniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyrokach: z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 2522/15; z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II FSK 151/18; z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II FSK 2568/20.

Nadto prawidłowo w skardze kasacyjnej organ podniósł, że instytucja zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określona w przepisach art. 70 § 6 pkt 1 O.p., dotyczy każdego zobowiązania podatkowego i ma zastosowanie bez względu na to, czy organ podatkowy prowadzi w zakresie tego zobowiązania postępowanie podatkowe czy też nie. Nie ma też żadnego uzasadnienia dla odmiennego traktowania sytuacji podatników, czy małżonków wspólnie się rozliczających, w zależności od tego, czy wszczęte jest postępowanie podatkowe czy kontrola podatkowa. Przepis ten nie zawiera bowiem ograniczenia ani co do formy, ani etapu czynności prowadzonych przez organy podatkowe w sprawie podatkowej.

Wadliwie więc sąd pierwszej instancji uzależnił także możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., od prowadzenia postępowania podatkowego.

W tej sytuacji także jako uzasadniony należało ocenić zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na uzależnieniu, dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego małżonków rozliczających się wspólnie w podatku dochodowym od osób fizycznych, od prowadzenia bądź nieprowadzenia postępowania podatkowego.

Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." - orzekł jak w sentencji.

W dalszym postępowaniu sąd pierwszej instancji oceni, po pierwsze - kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. czy istotne dla sprawy zdarzenia, które wystąpiły przed wszczęciem postępowania podatkowego wobec A. P. i T. P. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego, doręczenie pełnomocnikowi A. P. 25 grudnia 2017 r. zawiadomienia na podstawie art. 70c O.p.) skutkowały zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po drugie - w przypadku uznania, że zdarzenia te skutkowały zawieszeniem biegu terminu przedawnienia - podda ocenie pozostałe sporne w sprawie kwestie, w tym związane z zaliczeniem przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów faktur uznanych przez organy za nierzetelne.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 5.050 zł sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego obejmuje uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł, ustalony na podstawie § 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535) oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego organu w kwocie 4.050 zł, określone na podstawie § 14 ust.1 pkt 2 lit. a w zw. z pkt 1 lit. a i w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

/-/ A. Polańska /-/ A. Wrzesińska- Nowacka /-/ M. Jaśniewicz