Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1189/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.G. (dalej jako: "skarżący", "strona") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "ZUS" lub "organ") z [...] czerwca 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek za pracowników na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] kwietnia 2018 r. odmówił stronie wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że skoro ustawodawca nie dopuścił możliwości zastosowania przepisów dotyczących umorzenia należności do składek finansowanych przez ubezpieczonych, koniecznym stało się zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") odmówienie wszczęcia postepowania w tym zakresie.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozstrzygnięcie sprawy decyzją z [...] czerwca 2018 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm., dalej jako: "u.s.u.s.") do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28. Oznacza to, że składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek nie mogą być umarzane.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z regulacjami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.

Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje ZUS wydane zostały na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 u.s.u.s. Stosownie do tych przepisów organ obowiązany jest wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, jeżeli żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28. Natomiast z treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s., wynika, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia.

Z powyższego wynika zatem w sposób jednoznaczny, że w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania. Innymi słowy nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie. Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), nie mogą być umarzane należności z tytułu składek za ubezpieczonych pracowników, gdyż przepisy te mają zastosowanie jedynie do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (§ 1 i § 2 pkt 1), czyli należności z tytułu składek na własne ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

Wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się", należy interpretować w sposób ścisły, tj. że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na art. 28 u.s.u.s. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1520/11, LEX nr 1404591). Wprowadzenie przez ustawodawcę wyłączenia, o którym mowa w art. 30 u.s.u.s. oznacza zatem, że możliwość umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami została bezwzględnie wyłączona.

Należy przy tym podkreślić, że płatnikowi składek nie przysługuje prawo domagania się ich umorzenia, gdyż to nie on, a ubezpieczony poniósł rzeczywisty ciężar finansowy tych składek. Płatnik jest jedynie pośrednikiem, który odprowadza składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a zatrzymanie tych składek lub rozporządzenie nimi stanowi w istocie naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Rola jaką pełni pracodawca będący płatnikiem składek finansowanych przez ubezpieczonych wyklucza powoływanie się przez niego na własną trudną sytuację majątkową jako przesłankę uzasadniającą rezygnację przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z egzekwowania składek, których realny ciężar finansowy ponieśli ubezpieczeni (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 461/13, LEX nr 1579391).

Odmowa wszczęcia postępowania była zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy prawidłowa zaś organ nie mógł badać, czy zaistniały przesłanki umorzenia spornych należności z tytułu składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił