Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 695/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9, art. 11,art. 15,
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 10a ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2157
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi Gospodarstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 października 2023 r. nr 9016-2023-000862-65110 w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2022 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Gospodarstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR dla Powiatu [...] (organ I instancji) z [...] maja 2023 r. w sprawie przyznania Gospodarstwu [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. (spółka) płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2022.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] maja 2022 r. spółka drogą elektroniczną (aplikacja eWniosekPlus) wniosła o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2022. Spółka zadeklarowała do płatności: Wariant 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, Wariant 9.1 Uprawy zielarskie po okresie konwersji oraz Wariant 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji.

Od [...] lipca 2022 r. do [...] listopada 2022 r. przeprowadzono kontrolę w gospodarstwie spółki. Inspektorzy użyli kodów [...] oraz [...] w odniesieniu do niektórych deklarowanych obszarów. Stwierdzono, że nie zostały przeprowadzone zabiegi pielęgnacyjne w odniesieniu do działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha oraz działki [...] o powierzchni 1 ha.

Organ i instancji [...] maja 2023 r. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020 ) na rok 2022, w której przyznał płatność w ramach Wariantów 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz 9.1 Uprawy zielarskie po okresie konwersji, natomiast odmówił przyznania płatności w ramach Wariantu 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji.

Organ, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z [...] maja 2023 r. argumentował, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, spółka we wniosku w ramach Wariantu 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji zadeklarowała powierzchnię [...] ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0 ha ze względu na nieprzestrzeganie wymogów w ramach deklarowanego pakietu. Kontrola wykazała nieprawidłowości dotyczące wymogów szczegółowych pakietu RE 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji. W stosunku do działek rolnych [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...] ha, na których zadeklarowana została uprawa truskawki, przyjęto kody nieprawidłowości dotyczące spełniania wymogów w ramach płatności ekologicznej:

- [...], [...] ha powierzchnia deklarowania, [...] ha powierzchnia stwierdzona, stwierdzone nieprawidłowości E5 Rolnik wykonuje corocznie zabiegi uprawowe i pielęgnacyjne, w szczególności usuwa odrosty i samosiewy, E11 Rolnik prowadzi sad jako uprawę wielorzędową – NIE;

- [...], [...] ha powierzchnia deklarowana, [...] ha powierzchnia stwierdzona, stwierdzone nieprawidłowości E5 Rolnik wykonuje corocznie zabiegi uprawowe i pielęgnacyjne, w szczególności usuwa odrosty i samosiewy, E9 Rolnik utrzymuje minimalna obsadę krzewów -NIE.

W dalszej kolejności organ nawiązał do § 2, § 5 ust. 1 pkt 2, § 32e rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz.U.2018.1784 ze zm. - rozporządzenie ekologiczne) oraz do ust. 2 pkt 1 lit. a, lit. b, lit. f załącznika nr [...] do rozporządzenia ekologicznego.

Na kanwie tych stwierdzeń i unormowań prawnych organ motywował, że biorąc pod uwagę zarzuty i zastrzeżenia spółki, wystąpił do Biura Kontroli na Miejscu z prośbą o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących uwag zawartych w raporcie z kontroli na miejscu odnośnie spornych działek, na których zadeklarowana została uprawa truskawki. W odpowiedzi uzyskał wyjaśnienie Inspektora, w myśl których uwagi zawarte w raporcie [...] na stronie 7-2 dotyczą wymogów szczegółowych pakietu RE 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji. Z formularza kontroli wymogów szczegółowych dla działania rolnictwo ekologiczne część I (strona 7-1 raportu z kontroli) jasno wynika, że spółka nie spełniła wymogów szczegółowych.

Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do treści oraz czytelności, w szczególności wymieniony protokół wraz z załącznikami i zdjęciami.

Organ zaznaczył, że spółka nie przedstawiła dowodów, które w sposób jednoznaczny potwierdzałyby wykonanie zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, w szczególności usunięcie odrostów i samosiewów. Nie potwierdziła również, że prowadzi sad jako uprawę wielorzędową oraz utrzymuje minimalną obsadę krzewów.

Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję organu.

Zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 ze zm. - K.p.a.), art. 26 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2022.2422 ze zm. - ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) przez nieprawidłowe zastosowanie i odmowę przyznania płatności ekologicznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji;

- § 2 pkt 3, pkt 4 rozporządzenia ekologicznego ze względu na nieprawidłowe zastosowanie i odmowę przyznania płatności ekologicznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji;

- art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 15, art. 77, art. 80, art. 86 K.p.a. z powodu: - niezweryfikowania raportu z czynności kontrolnych nr [...] w zakresie prowadzenia zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych przed okresem zbiorów, dokonania oceny upraw w okresie przypadającym po zbiorach 2022 r.; - błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęcia, że spółka nie wykonała na plantacji w 2022 r. i od 2020 r. zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, nie utrzymywała minimalnej obsady krzewów, nie prowadziła w 2022 r. i od 2020 r. na plantacji uprawy wielorzędowej, a kontrola trwała od [...] lipca 2022 r. do [...] listopada 2022 r.; - uniemożliwienia spółce dostępu do dokumentacji kontroli, stanowiącej podstawę wydanych decyzji.

W następstwie formułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją organu I instancji z [...] maja 2023 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Dodatkowo domagała się przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, którą zleciła jeszcze w czerwcu 2023 r., ale do dziś jej nie otrzymała na okoliczność, że wykonywała w 2022 r. i od 2020 r. na plantacji zabiegi uprawowe i pielęgnacyjne, w szczególności usuwała odrosty i samosiewy; na plantacji nie utrzymywała minimalnej obsady krzewów; prowadziła w 2022 r. i od 2020 r. na plantacji uprawy wielorzędowe; wymogi szczegółowe pakietu RE 10.1.2. Uprawy jagodowe po okresie konwersji nie mogą być stosowane w dowolnym okresie roku.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka wykazywała, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie otrzymała dostępu do dokumentacji z kontroli upraw. Dokumentację tę, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, udostępniono spółce w pliku zabezpieczonym hasłem, a organ nie udostępnił spółce hasła.

Kontrole upraw były prowadzone wyłącznie po zbiorach, kiedy nie prowadzi się prac rolniczych na gruntach ekologicznych. Prace te wykonuje się w okresie wegetacji przed zbiorem truskawek, a nie po ich zbiorze w danym roku kalendarzowym.

Spółka zakwestionowała również prowadzenie kontroli od [...] lipca 2022 r. do [...] listopada 2022 r. Zwróciła uwagę, że organ pominął ten zarzut. Tymczasem ma on kluczowe znaczenie dla oceny zachowania wymogów szczegółowych pakietu RE 10.1.2.

W ocenie spółki, zaniechanie określonych prac po zbiorach truskawek w okresie jesiennym było uzasadnione wymogami prawidłowej uprawy truskawki ekologicznej, co potwierdziłaby opinia biegłego.

W przekonaniu spółki, stwierdzenia organu są pozbawione podstaw w materiale dowodowym Organ nie zweryfikował raportu z czynności kontrolnych nr [...], chociaż spółka zarzuciła błąd w ustaleniach przedstawionych w tym dokumencie.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu nie jest zgodna z prawem.

W myśl art. 107 § 3 K.p.a uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W piśmiennictwie z zakresu teorii prawa (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, W. 1988, s. 306–307) podkreśla się, że uzasadnienie decyzji:

1) spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta;

2) daje podstawę kontroli poprawności decyzji;

3) może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także wobec organów orzekających, przed którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym;

4) pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego;

5) pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający.

W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego obowiązek uzasadniania decyzji wiąże się zwykle z zasadą przekonywania ustanowioną w art. 11 K.p.a. oraz z wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.

Fundamentalną zasadą, na jakiej opiera się system prawny, jest konstytucyjna zasada równości obywateli wobec prawa. Musi być ona przestrzegana na gruncie wszystkich dziedzin prawa. W sferze prawa administracyjnego oznacza, że w takim samym stanie faktycznym powinny zapadać decyzje administracyjne tej samej treści. "Jeżeli strona postępowania administracyjnego twierdzi, że zasada równości wobec prawa jest w jej sprawie naruszona, organ administracji ma obowiązek przeprowadzić wnikliwe postępowanie wyjaśniające dla ustalenia, czy istotnie zarzut taki jest zasadny, to jest – czy w sprawach, na które powołuje się strona, rzeczywiście zapadały decyzje o odmiennej treści i czy rzeczywiście były to sprawy, w których występowała analogiczna sytuacja faktyczna i prawna. W każdym takim wypadku do zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa organ administracji powinien się ustosunkować w uzasadnieniu decyzji. Tylko w taki sposób można bowiem pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa (...)." (por. szerzej NSA w sprawie sygn. II SA [...], ONSA [...], poz. 97, z glosą J. Borkowskiego i z glosą A. Jaroszyńskiego, OSPiKA [...], poz. 48).

"Zarówno bowiem z zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 8, 9 i 11 k.p.a.), jak i z treści art. 107 § 1 i 3 k.p.a. wynika, że strona powinna wiedzieć, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej wydano decyzję w sprawie" (por. szerzej NSA w sprawie sygn. II SA [...]).

"Elementem składowym decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie jest więc niezbędnym elementem decyzji administracyjnej i stanowi integralną jej część." (por. szerzej NSA w sprawie sygn. I SA [...], PiP [...], s. 147, z glosą J. Borkowskiego).

"Artykuł 107 k.p.a. zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji." (por. szerzej NSA w sprawie sygn. I SA [...], ONSA [...], poz. 51, z glosą J. Zimmermanna, NP [...], s. 153).

W doktrynie trafnie podkreśla się, że stosunek uzasadnienia do rozstrzygnięcia polega na tym, iż "uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie." (por. J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 488).

"Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.

Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.

Wszelkie niejasności, które ujawnią się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji z materiałem procesowym, muszą budzić uzasadnioną wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło prawidłowo."

"Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy" (por. szerzej NSA w sprawie sygn. SA [...], ONSA [...], poz. 7, z glosami A. Zielińskiego, OSPiKA [...]–6, poz. 57, oraz Z. Żukowskiego, OSPiKA [...], poz. 21).

"Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji." (por. szerzej NSA w sprawie sygn. IV SA [...]).

"Uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa co polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu się, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę, względnie też dlaczego daną wykładnię przyjął, skoro strona przedstawiła wykładnię odmienną." (por. szerzej opracowanie komentatorskie do art. 107 K.p.a., M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, dostępne w systemie elektronicznym LEX).

Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego decyzja - także organu odwoławczego - powinna zawierać omówienie materiału dowodowego, ustalenia faktyczne, a w dalszej kolejności prezentować przejęty sposób wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego rozpatrywanej, indywidualnej sprawy.

Treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, który doprowadził do wydania określonego rozstrzygnięcia. Wyjaśniać przesłanki faktyczne i prawne, jakimi kierował się organ, podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji kończącej postępowanie administracyjne ma stanowić odpowiedź na pytanie "dlaczego", a nie ograniczać się do stwierdzeń, "że". Ponadto w uzasadnieniu podjętej decyzji organ ma obowiązek ustosunkować się do argumentów stron sporu. Rzetelnie i wyczerpująco omówić, które z nich są istotne, a które nie mają wpływu na wynik sprawy i dlaczego, z nawiązaniem przy tym do konkretnych dowodów, faktów z nich wynikających i przepisów prawa.

W świetle powyższego, utrwalonego dorobku orzecznictwa sądowego i doktryny należy ocenić, że uzasadnienie kontrolowanej decyzji organu nie spełnia ustawowych standardów.

Organ nie zawarł w uzasadnieniu analizowanej decyzji konkretnego i wyczerpującego omówienia, jakiej treści zgromadził dowody, jakie konkretnie ustalenia z nich wynikają, według jakiego toku rozumowania, w jaki sposób przebiegała ocena materiału dowodowego. Powołał się na zdjęcia bez konkretnego omówienia co z poszczególnych zdjęć ma wynikać, kto i kiedy je sporządził, na których kartach akt przedstawionych sądowi mają znajdować się poszczególne zdjęcia obrazujące poszczególne ustalenia faktyczne. Przytoczył stwierdzenia kontrolujących bez jakiejkolwiek samodzielnej analizy, czy i na ile mają one odzwierciedlenie w opisie stanu faktycznego ustalonego na gruncie.

Nie wystarczy postawić tezę, że stwierdzono nieprawidłowości, aby prawidłowo rozstrzygnąć o spornym prawie spółki do płatności. Kluczowe znaczenie ma w pierwszej kolejności konkretny i dokładny opis stanu zastanego na gruncie, który dopiero może stanowić podstawę do wyprowadzenia określonych wniosków w kwestii przesłanek istotnych dla przyznania spółce rozpatrywanej płatności. Natomiast same tezy kontrolujących dotyczące nieprawidłowości nie mogą zastąpić konkretnego opisu stanu faktycznego w odniesieniu do poszczególnych spornych działek i spornych upraw.

Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się do tabelarycznego zestawienia powierzchni i przyjętych nieprawidłowości (s. 3 decyzji organu).

Nie jest również wystraczający argument organu, że wystąpił do Biura Kontroli na Miejscu o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących uwag zawartych w raporcie z kontroli na miejscu i przytoczenie odpowiedzi pracownika, według której z tych uwag jasno wynika, że spółka nie spełniła wymogów szczegółowych (s. 4 decyzji organu). Zadanie organu polegało bowiem na samodzielnej weryfikacji, na ile w toku kontroli ustalono stan faktyczny istotny dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, jaki materiał dowodowy te ustalenia potwierdza, dlaczego jest wiarygodny, na ile i z jakich przyczyn uwagi kontrolujących pracowników były adekwatne do prawidłowych ustaleń faktycznych i w konsekwencji na samodzielnym omówieniu, na czym powinno polegać adekwatne zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących spornej płatności ekologicznej, przy przyjęciu jakiej wykładni tych przepisów. Rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy w instancji odwoławczej należało do organu nie do pracowników Biura Kontroli na Miejscu.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera również analizy, wykładni przepisów prawa, które, zdaniem organu, należało zastosować przy rozpatrywaniu wniosku spółki.

Organ zasadniczo poprzestał jedynie na zacytowaniu przepisów, stwierdzeń kontrolujących i wyjaśnień uzyskanych z Biura Kontroli na Miejscu.

W efekcie spółka została pozbawiona możliwości realnej kontroli stanowiska organu zarówno na płaszczycie faktów, jak i prawa.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ustanowioną w art. 15 K.p.a. organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, ale zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę we wszystkich istotnych aspektach faktycznych i prawnych. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez organy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów przedstawionych przez organ I instancji.

Stwierdzenie organu, że decyzja organu I instancji ma u podstaw prawidłowo zebrany i przenalizowany materiał dowodowy (s. 4 decyzji organu) byłoby uprawnione dopiero wówczas, gdyby organ samodzielnie ocenił dowody, wyprowadził własne ustalenia faktyczne, przeprowadził własną analizę stanu prawnego i odniósł ją do konkretnych faktów - odrębnie, niezależnie od organu I instancji.

Podstawowe luki w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji świadczą o tym, że organ nie rozpoznał istoty sprawy w instancji odwoławczej, a więc samodzielnie nie przeanalizował istotnych dowodów, zwłaszcza tych, którymi organy dysponują z urzędu, nie poczynił samodzielnie niezbędnych ustaleń faktycznych w granicach ustawowej swobody, nie odtworzył prawdy obiektywnej i nie rozważył również samodzielnie podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia, sposobu wykładni i zastosowania adekwatnych przepisów prawa materialnego, co bez wątpienia może przesądzać o przyszłym wyniku sprawy.

Należy zatem ocenić, że dotychczas organ nie wykonał swoich ustawowych obowiązków, spoczywających na organie odwoławczym, polegających na ponownym, samodzielnym rozpoznaniu sprawy we wszystkich istotnych aspektach faktycznych i prawnych odrębnie, niezależnie od organu I instancji.

Oznacza to w konsekwencji, że organ stwierdzonymi zaniechaniami istotnie naruszył art. 10a ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199 - ustawa o ARiMR), art. 6, art. 8 § 1, art. 11, art. 15, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., w sposób, który niewątpliwie może wpłynąć na wynik sprawy.

Z punktu widzenia wymienionych ustawowych standardów postępowania i w rezultacie obowiązków organu odwoławczego zasadnicze znaczenie ma kwestia treści, kompletności i wiarygodności zgromadzonego dotąd materiału dowodowego, który organ miał obowiązek samodzielnie ocenić i na tej podstawie wyprowadzić własne stanowisko przede wszystkim na płaszczyźnie faktów, a w dalszej kolejności i konsekwentnie na płaszczyźnie prawa, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w motywach podjętej decyzji. Organ pominął, że rozpatrzenie istoty sprawy stanowi efekt całego zespołu czynności dowodowych, pełnego i konsekwentnego toku rozumowania prowadzących do rzetelnego, wnikliwego i wyczerpującego wyjaśnienia, jaki jest stan faktyczny rozpatrywanej sprawy i jakie przepisy znajdują do niego zastosowanie, okazują się adekwatne.

Przy ponownym rozpatrywaniu i rozstrzyganiu sprawy w instancji odwoławczej organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Wyczerpująco omówi podstawę faktyczną i prawną podjętego rozstrzygnięcia, a więc: jak ocenił poszczególne dowody, jakie wyprowadził z nich konkretne ustalenia faktyczne, jaką przyjął wykładnię adekwatnych przepisów prawa i w jaki sposób je zastosował do odtworzonego stanu faktycznego. Rzetelnie przeanalizuje dotychczas zgromadzone dowody, uwzględniając ich pełną treść. Rozważy potrzebę ich uzupełnienia. Na tej podstawie w zgodzie z prawdą obiektywną odtworzy stan faktyczny rozpatrywanej sprawy istotny z punktu widzenia ustawowych przesłanek przyznania spornej płatności. Wnikliwie i bezstronnie rozważy argumenty spółki, ich obiektywne znaczenie dla wyniku sprawy, na ile mogą wpływać na przyznanie rozpatrywanej płatności, a na ile takiego wpływu mieć nie mogą.

Należy przy tym podkreślić, że rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - odtworzenie prawdy obiektywnej i zastosowanie adekwatnych przepisów prawa - należy do organu. Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organu w realizacji tych ustawowych obowiązków; do rozstrzygania sprawy za organ na płaszczyźnie faktów i prawa. Rola sądu polega na kontroli decyzji organu z punktu widzenia przepisów prawa - proceduralnego, materialnego - o czym stanowi art. 3 § 1, § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.).

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl oraz w elektronicznym systemie LEX.

Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego ([...] zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).

Obejmują one wpis od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł).