Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1026/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 4 lipca 2018 r. skierowanym do Wójta Gminy S. (organ I instancji), J. K. (strona, skarżący) poinformował, że w związku z budową chodnika przy ul. [...] w miejscowości W. został zlikwidowany rów przydrożny odprowadzający wodę z drogi. Wskazane działania doprowadziły do sytuacji, iż podczas opadów woda z drogi i chodnika, która wcześniej spływała do rowu, obecnie zalewa posesję przy ul. [...] (działki nr 1 i 2), która jest położona poniżej podniesionego chodnika i drogi. Bezpośredni spływ wody z ulicy powoduje podmakanie fundamentów i ścian budynku mieszkalnego znajdującego się na wskazanej nieruchomości. W związku z powyższym wniósł o przeprowadzenie wizji w terenie i rozwiązanie zaistniałej sytuacji. Do wniosku zostały załączone zdjęcia zawilgoconych ścian budynku.

W piśmie z dnia 8 sierpnia 2018 r. organ I instancji poinformował stronę, iż zostanie wykonane czyszczenie studzienek oraz rury odprowadzającej wodę wraz z konserwacją jej wylotu. Jednocześnie zaproponował, aby w celu zmniejszenia obciążenia budynku wodą opadową, przewidzieć wykonanie orynnowania budynku z odprowadzeniem wód opadowych.

Ze wskazaną propozycją nie zgodziła się strona reprezentowana przez pełnomocnika w piśmie z dnia 5 września 2018 r. wnosząc o wszczęcie postępowania zgodnie z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 z późn. zm. – dalej "P.w.") oraz o wyznaczenie oględzin przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działkach nr1 i 2, położonych w miejscowości W. przy ul.[...], należących do J. K. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż przeprowadzona wizja lokalna w terenie oraz analiza dokumentacji projektowej przebudowy drogi gminnej ul. [...] nie wykazały naruszenia stosunków wodnych na działkach objętych wnioskiem. Wyjaśnił także, iż likwidacja rowu przydrożnego po lewej stronie drogi nie ma znaczenia dla sposobu odprowadzania wody z drogi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (SKO), po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazało, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 Kpa ma charakter proceduralny, tymczasem w niniejszej sprawie zostało wydane po przeprowadzeniu określonych czynności.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji odmówił przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie oraz zbudowania dodatkowych urządzeń zapobiegających szkodom wobec braku naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowych działkach. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż przeprowadzona wizja lokalna w terenie oraz analiza dokumentacji projektowej przebudowy drogi gminnej ul.[...], nie wykazały naruszenia stosunków wodnych na działkach objętych wnioskiem. Stwierdził także, iż likwidacja rowu przydrożnego po lewej stronie drogi (sąsiadująca z posesją strony) nie ma znaczenia dla sposobu odprowadzania wody z drogi, gdyż woda opadowa spływa w kierunku posesji jedynie ze zjazdu indywidualnego, który ze względu na ukształtowanie terenu musi mieć nachylenie w kierunku posesji. Podkreślił także, iż taki spływ wód odbywał się również przed przebudową drogi.

SKO, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podniosło, iż akta sprawy nie zawierają żadnego dokumentu pozwalającego na ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Uznało, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77, 80, 81 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa.

W piśmie z dnia 2 grudnia 2019 r. organ I instancji wystąpił do inspektora nadzoru dokonanej przebudowy dróg gminnych ul. [...] i ul. [...] o wyrażenie stanowiska w sprawie zgłoszonego naruszenia stosunków wodnych. W odpowiedzi z dnia 13 grudnia 2019 r. inspektor nadzoru poinformował, iż wody opadowe z terenu drogi nie są odprowadzane na tereny posesji sąsiadujących z ul.[...] . Wody opadowe dzięki nadaniu jednostronnego spadku jezdni odpływają do rowu przydrożnego, zlokalizowanego po przeciwnej stronie działek nr 1 i 2 w miejscowości W.

Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji odmówił przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie oraz zbudowania dodatkowych urządzeń zapobiegających szkodom wobec braku naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowych działkach nr 1 i 2, należących do strony.

SKO, po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jednakże z powodów innych, niż podniesione w odwołaniu. Po przytoczeniu treści art. 234 ust. 1 i 3 P.w., SKO wyjaśniło, że ze wskazanych przepisów jednoznacznie wynika, iż ewentualne wydanie przez właściwy organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom bezwzględnie wymaga uprzedniego wykazania, iż właściciel gruntu istotnie zmienił stan wód na gruncie, a nadto, że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Wyjaśniło, że prowadzone przez organ administracji postępowanie ma wykazać, czy nastąpiła zmiana oraz, czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z powstałą na gruncie szkodą. SKO wskazało również, że akta sprawy nie zawierały żadnych dokumentów pozwalających na ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

Ponownie prowadząc postępowanie Wójt Gminy S. skierował w dniu 31 sierpnia 2020 r. do SKO wniosek o wyłączenie go z postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że stroną tego postępowania jest gmina S..

SKO postanowieniem z dnia [...] nr [...] wyznaczyło Wójta Gminy P. jako organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Pismem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy P. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych w związku z przebudową drogi gminnej oraz budową chodnika przy ul. [...] w miejscowości W. i likwidacją rowu przydrożnego odprowadzającego wodę z drogi. Natomiast w piśmie z dnia 4 grudnia 2020 r. wystąpił do Wójta Gminy S. o przesłanie kserokopii operatu wodnoprawnego sporządzonego na okoliczność likwidacji rowu, dokumentów projektowych dotyczących przebudowy drogi.

Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy P. postanowił dopuścić jako dowód w przedmiotowym postępowaniu oględziny działek nr 1 i 2, położonych przy ul. [...] w miejscowości W. z udziałem biegłego oraz opinię hydrogeologiczną.

W aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin ww. działek, przeprowadzonych w dniu [...] z udziałem właściciela działek, jego pełnomocnika, przedstawicieli organu oraz hydrogeologa i geodety uprawnionego. Podczas oględzin hydrogeolog wykonał 4 otwory badawcze, tj. dwa z przodu budynku mieszkalnego, niezamieszkałego od października 2018 r. (jeden w odległości ok. 1 m, a drugi w odległości ok. 50cm od budynku) a kolejne dwa otwory - po przeciwnej stronie tego budynku (w odległości ok. 2m od budynku). Do protokołu strona oświadczyła, że przed wykonaniem inwestycji dot. przebudowy drogi i budowy chodnika, poziom wody był niższy - zauważono to poprzez poziom wody w studni, która jest zlokalizowana z tylu budynku mieszkalnego (w odległości ok. 5m od budynku). Z treści protokołu wynika, że w trakcie oględzin poziom wody w studni zrównany był z poziomem terenu. Podczas oględzin sporządzona została dokumentacja zdjęciowa, która została dołączona do protokołu.

W dniu 1 marca 2021 r. do organu I instancji została złożona opinia

w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce nr 3 (droga gminna. W.,

ul.[...]) ze szkodą dla działek nr 1 i 2, położonych w miejscowości W., ul.[...], która sporządzona została w lutym 2021 r. przez hydrogeologa. Przy piśmie z dnia 2 marca 2021 r. organ I instancji przekazał kserokopię ww. opinii stronom postępowania i poinformował o możliwości zgłoszenia ewentualnych uwag.

W dniu 8 marca 2021 r. pełnomocnik J. K. wniósł jedną uwagę do opinii, a mianowicie, że biegły nie odniósł się do urządzeń wykonanych przez gminę S. na działkach 1 i 2. Nie powiedział bowiem jednoznacznie do czego mają służyć te urządzenia i czy spełniają swoją rolę. Pełnomocnik wyjaśnił, że uwaga ta dotyczyła wykopu przed domem, od którego jest doprowadzona jedna rura do rowu po drugiej stronie ulicy, a druga rura do "miednicy" znajdującej się w bliskim sąsiedztwie bramy wjazdowej.

Także w dniu 8 marca 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Wójta Gminy S. z dnia 3 marca 2021 r. informujące, że nie wnosi uwag do treści i ustaleń opinii z zakresu hydrologii. Dodatkowo zwrócił uwagę na fakt, że budynek posadowiony na działkach nr 1 i 2 nigdy nie posiadał i nie posiada orynnowania, co powoduje podtapianie go wodą opadową odprowadzaną z dachu. Nadto dodał, że w trakcie robót drogowych gmina S. wykonała sięgacz przebiegający od wymienionych działek pod drogą, dochodzący do rowu po drugiej stronie drogi. W opinii Wójta Gminy S. istniałaby możliwość wpięcia ich do sięgacza dla zmniejszenia podtopień w sytuacji, gdyby właściciel działek założył orynnowanie.

W piśmie z dnia 15 marca 2021 r. hydrogeolog - autor wyżej wymienionej opinii, przedstawił swoje stanowisko odnośnie uwag pełnomocnika strony oraz pisma Wójta Gminy S. Wyjaśnił m.in., że instalacja wykonana przez gminę S. (sięgacz przebiegający od ww. działek pod drogą i dochodzący do rowu po drugiej stronie drogi) z założenia przygotowany był do przejęcia wód opadowych z dachu budynku gdyby budynek ten został orynnowany. Instalacja ta przejmowałaby wyłącznie wody opadowe z dachu budynku, nie wpływając w zasadniczy sposób na stan wód gruntowych, które nie są już drenowane przez zlikwidowany rów. Przy wyższych stanach wody, w rowie po drugiej stronie drogi, z uwagi na niewielkie różnice w rzędnych pomiędzy dnem rowu a wylotem rury w studzience na działce (276,61 i 276,72m n.p.m.) woda z rowu wręcz może dopływać do studzienki na działce nr 1. Aby instalacja ta spełniała swoją rolę (pozwalała na odprowadzanie wód opadowych z dachu budynku na działce nr 1) to po pierwsze budynek musiałby być orynnowany, a po drugie podłączenie musiałoby być szczelne (nie przez studzienkę). Zauważono, że z załączników nr 6 i 7 do opinii hydrologicznej wynika, iż rzędna wylotu rury w studzience na działce nr 1 wynosi 276,82m n.p.m.

Pismem z dnia 18 marca 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie (art. 10 Kpa). Z możliwości tej skorzystał pełnomocnik strony, który w dniu 23 marca 2021 r. zapoznał się z dokumentacją sprawy oraz sporządził fotokopie dokumentów.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji odmówił nakazania Wójtowi Gminy S. przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr 1 i 2 w miejscowości W., ul.[...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że niewątpliwie przyczyną pogorszenia się warunków gruntowo-wodnych na działkach nr 1 i 2, zwłaszcza w rejonie istniejącego budynku mieszkalnego, jest niewątpliwie przebudowa drogi gminnej (ul.[...]) i likwidacja rowu przydrożnego po jej południowej stronie. Posadowiony na wskazanych działkach budynek mieszkalny znajduje się w złym stanie technicznym, fundamenty nie posiadają zabezpieczenia przeciwwilgociowego, a wysoki stan wód gruntowych powoduje, że w podciągu kapilarnym powodują zawilgocenia ścian. Rozwiązaniem, które należałoby wykonać dla poprawy sytuacji byłoby wykonanie drenażu, który przejmowałby wody gruntowe i odprowadzał je w kierunku na południe. Organ I instancji stwierdził, że będzie to działanie kosztowne i może się okazać nieuzasadnione ekonomicznie dla ratowania istniejącego budynku.

W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] strona reprezentowana jak dotychczas przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 234 § 3 oraz § 4 P.w. poprzez błędne zastosowanie i uznanie braku naruszenia stosunków wodnych; § 79 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999nr. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 124- dalej "rozporządzenie") art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa oraz art. 12 Kpa.

Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 234 ust. 1 i 3 P.w. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw w trybie art. 234 ust. 3 P.w. do nakazania Gminie S. - właścicielowi działki drogowej nr 3, przywrócenia stanu poprzedniego łub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zadarzeń. Wskazało, iż z analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że przyczyną pogorszenia się warunków gruntowo- wodnych na działkach nr 1 i 2, zwłaszcza w rejonie budynku mieszkalnego, jest niewątpliwie przebudowa drogi gminnej - ul.[...] i likwidacja rowu przydrożnego po jej południowej stronie. Jednak według oceny biegłego, likwidacji wspomnianego rowu nie można traktować jako zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych z ul.[...] . Po likwidacji tego rowu poziom wód gruntowych wrócił bowiem do pierwotnego położenia. Zdaniem biegłego brak jest podstaw do nałożenia na właściciela drogi gminnej obowiązku, w trybie art. 234 ust. 3 P.w. (str. 14 opinii).

W ocenie SKO analiza ustaleń poczynionych przez biegłego - hydrogeologa dała podstawy biegłemu do sformułowania wniosków zawartych na str. 13 i 14 opinii, które organ odwoławczy w pełni podziela. Po dokonaniu analizy zapisów zawartych w ww. projekcie budowlanym oraz w operacie wodnoprawnym, SKO również doszło do przekonania, że: dokonane pomiary geodezyjne w dniu [...] dotyczące spadku nawierzchni drogi w kierunku rowu po północnej stronie drogi oraz spadku na zjeździe z drogi na posesję nr 4, nie wykazały odstępstw od założeń zawartych w projekcie budowlanym z września 2015 r., które mogłyby skutkować zwiększeniem dopływu wód z odwodnienia drogi - ul. [...] na działki nr 1 i 2; wody opadowe z drogi odbiera rów znajdujący się po północnej stronie ul. [...] i odprowadza je w kierunku na południowy zachód do [...]od[...], a więc z pominięciem terenu działek nr 1 i 2; zadaniem zlikwidowanego rowu usytuowanego w pasie drogowym po południowej stronie ul. [...] (czyli w granicach działki drogowej nr 3) było odprowadzanie wód z odwodnienia tej drogi, natomiast obniżanie poziomu wód gruntowych na gruntach sąsiadujących z tym rowem, występowało samoistnie; likwidacja wyżej wymienionego rowu spowodowała, że poziom zwierciadła wody wrócił do stanu naturalnego, a więc sprzed budowy tego rowu.

Zdaniem SKO uzasadniony jest zatem wniosek, że w związku z likwidacją rowu po południowej stronie drogi - ul.[...] , nie nastąpiła zmiana kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych z tej drogi. Nie uległ również zmianie kierunek przepływu wód gruntowych, a ich poziom wrócił do pierwotnego położenia. Po dokonaniu oceny wymienionej opinii hydrogeologicznej, sporządzonej przez osobę mającą wiedzę specjalną zarówno z hydrologii jak i z geologii SKO doszło do przekonania, że opinia ta jest spójna oraz logiczna i nie jest sprzeczna z informacjami zawartymi w materiałach przyjętych do opracowania tej opinii, jak również z dokumentacją zgromadzoną przez Urząd Gminy w P.

Ustalony jednoznacznie i wskazany powyżej, naturalny spadek terenu i naturalny kierunek spływu wód powierzchniowych w ocenie tutejszego organu, dał podstawy do wyciągnięcia prawidłowego wniosku zarówno przez hydrogeologa, jak i przez organ pierwszej instancji, że wskazana przebudowa drogi - ul.[...], nie wpłynęła na naruszenie stosunków wodnych w tym terenie w rozumieniu art. 234 ust. 1 pkt 1 P.w. Przebudowa ta nie spowodowała też odprowadzania wód z powierzchni drogi na grunty sąsiednie. Tak więc nie został również naruszony pkt 2 ust. 1 art. 234 P.w. . Przebudowa ta nie spowodowała też, że budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr 1, jest w złym stanie technicznym. Z uwagi na fakt, że fundamenty tego budynku nie posiadają zabezpieczenia przeciwwilgociowego, a w tym terenie jest wysoki stan wód gruntowych, to wody gruntowe w podciągu kapilarnym powodują, wskazane na załączonych do opinii zdjęciach, zawilgocenia ścian. W świetle ustaleń dokonanych przez osobę posiadającą wiadomości specjalne z dziedziny hydrogeologii (nr uprawnień[...]), SKO uznało za prawidłową i logiczną ocenę zmiany stosunków wodnych na analizowanym terenie związanych z przebudową ul. [...] na działce nr 3 (str. 8-14 opinii).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 234 ust. 1 i ust. 3 P.w. poprzez błędne zastosowanie i uznanie braku naruszenia stosunków wodnych; § 79 pkt 3) - rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich sytuowanie; art.'7, oraz art. 77 § 1 Kpa, art. 12 Kpa. Wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego kosztów postępowania podnosząc w zasadzie zarzuty zawarte w odwołaniu. Zdaniem skarżącego Wójt Gminy S. celowo zwlekał z zakończeniem sprawy. Stwierdził, że pogarszający się stan budynku zmusił dziadków pełnomocnika skarżącego do wyprowadzenia się z domu w październiku 2018 r., co w konsekwencji doprowadziło do pogorszenia się stanu zdrowia babci i jej śmierci we wrześniu 2019 r.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd, w oparciu o wskazane powyżej kryteria, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną, w oparciu o którą rozpatrywano sprawę zakończoną wydaniem przez Kolegium zaskarżonej decyzji był przepis art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm. – dalej "P.w.").

Zgodnie z art. 234 ust. 1 P.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 P.w.). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 P.w.). Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane (art. 234 ust. 4 P.w.). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (art. 234 P.w.).

W kontekście przytoczonego powyżej przepisu szczególną doniosłość przypisać należy interpretacji użytego ust. 3 pojęcia zmiany stanu wody na gruncie. Pojęcie to już wielokrotnie analizowane było w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jest to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to zatem takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi.

Z przytoczonego przepisu wynika zarazem, że nie każda zmiana stanu wody na gruncie będzie skutkowała nakazaniem właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Musi to być zmiana szkodliwie wpływająca na grunty sąsiednie. W konsekwencji sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze organu do tego, aby uwzględnił on żądania strony i wydał decyzję na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. Dla wydania takiej decyzji konieczne jest bowiem wykazanie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, a po drugie, czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, tzn. czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą na nieruchomości sąsiedniej istnieje związek przyczynowo skutkowy.

Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy organy zgromadziły materiał dowodowy, który jest wystarczający do oceny, czy spełnione zostały wskazane powyżej przesłanki, od których uzależnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w.

Zmiany stanu wody skarżący dopatruje się w budowie chodnika przy ul. [...] w miejscowości W. Podczas przebudowy drogi gminnej został zlikwidowany rów przydrożny odprowadzający wodę z drogi. Zdaniem skarżącego wskazane działania doprowadziły do sytuacji, iż podczas opadów woda z drogi i chodnika, która wcześniej spływała do rowu, obecnie zalewa posesję przy ul. [...] (działki nr 1 i 2), która jest położona poniżej podniesionego chodnika i drogi. Bezpośredni spływ wody z ulicy powoduje podmakanie fundamentów i ścian budynku mieszkalnego znajdującego się na wskazanej nieruchomości.

W związku z tym została przeprowadzona wizja lokalna w terenie oraz dokonano analizy dokumentacji projektowej przebudowy drogi gminnej ul.[...], które nie wykazały naruszenia stosunków wodnych na działkach objętych wnioskiem. Został również wykonany operat wodnoprawny sporządzony na okoliczność likwidacji rowu. Organ I instancji nadto zlecił biegłemu hydrogeologowi sporządzenie opinii, a następnie w związku z zastrzeżeniami skarżącego do sporządzonej opinii zwrócił się do biegłego o ustosunkowanie się do tych zastrzeżeń. Uzyskany w ten sposób materiał dowodowy Kolegium poddało szczegółowej ocenie oraz analizie i na tej podstawie, zasadnie zdaniem Sądu, oparło się na postawionych przez biegłego tezach.

Odnosząc się do opinii hydrogeologicznej zauważyć przyjdzie, że została ona sporządzona na podstawie map topograficznych, satelitarnych, lotniczych, geologicznych i hydrogeologicznych, mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500, wizji ternu odbytej w dniu[...] ., połączonej z pomiarami geodezyjnymi i płytkim sondowaniami badawczymi w granicach działki nr 1. Wynika z niej w szczególności, że dokonane pomiary geodezyjne w dniu [...]dotyczące spadku nawierzchni drogi w kierunku rowu po północnej stronie drogi oraz spadku na zjeździe drogi na posesję nr 4, nie wykazały odstępstw od założeń zawartych w projekcie budowlanym z września 2015 r., które mogłoby skutkować zwiększeniem dopływu wód z odwodnienia drogi – ul. [...] na działki 1 i 2; wody opadowe z drogi odbiera rów znajdujący się po północnej stronie ul. [...] i odprowadza je w kierunku na południowy zachód do [...] od [...], a więc z pominięciem działek nr 1 i nr 2; zadaniem zlikwidowanego rowu usytuowane go w pasie drogowym po południowej stronie ul. [...] (czyli w granicach działki drogowej nr 3) było odprowadzanie wód z tej drogi. Natomiast obniżanie poziomu wód gruntowych na gruntach sąsiednich występowało samoistnie; likwidacja wyżej wymienionego rowu spowodowała, że poziom zwierciadła wody wrócił do stanu naturalnego z drogi odbiera rów znajdujący się po północnej stronie ul.[...] i odprowadza je, a więc sprzed budowy tego rowu. Jak wynika z opinii biegłego hydrogeologa w związku z likwidacją wymienionego rowu po południowej stronie drogi- ul.[...] , nie nastąpiła zmiana kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych tej drogi. Nie uległ również zmianie kierunek przepływu wód gruntowych, a ich poziom wrócił do pierwotnego położenia. Zdaniem biegłego brak jest podstaw do nałożenia na właściciela drogo gminnej obowiązku w trybie art. 234 ust. 3 P.w. (str. 14 opinii).

Zdaniem Sądu z opinii biegłego hydrogeologa, jednoznacznie wynika, że to warunki gruntowo-wodne terenu, a nie likwidacja rowu po stronie południowej są powodem opisywanego przez skarżącego podmakanie fundamentów i ścian budynku mieszkalnego znajdującego się na wskazanej nieruchomości.

W ocenie Sądu SKO prawidłowo oceniło opinie hydrogeologiczną jako spójną, logiczną i nie pozostającą w sprzeczności z informacjami zawartymi w materiałach przyjętych do opracowania tej opinii, jak również z dokumentami zgromadzonymi przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutów skargi zaakcentować należy, że stanowią one wyłącznie polemikę z stanowiskiem biegłego hydrogeologa, przy czym przedstawione w jej ramach argumenty skarżącego nie są w stanie, zdaniem Sądu, skutecznie podważyć zasadności tez postawionych przez tego biegłego. Co więcej, zarzuty te w istocie stanowią powtórzenie wcześniejszego stanowiska skarżącego przedstawianego w toku postępowania administracyjnego, do którego biegły hydrogeolog odnosił się szczegółowo, zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w toku postępowania odwoławczego w związku z prowadzonym przez SKO uzupełniającym postępowaniem dowodowym. Zarzuty te nie zostały poparte wiedzą specjalistyczną.

W świetle dotychczasowych rozważań, nie budzi wątpliwości Sądu to, że wbrew zarzutom skargi organy dokonały prawidłowej wykładni art. 234 ust. 1 i 3 P.w. i prawidłowo zastosowały te przepisy.

Bezpodstawny okazał się także zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 12 kpa. Zdaniem Sądu w toku postępowania przy udziale biegłego w oparciu o jego fachową wiedzę wyjaśnione zostały wszelkie wątpliwości, dotyczące stanu faktycznego. Nie mógł także odnieść skutku sformułowany przez skarżącego zarzut naruszenia § 79 pkt 3 rozporządzenia bowiem w świetle materiału dowodowego droga gminna została zbudowana zgodnie z projektem, a z opinii biegłego hydrogeologa wynika, że na posesję nr 4 może spływać tylko niewielka ilość wód ze zjazdu na posesję (str. 10 opinii i zał. nr 7).

W kontekście zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania odnotowania również wymaga, że formułując te zarzuty nie wskazano, że objęte nimi naruszenia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do pogorszenia stanu zdrowia mieszkańców posesji.

Skoro zatem żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie okazał się skuteczny, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.