Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 781/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260 par 1 w zw z art. 246 par 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej ZAKŁADU P. Sp. z o.o. w W. od postanowienia Referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 22 września 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Strona skarżąca zwróciła się do tutejszego Sądu z wnioskiem o zwolnienie jej od wpisu sądowego w niniejsze sprawie.

Podała, że prowadzi działalność w zakresie: produkcji wyrobów z mineralnych surowców niemetalicznych, produkcji metali i wyrobów z metali, produkcji urządzeń, produkcji pojazdów mechanicznych przyczep i naczep, budownictwa, handlu hurtowego i komisowego, transportu drogowego towarów, obsługi nieruchomości, wynajmu maszyn i urządzeń bez obsługi oraz wypożyczania artykułów użytku osobistego i domowego, obróbki i usuwania odpadów. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 95 000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 133 747,06 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 406 376,84 zł. Podała, że dysponuje rachunkiem bankowym w Banku O. S.A., na którym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku brak było jakichkolwiek środków. Na dzień złożenia wniosku brak było funduszy również w kasie skarżącej, natomiast posiada ona zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług: za 2009 r. – 1 859 244 zł, za 2010 r. – 1 329 543 zł, za lata 2011 i 2012 – 2 531 750,00 zł, a z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2009 - 2012 kwotę 2 057 612,00 zł. Skarżąca podniosła, że nie posiada środków finansowych na pokrycie wpisów sądowych w zainicjowanych przed tutejszym Sądem 23 postępowaniach. Skarżąca nie posiada wartościowego majątku trwałego, nie dysponuje także wystarczającymi na pokrycie kosztów środkami na rachunkach bankowych, a od ponad roku nie generuje zysku. Zdaniem skarżącej niemożność uzyskania środków na pokrycie wpisów od skarg ma charakter trwały. Podała, że jej konta są obecnie zajęte z uwagi na zabezpieczenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług. Na dzień złożenia wniosku o udzielenie prawa pomocy nie zostało zatwierdzone sprawozdanie z jej działalności za 2015 r.

Na wezwanie Referendarza o przedłożenie określonych w zarządzeniu dokumentów obrazujących sytuację majątkową i możliwości płatnicze, skarżąca przedłożyła kopie następujących dokumentów: wyciągu z rachunku bankowego w Banku O. S.A. za okres od 1 maja do 25 sierpnia 2016 r., zeznania CIT-8 za 2015 r. oraz sprawozdania z działalności za 2015 r. Oświadczyła nadto, że nie posiadała środków trwałych, ani funduszy w kasie oraz, że zatrudnia 30 pracowników na podstawie zawartych umów o pracę.

Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej.

W uzasadnieniu wskazano, m.in., że skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca nie przedłożyła wszystkich dokumentów źródłowych pozwalających na przeprowadzenie analizy jej kondycji finansowej i możliwości płatniczych - przesłane sprawozdanie finansowe za rok 2015 jest bowiem niekompletne. Tym samym nie można było zweryfikować danych, np. dotyczących posiadanych środków trwałych, co do których skarżąca przekazała rozbieżne informacji. Skarżąca nie wskazała nadto źródeł finansowania i wysokości środków finansowych przeznaczanych na wypłatę wynagrodzenia 30 zatrudnionym pracownikom. W ocenie Referendarza, przychód skarżącej za 2015 r. nie był niski, wyniósł bowiem 249 592,42 zł. Nie jest również zagrożony byt skarżącej, gdyż w sprawozdaniu z jej działalności za 2015 r. wskazano, że jest spółką o kontynuacji działalności w przyszłości.

W sprzeciwie skarżąca podniosła, mi.in. że ustawa nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku przedłożenia konkretnych dokumentów wskazujących na jego zły stan finansowy a jedynie takich dokumentów, które ten stan wykażą. Podała, że zakończyła rok podatkowy ze strata wynoszącą ponad 400 000,00 zł i nie miała możliwości poczynieniami oszczędności związanych z koniecznymi kosztami postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, np. poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 2 pkt 2 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm./, dalej zwanej "p.p.s.a".

Ciężar wykazania (uprawdopodobnienia) przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Referendarz (Sąd) nie jest zobowiązany - z zastrzeżeniem regulacji art. 255 p.p.s.a., do prowadzenia w tym zakresie dochodzeń (por. postanowienia NSA z dnia 31 grudnia 2004 r. GZ 146/04, z dnia 18 lutego 2005 r. OZ 1510/04, z dnia 3 marca 2008 r. I FZ 74/08, z dnia 23 marca 2012 r. I OZ 184/12, wszystkie orzeczenia na www.nsa.gov.pl).

Zwrot "gdy osoba ta wykaże", zawarty w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Innymi słowy, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. W sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i musi odmówić przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. II OZ 1394/14).

Podkreślenia wymaga, że same tylko oświadczenia czy twierdzenia podatnika są w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Informacje na temat możliwości płatniczych powinny być na tyle szczegółowe, aby możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero wyczerpujący opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych pozwala sądowi w pełni określić i ocenić sytuację strony, która ubiega się o to prawo (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r. II OZ 13/15). Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r. II FZ 1294/14). Uchylając się od pełnej współpracy z Sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez Sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2014 r. I FZ 28/14 oraz z dnia 24 lipca 2014 r., II GZ 393/14).Jeżeli jednak wnioskodawca odmawia nadesłania dokumentów, Sąd nie jest obowiązany do formułowania kolejnych wezwań do ich przedstawienia, ale dokonuje oceny w oparciu o już dostarczone materiały (por. postanowienie z dnia 4 listopada 2014 r. I OZ 959/14).

W odniesieniu do osób prawnych, ustawodawca w art. 246 § 2 pkt p.p.s.a wprowadził wymóg braku środków - uzależniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy od wykazania braku efektywnych aktywów (gotówka, zapasy, towary itp.), gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 6 marca 2008 r. I GSK 1199/0 i z dnia 1 marca 2012 r. II OZ 123/12). Przy czym przez pojęcie "środki", o którym mowa w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć nie tylko środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, ale także wartość środków trwałych. Stąd też sam fakt zajęcia np. rachunków bankowych, nie jest wystarczający dla uznania, że spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 24 lutego 2012 r. II OZ 101/12, z dnia 10 marca 2011 r., I OZ 144/11 oraz z dnia 30 czerwca 2014 r., II FZ 695/14).

Ponadto osoba prawna wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r. II OZ 266/08).

W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie zauważył Referendarz, strona skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanki, która warunkuje zwolnienia jej od kosztów sądowych (wpisu). Brak przedstawienia odpowiednich dokumentów – kompletnego sprawozdania finansowego, złożonego z: bilansu, rachunków zysków i strat oraz informacji dodatkowej uniemożliwił dokonanie oceny sytuacji majątkowej skarżącej a tym uznanie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto skarżąca nie podjęła próby wyjaśnienia rozbieżności na temat posiadanych środków trwałych (w formularzu PPPr podała, że mają one wartość - 133 747,06 zł, a w oświadczeniu z dnia 26 sierpnia 2016 r. podała, że nie posiada środków trwałych). Strona skarżąca nie wyjaśniła również pracowników z jakich źródeł finansuje wynagrodzenia dla 30 pracowników.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.