Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1361/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zobowiązano organ do załatwienia wniosku oraz stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 191/21 w sprawie ze skargi A.A. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr X w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. zobowiązuje Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr X w C. do rozpatrzenia wniosku skarżącej A.A. z 4 czerwca 2018 r. w terminie 14 dni, 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr X w C. na rzecz skarżącej A.A. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 13 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SAB/Gl 191/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.A. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr x w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że w dniu 4 czerwca 2018 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr x w C. (dalej jako: Dyrektor Zespołu Szkół) z ustnym wnioskiem o udostępnienie jej informacji dotyczących zaleceń wydanych przez organ prowadzący szkołę, dotyczących zatrudniania nauczycieli oraz realizowania (rozliczania) zajęć [...] wskazując, że zalecenia te zostały odczytane podczas konferencji 19 kwietnia 2018 r., na której nie była obecna.

Dyrektor Zespołu Szkół ustnie poinformował skarżącą, że żądane pismo dotyczące zaleceń w związku z uchwałą Rady Miasta w C. z 25 stycznia 2018 r. zostało skierowane do Dyrektora Zespołu Szkół, a w związku z tym nie podlega udostępnieniu skarżącej, ale na jej wniosek możliwe jest ponowne odczytanie pisma na najbliższej radzie pedagogicznej.

Pismem z 5 czerwca 2018 r. skarżąca wskazała, że odmowa Dyrektora udostępnienia informacji bez rozpoznania wniosku i wydania decyzji stanowi naruszenie prawa dostępu do informacji publicznej.

W dniu 22 czerwca 2018 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 4 czerwca 2018 r.

Wyrokiem z 7 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SAB/GI 140/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że wniosek skarżącej z 4 czerwca 2018 r. został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, zaś przedmiot wniosku odnosił się do dokumentu wytworzonego przez ten organ, a tym samym udostępnianego na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.). Wskazano jednak, że w sprawie miał zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Skoro bowiem skarżąca jest nauczycielem zatrudnionym w placówce prowadzonej przez organ, to jest też członkiem rady pedagogicznej tej placówki, a jako członek tej rady dysponuje prawem i jednocześnie obowiązkiem zapoznania się z dokumentem, którego udostępnienia się domagała w trybie dostępu do informacji publicznej. Podano, że oceny tej nie zmienia fakt nieobecności skarżącej na posiedzeniu rady w dniu 19 kwietnia 2018 r., gdyż skarżąca była obecna na następnym posiedzeniu rady, kiedy to nie skorzystała z możliwości wyrażenia woli odczytania przedmiotowego pisma.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2021 r. (sygn. akt III OSK 1100/21) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. W uzasadnieniu NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że wnioskowane do udostępnienia zalecenia wydane przez organ prowadzący szkoły, dotyczące zatrudnienia nauczycieli oraz realizowania (rozliczania) zajęć [...] są informacją publiczną, zaś Dyrektor Zespołu Szkół jest co do zasady zobowiązany do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że WSA w ogóle nie wskazał, jakie to przepisy innych ustaw regulujące odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, mają zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącej, co umożliwiłoby zarówno skarżącej, jak i NSA odniesienie się do stanowiska Sądu I instancji. Wskazano, że nie jest rolą skarżącej i Sądu kasacyjnego zastępowanie Sądu I instancji w tym zakresie i samodzielne poszukiwanie normatywnego źródła odrębnych procedur, które miałyby mieć zastosowanie w przypadku wniosku skarżącej. Obowiązek ten, stosownie do treści art. 141 § 4 p.p.s.a., ciąży na Sądzie I instancji. Zatem NSA wskazał, że WSA ponownie rozpoznając sprawę ma ocenić zasadność skargi i uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami zawartymi w art. 141 § 4 p.p.s.a., podając także podstawę formalnoprawną swojego rozstrzygnięcia.

Oddalając skargę po ponownym jej rozpoznaniu WSA wskazał, że jest związany wyrokiem NSA z 22 września 2021 r., w którym NSA przesądził, że Dyrektor Zespołu Szkół jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądane przez skarżącą informacje mają charakter informacji publicznej. Wskazano jednak, że prawo dostępu do informacji, choć znajduje umocowanie konstytucyjne, nie jest prawem absolutnym, ani nawet prawem podstawowym korzystającym z najwyższej ochrony. Jeśli prawo to gwarantowane jest i realizowane przez inne tryby szczególne, bez uszczerbku dla jego zakresu i przedmiotu, forsowanie trybu ogólnego prowadzi do wypaczenia celu, jakiemu służy sam dostęp do danej informacji. Podano, że w rozpatrywanej sprawie innymi przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jest ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm., dalej jako: P.o.). Wskazano, że z art. 68 ust. 1 pkt 1 P.o. wynika, że dyrektor szkoły lub placówki w szczególności kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Natomiast na podstawie art. 68 ust. 6 P.o. dyrektor szkoły lub placówki w wykonywaniu swoich zadań współpracuje z radą szkoły lub placówki, radą pedagogiczną, rodzicami i samorządem uczniowskim. Zgodnie z art. 69 ust 1 P.o. w szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki, w której skład wchodzą: dyrektor szkoły lub placówki i wszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole lub placówce (art. 69 ust. 3 P.o.). Do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej - według art. 70 ust. 1 P.o. - należy m.in. zatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki, a zgodnie z art. 70 ust. 2 P.o. rada pedagogiczna opiniuje w szczególności: 1) organizację pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych, oraz organizację kwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeżeli szkoła lub placówka takie kursy prowadzi; 2) projekt planu finansowego szkoły lub placówki; 3) wnioski dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień; 4) propozycje dyrektora szkoły lub placówki w sprawach przydziału nauczycielom stałych prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Wskazano, że skoro skarżąca jest nauczycielem pracującym w placówce kierowanej przez Dyrektora Zespołu Szkół, to jest również członkiem rady pedagogicznej. Jako członek tego organu dysponuje zatem prawem i obowiązkiem zapoznania się z dokumentem, którego udostępnienia domaga się w drodze dostępu do informacji publicznej, a w konsekwencji w stosunku do skarżącej zastosowanie mają nie regulacje dotyczące dostępu do informacji publicznej, lecz odpowiednie regulacje P.o. odnoszące się do funkcjonowania Rady Pedagogicznej, a mianowicie art. 73 ust. 2 zd. 1 P.o., który stanowi, że Rada funkcjonuje w oparciu o przyjęty przez nią regulamin organizacyjny. Zdaniem WSA w tym akcie winny być określone zasady udostępniania członkom tego organu szkoły wszelkich dokumentów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. W związku z tym Sąd I instancji uznał, że skarga jest bezzasadna.

Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

- art. 190 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezastosowania się przez WSA w Gliwicach do wytycznych i wykładni przepisów zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2021 r. (sygn. akt III OSK 1100/21);

- art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 70 ust. 2 pkt 1 P.o. i art. 73 ust. 2 P.o. przez niezasadne przyjęcie, że powyższe przepisy P.o. przewidują jakiś odrębny tryb dostępu do wnioskowanej przez skarżącą informacji publicznej, podczas gdy przepisy te dotyczą kompetencji rady pedagogicznej oraz trybu jej działania, a nie trybu i zasad dostępu do informacji publicznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze, nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącej i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że głównym zastrzeżeniem NSA pod adresem pierwotnego orzeczenia WSA był brak wskazania odrębnego trybu udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do informacji wnioskowanych przez skarżącą, a także brak wyjaśnienia w należyty sposób, dlaczego ten szczególny tryb miałby mieć zastosowanie. Zarzucono, że WSA nie zrealizował wytycznych zawartych w orzeczeniu NSA. Wprawdzie WSA przytoczył szereg przepisów, lecz dotyczą one kompetencji rady pedagogicznej i sposobu jej funkcjonowania, a nie indywidualnych uprawień służących w szczególności skarżącej. Podano, że przytoczone przepisy P.o. nie tworzą żadnego odrębnego trybu udostępniania informacji publicznej, a jedynie określają kompetencje rady pedagogicznej oraz tryb jej działania. Nie można tych unormowań porównywać z odrębnym trybem określonym chociażby w ramach k.p.k. Wskazano, że skoro WSA powtórnie błędnie uznał, że wnioskowana informacja publiczna winna być udostępniona w szczególnym trybie, który nie istnieje, to zagadnienie nienależytego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do kwestii niewłaściwego sposobu udostępniania informacji (to jest listownego, a nie na kolejnej radzie pedagogicznej) pozostaje zagadnieniem ubocznym, choć również istotnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 190 i art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych i wykładni przepisów dokonanej przez NSA w wydanym w tej sprawie kasatoryjnym wyroku NSA z 22 września 2021 r., (sygn. akt III OSK 1100/21). Należy zauważyć, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można też oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza zatem, że Sąd I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez NSA. Przy czym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Natomiast stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje z kolei sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, do wykonania wytycznych sądu kasacyjnego. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do oceny, czy Sąd I instancji podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjni.

Wskazać należy, że z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2021 r. (sygn. akt III OSK 1100/21) wynika, że obowiązkiem WSA było wskazanie podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie zajętego stanowiska, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 7 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SAB/Gl 140/18) WSA w ogóle nie wskazał, jakie przepisy innych ustaw, regulujące odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, mają zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącej z 4 czerwca 2018 r. Analiza zaskarżonego obecnie wyroku Sądu I instancji z 13 grudnia 2021 r. (sygn. akt III SAB/Gl 191/21) wskazuje, że WSA do tych wytycznych się zastosował. WSA podał bowiem, jakie - w jego ocenie - konkretne przepisy P.o. określają szczególny tryb udostępnienia żądanej informacji. Wyjaśniono, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy art. 68 ust. 5 pkt 1, art. 68 ust. 6, art. 69 ust. 1 i ust. 3, art. 70 ust. 1 i 2, a także art. 73 ust. 2 zd. 1 P.o., które zdaniem WSA określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznym. Sąd I instancji uzasadnił także swoje stanowisko w tej kwestii. W tym znaczeniu zatem WSA zrealizował wytyczne NSA.

Nie doszło także do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w związku z tym, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Natomiast przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11, wyrok NSA z 28 lutego 2018 r., sygn. akt I GSK 111/16). Także okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż zawiera wszystkie elementy wymienione w tym przepisie i zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Pozwala ono bowiem na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. W związku z tym podniesiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Natomiast zasadny okazał się zarzut naruszenia 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 70 ust. 2 pkt 1 oraz art. 73 ust. 2 P.o. Przy czym wskazać należy, że zarzut ten błędnie został podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tego zarzutu skarżąca kasacyjnie kwestionuje bowiem wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów, czyli opiera go na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Należy zaś podkreślić, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zatem obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1688/07). Nie dochodzi jednak do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13, wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał rekonstrukcji podniesionego zarzutu, uwzględniając zarówno petitum skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie.

Podnieść należy, że w wyroku 22 września 2021 r. (sygn. akt III OSK 1100/21), zapadłym w przedmiotowej sprawie, zostało już przesądzone, że żądana informacja jest informacją publiczną, zaś Dyrektor Zespołu Szkół należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. W takim wypadku wniosek o informację publiczną winien być rozpatrzony w oparciu o przepisy u.d.i.p., chyba że istnieją przepisy szczególne, określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Należy przy tym podnieść, że orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje, że przewidziane treścią art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłączenie ma miejsce tylko wówczas, gdy inny akt prawny, w odmienny sposób, całościowo reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3301/21; z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 237/18; z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 232/16). Wsparciem tego stanowiska jest wykładnia systemowa art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dokonana przez NSA w uchwale z 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 8/13), w której stwierdzono, że "ograniczenie dostępu do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji i art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wymagałyby wyraźnego, niebudzącego wątpliwości postanowienia ustawy". NSA podkreślił w uchwale, że "konstytucyjna zasada dostępu do informacji publicznej może być ograniczona tylko w formie regulacji ustawowej, a treść ograniczenia powinna być jasna. Nie można zatem tworzyć ograniczeń w zakresie dostępu do informacji poprzez wykładnię. Ograniczenia w zakresie tego dostępu powinny wynikać wprost z jasno brzmiącego przepisu rangi ustawowej".

Za przepisy statuujące odrębne zasady dostępu do żądanego dokumentu nie można uznać przytoczonych w uzasadnieniu wyroku WSA przepisów P.o. Powołane przepisy określają bowiem kompetencje dyrektora szkoły (art. 68 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 5 pkt 1 P.o.) oraz skład i kompetencje rady pedagogicznej (art. 69 ust. 1 i ust. 3, 70 ust. 1 i ust. 2 P.o.), a także ustanawiają zasadę, że dyrektor szkoły w wykonywaniu swoich zadań współpracuje z radą szkoły, radą pedagogiczną, rodzicami i samorządem uczniowskim (art. 68 ust. 6 P.o.). Natomiast art. 73 ust. 2 zd. 1 P.o. stanowi, że rada pedagogiczna funkcjonuje w oparciu o przyjęty przez nią regulamin organizacyjny. Słusznie zatem podnosi skarżąca kasacyjnie, że przepisy te nie regulują szczególnych zasad dostępu do informacji publicznej. Co więcej z żadnego z powołanych prze WSA przepisów nie wynika, aby członek rady pedagogicznej miał zapewniony dostęp do wszystkich dokumentów, którymi dysponuje dyrektor szkoły lub placowki. Tym bardziej niezasadne jest odsyłanie do regulaminu organizacyjnego rady pedagogicznej, który jest aktem niższego rzędu, a którego zresztą konkretnych regulacji w tym zakresie WSA nawet nie przytoczył. Skoro zatem wskazane przepisy P.o. nie określają odrębnego trybu udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do członka rady pedagogicznej, to w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej będą miały zastosowanie przepisy u.d.i.p.

Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony wyrok w całości w oparciu o art. 188. Jednocześnie uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i rozpoznał skargę, zobowiązując Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr x w C., na podstawie zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do rozpoznania wniosku skarżącej A. A. z 4 czerwca 2018 r. w terminie 14 dni (pkt 2 wyroku). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie zaistniała, zaś bezczynność organu nie wynikała ze złej woli organu, ani nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami u.d.i.p., lecz stanowiła konsekwencję błędnej interpretacji przepisów prawa dotyczących obowiązków informacyjnych wynikających z u.d.i.p.

O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącej A.A. l orzeczono na podstawie art. 188 w zw. z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.