Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 947/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 188 i 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 Art. 29
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak- Sudyka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego A. L. kwotę 4 458 zł (cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną, ponownie wydaną w sprawie, decyzją z dnia 7 maja 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego z [...] 2021 r., znak: [...] w przedmiocie określenia A. L. (dalej: skarżący) kwoty należności celnych przywozowych, która pozostawała do pokrycia, w wysokości 28 015 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] 2016 r. oraz powiadomił o długu celnym w wysokości 28 015,00 zł i o obowiązku zapłaty odsetek.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] 2016 r. Oddział Celny przyjął zgłoszenie celne [...], dokonane przez skarżącego, a obejmujące towar opisany jako: używany samochód osobowy marki Ford [...], rok produkcji 1966, poj. silnika 6000 cm3, nr nadwozia VIN [...] oraz rzeczy osobistego użytku, w tym: dwa rowery, silnik do samochodu marki Mercedes z 1956 r., stół garażowy, myjka ciśnieniowa spalinowa, meble, części motocyklowe używane, części samochodowe używane, części rowerowe używane, chemia domowa, wyposażenie łazienki, narzędzia ogrodowe, materac obraz ubrania i pościel.

Powyższy towar został zgłoszony jako stanowiący mienie osobiste skarżącego. Ponadto skarżący złożył pisemne oświadczenie, że przebywał w USA od 21 czerwca 1976 r. i za zgodą miejscowych władz zakończył zamieszkiwanie w tym kraju z dniem 20 marca 2016 r. Natomiast z dniem 21 marca 2016 r. przenosił swoje stałe miejsce zamieszkania do Polski. Skarżący oświadczył też, że w Z kończy budowę domu, w którym na stałe zamieszka z rodziną oraz że w kolejnych miesiącach nastąpi sprzedaż domu w USA.

W trakcie prowadzonej kontroli celnej postimportowej organ I instancji ustalił, że skarżący przyleciał do Polski dopiero 20 czerwca 2017 r. (Port Lotniczy [...]), a zatem po upływie ponad roku od dnia dokonania zgłoszenia celnego. Organ ustalił też, że nie był to jednak przylot na pobyt stały, gdyż wylot z Polski nastąpił już 21 lipca 2017 r. Następny przylot do kraju miał miejsce dopiero w styczniu 2018 r. Ponadto organ ustalił, że skarżący nie składał żadnych deklaracji podatkowych, nie był i nie jest zgłoszony do właściwych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego; nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń medycznych w ramach NFZ. Ustalono też, że 10 października 2019 r. skarżący złożył w Oddziale Celnym "Baza Kontenerowa" w G zgłoszenie celne do procedury celnej dopuszczenia do obrotu, z zastosowaniem zwolnienia z należności celnych przywozowych oraz podatków, w ramach mienia osobistego. Skarżący oświadczył na piśmie, że jego pobyt za granicą trwał nieprzerwanie od 21 czerwca 1976 r. do 9 lipca 2019 r. oraz że nie korzystał ze zwolnienia z należności celno-podatkowych. Z kolei 10 września 2019 r. oświadczył, że pomimo posiadania stałego adresu zameldowania w Z, do dnia 9 lipca 2019 r. jego miejscem zamieszkania była Kalifornia.

W dniu [...] 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją znak [...] określił kwotę należności celnych przywozowych w wysokości 28 015 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] 2016 r. oraz powiadomił o długu celnym ww. wysokości 28 015,00 zł

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, decyzją z dnia [...] 2020 r., znak: [...] uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w związku z przedłożoną do odwołania Oceną Techniczną pojazdu Nr [...] z dnia 18 sierpnia 2020 r.

Po dokonaniu oceny ww. dowodu oraz ponownej analizie sprawy, organ I instancji decyzją z dnia 1 lutego 2021 r., znak: [...] określił kwotę należności celnych przywozowych, która pozostawała do pokrycia, w wysokości 28 015 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] 2016 r. oraz powiadomił o długu celnym w wysokości 28 015,00 zł i o obowiązku zapłaty odsetek.

W odwołaniu o powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1/ art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny przez jego błędne zastosowanie tj. ustalenie wartości celnej zabytkowego pojazdu marki Ford [...], rok produkcji: 1966, nr nadwozia VIN [...], na podstawie metody "ostatniej szansy", przyjmując za wartość celną zadeklarowaną przez zgłaszającego kwotę, w sytuacji, gdy organ przy ustalaniu wartości celnej zgłaszanego towaru jest zobowiązany zastosować metodę, która umożliwi zbliżenie uzyskanego wyniku (wyceny) do rzeczywistej wartości zgłaszanego mienia np. przez skorzystanie z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego;

2/ działu 97 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, przez zakwalifikowanie ww. pojazdu do pozycji 8703 24 90 (kod CN), w sytuacji, gdy prawidłową klasyfikacją jest pozycja 9705 00 00 (kod CN);

3/ art. 81 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny przez jego błędne zastosowanie, tj. przyjęcie, że organ z urzędu był uprawniony przyjąć najwyższą stawkę należności przywozowej, w sytuacji, gdy możliwość skorzystania z tego uprawnienia musiała być poprzedzona wnioskiem zgłaszającego towar, a organ był wyłącznie uprawniony do wyrażenia zgody na zastosowanie tak przyjętej stawki podczas gdy zgłaszający towar wniosku takiego nie złożył. Skarżący na tej podstawie wniósł o przeprowadzenie dowodu z uzupełnienia opinii rzeczoznawcy K. W.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 7 maja 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczyła tego, czy skarżący w marcu 2016 r. przeniósł swój pobyt stały z terytorium USA na terytorium Polski, a w konsekwencji czy spełnił warunek uprawniający go do zwolnienia z należności celnych w odniesieniu do sprowadzonego samochodu osobowego marki Ford [...] oraz pozostałych rzeczy tzw. mienia przesiedlenia.

Organ wskazał, że w świetle art. 3, art.4, art.5 rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 16 listopada 2009 r. Nr 1186/2009 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, podstawą podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia z należności celnych towarów stanowiących tzw. "mienie przesiedlenia" jest ustalenie w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że nastąpiło faktyczne, zakończenie miejsca zamieszkania w kraju trzecim i równocześnie nastąpiło faktyczne ustalenie tego miejsca zamieszkania na terytorium UE. Zdaniem organu odwoławczego, warunek zaprzestania stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim, należało interpretować wprost jako opuszczenie terytorium państwa trzeciego, w którym osoba posiadała dotychczas stałe miejsce zamieszkania z zamiarem posiadania swojej siedziby w UE, przez stałe w niej zamieszkanie. Organ wyjaśnił też, że gdy osoba zainteresowana wyraża jedynie wolę zakończenia stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim, nawet gdy jednocześnie podejmuje działania w celu ustalenia zamieszkania na obszarze celnym UE, np. kupuje nieruchomości, to nie oznacza to by faktycznie nastąpiło przeniesienie całego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny UE. Organ podał, że zakończenie stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim zaistnieje dopiero wówczas, gdy osoba zainteresowana opuści terytorium państwa trzeciego. Przy czym przez miejsce stałego zamieszkania należy uznać miejsce, w którym koncentrują się sprawy życiowe i osobiste danej osoby, miejsce jej normalnego życia, w którym osoba ta przebywa.

W ocenie organu odwoławczego słusznie uznał organ I instancji, że skarżący nie przeniósł swojego miejsca zamieszkania z USA do Polski. Zdaniem organu odwoławczego, stanowisko to potwierdził również niejako sam zainteresowany, który w odwołaniu wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i określenie należności celnych przywozowych od towarów objętych zgłoszeniem celnym [...], przy przyjęciu, że do używanego samochodu miałaby zastosowanie zerowa stawka cła po prawidłowym ustaleniu kodów Taric dla pozostałych towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem.

Organ wskazał, że skarżący wraz ze zgłoszeniem celnym nie przedłożył żadnego dowodu na zakończenie pobytu w USA, a w oświadczeniu z 24 marca 2016 r. wskazał jedynie, że dom w USA sprzeda za kilka miesięcy. Jednak do chwili wydania decyzji organu I instancji tego nie uczynił. Także dowody nadesłane za pismem z 5 kwietnia 2020 r., nie potwierdziły faktu przeniesienia miejsca zamieszkania Polski, a co więcej korespondencja kierowana przez S Sp. z o.o. wskazywała, że skarżący nie był obecny w kraju pod wskazanym adresem, gdyż nie tylko nie podejmował kierowanej do niego korespondencji, ale również nie uczestniczył przy odbiorze końcowym przyłączy kanalizacji sanitarnej. Analiza wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów potwierdzała w ocenie organu odwoławczego, że skarżący był w Polsce w okresie 20 czerwca do 21 lipca 2016 r., co wynikało z systemu informatycznego, dlatego też czynności dokonane w tym czasie w kraju, takie jak np. odbiór dowodu czy paszportu nie były wystarczające dla potwierdzenia przesiedlenia. Samo bowiem przebywanie w Polsce przy jednoczesnym zachowaniu więzi zawodowych, społecznych i rodzinnych z USA nie oznaczało zlokalizowania w Polsce centrum swoich interesów. Ponadto fakt przebywania skarżącego w Kalifornii potwierdzili również: J. G. – F., Pani M. oraz M. S., co potwierdzała notatka służbowa z 10 listopada 2020 r. Organ wskazał też, że sam skarżący w oświadczeniu z 10 września 2019 r. potwierdził, że jego zameldowanie w Polsce miało jedynie wymiar administracyjny, z uwagi na takie sprawy jak wywóz śmieci, rachunki za media, a miejscem jego zamieszkania, pracy do 9 lipca 2019 r. było S w Kalifornii. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego w piśmie z 5 marca 2020 r. wskazał wprost, że skarżący ostatecznie nie przesiedlił się do Polski. Z kolei w piśmie z 7 stycznia 2021 r. podał, że "zamierzał i zamierza powrócić na stałe do Polski". W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy w sposób niepodważalny wskazywał, że skarżący nie przesiedlił się do Polski, nadal mieszkał i pracował w USA i tam też płacił podatki, tam również jest jego najbliższa rodzina. W ocenie organu, twierdzeniom skarżącego o przeniesieniu miejsca stałego zamieszkania do Polski z dniem 21 marca 2016 r. przeczyły nie tylko obiektywne okoliczności, takie jak zachowanie miejsca zamieszkania w USA, prowadzenie tam działalności gospodarczej, opłacanie tam podatków, ale również oświadczenia samego skarżącego złożone w 2019 r. w Oddziale Celnym Baza Kontenerowa w G, treść wyjaśnień jego pełnomocnika oraz wyjaśnienia ww. osób. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie prowadził w okresie marzec 2016 r. do marzec 2017 r. w Polsce żadnej działalności gospodarczej, nie pracował, nie płacił podatków, nie leczył się, nie był ubezpieczony. Okoliczności te potwierdził również pełnomocnik skarżącego w piśmie z 5 marca 2020 r. Podał, że dowód w postaci danych z systemu "Tax free", "ZwrotVat" wskazuje na przylot skarżącego do Polski dopiero 20 czerwca 2017 r. Organ ustalił również, że skarżący korzystał już z instytucji mienia przesiedlenia w roku 2008 i przedmiotem zgłoszenia celnego był m.in. również samochód Ford [...]. Ze względu na upływ terminów procesowych brak było możliwości weryfikacji zasadności zadeklarowania w zgłoszeniu celnym zwolnienia z należności celnych i podatków. Organ wyjaśnił też, że skarżący ubiegając się o zwolnienie towarów od należności celnych, winien przedstawić dowody na okoliczność zamieszkiwania na obszarze celnym Unii Europejskiej – w Polsce.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 62 ww. rozporządzenia to na podmioty wnioskujące o objęcie towaru określoną procedurą nałożony został obowiązek przedstawienia wszystkich elementów niezbędnych do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną oraz dołączenia wszystkich dokumentów, których przedłożenie jest wymagane. Również według art. 199 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania Wspólnotowego Kodeksu Celnego zgłaszający był odpowiedzialny za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu celnym. W związku z powyższym organ odwoławczy podał, że w zgłoszeniu z dnia 24 marca 2016 r. i w liście mienia przesiedlenia stanowiącej załącznik do zgłoszenia celnego. skarżący zadeklarował wartość importowanego samochodu na kwotę 50 000 USD. Organ podał, że konstrukcja przepisów wspólnotowego prawa celnego dotyczących ustalania wartości celnej opiera się na deklarowaniu tej wartości przez zgłaszającego, stąd tylko w przypadkach podejrzenia zaniżenia przez zgłaszającego zadeklarowanej wartości celnej prawo wspólnotowe przewiduje mechanizm przeciwdziałający temu zjawisku. W dacie przyjęcia zgłoszenia celnego organ celny nie miał jednakże wątpliwości co do zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej. Uznał, że deklaracja strony dotycząca wartości towaru była w sprawie dowodem wystarczającym i wyjaśniała kwestię wartości towaru. Zdaniem organu to zgłaszający powinien w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazać, że wartość pojazdu w dniu jego zgłoszenia do procedury celnej wynosiła 50 000,00 zł, a nie 50 000,00 dolarów oraz, że pojazd był pojazdem kolekcjonerskim. Organ zaznaczył też, że skarżący, w terminie 3 lat od dnia dokonania zgłoszenia celnego mógł wystąpić o sprostowanie zgłoszenia, jednak tego nie uczynił.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że sposoby określania wartości celnej wskazują kolejno przepisy art. 29 - 31 rozporządzenia nr 2913/92. Podał, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli został on sprzedany w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Organ wskazał, że ustalanie wartości celnej w oparciu o metodę wartości transakcyjnej możliwe jest wówczas, gdy dochodzi do transakcji sprzedaży. W związku z tym, w realiach niniejszej sprawy wskazana wyżej metoda nie mogła znaleźć zastosowania. Konieczność ustalenia wartości celnej powstała bowiem w odniesieniu do mienia przesiedlenia, a zatem nie w związku z zawartą przez skarżącego transakcją sprzedaży pojazdu, w celu jego przywozu na obszar Wspólnoty. Organ wskazał, że wobec niemożności zastosowania metod z art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 2 ww. rozporządzenia, wartość celna towaru należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 ww. rozrządzenia, tj. metodą "ostatniej szansy", opierając się na wartości zadeklarowanej przez zgłaszającego.

Organ wskazał też, że do uznania danego pojazdu za pojazd kolekcjonerski, na potrzeby klasyfikacji taryfowej niezbędne było dokonanie szczegółowej jego oceny, według kryteriów wskazanych w uwadze do działu 97 ww. rozporządzenia, pozycja 9705. Do oceny tej niezbędna była wiedza specjalistyczna, w konsekwencji czego wraz ze zgłoszeniem celnym skarżący powinien był przedłożyć opinię rzeczoznawcy samochodowego, wskazującą na kolekcjonerski charakter pojazdu bądź zaświadczenie konserwatora zabytków. Ponadto skarżący do przedmiotowego zgłoszenia celnego dołączył jedynie aktualny amerykański dowód rejestracyjny pojazdu, co jednoznacznie wskazywało, że pojazd ten był przez niego wykorzystywany w USA zgodnie z jego pierwotnym celem, a nie jako pojazd kolekcjonerski. Organ podał nadto, że w zgłoszeniu celnym, skarżący zadeklarował w polu 33 formularza SAD kod CN 9905 00 00 a nie kod 9705 00 00 - obejmujący pojazdy kolekcjonerskie. Sam zatem uznawał, że pojazd nie posiada waloru pojazdu kolekcjonerskiego. Ponadto skarżący nie wskazał, że pojazd ten był przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi artykułami użytkowymi. Natomiast rzeczoznawca w ocenie technicznej z dnia 18 sierpnia 2020 r. stwierdził, że "według zapewnień właściciela pojazd jest eksploatowany sporadycznie i bierze udział w zlotach pojazdów zabytkowych i kolekcjonerskich". Organ podkreślił również, że skarżący nie jest już właścicielem opisanego pojazdu, bowiem zbył go w dniu 28 kwietnia 2017 r., tym samym oświadczenia aktualnego właściciela nie mają żadnego znaczenia dla sprawy, chodzi bowiem o stan pojazdu na dzień 24 marca 2016 r. Organ staną na stanowisku, że w chwili obecnej nie jest możliwe, obiektywne ustalenia stanu pojazdu na dzień 24 marca 2016 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 81 ww. rozporządzenia organ odwoławczy wskazał, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym z 24 marca 2016 r. nie dokonał prawidłowej klasyfikacji taryfowej towarów wyszczególnionych w pozycji 2 zgłoszenia, deklarując bezprawnie kod Taric 99050000 00 dotyczący towarów zwolnionych z należności celnych, stanowiących mienie osobiste osoby "przesiedlającej się." Nadto skarżący nie odpowiedział również na wezwanie organu w zakresie wskazania prawidłowej klasyfikacji towarów, dlatego też działając w oparciu treść art. 81 ww. rozporządzenia organ celny I instancji prawidłowo przyjął stawkę celną w wysokości 15 % odpowiadającą stawce stosowanej dla rowerów przywożonych z krajów trzecich. Organ przyznał, że literalne brzmienie ww. normy wymaga wniosku zgłaszającego i dotyczy całej przesyłki, jednakże należało mieć również na uwadze wykładnię celowościową i systemową ww. przepisu. Zdaniem organu odwoławczego, skoro organ celny, na wniosek zgłaszającego, mógł wyrazić zgodę, to tym bardziej, w sytuacji, gdy zgłaszający nie wywiązywał się ze swoich obowiązków, a klasyfikacja pociągała za sobą pracę i koszty nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do kwoty należności celnych przywozowych, organ był uprawniony do kierowania się ekonomią klasyfikacyjną i ekonomią postępowania, i do zastosowania wskazanego uproszczenia z urzędu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. Wniósł nadto o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszanie:

art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny przez jego błędne zastosowanie, tj. ustalenie wartości celnej ww. pojazdu na podstawie metody "ostatniej szansy" przyjmując za wartość celną zadeklarowaną przez skarżącego kwotę, w sytuacji, gdy organ przy ustalaniu wartości celnej zgłaszanego towaru jest zobowiązany zastosować metodę, która umożliwi ustalenie rzeczywistej wartości zgłaszanego mienia, np. poprzez skorzystanie z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego;

prawa materialnego, tj. działu 97 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającego załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, przez zaklasyfikowanie ww. pojazdu do pozycji 8703 24 90 (kod CN) w sytuacji, gdy prawidłową klasyfikacją jest pozycja 9705 00 00 (kod CN);

prawa materialnego tj. art. 81 rozporządzenia nr 2913/92 przez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię, tj. przyjęcie, że organ z urzędu jest uprawniony przyjąć najwyższą stawkę należności przywozowej w sytuacji, gdy możliwość skorzystania z tego uprawnienia musi być poprzedzona wnioskiem zgłaszającego towar, a organ jest wyłącznie uprawniony do wyrażenia zgody na zastosowanie tak przyjętej stawki - a zgłaszający towar wniosku takiego nie złożył;

art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.) przez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącego dowodu z Uzupełnienia do Oceny Technicznej Nr 04W/08/2020 z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sytuacji, gdy dokument ten wskazuje istotne okoliczności w sprawie, a w szczególności potwierdza stan i charakterystykę ww. samochodu na dzień 24 marca 2016 r., co z kolei miało wpływ na kwalifikację przedmiotu do wadliwego kodu CN i zastosowanie stawki cła 10 %;

art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, przez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zawnioskowanego przez skarżącego dowodu w postaci uzupełnienia do Oceny Technicznej Nr [...] z 18 sierpnia 2020 r. i w konsekwencji zaniechania w uzasadnieniu wyjaśnień w zakresie słuszności, bądź niesłuszności twierdzeń skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący zakwestionował zastosowaną przez organ I instancji metodę szacowania wartości celnej opisanego pojazdu (metodę "ostatniej szansy"). Podniósł, że organ jest zobowiązany ustalić prawidłową wartość celną, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do wskazanej przez zgłaszającego wartości, a nie tylko w przypadku ewentualnego zaniżenia wartości zgłaszanego pojazdu. Skarżący podniósł też, że wskutek wadliwego ustalenia organy przyjęły, że ww. pojazd jest pojazdem używanym, ale nie kolekcjonerskim. Skarżący podniósł, ze przedłożył Ocenę Techniczną Nr [...] z 18 sierpnia 2020 r. sporządzoną przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. K. W., który potwierdził, że ww. pojazd jest pojazdem kolekcjonerskim. Za uzupełnieniem odwołania przedłożył również uzupełnienie opinii sporządzone przez rzeczoznawcę mgr inż. K. W., w którym autor wskazuje wprost, że pojazd ten jest samochodem kolekcjonerskim w rozumieniu działu 97 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1754 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej - Kod CN 9705 00 00 ". Tymczasem, w ocenie skarżącego, organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do w/w przedłożonego dowodu, jak również nie wskazał żadnych okoliczności faktycznych, które miałyby przekonywać do przyjęcia stanowiska organu o braku posiadaniu przez przedmiotowy samochód cech pojazdu kolekcjonerskiego. W ocenie skarżącego, istotne było nie tylko to w jakim stanie znajdował się pojazd w dniu 24 marca 2016 r., ale również to czy samochód ten posiadał walory, które przemawiałyby za uznaniem go za historyczny egzemplarz. Dalej skarżący podniósł, że organ błędnie zastosował do niniejszej sprawy art. 81 rozporządzenia nr 2913/92. Z treści tego przepisu wynikało bowiem, że organy celne mogą, na wniosek zgłaszającego, wyrazić zgodę, aby należności celne przywozowe zostały pobrane od całej przesyłki, zgodnie z klasyfikacją towarów, które podlegają najwyższej stawce należności przywozowych dla towarów. Tymczasem skarżący nie składał omawianego wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ organy w sposób dowolny dokonały oceny kluczowej dla sprawy "Oceny technicznej nr [...]" poprzez przyjęcie, że skoro ocena została dokonana w oparciu o oględziny przeprowadzone 18 sierpnia 2020 r. (data badania przez rzeczoznawcę) to stan samochodu mógł ulec w sposób istotny zmianie od 23 marca 2016 r. tj. daty dopuszczenia go do obrotu.

Na wstępie Sąd zaznacza, że zgodnie z notami wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej pozycja 9705 Wspólnej Taryfy Celnej obejmuje kolekcjonerskie pojazdy silnikowe i statki powietrzne o znaczeniu historycznym lub etnograficznym:

a) w oryginalnym stanie, bez istotnych zmian podwozia, karoserii, układu kierowniczego, hamulcowego, systemu napędowego lub zawieszenia, silnika, skrzydeł itp. Dopuszczalna jest naprawa i konserwacja, a uszkodzone lub zużyte części, akcesoria i podzespoły mogą być zastąpione, pod warunkiem że pojazd silnikowy i statek powietrzny są zachowane i utrzymane w odpowiednim stanie historycznym. Pojazdy silnikowe i statki powietrzne zmodernizowane lub zmodyfikowane są wykluczone;

b) w przypadku pojazdów silnikowych, które mają co najmniej 30 lat, w przypadku statków powietrznych, które mają co najmniej pięćdziesiąt lat;

c) modelu lub typu, który nie jest już produkowany.

W przypadku pojazdów silnikowych i statków powietrznych, które spełniają powyższe trzy kryteria, uznaje się, że mają wymagane cechy do włączenia do kolekcji: są stosunkowo rzadkie, nie są zwykle wykorzystywane zgodnie z ich pierwotnym celem, są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi artykułami użytkowymi oraz posiadają znaczną wartość.

W znajdującej się w aktach sprawy dokumencie "Ocena techniczna nr [...]" (k. 181-184) wyraźnie rzeczoznawca wskazał, że: "Można oszacować, że dany egzemplarz jest zachowany w 90% oryginalności, w tym główne podzespoły pojazdu" (k. 181). Zdaniem Sądu, zasady logiki przemawiają za tym, że skoro w sierpniu 2020 r. oceniany pojazd był zachowany w 90% oryginalności, to raczej niemożliwe byłoby, żeby w 2016 r., samochód posiadał nieoryginalne części. Świadczy o tym również początkowy opis samochodu wskazujący na istniejący w 2020 r.: oryginalny silnik, układ przeniesienia napędu, zawieszenie pojazdu i tapicerkę siedzeń.

Organ I instancji kwestionując powyższą "Ocenę techniczną" akcentował pierwotne zgłoszenie spornego samochodu jako samochodu osobowego, używanego oraz fakt, że z dokumentów wynikało, że skoro samochód posiadał amerykański dowód rejestracyjny co zdaniem organu "...jednoznacznie wskazywało, że pojazd ten był (...) wykorzystywany w USA zgodnie z jego pierwotnym celem". Dodatkowo organ podkreślał, że tylko w przypadku podejrzenia zaniżenia zadeklarowanej wartości celnej, możliwe było prowadzenie postępowania w kierunku zmiany danych zgłoszenia celnego.

W ocenie Sądu rację jednak miał skarżący, że samochód kolekcjonerski mógł być wykorzystywany zgodnie z pierwotnym celem. Noty wyjaśniające zastrzegały jedynie, że samochód kolekcjonerski nie mógł być "zwykle" wykorzystywany. Na dodatek w opinii rzeczoznawca wskazał, że właściciel samochodu oświadczył, że wykorzystywał go "sporadycznie". Zdaniem Sądu, organy w istocie nie przedstawiły jakiegokolwiek dowodu, aby sporny samochód był faktycznie wykorzystywany jako typowy pojazd użytkowy. Co więcej, skarżący uprawdopodobnił, poprzez przedstawienie analogicznych ofert sprzedaży tego typu pojazdów z specjalistycznych portali samochodów kolekcjonerskich, że sprowadzony przez niego samochód był poszukiwany na rynku kolekcjonerskim.

Z tych to powodów Sąd uznał, że organy oceniając przedstawiony dowód w sprawie naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej, przyjmując niczym nieuzasadnione założenie, że skoro w 2020 r. oceniany samochód był w 90% oryginalny, to w 2016 r. jednak nie posiadał oryginalnych części w stopniu wymaganym przez noty wyjaśniające do poz. 9705. Założenie takie na dodatek sprzeczne jest z logiką i doświadczeniem życiowym – nie bardzo bowiem wiadomo, jak samochód produkcji amerykańskiej, miałby na przestrzeni kolejnych lat zyskiwać na oryginalności wyposażenia, skoro opinia wskazywała jedynie na odnowienie powłoki lakierniczej karoserii i renowację oryginalnej tapicerki.

Powołany art. 191 Ordynacji podatkowej stanowi, że Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jak przy tym wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 grudnia 2021 r., III FSK 4447/21 w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że w ramach swobodnej oceny dowodów aby nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy winien m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny. Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Dopóki tak zakreślone granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, sąd administracyjny nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

Jak już Sąd zaznaczył, organy pominęły praktycznie doniosłość twierdzeń rzeczoznawcy o oryginalności wyposażenia i części importowanego samochodu powołując się na upływ czasu. Niemniej jednak z doświadczenia życiowego wynika, że upływ czasu wpływa odwrotnie proporcjonalnie na zachowanie oryginalnego wyposażenia samochodu. Przyjąwszy nawet, że samochód po jego sprowadzeniu do Polski został odnowiony, to z przedstawionej Oceny technicznej nie wynika, aby renowacja ta przekraczała dopuszczalne ww. notami wyjaśniającymi naprawy i prace konserwatorskie.

Z tych to powodów Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym wpłynąć na wynik sprawy. Dowolna ocena przedłożonej Oceny technicznej spowodowała niezastosowanie w sprawie stawki przewidzianej dla samochodów kolekcjonerskich. Tym samym naruszone zostały przepisy prawa materialnego.

Całkowicie przy tym nieadekwatne były argumenty organów obu instancji powołujące się na niemożność weryfikacji prawidłowego kodu sprowadzonego towaru, w sposób, który byłby finalnie korzystny dla skarżącego. Żaden przepis nie pozwala organom na uwzględniania jedynie tych dowodów, które byłyby korzystne dla zwiększenia należności celnych. Powoływanie się przy tym na wyrok TSUE w sprawie C-468/03 Overland Footwear, EU:C:2005:624 jest o tyle nieadekwatne, że w rozstrzyganej sprawie chodziło o weryfikację wartości sprowadzanych butów, przy czym przedmiotem sporu była wartość tych towarów, która błędnie miała być deklarowana w związku z zaliczeniem do niej prowizji od zakupu towarów. W sposób oczywisty (z powodu sprzedaży oznaczonych co do gatunku towarów) przeprowadzenie kontroli fizycznej ex post było niemożliwe. Zrozumiałe jest więc, że Trybunał Sprawiedliwości zastrzegał, że organy mogą na przykład odmówić dokonania rewizji, jeżeli weryfikowane elementy zgłoszenia wymagają przeprowadzenia kontroli fizycznej, a w związku ze zwolnieniem towarów niemożliwe jest ich ponowne przedstawienie organom celnym (pkt 48).

W rozpatrywanej sprawie była możliwa fizyczna kontrola ponieważ samochód wprawdzie został sprzedany, ale był to towar z uwagi na jego cechy, oznaczony co do tożsamości – możliwa była więc weryfikacja jego istotnych cech dla określenia należności celnych (tzn. czy był to pojazd kolekcjonerski).

Skoro więc postępowanie zostało wszczęte z urzędu i było prowadzone na podstawie art. 29 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.) to organ miał obowiązek w wydanej decyzji określić kod towaru istotny dla określenia należności przywozowych – w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zweryfikują kod zgłoszonego towaru uwzględniając stanowisko Sądu w niniejszym wyroku.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 4 458 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu (841 zł), opłaty skarbowej (17zł) i wynagrodzenia za zastępstwo prawne (3 600 zł). Wynagrodzenie zostało obliczone w oparciu o wartość zaskarżenia zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).