Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 429/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62, art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 72, art. 77, art. 80 i art.82
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi E.M. i P.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do podczyszczania selektywnie zebranych odpadów komunalnych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353), zwanej dalej "u.o.o.ś." oraz § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E.M. i P.D. od decyzji Prezydenta Miasta J.G. z dnia [...] r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do podczyszczania selektywnie zebranych odpadów komunalnych, zlokalizowanej w hali na terenie M. w J.G., na działce nr 21/1 AM 3 obręb C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta pismami z dnia 12 listopada 2014 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. o wydanie opinii odnośnie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla w/w przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J.G., po zapoznaniu się z treścią przekazanych dokumentów uznał, że planowana inwestycja może stanowić zagrożenie dla środowiska i zdrowia ludzi, wobec czego wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określając również zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. wyraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

W dniu [...] r. Prezydent Miasta wydał postanowienie Nr [...], w którym nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji przez E.M. i P.D., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Kolegium zwróciło uwagę na uchybienia przepisom k.p.a. dotyczące zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), braku poświadczenia przez właściwy organ mapy, braku załącznika graficznego. Trudno również było zweryfikować na podstawie wskazanych załączników, czy kopie wypisu z rejestru gruntu obejmują przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W związku z powyższymi brakami Kolegium miało również wątpliwości, co do prawidłowości wyznaczenia stron postępowania. Stwierdzonych uchybień nie mogła konwalidować notatka pracownika organu, że strony postępowania ustalono na podstawie ewidencji gruntów, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia czy dowodów z jakiej przyczyny to właśnie te podmioty uznano za strony postępowania. Ponadto analiza akt sprawy doprowadziła do konstatacji, że informacje przedłożone przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające dla określenia faktycznego wpływu planowanej inwestycji na środowisko, w szczególności również na środowisko gruntowo-wodne i emisję zanieczyszczeń do atmosfery. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia ograniczono się wyłącznie do oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w związku z immisją hałasu. Kolegium uznało jednak, że wątpliwe jest, aby tego typu inwestycja powodowała wyłącznie tego typu oddziaływania. Kolegium wskazało, że odpady pochodzące z gromadzonych odpadów, czyszczenia ulic itd. niewątpliwe zawierają różnego typu substancje. Ponadto nie było wiadomym, czy sama praca instalacji - poszczególnych maszyn - nie będzie prowadziła do emisji określonych płynów czy gazów do atmosfery i czy zostaną podjęte określone rozwiązania. Ponadto Kolegium podniosło wątpliwości w odniesieniu do obliczeń dotyczących poziomu hałasu wskazując, że skoro już obecnie inwestor prowadzi określoną działalność i odnotowywany jest m.in. ruch pojazdów na terenie zakładu, to nie jest wiadomym z jakiej przyczyny nie dokonano rzeczywistych pomiarów poziomu hałasu, poprzestając jedynie na wyliczeniach w oparciu o określone wzory. Co więcej skoro docelowo planowane jest zwiększenie obciążenia zakładu, toteż wyliczenia powinny również obejmować stan dotyczący zwiększenia prac na terenie. Kolegium wskazało, że zasadne jest także wyjaśnienie wątpliwości co inwestor rozumie pod pojęciem "godzin rannych" czy "godzin popołudniowych" w kontekście zarzutów stron, że transport odpadów odbywa się non stop. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie wyjaśnił także dostatecznie z jakiej przyczyny uznał, że karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, iż nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, tym bardziej że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia takiej oceny, a niewątpliwie w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się budynki przeznaczone na pobyt ludzi. Organ pierwszej instancji nie dokonał także w żadnym zakresie interpretacji ustaleń miejscowego planu, poprzestając jedynie na przytoczeniu podstawowego przeznaczenia terenu, nie odnosząc się m.in. do przyjętych w miejscowym planie definicji legalnych (§ 3 planu). Kolegium zwróciło także uwagę na fakt, że w aktach sprawy znajduje się jedynie potwierdzenie umieszczenia w BIP informacji o wydanej decyzji. Brak jest natomiast danych, czy ogłoszono tę informację w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie organu właściwego w sprawie, jak również poprzez obwieszczenie w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Z wydruku BIP nie wynika również jakoby poinformowano o możliwości zapoznania się z treścią decyzji oraz z dokumentacją sprawy. Kolegium wskazało także na pewne nieścisłości w charakterystyce przedsięwzięcia, tj. organ przykładowo wskazał, że "Na linii sortowniczej planowane jest przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych w ilości 6000 Mg/rok. Wydajność przedmiotowej linii wyniesie 7500 Mg/rok i około 30 Mg/rok", które to wskaźniki są niespójne i ze sobą sprzeczne.

Rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, określając w nim zakres raportu. Po otrzymaniu raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wystąpił zaś w dniu 24 czerwca 2015 r. o opinię do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. oraz o uzgodnienie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W.. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J.G. zaopiniował przedmiotową inwestycję, zaś postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. uzgodnił inwestycję. Następnie Prezydent Miasta wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...] r. znak [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E.M. i P.D. wskazując w nim, że wnoszą sprzeciw wobec powstania przedmiotowej instalacji. Wskazali, że już nie mają pasieki pszczół, a w sadzie zaczęły wysychać drzewa owocowe. Planowana inwestycja zlokalizowana ma być w hali, którą od ich domu i działek dzieli tylko 35 metrów. Ich zdaniem to jest zbyt mała odległość, stąd ich sprzeciw.

Przekazując akta sprawy wraz z odwołaniem organ pierwszej instancji wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. W dniu 4 kwietnia 2016 r. Kolegium przeprowadziło rozprawę administracyjną z udziałem stron oraz przedstawicieli organu pierwszej instancji, w trakcie której strony między innymi podkreślały obawy jakie budzi w nich powstanie inwestycji.

Podejmując rozstrzygnięcie jak we wstępie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie systemu do podczyszczania selektywnie zebranych odpadów komunalnych w istniejącym budynku hali magazynowej na terenie siedziby M. sp. z o.o. (działka nr 21/2 AM 3 obręb C.). Jak wynika z dokumentacji sprawy obecnie podczyszczanie selektywnie zebranych odpadów (tworzyw sztucznych) odbywa się ręcznie i w niewielkim zakresie. Budowa i uruchomienie przedmiotowej instalacji ma na celu poprawę jakości pracy spółki oraz zwiększenie ilości wysegregowanych frakcji odpadów. Planowana linia do podczyszczania selektywnie zebranych odpadów komunalnych zlokalizowana zostanie wewnątrz hali o powierzchni 1000 m2, która obecnie wykorzystywana jest jako hala magazynowa. Odpady z selektywnej zbiórki dostarczane będą na teren zakładu poprzez bramę wjazdową, a następnie kierowane na wagę samochodową i do strefy buforowej przyjęć (hala technologiczna). Podczyszczaniu poddawane będą odpady takie jak: opakowania z papieru i tektury, papier i tektura, opakowania z tworzyw sztucznych, tworzywa sztuczne, opakowania wielomateriałowe. Wyposażenie linii sortowniczej stanowić będą m.in. przenośnik kanałowy załadowczy do prasy, przenośnik przesyłowy do prasy, kabina sortownicza, przenośnik przesyłowy balastu, perforator PET, przenośnik rewersyjny, przenośnik załadowczy kruszarki, kruszarka zgrubna, przenośnik załadowczy młynka, młynek, itp.. Odpady papieru, tworzyw sztucznych i odpady wielomateriałowe wydzielane będą ręcznie w kabinie sortowniczej (metale wydzielane będą mechanicznie z wykorzystaniem separatora magnetycznego). Wydzielone frakcje odpadów poddawane będą belowaniu na prasie. Odpady o kodzie 19 12 12 (po wydzieleniu surowców wtórnych oraz balastu) poddawane będą rozdrobnieniu wstępnemu za pomocą kruszarki. Następnie odpady zostaną rozdrobnione w urządzeniu do mielenia, do parametrów odpowiadających parametrom paliwa alternatywnego RDF. Rozdrobnione odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom. Powstały po segregacji odpad - balast kierowany będzie do właściwej Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK). Odpady przeznaczone do przetwarzania oraz odpady wytworzone na terenie zakładu będą magazynowane wewnątrz istniejących hal (hala technologiczna, hala magazynowa) na utwardzonym, szczelnym podłożu. Zadaszenie oraz utwardzone i szczelne podłoże stanowią zabezpieczenie przed wpływem czynników atmosferycznych. Po zgromadzeniu odpowiedniej ilości transportowej odpady przekazywane zostaną uprawnionym podmiotom. Na linii sortowniczej planowane jest przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych w ilości nie większej niż 6000 Mg/rok i około 24 Mg/dobę. Praca w zakładzie odbywać się będzie w porze dziennej przez 5 dni w tygodniu, w systemie dwuzmianowym. Po zrealizowaniu inwestycji zatrudnienie w zakładzie wzrośnie o 10 osób. Hala technologiczna, w której planowany jest montaż i uruchomienie instalacji do podczyszczania selektywnie zebranych odpadów komunalnych, nie będzie ogrzewana. Na cele grzewcze istniejących budynków socjalno-biurowych wykorzystywane są trzy kotły o mocy odpowiednio: 3 kW, 250 kW i 250 kW zasilane paliwem gazowym.

Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji pozyskał od inwestora mapy ewidencyjne oraz wypisy z rejestru gruntów obejmujące teren, na który będzie oddziaływać inwestycja oraz wypisy z rejestru gruntów. Również na wezwanie organu (pismo z dnia 3 marca 2015 r.) inwestor uzupełnił treść karty informacyjnej przedsięwzięcia w niezbędnym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, orzekając również o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określił jednocześnie jego zakres.

Odnosząc się do zarzutów odwołujących się stron Kolegium podkreśliło, że powodem odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań nie może być sprzeciw społeczny, czy protesty stron postępowania. Ugruntowany jest w judykaturze pogląd, że sprzeciw mieszkańców sąsiednich nieruchomości nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa oraz stron w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (por. np. wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1208/13; w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 42/10). Innymi słowy, żaden przepis ustawy nie uzależnia wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od zgody czy akceptacji, bądź braku sprzeciwu społeczności lokalnej, czy też stron postępowania z tego powodu sprzeciw społeczny nie może blokować wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji gdy spełnione są wszystkie warunki do wydania takowej decyzji. A w toku przedmiotowego postępowania, jak wskazano, strony i społeczeństwo nie było w tym postępowaniu pozbawione swoich praw. Przed wydaniem spornej decyzji strony zostały poinformowane pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Obwieszczeniem zaś dnia 16 listopada 2015 r. poinformowano społeczeństwo o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie od 17 listopada 2015 r. do 8 grudnia 2015 r.. W toku postępowania E.M. i P.D. złożyli pisemny protest przeciwko realizacji przedmiotowej inwestycji. Kolegium zauważyło, że stosownie do art. 79 ust. 1 u.o.o.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z art. 30 u.o.o.ś. organy administracji właściwe do wydania decyzji lub opracowania projektów dokumentów, w przypadku których przepisy niniejszej ustawy lub innych ustaw wymagają zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem tych decyzji lub ich zmianą oraz przed przyjęciem tych dokumentów lub ich zmianą. Uszczegółowienie procedury z udziałem społeczeństwa zostało wskazane przez ustawodawcę w art. 33-38 u.o.o.ś.. W ocenie Kolegium wszelkie opisane tam czynności Prezydent Miasta wykonał. A ponieważ w niniejszej sprawie strony odwołujące poza ogólnikowymi zarzutami nie podjęły się jakiejkolwiek aktywności dowodowej należy uznać - zdaniem organu odwoławczego - ich zarzuty w kontekście zebranych dowodów przez organ pierwszej instancji za pozbawione jakichkolwiek podstaw.

W ramach postępowania w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, który wpłynął do organu w dniu 24 czerwca 2015 r.. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji dokonał właściwej oceny raportu, tj. z punktu widzenia kompletności i spójności. Zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. organ pozyskał również opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. z dnia 17 lipca 2015 r. oraz uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia 6 listopada 2015 r. określające warunki realizacji przedsięwzięcia, które w całości zostały uwzględnione przez Prezydenta Miasta. Raport został więc pozytywnie zaopiniowany i uzgodniony przez organy współdziałające. Według Kolegium jest on rzetelny, spójny i nie zawiera niejasności i nieścisłości. Zakres raportu jest dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko, której zakres i przedmiot nie uległy zmianie od dnia złożenia przez inwestora wniosku o wydanie decyzji środowiskowej do chwili obecnej, nie można zatem odmówić mu aktualności. Raport sporządzony jest ze szczegółowością odpowiadającą rozwiązaniom na etapie koncepcji, jest wyczerpujący i spójny oraz spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości o których stanowi art. 66 u.o.o.ś..

Odpowiadając na obawy odwołujących się co do wpływu inwestycji na ich życie i zdrowie Kolegium wskazało, że zbadaniu rzeczywistego wpływu inwestycji na środowisko służy analiza porealizacyjna, której obowiązek sporządzenia został nałożony na inwestora, podobnie zresztą jak szereg działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania przedsięwzięcia na środowisko, które również zostały nałożone na inwestora w punkcie II decyzji i objęły etap realizacji, eksploatacji i ewentualnej likwidacji przedsięwzięcia.

Analizując z kolei przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Kolegium doszło do przekonania, że organ pierwszej instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na mocy art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji procedował w zgodzie z art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. i ustalił środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. oraz uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W., wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, zawierająca podstawowe informacje o przedsięwzięciu. W decyzji określono szczegółowo warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia. Ustalono również wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś.. Jak wspomniano wyżej, nałożono także na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających na celu zapewnienie ochrony terenów sąsiednich przed hałasem, w której należy dokonać porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz w decyzji, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że analiza ta winna być przedłożona w terminie 180 dni od dnia uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji rozstrzygając sprawę w weryfikowanym postępowaniu, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dokonał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Ocenił także, pozostając w zgodzie z art. 80 k.p.a., czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na następnym etapie procesu inwestycyjnego. Ponadto zapewnił udział stron w postępowaniu oraz udział społeczeństwa. Również skarżona decyzja zawiera pełne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

W skardze na powyższą decyzję E.M. i P.D. wnieśli o uchylenie decyzji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji jako podjętych z naruszeniem prawa do życia i prawa do korzystania z własności oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli natomiast m.in., że M. Sp. z o.o. od początku swojej działalności, tj. od 1955 r., funkcjonuje bez koniecznej strefy ochronnej. Do dzisiaj działalność swoją prowadzi pod wiatą i na placu, który bezpośrednio przylega do działek skarżących. Przeniesienie bardzo uciążliwej i szkodliwej działalności do hali niewiele zmieni w sytuacji skarżących jako najbliższych sąsiadów, bo to tylko 35 m od ich domu. Ponadto skarżący wskazali, że ich działka to część składowa gospodarstwa rolnego. Działki nr 25/1 i 25/2 wraz z budynkami były wykorzystywane rolniczo: łąka, ogrody warzywne, folia, sad. Skarżący hodowali zwierzęta i mieli pasiekę pszczół. Dzisiaj maja tylko kilka sztuk drobiu, ale pszczół nie mają. Warzyw nie uprawiają, nie spożywają owoców z sadu, wysychają drzewa, łąkę, utwardzoną drogę i ogrody kwiatowe zaczyna porastać mech. Budynki i dachy są zielone, od ścian odpada elewacja, co uniemożliwia skarżącym dalsze korzystanie z ich własności. Przez lata nieświadomi zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkali i produkowali żywność w bezpośrednim sąsiedztwie Przedsiębiorstwa, co naruszyło ich prawo do życia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Materialnoprawną podstawę podjętych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), jak wskazano wyżej zwanej dalej "u.o.ś.", w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji.

Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Niesporne jest między stronami, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z jego opisu, odpowiadającemu klasyfikacji z § 3 ust. 1 pkt 80 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.).

Wydanie decyzji środowiskowej następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1).

W przepisie art. 82 ust. 1 ustawy określone wymogi formalne decyzji środowiskowej, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmującego w szczególności:

- weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W myśl art. 62 ust. 1 ustawy w ramach oceny oddziaływania określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli wydanie decyzji środowiskowej poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed jej wydaniem organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy).

Na mocy art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję środowiskową wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy).

Wymagania formalne raportu są precyzyjnie określone w art. 66 przywoływanej ustawy. Raport niespełniający tych wymagań ustawowych nie powinien być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10, Lex nr 787129). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.11.2006 r., IV SA/Wa 1502/06, Lex nr 308041), jak i w literaturze (por. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 208) przyjmuje się, że zarówno organ wydający decyzję środowiskową jak i organ uzgadniający mogą zwracać się do wnioskodawcy o uzupełnienie treści raportu, a w razie nie zastosowania się do wezwania organ odmówi uzgodnienia (wydania) decyzji środowiskowej.

Zgodnie z przytoczonymi na wstępie przepisami ustawy o ocenach to organ administracji publicznej wydaje decyzję środowiskową i jego rola w postępowaniu wyjaśniającym jest aktywna a nie pasywna (por. art. 81 ust. 1 u.i.ś). Definiując pojęcie oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca szczególnie zaakcentował konieczność weryfikacji przez organ raportu (art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy). Weryfikacja raportu oddziaływania na środowisko jest zatem oceną dokonywaną przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej (i do pewnego stopnia organy współdziałające) mającą odpowiedzieć na pytanie, czy przedstawiony dokument zawiera wszystkie ustawowo wymagane elementy, a także czy zawarte w nim informacje są prawdziwe i rzetelne. Jeżeli raport nie spełnia wymagań prawdziwości i rzetelności organ prowadzący postępowanie będzie zobowiązany dokonać odpowiednich ustaleń w ramach postępowania wyjaśniającego (wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2010 r. II SA/Ke 380/10). Z tego punktu widzenia weryfikacja będzie stanowić realizację obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.), co służyć ma realizacji zasady prawdy obiektywnej, mając na względzie interes społeczny (ochrona środowiska) i słuszny interes obywateli, o czym mowa w art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2014 r., II SA/Wr 689/14).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że raport jest jednym, choć bardzo ważnym, z dowodów w sprawie i jak każdy dowód podlega swobodnej ocenie. Nie może także stanowić jednego źródła materiału dowodowego, w związku z tym organy są zobowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy, dopuszczając z urzędu jako dowód wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzać dowody służące ustaleniu precyzyjnie i w pełnym zakresie stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA z dnia 8 marca 2010 r. II OSK 925/09 z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00, Lex nr 50114). Pamiętać przy tym należy, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się oraz ocenia nie tylko wpływ przedsięwzięcia na środowisko, ale także możliwość oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 2 u.o.ś.). Trzeba przy tym mieć świadomość, że co do zasady, wykazanie niekorzystnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko nie musi skutkować brakiem możliwości jego realizacji (art. 82 ust. 1 pkt 3 i 5 u.o.ś.). Jak wskazano wcześniej skoro organ może weryfikować wariant w jakim ma być realizowane przedsięwzięcie, to tym bardziej może w ramach zaproponowanego wariantu określić szczegółowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Ostatnim instrumentem stojącym na straży realizacji przedsięwzięcia w zgodzie z zasadą przezorności jest możliwość wydania decyzji odmawiającej określenia uwarunkowań środowiskowych (por. K. Gruszecki, Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych a zasada przezorności, PiP 2007, nr 3, s. 98).

Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Przesłanki odmowy zgody polegać przy tym mogą wyłącznie na niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy (art. 81 ust. 1 ustawy), wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy), a także w przypadku możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko w stopniu przekraczającym dopuszczalne w tym względzie normy, określone stosownymi przepisami i sprzeczności zamierzenia z innymi przepisami prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 czerwca 2013 r., II SA/ Łd 285/13, Lex nr 1333585). Jednakże w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przedstawionych przesłanek.

W ocenie Sądu organ I instancji procedował w zgodzie z art. 80 ust. 1 ustawy i ustalił środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.G. oraz uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W., wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w art. 82 ust. 1 ustawy, albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, zawierająca podstawowe informacje o przedsięwzięciu. W decyzji określono szczegółowo warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia. Ustalono również wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy.

Nałożono także obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej co do skuteczności rozwiązań mających na celu zapewnienie ochrony terenów sąsiednich przed hałasem, w której należy dokonać porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz w decyzji, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Organ I instancji wskazał, że analiza ta winna być przedłożona w terminie 180 dni od dnia uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W ocenie Sądu organ I instancji rozstrzygając sprawę w weryfikowanym postępowaniu, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., dokonał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Organ ocenił także, pozostając w zgodzie z art. 80 k.p.a., czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na następnym etapie procesu inwestycyjnego. Ponadto organ I instancji zapewnił udział stron w postępowaniu oraz udział społeczeństwa. Również skarżona decyzja zawiera pełne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. To że uwagi E.M. i P.D. nie wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia (tj. na wydanie decyzji odmownej) nie oznacza, że nie zostały wzięte pod uwagę i że nie wpłynęły na obostrzenia jakie zostały nałożone na inwestora.

Zatem skoro w ocenie Sądu zaskarżone decyzje I i II instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw, to tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia ich wadliwości i uchylenia. Ugruntowany jest w judykaturze pogląd, iż sprzeciw mieszkańców sąsiednich nieruchomości nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa oraz stron w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (por. np. wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 13 marca 2014 roku, sygn. akt: II SA/Sz 1208/13/; w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010 roku, sygn. akt: II SA/Kr 42/10). Należy zauważyć, że w toku całego długiego postępowania administracyjnego skarżący zgłaszali jedynie sprzeciwy i zastrzeżenia w stosunku do planowanej inwestycji natomiast nie przedstawili żadnego dowodu w postaci specjalistycznej opinii, która zakwestionowałaby dowody zgromadzone w postępowaniu a w szczególności złożony raport, który pozytywnie oceniły wyspecjalizowane organy współdziałające. Z tych też powodów zarzuty skargi Sąd ocenił jako gołosłowne i nietrafne. Wnioski skargi o wykup nieruchomości oraz wypłatę odszkodowania nie mogą być przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.

W tej sytuacji na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono jako nietrafną.