Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 678/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5, art. 34 ust. 3 pkt 1 d
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2024 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) decyzją z dnia 10 lipca 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 poz. 775 dalej k.p.a.) umorzył w całości- jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S..

Motywując decyzję organ wskazał, że na wniosek K. M. przeprowadzona została kontrola ww. inwestycji. Ustalono, że inwestor P. F. uzyskał ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia 22 października 2020 r. nr [...], znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w zbliżeniu do granic z działkami nr ewid.[...] i [...]. Projekt budowlany zatwierdzony powyższą decyzją zakładał między innymi:

- wykonanie nowej ściany zewnętrznej rozbudowy budynku w granicy z działką nr ewidencyjny [...] o wysokości takiej sama jak wysokość ściany zewnętrznej części istniejącej (+3,7 m od projektowanego poziomu posadzki: +0,00=76,25 m n.p.m.), ściana ta powyżej płaszczyzny dachu stanowić ma attykę o wysokości 39 cm,

- istniejący poziom gruntu na działce nr ewidencyjny [...] w zbliżeniu do projektowanej rozbudowy na wysokości -0,15 m (w stosunku do projektowanego poziomu posadzki: +0,00=76,25 m n.p.m.)

- w części istniejącej budynku nie zinwentaryzowano żadnych otworów okiennych w ścianie w granicy z działką nr ewidencyjny [...].

W trakcie realizacji ściany zewnętrznej rozbudowy budynku w granicy z działką nr ewid. [...] wykorzystano istniejące, murowane z siporeksu, ogrodzenie. W dacie przeprowadzania kontroli wykonywanie tej ściany nie zostało zakończone, jej wysokość była niższa niż ściany części istniejącej budynku (por. zdjęcia wykonane w trakcie kontroli). Poziom terenu na działce nr ewidencyjny [...] w zbliżeniu do projektowanej rozbudowy jest w rzeczywistości niższy o maksymalnie ok. 1 m niż przewiduje zatwierdzony projekt. Wysokość nieukończonej ściany wynosi 4,55-4,75 m od poziomu terenu na działce nr [...] zamiast - przewidzianej w projekcie - wysokości 3,85 m. W ścianie zewnętrznej części istniejącej budynku w granicy z działką nr [...] znajdują się dwa otwory okienne.

W dniu 23 czerwca 2023 r. do organu wpłynęło pismo M. S. - projektanta w zakresie konstrukcji rozbudowy, w którym stwierdzono, że wykorzystanie istniejącej ściany wraz z jej fundamentem (ogrodzenia) jako części konstrukcyjnej wykonanej rozbudowy budynku nie stanowi odstępstwa od zatwierdzonego projektu, ponieważ posiada ona parametry zaprojektowanej ściany.

Wpłynęło również pismo N. M. - projektanta w zakresie architektury rozbudowy, w którym stwierdzono, że założony w projekcie, wyższy o 1 m od rzeczywistego, poziom terenu działki nr ewidencyjny [...] wynikał z omyłki z uwagi na ograniczony wgląd na teren działki sąsiedniej. Z pisma tego wynika, że doszło do obniżenia o 9 cm wysokości attyki (ściany zewnętrznej w granicy z działką nr [...] powyżej płaszczyzny dachu) w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Do powyższego pisma załączono rysunek - przekrój B-B rozbudowy obrazujący zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu.

PINB stwierdził, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego wprowadzone w trakcie budowy tj. zmiana wysokości attyki (ściany ponad stropodachem) oraz ściany zewnętrznej północnej w stosunku do rzeczywistego poziomu gruntu na tej działce nie stanowią odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w świetle przepisów art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2023 poz. 682 dalej Pr. bud.). Jakkolwiek stosownie do art. 36a 5. ust. 2 lit. b, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi między innymi odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: w tym między innymi wysokości budynku w zakresie przekraczającym 2%. Jednak zmiana wysokości ściany zewnętrznej w granicy z działką nr [...] nie stanowi zmiany wysokości budynku. Organ wskazał, że wynika to z § 6. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 dalej r.w.t.), zgodnie z którym: Wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu łub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Wobec tego wysokość rozbudowanej części budynku mierzyć należy od poziomu terenu posadzki przy wejściu do budynku do górnej powierzchni stropodachu (wraz z warstwą ocieplenia). W taki sposób liczona wysokość wynosi 3,04 m na co składa się 2,84 m (wysokość górnej płaszczyzny stropodachu) i 0,25 m (grubość izolacji termicznej). Tak określona wysokość rozbudowy nie uległa zmianie zarówno w wyniku zmniejszenia w trakcie wysokości attyki, jak i błędnie zinwentaryzowanej wysokości poziomu terenu na terenie przyległej działki.

Organ wskazał, że kwestia dwóch otworów okiennych w ścianie w granicy z działką nr ewidencyjny [...] w części istniejącej budynku rozstrzygnięta zostanie w ramach odrębnego postępowania.

Zdaniem PINB błąd w zakresie inwentaryzacji stanu istniejącego (poziom terenu na działce sąsiedniej, otwory okienne w części istniejącej budynku) w projekcie budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 22 października 2020 r. nr [...], znak [...] nie może stać się przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, ponieważ projekt budowlany podlega weryfikacji wyłącznie w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlane. PINB stwierdził, że błąd ten może stać się przedmiotem wszczętego przez właściwy organ samorządu zawodowego postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w zakresie niedbałego wykonywania przez projektanta swoich obowiązków.

Wobec tego PINB uznał za zasadne umorzyć postępowanie w sprawie.

Od powyższej decyzji K. M. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie, zaskarżając decyzję PINB w całości, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zobowiązania inwestora do przedstawienia inwentaryzacji (ekspertyzy) wykonanych robót budowlanych; brak uwzględnienia kwestii posadowienia budynku na wyższym poziomie (w wyniku pierwotnej wadliwej inwentaryzacji budynku), pominięcie kwestii wykorzystania do rozbudowy budynku istniejącego ogrodzenia (jako odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego), a w konsekwencji bezpodstawne umorzenie postępowania.

W ocenie skarżącej niewątpliwie budowa prowadzona jest niezgodnie z przepisami oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. Składane oświadczenia dotyczące braku możliwości określenia wysokości terenu przez projektanta nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, nadto na etapie projektowym inwestor nie zwrócił się do skarżącej celem wykonania pomiarów. Zarzucono, że złożone do akt rysunki zostały przedstawione bez jakiegokolwiek formalnego trybu. Zdaniem skarżącej jedynie ekspertyza, w przeciwieństwie do oświadczeń projektantów, jest w stanie wykazać prawidłowość wykonanych robót budowlanych. Obowiązkiem organu jest zbadanie inwestycji pod kątem zgodności z przepisami technicznymi.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB ) decyzją z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Motywując decyzję WINB wskazał, że pierwotna budowa budynku gospodarczego, który wskutek zmiany sposobu użytkowania stał się budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, jak i rozbudowa tego budynku prowadzona na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 22 października 2020 r. wydanej przez Starostę [...], nie budzi wątpliwości pod względem legalności. Natomiast przedmiotem badania organu była kwestia czy rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest wykonywana w sposób odstępujący od ww. decyzji pozwolenia na budowę.

Z projektu budowlanego wynika, iż wysokość budynku została zakreślona na maksymalnie do 3,70 m tj. do wysokości części istniejącego budynku, który jest rozbudowywany. W trakcie kontroli roboty budowlane związane z wzniesieniem ściany nie były zakończone, a zmierzona wysokość od strony działki sąsiedniej nr ewid. [...] wynosiła od 4,55 m do 4,75 m. W toku prowadzonego postępowania ustalono jednak, że różnica ta wynika z błędnego wskazania na przekroju B-B projektu budowlanego wartości rzędnych gruntu, które to jednak zostały poprawione na wartość poprawną tj. -1,15 (pierwotnie wskazano wartość -0,15) i przedłożone do akt postępowania przed organem I instancji. Zatem wysokość ściany od strony działki nr ewid. [...] winna być zwiększona o 1 m, nadto zmniejszono wysokość attyki o 9 cm, tak aby dopasować ją do istniejącego wieńca budynku istniejącego.

W ocenie WINB zmiana wysokości ściany budynku od strony działki nr ewid. [...], która uwzględniona została w projekcie budowlanym wskutek naniesienia w nim rzeczywistych wartości rzędnych terenu, nie stanowi istotnego odstąpienia w oparciu o art. 36a ust. 5 pr. bud., bowiem to nie ścianę wzniesiono jako za wysoką, tylko w projekcie uwzględniono błędne wartości.

Kolejną kwestia sporną w niniejszym postępowaniu jest wykorzystanie istniejącego ogrodzenia jako elementu ściany zewnętrznej prowadzonej rozbudowy. Zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy ogrodzenie spełniało wymagania konstrukcyjne i zasadne było jego wykorzystanie. Organ powiatowy nie znalazł podstaw do kwestionowania tego oświadczenia, bowiem zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 pr. bud. za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi. Zatem samo oświadczenie kierownika budowy, któremu można przypisać odpowiedzialność za podjęte w toku budowy decyzje, wbrew zarzutom odwołania, stanowi dla organu nadzoru wystarczający materiał i tym samym nie wymaga wykonania ekspertyzy, jak również nie kwalifikuje tych robót jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Mając na uwadze, iż projektant dokonał zmiany w projekcie budowlanym i poprawił rzędne terenu na wartości właściwe, a wykonane ogrodzenie wykorzystane jako element ściany zewnętrznej mogło zostać wykorzystane jako jej element konstrukcyjny, PINB nie dostrzegł w tym zakresie istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W stosunku do zarzutu braku uzyskania zgody skarżącej w zakresie wejścia na teren nieruchomości stanowiącej jej własność, WINB wyjaśnia, że na tym etapie postępowania nie jest to okoliczność rozstrzygana przez organ odwoławczy, a właściwe do rozstrzygania w zakresie naruszeń prawa własności są sądy powszechne. Również zarzut, że "złożone do akt rysunki przedstawione bez jakiegokolwiek formalnego trybu" nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem na etapie budowy projektant może wprowadzać zmiany w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a zgodnie z art. 63 ust. 1 Pr.bud. to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania, a formalna ich weryfikacja ma miejsce, w określonych przypadkach, przy uzyskiwaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, czy zawiadomienia o zakończeniu budowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. M. reprezentowana przez radcę prawnego podała, że zaskarża w całości decyzję WINB z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt [...], wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji PINB, jak i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm prawem przepisanych.

Skarżąca podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie I i II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez:

i. brak zobowiązania inwestora do przedstawienia inwentaryzacji (ekspertyzy) wykonanych robót budowlanych,

ii. brak uwzględnienia kwestii posadowienia budynku na wyższym poziomie (w wyniku pierwotnej wadliwej inwentaryzacji budynku),

iii. pominięcie kwestii wykorzystania do rozbudowy budynku istniejącego ogrodzenia (jako odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego),

b. naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ I instancji i umorzenie postępowania w całości, podczas gdy organy I i II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi w tym zakresie oraz pominął podstawy faktyczne do prowadzenia postępowania, co wyklucza stwierdzenie bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania administracyjnego;

c. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ II instancji i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Argumentując skargę podtrzymano stanowisko wyrażone na etapie odwołania. Skarżąca podała, że doszło do istotnej zmiany parametrów budynku- jego wysokości, która wprost wpływa na prawa osób trzecich. Nie można stwierdzić, jak to czyni organ II instancji, iż problem odstępstwa, czy też szerzej wskazując niezgodności z przepisami, nie występuje, ponieważ "w projekcie uwzględniono błędne wartości". Gdyby przyjąć przedmiotową argumentację, to w sytuacji wadliwego (świadomego lub nie) zinwentaryzowania terenu, mogłyby powstawać budynki o właściwie dowolnej wysokości i organ nadzoru budowlanego nie mógłby podjąć władczych działań, co jest stanowiskiem niezgodnym z kompetencjami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącej organ winien zobowiązać inwestora do złożenia stosownej ekspertyzy. Organ nie mógł się oprzeć na ogólnikowych stwierdzeniach kierownika budowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2249) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sposób opisany powyżej.

Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli Sądu były decyzje organów nadzoru budowlanego orzekające o umorzeniu postępowania w sprawie zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S..

Podstawą dla rozważań w niniejszej sprawie jest przepis art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych (gdy nie ma przepisu kompetencyjnego, a więc ustalającego właściwość rzeczową organu do wydania decyzji administracyjnej), jak i z przyczyn faktycznych (brak okoliczności faktycznych, uzasadniających, według hipotezy normy prawnej, kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi więc wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a więc w sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją. Bezprzedmiotowość powstaje, gdy nie występuje stan prawny czy stan faktyczny, który wymagałby uzasadnionej przepisami prawa reakcji organu w przepisanej formie np. decyzji administracyjnej. Na gruncie ustawy Prawo budowlane postępowanie staje się co do zasady bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do rozstrzygania o prawach lub obowiązkach, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów tej ustawy. Takie ustalenia uprawniają organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

W postępowaniu administracyjnym (a więc także z zakresu nadzoru budowlanego) organy administracji publicznej mają obowiązek dokonywania subsumpcji prawnej na podstawie stanu faktycznego, który nie tylko musi być ustalony na dzień wydawania decyzji (zgodnie z art. 7 k.p.a.), ale musi być ponadto oceniany na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie działki na działce nr ewid. [...] prowadzone były legalnie. Wykonywane były bowiem na podstawie ostatecznej i znajdującej się w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 22 października 2020 r. wydanej przez Starostę [...]. Postępowanie organów, zainicjowane wnioskiem skarżącej, dotyczyło kwestii czy rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest wykonywana w sposób odstępujący od ww. decyzji pozwolenia na budowę.

Podczas kontroli przeprowadzonej 15 maja 2023 r. ustalono, że w istniejącej tylnej części budynku mieszkalnego objętego rozbudową, którego ściana zlokalizowana jest na granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...] (działka skarżącej), znajdują się dwa otwory okienne. Ponadto, w granicy z działkami nr [...] oraz [...] istniało ogrodzenie wykonane z bloczków siporeksu, które wykorzystano do realizowanej rozbudowy w charakterze ściany zewnętrznej. Ogrodzenie zostało sprawdzone pod względem konstrukcyjnym. Ustalono, że wysokość budynku od gruntu, mierzona od strony działki skarżącej wynosi 455 cm od lewego rogu obiektu i 475 cm od prawego rogu obiektu. Tymczasem wysokość budynku w projekcie budowlanym została zakreślona na maksymalnie do 3 70 m tj. do wysokości części istniejącego budynku, który jest rozbudowywany. Okazało się, że różnica ta wynika z błędnego określenia w projekcie budowlanym wartości rzędnych gruntu. Projekt budowlany nie uzgadnia rzeczywistej wysokości poziomu terenu działki skarżącej co powoduje efekt wywyższenia budynku. Inaczej mówiąc wysokość rozbudowywanej części jest zgodna z projektem, lecz wydaje się wyższa ponieważ błędnie zweryfikowano (zawyżono o 1m) poziom terenu działki [...].

Z akt sprawy wynika, że projektant w zakresie architektury rozbudowy mgr inż. architekt N. M. uznała, że założony w projekcie, wyższy o 1m od rzeczywistego poziom terenu działki skarżącej o numerze [...], wynikał z omyłki z uwagi na ograniczony dostęp do tej działki. Przedłożono do akt poprawiony rysunek nr A4- przekrój B-B stanowiący załącznik do projektu budowlanego, zawierający skorygowaną rzędną terenu od strony działki skarżącej, a także zdecydowano się na obniżenie attyki o 9cm.

W tak ustalonym stanie faktycznym organy nadzoru budowlanego, dostrzegając problem wynikający z wadliwie wymierzonych rzędnych terenu, prowadzący do podwyższenia budynku z perspektywy działki skarżącej, prowadziły postępowanie pod kątem odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Należy więc wskazać, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Zgodnie z art. 36a ust. 1 Pr.bud., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Stosownie do art. 36a ust. 5 Pr.bud., Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:

a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,

b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,

c) liczby kondygnacji;

3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.

Analizując przedmiotową sytuację organy nadzoru budowlanego odwołały się do art. 36a ust. 5 pkt 2 pr. bud., rozważając, czy w trakcie rozbudowy doszło do zmiany wysokości ściany przewidzianej w projekcie. Organy doszły do wniosku, że problem w sprawie leży w istocie w uwzględnieniu w projekcie błędnych wartości rzędnych terenu co powoduje efekt wywyższenia ściany. Organy wobec tego stwierdziły, że nie można inwestorowi przypisać istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, bowiem nie wzniósł zbyt wysokiej ściany (niezgodnej z projektem), lecz projektując ją nieprawidłowo przyjęto, że działka skarżącej znajduje się wyżej niż w rzeczywistości- por. przekrój BB z projektu budowlanego z poprawionym przez inż. mgr inż. architekt N. M.. Inwestor nie dopuścił się również zmiany rzędnych, które stanowiłyby istotne odstąpienie od projektu budowlanego, co wynika z art. 36a ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 d Pr.bud.

Należy wskazać, że istotą postępowania, którego przedmiotem jest zweryfikowanie czy doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest porównanie zrealizowanego obiektu z zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, a nie ponowna weryfikacja zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym ustalenie czy w zatwierdzonym projekcie budowlanym prawidłowo (tj. zgodnie z definicją legalną określoną w § 6 rozporządzenia) określono wysokość budynku, skutkującą przypisaniem temu budynkowi konieczności spełnienia odpowiednich, wynikających z rozporządzenia wymagań. W rozpoznawanej sprawie wysokość samej ściany nie zmieniła się względem wymiarów przyjętych w projekcie. W tym zakresie więc, jak już wskazano wyżej, nie można więc zarzucić inwestorowi istotnego odstąpienia.

Mając to na uwadze Sąd uznał za słuszne uznał umorzenie postępowania, którego przedmiotem była ocena czy przyjęcie błędnych rzędnych terenu stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Prawidłowo organy oceniły, że w obecnej sytuacji nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w kierunku istotnych odstępstw o których mowa w art. 36a ust. 5 pr. bud., dlatego wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. było prawidłowe.

Sąd jednocześnie wskazuje, że rozumie argumenty i stanowisko skarżącej, bowiem niewątpliwie na skutek przyjęcia błędnych wartości rzędnych terenu rozbudowywany budek jest wyższy, niż skarżąca mogła się spodziewać. O ile nie dało się powyższej sytuacji kwalifikować pod kątem istotnych odstępstw, nie pozbawia to organów nadzoru budowlanego rozważenia możliwości wszczęcia postępowania na podstawie innego trybu przewidzianego przepisami ustawy Prawo budowlane.

W tych okolicznościach Sąd nie mógł podzielić stawianych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w szczególności nie było podstaw do zobowiązywania przez organ inwestora do przedłożenia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych, skoro roboty wykonano zgodnie z projektem, a jak już wyżej wskazano wadliwe było przyjęcie w nim rzędnych terenu działki skarżącej.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji ją poprzedzająca nie naruszają prawa, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.