Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 104/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 i 11, art. 53 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ przyznaje radcy prawnemu J. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o utracie przez E.W. (dalej jako: skarżąca) statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2016r. oraz o utracie przez skarżącą z dniem [...] maja 2016r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a) i b), art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 53 ust. 6 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 645 ze zm.) dalej jako: ustawa o promocji zatrudnienia.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że status osoby bezrobotnej skarżąca uzyskała od dnia 8 stycznia 2016r. na podstawie decyzji Starosty z dnia [...]. W dniu 14 kwietnia 2016r. skarżąca rozpoczęła odbywanie stażu w Banku [...] i w związku z tym Starosta decyzją z dnia [...] przyznał jej prawo do stypendium w wysokości 997,40 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu, od dnia 14 kwietnia 2016r. W dniu 6 października 2016r. pracownik urzędu pracy wygenerował raport z systemu Syriusz Std. Raport ZUS-U2, z którego wynikało, że skarżąca podlega jednocześnie obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako osoba bezrobotna, pobierająca stypendium w okresie odbywania stażu i jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług od dnia [...] maja 2016r. Jako płatnika składek ustalono Spółka A (dalej: Spółka). W dniu 12 października 2016r. organ otrzymał od Spółki umowę zlecenia zawartą w dniu 12 października 2016r. pomiędzy Spółką a skarżącą, bez podpisu zleceniobiorcy. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w sprawie pozbawienia statusu bezrobotnej oraz prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu, organ I instancji uznał, że z uwagi na fakt, iż skarżąca świadczy od dnia [...] maja 2016r. usługi w ramach umowy zlecenia należało orzec o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, oraz naruszenie art. 53 ust. 6 i art. 33 ust. 4 a contrario z art. 33 4b, 4ba, 4ca ustawy o promocji zatrudnienia poprzez ich błędną wykładnię.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżąca posiadając od 8 stycznia 2016r. status osoby bezrobotnej jednocześnie w dniu [...] maja 2016r. świadczyła pracę w ramach umowy zlecenia na rzecz Spółki A. Okoliczność ta została potwierdzona raportem ZUS-U2, zgodnie z którym skarżąca od [...] maja 2016r. do [...] maja 2016r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. Pracodawca skarżącej przedłożył nadto organowi w dniu 12 października 2016r. umowę zlecenia zawartą ze skarżącą, zgodnie z którą zobowiązała się ona do wykonania na rzecz zamawiającego czynności polegających na pomaganiu podczas inwentaryzacji w okresie [...] maja 2016r. - [...] maja 2016r. Nadto skarżąca w odwołaniu wskazała, że nie neguje zawarcia umowy zlecenia ze Spółką, ale od dawna nie jest już z nią związana. Zdaniem organu, podjęcie przez stronę innej pracy zarobkowej spowodowało, że przestała ona spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia uprawniające do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. W związku z tym utraciła również prawo do korzystania z oferowanych przez organy zatrudnienia usług rynku pracy, takich jak staż i wynikających z niego uprawnień, w tym prawa do stypendium. Organ wskazał, że skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązku informowania urzędu pracy o wystąpieniu okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego tj. o podjęciu innej pracy zarobkowej, mimo to nie poinformowała organu o fakcie wykonywania pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia. Okoliczność uniemożliwiająca skarżącej posiadanie statusu osoby bezrobotnej zaistniała już [...] maja 2016r., jednak organ dowiedział się o tym fakcie dopiero 6 października 2016r. po wygenerowaniu z systemu Raportu ZUS-U2 i dopiero po tej dacie organ mógł wszcząć postępowanie. Zdaniem Wojewody, organ I instancji zgromadził cały niezbędny materiał dowodowy w sprawie.

Na tą decyzję E.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

- art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez jego błędną wykładnię;

- art. 33 ust. 4 a contrario z art. 33 4b, 4ba, 4ca ustawy o promocji zatrudnienia.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ poinformował ją o prawie składania wniosków dowodowych, jednak nie przeprowadził dowodów z urzędu. Spowodowało to przyjęcie błędnych założeń co do czasu trwania umowy zlecenia. Skarżąca przyznała, że nie neguje zawarcia umowy zlecenia z Spółką, jednak od dawna nie jest już nią związana. Tymczasem organ błędnie uznał, że skarżąca nadal realizuje zlecenie. Wskazała, że organ usiłuje pozbawić ją świadczenia za okres kilku miesięcy ze względu na jednodniową umowę zlecenia. Postępowanie takie uznała za krzywdzące i naruszające zasadę proporcjonalności. Podniosła, że wydana przez organ decyzja ma charakter konstytutywny, a zatem jej skutkom nie może zostać nadana moc wsteczna. Skarżąca wskazała również na niewystarczającą jej zdaniem jakość pouczeń organu, które polegały jedynie na przytoczeniu przepisów, a ponieważ nie jest prawnikiem, nieświadomie naruszyła spoczywające na niej obowiązki.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2017r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy. Zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich szczegółów zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia przez Spółkę;

- art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem jasnego i czytelnego pouczenia skarżącej o ciążących na niej obowiązkach na etapie rejestracji w urzędzie pracy;

- art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i 11 ustawy o promocji poprzez przyjęcie zbyt rygorystycznej definicji bezrobotnego.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik dodatkowo wyjaśnił, że skarżąca w dniu

[...] maja 2016r. świadczyła usługę pomocy przy inwentaryzacji dla Spółki przez

6 godzin, płatnych 11 zł brutto za godzinę. Skarżąca uznała wykonywanie tej pracy za próbę, miała wątpliwości czy otrzyma wynagrodzenie i czy nie zostanie oszukana.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2017r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca z soboty na niedzielę przez 6 godzin pomagała przy inwentaryzacji, na inwentaryzację pojechała taksówką, nic nie zarobiła, praca okazała się nieopłacalna. Do pracy przy inwentaryzacji została skierowana przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. Zdaniem pełnomocnika, 6 godzin pracy próbnej nie powinno być zaliczone do wykonywania pracy zarobkowej. Ponadto sama skarżąca wyjaśniła, że staż odbywała do 12 października 2016r. Skrócenie stażu nastąpiło na skutek otrzymanego pisma z urzędu pracy, z którego wynikało, że musi ona przerwać odbywanie stażu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Skargę należało uznać za zasadną.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą orzeczono o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2016r. oraz o utracie przez nią z dniem [...] maja 2016r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu. Organ wskazał, że podjęcie przez skarżącą w dniu [...] maja 2016r. innej pracy zarobkowej w ramach umowy zlecenia spowodowało, że przestała ona spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia uprawniające do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. W związku z tym utraciła również prawo do korzystania z oferowanych przez organy zatrudnienia usług rynku pracy, takich jak staż i wynikających z niego uprawnień, w tym prawa do stypendium.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, za osobę bezrobotną uznaje się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...). Na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 1, wypłacane przez starostę (art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia). Nie ulega zatem wątpliwości, że do odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium może być skierowana tylko osoba bezrobotna. Zatem utrata statusu osoby bezrobotnej oznacza utratę wszelkich związanych z tym świadczeń, oraz możliwości korzystania z instytucji przewidzianych w ustawie jako środki wspierania i aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, w tym odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium.

Przeszkodą w posiadaniu statusu osoby bezrobotnej jest między innymi pozostawanie w zatrudnieniu, a także wykonywanie innej pracy zarobkowej. Jako okoliczność faktyczną, która spowodowała utratę przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] maja 2016r. organy obu instancji uznały fakt podjęcia przez skarżącą w tym dniu pracy zarobkowej. Swoje ustalenia organy oparły na przedłożonej w dniu 12 października 2016r. przez Spółkę umowy zlecenia zawartej pomiędzy Spółką a skarżącą, zgodnie z którą skarżąca zobowiązała się do wykonania na rzecz zamawiającego czynności polegających na pomaganiu podczas inwentaryzacji w okresie [...] maja 2016r. - [...] maja 2016r. Ponadto organy uwzględniły raport ZUS-U2, zgodnie z którym skarżąca od [...] maja 2016r. do [...] maja 2016r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. W konsekwencji została wydana decyzja o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2016r. oraz o utracie przez nią z dniem [...] maja 2016r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu.

Stanowiska organów i skutków powyższych rozstrzygnięć nie sposób jednak zaakceptować w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy sprawy. Zarówno we wniesionym odwołaniu, jak i w skardze skarżąca wyjaśniała, że nie neguje zawarcia umowy ze Spółką z o.o., jednak była to jednodniowa umowa. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2017r., jak i na rozprawie, pełnomocnik skarżącej podał, że skarżąca w dniu [...] maja 2016r. z soboty na niedzielę świadczyła usługę pomocy przy inwentaryzacji dla Spółki przez 6 godzin, płatnych 11 zł brutto. Była to praca na próbę, do pracy przy inwentaryzacji została zresztą skierowana przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. Kwestią sporną w sprawie pozostaje zatem, czy faktycznie z dniem [...] maja 2016r. zostały spełnione przesłanki powodujące, w świetle art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, utratę przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz utratę prawa do przyznanego jej stypendium w związku z odbywaniem stażu.

Z ustawowej definicji bezrobotnego wynika, że aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego co uznawane jest w ustawie jako zatrudnienie, lub inna praca zarobkowa skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje przede wszystkim na fakt, że skarżąca nie świadczyła na podstawie przesłanej przez Spółkę (niepodpisanej) umowy jakichkolwiek usług. Nie mieści się bowiem w pojęciu wykonywania usług w ramach przedstawionej umowy, a co za tym idzie pracy zarobkowej w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia sytuacja, w której skarżąca wykonywała jedynie przez 6 godzin z soboty na niedzielę czynności przy inwentaryzacji, skoro w następstwie tego kolejne czynności nie były jej już zlecane. Trudno w takiej sytuacji stwierdzić, że została zawarta przez skarżącą umowa, która faktycznie nie była nigdy wykonywana. Co najwyżej można by mówić o próbie podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, a nie o wykonywaniu pracy zarobkowej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Okoliczności podnoszone przez skarżącą, a niekwestionowane przez organy w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, wskazują wręcz na rozwiązanie przez skarżącą w dniu [...] maja 2016r. niepodpisanej przez nią umowy.

Okoliczności tej nie sposób pominąć przy ocenie sytuacji prawnej skarżącej i jej statusu w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, która w sposób jednoznaczny wymaga, aby praca była wykonywana. Art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia wskazuje, że pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Także z treści powyższego przepisu wynika, że istotą innej pracy zarobkowej niż zatrudnienie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia, jest jej wykonywanie lub świadczenie usług, co w stanie faktycznym sprawy nie miało miejsca. Istotą pojęć "wykonywanie" i "świadczenie" jest niewątpliwie istnienie po stronie osoby aktywności podejmowanej w celu wywiązywania się z obowiązków wynikających z zawartej umowy. Skarżąca tymczasem wykonywała w dniu [...] maja 2016r. jedynie czynności-pracę na próbę. Organ wydający decyzję o utracie przez skarżącą statusu bezrobotnego ustalił więc wbrew istniejącym dowodom i z naruszeniem reguł wynikających z art. 7 i art. 77 k.p.a., że skarżąca pracowała w okresie od [...] maja 2016r. Konsekwencją takich niepełnych ustaleń było orzeczenie o utracie statusu bezrobotnego oraz orzeczenie o odmowie przyznania stypendium.

Zważyć nadto należy, że zarówno organ I, jak i II instancji wydając decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] maja 2016r. nie rozważał okoliczności faktycznych sprawy pod kątem spełniania przez skarżącą przesłanki zdolności i gotowości podjęcia przez nią zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującej w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, przy trwającej w dniu [...] maja 2016r. 6-godzinnej próbie podjęcia pracy w godzinach nocnych. Organ ten poza stwierdzeniem istnienia umowy zawartej pomiędzy Spółką a skarżącą, pomimo zarzutów w odwołaniu, nie prowadziły żadnego postępowania dowodowego.

Wątpliwości budzi też sposób pouczenia o obowiązkach bezrobotnego w sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca. Z pkt. 8 rozdziału IV informacji o obowiązkach osoby bezrobotnej z dnia 8 stycznia 2016r. wynika, że skarżąca była zobowiązana w terminie 7 dniu do poinformowania urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego (skarżąca nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych). Z treści pouczenia nie wynika jednak, aby skarżąca została poinformowana, że nawet tylko formalne pozostawanie stroną umowy w przypadku, kiedy umowa ta nie jest i nie była wykonywana spowoduje utratę statusu bezrobotnego w sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca w dniu [...] maja 2016r. Nadto z pouczenia tego, jak również z przedstawionej jej w dniu 16 marca 2016r. informacji o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej kierowanej do odbycia stażu, nie wynika aby skarżącą poinformowano, co należy rozumieć pod pojęciem innej pracy zarobkowej. W pkt 22 tej informacji zawarto podobną informację o obowiązku zawiadomienia w terminie 7 dni PUP o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lecz nie wyjaśniono skarżącej co należy rozumieć pod pojęciem takiej właśnie innej pracy zarobkowej, co z uwagi na młody wiek skarżącej winno mieć miejsce, bowiem taka osoba nie ma jeszcze bogatego doświadczenia zawodowego oraz wiedzy prawniczej, na co wskazywała w odwołaniu oraz skardze. Tymczasem z utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, że warunkiem zastosowania sankcji w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze pouczenie jej o przesłankach warunkujących utratę tego statusu. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2015r. sygn. IV SA/Po 1359/14 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie CBOSA), że bezrobotny może być pozbawiony statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, tylko wówczas, jeżeli miał, a co najmniej przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można by w danym przypadku odeń wymagać: powinien mieć, świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym jemu uprzednio w sposób właściwy pouczeniem skutkują utratą statusu bezrobotnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2012r. sygn. I OSK 1483/11, dostępny CBOSA ). Zatem okoliczności niniejszej sprawy nie mogą być interpretowane na niekorzyść skarżącej, skoro organ nie pouczył jej w sposób wyczerpujący o zdarzeniach skutkujących utratą statusu bezrobotnego.

Z wyjaśnień skarżącej złożonych na rozprawie wynika, że zawarta przez nią umowa była wykonywana na próbę i z tych przyczyn pozostawała w przekonaniu, że nie ma obowiązku zgłoszenia tego faktu w urzędzie pracy. Stanowisko organów skutkujące pozbawieniem skarżącej statusu osoby bezrobotnej w stanie faktycznym sprawy wynika zatem z niedostatecznej analizy treści art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia w powiązaniu z okolicznościami stanu faktycznego. Brak rozważenia rzeczywistej treści regulacji dotyczącej istoty przesłanek decydujących o pozbawieniu statusu bezrobotnego w odniesieniu do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy spowodował błędną interpretację tego przepisu. W konsekwencji powyższego uchybienia organy naruszyły także przepisy art. 33 ust. 4 i art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia. Jak wynika z ich treści dają one podstawę do pozbawienia bezrobotnego jego statusu oraz odmowy przyznania stypendium wyłącznie w sytuacji niespełniania przez osobę warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Organy nie oceniły jednak czy kilkugodzinne wykonywanie czynności na podstawie niepodpisanej umowy stanowi inną pracę zarobkową, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia. Poza tym organy nie rozważyły, czy zastosowana w tej sprawie sankcja w postaci utraty statusu bezrobotnego oraz prawa do stypendium, z tytułu odbywania stażu nie naruszają konstytucyjnych zasad subsydiarności i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), bowiem zastosowana sankcja polegająca na pozbawieniu skarżącej za okres wsteczny wynoszący 6 miesięcy statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, gdy tylko przez 6 godzin, w porze nocnej, wykonywała czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej - zlecenia jak podaje pracodawca, i uzyskała dochód wynoszący kilkadziesiąt złotych ok. 50 zł, jest adekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia.

Należy również zauważyć, że utrata statusu bezrobotnego z datą wsteczną i w konsekwencji odmowa przyznania prawa do stypendium powoduje, że skarżąca pozbawiona jest możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną, zabezpieczenia społecznego oraz narażona na dalsze ujemne konsekwencje łącznie z obowiązkiem zwrotu pobranego stypendium. Sytuacja taka stoi w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także z zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), oraz z zasadą proporcjonalności polegającej na proporcjonalnej reakcji Państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Nie jest też zgodna z celem ustawy o promocji zatrudnienia, jakim jest m.in. łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych. Nie można zapominać, że skarżąca została skierowana do wykonywania czynności przy inwentaryzacji przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, a ponadto próbowała stać się osobą aktywną zawodowo. To właśnie takiemu działaniu bezrobotnego i jego motywowania do znalezienia zatrudnienia w ramach własnych poszukiwać przyświeca regulacja ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Z wyżej wskazanych przyczyn zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę organy powinny mieć na uwadze prawidłowe znaczenie pojęcia bezrobotnego i świadczenia pracy na podstawie umów cywilnoprawnych i tak rozumiane pojęcie odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Nadto organy powinny ustalić, czy skarżąca od dnia [...] maja 2016 r. spełniała przesłankę zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, której istnienia nie rozważały. Badając istnienie tej przesłanki organy powinny brać pod uwagę rzeczywiste obciążenie skarżącej obowiązkami wynikającymi z zawartej umowy zlecenia oraz czy umowa ta w rzeczywistości nie została rozwiązana po negatywnym wyniku próby wykonywania przez skarżącą obowiązków z niej wynikających. Dopiero tak przeprowadzone postępowania będą mogły stanowić podstawę do wydania zgodnej z prawem decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania związanych z przyznanym prawem pomocy Sąd orzekł w oparciu o art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1715).