Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 743/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 1, ust. 6, ust. 7, art. 4 pkt 3 lit. a,  pkt  4, pkt 5, pkt 6, art. 5a, art. 14 ust. 1,  ust. 3 pkt 4 i 5, art. 33 ust. 1-7, art. 8 ust. 2 pkt 1-4 i 6, ust. 3,
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 2, art. 5 ust. 1, ust. 2, art. 6 ust. 1,
journal: Dz.U. 2022 poz 461
law: Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
article: art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 208
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
article: art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, pkt 4, art. 17 ust. 1, art. 9, art. 20 ust. 1, art. 47 ust. 2 pkt 1, lit. d
journal: Dz.U. 2023 poz 221
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
article: art. 1,  art. 2 ust. 1 pkt 1,  ust. 2,  ust. 4, art. 9, art. 10  pkt 3, pkt 4, art. 20 ust. 1c
journal: Dz.U. 2022 poz 2647
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 1a ust. 1 pkt 6, ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
article: art. 15 ust. 1, ust. 2, art. 2 pkt 15, pkt 19,  pkt 20, art. 43 ust. 1 pkt 3, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1570
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
article: art. 27, art. 29
journal: Dz.U. 2022 poz 1473
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 10 ust. 5 lit. a  pkt ii, lit. b
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1  art. 2 ust. 2 lit. n
law: Rozpor
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Z. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. K. wykonującego działalność pod firmą P. , karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za następujące naruszenia:

1. Nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, to jest naruszenie opisane w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za które przewidziano karę w kwocie 500 zł – łącznie 1284 x 500 = 642000 zł,

2. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. naruszenie opisane w lp. 1.1 ww. załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 12.000 zł,

3. Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który wydał zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie, tj. naruszenie opisane w l.p. 1.9 wspomnianego załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 800 zł, łącznie 4 x 800 zł = 3200 zł.

Łącznie kara wniosła 657.200 zł, jednak w związku z treścią art. 92a ust. 5 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wysokość nałożonej na stronę kary ograniczono do 15.000 zł

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zakres kontroli obejmował okres od 15 czerwca 2020 r. do 15 czerwca 2021 r. Ustalono, że strona wykonywała przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne na terytorium RP. W zakresie obowiązujących przepisów dot. czasu pracy kierowców, czasu prowadzenia pojazdu, czasu przerw i czasu odpoczynku, poddano kontroli 9 kierowców za okres od 1 września 2020 r. do 31 marca 2021 r. Ustalono, że strona m.in. nie okazała dokumentów związanych z czasem pracy kontrolowanych kierowców oraz nie okazała dokumentów związanych z przewozem drogowym, przy czym w okresie kontroli w poszczególnych rodzajach przewozów używała 30 pojazdów do przewozu rzeczy o dmc większej niż 3,5 t.

W zakresie pierwszego z ww. naruszeń, organ zacytował przepisy prawa, z których wynika obowiązek zapewnienia przez przedsiębiorstwa transportowe aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej 12 miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne bezpośrednio albo na odległość na terenie tego przedsiębiorstwa.

Organ wyjaśnił, że okresy w jakich strona wykonywała przewozy drogowe własnymi pojazdami – zrębki drzewnej ustalono na podstawie dokumentów otrzymanych od P1. S.A. Oddział Z. S. - takich jak zestawienia dobowe dostaw biomasy B. K. , zestawienia dzienne dostaw biomasy, zawierające daty transakcji, dane kontrahenta, nazwy umów, sygnatury umów, szczegółowe zestawienia ważeń wraz z numerami kwitów wagowych poszczególnych aut. Okazało się, że strona nie okazała wykresówek /danych cyfrowych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego za 1284 dni pracy kierowców.

W zakresie drugiego ze wskazanych naruszeń organ wyjaśnił, że strona nie spełnia warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d., wymaganego aby można było uznać przewóz za niezarobkowy przewóz drogowy skoro kierowca M. E. nie został wykazany na liście pracowników, a pełnomocnik strony S. L. wyjaśnił, że wykonywał on we wskazanych okresach okazjonalnie przewozy na rzecz tego przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego, przewozy te należy sklasyfikować jako transport drogowy, a strona winna posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego – licencję. Strona takiej licencji nie okazała jednak, tłumacząc, że wykonywała przewozy drogowe tylko w zakresie prowadzonej działalności rolniczej.

Z kolei co do trzeciego z ww. naruszeń, organ wyjaśnił, że strona nie zgłosiła zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu, która nastąpiła w dniu 3 lutego 2021 r., a nadto nie zgłosiła wskazanych przez organ trzech pojazdów, nie okazała ich dokumentów (dane uzyskano w bazie CEPiK).

Odnosząc się do argumentacji strony organ nie zgodził się, że B. K. jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne/ przedsiębiorstwo rolnicze, zwolniony jest z obowiązku stosowania się do obowiązujących przepisów dot. czasu pracy kierowców. Organ zaznaczył, że w CEIDG nie może być zarejestrowana działalność rolnicza, tymczasem strona w tej ewidencji znajduje się. Powyższe potwierdzają także faktury, na których wskazano jako wystawcę P. B. K. [...]. Z tego względu, zdaniem organu, mamy do czynienia z przedsiębiorcą realizującym przewóz drogowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przedstawione przez skarżącego dokumenty potwierdzają posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego, ale jest to działalność odrębna nie podlegająca uzyskaniu dokumentów związanych z transportem drogowym i nie będąca przedmiotem kontroli.

Organ zauważył, że strona w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wnioskowała o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów do dnia 13 sierpnia 2021 r., na co stronie udzielono pozytywnej odpowiedzi, jednak do dnia 13 sierpnia 2021 r. strona nie udzieliła żadnych dodatkowych dokumentów mogących mieć znaczenie dla stanowiska zajętego przez organ kontrolny w przedmiotowej sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. K. podniósł, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, który podlega karze pieniężnej jest przedsiębiorca. Kwestią sporną w sprawie jest to czy w okresie objętym kontrolą skarżący wykonywał przewozy na potrzeby własne w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym), czy też skarżący wykonywał przewozy wyłącznie w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Według strony skarżącej, w okresie objętym kontrolą wykonywano przewóz drewna z gospodarstwa rolnego do odbiorcy ([...]), przy czym kierowcy dokonujący przewozu byli pracownikami B. K., a pojazdy służące do translokacji należącego do strony materiału były jego własnością.

Co prawda z uwagi na treść art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, jednakże z art. 33 ust. 2 tej ustawy, wynika, że obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy w ogóle przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, przy czym w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Strona zacytowała art. 6 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców i wskazała, że do podmiotów niebędących przedsiębiorcami należą rolnicy w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Rolnicy nie są więc obciążeni obowiązkiem posiadania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych. Wobec tego, przewozy które miały miejsce w okresie kontroli były wykonywane w ramach prowadzonej przez stronę działalności rolniczej.

Zdaniem strony, fakt prowadzenia działalności gospodarczej wpisanej do CEIDG oraz objęcie go ubezpieczeniem społecznym ZUS nie wpływa na posiadanie przez niego statusu rolnika. Co prawda rolnik po przekroczeniu określonej kwoty podatku dochodowego, objęty jest ubezpieczeniem społecznym ZUS zatem pozostaje przedsiębiorcą wpisanym do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, jednak żaden przepis nie pozbawia go statusu rolnika.

W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia prawa w zakresie ustawy Prawo przedsiębiorców bowiem stosownie do zapisów art. 47 ust. 1 tej ustawy, kontrole planuje się i przeprowadza po uprzednim dokonaniu analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ nie dokonał takiej analizy z uwagi na powzięcie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, bądź popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w oparciu o przesłany organowi dokument z Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów.

Strona podniosła, że nie otrzymała tłumaczenia informacji sporządzonej (jak się okazało w języku niemieckim), a jednocześnie można domniemywać, że kompleksowa kontrola oparta została na podejrzeniach wywołanych wniesioną informacją w języku niemieckim, która nie została przetłumaczona na język urzędowy, tj. na język polski.

Skarżący wskazał także na naruszenia przepisów k.p.a. w związku z tym, że organ nie ustosunkował się do pism przygotowawczych strony, do jej wniosków, a przy tym decyzja kończąca postępowanie została wydana pomimo trwającego w sprawie postępowania zażaleniowego, wszczętego na skutek odmowy wglądu w akta upoważnionemu S. L..

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 6 lipca 2023 r., nr BP.500.286.2021.1181.SZ16.428339, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 5b, art. 7, art. 8, art. 33, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201; dalej "u.t.d."), lp. 1.1, lp. 1.9, lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32, art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.; dalej "rozporządzenie nr 165/2014"), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1; dalej "rozporządzenie 2020/1054"), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, (Dz.U. z 2022 r. poz. 1473; dalej "u.c.p.k."), po rozpoznaniu odwołania B. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "P. (dalej "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2021 r. o nr WITD.DI.0152.XVI0546/11/21 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy przywołał treść przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie i wyjaśnił z jakich względów brak jest podstaw do zastosowania art. 189a § 2 k.p.a. jak również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy- Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy przywołał treść art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006, art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 4 rozporządzenia nr 165/14, art. 25 u.c.p.k. Wyjaśnił, że lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy - karą pieniężną w wysokości 500 zł.

Organ odwoławczy podał, że skarżący nie udostępnił do kontroli danych cyfrowych/wykresówek z kart kierowców oraz tachografu cyfrowego, w okresach:

22.09.2020 r., 26 – 27.09.2020 r., 30.09.2020 r., 1 - 5.10.2020 r., 7 - 10.10.2020 r., 12 - 19.10.2020 r., 21 - 22.10.2020 r., 24 - 27.10.2020 r., 30.10.2020 r., 2 - 3.11.2020 r., 5.11.2020 r., 7 - 10.11.2020 r., 12 - 18.11.2020 r., 26 - 28.11.2020 r., 14 - 24.12.2020 r., 27 - 31.12.2020 r., 2 - 3.01.2021 r., 7 - 10.01.2021 r., 15 - 17.01.2021 r., 21 - 27.01.2021 r., 4 - 7.02.2021 r., 8 - 12.02.2021 r., 11 - 14.02.2021 r., 18 - 21.02.2021 r, 25 – 26.02.2020 r., 28.02.2021 r., 4 - 6.03.2021 r., 11 - 13.03.2021 r., 18 - 21.03.2021 r., 25 - 30.03.2021 r. – łącznie za 1284 dni;

Organ odwoławczy ustalił dni wykonywanych przez skarżącego przewozów na podstawie zestawień dobowych dostaw biomasy oraz zestawień dziennych dostaw biomasy zawierających, m.in. daty transakcji, dane kontrahenta (tj. kontrolowany przedsiębiorca), nazwy umów, sygnatury umów, nazwy dostawcy (P. ), rodzaj biomasy, asortyment, nr rej. pojazdów, szczegółowe zestawienie ważeń wraz z numerami kwitów wagowych poszczególnych aut z dostawą za okres od dnia 22.09.2020 r. do dnia 30.03.2021 r. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy nałożył na skarżącego łączną karę pieniężną w wysokości 642.000 zł za stwierdzone naruszenia przepisu lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do kolejnego naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji innej niż licencja wspólnotowa, tj. lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy przywołał treść art. 4 pkt 3, pkt 4, pkt 22, art. 5, art. 5b ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 1 u.t.d. Wskazał, że lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 zł wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że kierowca M. E. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewozy, w dniach: 9.11.2020 r. od godz. 01:21 – 02:01 (nr rej. pojazdu [...]), 12 – 13.11.2020 r. od godz. 01:10 do godz. 01:43 oraz od godz. 1:58 do godz. 02:34 (nr pojazdu [...]), 18.02.2021 r.- od godz. 02:21 do godz. 02:52 (nr rej. pojazdu [...]), 18.03.2021 r. od godz. 02:55 do godz. 3:32 (nr rej pojazdu [...]), 20.03.2021 r. od godz. 03:11 do godz. 03:45 (nr rej pojazdu [...]), 15.01.2021 r. od godz. 02:54 do godz. 03:26 (nr pojazdu [...]), 20.02.2021 r. od godz. 00:17 do godz. 01:14 (nr rej pojazdu [...]). Wskazał, że skarżący wykonywał przewozy zrębek drewna energetycznego (biomasy) do P1. S. A. Oddział Z. . Dostawy wskazanego towaru wykonywane były pojazdami, będącymi w prawnym użytkowaniu strony oraz innych podmiotów przez kierowcę M. E.. Kontrolowany kierowca nie został wskazany na liście pracowników skarżącego. Z wyjaśnień osoby upoważnionej do reprezentowania strony podczas kontroli wynikało, że kierowca ten we wskazanych okresach okazjonalnie wykonywał przewozy na jej rzecz. Organ podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie niespełnienia przez skarżącego przesłanek wykonywania przewozów na potrzeby własne, określonych w art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. Wprawdzie posiada on zaświadczenie nr [...] na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne udzielone przez Starostę C. , lecz ww. przejazdów nie wykonywał bezpośrednio on ani jego pracownik. Według organu odwoławczego, w takim przypadku strona powinna posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Z tego tytułu organ odwoławczy nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł w zw. z naruszeniem lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do ostatniego naruszenia, polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który wydał zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie – za każdą zmianę, tj. lp. 1.9. załącznika nr 3 do u.t.d., organ zacytował art. 4 pkt 4 i 5 u.t.d., a także art. 14 ust. 1, art. 33 ust. 1, ust. 3, ust. 6 i 7 u.t.d. oraz art. 8 ust. 2 pkt 1 – 4 i 6 , a nadto ust. 3 pkt 4 i 5 u.t.d. Wyjaśnił, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 1.9. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niezgłoszenie wspomnianej wyżej zmiany danych, w wymaganym terminie – karą pieniężną w wysokości 800 zł za każdą zmianę.

Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym m.in. wykazu pojazdów będących w użytkowaniu przedsiębiorstwa, zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione przez Starostę C. w dniu 24 maja 2017 r. i zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne wystawione przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu 19 grudnia 2016 r. ustalił, że kontrolowany przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku zgłoszenia na piśmie zmiany nr rej. pojazdu – [...] na nr rej. [...] oraz nie zgłosił do ww. zaświadczenia pojazdów o nr [...] (łącznie strona nie zgłosiła 4 wymaganych zmian). Organ szczegółowo wymienił dni, w których strona wykonywała przewozy drogowe zrębków drewna do przedsiębiorstwa P1. opisanymi wyżej pojazdami.

Z uwagi na powyższe organ uznał, że kara pieniężna za stwierdzone naruszenie sankcjonowane przez lp. 1.9 załącznika nr 3 do u.t.d., w łącznej wysokości [...] została nałożona zasadnie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że łączna kara za ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wyniosła 657.200 zł, lecz na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. nie mogła ona przekroczyć 15.000 zł. Zatem organ odwoławczy nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wydania decyzji, mimo trwającego w sprawie postępowania zażaleniowego, wszczętego na skutek odmowy wglądu w akta S. L. organ wskazał, że postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 2 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy zapoznania się z aktami sprawy.

Zdaniem organu, skarżący jako przedsiębiorca zobowiązany jest odpowiednio uregulować pracę kierowców, wydawać im polecenia i przeprowadzać regularne kontrole przestrzegania przepisów. Z tych względów w sprawie nie ma zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Także jeśli chodzi o zarzut przeprowadzenia kontroli w oparciu o przekazane przez Ministerstwo Finansów, Departament Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej pismo z dnia 25 marca 2021 r., organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, strona zarzuciła organowi naruszenie:

1. przepisów postępowania poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, a co za tym idzie naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.,

2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu rolników skutkującą odmową przyznania skarżącemu przymiotu rolnika, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji,

3. naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię art. 6 k.p.a. w wyniku czego podtrzymano błędną decyzję organu I instancji, co skutkowało nałożeniem na skarżącego kary, w sytuacji gdy była ona całkowicie nieuzasadniona.

W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację analogiczną jak w odwołaniu, zmierzającą do wykazania, że powinna być traktowana jak rolnik a nie jak osoba prowadząca działalność gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten odpowiada prawu w stopniu nie powodującym konieczności usunięcia go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego – wykonującego działalność gospodarczą pod firmą P. - kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, za naruszenia, o których będzie mowa poniżej.

Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201).

Po przeprowadzeniu w dniach 15 czerwca 2021 r – 8 lipca 2021 r. kontroli wspomnianego przedsiębiorcy, na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 1, art. 92a ust. 6 i 7 ww. ustawy na stronę nałożono karę za następujące naruszenia:

1. nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, to jest naruszenie opisane w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za które przewidziano karę w kwocie 500 zł (łącznie 1284 x 500 = 642.000 zł),

2. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. naruszenie opisane w lp. 1.1 ww. załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 12.000 zł,

3. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który wydał zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie, tj. naruszenie opisane w l.p. 1.9 wspomnianego załącznika, za które przewidziano karę w kwocie 800 zł, (łącznie 4 x 800 zł = 3200 zł).

W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że B. K. prowadzi wraz z żoną E. K. gospodarstwo rolne na terenie gminy B. o powierzchni [...] ha.

Według skarżącego, z uwagi na to, że jest rolnikiem nie ma obowiązku przestrzegać przepisów u.t.d., tj. posiadać zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, udostępniać podczas kontroli wykresówek oraz pobierać i przechowywać danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, jak również zgłaszać właściwym organom zmian danych, o których mowa w art. 8 ustawy o transporcie drogowym.

W pierwszej kolejności należy ustalić status skarżącego w świetle obowiązujących przepisów, w tym zwłaszcza ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r., poz. 221, dalej jako "u.p.p.").

W polskim porządku prawnym nie ma jednej wspólnej definicji "rolnika", ani "działalności rolniczej" dla wszystkich stosunków prawnych. Obowiązujące definicje funkcjonują na użytek konkretnych sytuacji prawnych, które są przedmiotem regulacji poszczególnych ustaw. Ww. pojęcia przeciwstawia się często pojęciu przedsiębiorcy i działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2569; dalej "u.k.u.r."), ilekroć w ustawie jest mowa o m.in.:

- nieruchomości rolnej - należy przez to rozumieć nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne (pkt 1);

- gospodarstwie rolnym - należy przez to rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej albo łączna powierzchnia nieruchomości rolnych jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2);

- prowadzeniu działalności rolniczej - należy przez to rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej (pkt 3);

- właścicielu nieruchomości rolnej - należy przez to rozumieć również współwłaściciela nieruchomości rolnej (pkt 8).

Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 u.k.u.r., za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne: prowadzone przez rolnika indywidualnego oraz w którym łączna powierzchnia użytków rolnych jest nie większa niż 300 ha.

Na podstawie art. 6 ust. 1 u.k.u.r., za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo. Kwalifikacje osoby prowadzącej gospodarstwo rolne określa art. 6 ust. 2 u.k.u.r.

Na potrzeby ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2023 r. poz. 208), "rolnik" rozumiany jest jako pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Polski, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia (art. 6 pkt 1). Organem realizującym ubezpieczenia jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS - art. 2 ust. 1).

W ustawie Prawo przedsiębiorców, działalność gospodarczą określono jako zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 u.p.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 u.p.p., przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego oraz działalności rolników w zakresie sprzedaży, o której mowa w art. 20 ust. 1c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; dalej "u.p.d.o.f.").

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych (art. 1). Przepisów tej ustawy nie stosuje się do m.in. przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej (art.2 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.). Co do zasady opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody (art. 9 u.p.d.o.f.), zaś źródła przychodów wymieniono w art. 10 u.p.d.o.f., w tym w pkt 3 - pozarolniczą działalność gospodarczą i w pkt 4 - działy specjalne produkcji rolnej. Podatkiem dochodowym objęte są przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, jeżeli ich sprzedaż odbywa się przy zatrudnieniu osób na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze jako przychody z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych z zachowaniem warunków wynikających z art. 20 ust. 1c u.p.d.o.f. traktuje się jako przychód z innych źródeł.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.d.o.f., działalnością rolniczą, w rozumieniu ust. 1 pkt 1, jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej: 1) miesiąc – w przypadku roślin, 2) 16 dni – w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek, 3) 6 tygodni – w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego, 4) 2 miesiące – w przypadku pozostałych zwierząt – licząc od dnia nabycia.

Podstawową cechą działalności rolniczej jest wytwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym). Przez wytwarzanie należy rozumieć działalność, która skutkuje powstaniem produktów roślinnych lub zwierzęcych. Ustawa wymaga, aby produkty te były w stanie nieprzetworzonym. Produkt przetworzony to taki, który na skutek zastosowania względem niego określonych procesów technologicznych nabrał nowych cech, właściwości. Stan nieprzetworzony to taki stan produktu, który nie różni się zasadniczo od stanu, w jakim produkt znajdował się bezpośrednio po jego wytworzeniu. Produkt zwierzęcy lub roślinny ma pochodzić z własnej uprawy, hodowli lub chowu. Przez "własną" należy rozumieć w tym wypadku samodzielną i na swój rachunek prowadzoną uprawę, hodowlę lub chów. Uprawa to cykl zabiegów od zasiewu czy zasadzenia do czasu zbiorów, planowa opieka nad wzrostem i rozwojem roślin. Przez hodowlę należy rozumieć działalność polegającą na planowej opiece nad wzrostem i rozwojem zwierząt lub roślin, ze szczególną dbałością o osobniki przeznaczone do rozmnażania. Natomiast chów to racjonalne utrzymanie zwierząt lub roślin wraz z opieką nad nimi. Przepis art. 2 u.p.d.o.f., wskazuje następnie, jakie w szczególności rodzaje uprawy, chowu lub hodowli uznaje za działalność rolniczą. Wszelkie inne niż wymienione wyżej rodzaje działalności - choćby nawet związane były ściśle z rolnictwem - nie będą stanowić działalności rolniczej. Wyliczenie dokonane w tym przepisie ma bowiem charakter wyczerpujący, w związku z czym działalność związana z rolnictwem, ale tam niewymieniona, nie ma charakteru działalności rolniczej w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f. (Bartosiewicz Adam, Kubacki Ryszard, Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, PIT komentarz, wyd. V, wydawnictwo Lex, Warszawa do art. 2).

W zakresie pojęcia gospodarstwa rolnego ustawa u.p.d.o.f. odsyła do ustawy o podatku rolnym (art. 2 ust. 4 u.p.d.o.f.).

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333; dalej "u.p.r.") w art. 2 ust. 1 wskazuje, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej, zaś w ust. 2 tego przepisu - za działalność rolniczą uznaje produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.

Przepis art. 1a ust. 1 pkt 6 z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70; dalej "u.p.o.l.") określa działalność rolniczą jako produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Działalność gospodarcza z pkt 4 tego przepisu to - działalność, o której mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej (art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l.).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 157); dalej "u.p.t.u."), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art.15 ust. 2 u.p.t.u.). Przez działalność rolniczą (art. 2pkt 15 u.p.t.u.) rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (CN 4403 41 00 i 4403 49) oraz bambusa (CN 1401 10 00), a także świadczenie usług rolniczych.

Co do zasady rolnik (ustawa używa pojęcia rolnik ryczałtowy – art. 2 pkt 19 u.p.t.u.) korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów usług w zakresie dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych (art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.). Może on jednak zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2. (art. 43 ust. 3 u.p.t.u.). Produkty rolne na podstawie art. 2 pkt 20 u.p.t.u. to towary pochodzące z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego oraz towary, o których mowa w art. 20 ust. 1c i 1d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z powyższego wynika, że rolnik zajmujący się działalnością rolniczą nie prowadzi działalności gospodarczej, lecz może podjąć się jej prowadzenia. Wówczas powinien dokonać na podstawie art. 17 ust. 1 u.p.p. wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) jako przedsiębiorca w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co oznacza poddanie się rygorom obowiązujących przedsiębiorców przepisów (art. 9 u.p.p.). Identyfikacja przedsiębiorcy w urzędowych rejestrach następuje na podstawie numeru identyfikacji podatkowej (NIP) (art. 20 ust.1 u.p.p.).

Rolnik podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS, co do zasady nawet gdy jest zarejestrowany jako przedsiębiorca. Jednakże w sytuacji gdy jego dochody z pozarolniczej działalności przekroczą określony limit (w 2022 r. wynosił on 3.723 zł) powstaje obowiązek po stronie rolnika do zgłoszenia się do ubezpieczenia społecznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).

Bezspornie skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Jest zarejestrowany w CEiDG, płaci podatek dochodowy od osób fizycznych, jest zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług i podlega ubezpieczeniu społecznemu ZUS. Zgodzić należy się ze skarżącym, że podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego ZUS nie powoduje, że dana osoba traci status rolnika. Jednakże sytuacja prawna osoby rolnika i osoby przedsiębiorcy jest różna. Należy zatem rozróżnić obie działalności prowadzone przez skarżącego. W ramach działalności rolniczej strona uprawia wierzbę energetyczną, co nie było kwestionowane. Na potrzeby sprzedaży wspomnianej wierzby skarżący nie musiałby rejestrować się jako przedsiębiorca, a sprzedaży takiej nie traktowano by jako źródła dochodu z działalności gospodarczej. Skarżący, oprócz gospodarstwa rolnego prowadzi równolegle działalność gospodarczą pod firmą "P. . W ramach tej firmy dokonuje przerobu ww. rośliny na biomasę (produkt przetworzony), którą następnie sprzedaje elektrowni. Z uwagi na znaczną ilość dokonanych dostaw biomasy do elektrowni należy przyjąć, że przerób drewna ma charakter przemysłowy.

Skarżący w ramach tej firmy był podmiotem kontroli, a następnie podmiotem postępowania administracyjnego.

Co do zasady kontrole u przedsiębiorcy przeprowadza się po uprzednim dokonaniu analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej, jednakże w niektórych przypadkach wymienionych w art. 47 ust. 2 u.p.p. takiej analizy się nie przeprowadza. Tego typu sytuacja zachodzi m.in. w wypadku kontroli dokonanej z uwagi na uzasadnione podejrzenie innego naruszenia prawnego zakazu lub niedopełnienia prawnego obowiązku (art. 47 ust. 2 pkt 1 lit. d u.p.p.). Podjęcie kontroli w niniejszej sprawie poprzedzone było otrzymaniem z niemieckiej firmy transportowej emaila dotyczącego zatrudnionego w tej firmie kierowcy M. E., który w czasie wolnym dokonywał przewozów określonymi pojazdami dla innych osób. Okoliczność, że ww. email nie został przetłumaczony na język polski, w ocenie Sądu, nie miała istotnego znaczenia dla rozpoznania sprawy. Organ potraktował otrzymaną wiadomość jedynie jako informację, która wymaga sprawdzenia - w związku z pojazdami, którymi poruszał się M. E. . Co istotne okoliczności wykonywania przewozów przez wspomnianego M. E. na rzecz skarżącego potwierdził w wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia 6 lipca 2021 r. upoważniony do reprezentowania strony podczas kontroli S. L..

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że skoro skarżący prowadzi działalność gospodarczą i w ramach jej dokonuje przewozów drogowych winien przestrzegać przepisów u.t.d.

Strona jako przedsiębiorca zatrudnia kierowców, którzy przewozili biomasę do elektrowni. W trakcie kontroli zażądano od przedsiębiorcy okazania kart pracy kierowców i danych z tachografu, których skarżący nie okazał, gdyż jego zdaniem nie ma takiego obowiązku.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2022 r. poz. 1473; dalej "u.c.p.k.") określa czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy. Transport drogowy na tle tej ustawy to transport drogowy w rozumieniu u.t.d., zaś przewóz drogowy to przewóz drogowy w rozumieniu rozporządzenie nr 561/2006.

Przepisy u.c.p.k. mają za zadanie chronić kierowców, ograniczając ich czas pracy, zapewniając czas na odpoczynek i obowiązkowe przerwy. Kontrolę czasu pracy kierowcy umożliwia tachograf, zamontowany w pojeździe. Przepis art. 27 u.c.p.k. określa zasady stosowania m.in. rozporządzenia nr 561/2006. Wyłączenie stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 zawiera art. 29 u.c.p.k.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 561/2006, o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium, mające zastosowanie m.in. do przewozów wykonywanych ciągnikami rolniczymi i leśnymi używanymi w działalności rolniczej lub leśnej, w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa, które jest właścicielem lub użytkownikiem takiego pojazdu.

Polski ustawodawca zdecydował się na takie wyłączenie właśnie w art. 29 u.c.p.k. jednakże wyłączenie to należy odnieść w warunkach polskich do rolnika (producenta rolnego) w ramach działalności rolniczej. Ponadto wyłączenia tego, jak podkreśla się w orzecznictwie, nie należy interpretować rozszerzająco. Wyłączenie stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 winno stanowić wyjątek, uzasadniony szczególnym charakterem niektórych przejazdów, nie może to być wyłączenie przedmiotowe dotyczące pewnych kategorii pojazdów, bez względu na charakter odbywanego przez nie przejazdu. Wyłączenie stosowania ww. przepisów powoduje bowiem stosowanie mniej korzystnych zasad pracy dla kierowców oraz obniżenie wymagań mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego (por. Ustawa o czasie pracy kierowców. Komentarz pod red. K. Barana, WKP 2023 do art. 29; Komentarz do rozporządzenia nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; LEX/el.2015, do art. 13).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie w zakresie w jakim działał skarżący, tj. prowadzenia działalności gospodarczej, ww. przepisy nie miały zastosowania. Podzielenie stanowiska skarżącego, doprowadziłoby w istocie do obejścia przepisów o czasie pracy kierowców i naruszenia zasad uczciwej konkurencji.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że brak udostępnienia podczas kontroli wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu, stanowi naruszenie art. 10 ust. 5 lit. a pkt ii, lit. b rozporządzenia nr 561/2006; art. 2 ust. 2 lit. n rozporządzenia nr 165/2014, co skutkowało nałożeniem na stronę kary pieniężnej na podstawie lp.6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy u.t.d.

Jak wynika z akt administracyjnych przewozem biomasy do elektrowni zajmował się m.in. M. E., który nie był zatrudniony przez skarżącego. Ze wspomnianych wcześniej wyjaśnień S. L. wynikało, że M. E. nie jest pracownikiem B. K. i E. K., a jedynie dokonywał dla nich przewozu grzecznościowego.

Stosownie do art. 4 pkt 5 u.t.d., niezarobkowy krajowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a u.t.d.).

Jak wynika z ww. przepisów, dokonywanie przewozu na potrzeby własne, wymaga żeby pojazd prowadził przedsiębiorca lub zatrudniony przez niego kierowca. Skoro przewozów dokonywała inna osoba niż wyżej wymienione, to przewóz ten nie mógł być traktowany jako przewóz na potrzeby własne w rozumieniu przepisów u.t.d., zatem przedsiębiorca winien posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Transportem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., jest bowiem krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, obejmujący również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

Takiego zezwolenia skarżący nie okazał organowi, czym naruszył art. 4 pkt 3 - 6, art. 5 ust. 1, art. 5a u.t.d., co skutkowało nałożeniem na niego kary pieniężnej na podstawie lp.1.1. załącznika nr [...] do u.t.d.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił:

1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,

2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8

- nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

W myśl art. 33 ust. 7 u.t.d. zacytowany przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio także w przypadku przewozów wykonywanych po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych, o których mowa w art. 33 ust. 1 u.t.d.

Skarżący nie dokonał zgłoszenia zmiany numerów rejestracyjnych jednego z pojazdów, a także nie zgłosił trzech innych pojazdów, którymi wykonywał przewozy. Wobec tego, słusznie przyjęły organy, że doszło do naruszenia art. 33 ust. 1 – 7, art. 8 ust. 2 pkt 1 – 4 i 6 oraz ust. 3 pkt 4 i 5, art. 14 u.t.d., co skutkowało nałożeniem na niego kary na podstawie lp. 1.9 załącznika nr 3 do wspomnianej ustawy.

Organ I instancji na podstawie art. 92a ust. 5 u.t.d. dokonał ograniczenia wysokości nałożonej na skarżącego kary pieniężnej. Postępowanie organu w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi, że decyzja kończąca postępowanie została wydana pomimo trwającego w sprawie postępowania zażaleniowego, wszczętego na skutek odmowy wglądu w akta upoważnionemu S. L., wskazać należy, że wydane przez organ odwoławczy postanowienie w tym zakresie było przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. II SA/Sz 426/22, w którym WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 lipca 2022 r. oddalił skargę B. K.. Sąd, orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił stanowisko WSA zawarte w ww. wyroku. Jak wynikało z akt, S. L. dysponował pełnomocnictwem skarżącego do jego reprezentowania w czynnościach kontrolnych, które kończą się wydaniem protokołu z przeprowadzonej kontroli, co do którego strona może złożyć zastrzeżenia. Jeżeli organ uzna, że nie doszło do żadnych naruszeń przepisów, postępowanie kontrolne kończy się. Jeżeli zaś organ dojdzie do przekonania, że strona dopuściła się naruszeń przepisów zobowiązany jest wszcząć postępowanie administracyjne w tym zakresie. Tak stało się w niniejszej sprawie. Postępowanie administracyjne toczy się wówczas na podstawie przepisów k.p.a., zaś strona może być reprezentowana przez pełnomocnika pod warunkiem przedłożenia pełnomocnictwa do akt sprawy (art. 33 k.p.a.). W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że nieudostępnienie do wglądu akt sprawy S. L. spowodowało naruszenie jego praw, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Skarżący w toku postępowania był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.

Natomiast niezrozumiały jest podnoszony przez stronę zarzut dokonania czynności kontrolnych w oparciu o upoważnienie, które zostało doręczone stronie dopiero pismem z 1 września 2021 r. Jak wynika bowiem z adnotacji na załączonym do akt upoważnieniu do kontroli z dnia 14 czerwca 2021 r. zostało one doręczone upoważnionej przez stronę osobie – tj. S. L. w dniu 15 czerwca 2023 r. (co wymieniony potwierdził własnoręcznym podpisem).

W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu, uzasadniającym uchylenie wydanych przez nie decyzji. Organy zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżący wywodzi inne wnioski niż organy nie świadczy o naruszeniu przez te organy przepisów postępowania. Strona podnosząc argumenty dotyczące nieustosunkowania się przez organ do pism przygotowawczych, czy zakreślenia zbyt krótkiego, w jej ocenie, terminu do wypowiedzenia się w sprawie nie przywołała przy tym jakichkolwiek okoliczności, wskazujących na to, że powyższe mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.