Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 424/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105  par.1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr KO.801/94/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2023 r., E.S. (dalej powoływana także jako wnioskodawczyni, skarżąca) wystąpiła do Prezydenta Miasta Suwałk (Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Suwałkach) o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną tj. p. M.M – siostrą wnioskodawczyni.

Decyzją z dnia 21 lutego 2023 r., nr MOPR-DŚR/8213/001177/23/2575 Prezydent Miasta Suwałk odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na siostrę M.M., wskazując że przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jak ustalił organ pierwszej instancji, łączny staż pracy wnioskodawczyni wynosi 3 miesiące, a ostatni raz aktywność zarobkową podejmowała 40 lat temu, przed urodzeniem sześciorga dzieci. Następnie wnioskodawczyni zajmowała się ich wychowywaniem, a w okresie od 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. opiekowała się własną matką. Po utracie uprawnień do świadczenia opiekuńczego na matkę, tj. w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 maja 2021 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad siostrą, przyznawane każdorazowo na okres ważności kolejnych orzeczeń o niepełnosprawności, zaś wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w zw. z opieką nad siostrą złożony w dniu 28 czerwca 2021 r. został rozpatrzony negatywnie. Organ pierwszej instancji zauważył też, że E.S. wypłacana jest renta rodzinna z tytułu śmierci małżonka, co nie stanowi jednak negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie jest to świadczenie przyznane w zbiegu uprawnień do innych świadczeń emerytalno-rentowych.

Organ pierwszej instancji odwołał się do ustaleń z przeprowadzonego w dniu 10 stycznia 2023 r. wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że sytuacja zdrowotna, dochodowa i rodzinna M.M. nie uległa zmianie od wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 22 marca 2022 r. na potrzeby tożsamego postępowania. Niepełnosprawna stwierdziła, iż jej stan zdrowia się pogorszył, jednak nie była w stanie wskazać w jakim zakresie nastąpiło to pogorszenie, ponadto nie przedłożyła żadnych dokumentów, które potwierdziłyby pogorszenie stanu zdrowia - jedynym dokumentem nieznanym wcześniej organowi jest zaświadczenie lekarskie z dnia 20 lipca 2022 r. wystawione przez poradnię kardiologiczną, gdzie odbyła się wizyta w związku z leczeniem nadciśnienia tętniczego i okresowymi kontrolami specjalistycznymi. Wedle ustaleń pracownika socjalnego niepełnosprawna wymaga stałego leczenia, jednak potrzeba leczenia nie jest ściśle związana z koniecznością sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad niepełnosprawną. Analizując zakres opieki, organ pierwszej instancji podniósł, iż odwołująca się pomaga siostrze w praniu, sprzątaniu, gotowaniu, dotarciu do lekarza, przedłużaniu recept, kąpieli, toalecie wieczornej i robieniu zakupów. Zdaniem skarżącej siostra nie jest w stanie samodzielnie przygotować posiłku czy napoju oraz przyjąć leków, co w ocenie pracownika socjalnego jest wątpliwe, ponieważ nie zauważył on zmiany w sytuacji zdrowotnej osoby niepełnosprawnej i nie ma to odzwierciedlenia w dokumentach z leczenia medycznego. Niepełnosprawna twierdzi, że siostra pomaga jej przy kąpieli dwa razy w tygodniu i podczas toalety wieczornej, natomiast samodzielnie spożywa posiłki przygotowywane przez siostrę. Prezydent podkreślił też, że pracownik socjalny przeprowadzając wywiad zauważył ogromną nienaturalność w zachowaniu skarżącej i niepełnosprawnej w trakcie przeprowadzania wywiadu, czego nie sposób było zauważyć, gdy przeprowadzano wywiad w marcu 2022 r., skonstatował więc, że skarżąca i niepełnosprawna miały przygotowane odpowiedzi na zadawane pytania. W ocenie pracownika socjalnego M.M. nie wymaga całodobowej opieki ze strony wnioskodawczyni.

Konstatując ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie zakres opieki sprawowanej przez odwołującą się nad niepełnosprawną nie uzasadnia bierności zawodowej E.S., gdyż biorąc pod uwagę jej natężenie, odwołująca się mogłaby podjąć zatrudnienie choćby w niepełnym wymiarze czasu. W związku z tym odmówił przyznania świadczenia, tj. uznał, iż nie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką nad siostrą.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca zarzuciła naruszenie

prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej powoływana jako u.ś.r.) poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą. W ocenie skarżącej, organ pierwszej instancji formułując wskazane w decyzji tezy nie wziął pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny nie kwestionował faktu sprawowania opieki i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez samą skarżącą w złożonym oświadczeniu. Prezydent za to dokonał pobieżnej oceny oświadczenia wnioskodawczyni odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Wskazane dokumenty potwierdzają, że siostra wnioskodawczym potrzebuje w opisanym w tych dokumentach zakresie, stałej opieki. Okoliczność, że niepełnosprawna nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki osoby drugiej w z związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji została potwierdzona przez organ zaliczający osobę niepełnosprawną do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Z wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawna jest przewlekle chora oraz opisano codzienne czynności w ramach stałej, całodobowej opieki sprawowanej przez odwołującą się nad siostrą i składają się one na kompleksową opiekę i pomoc w zwykłych czynnościach życia codziennego dla osoby, która jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji pochopnie wykluczył zwykłe czynności życia codziennego z zakresu opieki i pomocy uzasadniającej prawo do świadczenia, bowiem te są konieczne, aby zapewnić niepełnosprawnej właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan.

Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr KO.801/94/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzja podlegała uchyleniu, a postępowanie umorzeniu z uwagi na dostrzeżone z urzędu istotne mankamenty natury formalnoprawnej, a to dlatego, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja administracyjna rozstrzygająca o tożsamej sprawie, co w świetle wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych uniemożliwia merytoryczne załatwienie sprawy wszczętej wnioskiem E.S. z dnia 3 stycznia 2023 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmienne rozstrzygnięcie skutkowałoby zaistnieniem wady nieważnościowej wyrażonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiącej, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Tym samym skonstatować należy, iż ze względu na powagę rzeczy osądzonej postępowanie wszczęte wnioskiem E.S. z dnia 5 stycznia 2023 r. jest bezprzedmiotowe.

Kolegium podkreśliło, że do stwierdzenia tożsamości spraw administracyjnych konieczne jest łączne wykazanie, iż występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zakres stanu powagi sprawy uprzednio rozstrzygniętej występuje zatem w dwóch płaszczyznach - przedmiotowej i podmiotowej. Innymi słowy, jego granice determinuje przedmiot rozstrzygnięcia organu administracyjnego i jego podstawa faktyczna. Rozpatrując zatem kryteria tożsamości sprawy, można przyjąć za judykaturą, że "granica powagi rzeczy osądzonej pozwala określić tożsamość żądań występującą w różnych sprawach; decydująca jest w tych wypadkach nie tylko tożsamość przedmiotu, ale i tożsamość podstawy faktycznej i prawnej. Natomiast podmiotowe granice powagi rzeczy osądzonej dotyczą strony danego postępowania" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lutego 2009 r., III SA/G1 1281/08, LEX nr 487332).

Kolegium zaznaczyło, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja Kolegium z dnia 29 czerwca 2022 r., nr KO.801/127/22, mocą której utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 11 kwietnia 2022 r., nr MOPR-DŚR/8213/001539/22/2575 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E.S. w związku z opieką nad siostrą M.M. Zachodzi tożsamość stanu prawnego, zaś stan faktyczny w sprawie pozostał niezmieniony. Przyczyną, dla której Kolegium w dniu 29 czerwca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta w tożsamej sprawie, był brak wyrażonego w ww. przepisie ustawy o świadczeniach rodzinnych związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną. A więc niewątpliwie faktem prawotwórczym, który sprawiałby, iż rozpoznawana sprawa nie byłaby tożsama z tą rozstrzygnięta decyzją Kolegium z dnia 29 czerwca 2022 r., byłoby pogorszenie stanu zdrowia niepełnosprawnej, co mogłoby wymagać od opiekuna tej osoby zwiększenia natężenia i zakresu czynności opiekuńczych, a co za tym idzie sprawiłoby, że tenże związek przyczynowo-skutkowy mógłby zaistnieć. Ustalenia pracownika socjalnego przeprowadzającego rodzinny wywiad środowiskowy w dniu 12 stycznia 2023 r. na potrzeby niniejszego postępowania są zgoła odmienne, gdyż jednoznacznie on stwierdził, że sytuacja zdrowotna, dochodowa i rodzinna nie uległa zmianie od ostatniego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 marca 2022 r. Z treści wywiadu wynika też, że niepełnosprawna twierdzi, że jej stan zdrowia uległ pogorszeniu, to jednak nie potrafi wskazać w jakim zakresie, a co więcej odwołująca się, jak i niepełnosprawna nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących, na to, że stan faktyczny sprawy uległby zmianie. Czyli twierdzenia te należy ocenić jako gołosłowne, ukierunkowane na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w której zarzuciła:

- naruszenie prawa procesowego tj. art. 61a § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego na skutek wadliwego przyjęcia, iż w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej z uwagi na istnienie prawomocnej decyzji KO.801/127/22, podczas gdy nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania a organ pierwszej instancji zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania;

- naruszenie prawa procesowego tj. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego na skutek wadliwego przyjęcia, iż w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej z uwagi na istnienie prawomocnej decyzji z dnia 29 czerwca 2022 r. o nr KO.801/127/22, podczas gdy organ ocenę związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną powinien być każdorazowo badany na dzień złożenia wniosku, a także poprzez brak przyjęcia, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej uległ pogorszeniu.

Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów - dokumentacji medycznej osoby niepełnosprawnej na fakt ustalenia, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej uległ pogorszeniu.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Kolegium o umorzeniu postępowania administracyjnego, a nie decyzja merytoryczna, dotycząca przyznania lub też odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego argumenty skargi dotyczące zasadności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją/ niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką nad siostrą, w niniejszym postępowaniu sądowym nie mają wpływu na rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy. Istotą sporu i rozpoznania sądu w niniejszej sprawie, jest bowiem ocena, czy zaszła wskazana przez organ odwoławczy bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na stwierdzoną okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej w tożsamej sprawie administracyjnej.

Stosownie do art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Skoro przepis ten nie określa przyczyn umorzenia postępowania, to w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a.

Według art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. Zawsze jednak oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ umarza więc postępowanie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przyjmuje się także, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., II OSK 818/20, i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I GSK 2078/19).

Wskazać jednocześnie należy, że umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r., VII SA/Wa 2771/19, wyrok WSA w Poznaniu z 27 czerwca 2023 r., I SA/Po 230/23).

Zaznaczyć także należy, że z uwagi na to, że orzeczenie o umorzeniu postępowania zamyka drogę do rozpoznania co do meritum żądania strony w postępowaniu administracyjnym, przepis art. 105 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany ściśle. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem tylko wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, tj. gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania. Czym innym jest bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, a czym innym bezzasadność żądania strony. Tę ostatnią stwierdza się w orzeczeniu rozstrzygającym sprawę co do istoty. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie oznacza bowiem, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i nie powinno być prowadzone, ponieważ dopiero wynik tego postępowania daje postawę do oceny zasadności zgłoszonego żądania.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, że istnieją przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na bezsporny fakt, że istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja Kolegium z dnia 29 czerwca 2022 r., nr KO.801/127/22 rozstrzygająca w tożsamej sprawie administracyjnej. Zdaniem Kolegium ww. decyzja zapadła w tej samej sprawie administracyjnej – przyznania skarżącej E.S. świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawną siostrą M.M. – w niezmienionym stanie prawnym i faktycznym sprawy.

W ocenie sądu, w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w sposób nieuprawniony rozszerzył pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, uznając że tocząca się sprawa administracyjna o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – wszczęta wnioskiem skarżącej z dnia 3 stycznia 2023 r. jest tożsama ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Kolegium z dnia 29 czerwca 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, prowadzoną w wyniku wniosku złożonego przez skarżącą 28 czerwca 2021 r. Niewątpliwie słusznie wskazało Kolegium, że w powyższym zakresie nie uległ zmianie stan prawny, regulujący zasady i przesłanki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże nie można się zgodzić z organem odwoławczym, że w sprawie nie nastąpiła zmiana stanu fatycznego, czy też, że nie zostały przedłożone nowe dowody, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a które winny zostać ocenione przez organy w ramach toczącego się postępowania administracyjnego.

Wskazać przede wszystkim należy, że skarżąca w dniu 3 stycznia 2023 r. złożyła nowy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną tj. p. M.M. – siostrą wnioskodawczyni. Złożenie takiego wniosku, w świetle art. 61 § 3 k.p.a. wszczęło postępowanie administracyjne na żądanie strony. W chwili złożenia wniosku nie toczyło się wobec wnioskodawczyni inne postępowanie w tym przedmiocie, zaś przepisy u.ś.r. nie zabraniają ubiegania się wielokrotnie, w odstępach czasu, o przyznanie tego samego świadczenia. Wraz z wnioskiem skarżąca dołączyła zestawienie czynności podczas wykonywania opieki nad M.M. (k. 89-91 akt adm.)

W ramach prowadzonego postępowania zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji szereg czynności, w tym w dniu 10 stycznia 2023 r. wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej, z którego wynika, że sytuacja zdrowotna, dochodowa i rodzinna M.M. nie uległa zmianie od wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 22 marca 2022 r. na potrzeby wcześniejszego postępowania. Powyższe stwierdzenie, a w zasadzie ocena pracownika socjalnego, zdaniem sądu, nie mogły przesądzać, jak przyjęło to Kolegium, o tożsamości stanu faktycznego w sprawie. Zaznaczyć należy, że przeprowadzony nowy wywiad środowiskowy był nowym dowodem (nie znanym organom w poprzednim postępowaniu), a zatem powinien podlegać swobodnej ocenie organów rozpoznających sprawę w nowym postępowaniu. Dodatkowo p. M.M. przedłożyła zaświadczenie z 20 lipca 2023 r. o odbytej wizycie w poradni kardiologicznej, zaś skarżąca załączyła do akt sprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 5 maja 2022 r. o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (k. 82 akt adm.). Powyższymi dokumentami nie dysponowały organy rozpoznając poprzedni wniosek skarżącej z 28 czerwca 2021 r., a zatem nie można przyjąć, jak uczyniło to Kolegium, że mamy do czynienia z tożsamością stanu faktycznego w sprawie. Przedłożenie przez stronę czy też wytworzenie przez organ nowych dowodów w sprawie, nawet jeżeli nie miały one wpływu na ocenę zasadności przyznania bądź też nie wnioskowanego świadczenia, nie mogą świadczyć o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, a co najwyżej o bezzasadności kolejnego żądania strony postępowania. Nie można było zatem zgodzić się z Kolegium, że zachodziły przeszkody natury formalnej, aby rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.

Końcowo wskazać należy, że organy obu instancji w ogóle nie ustosunkowały się do przedłożonego przez skarżącą orzeczenia z 5 maja 2022 r. o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, które to orzeczenie powinno zostać ocenione przez pryzmat możliwości ewentualnego zatrudnienia wnioskodawczyni w niepełnym wymiarze czasu pracy (jak wskazuje organ pierwszej instancji), w aspekcie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zakresem sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną siostrą a rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia.

Rozpoznając sprawę ponownie w postępowaniu odwoławczym, Kolegium uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną co do braku podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a"), orzekł jak w sentencji wyroku.