Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 924/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 4 pkt 22 lit. l)
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: § 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Go 74/20 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2019 r. nr BP.501.1766.2019.0949.OP8.10639 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Go 74/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2019 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. W., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów skargi, a to wskazywanych przez Skarżącego naruszeń przepisów:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie oraz wyjaśnienia zachowania organu w sytuacji stwierdzenia wystąpienia niebezpiecznej usterki w kontrolowanym pojeździe;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji GITD z dnia 6 grudnia 2019 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z uwagi na zebrany w sprawie materiał dowodowy, a naruszenie to miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy oraz o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż w ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji GITD z dnia 6 grudnia 2019 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z uwagi na zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Zarzut ten wynika z błędnego przekonania skarżącej kasacyjnie, iż organ powinien był zastosować art. 138 § 2 p.p.s.a., a nie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem w postępowaniu - zdaniem strony - nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 23 lipca 2019 r. został poddany kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki Schmitz o numerze rejestracyjnym [...], a przewóz ten był wykonywany w imieniu przedsiębiorcy A. sp. z o.o. z siedzibą w S., w którym skarżąca kasacyjnie pełniła funkcję zarządzającej operacjami transportowymi. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że ze zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wynika, że w trakcie przedmiotowej kontroli przeprowadzonej przez inspektorów transportu drogowego sprawdzono stan techniczny pojazdu i stwierdzono liczne pęknięcia na tarczach z obu stron pojazdu na osi kierowalnej. Nadto na desce rozdzielczej pojazdu stwierdzono aktywowanie komunikatu o uszkodzeniu okładzin hamulcowych ciągnika. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, wskazane ustalenia odnotowano w protokole oględzin pojazdu, który został podpisany przez przeprowadzającego kontrolę inspektora transportu drogowego oraz kierowcę pojazdu. Nadto sporządzono dokumentację fotograficzną przedstawiającą stan techniczny tarcz hamulcowych, na których widoczne są zarówno stwierdzone pęknięcia jak i rysy. Zdjęcia są na tyle czytelne, że nie może budzić wątpliwości, iż opisane usterki faktycznie w dniu kontroli występowały. Zatrzymano dowód rejestracyjny samochodu, który to fakt również został potwierdzony w protokole drogowej kontroli technicznej podpisanym przez kierowcę.

Zasadnie zwrócił uwagę zarówno Sąd I instancji, jak i organ, że omawianego rodzaju uszkodzenia jakie stwierdzono w trakcie kontroli nie mogły powstać w trakcie jednego zdarzenia drogowego. Powoływanie się przez stronę na okoliczność, że samochód w chwili opuszczania terenu zakładu był sprawdzany technicznie i był poddany kontroli nie oznacza jednocześnie, iż stan techniczny pojazdu był dobry, a w szczególności posiadał sprawny układ hamulcowy. WSA słusznie zatem przyznał rację organowi, iż rodzaj stwierdzonych uszkodzeń tarcz hamulcowych może świadczyć, iż kontroli tej nie przeprowadzono w sposób należyty lub też nie przeprowadzono jej w ogóle. Należy mieć tu bowiem także na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu, że na desce rozdzielczej samochodu było aktywowane ostrzeżenie o uszkodzeniu okładzin hamulcowych ciągnika.

W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.

Zasadnie zauważył także WSA, iż zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. l) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.t.d.), obowiązki lub warunki przewozu drogowego to również obowiązki z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.r.d.). W myśl § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), hamulce pojazdów powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji. Należy zauważyć, iż według rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 132, poz. 841 ze zm.), usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego pojazdu dzieli się na usterki drobne, poważne i niebezpieczne. Rację ma także Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, iż zgodnie z załącznikiem nr 1a do przywołanego rozporządzenia poz. 1.1.14 – bębny hamulcowe, tarcze hamulcowe w sytuacji stwierdzenia podczas kontroli w sposób organoleptyczny zużycia bębna lub tarczy, rys lub pęknięć na powierzchni, niepewnego mocowania takie usterki zaliczamy do grup poważne i niebezpieczne. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż pod uwagę należało wziąć lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna, uprawniało do nałożenia kary w wysokości 2000 zł. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W świetle powyższych uwag jako bezzasadny należało ocenić, zawarty w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie oraz wyjaśnienia zachowania organu w sytuacji stwierdzenia wystąpienia niebezpiecznej usterki w kontrolowanym pojeździe. W ocenie NSA podnoszony zarzut, iż w sposób niepełny zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i doszło do naruszenia praw procesowych strony, nie znajduje usprawiedliwienia (naruszenie art. 7 i art. 77 § 1). Kierujący pojazdem nie zgłaszał żadnych uwag do protokołu przeprowadzonej kontroli, co pozwala uznać, że jest on zaakceptowanym dowodem w zakresie stanu technicznego prowadzonego pojazdu i występujących w pojeździe usterek. Wskazywanie, iż fotografia usterki pęknięcia bębna winna również zawierać zdjęcie dowodu rejestracyjnego, w sytuacji gdy fakt tej usterki w przedmiotowym samochodzie nie był kwestionowany przez kierowcę nie może stanowić o uchybieniach postępowania wyjaśniającego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, iż odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i nie sposób podzielić poglądu skarżącej, że dla rozstrzygnięcia sprawy miało znaczenie, iż przedmiotowa usterka była nagłą, niedającą się przewidzieć w sposób racjonalny wcześniej. Zarzut, iż przedmiotowa usterka nie powinna zostać zakwalifikowana jako niebezpieczna pozostaje w sprzeczności z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i zapisami załącznika nr 1a pkt 1.1.14 rozporządzenia z 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli drogowej. Nie są względniejsze dla sprawcy deliktu administracyjnego także późniejsze przepisy, skoro zgodnie z przepisem pkt 1.1.14 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) do uznania usterki za niebezpieczną także wystarczy występowanie na tarczach hamulcowych samych rys.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są chybione i na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 240 zł stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu z tytułu udziału w rozprawie przed NSA (pkt 2 sentencji).