Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 150/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 5 ust. 1, § 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
article: art. 9 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 125 poz 1317
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 11 stycznia 2024 r. (znak: [...]) Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] znak: [...] (Nr [...]) z 10 listopada 2023 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Ze zgodnych ustaleń organów obu instancji wynikał następujący stan faktyczny:

W dniu 5 listopada 2015 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej występującej u D. M. (dalej: skarżąca). Zgodnie z dostępną dokumentacją dotyczącą oceny narażenia zawodowego, skarżąca w okresie od 1 czerwca 1995 r. do 31 października 1995 r. pracowała w Zakładzie Ogrodniczym w [...]. na stanowisku pracownika produkcji, następnie zaś w okresie od 28 sierpnia 1997 r. do 14 lipca 2004 r. była zatrudniona w [...] Sp. z o.o. [...] w [...]. początkowo wykonując pracę w laboratorium nasiennym, a następnie jako sprzedawca w Punkcie Obsługi Detalicznej oraz specjalista ds. handlu. Od 15 lipca 2004 r. do 18 kwietnia 2013 r. skarżąca pracowała w [...] Sp. z o.o. w [...] (miejsce wykonywania pracy [...] w [...].) na stanowisku laboranta, a od 18 kwietnia 2013 r. do 31 marca 2017 r. w [...] Sp. z o.o. w P. (miejsce wykonywania pracy [...] w [...].) na stanowisku laboranta/próbobiorcy. Praca wykonywana na stanowisku laboranta i laboranta/próbobiorcy odbywała się w zakładzie zajmującym się skupem zbóż i rzepaku w celach handlowych i produkcyjnych materiału siewnego po uprzednim oczyszczeniu i zaprawieniu zaprawami nasiennymi.

Zgodnie z treścią orzeczenia lekarskiego nr [...] z 10 sierpnia 2016 r. wydanego przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej. Skarżąca, nie zgadzając się z treścią powyższego orzeczenia, wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Zgodnie z treścią orzeczenia lekarskiego nr [...] z 28 października 2016 r. u skarżącej pomimo przeprowadzania postępowania diagnostyczno-orzeczniczego nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W wyniku przeprowadzonej konsultacji okulistycznej nie stwierdzono nieprawidłowości oraz zmian patologicznych w narządzie wzroku, związanych z narażeniem zawodowym. Nie dopatrzono się również objawów uszkodzenia układu nerwowego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. przeanalizował całość akt sprawy, a następnie wydał decyzję z 30 sierpnia 2018 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, od której strona się odwołała.

Organ II instancji po zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału ustalił, że decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie m.in. organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wszechstronny sprawy oraz nie odniósł się do złożonych w trakcie postępowania wniosków. W związku z powyższym uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. na wniosek Sądu Rejonowego w P. (sygn. akt V P [...]), który prowadził sprawę z powództwa przeciwko zakładowi pracy: [...] Sp. z o.o. o ustalenie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przekazał całość akta sprawy.

W dniu 22 czerwca 2022 r. organ pozyskał opinię biegłego sądowego z 9 maja 2022 r. mgr farm. A. T., specjalisty toksykologii i laboratoryjnej toksykologii sądowej. W opinii podkreślono, że diagnostykę zatrucia prowadzi się na podstawie okoliczności zdarzenia i objawów. Nawiązując do zgłoszonych przez skarżącą objawów w postaci przyśpieszonego wystąpienia miesiączki (tydzień po zakończeniu poprzedniej), bólu głowy, pobudzenia, biegły stwierdził brak symptomów, których wystąpienie można powiązać z przeprowadzonym 25 czerwca 2015 r. gazowaniem magazynu.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]., kierując się wytycznymi zawartymi w decyzji organu odwoławczego uzupełnił materiał dowodowy o nową kartę oceny narażenia zawodowego. Kartę tą przekazano do lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia. W. Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. w opinii uzupełniającej z 31 maja 2022 r. (znak: [...]) podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w orzeczeniu z 10 sierpnia 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Podobne stanowisko przedstawił Instytut Medycyny Pracy w [...] w opinii nr: [...] z 20 stycznia 2023 r. w której wskazano, że skarżąca zgłaszała dolegliwości pod postacią zaburzeń cyklu miesięcznego (nieregularne i obfite krwawienie), dolegliwości wzmożonej senności, zmęczenia oraz zaburzeń koncentracji, występujące od 2015 roku. Objawy te skarżąca wiązała z przeprowadzoną 25 czerwca 2015 r. fumigacją silosów w pomieszczeniach magazynowych. Ponadto, skarżyła się na kołatanie serca, drżenie mięśni, okresowe drżenie powieki lewej, przeczulicę skórną, bóle i kurcze mięśni kończyn dolnych. Na podstawie przeprowadzonej konsultacji neurologicznej w dniu 27 maja 2019 r. nie stwierdzono objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego, a dominujące objawy nieswoiste mogły być konsekwencją zaburzeń natury endokrynologicznej z komponentą psychogenną. Podczas konsultacji okulistycznej nie stwierdzono u pacjentki zmian patologicznych w narządzie wzroku związanych z narażeniem zawodowym, rozpoznano natomiast astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu. W ocenie psychologa klinicznego u skarżącej nie występowały cechy zaburzeń dyspersyjnych o charakterze reaktywnym, nie obserwowano wyraźnie zarysowanych cech deficytów w zakresie badanych funkcji poznawczych.

Po uwzględnieniu całego materiału dowodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. wydał decyzję z 10 listopada 2023 r. znak: [...] (nr [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w postaci zatrucia ostrego lub przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia z 11 stycznia 2024 r. (znak: [...]) Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych) właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W rzeczonej sprawie opinie zostały sporządzone przez lekarzy specjalizujących się w medycynie pracy i posiadających uprawnienia do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Przyjmuje się, że posiadają należną wiedzę w zakresie rozpoznawania chorób sklasyfikowanych jako zawodowe oraz rozpoznawania czynników, które mogą potencjalnie powodować taką chorobę i ich oceny dla wywołania wskazanej choroby w konkretnym przypadku w odniesieniu do badanego pracownika. W ocenie organu II instancji fakt, że skarżąca inaczej aniżeli lekarze jednostek orzeczniczych postrzega swoje schorzenia, nie może skutecznie podważyć orzeczenia wydanego przez uprawnione do orzekania w tym zakresie jednostki medyczne, jeżeli w sposób przekonujący, a więc spójny i logiczny, uzasadniły swoje stanowisko w przedmiocie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Pismem z 16 lutego 2024 r. skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 78 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że orzeczenia lekarskie zawierały błędy formalne, ponieważ nie odnoszą się do całego okresu narażenia, czyli od roku 2004 do 2017, co natomiast wiąże się z brakiem odniesienia się w orzeczeniach do wszystkich jednostek chorobowych, które wystąpiły w ww. okresie. Zdaniem skarżącej nie zostały wykonane żadne badania wykonywane w narażeniu na substancje chemiczne. W orzeczeniach nie pojawia się natomiast nazwa żadnej substancji czynnej wykorzystywanej w zakładzie pracy preparatów chemicznych.

Podniesiono także, że wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ nie naruszył przepisów prawa.

Zgodnie z definicją ujętą w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm., dalej: k.p.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast przepis art. 2352 k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3-6 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W niniejszej sprawie postępowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej wymienionej w pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia – zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy spełnione są następujące warunki:

1. wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,

2. choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,

3. ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.

W przedmiotowej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia, czy dolegliwości, które zgłaszała skarżąca stanowią chorobę zawodową.

W pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jako choroby zawodowe zostały wskazane zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżąca cierpi na chorobę zawodową.

W przedmiotowej sprawie wobec skarżącej wydane zostały opisane wcześniej orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia, dodatkowo uzupełnione następnie opiniami uzupełniającymi W. Centrum Medycyny Pracy Ośrodka w K. (jednostki orzeczniczej I stopnia) z dnia 31 maja 2022 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] (jednostki orzeczniczej II stopnia) z dnia 20 stycznia 2023 r. W obu opiniach i ich uzupełnieniach lekarze wyjaśnili, że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne pochodzenia zawodowego.

Na szczególną uwagę zasługuje opinia uzupełniająca Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia 20 stycznia 2023 r., w której wskazano, że na podstawie konsultacji neurologicznej nie stwierdzono u skarżącej objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego, a dominujące objawy nieswoiste mogły być konsekwencją zaburzeń natury endokrynologicznej z komponentą psychogenną. Natomiast podczas konsultacji okulistycznej nie stwierdzono zmian patologicznych w narządzie wzroku związanych z narażeniem zawodowym, lecz rozpoznano jedynie astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu. Z kolei w ocenie psychologa klinicznego u skarżącej nie występowały cechy zaburzeń depresyjnych o charakterze reaktywnym, nie obserwowano wyraźnie zarysowanych cech deficytów w zakresie badanych funkcji poznawczych.

Dalej Instytut Medycyny Prac w [...] argumentował, że według obowiązujących przepisów prawa oraz zasad orzeczniczych przy ocenie narażenia zawodowego w odniesieniu do czynników chemicznych uwzględnia się wartości stężeń tych czynników. Potencjalne warunki, w których może dojść do ostrego zatrucia zawodowego występują wówczas, gdy ma miejsce narażenie na odpowiednio wysokie stężenie czynnika szkodliwego. Ustalona wartość NDS (najwyższego dopuszczalnego stężenia) jest z definicji poziomem bezpiecznym dla zdrowia w warunkach narażenia zawodowego. Analiza dostępnej dokumentacji danych o narażeniu zawodowym nie wykazała przekroczeń normatywów higienicznych także na innych stanowiskach pracy w tym zakładzie w okresie wystąpienia dolegliwości.

W ocenie rzeczonej jednostki orzeczniczej ponowna analiza dostępnej dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego nie wykazała by czynniki, z którymi skarżąca miała potencjalny kontakt na stanowisku pracy można powiązać z występującymi od 2015 roku objawami. Ponadto, brak jest potwierdzenia w dostępnej dokumentacji faktu przebycia ostrego lub podostrego zatrucia substancjami chemicznymi. Finalnie Instytut Medycyny Pracy w [...] zaznaczył, że analiza całości dostarczonej dokumentacji medycznej, wyników dotychczas przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych wykazała, że nie można bezspornie lub nawet z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, że dolegliwości zgłaszane przez skarżącą pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z wykonywaną pracą.

Sąd podkreśla, że jednostki orzecznicze obu stopni są w swych orzeczeniach zgodne zarówno co do tego, że dolegliwości zgłaszane przez skarżąca nie odpowiadają schorzeniom uznanym za chorobę zawodową wymienioną w pkt 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jak i co do tego, że nie doszło do przekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia czynnika szkodliwego w zakładzie, w którym pracę podejmowała skarżąca, w okresie wystąpienia u niej dolegliwości.

Taka zbieżność w ocenie stanu zdrowia skarżącej dwóch różnych placówek wskazuje na zasadność takiej oceny. Oznacza to, że nie został spełniony ww. warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, określony jako 1., tj. nie zaistniała sytuacja, gdy u pracownika lub byłego pracownika została stwierdzona choroba ściśle wymieniona w rozporządzeniu. Nie było zatem podstaw do jej stwierdzenia, a tym samym zaskarżona decyzja była prawidłowa.

Należy podkreślić także, że stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W świetle przywołanej regulacji, orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Również rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać rozpoznań postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę albo rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy orzeczników, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a., zatem organ - jak w przypadku każdej opinii biegłego - nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.

W przedmiotowej sprawie właściwy państwowy inspektor sanitarny skorzystał z powyższego uprawnienia i wystąpił do jednostek orzeczniczych I oraz II stopnia o wydanie opinii uzupełniających. Co więcej, pozyskano także opinię biegłego sądowego, która została przeprowadzona na potrzeby oddzielnego postępowania toczącego się przed sądem powszechnym. Podkreślenia wymaga, że opinia ta wykazała brak symptomów, których wystąpienie można powiązać z przeprowadzonym w 2015 r. gazowaniem magazynu.

Inaczej niż twierdzi skarżąca, Sąd nie znalazł podstaw do podważania pełnowartościowości opinii sporządzonej przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w [...]. Jak wskazuje jej treść, ostateczny wniosek o tym, że dolegliwości zgłaszane przez skarżącą nie pozostawały w choćby prawdopodobnym związku przyczynowym z wykonywaną pracą, oparto o wyniki licznych badań klinicznych, które zestawiono z kartami charakterystyki substancji występujących w zakładzie pracy oraz – jak wskazano – dostępną literaturą medyczną (str. 1190-1192 akt adm.). Nie można więc przyjąć, że wnioski opinii są nieuzasadnione oraz sformułowane bez wszechstronnej i zindywidualizowanej oceny stanu zdrowia skarżącej oraz jego związku z ekspozycją na czynniki chemiczne występujące w miejscu pracy skarżącej.

Nie uchyla tego wniosku powołanie się przez skarżącą na tezy z piśmiennictwa dostępne artykułach publikowanych w internecie, ponieważ – niezależnie od tego jaki sugerują potencjalny wpływ czynników chemicznych na zdrowie – nie podważają wniosków biegłych opartych na badaniach klinicznych oraz, wprawdzie hasłowego, lecz kategorycznego powołania przez biegłych na informacje wynikające z literatury medycznej.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zgromadzono materiał dowodowy w postaci orzeczeń wydanych przez jednostki orzecznicze dwóch szczebli, właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a sporządzone przez zatrudnionych w nich lekarzy uprawnionych do orzekania w tym przedmiocie. Są one zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Są one poprawne formalnie, jasne co do wywiedzionych wniosków, jednoznaczne w swej treści i poczynionych ustaleniach.

Tym samym niezasadne okazały się zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu organ, wydając zaskarżoną decyzję, przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy. Wyjaśnił wszystkie powstałe wątpliwości. Co istotne, organ nie był uprawniony do podważania orzeczeń przedstawionych przez lekarzy, z powodu braku ku temu kompetencji. Nie był zobowiązany zatem do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, skoro stan faktyczny został ustalony.

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ w sposób dostateczny uzasadnił swoją decyzję, wskazując przy tym okoliczności sprawy, konkretne dowody zgromadzone w sprawie oraz podstawy prawne decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd ocenił, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiadała prawu.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.