Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 17/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1, § 1a, § 2, art. 154 § 6, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) i d) oraz pkt 3 i pkt 5, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2, art. 21
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 37 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 11 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Burmistrza Błaszek w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Błaszek do załatwienia wniosku K. R. z dnia 25 grudnia 2021 roku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Błaszek miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Burmistrzowi Błaszek grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Burmistrza Błaszek na rzecz skarżącego K. R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.tp.


UZASADNIENIE

K.R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Burmistrza B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – powoływanej dalej jako: "u.d.i.p." – poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek we wskazanym przez ustawodawcę terminie.

W związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie, że doszło do bezczynności oraz że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak również o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że zwrócił się do organu o podanie wszystkich funkcji jakie pełniła sekretarz I. L. oraz kierownik kancelarii Urzędu i Obsługi Rady przy obsłudze wyborów i referendów w okresie od 23 listopada 2018 r. do 25 grudnia 2021 r. oraz o podanie kwot brutto dodatkowych wynagrodzeń łącznie jakie z tego tytułu otrzymał każdy z ww. pracowników osobno. Prośba obejmowała podanie wysokości nagród cyfrowo i słownie. Organ pismem z 4 listopada 2022 r. (znak: [...]) poinformował skarżącego o wydłużeniu terminu rozpatrywania sprawy do 25 lutego 2022 r. Zarazem Organ wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej i wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w przetworzeniu informacji. Organ poinformował też, że wydłużenie terminu jest spowodowane koniecznością uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych informacji (tj. wykazania interesu).

Pismem z 4 stycznia 2022 r. skarżący poinformował organ, że w jego ocenie wnioskowana informacja ma charakter prosty i wezwał do wydania decyzji w sprawie. Do dnia złożenia niniejszej skargi nie udzielono skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, ani organ nie wydał decyzji odmownej.

W ocenie skarżącego bezczynność organu jest oczywista w sprawie. Po pierwsze, już po dwóch dniach od otrzymania wezwania poinformował organ, że wnioskowana informacja ma w jego ocenie charakter prosty. Tym samym odpadły wszelkie przyczyny wydłużenia terminu, które było uzasadnione potrzebą uzyskania od wnioskodawcy informacji. Od 4 stycznia 2022 r. organ wiedział, że zasadne jest wydanie decyzji administracyjnej w sprawie. Nie było więc podstaw do dalszego wydłużania terminu aż do 25 lutego 2022 r. Nawet gdyby jednak uznać, że wydłużenie terminu było zasadne, to i tak termin ten nie został dotrzymany, upłynął bowiem 25 lutego 2022 r.

Zdaniem skarżącego orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Na gruncie niniejszej sprawy nie tylko doszło do przekroczenia przedłużonego, maksymalnego terminu rozpatrywania wniosku z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (który sam ma charakter wyjątkowy oraz szczególny), ale także organ nie zrezygnował z wydłużenia terminu nawet wtedy, gdy stało się ono w oczywisty i bezsprzeczny sposób niepotrzebne. Wszystko to świadczy o niezaprzeczalnym, rażącym naruszeniu prawa w bezczynności organu.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz B. wniósł o odrzucenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Organ wyjaśnił, że 25 grudnia 2021 r. skarżący zwrócił się droga elektroniczną do Burmistrza B. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Burmistrz B. po wnikliwej analizie przedmiotowego wniosku stwierdził, iż żądana informacja publiczna jest informacją publiczną przetworzoną, w związku z czym, w formie wskazanej we wniosku, tj. drogą elektroniczną skrzynka ePUAP, przesłał wezwanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w terminie 7 dni, stanowisko swoje w sposób wyczerpujący uzasadnił. Jednocześnie stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wskazał nowy termin na rozpatrzenie sprawy na dzień 18 lutego 2022 r.

Organ podkreślił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej był jednym z trzech złożonym w ciągu 9 dni (od 16 grudnia 2021 r. do 25 grudnia 2021 r.) przez Skarżącego obejmującymi:

- podanie osób pełniących kierownicze stanowiska - otrzymane podwyżki wynagrodzenia (za okres 6 miesięcy) wskazanie imion i nazwisk oraz kwoty wynagrodzenia brutto przed podwyżką i po podwyżce;

- podanie listy imion i nazwisk pracowników pełniących funkcje publiczne, którzy w okresie 1 lutego 2020 r. do 18 grudnia 2021 r. otrzymali nagrody - wysokość brutto oraz podanie pozostałych pracowników niepełniących funkcji publicznych z przyporządkowaniem stanowisk do kwoty nagrody bez podania nazwisk;

- podania listy pracowników, którzy otrzymali dodatkowe wynagrodzenie ze środków przeznaczonych na koordynację szczepień i obsługę dowozu na szczepienia - kwot brutto wraz z formą w jakiej to wynagrodzenie zostało przyznane;

- podanie pełnionych funkcji sekretarza i kierownika kancelarii przy obsłudze wyborów i referendów w okresie od 23 listopada 2018 r. do 25 grudnia 2021 r. oraz podanie kwoty brutto dodatkowych wynagrodzeń wypłaconych z tego tytułu.

Zdaniem organu przygotowanie i opracowanie tak szerokiego wachlarza żądanych informacji szczególnie w okresie zakończenia jednego roku kalendarzowego i rozpoczęcia kolejnego (poza faktem, iż okres ten jest okresem, w którym istnieje konieczność wytworzenia zaznaczonej ilości sprawozdań i zeznań dla rożnych instytucji związanych z kadrami i ubezpieczeniami społecznymi np. takimi jak ZUS, jest również okresem, z uwagi na tradycyjne święta - Boże Narodzenie, Nowy Rok i Trzech Króli, w którym więcej niż normalnie pracowników wykorzystuje przysługujące im urlopy wypoczynkowe) uzasadniało w pełni wydłużenie terminu do udzielenia informacji publicznej.

Organ dodał, że żądana informacja w znacznej mierze obejmowała lata, których dokumentacja została zarchiwizowana (2018-2021). Pytania mają bardzo szeroki charakter. Z uwagi na liczbę zadanych pytań, ich skomplikowaną i wielowątkową materię jakiej dotyczą, organ opierając się o znane stanowisko judykatury uznał, że informacja, która jest przedmiotem wniosku, jest informacją przetworzoną, tak więc wymagane jest wskazanie przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego, jednocześnie wskazując jakie będą konsekwencje nie udzielenia odpowiedzi na wezwanie.

Odnosząc się do udzielonej odpowiedzi na wezwanie organu wskazano w niej jedynie - w sposób niezwykle lapidarny - że, skarżący nie podziela stanowiska organu w zakresie określenia przedmiotowej informacji jako przetworzonej nie wskazując jednocześnie na jakiekolwiek uzasadnienie zajętego stanowiska. W ocenie organu tak przedstawione stanowisko de facto nie stanowiło odpowiedzi na wezwanie i wobec pouczenia znajdującego się w wezwaniu do wykazania szczególnego interesu organ postanowił, że sprawa ta pozostanie nierozpoznana.

Organ stwierdził, że skarżący mimo ciążącego na nim zobowiązania nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 53 ust. 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, skarżący pomijając procedurę wynikającą z ww. przepisu nie ponaglił organu, a od razu złożył skargę, a więc skargę należy uznać za przedwczesną a tym samym niedopuszczalną. Wobec oczywistego braku formalnego nie ma możliwości do skutecznego wniesienia skargi, a przesłana przez skarżącego korespondencja w żadnym względzie nie może zostać potraktowana jak ponaglenie do właściwego organu w trybie art. 37 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowiącego, zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

W tym miejscu należy odnieść się do wniosku Burmistrza B. zawartego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym skarga powinna zostać odrzucona z uwagi na niepoprzedzenie jej ponagleniem. Żądanie to jest jednak bezpodstawne, bowiem w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest ograniczone terminem, ani nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia, w tym ponagleniem o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 79/22 – dostępny w CBOSA).

Wynika to przede wszystkim z tego, że w sprawach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się w bardzo ograniczonym zakresie. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie u.d.i.p. W sprawach tych nie stosuje się zatem przepisów odnoszących się do terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera własne regulacje w tym zakresie, o czym będzie mowa niżej.

Powyższe prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, z uwagi na wskazywany przez organ brak uprzedniego wystąpienia przez skarżącego z ponagleniem do właściwego organu wyższego stopnia.

Przechodząc zatem do kwestii merytorycznych, w niniejszej sprawie nie jest sporne, że adresat wniosku – Burmistrz B. – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest również to, że dane, o udostępnienie których wnosił skarżący, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. K. R. zwrócił się bowiem o udostępnienie informacji, dotyczących funkcji jakie pełniła sekretarz I. L. oraz kierownik kancelarii Urzędu i Obsługi Rady przy obsłudze wyborów i referendów w okresie od 23 listopada 2018 r. do 25 grudnia 2021 r. oraz o podanie kwot brutto dodatkowych wynagrodzeń łącznie jakie z tego tytułu otrzymał każdy z ww. pracowników osobno. Żądanie to odnosiło się zarówno do przedmiotu działalności i kompetencjach organu władzy publicznej, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz do zasad funkcjonowania tego organu, jak również do majątku publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) i d) oraz pkt 3 i pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie jednoznaczne jest bowiem stanowisko, iż wysokość wynagrodzeń wypłacanych pracownikom samorządowym, w tym przyznawanych nagród (stanowiących składnik wynagrodzenia) w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Dotyczy bowiem sposobu wydatkowania środków publicznych pochodzących z budżetu państwa (lub też budżetu jednostki samorządu terytorialnego), którymi gospodarowanie, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.) jest co do zasady jawne. Żądana przez skarżącego informacja mieści się zatem w pojęciu zasad funkcjonowania organu władzy publicznej w odniesieniu do ciężarów publicznych ponoszonych na utrzymanie aparatu administracyjnego (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 185/20 - dostępny w CBOSA).

Natomiast jako cechę wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną wyróżnia się posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. Osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta obejmuje uprawnienia m.in. do dysponowania majątkiem publicznym, zarządzania sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. Istotne jest posiadanie prawa do działania wpływającego na podejmowanie decyzji (nie tylko w sensie procesowych rozstrzygnięć) w tej materii. Nie ma przy tym znaczenia, na jakiej podstawie prawnej osoba wykonuje funkcję publiczną. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 kwietnia 2023 r., II SAB/Go 18/23, CBOSA).

Warto w tym miejscu dodać, że co prawda art. 5 ust. 2 zd. pierwsze u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, jednak zgodnie z art. 5 ust. 2 zd. drugie u.d.i.p. ograniczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 2 zd. pierwsze u.d.i.p., nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż żądane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną, a więc Burmistrz B. był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku K.R. zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:

1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);

2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);

3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;

4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien dokonać powyższych działań w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. wyrok NSA z 21 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 7187/21 – dostępny w CBOSA).

W kontrolowanej sprawie Burmistrz B., w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku przez K.R., wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej, wyznaczając jednocześnie nowy termin rozpoznania wniosku na 25 lutego 2022 r. oraz wskazując, iż w razie niewykazania istotnego interesu publicznego przez wnioskodawcę, jego wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania bez obowiązku dodatkowego informowania o tym w przyszłości.

Skarżący, w odpowiedzi z 5 stycznia 2022 r. na powyższe wezwanie organu, wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter prosty, tym samym wezwania organu nie mają podstawy, w związku z czym oświadczył, iż nie będzie wykazywał szczególnie istotnego interesu publicznego. Jednocześnie skarżący wniósł o wydanie decyzji odmownej i doręczenie jej na adres skrzynki ePUAP.

W odpowiedzi na powyższe organ jednak w ustawowym terminie nie zakończył postępowania w sposób przewidziany przez ustawę, a opisany powyżej. Skoro bowiem organ uznał, iż wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, był zobowiązany, w terminie wynikającym z art. 13 u.d.i.p., do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Uznać zatem należy, iż Burmistrz B. dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot ten, będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3295/21 – dostępny w CBOSA). Ponadto niezależnie od tego, czy w ocenie organu, wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej lub że organ nie jest zobowiązany do jej udostępnienia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji, organ ten zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o zajętym stanowisku, choćby w formie zwykłego pisma. Nie do zaakceptowania jest zaś sytuacja, gdy organ, po otrzymaniu odpowiedzi na swoje wezwanie, nie reaguje na nią w żaden sposób uzewnętrzniony skarżącemu, jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie (por. wyrok NSA z 18 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2903/21 – CBOSA; por. także: wyrok WSA w Olsztynie z 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 222/22 – CBOSA).

Nie zasługują przy tym na uwzględnienie argumenty organu na usprawiedliwienie bezczynności, iż analizowany wniosek był jednym z trzech wniosków, które wpłynęły do organu od skarżącego w ciągu kilku dni, a ponadto wnioski te zostały złożone w okresie Świąt Bożego Narodzenia, a więc w czasie, kiedy pracownicy organu mają dużo obowiązków, związanych z podsumowaniem roku oraz wiele osób przebywa na urlopach wypoczynkowych. Obowiązkiem organu jest bowiem takie zorganizowanie pracy, które umożliwi procedowanie i rozpoznawanie wniosków w ustawowych terminach.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, należy uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok WSA w Kielcach z 18 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Ke 95/23, CBOSA).

Od upływu terminu, w którym organ był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, minął znaczny okres czasu, bowiem niemal 2 lata. Jednocześnie organ zastosował nieznany u.d.i.p. środek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania z uwagi na niewykazanie przez skarżącego szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej, co czyni zasadnym stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd biorąc pod uwagę poczynione w sprawie ustalenia uznał za uzasadnione wymierzenie Burmistrzowi B. grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Zasadniczą przesłanką wymierzenia grzywny organowi w oparciu o powołany wyżej przepis jest upływ terminu do załatwienia sprawy.

Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący blisko 2 lata czeka na załatwienie swojego wniosku, a Burmistrz B. w tym czasie nie podjął w tej sprawie działania wynikającego z przepisów prawa. Zdaniem Sądu ze względu na powyższe uzasadnione jest nałożenie na Burmistrza B. grzywny w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych. Grzywna wymierzana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma na celu nie tylko przymuszenie, czy też dyscyplinowanie organów, ale celem jej jest także działanie o charakterze prewencyjnym, gdyż ma zapobiegać bezczynności lub opieszałości organów w załatwianiu spraw w przyszłości.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę żądania organu, co do zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wskazać należy, iż w postępowaniu przed sądem I instancji przepisy p.p.s.a., w określonych prawem przypadkach przewidują możliwość zasądzenia tych kosztów jedynie na rzecz strony skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Burmistrz B. pozostaje w bezczynności i zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z 25 grudnia 2021 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (pkt 1 wyroku).

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).

W przedmiocie wymierzonej organowi z urzędu grzywny Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).

Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.