Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 165/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 30b
journal: Dz.U. 2016 poz 1604
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
article: art. 146, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18  art. 7 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 lit. a, art. 17
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi M.S. na zalecenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej I. uchyla w całości zaskarżone zalecenie pokontrolne, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz strony skarżącej M.S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W zaleceniu pokontrolnym z dnia [...] r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako organ lub WIJH), wydanym w wyniku kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadzonej w dniach [...] stycznia 2024 r. przez inspektorów w C., Ul. [...], [...], należącej do podmiotu: C. Ul. [...], [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej 2 partii kaw ziarnistych wprowadzanych do obrotu, tj.:

1. 100% Arabica CREMA Blend do ekspresu - producent i dostawca: C. Sp. z o.o., ul. [...], data palenia i numer partii: [...], data minimalnej trwałości: [...], w ilości zastanej 6 x 250 g, w ilości dostarczonej 8 szt. X 250 g wg dokumentu: faktura [...] z [...] r., cena sprzedaży [...] zł/ opakowanie 250 g,

2. 100% Arabica MOKA Blend do ekspresu - producent i dostawca: C. Sp. z o.o. ul. [...], data palenia i numer partii: [...], data minimalne] trwałości; [...], w ilości zastanej 6 x 250 g, w ilości dostarczonej 8 szt. X 250 g wg dokumentu; faktura VAT [...] z [...] r., cena sprzedaży [...] zł/ opakowanie 250 g.

W zaleceniu pokontrolnym podano, że objęte kontrolą znakowania kawy ziarniste zakwestionowano z uwagi na zastosowanie niepełnej nazwy opisowej artykułu rolno-spożywczego, która nie charakteryzowała w pełni środka spożywczego oraz z uwagi na brak danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został poddany, co było niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. a i art. 17 w związku z Załącznikiem VI pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (DE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. DE. L z 2011 r. Nr 304, str. 18 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie nr 1169/2011). Organ podał, iż działając na podstawie art. 30b ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. 2023 r. poz. 1980 ze zm., dalej jako u.j.h.) wzywa do usunięcia, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, ww. nieprawidłowości, poprzez wykonanie następujących zaleceń: 1. wprowadzanie do obrotu kaw ziarnistych (100% Arabica CREMA Blend do ekspresu oraz 100% Arabica MOKA Blend do ekspresu) o pełnej nazwie opisowej, która będzie charakteryzowała w pełni środek spożywczy wraz z danymi szczegółowymi dotyczącymi warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został on poddany, zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a i art. 17 w związku z Załącznikiem VI pkt 1 Rozporządzenia nr 1169/2011. Ponadto zobowiązano kontrolowaną do poinformowania organu o sposobie wykonania powyższych zaleceń niezwłocznie po ich wykonaniu, nie później niż 7 dni od daty upływu terminu wskazanego do usunięcia nieprawidłowości.

Powyższe zalecenie pokontrolne stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M.S., reprezentowaną przez pełnomocnika profesjonalnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze podniesiony został zarzut naruszenia:

1. Art. 8 ust. 1 i 3 Rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 7 ust. 3 u.j.h., poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organ, że to skarżąca odpowiada za znakowanie produktów (kaw ziarnistych) oraz informacje na ich temat, podczas gdy zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami prawa unijnego oraz krajowego, podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialnym za informacje na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy, a którym jest w przedmiotowej sprawie spółka, wskazana na produktach jako ich producent, a nie skarżąca;

2. art. 9 ust. 1 lit a i art. 17 w zw. z załącznikiem nr VI pkt 1 Rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 7 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia w zw. z art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że objęte kontrolą znakowania kawy ziarnistej mają zastosowaną niepełną nazwę opisową artykułu rolno-spożywczego, która nie charakteryzuje w pełni środka spożywczego oraz, że brak jest danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został poddany, podczas gdy znakowanie kawy jest właściwe, nazwa odpowiada wymogom prawa, zaś na etykiecie widoczne są wszelkie informacje charakteryzujące w pełni środek spożywczy, jego warunki fizyczne oraz szczegółowy proces przetwarzania;

3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, które nastąpiło z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, a w dalszej konsekwencji nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wadliwym ustaleniem, że w artykule rolno-spożywczym "100% Arabica CREMA Blend do ekspresu" oraz "100% Arabica Moka Blend do ekspresu" zastosowano niepełną nazwę opisową artykułu rolno-spożywczego, która nie charakteryzowała w pełni środka spożywczego oraz z uwagi na brak danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został poddany, podczas gdy z nazwy artykułu wynika z jakim środkiem spożywczym mamy do czynienia, zaś na etykiecie produktu zawarte są wszelkie informacje dotyczące jego warunków i właściwości;

4. art. 30b u.j.h. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie przez organ zaleceń w sposób nieprecyzyjny i lakoniczny, co skutkuje tym, że skarżąca nie wie dokładnie jakie czynności powinna wykonać w zakresie sporządzenia prawidłowej nazwy opisowej artykułów, aby usunąć nieprawidłowości stwierdzone przez organ.

Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu z dnia [...] r. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu wszelkich kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca wniosła na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku opakowania kawy (produktu) - "100% Arabica CREMA Blend do ekspresu", celem wykazania, że znakowanie towaru posiada prawidłową, pełną nazwę opisową charakteryzującą w pełni środek spożywczy, w tym również zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych środka spożywczego oraz szczegółów przetwarzania jakiemu został poddany.

Zdaniem skarżącej oznakowania artykułów rolno-spożywczych w postaci kawy ziarnistej spełniają przewidziane przepisami prawa krajowego, jak i unijnego wymogi, a przy tym nie wprowadzają one w błąd konsumentów i odbiorców sprzedawanego towaru (kaw ziarnistych). Etykiety (oznaczenia) są prawidłowe, zawierają wszelkie informacje dotyczące specyfiki produktu, a także dodatkowe elementy, które pozwalają konsumentowi na świadomy wybór. Skarżąca podniosła, że nie jest ona producentem kaw ziarnistych i nie odpowiada ona za wygląd, umiejscowienie oraz treść etykiety, jak również za opakowanie w którym znajduje się kawa ziarnista. Skarżąca prowadzi kawiarnię oraz sklep w którym można zakupić kawy ziarniste. Dlatego też zalecenia pokontrolne WJIH nie powinny być kierowane wobec niej, bowiem nie jest podmiotem, który dokonuje oznaczeń produktu. Podmiotem tym jest producent i dostawca artykułów widoczny z resztą na etykiecie przy oznaczeniu "producent". Skarżąca nie może ponadto ingerować w treść etykiet sprzedawanego produktu, gdyż nie jest ona do tego uprawniona oraz może narazić się na innego rodzaju konsekwencje, w tym na tle biznesowym z producentem/dostawcą kaw ziarnistych. Po drugie skarżąca podniosła, że objęte kontrolą opakowania kaw ziarnistych sprzedawane w jej sklepie posiadają prawidłowe znakowania umieszczone na opakowaniach przez producenta. Wbrew twierdzeniom WJIH, wobec kawy ziarnistej "100% Arabica CREMA Blend do ekspresu" oraz "100% Arabica MOKA Blend do ekspresu" zastosowano pełną nazwę opisową artykułu rolno spożywczego, która charakteryzuje w pełni środek spożywczy oraz posiada dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został poddany, odpowiadając wymogom z art. 9 ust. 1 lit. a i art. 17 w zw. z Załącznikiem VI pkt 1 Rozporządzenia nr 1169/2011. Już prima facie na opakowaniach producenta widać wszelkie informacje dotyczące artykułu. Odnosząc się do przykładu, tj. oznaczenia na opakowaniu (opakowania obu produktów w przedmiotowej sprawie są w tym samym schemacie) kawy "100% Arabica CREMA Blend do ekspresu", należy zwrócić uwagę na wszelkie widoczne tam elementy. Mianowicie, widoczna jest nazwa żywności, w lewym dolnym rogu wskazano przy składnikach: "KAWA ZIARNISTA, PALONA", zaś na froncie po prawej wskazano: ,,Arabica". Pozwala to jednoznacznie ustalić konsumentowi, że artykuł to kawa ziarnista, arabica. Faktem powszechnie znanym jest z resztą, że wyróżnia się na świecie dwa rodzaje/gatunki kaw, tj. Arabicę i Robustę. Nazwą środka spożywczego z jakim tu mamy do czynienia jest przecież kawa, zaś konsument ją nabywający jest świadomy, z czym wiąże się w nazwie określenie na przykład "100% Arabica" z ewentualnymi innymi epitetami czy oznaczeniami, jak np. "crema" (sugerujący delikatniejszy i słodszy typ kawy), bądź "blend do ekspresu" który sugeruje, że mamy do czynienia z kawą, którą to można parzyć, przetwarzać w ekspresie. Każdy konsument jest świadomy, że chodzi o ekspresy do kawy, a nie inne urządzenia. Niezależnie od widocznych w przejrzysty sposób oznaczeń dotyczących nazwy, konsument chwytając samo opakowanie, jest w stanie wyczuć również, że ma do czynienia z ziarnami, a nie kawą mieloną, (zob. dowód uzupełniający z dokumentu - w postaci wydruku opakowania kawy (produktu) - "100% Arabica CREMA Blend do ekspresu" załączony do skargi). Skarżąca podkreśliła przy tym, że kawa to produkt jednorodny, więc trudno tutaj określać jakieś inne, bliżej nieznane szczegółowe dane dotyczące warunków fizycznych, o których w zaleceniach wspomina WJIHARS. Może ona być w zasadzie palona lub nie, ziarnista lub mielona. Tego rodzaju oznaczenia widnieją w nazwie opisowej widocznej na etykiecie opakowania.

Zdaniem skarżącej nie jest ona podmiotem wobec, którego powinny być wydane zalecenia pokontrolne w zakresie znakowania artykułów w postaci kaw ziarnistych, bowiem podmiotem odpowiedzialnym za prawidłowe oznakowanie jest producent. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 8 ust. 1 Rozporządzenia nr 1169/2011. Natomiast, w myśl art. 8 ust. 3 Rozporządzenia nr 1169/2011, podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze, które nie mają wpływu na informacje na temat żywności, nie mogą dostarczać żywności, o której wiedzą lub w stosunku do której mają podejrzenia - w oparciu o informacje posiadane w ramach działalności zawodowej - że jest niezgodna z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych. Wskazanej wyżej regulacji nie sposób interpretować w nawiązaniu do przepisów prawa krajowego, tj. art. 7 ust. 3 u.j.h., zgodnie z którym zgodność informacji, o których mowa w art. 7 ust. 1 ww. ustawy, ze stanem faktycznym zapewnia producent, który po raz pierwszy wprowadził do obrotu artykuł rolno-spożywczy. Skarżąca nie jest podmiotem, pod którego nazwą lub firmą wprowadzany jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy. Nie importuje go na rynek UE jako podmiot prowadzący działalność spoza Unii Europejskiej. Ponadto, nie ma ona wpływu na informacje na temat tego produktu, zaś w oparciu o informacje posiadane w ramach działalności zawodowej posiada uzasadnione przekonanie, że informacje na temat kaw ziarnistych zawarte przez producenta są w zgodne z prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz wymogami odpowiednich przepisów krajowych, a przy tym nie wprowadzają one konsumentów w błąd. Skarżąca nie jest również producentem, bowiem jest nim inny podmiot będący spółką prawa handlowego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w poleceniu pokontrolnym, skarżąca wskazała, iż nie dopuściła się ona nieprawidłowości w zakresie nazwy opisowej (oznaczenia) kaw ziarnistych. Zdaniem skarżącej zastosowana nazwa opisowa (oznaczenie) produktów nie wprowadza, ani nawet hipotetycznie nie może wprowadzić nabywcy, konsumenta w błąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę podlegała uwzględnieniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożyła skarżąca, a organ nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiło w rozpoznawanej sprawie zalecenie pokontrolne WIJH z dnia [...] r. stwierdzające nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej dwóch partii kaw ziarnistych i zobowiązujące do usunięcia nieprawidłowości.

Skarżony akt wydany został w trybie art. 30b ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, wojewódzki inspektor przekazuje pisemnie jednostce kontrolowanej zalecenia pokontrolne i wzywa ją do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.

Nie budziło wątpliwości na gruncie przedmiotowej sprawy iż objęty skarga akt podlega kontroli sądowoadministracyjnej, a w konsekwencji, że skarga jest dopuszczalna. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie wyżej cytowanego przepisu mogą być akty niebędące decyzjami ani postanowieniami, o charakterze indywidualnym. Fakt, że zaskarżone zalecenia pokontrolne nie jest decyzją ani postanowieniem, a dotyczy jedynie skarżącej, przesądza o takim indywidualnym ich charakterze. Ponadto akt ten ma charakter publicznoprawny, charakteryzuje się jednostronnością i władczością działania organu i został podjęty przez podmiot wykonujący zadania publiczne, co prowadzi do wniosku, że wchodzi w zakres administracji publicznej. Do tego akt ten dotyczy obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. Skutkiem jego jest bowiem konieczność wprowadzenia zmian mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, związane z poniesieniem kosztów, a jego niewykonanie zagrożone jest karą pieniężną, co dodatkowo wskazuje na konieczność przyznania stronie prawa do sądowej kontroli zgodności z prawem takiego aktu.

Podobne stanowisko wyraził WSA w Gliwicach w wyroku z 24 kwietnia 2017r., sygn. akt III SA/GI 1636/16, WSA w Gliwicach w wyroku z 23 grudnia 2019r., sygn. akt III SA/Gl 973/19, WSA w Szczecinie w wyroku z 17 listopada 2022 r., II SA/Sz 154122. Nadto NSA w postanowieniu z 4 listopada 2014r., sygn. akt II GSK 2522/14 wprost stwierdził, że "Wskazane zalecenia pokontrolne (Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w przedmiocie zmiany oznakowania produktów spożywczych – przyp. Sądu) zawierają cechy właściwe dla czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa."

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu Sąd uznał za zasadne poczynienie kliku uwag na temat jakości wprowadzanych do obrotu artykułów spożywczych i ich oznaczania, z tym bowiem zagadnieniem związany jest przedmiot rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.j.h. wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej definiuje art. 3 pkt 5 u.j.h., zgodnie z którym są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnym. W myśl art. 7 ust. 1 u.j.h. oznakowanie winno zawierać informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności: nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1); inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych (pkt 2).

Szczegółowe wymagania odnoszące się do oznakowania środków spożywczych zawarto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiej i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 które weszło w życie z dniem 13 grudnia 2014 r.

Jako wymóg podstawowy rozporządzenie nr 1169/2011 w art. 6 wskazuje, iż każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodne z tym rozporządzeniem. Według art. 2 ust. 2 lit. a) ww. rozporządzenia informacje na temat żywności oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Chodzi o zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011). Rozporządzenie to określa ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania żywności (art. 1 ust. 2 tego aktu). Akt ten ma zastosowanie do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, na których ich działania dotyczą przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Ma ono zastosowanie do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego, w tym do środków spożywczych dostarczanych przez zakłady żywienia zbiorowego i do środków spożywczych przeznaczonych do dostarczenia do zakładów żywienia zbiorowego (art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011).

Podkreślenia wreszcie wymaga, że informacje na temat żywności, także te znajdujące się na etykiecie, zgodnie art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada; c) przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych; d) przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem. Ponadto informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta, w myśl art. 7 ust. 2 aktu.

Z kolei art. 36 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 stanowi, że informacje na temat żywności przekazywane na zasadzie dobrowolności muszą spełniać następujące wymogi: nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, nie mogą być niejednoznaczne ani dezorientować konsumenta, oraz muszą być w stosownych przypadkach oparte na odpowiednich danych naukowych.

Przez etykietowanie według art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia 1169/2011 rozumie się natomiast wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, etykieta jest wizytówką producenta (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2010 r., VI SA/Wa 478/10). Poprzez treść etykiety producent wypełnia obowiązek przekazania konsumentowi wymaganych prawem informacji. Odczytując tekst etykiety, konsument podejmuje decyzję o wydaniu swoich pieniędzy. Wszelkie zaniedbania w zakresie prawidłowego etykietowania trzeba uznać za oczywiste naruszenie interesów konsumenta. Jeśli etykieta produktu nie zawiera tego, co powinna, lub jest elementem manipulacji, oznacza to, że producent narusza ciążące na nim obowiązki w zakresie znakowania, a więc nie może zapewnić wystarczająco dobrej jakości produkcji i/lub jej bezpieczeństwa (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., II GSK 1674/18, CBOSA).

Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno krajowe regulacje zawarte w u.j.h., jak i przywołane przepisy unijne sprzeciwiają się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Konsument ma bowiem prawo nabywać produkty zgodnie z jego własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły o pożądanych przez niego cechach jakościowych. Naruszanie ww. zasad oznacza naruszenie interesu konsumenta (wyrok NSA z 16 grudnia 2014 r., II GSK 2033/13; wyrok NSA z 25 lutego 2020 r., II GSK 3788/17, wyrok NSA z dnia 5 maja 2021 r, II GSK 1019/18, CBOSA). Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Podkreślić należy, że skład produktu jest informacją o zasadniczym znaczeniu dla konsumenta i może w znaczący sposób wpłynąć na podejmowanie decyzji o zakupie danego produktu. Stąd też rzetelnej i jednoznacznej informacji należy przypisać kluczową rolę.

W treści art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011 unijny ustawodawca wskazał, iż obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych m.in. nazwy żywności. Przy czym według art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. Dozwolone jest stosowanie w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy jest wprowadzany na rynek, nazwy środka spożywczego, pod którą produkt ten jest legalnie produkowany i wprowadzany na rynek w państwie członkowskim produkcji. W przypadku gdy stosowanie innych przepisów niniejszego rozporządzenia, w szczególności zawartych w art. 9, uniemożliwiałoby jednak konsumentom w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy jest wprowadzany na rynek, poznanie prawdziwego charakteru tego środka spożywczego oraz odróżnienie go od środka spożywczego, z którym mógłby być mylony, nazwa tego środka spożywczego jest uzupełniana innymi informacjami opisowymi, które znajdują się w pobliżu nazwy tego środka spożywczego (ust. 2). W wyjątkowych przypadkach nazwa środka spożywczego państwa członkowskiego produkcji nie może być stosowana w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy wprowadzany jest na rynek, jeśli środek spożywczy w państwie członkowskim produkcji jest na tyle różny w zakresie swego składu lub sposobu wytwarzania od środka spożywczego znanego pod tą nazwą w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy jest wprowadzany na rynek, że ust. 2 nie jest wystarczający do zapewnienia nabywcom w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy jest wprowadzany na rynek, prawidłowej informacji (ust. 3). Nazwa środka spożywczego nie może być zastąpiona nazwą chronioną jako własność intelektualna, nazwą marki lub nazwą wymyśloną (ust. 4). Przepisy szczegółowe dotyczące nazwy środka spożywczego i danych szczegółowych, które mu towarzyszą, są określone w załączniku VI (ust. 5).

W świetle zaś treści pkt 1 załącznika nr VI do rozporządzenia nr 1169/2011 nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd.

W realiach badanej sprawy, jak wynika z treści zaskarżonego zalecenia pokontrolnego, organ po przeprowadzonej u skarżącej w dniach [...] stycznia 2024r. kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych zakwestionował 2 partie kawy ziarnistej z uwagi na zastosowanie niepełnej nazwy opisowej artykułu rolno-spożywczego, która nie charakteryzowała w pełni środka spożywczego oraz z uwagi na brak danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został poddany, co było niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. a i art. 17 w związku z Załącznikiem VI pkt 1 Rozporządzenia nr 1169/2011. Powyższe stało się podstawą wydania zaleceń pokontrolnych na podstawie art. 30b u.j.h. i zobowiązania skarżącej do wprowadzenia do obrotu kaw ziarnistych o pełnej nazwie opisowej, która będzie charakteryzowała w pełni środek spożywczy z danymi szczegółowych dotyczącymi warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania jakiemu został poddany, zgodne z art. 9 ust. 1 lit. a i art. 17 w związku z Załącznikiem VI pkt 1 Rozporządzenia nr 1169/2011.

W tym miejscu Sąd, dokonując oceny zasadności zaleceń wydanych w badanej sprawie, w pierwszej kolejności zwraca uwagę na obowiązek sformułowania przez organ zalecenia pokontrolnego przede wszystkim w sposób jasny i czytelny, tak aby podmiot, który je otrzymał wiedział jakie czynności powinien wykonać, by stwierdzone nieprawidłowości usunąć. Mając na uwadze powyższe, zastrzeżenia Sądu budzi w niniejszej sprawie sposób określenia stwierdzonego przez organ naruszenia i nałożonego obowiązku. Zdaniem Sądu bowiem nie jest jasne i jednoznaczne na czym konkretnie polegało naruszenie jakiego dopuściła się skarżąca i w jaki sposób ma ono zostać usunięte. Obowiązek nie może być sformułowany w sposób, który w istocie opiera się na zacytowaniu przepisu prawa, który ma zastosowanie i podaniu jdynie, że produkt powinien mieć pełną nazwę opisową, która będzie w pełni charakteryzowała ten środek spożywczy. W bardzo lakonicznej treści zalecenia pokontrolnego skarżony organ nie podał natomiast precyzyjnie czego dotyczy brak w nazwie kontrolowanego produktu, co powinno zostać przez skarżącą dodane, a jednocześnie nie wynika to z uzasadnienia tego aktu, które jest bardzo krótkie.

Dodać przy tym należy, iż także z protokołu kontroli z dnia [...] r. nr [...] załączonego do akt sprawy nie wynikają wskazane powyżej elementy. W treści protokołu bowiem również enigmatycznie podano (str. 7), że objęte kontrolą artykuły (kawy ziarniste) zakwestionowano z uwagi na zastosowanie niepełnej nazwy opisowej artykułu rolno-spożywczego, która nie charakteryzowała w pełni środka spożywczego oraz z uwagi na brak danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych tego środka spożywczego oraz szczególnego przetwarzania w związku z załącznikiem nr VI pkt 1 rozporządzenia nr 1169/2011. Zatem podano jedynie to samo co później wpisane zostało do zalecenia pokontrolnego. Identycznie naruszenie opisano w protokole oględzin z [...] stycznia 2024 r.

Wyjaśnić należy w tym miejscu, iż postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy u.j.h. i stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli. Jest to postępowanie odrębne, prowadzonym na innych zasadach i na podstawie u.j.h. i innych przepisów prawa, przy czym do postępowania tego w u.j.h. brak jest odesłania do zastosowania wprost przepisów k.p.a. W ocenie Sądu analogicznie jak w przypadku zarządzeń pokontrolnych wydawanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 425) do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych w trybie u.j.h. nie stosuje się przepisów k.p.a., w tym również art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2011 r., II OSK 181/10; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09; z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., II OSK 503/18, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2022 r., III OSK 1091/21, CBOSA).

Zatem wymóg jednoznaczności, czytelności i jasności w zakresie formułowania przez WIJH stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń i nakładanych obowiązków stanowi nie tyle wymóg wynikający z przepisów k.p.a., ale przede wszystkim z ogólnych reguł prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania, i stanowi wymóg oczywisty z punktu widzenia prawidłowego aktu administracyjnego jakim jest zalecenie pokontrolne. Uznać należy to za element konieczny i wymagany, który organ powinien prawidłowo sformułować. Tym bardziej, że konsekwencje niezastosowania się do zaleceń mogą być dla zobowiązanego podmiotu bardzo dotkliwe, na co wskazuje treść pouczenia udzielonego skarżącej w niniejszej sprawie. Organ ma prawo skontrolować po terminie wskazanym w zaleceniach, celem ustalenia, czy zostały one wykonane, a adresat zaleceń powinien wiedzieć, kiedy się takiej kontroli może spodziewać.

Opisane uchybienie powoduje, że zalecenia stają się niewykonalne, bowiem nie wskazano stronie w sposób jasny i czytelny co powinna zrobić, aby zadośćuczynić nałożonym obowiązkom. Taki sposób formułowania zaleceń pokontrolnych jest niedopuszczalny zważywszy na przewidywane konsekwencje uchylania się podmiotu kontrolowanego do ich wykonania, czy też wykonania ich w sposób niewłaściwy, niespełniający oczekiwań organu.

Nie ulega wątpliwości, iż oznakowaniem wprowadzającym w błąd jest oznakowanie mylące (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2359/12) - a więc takie, które może skłonić konsumenta do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął - a ocena czy w danym przypadku zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd dokonywana być powinna przy uwzględnieniu kryterium odwołującego się do modelu przeciętnego konsumenta (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1954/12). Ponadto oznakowanie wprowadzające w błąd, to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe lub mylące, ale również niepełne, niewystarczające nieprecyzyjne czy wieloznaczne (wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2359/12), a zatem takie jak w rozpoznanej sprawie. Tymczasem, oznakowanie opakowania powinno w sposób rzetelny odzwierciedlać rzeczywisty skład artykułu spożywczego i nie pozostawać żadnych wątpliwości po stronie konsumenta chociażby co do jego właściwości, czy tez składu (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2033/13). Podkreślenia wymaga, że restrykcyjne wymogi dotyczące oznakowania produktów spożywczych formułowane są z uwagi na ochronę konsumenta jako słabszej strony obrotu, stąd też wszelkie wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia składu produktu powinny być interpretowane mając na uwadze realizację tej ochrony. Jak z kolei wskazano w wyroku NSA z 10 marca 2015 r, , sygn akt II GSK 2333/13, stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Jednak opisany przez Sąd sposób sformułowania zaleceń pokontrolnych w rozpoznawanej sprawie powoduje, iż w tej sytuacji przedwczesne byłoby dokonywanie przez Sąd oceny co do zgodności z prawem nałożonego w drodze zalecenia pokontrolnego obowiązku. Aby dokonać takiej oceny Sąd musi wiedzieć na czym precyzyjnie naruszenie polegało, i wówczas odnosząc to do treści obowiązujących przepisów prawa może dopiero stwierdzić czy zgodnie z nimi zostało stwierdzone, czy doszło do naruszenia praw konsumentów, a obowiązek jest prawidłowo nałożony.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę organowi na treść przepisu art. 8 rozporządzenia nr 1169/2011, w którym ustawodawca unijny określił zakres odpowiedzialności na gruncie w/w rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. Podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 2). Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze, które nie mają wpływu na informacje na temat żywności, nie mogą dostarczać żywności, o której wiedzą lub w stosunku do której mają podejrzenia - w oparciu o informacje posiadane w ramach działalności zawodowej - że jest niezgodna z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 3). Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą nie mogą modyfikować informacji towarzyszących środkowi spożywczemu, jeżeli taka modyfikacja wprowadzałaby w błąd konsumenta finalnego lub w inny sposób zmniejszała poziom ochrony konsumentów i możliwości dokonywania świadomego wyboru przez konsumenta finalnego. Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze są odpowiedzialne za wszelkie zmiany, których dokonują w informacjach na temat żywności towarzyszących środkowi spożywczemu (ust. 4). Bez uszczerbku dla ust. 2-4 podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione (ust. 5). Przy czym w myśl art. 3 pkt 2 rozporządzenia nr 178/2002 przedsiębiorstwo spożywcze to przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne, typu non-profit lub nie, prowadzące jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, a według art. 3 pkt 3 tego rozporządzenia podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze oznacza osoby fizyczne lub prawne odpowiedzialne za spełnienie wymogów prawa żywnościowego w przedsiębiorstwie spożywczym pozostającym pod ich kontrolą.

W piśmiennictwie za uzasadnione uznaje się twierdzenie, że "podmiot odpowiedzialny", o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, to podmiot, który w danym stosunku biznesowym faktycznie wpływa na kształt informacji przekazywanych konsumentom (a innymi słowy – podejmuje decyzję, jakie informacje i w jaki sposób są zamieszczane w oznakowaniu) i pod którego marką produkt jest prezentowany w obrocie. podanie w oznakowaniu środka spożywczego danych identyfikacyjnych jednego podmiotu (np. producenta) nie oznacza automatycznie, że inne podmioty zaangażowane w proces produkcyjno-dystrybucyjny są zupełnie zwolnione z odpowiedzialności. Nie można a priori przyjmować, że jeśli na etykiecie podane zostaną dane identyfikacyjne (tj. nazwa lub firma i adres) producenta, za oznakowanie automatycznie odpowiada tylko producent i to bez względu na to, na jakim etapie nieprawidłowość powstała i została wykryta. I odwrotnie, nie można przyjąć, że jeśli na etykiecie zostaną podane dane identyfikacyjne dystrybutora (w przypadku marki własnej), to tylko ten podmiot odpowiada za jego oznakowanie i to również wtedy, gdy nieprawidłowość powstaje na etapie produkcji. Taka interpretacja byłaby zbyt daleko idąca i mogłaby dawać pole do różnego rodzaju nadużyć. W świetle art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 nie tylko podmiot oznaczony na etykiecie (tj. podmiot, o którym mowa w art. 8 ust. 1), lecz także każdy inny podmiot biorący udział w procesie produkcyjno-dystrybucyjnym danego środka spożywczego, tj. wytwórca, przetwórca, paczkujący, hurtownik, detalista itd. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie, w jakim ma wpływ na oznakowanie produktu i zgodnie z regułami określonymi w art. 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1169/2011.

Z przepisu art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 1169/2011 wynika – a contrario – że podmioty, które nie mają wpływu na znakowanie (tj. nie decydują, czy i jakie informacje są przekazywane konsumentom w oznakowaniu), odpowiadają za takie nieprawidłowości, o których wiedzą lub których istnienie mogą podejrzewać, uwzględniając informacje im dostępne jako profesjonalistom działającym na rynku spożywczym. Dotyczy to zarówno sprzedawców wprowadzających do obrotu produkty marek innych podmiotów, jak i producentów wytwarzających produkty na zlecenie innych podmiotów. W świetle tego przepisu podmiot, który nie ma wpływu na znakowanie (a tym samym nie jest wskazany w oznakowaniu) powinien być pociągnięty do odpowiedzialności dopiero wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, tj. podmiot ten, opierając się na informacjach posiadanych w ramach działalności zawodowej, nie wiedział o nieprawidłowości, a także nie miał podejrzeń co do jej występowania. Przepis ten wyklucza zatem a priori automatyzm w stwierdzaniu odpowiedzialności (a w konsekwencji nakładania kar) na podmiot kontrolowany w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, a w szczególności w oparciu o zasady odpowiedzialności obiektywnej. Na podstawie bowiem tego przepisu sprzedawca (ale także producent realizujący produkcję na zamówienie innego podmiotu) powinien zostać zwolniony z odpowiedzialności, jeśli nie miał wpływu na oznakowanie, a na podstawie wiedzy, jakiej można od niego wymagać jako od profesjonalisty, nie wiedział o nieprawidłowości i nie miał podejrzeń co do jej występowania. Ocena ta powinna być zawsze indywidualna (zob. A. Szymecka-Wesołowska [w:] K. Jędrych, P. Szczypkowska, A. Szymecka-Wesołowska, Znakowanie, prezentacja, reklama żywności. Komentarz do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, Warszawa 2018, art. 8).

Nie ulega zaś wątpliwości, iż zakwestionowane przez WIJH wyroby były wprowadzane na rynek pod nazwą C. sp. z o.o. W "[...](producent i dostawca), a nie pod firmą skarżącego (świadczą o tym oznaczenia znajdujące się na opakowaniach wyrobu – zdjęcia z kontroli). Skarżąca była sprzedawcą produktów objętych kontrolą.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd zwrócił uwagę, iż w istocie z akt sprawy, ani treści zalecenia pokontrolnego nie wynika jednoznacznie na jakiej podstawie organ uznał skarżącą za podmiot odpowiedzialny i zobowiązany i czy dokonana została w tym zakresie analiza i ocena.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd działając na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego zalecenia pokontrolnego (pkt I sentencji wyroku).

W przedmiocie kosztów sądowych, które zasądzone zostały od organu na rzecz skarżącej Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, będąc zobowiązanym na podstawie art. 153 p.p.s.a do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu do wyroku, w sposób szczegółowy i precyzyjny określi w zaleceniu pokontrolnym naruszenie jakie zostało stwierdzone i przede wszystkim w taki sposób określi nałożony na skarżącą obowiązek, będący następstwem stwierdzonego naruszenia. Dodatkowo organ dokona analizy i oceny odnośnie podmiotu odpowiedzialnego na tle art. 8 rozporządzenia nr 1169/2011.

Odnośnie wniosku o dopuszczenie dowodu z fotografii załączonych do skargi Sąd zwraca uwagę, iż w świetle art. 106 § p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd uznał, iż w/w przesłanki nie zostały spełnione, a ponadto należy mieć na względzie, że zalecenie pokontrolne wydawane jest w oparciu o przeprowadzoną kontrolę, która dotyczyła konkretnej partii produktów, a w trakcie tej kontroli sporządzona została przez organ dokumentacja fotograficzna tych właśnie produktów.