Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 711/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II inst.w części i w tym zakresie umorzono postępowanie a wpozostałej części oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i ust. 7, załącznik nr 3 lp. 1.1.12 i 3.3.7
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, § 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł (pięćset złotych) za niewyposażenie kierowcy w świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) i w tym zakresie umarza postępowanie administracyjne; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz B. R. kwotę 20 zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Lu 711/23

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w Lublinie z dnia 29 września 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Dnia 23 grudnia 2022 r. na terenie Przejścia Granicznego w Hrebennem została przeprowadzona kontrola, w wyniku której ustalono, że kierowca ciągnika samochodowego marki [...] z naczepą ciężarową - chłodnią marki [...], wykonywał międzynarodowy transport drogowy towarów (mrożonych owoców)

z Ukrainy do Polski, na rzecz B. R., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] B. R. (dalej jako "skarżąca").

W toku kontroli kierowca okazał m.in. kopię świadectwa ATP wydanego przez organ z siedzibą na Litwie z datą ważności do maja 2025 r. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół, do którego kierowca nie wniósł żadnych uwag.

Decyzją z dnia 19 maja 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3 500 zł zgodnie z L.p. 3.3.7 załącznika nr 3 do ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) za wykonywanie międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem nie spełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) oraz zgodnie

z L.p. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument. Organ I instancji stwierdził, że naczepa ciężarowa chłodna została zarejestrowana w Polsce w lutym 2022 r., wobec czego certyfikat

ATP powinien zostać wydany przez władze polskie tj. władze kraju, w którym zarejestrowano naczepę. Bowiem w przypadku środka transportu przeniesionego

do innego kraju będącego także stroną umowy ATP, wymagany jest certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji, który traktowany będzie jako warunkowy i ważny będzie, o ile zajdzie taka konieczność, maksymalnie przez okres sześciu miesięcy. Oznacza to, że od zarejestrowania naczepy w lutym 2022 r. skarżąca mogła jej używać warunkowo przez okres sześciu miesięcy, występując jednocześnie o wydanie właściwego "nowego" świadectwa ATP.

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 75, art. 77 i art. 80, a także

art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a.". Podkreśliła, że organ I instancji nie poinformował jej o wszczętym postępowaniu. Bowiem korespondencja była dwukrotnie wysyłana na adres firmy, a nie na adres wskazany jako adres do korespondencji w CEIDG. W jej ocenie podstawa prowadzonego postępowania jak

i powód nałożenia kary nie występuje, ponieważ na dzień kontroli naczepa marki [...] posiadała wymagania konstrukcyjne oraz ważny certyfikat ATP, który został wydany na poprzedniego właściciela pojazdu. Ponadto nałożona kara jest podwójnym karaniem za pojedyncze naruszenie.

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy") wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego

w związku z odwołaniem. Dodatkowo pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. wezwano skarżącą do nadesłania kopii świadectwa ATP, które wskazała w treści odwołania. Organ odwoławczy doręczał korespondencję skarżącej elektronicznie za pomocą usługi e-Urząd Skarbowy (strona złożyła wniosek o doręczanie elektroniczne).

W odpowiedzi skarżąca przesłała kopię świadectwa ATP, nie wniosła jednak innych dowodów, ani nie przedstawiła dodatkowego stanowiska.

Decyzją z dnia 29 września 2023 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przywołano treść art. 1, art. 4 pkt 2, pkt 6a ustawy

o transporcie drogowym i wyjaśniono, że międzynarodowy transport drogowy to wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu m.in. rzeczy pojazdami samochodowymi, przy czym jazda odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także świadectwo wymagane zgodnie

z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP). Umowa ATP przyjmuje jako generalną zasadę, obowiązek przewozu szybko psujących się artykułów spożywczych odpowiednimi środkami transportu, tj. takimi, które posiadają stosowne świadectwo potwierdzające spełnienie określonych norm.

Organ odwoławczy wskazał, że strony umowy ATP obowiązane są uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy, przez właściwą władzę innej strony umowy. W załączniku 1 dodatek 1 do powołanej umowy ATP zostały określone zasady kontroli zgodności z normami dla specjalnych środków transportu. Zgodnie z pkt 3 załącznika 1 dodatek 1 świadectwo zgodności z normami wydawane jest przez właściwą władzę w kraju,

w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji. To świadectwo powinno być zgodne ze wzorem określonym w umowie. Świadectwo zgodności należy przewozić w środku transportu podczas wykonywania przewozu

i okazywać na każde żądanie organów kontrolnych. Jednakże, jeśli tabliczka potwierdzająca zgodność środka transportu zgodnie z dodatkiem 3 do załącznika 1, jest przymocowana do środka transportu, to tabliczka ta jest uznawana za równoważną ze świadectwem zgodności. Tabliczka potwierdzająca zgodność może być przymocowana do środka transportu tylko wtedy, gdy ważne świadectwo zgodności jest dostępne. Tabliczka potwierdzająca zgodność powinna być jak najszybciej usunięta, jeżeli środek transportu przestaje spełniać normy określone

w niniejszym załączniku. W przypadku, środka transportu przeniesionego do innego kraju, będącego stroną umowy ATP, wymagane są następujące dokumenty, tak aby właściwe władze kraju, w którym ma on zastać zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji mogły wydać świadectwo zgodności - we wszystkich przypadkach, protokół z badań samego środka transportu lub, w przypadku środka transportu produkowanego seryjnie - protokół z badań wzorcowego środka transportu oraz świadectwo zgodności wydane przez upoważnione władze kraju produkcji, lub

w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji. Świadectwo to traktowane będzie, w razie potrzeby, jako świadectwo tymczasowe i będzie ważne maksymalnie przez okres sześciu miesięcy.

Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli na naczepie ciężarowej chłodni stwierdzono ważną na dzień kontroli tabliczkę zatwierdzenia środka transportu tzw. tabliczkę ATP wydaną przez właściwą władzę kraju pierwotnej rejestracji środka transportu. Kierujący pojazdem przedstawił m.in. certyfikat wydany w dniu 17 czerwca 2019 r. przez właściwy urząd administracji litewskiej, ważny do maja 2025 r. Jednak zgodnie z danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym naczepy marki [...] - naczepa została zarejestrowana w Polsce w dniu 1 lutego 2022 r. Wobec czego właściwą władzą dla wydania świadectwa ATP dla tego środka transportu - zgodnie z punktem 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP - była władza z siedzibą na terytorium Polski. Skarżąca mogła się posługiwać dotychczasowym certyfikatem ATP do dnia 1 sierpnia 2022 r. (sześciomiesięczna ważność dotychczasowego certyfikatu, liczona od daty rejestracji pojazdu w Polsce).

Ponieważ kierujący pojazdem nie przedstawił w trakcie kontroli właściwego świadectwa ATP, brak było podstaw do uznania, że pojazd przewożący mrożone owoce w dniu 23 grudnia 2022 r. spełniał wymogi określone w umowie ATP.

W ocenie organu odwoławczego międzynarodowy przewóz drogowy towaru wykonywany był bez świadectwa zgodności wymaganego przepisami umowy ATP,

a zatem niezgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) oraz niezgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy

o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podkreślił, że podczas przeprowadzonej kontroli przewoźnik powinien legitymować się polskim, nie zaś litewskim certyfikatem ATP, a przedstawiony przez skarżącą certyfikat ATP, wydany na Litwie przez litewską jednostkę badającą, nie mógł zostać uznany za ważny w związku z upływem terminu określonego w pkt 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W treści tego załącznika pod Lp. 1.12 wyszczególniono naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument. Natomiast pod Lp. 3.7 wyszczególniono naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem niespełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP).

Organ odwoławczy stwierdził również, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia, lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranność tzn. uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.

Zdaniem organu odwoławczego skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem, którego obowiązuje znajomość przepisów prawa i który winien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa transportowego tak, aby przestrzegać przepisów prawa. To zadaniem przedsiębiorcy było takie zorganizowanie wykonywanej działalności tak, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. Przedsiębiorca zajmujący się przewozami towarów, co do których mają zastosowanie przepisy umowy ATP, powinien zaznajomić się z przepisami prawa w zakresie przewozu takich towarów,

i tak zaplanować swoją działalność, aby kierowca mógł okazać odpowiednie dokumenty w trakcie kontroli. W przedmiotowej sprawie trudno przy tym przyjąć, że przewóz ładunku nie był możliwy do przewidzenia i zaplanowania. Właściwy przejaw należytej dbałości o sprawy prowadzonej działalności, jakiej można wymagać od przedsiębiorcy wskazuje, że strona użytkując kontrolowany pojazd mogła poddać go stosownym badaniom wcześniej, bowiem jak wynika z akt sprawy naczepa została zarejestrowana przez właściciela w lutym 2022 r., co prowadzi do wniosku, że skarżąca miała wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia. Jak wskazano wyżej, w przypadku środka transportu przeniesionego do innego kraju będącego także stroną umowy ATP, wymagany jest certyfikat ATP wydany przez upoważnione władze kraju produkcji lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji, który traktowany będzie jako warunkowy

i ważny będzie, o ile zajdzie taka konieczność, maksymalnie przez okres sześciu miesięcy. Oznacza to, że od zarejestrowania naczepy w lutym 2022 r. przedsiębiorca mógł jej używać warunkowo przez okres sześciu miesięcy, występując jednocześnie o wydanie właściwego "nowego" świadectwa ATP. Skarżąca poprzez dołożenie należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów

w ramach prowadzonej działalności mogła nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu dotyczącego kierowania korespondencji na adres firmy, a nie na adres wskazany w CEIDG jako adres do doręczeń. Wskazał, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie ustanowiono obowiązku doręczania korespondencji stronie - osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą - pod adresem do doręczeń udostępnionym w CEIDG,

a zatem w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do uznania, że doręczenie dokonane na adres prowadzenia działalności gospodarczej nie było skuteczne.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji wysłał dwukrotnie postanowienie z dnia

6 lutego 2023 r., w którym zawiadamia skarżącą o wszczęciu postępowania oraz postanowienie z dnia 20 kwietnia 2023 r., w którym wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz z adnotacji na kopercie, doręczyciel prawidłowo poinformował adresata o możliwości odbioru przesyłki, zatem organ prawidłowo uznał postanowienie za doręczone. Postanowienie nie zostało podjęte przez skarżącą i zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. organ uznał je za doręczone.

Zdaniem organu odwoławczego skarżąca miała również zapewniony czynny udział w postępowaniu odwoławczym, zatem na tym etapie postępowania mogły być konwalidowane czynności, które nie zostały wniesione do organu I instancji. Skarżąca pomimo wyznaczenia jej terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wskazanie możliwości wypowiedzenia się, nie skorzystała

z przyznanego jej prawa w toku postępowania odwoławczego.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego także nie znajdowały uzasadnienia. Organ

I instancji zgromadził bowiem materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, ocenił go w sposób prawidłowy i wydał decyzję odpowiadającą prawu.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Lublinie zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:

1. art. 7 Konstytucji RP;

2. art. 6 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę praworządności;

3. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

4. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

5. art. 10 k.p.a. poprzez ograniczenie stronie możliwości wypowiedzenia się na etapie prowadzonego postępowania;

6. art. 75 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie;

7. art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

8. art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady z niego wynikającej;

9. art. 107 k.p.a. z uwagi na brak racjonalnego, rzeczywistego i faktycznego uzasadnienia wydanej decyzji;

10. art. 92 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie

w niniejszej sprawie.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji wydanej przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na jej rzecz zwrotu wszelkich powstałych kosztów.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że dopiero decyzja administracyjna organu I instancji z dnia 19 maja 2023 r. została przesłana na właściwy adres korespondencyjny i mogła w ogóle wypowiedzieć się w tej sprawie, przez co doszło do naruszenia zasad wynikających z art. 10 k.p.a. tj. niedoręczenie

i niepoinformowanie jej o wszczętym postępowaniu administracyjnym. Na potwierdzenie uchybień leżących po stronie organów administracji publicznej uzupełniła materiał dowodowy i przesłała wydruk z CEIDG potwierdzający adres siedziby i wskazujący prawidłowy adres do korespondencji. Powyższe działanie organu spowodowało, że nie miała możliwości poznania rzeczywistego stanu faktycznego, ani też zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym,

a w szczególności odniesienia się naruszeń opisanych w protokole kontroli.

W ocenie skarżącej organ I instancji na etapie kontroli oraz w wydanej decyzji administracyjnej popełnił błąd w zakresie wykazania naruszeń, które miałyby być podstawą wydanych decyzji przez organy I oraz II Instancji. Podstawa prowadzonego postępowania, jak i powód nałożenia kary nie występuje, ponieważ na dzień kontroli naczepa marki [...] spełniała szczegółowe wymagania konstrukcyjne oraz posiadała wymagany prawem, w szczególności ważny certyfikat ATP, który został wydany na poprzedniego właściciela pojazdu. Tym samym, że na dzień 23 grudnia 2022 r. pojazd spełniał wymagania konstrukcyjne dla lodowni typu FRC, a kierowca posiadał przy sobie oryginał ważnego świadectwa ATP.

Skarżąca wskazała na wyrok Sądu Wspólnot Europejskich z dnia 23 września 2006 r., sygn. T-43/02, w sprawie Jungbunzlauer AG v. Komisja Wspólnot Europejskich oraz z dnia 8 października 2008 r., sygn. T-69/04, w sprawie Schunk GmbH i Schunk Kohlenstoff-Technik GmbH v. Komisja Wspólnot Europejskich.

Zdaniem skarżącej nieprawidłowo doszło do nałożenia na nią dwóch kar pieniężnych - za brak ważnego i wydanego dla skarżącej dokumentu, jakim w tym wypadku byłby Certyfikat ATP oraz ukaranie za jego nieokazanie w oryginale

w czasie kontroli. W ocenie skarżącej ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika, że doszło do naruszenia Lp. 3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła również argumentację dotyczącą naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu, między innymi świadectwo wymagane zgodnie z umową ATP.

Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów niektórych szybko psujących się artykułów żywnościowych przy wykorzystaniu specjalnych środków transportu oraz zasady kontroli zgodności środków transportu z normami określa Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzona w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1824), dalej jako "umowa ATP".

Zgodnie z art. 1 umowy ATP, przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych środki transportu mogą być nazwane "izolowanymi termicznie - izotermicznymi", "z układem chłodniczym - lodownia", "z mechanicznym urządzeniem chłodniczym - chłodnia" lub "środkiem transportu ogrzewanym", pod warunkiem, że spełniają wymagania i normy podane

w złączniku 1 do umowy.

Art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze umowy ATP stanowi, że do przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załącznikach 2 i 3 do umowy, mają być stosowane środki transportu wymienione w art. 1 umowy,

z wyjątkiem przypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu, obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 do umowy. Środek transportu ma być tak dobierany i używany w taki sposób, aby w ciągu całego przewozu mogły być utrzymane temperatury ustalone w tych załącznikach. Poza tym, należy podjąć wszelkie niezbędne środki, w szczególności dotyczące temperatury artykułów

w momencie załadunku, aby nie dopuścić do oblodzenia lub ponownego oblodzenia podczas drogi lub innych koniecznych operacji. Ponadto postanowienia niniejszego ustępu stosuje się tylko wówczas, gdy nie są one sprzeczne ze zobowiązaniami międzynarodowymi dotyczącymi międzynarodowych przewozów wynikającymi dla Umawiających się Stron z konwencji obowiązujących w chwili wejścia w życie niniejszej umowy lub konwencji, które je zastępują.

Postanowienia art. 4 umowy stosuje się do każdego przewozu wykonywanego za wynagrodzeniem na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek -

z uwzględnieniem postanowień ustępu 2 niniejszego artykułu - transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu:

- szybko (głęboko) zamrożonych lub mrożonych artykułów żywnościowych, oraz

- artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku 3 do umowy, nawet gdy nie są one szybko (głęboko) zamrożone ani zamrożone,

jeżeli miejsca załadowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek na kolejowy lub drogowy środek transportu i miejsca wyładowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek ze środka transportu znajdują się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium Umawiającej się Strony (art. 3 ust. 1 umowy ATP).

W załączniku 2 do umowy ATP określone są zasady doboru wyposażenia

i warunków temperaturowych do przewozu artykułów żywnościowych (głęboko) szybko mrożonych i mrożonych.

Do przewozu produktów żywnościowych (głęboko) szybko mrożonych

i mrożonych, środek transportu musi być dobrany i użytkowany w taki sposób, aby podczas przewozu najwyższa temperatura produktu żywnościowego w jakimkolwiek punkcie ładunku nie przekraczała temperatury wskazanej.

W świetle postanowień załącznika 2 do umowy ATP, przewóz produktów żywnościowych mrożonych i głęboko mrożonych, takich jak przewożone w niniejszej sprawie mrożone owoce, powinien odbywać się w temperaturze nieprzekraczającej minus 18°C.

Przepis art. 2 umowy ATP stanowi, że umawiające się Strony podejmą niezbędne środki, aby zgodność z normami środków transportu, o których mowa

w artykule 1 umowy ATP, była kontrolowana i sprawdzana zgodnie

z postanowieniami zawartymi w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załącznika 1 do tej umowy. Każda umawiająca się Strona będzie uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy, przez właściwą władzę innej Umawiającej się Strony. Każda Umawiająca się Strona może uznać ważność świadectw zgodności wydanych z zachowaniem warunków przewidzianych w dodatkach 1 i 2 załącznika 1 do umowy przez właściwą władzę Państwa niebędącą Umawiającą się Stroną.

Postanowienia dotyczące kontroli zgodności z normami dla izolowanych termicznie - izotermicznych, lodowni, z mechanicznym urządzeniem chłodniczym - chłodni, z mechanicznym urządzeniem chłodniczo-grzewczym i ogrzewanych środków transportu zawiera załącznik 1, dodatek 1 do umowy ATP.

Zgodnie z pkt 3 - świadectwo zgodności z normami wydawane jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji. To świadectwo powinno być zgodne ze wzorem zamieszczonym w dodatku 3 do niniejszego załącznika. Świadectwo zgodności należy przewozić w środku transportu podczas wykonywania przewozu i okazywać na każde żądanie organów kontrolnych. Jednakże, jeśli tabliczka potwierdzająca zgodność środka transportu zgodnie z dodatkiem 3 do niniejszego załącznika, jest przymocowana do środka transportu, to tabliczka ta jest uznawana za równoważną ze świadectwem zgodności. Tabliczka potwierdzająca zgodność może być przymocowana do środka transportu tylko wtedy, gdy ważne świadectwo zgodności jest dostępne. Tabliczka potwierdzająca zgodność powinna być jak najszybciej usunięta jeżeli środek transportu przestaje spełniać normy określone w niniejszym załączniku. W przypadku, środka transportu przeniesionego do innego kraju, będącego Stroną umowy ATP, wymagane są następujące dokumenty, tak aby właściwe władze kraju, w którym ma on zastać zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji mogły wydać świadectwo zgodności:

(a) we wszystkich przypadkach, protokół z badań samego środka transportu lub, w przypadku środka transportu produkowanego seryjnie - protokół z badań wzorcowego środka transportu;

(b) we wszystkich przypadkach świadectwo zgodności wydane przez upoważnione władze kraju produkcji, lub w przypadku środków transportu

w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji. Świadectwo to traktowane będzie, w razie potrzeby, jako świadectwo tymczasowe i będzie ważne maksymalnie przez okres sześciu miesięcy;

(c) w przypadku środków transportu produkowanych seryjnie specyfikacja techniczna środka transportu wydana będzie przez producenta lub jego właściwie umocowanego przedstawiciela (w specyfikacji tej podane zostaną te same elementy, jak w dokumencie opisowym widniejące w raporcie z badania, przy czym zostanie ona sporządzona w przynajmniej jednym z języków oficjalnych).

W przypadku przeniesienia środka transportu po rozpoczęciu użytkowania, może być on poddany oględzinom w celu potwierdzenia jego identyfikacji przez właściwą władzę kraju, w którym ma zostać zarejestrowane lub wpisany do ewidencji, w celu wydania świadectwa zgodności.

Z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że

w dniu 23 grudnia 2023 r. pojazd, którym wykonywany był międzynarodowy przewóz rzeczy w postaci mrożonych owoców z Ukrainy do Polski, nie posiadał aktualnego świadectwa ATP. W dniu kontroli kierowca okazał dowody rejestracyjne ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej (k. 19-20 akt adm.), list przewozowy CMR

nr [...] (k. 16 akt adm.), wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy (k. 18 akt adm.).

W toku kontroli kierowca posiadała przy sobie Certyfikat ATP nr [...] wydany przez litewskie władze ważny do maja 2025 r. (k. 17 akt adm.) Na pojeździe przymocowana była również tabliczka ATP z wskazaną datą ważności do maja 2025 r. (k. 6 akt. adm.)

Należy podkreślić jednak, że Umawiające się Strony zmodyfikowały pierwotną treść umowy w zakresie ważności certyfikatów ATP, zgodnie wprowadzając - ich tymczasową i warunkową ważność - w kraju strony umowy ATP, do którego przeniesiono pojazd z innego kraju, w którym wydano świadectwo ATP, wprowadzając do umowy ATP zmiany z dnia 5 grudnia 2009 r. Jak stanowi bowiem pkt 3 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP, świadectwo zgodności z normami wydawane jest przez właściwą władzę w kraju, w którym środek transportu ma zostać zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji. W przypadku, środka transportu przeniesionego do innego kraju, będącego Stroną umowy ATP, wymagane są następujące dokumenty, tak aby właściwe władze kraju, w którym ma on zastać zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji mogły wydać świadectwo zgodności - we wszystkich przypadkach świadectwo zgodności wydane przez upoważnione władze kraju produkcji, lub w przypadku środków transportu w eksploatacji, upoważnione władze kraju rejestracji. Świadectwo to traktowane będzie, w razie potrzeby, jako świadectwo tymczasowe i będzie ważne maksymalnie przez okres sześciu miesięcy.

W konsekwencji, wobec przyjętej w art. 2 umowy ATP generalnej zasady wzajemności uznawania ważności świadectw zgodności wprowadzono wyjątek

w odniesieniu do środka transportu przeniesionego do innego kraju będącego także Stroną umowy (6-miesięczna ważność dotychczasowego świadectwa, liczona od daty rejestracji w innym kraju).

Z niekwestionowanego stanu faktycznego przedstawionego przez organy obu instancji wynika, że kontrola organu celnego miała miejsce w dniu 23 grudnia

2022 r., czyli po upływie 6 miesięcy od daty rejestracji naczepy (zarejestrowana

w Polsce w lutym 2022 r.) przez władze polskie.

Możliwość natomiast korzystania na terytorium Polski ze świadectwa zgodności wydanego przez właściwe władze litewskie istniała tymczasowo jedynie do końca lipca 2022 r.

Okoliczności tej nie zmienia fakt zamontowania na naczepie tabliczki potwierdzającej zgodność środka transportu z normami umowy ATP. Bowiem tabliczka potwierdzająca zgodność może być przymocowana do środka transportu tylko wtedy, gdy ważne świadectwo zgodności jest dostępne. Tabliczka potwierdzająca zgodność powinna być jak najszybciej usunięta jeżeli środek transportu przestaje spełniać określone normy.

W przedmiotowej sprawie świadectwo istniało, ale nie było ono już ważne na dzień kontroli.

W orzeczeniu z dnia 10 września 2019 r. w sprawie II GSK 453/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wystawione w innym państwie niż kraj obecnej rejestracji ceryfikaty ATP, mogą być, w rozumieniu potocznym, "unieważnione".

NSA w szczególności wyjaśnił, że "podczas przeprowadzonej kontroli przewoźnik powinien legitymować się białoruskim, nie zaś polskim certyfikatem ATP,

a przedstawiony przez stronę certyfikat ATP, wydany w Polsce przez polską jednostkę badającą, nie mógł zostać uznany za ważny w związku z upływem terminu określonego w pkt 3 lit. b dodatku 1 załącznika 1 do ATP. W konsekwencji okazanie przez kierowcę wystawionego w Polsce świadectwa ATP - nie mogło zostać uznane za spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d."

Mając na uwadze powyższe zasadnie organy nałożyły na skarżącą karę pieniężna w wysokości 3 000 zł za naruszenie Lp. 3.3.7. załącznika nr 3 do ustawy

o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 92a wskazanej ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.

Natomiast stosownie do treści art. 92a ust. 7 ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Wykonywanie międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem niespełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) podlega karze pieniężnej w wysokości 3 000 zł.

W ocenie Sądu brak było natomiast podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie z Lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Skoro bowiem na dzień 23 grudnia 2022 r., kiedy miała miejsce kontrola, przewoźnik nie dysponował ważnym świadectwem ATP wydanym przez odpowiednie organy w Polsce, to oczywistym jest, że przewoźnik nie mógł wyposażyć kierowcy

w ten dokument. Nie mogło więc dojść do naruszenia, o którym mowa w Lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Naruszanie to, zdaniem sądu, dotyczy innych okoliczności faktycznych, niż ustalone w rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie z opisu naruszenia z Lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika, że dotyczy ono sytuacji, gdy wymagany dokument w sensie formalnym istnieje (występuje w obrocie prawnym), jednak przewoźnik drogowy nie wyposażył kierowcy w ten dokument (kierowca nie posiada go podczas wykonywania przewozu, np. został zgubiony, uszkodzony, zapomniano go zabrać itp.).

Natomiast zgodnie z treścią Lp. 3.3.7. załącznika nr 3 do ustawy, karą pieniężną w wysokości 3 000 zł objęte jest wykonywanie międzynarodowego przewozu towarów szybko psujących się pojazdem niespełniającym warunków określonych w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP). Chodzi zatem o brak w ogóle w obrocie prawnym ważnego świadectwa ATP, a nie o kwestie związane z aspektem faktycznym, jakim jest niewyposażenie kierowcy w świadectwo i w związku z tym, nieokazanie przez kierowcę świadectwa w toku kontroli (chodzi tu o brak świadectwa, jego sfałszowanie, utrata ważności itp.).

Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym wskazane wyżej pozycje załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dotyczą dwóch odrębnych naruszeń, mających zastosowanie w dwóch odrębnych stanach faktycznych, co znajduje potwierdzenie w przepisach prawa unijnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 336/20).

Z powyższego wynika, że naruszenia z Lp. 1.1.12. i Lp. 3.3.7. załącznika

nr 3 do ustawy o transporcie drogowym są odrębne i niezależne od siebie.

W sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie ustalono, że przewoźnik w ogóle nie posiadał ważnego świadectwa ATP, nie można zarazem przyjąć, że mamy do czynienia także z kolejnym deliktem administracyjnym w postaci niewyposażenia kierowcy w ten dokument. Naruszenie z Lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do ustawy to naruszenie godzące w ogólne zasady i warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego, a naruszenie z Lp. 3.3.7. tego załącznika to naruszenie przepisów

o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych. Celem sankcji określonej w Lp. 1.1.12. załącznika nr 3 do ustawy jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, by kierowca każdorazowo posiadał w pojeździe kompletną wymaganą dokumentację związaną z wykonywanym przejazdem. Z kolei celem unormowania z Lp. 3.3.7. załącznika nr 3 do ustawy jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują warunki zachowania jakości szybko psujących się artykułów żywnościowych w czasie ich przewozu.

W konsekwencji zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w zakresie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej

w wysokości 500 zł za niewyposażenie kierowcy w świadectwo ATP i umorzenia postępowania w tym zakresie.

Odnosząc się do zarzutu wadliwości dokonywanych doręczeń przez organ

I instancji, sąd wskazuje, że podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z: 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1956/13 i 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2663/17), że osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, doręczeń należy dokonywać w trybie określonym w art. 42 § 1-3 k.p.a. Stosownie do art. 42 § 1 k.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, przy czym wybór miejsca doręczenia, co do zasady, należy do organu administracji publicznej, który prowadzi postępowanie. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą miejscem pracy, w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. jest miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lutego 2018 r., sygn.

akt II GSK 2663/17, trafnie uznał, że na gruncie art. 42 § 1 k.p.a. miejsce pracy nie może być rozumiane w wąskim zakresie jako to, w którym zatrudniony jest tylko pracownik. Treść powołanego przepisu należy wykładać racjonalnie, w oparciu

o zasady logiki. W miejscu zamieszkania i miejscu pracy istnieje duże prawdopodobieństwo przebywania adresata pisma, tym samym z nimi wiąże się domniemanie, że pismo zostanie doręczone w sposób, który będzie dawał gwarancję zapoznania się z jego treścią, a w konsekwencji ochronę praw w postępowaniu. We współczesnych realiach zakład pracy to nie tylko miejsce najemnej pracy osób, ale także miejsce, w którym koncentrują się interesy gospodarcze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Doręczenie decyzji na adres prowadzonej działalności gospodarczej byłoby doręczeniem w miejscu pracy, zatem odpowiadałoby warunkom z art. 42 § 1 k.p.a.

Odstępstwo od zasady określonej w art. 42 § 1 k.p.a. jest możliwe, gdy strona zażąda doręczania jej korespondencji pochodzącej od organu na wybrany przez nią adres (adres do doręczeń, lub adres do korespondencji). Żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do doręczeń", ani nie reguluje sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że jeżeli strona, w toku postępowania administracyjnego, podała adres pod który należy doręczać jej korespondencję pochodzącą od organu, to jest to adres w rozumieniu art. 42 k.p.a. W takiej sytuacji, organ powinien dokonywać doręczeń stronie na adres podany w toku postępowania, trudno bowiem przyjąć, że skuteczne byłoby doręczanie stronie korespondencji pod innym adresem, niż ten który sama wskazała (por. wyrok NSA z 26 października 2021 r., sygn.

akt II OSK 3300/18).

Z punktu widzenia prawidłowego doręczenia stronie korespondencji

w postępowaniu administracyjnym, od adresu do doręczeń podanego przez stronę

w toku postępowania przed organem administracji publicznej, trzeba odróżnić adres do doręczeń ujawniony w CEIDG.

Należy zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, odmiennie niż ma

to miejsce w procedurze cywilnej, nie wprowadzono obowiązku doręczeń przedsiębiorcom pod adresem do doręczeń udostępnionym w CEIDG. Z art. 133 § 21 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), który wszedł w życie 7 listopada 2019 r., wprost wynika obowiązek doręczania pism procesowych lub orzeczeń przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. Podobna regulacja wynikała z obowiązującego poprzednio art. 133 § 2a k.p.c. Takie rozwiązanie nie zostało jednak przewidziane

w procedurze administracyjnej. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadza obowiązku doręczania pism osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą na adres do doręczeń podany w CEIDG.

Wobec powyższego, jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie został ustanowiony obowiązek doręczania przez organ prowadzący postępowanie korespondencji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą pod adresem do doręczeń ujawnionym w CEIDG, to zastosowanie będzie miała ogólna zasada wyrażona w art. 42 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2022 r., II GSK 2487/21).

Należy również odnieść się do zarzutu podwójnego ukarania. Wprawdzie skarżąca wiąże ten zarzut z nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z Lp. 1.1.12 oraz

Lp. 3.3.7, to jednak sąd zwraca uwagę, że w aktach administracyjnych znajduje się również mandat karny w wysokości 200 zł nałożony na kierowcę (k. 1 akt adm.).

Jak wynika z treści mandatu, kara nałożona na kierowcę została wymierzona na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten przewiduje nałożenie grzywny na kierującego. Kara jest wymierzana w trybie postępowania

w sprawach o wykroczenia, a więc w oparciu o zawinienie sprawcy w rozumieniu przepisów prawa o wykroczeniach. Nie zachodzi więc sytuacja, że nakładane są dwie kary na ten sam podmiot za to samo naruszenie przepisów. Jest poza sporem, że w przedmiotowej sprawie ani kierujący nie był przewoźnikiem, ani przewoźnik nie był kierującym. W ocenie sądu nie doszło więc do sytuacji, która w związku ze stwierdzonymi naruszeniami miałaby polegać na wszczęciu z udziałem skarżącej więcej niż jednego postępowania, czy też na nałożeniu na nią więcej niż jednej kary, a podstaw, aby tak twierdzić nie uzasadnia okoliczność ukarania kierowcy na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy. Odpowiedzialność kierowców, egzekwowana na innych zasadach oraz w innym trybie nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy (por. wyroki NSA z: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4157/16; 21 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 460/17).

W ocenie sądu argumentacja przywołana w wyrokach w sprawach T-43/02 oraz T-69/04 nie jest adekwatna do stanu przedmiotowej sprawy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie T-43/02 Jungbunzlauer AG przeciwko Komisji Europejskiej w okresie między październikiem 1996 r.

a czerwcem 1998 r. przedsiębiorstwa, w tym Jungbunzlauer International

AG, uczestniczyły w porozumieniach, decyzjach i uzgodnionych praktykach.

W następstwie porozumień zawartych z amerykańskim ministerstwem sprawiedliwości, władze amerykańskie nałożyły na te przedsiębiorstwa grzywny. Komisja wydała 5 grudnia 2001 r. decyzję 2002/742/WE w sprawie postępowania na podstawie art. 81 TWE oraz art. 53 porozumienia EOG, w której uznała, iż m.in. Jungbunzlauer naruszyła art. 81 ust. 1 TWE uczestnicząc w ciągłym porozumieniu i/lub praktyce uzgodnionej w sektorze kwasu cytrynowego. Naruszenie to trwało od marca 1991 r. do maja 1995 r. Komisja Europejska nałożyła grzywnę na Jungbunzlauer w wysokości 17,64 mln euro i podkreśliła, że kartel polegał na przydzieleniu każdemu z jego uczestników dokładnie określonych kwot sprzedaży

i przestrzeganiu tych kwot, na ustalaniu cen docelowych i cen minimalnych, na zniesieniu rabatów oraz wymianie specyficznych informacji o klientach. Strony zaskarżyły przedmiotową decyzję. Jungbunzlauer podnosiła w pierwszej kolejności zarzut bezprawności twierdząc, że art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 narusza zasadę legalności, ponieważ nie określa on z góry w dostateczny sposób praktyki decyzyjnej Komisji. Następnie skarżąca zgłaszała, że decyzja jest dotknięta błędami, jeśli chodzi o adresata decyzji, ocenę wagi naruszenia, uznanie okoliczności łagodzących, nieuwzględnienie grzywien nałożonych w innych państwach, przestrzeganie górnej granicy grzywien określonej w art. 15 ust. 2 rozporządzenia

nr 17 i prawo dostępu do akt. Wreszcie skarżąca utrzymywała, że czas trwania postępowania administracyjnego powinien mieć wpływ na kwotę grzywien.

Sąd uznał, że zasada legalności grzywny znajduje zastosowanie

w odniesieniu do grzywien nakładanych w razie naruszenia reguł konkurencji, ale nie wymaga, aby przepisy, na których podstawie są nałożone sankcje, były tak dokładnie sformułowane, żeby konsekwencje, które mogą wyniknąć z naruszenia tych przepisów, dały się w pełni przewidzieć. Ponadto, zakres uznania przy stosowaniu sankcji jest szeroki, ale nie absolutny, bo ograniczony przez pułap 10% obrotu,

a także wagę i czas trwania naruszeń oraz zasadę równego traktowania podmiotów.

Sąd Pierwszej Instancji uznał przedstawione powyżej zarzuty za niezasadne

i oddalił skargę Jungbunzlauer w całości, obciążając spółkę kosztami postępowania (B. Karcz, Wytyczne w zakresie legalności i adekwatności ustalania grzywien za udział w kartelach w najnowszym orzecznictwie Sądu Pierwszej Instancji, Glosa 2007, nr 4, s. 103-111).

Istotą rozpatrywanej sprawy było zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie czy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 zmieniony przez rozporządzenie (WE)

nr 1216/1999 (Dz.U. L 148, str. 5) – zgodnie z którym "Komisja może nałożyć,

w drodze decyzji, na przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw kary pieniężne [grzywny] w wysokości [1000 EUR] albo ponad tę kwotę do dziesięciu procent wartości osiągniętego w poprzednim roku gospodarczym obrotu każdego

z przedsiębiorstw uczestniczących w naruszeniu, jeśli umyślnie lub przez niedbalstwo:

a) naruszają art. [81] ust. l [WE] lub art. [82 WE] lub

b) naruszają obowiązki nałożone zgodnie z art. 8 ust. 1.

Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej [grzywny] należy uwzględnić, oprócz wagi naruszenia, również okres [czas] trwania tego naruszenia" - narusza zasadę legalności rozumianą jako obowiązek dokładnego sformułowania podstaw nałożenia sankcji, tak aby podmiot ukazany, mógł przewidzieć wysokość kary.

W niniejszej sprawie powyższe orzeczenie nie będzie miało zastosowania,

z uwagi na fakt, że kary pieniężne nakładane na podstawie ustawy o transporcie drogowym określone są w sposób ścisły, w tym sensie, że precyzyjnie przewidują wysokość kary za poszczególne naruszenia i nie pozostawiają organom administracji możliwości ich ustalania z określonym marginesem uznania.

Również wyrok w sprawie T-69/04 Schunk GmbH, Schunk Kohlenstoff-Technik GmbH przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich dotyczył zasadności nałożenia na członków kartelu grzywny, której wysokość jest ustalana

z uwzględnieniem okoliczności wagi i czasu trwania naruszenia. Jak wskazano wyżej wyrok ten, również nie ma bezpośredniego przełożenia na niniejszą sprawę.

Za bezzasadne sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, ocenił wszystkie dowody zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Zaskarżona decyzja prawidłowo wskazuje podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, a także zawiera wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." oraz art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji w części dotyczącej nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 zł za niewyposażenie kierowcy w świadectwo ATP i umorzył postępowanie w tym zakresie (pkt I wyroku) oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałej części (pkt II wyroku).

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a.

w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 206 p.p.s.a. Strona wygrała sprawę jedynie w nieznacznej części (14%), stąd też zasądzona od organu odwoławczego kwota 20 zł.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek

o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji

w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy.