Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 138/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2647
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
article: art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1043
law: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t. j.)
article: art. 120, art. 122, art. 180, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 888 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1610
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2023 r., nr 2201-IOM.4104.84.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 2201-IOM.4104.84.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej, jako: "Dyrektor IAS" "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania A.T. (dalej, jako: "Skarżący", "Podatnik" lub "Strona"), od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej, jako: "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 27 września 2023 r. nr 2207-SPM.4104.158.2023 umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia środków pieniężnych otrzymanych w dniu [...] kwietnia 2023 r. od spółki U. Ltd z siedzibą w [...] na Cyprze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383, dalej jako "O.p."), art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 2, art. 14 ustawy dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1774, dalej jako "u.p.s.d."), oraz art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2647, dalej, jako "u.p.d.o.f."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. W dniu [...] kwietnia 2023 r. A.T. złożył do [...] Urzędu Skarbowego w G. zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3), w którym ujawnił nabycie środków pieniężnych w kwocie [...] zł. Środki zostały przekazane na jego rachunek bankowy w [...] Bank [...] w walucie GBP ([...] GBP) przez cypryjską firmę U. Ltd. i zgodnie z oświadczeniem Podatnika miały stanowić darowiznę.

2.2. Złożenie zeznania podatkowego SD-3, wszczęło przed organem podatkowym postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania

w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez Stronę środków pieniężnych

w podanej wyżej kwocie.

Pismem z dnia 24 maja 2023 r. organ pierwszej instancji wezwał Stronę do złożenia dokumentów i wyjaśnień w zakresie podanym w treści pisma.

Z kolei, podatnik pismem z 26 maja 2023 r. załączając urzędowe potwierdzenie odbioru złożonego wcześniej zeznania podatkowego SD – 3, wystąpił do organu o ustalenie kwoty podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanych środków pieniężnych.

W dniu 5 czerwca 2023 r. Podatnik złożył do akt sprawy pismo, w którym oświadczył, że kwota darowizny - [...] zł jest dobrowolnym wyrazem wdzięczności U. Ltd., właściciela spółki S. sp. z o. o., w której kiedyś pracował, po jej sprzedaży. Do pisma dołączono:

potwierdzenie wykonania w dniu [...] kwietnia 2023 r. operacji bankowej, tj. przelewu środków pieniężnych w kwocie [...] GBP z rachunku spółki U. Ltd na rachunek bankowy Podatnika. (Kwota stanowi równowartość [...] zł - Tabela A kursów średnich NBP nr [...] NBP/2023 z [...].04.2023 r., 1 GBP = 5,3236 zł);

kserokopię umowy darowizny zawartej w dniu [...] marca 2023 r. w [...], zgodnie

z którą:

a) spółka U. Ltd z siedzibą w [...] na terytorium Republiki Cypryjskiej, zarejestrowana przez Ministerstwo Energii, Handlu i Przemysłu, Departament Rejestru Spółek i Własności Intelektualnej pod numerem [...], reprezentowana przez dyrektorów Darczyńcy umocowanych do działania w imieniu i na jego rzecz: G.D., E.E., E.I., K.K., X.L., V.M, przekazała w darowiźnie A.T. środki pieniężne w kwocie [...] GBP, a Obdarowany oświadczył, że przedmiotową darowiznę przyjmuje;

b) dokonanie darowizny objętej umową stanowi wyraz wdzięczności U. Ltd wobec A.T. i w żadnym przypadku nie powinna być poczytywana, jako rozliczenie jakichkolwiek wierzytelności Obdarowanego wobec Darczyńcy lub osoby trzeciej z tytułu wynagrodzenia lub jakiejkolwiek innej zapłaty;

c) kwota darowizny zostaje darowana Obdarowanemu na dowolne przeznaczenie, a Darczyńca nie nakłada na Obdarowanego obowiązku oznaczonego działania lub zaniechania w związku z dokonaniem darowizny.

W dniu [...] września 2023 r. organ przeprowadził dowód z przesłuchania Strony. Z zeznań wynika, że został zatrudniony w spółce S. Sp. z o. o. w sierpniu 2004 r. Świadczył pracę w oddziale firmy mieszczącej się przy ul. [...] w [...]. - początkowo jako spedytor, później pełnił funkcje kierownicze, a na koniec zajmował stanowisko dyrektora działu [...]. Praca polegała na organizowaniu transportu towarów drogą morską z Polski do innych krajów oraz z innych krajów do Polski. Zatrudnienie w ww. spółce ustało w grudniu 2021 r. W dniu [...] marca 2023 r. Podatnik zawarł ze spółką U. Ltd (byłym właścicielem S. Sp. z o. o.) umowę darowizny, na mocy której otrzymał w dniu [...] kwietnia 2023 r. środki pieniężne w wysokości [...] GBP. Umowa darowizny została przekazana drogą elektroniczną ([...]) z Cypru. Po podpisaniu umowy, ([...]) odesłany został elektronicznie jej skan. Wcześniej nikt się nie kontaktował telefonicznie w tej sprawie. Podatnik zeznał, że nigdy nie był na Cyprze, nie poznał żadnej z osób, które umowę darowizny z dnia [...] marca 2023 r. podpisały. Nie wie z czego wynikała wysokość darowizny, ani jaką część wartości sprzedaży udziałów w spółce S. Sp. z o. o. stanowiła. Nigdy nie łączyły go żadne stosunki z tą spółką, nigdy nie świadczył pracy dla U. Ltd. Przypuszcza, że osoby reprezentujące spółkę U. Ltd podjęły decyzję o przekazaniu darowizny w związku z dokonaniem sprzedaży spółki S. Sp. z o. o. Organ podał, iż Podatnik nie sprecyzował, jak rozumie określenie "wdzięczność". Zeznał, że

w czasie zatrudnienia w S. Sp. z o. o. pracę na tym samym szczeblu wykonywało kilku dyrektorów innych działów. Struktura spółki była dynamiczna i zmieniała się. Nie wie jednak, czy dyrektorzy innych działów oraz czy jego przełożony również otrzymali darowizny tytułem "wyrazu wdzięczności" - od U. Ltd. lub S. Sp. z o. o. Oświadczyła też, że nie ma wiedzy, czy jakakolwiek inna osoba zatrudniona w ww. spółce otrzymała środki pieniężne stanowiące wyraz wdzięczności. Strona odmówiła podania jakichkolwiek danych identyfikujących ww. pracowników spółki.

W dniu 27 września 2023 r. Naczelnik US decyzją nr 2207-SPM.4104.158.2023 umorzył postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia Stronie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia środków pieniężnych otrzymanych [...] kwietnia 2023 r. od spółki U. Ltd z siedzibą w [...] na Cyprze.

W uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji wskazał, że o klasyfikacji danej umowy nie decyduje tytuł nadany przez strony, lecz jej treść i wykładnia dokonana

w oparciu o przepisy prawa. Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że jedyną relacją, jaka łączyła Stronę z U. Ltd był pośredni stosunek służbowy. Firma, jako udziałowiec spółki, w której Strona była zatrudniona, czerpała finansowe i ekonomiczne korzyści z wykonywanej przez Stronę pracy. Ponieważ z U. Ltd nie łączyły Strony żadne inne relacje, "wdzięczność" żywiona przez przedstawicieli Spółki mogła mieć związek jedynie z wykonywaną przez niego pracą. W ocenie organu pierwszej instancji, środki pieniężne w kwocie [...] GBP przekazane przez firmę mają charakter nagrody za wykonywaną pracę, a tym samym nie stanowią darowizny w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Naczelnik US wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody ze stosunku pracy uważa się m. in. wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne i właśnie za świadczenie ze stosunku pracy należy uznać otrzymane przez Stronę środki pieniężne. Zdaniem organu zawarcie umowy darowizny miało na celu uzyskanie korzyści podatkowej w postaci obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, poprzez zastosowanie w sprawie stawki właściwej dla podatku od spadków i darowizn, tj. 20% zamiast stawki 32% ustalonej dla podatku dochodowego od osób fizycznych. Naczelnik US wskazał, że w zw. z ustaleniami, prowadzone postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 208 § 1 O.p.

2.3. Dyrektor IAS, po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Stronę skarżącą od decyzji Naczelnika US z dnia 27 września 2023 r., decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. utrzymał ww. decyzje w mocy.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, iż istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwalifikacja otrzymanych przez Skarżącego środków pieniężnych w kwocie [...] GBP jako darowizny, opodatkowanej na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn lub jako przychodu ze stosunku pracy, objętego zakresem przedmiotowym ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podał, iż rozstrzygnięcie w podanym zakresie pozwoli na ustalenie, na podstawie której z ww. ustaw, Podatnik zobowiązany będzie zapłacić podatek i w jakiej wysokości.

Organ drugiej instancji powołał wybrane przepisy u.p.s.d., ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny oraz ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. u.p.d.o.f. Zwrócił następnie uwagę, że każda umowa wywołuje skutki nie tylko bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między stronami umowy, lecz także dalsze, pośrednie, w tym na gruncie prawa podatkowego. Organ podatkowy prowadząc postępowanie mające na celu ustalenie zobowiązania podatkowego jest obowiązany dogłębnie przeanalizować treść zawartej przez strony umowy, okoliczności stanu faktycznego, wskazać źródło przysporzenia i wówczas określić jego charakter, gdyż tylko tak przeprowadzone postępowanie pozwoli na dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie opodatkowania danym podatkiem.

Dyrektor IAS przyznał rację organowi pierwszej instancji, że o klasyfikacji prawnej danej umowy decyduje treść tej umowy i wykładnia dokonana w oparciu

o przepisy prawa. Istotne są również okoliczności stanu faktycznego towarzyszące zawarciu umowy. Oznacza to, że organ podatkowy prowadząc postępowanie mające na celu ustalenie zobowiązania podatkowego z tytułu przysporzenia majątkowego nie może poprzestać na przyjęciu podanego przez podatnika tytułu nabycia, lecz jest obowiązany dokonać wnikliwej analizy treści umowy i stanu faktycznego i dopiero wówczas ocenić skutki zawarcia umowy na gruncie obowiązujących ustaw podatkowych. W podanym zakresie organ odwoławczy zacytował fragment uzasadnienia wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt VIII U 3326/19. Następnie podał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Podatnik był zatrudniony w S. Sp. z o. o. od sierpnia 2004 r., a więc od początku istnienia spółki (spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] 2004 r.) do grudnia 2021 r. W okresie tym wspólnikami (udziałowcami) spółki byli: M.T., A.S. ([...] 2004 r. - [...] 2011 r.), A.M., B.C ([...] 2005 r. - [...] 2011 r.), U. z siedzibą na Cyprze (z dniem [...] 2011 r. ww. spółka nabyła całość udziałów; wspólnikiem pozostawała do [...] 2021 r.), V. sp. z o. o., która została wspólnikiem [...] 2020 r. Osobami zarządzającymi (dyrektorami) w utworzonej w 2011 r. spółce U. Ltd, która [...] 2011 r. nabyła wszystkie udziały S. Sp. z o. o. byli: M.T., A.S., A.M., B.C. Organ zwrócił uwagę, że osoby, które założyły i współtworzyły spółkę S. Sp. z o. o., mimo formalnego wykreślenia z listy wspólników, pozostawały nadal jej udziałowcami, jednak od [...] 2011 r. występowały z ramienia U. Ltd. Co więcej te same osoby pełniąc funkcję dyrektorów w U. Ltd równocześnie zarządzały S. Sp. z o. o. – M.T. - Prezes Zarządu S. Sp. z o. o. (od [...] 2004 r. do [...] 2020 r.), A.S. - Wiceprezes Zarządu S. Sp. z o. o. (od [...] 2004 r. do [...] 2021 r.), A.M. - Wiceprezes Zarządu ww. Spółki w okresie (od [...] 2007 r do [...] 2021 r.), B.C. - członek zarządu od [...] 2011 r.

Jak podał dalej Dyrektor IAS, z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w okresie: sierpień 2004 r. – grudzień 2021 r. Skarżący świadczył pracę dla S. Sp. z o. o., która była ściśle związana kapitałowo i osobowo z U. Ltd. Jakkolwiek obie ww. firmy stanowiły odrębne podmioty gospodarcze, to ogół okoliczności faktycznych wskazuje, że świadcząc pracę dla S. Sp. z o. o. Skarżący jednocześnie działał na rzecz U. Ltd. Spółka z Cypru czerpała finansowe i ekonomiczne korzyści z wykonywanej przez niego pracy (od [...] 2011 r. do [...]2020 r. była jedynym udziałowcem S. Sp. z o. o., a następnie do [...] 2021 r. współwłaścicielem), a zarządzające nią osoby były jednocześnie członkami zarządu S. Sp. z o. o. W grudniu 2021 r. nastąpił podział S. Sp. z o. o. na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, poprzez przeniesienie zorganizowanych części przedsiębiorstwa na V.1. sp. z o. o., V.2. sp. z o. o. oraz V.3. sp. z o. o. W tym samym czasie Skarżący zakończył pracę w S. Sp. z o. o.

W tak zakreślonym stanie faktycznym Dyrektor IAS postanowił odnieść się do zawartej w dniu [...] marca 2023 r. umowy, zgodnie z którą zostały Stronie przekazane środki pieniężne w wysokości [...] zł ([...] GBP) jako "wyraz wdzięczności" (§ [...] umowy). Jak podał, w umowie nie sprecyzowano za co U. Ltd jest wdzięczna A.T. W piśmie z [...] czerwca 2023 r. Strona wskazała, że kwota darowizny wynosząca [...] PLN jest dobrowolnym wyrazem wdzięczności U. Ltd, właściciela spółki S. sp.

z o. o. (...), jednak nie wskazała powodów wdzięczności ww. firmy. Zapytana natomiast o tę okoliczność w trakcie przesłuchania w dniu [...] września 2023 r. nie wyjaśniła za co U. Ltd. jest wdzięczna, aby przekazać ponad [...] zł. Strona zeznała jedynie, że Spółka U. Ltd. była właścicielem spółki S. sp. z o. o. i przypuszcza, że w ślad za sprzedażą tej spółki postanowiła przekazać na jego rzecz darowiznę. Jednocześnie Strona podkreśliła, ze nigdy nie była na Cyprze, nie poznała żadnej z osób które podpisały ww. umowę darowizny, a z U. Ltd. nie łączyły żadne relacje.

Wskazując w dalszej kolejności na synonimy określenia "wyraz wdzięczności", którymi są słowa tj: "podziękowanie", "zadośćuczynienie", "gratyfikacja" i słowa "wdzięczność" czyli "zobowiązanie", "obowiązek", "powinność", organ stwierdził, że przekazanie czegoś, jako "wyraz wdzięczności", musi się wiązać z wcześniejszą relacją osób/podmiotów, z których jeden przekazując coś drugiemu chce się odwdzięczyć, podziękować. W związku z tym, że Strona nie pozostawała w żadnych innych niż wykazanych służbowych relacjach z ww. powiązanymi spółkami organ wskazał, iż w umowie i w wyjaśnieniach "wdzięczność" można łączyć tylko i wyłącznie z pracą, która ww. świadczył przez kilkanaście lat na rzecz S. Sp. z o. o., a pośrednio na rzecz U. Ltd. "Wyrazy wdzięczności" rozumiane jako podziękowania, mogły mieć źródło jedynie w stosunku pracy. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że przekazana kwota środków pieniężnych stanowiła "odpłatę" za wcześniejsze korzyści, które U. Ltd. uzyskała ze świadczonej przez Stronę pracy. Przekazanie środków pieniężnych jako gratyfikacji za pracę stanowi niewątpliwie przychód ze stosunku pracy opodatkowany na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 tej ustawy, za podlegające opodatkowaniu przychody ze stosunku pracy, uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, bez względu na źródło ich finansowania, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

W podanych okolicznościach Dyrektor IAS stwierdził, że przekazane przez U. Ltd. środki pieniężne w kwocie [...] GB nie stanowią darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. A skoro przysporzenie majątkowe po Stronie nie jest objęte zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od spadków, to dalsze prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w tym podatku, stało się bezprzedmiotowe. Powyższe obligowało organ do wydania decyzji na podstawie art. 208 § 1 O.p.

Odpowiadając z kolei na zarzuty strony Skarżącej zawarte w odwołaniu, organ wyjaśnił, że podnoszony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 1 ust 1 pkt 2 u.p.s.d. w zw. z art. 888 Kodeksu cywilnego oraz art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. dotyczący kwalifikacji otrzymanych środków pieniężnych jako przychodu ze stosunku pracy, jest bezpodstawny. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, istotą darowizny jest jej nieodpłatność, tj. darczyńca uszczupla swój majątek na rzecz obdarowanego i nie otrzymuje w zamian żadnego ekwiwalentu. W przedmiotowej sprawie natomiast otrzymane środki pieniężne stanowiły "wyraz wdzięczności" U. Ltd, innymi słowy - stanowiły podziękowanie, gratyfikację za świadczoną przez kilkanaście lat pracę. Skoro przysporzenie majątkowe było związane z obowiązkami pełnionymi w ramach zatrudnienia, należy je uznać za przychód ze stosunku pracy, którym jest każdego rodzaju wypłata pieniężna, bez względu na źródło jej finansowania. Podnoszona argumentacja, że U. Ltd nigdy nie było bezpośrednim pracodawcą pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Jak bowiem wykazano, spółka S. Sp. z o. o. była związana kapitałowo i osobowo z U. Ltd. Świadcząc pracę dla S. Sp. z o. o., Skarżący działał jednocześnie na rzecz U. Ltd. Spółka z Cypru, która czerpała finansowe i ekonomiczne korzyści z wykonywanej pracy, a wyrazem wdzięczności za wieloletnią pracę na jej rzecz jest właśnie przekazana kwota [...] GBP. Jednocześnie organ zgodził się, że przekazana kwota nie miała na celu kształtowania Skarżącego postawy jako pracownika, gdyż w dniu jej przelewu nie pozostawał w służbowych relacjach ani z S. Sp. z o. o ani z U. Ltd. Jak natomiast wskazano w samej umowie, przekazana kwota stanowiła "wyraz wdzięczności", podziękowanie za pracę, która świadczona była w latach 2004-2021. Takie przysporzenie spełnia definicję przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Natomiast okoliczności stanu faktycznego przedstawionego w przywołanej w odwołaniu interpretacji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach nr IBPB-2-1/4515-[...] są - wbrew twierdzeniom Strony skarżącej - odmienne od występujących w przedmiotowej sprawie. Za chybiony organ podatkowy uznał także zarzut naruszenia art. 208 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 O.p., gdyż wbrew twierdzeniom Skarżącego, organ pierwszej instancji nie mógł wydać decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, w sytuacji gdy z materiału dowodowego bezspornie wynika, że nie było przedmiotu opodatkowania, tj. darowizny. Końcowo stwierdzono także, że i przepisy art. 122, art. 180, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. nie zostały w przedmiotowej sprawie naruszone. Naczelnik US dokonywał ustaleń podejmując wszystkie niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały zebrany materiał dowodowy, a następnie ocenił na jego podstawie, czy dana okoliczność została udowodniona.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, zaskarżył opisaną wyżej decyzję Dyrektora IAS w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie, jako bezprzedmiotowe, podczas gdy istniały przesłanki do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie z tytułu podatku od spadków i darowizn;

2) art 233 § 1 pkt 2 lit a) w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz niewydanie decyzji ustalającej zobowiązanie w sytuacji, gdy powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadów i darowizn;

3) art. 122, art. 180, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i uznania, że otrzymane środki pieniężne nie stanowiły darowizny, ale winny zostać zaliczone do przychodów ze stosunku pracy,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. w zw.

z art. 888 k.c. oraz art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, że otrzymane środki pieniężne nie stanowiły darowizny, ale winny zostać zaliczone do przychodów ze stosunku pracy.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie

o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organów na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo Strona wniosła o rozpoznanie sprawy

w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu Skarżący podał, że o ile zgadza się z twierdzeniem, że

o klasyfikacji umowy decyduje nie jej tytuł a treść, o tyle nie zgadza się z wnioskami wywiedzionymi przez organy, które tej tezie przeczą. Skarżący wskazał, że celem jak i treścią zawartej umowy było przekazanie środków tytułem darmym – bez żadnego świadczenia w zamian. Organy podatkowe natomiast wbrew treści dokonanej czynności prawnej uznały, że świadczenie to nosi cechy przychodu ze stosunku pracy. Świadczenia tego rodzaju w sposób oczywisty opierają się na więzi łączącej pracownika i pracodawcę i zakładają, że świadczeniu pracodawcy odpowiada odpowiednie zachowanie pracownika.

Skarżący podał, iż zdaniem organów, o zakwalifikowaniu otrzymanych środków jako darowizny może być mowa wyłącznie jeśli nie da się ich zaliczyć do żadnego źródła przychodów określonych przez art. 10 ust 1 u.p.d.o.f. Idąc tym tokiem rozumowania, zakwalifikowanie przepływu środków jako darowizny nie byłoby nigdy możliwe. Cytowany art. 10 ust 1 ustawy, jest katalogiem źródeł przychodów

o charakterze otwartym - w punkcie 9 ujęte są "inne źródła" tj. wszystkie przychody, które nie dają się zaliczyć do pozostałych wskazanych w ustawie źródeł. Trudno zdaniem Skarżącego dociec, na czym opiera się dokonana przez organy wykładania - zakładająca prymat ustawy o podatku dochodowym nad podatkiem od spadków i darowizn, wbrew literalnemu brzmieniu zawartej umowy. Z żadnych znanych mu przepisów taka dyrektywa rozumowania nie wynika. Podkreślił, że przyjęta przez organy koncepcja zakwalifikowania otrzymanych przez niego środków pieniężnych, jako nagrody wypłaconej przez pośredniego pracodawcę ma liczne luki. Przede wszystkim przez samo pojęcie nagrody rozumie się instrument pozytywnego oddziaływania pracodawcy na zachowanie pracownika w procesie pracy. Zakłada nie tylko element docenienia, ale głównie motywowania na przyszłość postaw pracownika. Wskazując na art. 105 k.p. Skarżący dalej podał, iż nie wiadomo dlaczego organy tak zakwalifikowały środki, skoro darczyńca nigdy nie był i nie jest jego pracodawcą. Koncepcja zaś pracodawcy pośredniego nie jest znana przepisom prawa pracy. Trudno zatem w jego ocenie przyjąć, aby uczyniona darowizna w jakikolwiek pozytywny sposób mogła kreować jego zachowania jako pracownika zupełnie innego, niepowiązanego w żaden sposób z podmiotem, w którym w roku 2023 był zatrudniony. Skarżący podkreślił, że przyjmując tę koncepcję - pośredni stosunek pracy ustał w roku 2021 - kiedy darczyńca zbył udziały w spółce S., natomiast darowizna miała miejsce w roku 2023. Jego zdaniem dowodzi to, że zawarta umowa i dokonana darowizna nie mogła być i nie była związana z jakimkolwiek obowiązkiem świadczenia po jego stronie, wypełnia natomiast definicję z art. 888 kodeksu cywilnego. Ograny obu instancji nie zdołały faktu tego podważyć, a swojego stanowiska udowodnić, jednocześnie wymagając od niego oświadczeń dotyczących motywacji darczyńcy, które trudno mu uznać za wiadome. Ponadto, jak Skarżący wskazał, argumentacja decyzji organu drugiej instancji dotycząca zakwalifikowania otrzymanej kwoty jako przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 u.p.d.o.f., pomija istotną kwestię – pojęcia pracownika - stosunku pracy, jakiego, jak podkreśla – nigdy pomiędzy nim a darczyńcą nie było.

4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga jest zasadna.

5.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zastosowanie tego trybu złożyła Strona skarżąca, a organ administracji publicznej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, Sąd dopatrzył się naruszeń przepisów postepowania, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

5.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwalifikacji prawnej otrzymanych przez Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2023 r. (przelewem) od U. Ltd z siedzibą w [...], środków pieniężnych w kwocie [...] GBP.

Zdaniem organu, środki te stanowią przychód ze stosunku pracy i winny być opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skarżący twierdzi natomiast, że środki te są darowizną na jego rzecz podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym do środków tych zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. nie stosuje się przepisów tej ustawy. Na tym tle Skarżący sformułował zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

5.4. W pierwszej kolejności Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę odniósł się do zarzucanych naruszeń przepisów prawa procesowego, albowiem prawidłowość przeprowadzenia postępowania podatkowego warunkuje możliwość odniesienia się w dalszej kolejności do zarzutów natury materialnoprawnej.

Należy w tym miejscu podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanym dalej "CBOSA").

W stanie faktycznym sprawy, Skarżący w dniu 27 kwietnia 2023 r. złożył do organu podatkowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3), w którym ujawnił nabycie środków pieniężnych w walucie GBP ([...] GBP) od cypryjskej firmy U. Ltd. z siedzibą w [...].

W dniu 5 czerwca 2023 r. złożył do akt sprawy pismo, w którym oświadczył, że kwota darowizny jest dobrowolnym wyrazem wdzięczności ww. Spółki, jako właściciela spółki S. sp. z o. o., w której kiedyś pracował, po jej sprzedaży. Do pisma Strona skarżąca dołączyła: potwierdzenie wykonania w dniu [...] kwietnia 2023 r. operacji bankowej, tj. przelewu ww. środków pieniężnych (które stanowią równowartość [...] zł) na rachunek bankowy Podatnika oraz kserokopię umowy darowizny zawartej w dniu [...] marca 2023 r. w [...], zgodnie z którą: a) spółka U. Ltd reprezentowana przez dyrektorów Darczyńcy, umocowanych do działania w imieniu i na jej rzecz przekazała w darowiźnie A.T. środki pieniężne w kwocie [...] GBP, a Obdarowany oświadczył, że przedmiotową darowiznę przyjmuje; b) dokonanie darowizny objętej umową stanowi wyraz wdzięczności U. Ltd wobec A.T.; c) kwota darowizny zostaje darowana Obdarowanemu na dowolne przeznaczenie, a Darczyńca nie nakłada na Obdarowanego obowiązku oznaczonego działania lub zaniechania w związku z dokonaniem darowizny.

Skarżący zatrudniony był w S. Sp. z o. o. od sierpnia 2004 r., do grudnia 2021 r. W tym okresie wspólnikami (udziałowcami) spółki byli: M.T, A.S ([...] 2004 r. - [...] 2011 r.), A.M., B.C. ([...] 2005 r. - [...] 2011 r.), U. z siedzibą na Cyprze (z dniem [...] 2011 r. ww. spółka nabyła całość udziałów; wspólnikiem pozostawała do [...] 2021 r.), V.1. sp. z o. o., która została wspólnikiem [...] 2020 r. Osobami zarządzającymi (dyrektorami) w utworzonej w 2011 r. spółce U. Ltd, która [...] 2011 r. nabyła wszystkie udziały S. Sp. z o. o. były wyżej wymienione osoby. Osoby, które założyły i współtworzyły spółkę S. Sp. z o. o., mimo formalnego wykreślenia z listy wspólników, nadal pozostawały jej udziałowcami. Od [...] 2011 r. występowały z ramienia U. Ltd. Co więcej, te same osoby pełniąc funkcję dyrektorów w U. Ltd równocześnie zarządzały S. Sp. z o. o. pełniąc bądź to funkcję Prezesa Zarządu, bądź Wiceprezesa Zarządu lub członka zarządu. W grudniu 2021 r. nastąpił podział S. Sp. z o. o. na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, poprzez przeniesienie zorganizowanych części przedsiębiorstwa na V.1. sp. z o. o., V.2. sp. z o. o. oraz V.3. sp. z o. o.

Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że Skarżący świadczył pracę w oddziale firmy znajdującym się w [...] - początkowo jako spedytor, później pełnił funkcje kierownicze, a na koniec zajmował stanowisko dyrektora działu [...]. Praca polegała na organizowaniu transportu towarów drogą morską z Polski do innych krajów oraz z innych krajów do Polski.

Z wyjaśnień Skarżącego wynika, że w dniu [...] marca 2023 r. zawarł ze spółką U. Ltd (byłym właścicielem S. Sp. z o. o.) umowę darowizny, na mocy której otrzymał podane wyżej środki pieniężne. Umowa darowizny została przekazana drogą elektroniczną ([...]) z Cypru. Po jej podpisaniu, ([...]) odesłany został elektronicznie jej skan. W trakcie przesłuchania Skarżący wyjaśnił, że nikt wcześniej z nim się nie kontaktował telefonicznie w tej sprawie, nigdy nie był na Cyprze, nie poznał żadnej z osób, które umowę darowizny podpisały. Nie wie z czego wynikała wysokość darowizny, ani jaką część wartości sprzedaży udziałów w spółce S. Sp. z o. o. stanowiła. Nigdy nie łączyły go żadne stosunki z tą spółką, nigdy nie świadczył pracy dla U. Ltd. Przypuszcza, że osoby reprezentujące spółkę U. Ltd podjęły decyzję o przekazaniu darowizny w związku z dokonaniem sprzedaży spółki S. Sp. z o. o. Nie sprecyzował również, jak rozumie określenie "wdzięczność". Nie wie też, czy dyrektorzy innych działów oraz czy jego przełożony również otrzymali darowizny - "wyrazy wdzięczności" - od U. Ltd. lub S. Sp. z o. o. Strona odmówiła podania jakichkolwiek danych identyfikujących ww. pracowników spółki. Oświadczyła też, że nie ma wiedzy, czy jakakolwiek inna osoba zatrudniona w ww. spółce otrzymała środki pieniężne stanowiące wyraz wdzięczności.

W tak zakreślonym stanie faktycznym Dyrektor IAS stanął na stanowisku, że przekazane przez U. Ltd. środki pieniężne w kwocie [...] GBP nie stanowią darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. ‒ Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610; dalej, jako "k.c.") i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, w związku z czym zasadnym było przy zastosowaniu art. 208 § 1 O.p. umorzenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

5.5. Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (art. 5 u.p.s.d.) i powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d.). Jak wynika z art. 7 ust. 1 zd. 1 u.p.s.d., podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw (...) (art. 8 ust. 1 u.p.s.d.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.s.d. wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (ust. 2). Do grupy trzeciej zalicza się innych nabywców (ust. 3). Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony (art. 15 ust. 4 u.p.s.d.). Stosownie do art. 17a ust. 1 ustawy, podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Z kolei, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f., osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 9 ust. 1). Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta (art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń,

a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop

i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Natomiast, zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. ‒ Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610; dalej, jako "k.c."), przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Celem darowizny jest wzbogacenie obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Świadczenie na rzecz obdarowanego polega na dokonaniu przysporzenia majątkowego, może w szczególności polegać na przeniesieniu określonych praw

z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (np. prawa własności), na zapłacie określonej sumy pieniężnej, ustanowieniu pewnych praw majątkowych (np. na ustanowieniu służebności osobistej), na zwolnieniu obdarowanego z długu, na zniesieniu prawa obciążającego cudzą rzecz. Darowizna jest umową jednostronnie zobowiązującą. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. (art. 890 § 1 k.c.).

5.6. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dokonana przez organ odwoławczy ocena otrzymanych przez Skarżącego przelewem środków pieniężnych od spółki cypryjskiej w dniu [...] kwietnia 2023 r., którym towarzyszyła wcześniej podpisana umowa o ich darowaniu tytułem "wyrazu wdzięczności", jako nie stanowiące darowizny w myśl art. 888 § 1 k.c. ze względu na niepełny materiał dowodowy jest co najmniej przedwczesna.

Zdaniem Sądu, podejmowane przez organy podatkowe kroki zmierzające

do ustalenia okoliczności związanych z przedmiotowym przelewem i towarzyszących temu umowie należy uznać za nie wystarczające i nie pozwalające jednoznacznie zakwalifikować tytuł uzyskania przez Skarżącego wskazanych środków pieniężnych.

W sprawie nie zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych i tym bardziej na wydanie na jego podstawie oceny - jaki jest tytuł wypłaty środków pieniężnych zrealizowany na rzecz Skarżącego.

Zgodnie z zasadą legalizmu w postępowaniu podatkowym wyrażoną w art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie prawa. Dalszą jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 O.p., której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1, zgodnie z którą, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy muszą kierować się regułami wynikającymi z art. 191 O.p., zawierającego zasadę swobodnej oceny dowodów.

Tymczasem w sprawie, organ nie wyjaśnił w oparciu o dokonane ustalenia znaczenia użytego w zawartej w dniu [...] marca 2023 r. "umowie darowizny kwoty pieniężnej" wyrażenia "wyraz wdzięczności" w rozumieniu osób, które umowę tę podpisały, a więc jak jest rzeczywista przyczyna z powodu której środki pieniężne zostały wypłacone. Strona Skarżąca również nie potrafiła wyjaśnić powodów wdzięczności, ze względów których przekazane jej zostały na rachunek bankowy środki pieniężne w wysokości [...] GBP przez cypryjską firmę U. Ltd. Brak ustalenia powyższego natomiast uniemożliwił w pełni wyjaśnienie intencji strony przekazującej środki pieniężne.

W tych okolicznościach sprawy zasadne było zwrócenie się do administracji podatkowej cypryjskiej celem wyjaśnienia jakim tytułem zostały wypłacone Skarżącemu wskazane środki pieniężne i czy znajduje to potwierdzenie w dokumentacji firmy U. Ltd, czego organ nie uczynił.

Organ nie ustalił również, czy którejkolwiek z osób będących wspólnikami (udziałowcami) S. Sp. z o.o., podobnie jak Skarżącemu przekazana została od U. Ltd. kwota pieniędzy, a jeśli tak, to z jakiego tytułu. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że jak wynika z materiału dowodowego w sprawie, osoby te będąc osobami zarządzającymi (dyrektorami) w utworzonej spółce U. Ltd, która [...] 2011 r. nabyła wszystkie udziały S. Sp. z o. o. były jednocześnie powiązane z S. Sp. z o. o. pełniąc w niej funkcję członków zarządu.

Ponadto, organ zaniechał zażądania od Strony skarżącej przedłożenia oryginału umowy, której treść została dostarczona jedynie w formie kopii, tak by móc dokonać jej weryfikacji pod względem oryginalnych postanowień umownych i złożonych pod nią podpisów, zwłaszcza, że jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu z dnia [...] czerwca 2023 r. Skarżący oświadczył, iż wprawdzie nie jest w stanie przedłożyć do wglądu oryginału zawartej umowy darowizny, ponieważ znajduje się ona na Cyprze, w siedzibie spółki, to w razie potrzeby poprosi pracowników spółki o przesłanie oryginału pocztą.

W tym miejscu Sąd zwraca także uwagę, że organ mając do dyspozycji otwarty katalog dowodów, który koresponduje z koniecznością dojścia do prawdy materialnej nie przeprowadził dowodów które pozwoliłyby określić, z jakiego rzeczywiście tytułu środki pieniężne zostały na rzecz Skarżącego przekazane, co realizowałoby zasadę wypływającą z art. 180 § 1 O.p., że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W związku z przedstawionymi nieprawidłowościami w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj.; art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 191 O.p., który stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z kolei, niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań zmierzających do zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i w związku z tym brak wyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, czyni przedwczesnym odniesienie się do podniesionych przez Stronę skarżącą zarzutów naruszenia prawa materialnego i tym bardziej przedwczesnym jest dokonanie przez Sąd oceny, czy organ prawidłowo prawnie zakwalifikował uzyskane przez Skarżącego kwoty środków pieniężnych, jako przychód ze stosunku pracy, czy powinien je zakwalifikować jako darowiznę, względnie jako przychód z innego tytułu.

5.7. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji.

5.8. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy w celu wyjaśnienia wskazanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego, przede wszystkim w zakresie ustalenia jaki był powód wypłaty na rzecz Skarżącego wskazanej powyżej kwoty pieniężnej, celem określenia kwalifikacji prawnej tytułu otrzymanych przez Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2023 r. od U. Ltd środków pieniężnych, a w ostatecznym wyniku oceny podstawy ich opodatkowania.

5.9. Mając zatem na uwadze ogół przedstawionych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu drugiej instancji na rzecz Skarżącego kwotę 500 zł tytułem kwoty uiszczonego wpisu od skargi.