Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 727/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 października 2023 r. nr 929/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją nr 38/23 z dnia 29.06.2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego Jelenia Góra (dalej PINB), na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682, dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) nakazał R. B. (dalej: skarżący, strona, strona skarżąca) usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych przewidzianych wg ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. J. S. z dnia 08.05.2023 r. do obsługi lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w J. poprzez:

1. zdemontowanie z przewodu kominowego nr 2 wkładu kominowego i szczelnie zamurowanie otworów po demontażu - w terminie do 15.08.2023 r.,

2. wykonanie wentylacji wywiewnej z pomieszczenia łazienki na parterze- w terminie do dnia 31.12.2023 r. (ze wskazaniem na konieczność uzyskania opinii Konserwatora Zabytków),

3. zamontowanie w części ponad dachem na wentylacyjnym przewodzie kominowym nr 4 z kuchni na parterze daszku chroniącego przed opadami atmosferycznymi - w terminie do dnia 31.12.2023 r.,

Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący.

Decyzją z dnia 6.10.2023 r. (nr 929/2023) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 2 p.b., uchylił zaskarżoną decyzję w pkt. 1 zaskarżonej decyzji i orzekając w tym zakresie nakazał: zdemontowanie z przewodu kominowego nr 2 wkładu kominowego i szczelnie zamurowanie otworów po demontażu w terminie do dnia 31.12.2023 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu DWINB wyjaśnił, że pismem z dnia 19.12.2016 r. pełnomocnik I. W. (dalej: uczestnik), zwrócił się do PINB z wnioskiem o wszczęcie kontroli prawidłowości podłączenia pieca centralnego ogrzewania przez skarżącego. Następnie wystąpił z wnioskiem o podjęcie natychmiastowych działań w związku z treścią protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 25.05.2017 r. w budynku. W przywołanym protokole wskazano na istniejące nieprawidłowości w zakresie kominów.

W dniu 24 lipca 2017 r. przeprowadzono oględziny ww. budynku, w trakcie których stwierdzono, że budynek posiada dwa trzony kominowe, z których jeden posiada trzy przewody kominowe. Do przewodu kominowego, oznaczonego w inwentaryzacji dołączonej do akt, wpięta jest wentylacja łazienki lokalu nr [...] i kuchni lokalu nr [...]. Przewód nr 4 pozostaje wolny, a przewód nr 5 wyposażony jest we wkład ze stali żaroodpornej i odprowadza dym z pieca stałopalnego (koza) lokalu nr [...]. Drugi trzon posiada dwa przewody, przy czym przewód nr [...] zapewnia wentylację łazienki lokalu nr [...], a przewód nr 2 zapewnia odprowadzenie dymu z kotła c.o. na paliwo stałe należącego do lokalu nr [...]. Na podstawie oględzin stwierdzono, że oba trzony kominowe ponad dachem posiadają spękania. Ponadto tynki poniżej połaci dachowej są znacznie wyeksploatowane. Występują również znaczne pęknięcia poziome w miejscu osadzenia ławy kominowej na kominie dwuprzewodowym skutkujące odchyleniem komina od normy. Przewód kominowy nr 2 wyposażony jest we wkład ze stali żaroodpornej o średnicy 15 cm, który w trakcie montażu został spłaszczony poprzez deptanie i zgniatanie, celem uzyskania owalnego kształtu i dostosowania do prostokątnego kształtu istniejących przewodów. Przewód nr 4 w chwili kontroli nie posiada wyczystki, tak samo jak przewód nr 3. Przewód nr 5 posiada wyczystkę w lokalu nr [...]. Według oświadczenia pełnomocników właściciela lokalu nr [...], w poziomie stropu pomiędzy parterem a I piętrem występuje nieszczelność i straż pożarna zaleciła nieużywanie przewodu nr 2. Skarżący oświadczył do protokołu, że nie zgadza się ze sformułowaniem, że rura była zgniatana. Ponadto, K. B. stwierdził, iż wyczystki przewodów o numerach 4 i 5 zostały zamurowane w lokalu nr [...], co jej zdaniem ma wpływ na zastosowany sposób ogrzewania. Pełnomocnicy uczestnika, podkreślili, że do chwili obecnej nie zostały im dostarczone dokumenty dotyczące podłączenia kotła c.o. w lokalu nr [...], na którego podłączenie, współwłaściciel nieruchomości, nie wyraził zgody.

W dniu 26.07.2017 r. żona skarżącego przedłożyła opinię kominiarską z dnia 8.06.2017 r. oraz opinię o stanie technicznym elementów budynku z iV 2017 r. W opinii kominiarskiej stwierdzono, że w budynku występują usterki przewodów kominowych, które winny zostać usunięte, jak najszybciej. W mieszkaniu nr [...]: zalecono powiększyć nawiew w łazience, zalecono wykonać nawiew w kuchni, wskazano na zbyt długi łącznik wentylacji łazienki, wskazano na nieszczelność przewodu kominowego od kotła c.o. etażowego na całej długości czynnej. W mieszkaniu nr [...]: stwierdzono brak nawiewu w kuchni i łazience, wkład kominowy do pieca stałopalnego kominkowego nie posiada właściwej średnicy. Zalecono wymienić wkład na właściwy. Ponadto: zalecono otynkować na strychu i przebudować ponad dachem pion kominowy, stwierdzono brak wyczystek w przewodzie kominowym nr 3 i 4, zalecono przełączyć wentylację kuchni mieszkania nr [...] do przewodu nr 4 (obecnie komin wolny), następnie komin zadekować w odległości 20 cm od kratki, wskazano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami technicznymi podłączenia na ostatniej zamieszkałej kondygnacji powinny mieć oddzielne przewody kominowe.

Z kolei w opinii o stanie technicznym elementów budynku wskazano liczne nieprawidłowości stanu technicznego części spornego budynku.

Nadto, w dniu 28.07.2017 r. również pełnomocnik uczestnika postępowania przekazał do PINB opinię techniczną budynku mieszkalnego, w której wskazano na nieprawidłowości w stanie technicznym.

Pismem z dnia 24.08.2017 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. [...] w J.

Następnie PINB postanowieniem z dnia 24.08.2017 r., zobowiązał skarżącego i uczestnika do przedłożenia w terminie do dnia 30.09.2017 r. aktualnego protokołu z kontroli przewodów kominowych ze szczególnym uwzględnieniem szczelności przewodów, prawidłowości podłączeń urządzeń.

W odpowiedzi, skarżący przekazał dokumenty do przedstawienia, których współwłaściciele zostali zobowiązani, ale wskazał, że kontrola szczelności została przeprowadzona jedynie w lokalu nr [...].

Pismem z dnia 29.09.2017 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania w związku ze wszczętym przed Sądem Rejonowym w J. postępowaniem w sprawie ustalenia sposobu korzystania z części wspólnych przewodów kominowych.

Postanowieniem nr 110/17 z dnia 16.10.2017 r. PINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w J. w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z części wspólnych, tj. przewodów kominowych w tym budynku.

Postanowieniem z dnia 2.04.2019 r. PINB po rozpoznaniu wniosku uczestnika o podjęcie zawieszonego postępowania, odmówił podjęcia postępowania administracyjnego w ww. sprawie.

Postanowienie to zostało następnie, postanowieniem DWINB z dnia 11.06.2019 r., uchylone, gdyż DWINB wskazał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania, zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ postępowanie o ustalenia sposobu korzystania z części wspólnych nie ma wpływu na przebieg postępowania przed organem nadzoru budowlanego.

W dniu 27.05.2019 r. zostały przez organ I instancji przeprowadzone czynności kontrolne w spornym budynku, polegające na zewnętrznych oględzinach komina dwuprzewodowego na parterze i piętrze budynku. Podczas oględzin stwierdzono, że w mieszkaniu nr [...] znajdującym się na parterze budynku, w pomieszczeniu łazienki położonym około 0,5 m niżej niż pozostała część mieszkania znajduje się kocioł stałopalny na węgiel o mocy 8 kW. Kocioł jest podłączony do przewodu kominowego dwuprzewodowego łącznikiem kwasoodpornym. Z oświadczenia właściciela mieszkania oraz przedstawionej faktury wynikało, że w kominie zamontowano wkład kominowy żaroodporny o średnicy 150 mm. Pomieszczenie kotła jest otwarte (bez drzwi) i połączone z korytarzem i przedpokojem (również bez drzwi). Pomieszczenie kotła posiada wentylację nawiewną i wywiewną wyprowadzoną zabudowanym "leżakiem'" o długości ponad 2 m do istniejącego kanału wentylacyjnego w drugim kominie. Podczas oględzin stwierdzono, że kocioł i otoczenie wokół niego jest czyste. Oględzin dokonano również na piętrze budynku w mieszkaniu nr [...]. Stwierdzono, że w pokoju sypialnym znajduje się otwór o średnicy około 150 mm w kominie dwuprzewodowym, tym samym, do którego piętro niżej jest podłączony piec stałopalny. Otwór był zamknięty tzw. "deklem". Stwierdzono wówczas, że jest to otwór istniejący po podłączeniu w przeszłości pieca kaflowego. Przez otwór widoczny był wkład kominowy od kotła na parterze, ściśle przylegający do ceglanych ścian komina. Po sprawdzeniu średnicy tego przewodu, okazało się, że na tym poziomie średnica wkładu wynosi 130 mm. W dostępnej przestrzeni otworu nie stwierdzono żadnych połączeń na rurze żaroodpornej.

Postanowieniem nr 44/19 z dnia 17.06.2019 r. PINB podjął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego niniejszego budynku mieszkalnego, a w dniu 2 sierpnia 2019 r. dokonano kontroli ww. budynku w zakresie jego stanu technicznego. Stwierdzono, że od czasu wizji przeprowadzonej w dniu 24.07.2017r. właściciele nie podjęli żadnych czynności celem poprawy stanu technicznego budynku. Stan techniczny kominów nadal jest nieodpowiedni, co w sposób szczegółowy opisano w protokole.

Zawiadomieniem z dnia 10.10.2019 r., PINB poinformował o stanie gotowości decyzyjnej i następnie wydał trzy odrębne decyzje.

Decyzją z dnia 13.11.2019 r., nr 117/19 PINB zobowiązał skarżącego do wykonania w terminie 30 dni następujących czynności, celem usunięcia nieprawidłowości występujących w lokalu nr [...]: odłączenie od przewodu dymowego zlokalizowanego w łazience kotła centralnego ogrzewania na paliwo stałe, zamurowanie otworu po zdemontowaniu czopucha kotła.

DWINB decyzją nr 279/2020 z dnia 9 marca 2020 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją nr 118/19 z dnia 15.11.2019 r. PINB zobowiązał skarżącego do wykonania w terminie 30 dni następujących czynności, celem usunięcia nieprawidłowości występujących w lokalu nr [...], tj. zamurowanie otworu po zdemontowanym czopuchu pieca kaflowego w pokoju oraz wykonanie wentylacji nawiewnej w pomieszczeniu kuchni.

DWINB decyzją nr 278/2020 z dnia 09.03.2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i ustalił nowy termin ich wykonania do dnia 30.04.2020 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzją nr 119/19 z dnia 15.11.2019 r. PINB zobowiązał skarżącego i uczestnika do wykonania w terminie do dnia 31.05.2020r. następujących czynności, celem usunięcia nieprawidłowości występujących w budynku mieszkalnym: przemurowanie komina dwuprzewodowego ponad połacią dachową wraz z wykonaniem obróbek blacharskich wokół obu kominów oraz osadzeniem ław kominowych umożliwiających dostęp do obu kominów, wymianę tynków na ścianach kominów pod połacią dachową wraz z uzupełnieniem spoinowania ścian kominów.

DWINB decyzją nr 280/2020 z dnia 09.03.2020 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy PINB, mając na uwadze wskazania organu II instancji zobowiązał współwłaścicieli budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w J. do przedłożenia w zakreślonym terminie ekspertyzy przewodów kominowych wraz z ich aktualną inwentaryzacją w ww. budynku ze szczególnym uwzględnieniem szczelności przewodów, ich drożności, prawidłowości ciągu i prawidłowości podłączeń urządzeń, a także zgodności zastosowanych rozwiązań z przepisami technicznymi.

Następnie, postanowieniem nr 4/22 z dni 20.01.2022 r. PINB zlecił wykonanie ekspertyzy na koszt zobowiązanych osób.

W dniu 08.05.2023 r. PINB otrzymał ekspertyzę techniczną przewodów kominowych opracowaną przez mgr inż. J. S.

W tak zakreślonych okolicznościach PINB w dniu 29.06.2023 r. wydał decyzję nr 38/23, którą nakazał skarżącemu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych przewidzianych wg ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. J. S. do obsługi lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w J. poprzez: 1. zdemontowanie z przewodu kominowego nr 2 wkładu kominowego i szczelnie zamurowanie otworów po demontażu - w terminie do 15.08.2023 r., 2. wykonanie wentylacji wywiewnej z pomieszczenia łazienki na parterze - w terminie do dnia 31.12.2023 r. (ze wskazaniem na konieczność uzyskania opinii Konserwatora Zabytków), 3. zamontowanie w części ponad dachem na wentylacyjnym przewodzie kominowym nr 4 z kuchni na parterze daszku chroniącego przed opadami atmosferycznymi - w terminie do dnia 31.12.2023 r.

Nadto PINB wydał decyzję nr 39/23 z dnia 29.06.2023 r. nakazującą uczestnikowi usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych przewidzianych wg ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr.inż. J. S. z dnia 8 maja 2023 r. do obsługi lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w J. poprzez:

Zainstalowanie w przewodzie kominowym nr 2 wkładu żaroodpornego wyprowadzonego ponad dach i zakończonego nasadą kominową, podłączenie pieca kaflowego na piętrze do nowego wkładu kominowego z zakończeniem wkładu odskraplaczem i drzwiczkami wyczystnymi na poziomie I piętra - w terminie do dnia 31.10.2023 r.

Zainstalowanie w przewodzie kominowym nr 5 wkładu żaroodpornego wyprowadzonego ponad dach i zakończonego nasadą kominową, podłączenie drugiego pieca kaflowego na piętrze do nowego wkładu kominowego z zakończeniem wkładu odskraplaczem i drzwiczkami wyczystnymi na poziomie I piętra - terminie do dnia 31.10.2023 r.

Do czasu usunięcia nieprawidłowości jak wyżej - zakazał użytkowania pieców kaflowych zlokalizowanych w lokalu nr [...] na I piętrze budynku oraz nakazał wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2023r.:

Zadeklowania przewodu kominowego nr [...] na piętrze w pomieszczeniu łazienki pod kratką wentylacyjną tak, aby nie dochodził do poziomu parteru, a w części ponad dachem zainstalowanie daszku chroniącego przez opadami atmosferycznymi,

Wymianę kratki wentylacyjnej w kuchni i łazience na I piętrze na bezżaluzyjną niezamykaną,

Uszczelnienie przewodu kominowego wentylacyjnego z kuchni na I piętrze wkładem kominowym typu "alufol", zakończonym na poziomie I piętra pod kratką wentylacyjną odskraplaczem, a w części ponad dachem zainstalowanie daszku chroniącego przed opadami atmosferycznymi.

Nadto, decyzją nr 40/23 z dnia 29.06.2023 r. PINB nakazał skarżącemu i uczestnikowi usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych w części strychowej i ponad dachem budynku przy ul. [...] w J. , w terminie do dnia 31.03.2024 r. w sposób określony w ekspertyzie technicznej opracowanej przez mgr. inż. J. S. z dnia 8.05.2023 r., poprzez: 1) Przemurowanie kominów ponad dachem, 2) Wymianę ławy kominiarskiej na nową, 3) Naprawę tynków na przewodach kominowych w części strychowej.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia 6 października 2023 r., nr 930/2023.

Wydając zaskarżoną decyzję, kontrolującą decyzję PINB nr 38/23, DWINB na wstępie zaznaczył, że obejmuje ona tylko nieprawidłowości stwierdzone w lokalu nr [...] należącym do skarżącego i zakres orzeczonych robót dotyczy tylko ww. mieszkania.

Dalej wskazał, że jej materialnoprawną podstawę stanowi art. 66 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku, w sytuacji ustalenia, iż obiekt budowlany:

1. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2. jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4. powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

DWINB wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu ustalono, że w lokalu mieszkalnym nr [...] wykonana została w przewodzie kominowym nr 2 (numeracja przyjęta jak w ekspertyzie technicznej przewodów kominowych wraz z ich aktualną inwentaryzacją z maja 2023 r. sporządzoną przez mgr inż. J. S.) wentylacja łazienki poprzez zainstalowanie w tym przewodzie wkładu kominowego, mając na uwadze że do tego przewodu podłączony jest również piec kaflowy. Przewód ten służył piecowi pierwotnie i dopiero ingerencja związana z zamontowaniem wkładu kominowego w celu wentylacji pomieszczenia łazienki w lokalu nr [...] doprowadziła do nieprawidłowego stanu technicznego przewodu kominowego oraz zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Wykonany przewód wentylacji pomniejszył przekrój komina, powodując zmniejszenie minimalnej powierzchni przewodu kominowego dymowego do jakiej powinien być podłączony piec kaflowy. Ponadto piec musi posiadać podłączenie wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego. Powyższe wynika z § 145 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. DWINB zauważył, że sposób ogrzewania budynku był przez wiele lat taki sam, zatem to ingerencja właściciela lokalu nr [...] doprowadziła do niezgodnego z przepisami stanu technicznego przewodu. Ponadto wskazał, że każde rozszczelnienie poprowadzonego przewodu wentylacyjnego w kominie, będzie powodowało dostawanie się do niego niebezpiecznych spalin.

Dalej DWINB wyjaśnił, że brak wentylacji wywiewnej łazienki w lokalu nr [...] został stwierdzony podczas kontroli i oględzin, jak również w protokołach kominiarskich oraz w ekspertyzie technicznej przewodów kominowych wraz z ich aktualną inwentaryzacją z V 2023 r. Podkreślił przy tym, że zgodnie z § 51 rozporządzenia budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację stosownie do ich przeznaczenia. DWINB wyjaśnił, że aby wentylacja mogła sprawnie funkcjonować, musi być nie tylko dobrze zaprojektowana i wykonana, lecz musi być też zapewniony stały dopływ powietrza do pomieszczenia, z którego usuwane jest wilgotne i zanieczyszczone powietrze. Taka ciągła wymiana i niczym nieskrępowana cyrkulacja powietrza zapewni odpowiednie warunki do korzystania z łazienki w lokalu nr [...] unikając tym samym możliwości powstania wilgoci czy też zmian mikologicznych na ścianach tego pomieszczenia, co z kolei zapobiega powstaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Mając na uwadze, że obszar J. znajduje się w Polsce w III strefie obciążenia wiatrem, koniecznym było nałożenie obowiązku zamontowania na przewodzie kominowym nr 4 daszku chroniącego przed opadami atmosferycznymi. Z przewodu tego korzysta jedynie właściciel lokalu nr [...], dlatego też, mając na uwadze obiektywne możliwości każdego z właścicieli budynku do wykonania obowiązków, w tym zakresie koniecznym było nałożenie obowiązku na skarżącego, jako właściciela tej części obiektu.

W ocenie DWINB lokal mieszkalny nr [...] poprzez nieodpowiednie zamontowanie wentylacji w przewodzie kominowym nr 2 oraz z uwagi na brak właściwej wentylacji łazienki oraz brak nasady kominowej na przewodzie nr 4, wpływa negatywnie na użytkowanie całego budynku, doprowadzając przewody kominowe do niewłaściwego stanu technicznego, jak również mogąc powodować określone zagrożenia, co dało podstawy nałożenia obowiązków z uwagi na wypełnienie przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b.

Zdaniem DWINB stwierdzone w lokalu nieprawidłowości, nie zostały usunięte, mogą mieć wpływ na stan techniczny całego budynku, w tym, w zakresie bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa pożarowego, higieny i zdrowia. Nie ma bowiem wątpliwości, że sprawne działanie instalacji wentylacyjnych, czy też przewodów dymowych, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego.

Wreszcie DWINB zauważył, że mając na uwadze, że minął termin wykonania nakazu, o którym mowa zaskarżonej decyzji w pkt 1 organ zmienił decyzję w zakresie terminu wykonania ww. obowiązku i ustalił nowy termin jego wykonania do dnia 31 grudnia 2023 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Odnosząc się do odwołania DWINB wskazał, że organy administracji orzekają w oparciu o aktualny, w czasie orzekania stan prawny, a nie oczekują na ewentualne przyszłe jego zmiany. Przyszłe i niepewne okoliczności takie jak przynależność danej części nieruchomości wspólnej do danego współwłaściciela nie mogą być brane pod uwagę. Kwestie cywilne pozostają bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie w zakresie możliwości określenia nakazów. Ponadto art. 66 p.b. nie ogranicza organom nadzoru budowlanego sposobu doprowadzenia do właściwego stanu danej części nieruchomości, jest to kwestia uznaniowa. W ocenie organu z uwagi na dostępność przewodów kominowych oraz podłączenia w nich wykonane, jak również to, że lokal nr [...] posiada osobny przewód kominowy dla swojego kotła gazowego oraz fakt, że wentylacja została wykonana następczo biorąc pod uwagę czas korzystania z pieców kaflowych i sposób ich wykonania oraz ich podłączeń do przewodów, koniecznym było nałożenie obowiązku likwidacji wkładu kominowego z przewodu kominowego nr 2, służącemu lokalowi nr [...].

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył R. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję PINB co do pkt 2 oraz uchylenie decyzji PINB co do pkt 2 oraz zasądzenie kosztów postepowania wg norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, iż w pomieszczeniu łazienki na parterze budynku nie ma wentylacji wywiewnej co w konsekwencji miała zmienić decyzja nr 38/23 z dnia 29 czerwca 2023 r. w zakresie pkt. 2, podczas gdy pomieszczenie łazienki na parterze budynku posiada wentylację wywiewną, która miała zostać zlikwidowana wraz z wykonaniem pkt. 1 decyzji nr 38/23 co implikowałoby dalej konieczność wykonania nowej wentylacji wywiewnej z pomieszczenia łazienki na parterze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2024 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż błędnym jest twierdzenie, że pomieszczenie łazienki w lokalu nr [...] posiada sprawną, funkcjonalną i niezagrażająca życiu wentylację. Wskazana wentylacja została podłączona bez informowania współwłaściciela, bez uzyskania niezbędnej zgody i jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i polskimi normami. Taki stan rzeczy bezspornie zagraża życiu oraz zdrowiu wszystkich mieszkańców budynku.

Dalej uczestnik postępowania wskazał, że w obiegu prawnym znajduje się decyzja PINB nr 39/23, która może zostać wyłącznie wykonana po spełnieniu warunków zawartych w pkt. 1 decyzji nr 38/23. Skarżący tej decyzji nie zaskarżył wyrażając tym samym zgodę na jej wykonanie i w świetle obowiązującego prawa wskazana decyzja 39/23 jest decyzją wiążącą. Skarżący nie wniósł także zastrzeżeń do ekspertyzy opracowanej przez mgr inż. J. S.

Uczestnik zauważył również, iż w obrocie prawnym znajduje się decyzja PINB nr 40/23, która nakazuje m.in. przebudowanie kominów ponad dachem. Wskazane prace remontowo - budowlane nie mogą jednak zostać wykonane bez wykonania pkt. I decyzji PINB nr 38/23.

W piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2024 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z oznaczonych w nim dokumentów na okoliczność wykazania, iż postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w J. orzekł o dalszym sposobie użytkowania przewodów kominowych przez przyznanie przewodu kominowego objętego decyzją nr 38/23 do wyłącznego korzystania każdoczasowemu właścicielowi lokalu nr [...].

Doprecyzowując skarżący wskazał, iż zaskarża w całości decyzję nr 38/23 PINB z dnia 29 czerwca 2023 r. zarzucając jej dodatkowo:

- naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 66 ust. 2 p.b. przez niewskazanie w sentencji decyzji oraz w samej decyzji konkretnej nieprawidłowości, której skarżący dopuścił się i uzasadniałby ona wydanie skarżonej decyzji;

- naruszenie art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej w zakresie w jakim nie był do tego uprawniony organ, a mianowicie przez nakazanie skarżącemu zdemontowanie z przewodu kominowego nr 2 wkładu kominowego i następnie nakazanie I. W. zainstalowanie w tym przewodzie kominowym wkładu żaroodpornego, co faktycznie prowadzi do rozporządzania przez organ własnością tj. przewodem kominowym nr 2 podczas gdy rozstrzygniecie w tym zakresie przysługuje jednie sądowi powszechnemu w stosownym postępowaniu;

- naruszenie § 132 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z § 10 pkt 7) ppkt b) uchwały nr [...] Rady Miejskiej J. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych pomiędzy ulicą [...] i [...] w J. przez udostępnienie przewodu kominowego nr 2 właścicielowi lokalu nr [...] celem podłączenia pieca kaflowego podczas gdy na podstawie ww przepisów nie ma możliwości dokonania podłączenia pieca kaflowego do przewodu kominowego.

W uzasadnieniu skarżąca strona wskazała na brak ustalenia przez organ nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych uzasadniających wydanie decyzji podkreślając, że organ w swojej decyzji nie stwierdza jaka przesłanka wynikająca z art. 66 p.b. zaistniała, która uzasadniała wydanie decyzji. Natomiast odwołanie do pkt 4.1. ekspertyzy nakazuje przyjąć, iż przesłanką tą jest zaspokojenia wszelkich potrzeb właścicieli w zakresie urządzeń grzewczych i wentylacyjnych.

W piśmie procesowym z dnia 04.04.2024 r. uczestnik postępowania podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uprzednio przedłożonym piśmie. Z kolei w piśmie z dnia 15.05.2024 r. uczestnik postępowania wskazał, że skarżący w piśmie z dnia 2.05.2024 r. przedłożył postanowienia Sądu Rejonowego w J., które nie posiada klauzury prawomocności. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący, jak również uczestnik niniejszego postępowania wnieśli odwołanie od przedłożonego postanowienia Sądu Rejonowego w J.

Odnośnie zaś przedłożonej opinii kominiarskiej przygotowanej przez W. D. wskazał, że nie oddaje ona stanu faktycznego podłączeń do przewodów kominowych oraz bezsprzecznie jest rozbieżna ze stanem faktycznym. Uczestnik wskazał, iż przedmiotowa opinia kominiarska została przygotowana przez osobę nieposiadająca uprawnień budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DWINB z dnia 06.10.2023 r. (nr 929/2023), którą uchylono pkt 1 decyzji PINB nr 38/23 i orzekając w tym zakresie nakazano zdemontowanie z przewodu kominowego nr 2 wkładu kominowego i szczelnie zamurowanie otworów po demontażu w terminie do dnia 31.12.2023 r., a w pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy, tj. w zakresie pkt. 2 i 3, którymi PINB nakazał skarżącemu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych przewidzianych wg ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. J. S. z dnia 8.05.2023 r. do obsługi lokalu [...] w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w J. poprzez: wykonanie wentylacji wywiewnej z pomieszczenia łazienki na parterze- w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. (ze wskazaniem na konieczność uzyskania opinii Konserwatora Zabytków) – pkt 2 i zamontowanie w części ponad dachem na wentylacyjnym przewodzie kominowym nr 4 z kuchni na parterze daszku chroniącego przed opadami atmosferycznymi - w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. (pkt. 3).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił – jak to zauważył DWINB - art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (pkt 2) organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przewidziana w przywołanych normach ingerencja organu nadzoru budowlanego pozostaje w związku z art. 61 p.b., mocą którego nałożony został na właściciela, współwłaścicieli lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymania go w należytym stanie technicznym i zapewnienia bezpieczeństwa jego użytkowania. Zakreślone obowiązki właściciela lub zarządcy - jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.02.2020 r., (sygn. akt II OSK 180/18, CBOSA) – "polegają głównie na przeprowadzaniu, w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów i ocen jego stanu technicznego oraz podejmowaniu działań związanych z wykonywaniem niezbędnych robót konserwacyjnych i remontowych, zapewniających utrzymanie właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa eksploatowanego obiektu budowlanego". W świetle art. 66 ust. 1 p.b. nie ma znaczenia dlaczego doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w pkt 1 - 4 obliguje organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w realiach której w lokalu mieszkalnym nr [...] wykonana została w przewodzie kominowym nr 2 (numeracja przyjęta jak w ekspertyzie technicznej przewodów kominowych wraz z ich aktualną inwentaryzacją z maja 2023 r. sporządzonej przez mgr inż. J. S.) wentylacja łazienki poprzez zainstalowanie w tym przewodzie wkładu kominowego, chociaż do tego przewodu podłączony jest również piec kaflowy w lokalu nr [...]. Przewód ten służył piecowi pierwotnie i dopiero ingerencja związana z zamontowaniem wkładu kominowego w celu wentylacji pomieszczenia łazienki w lokalu nr [...] doprowadziła do nieprawidłowego stanu technicznego przewodu, stwarzając przez to zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Wykonany przewód wentylacji – co też zauważył organ odwoławczy - pomniejszył przekrój komina, powodując zmniejszenie minimalnej powierzchni przewodu kominowego dymowego do jakiej powinien być podłączony piec kaflowy. Nadto z § 145 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że piec na paliwo stałe musi być przyłączony wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego. Niniejsze znajduje swoje uzasadnienie również w sporządzonej ekspertyzie technicznej przewodów kominowych wraz z ich aktualną inwentaryzacją. Wskazano w niej bowiem, że urządzenia i wentylacje zlokalizowane w budynku podłączone są prawidłowo z wyjątkiem spornego przewodu kominowego nr 2. Za niezgodne z zasadami wiedzy technicznej i przepisami obowiązującego prawa, autor ekspertyzy uznał, zastosowanie wkładu kominowego i podłączenie wentylacji łazienki na parterze do wkładu kominowego i równocześnie podłączenie do przewodu kominowego z zamontowanym wkładem kominowym pieca kaflowego na I piętrze. Niniejsze – jak zauważył – w przypadku korzystania z pieca kaflowego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców, co też wyczerpuje w ocenie Sądu przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b.

W tej sytuacji zasadnym było zobowiązanie właściciela lokalu nr [...] jako sprawcy zaistniałej nieprawidłowości do zdemontowania z przewodu kominowego nr 2 wkładu kominowego i szczelne zamurowanie otworów po demontażu, a nadto w celu zapewnienia wentylacji łazienki zobowiązanie skarżącego do wykonania wentylacji wywiewnej. Zgodnie bowiem z § 51 rozporządzenia budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację stosownie do ich przeznaczenia.

Sąd nie podzielił sformułowanych w skardze oraz piśmie procesowym zarzutów oscylujących wokół nieuprawnionego rozporządzania przez organ nadzoru budowlanego przewodem kominowym nr 2 podczas gdy – jak wskazał skarżący - do tego uprawniony jest sąd powszechny, a ten w postępowaniu o ustalenie sposobu korzystania z części wspólnych nieruchomości ustalił sposób korzystania ze spornego przewodu nr 2 wyłącznie przez każdoczesnego właściciela lokalu nr [...] (postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 10 stycznia 2024 r. oraz 15 lutego 2024 r, sygn. akt [...]). W tym kontekście przede wszystkim należy zauważyć, że sprawowana przez sąd administracyjny kontrola zaskarżonej decyzji odbywa się na dzień wydania decyzji, a nie dzień orzekania co do jej zgodności przez Sąd. Tym samym Sąd uwzględnić musiał okoliczności sprawy na dzień 6.10.2023 r., a zatem przed wydaniem przywołanych postanowień sądu powszechnego, które nadto są nieprawomocne, gdyż zostały przez obie strony zaskarżone. Stąd słusznie zauważył DWINB, że organy orzekają w oparciu o aktualny w czasie orzekania stan prawny i nie mogą oczekiwać na ewentualne przyszłe zmiany co do przynależności danej części nieruchomości wspólnej do danego właściciela. Nadto, należy zauważyć, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a adresując decyzję organ musi mieć na uwadze również to, że ma być ona wykonalna. Stąd kryterium wyboru adresata decyzji nakładającej obowiązki powinno być związane z posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Celem regulacji nakładającej określone obowiązki jest doprowadzenie do wykonania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Tylko podmiot, który posiada określone prawa do wejścia na teren nieruchomości i wykonania określonego obowiązku, może być adresatem takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29.05.2019 r., sygn. akt II OSK 1791/17, CBOSA). Bezpodstawnym jest więc twierdzenie, iż DWINB nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia w zakresie części wspólnych, jakim jest przewód kominowy, skoro to z jego funkcjonowaniem i podłączeniem do niego pieca kaflowego oraz wentylacji stwierdzono wystąpienie zagrożeń, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2. Stanowisko przeciwne niwelowałoby w zasadzie ratio niniejszej regulacji, która sprowadza się do podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego niezbędnych i niezwłocznych działań w celu wyeliminowania stwierdzonych zagrożeń. W tej sytuacji zasadnie uznano, że z uwagi na dostępność przewodów kominowych oraz podłączenia w nich wykonane, jak również to, że lokal nr [...] posiada osobny przewód kominowy dla swojego kotła gazowego oraz fakt, że wentylacja została wykonana następczo biorąc pod uwagę czas korzystania z pieców kaflowych i sposób ich wykonania oraz ich podłączeń do przewodów, koniecznym było nałożenie obowiązku likwidacji wkładu kominowego z przewodu kominowego nr 2 służącemu lokalowi nr [...]. Wydane zaś później przez Sąd Rejonowy nieprawomocne orzeczenie nie stanowi okoliczności, którą można by było w ocenie tut. Sądu oceniać w kategoriach uchybienia procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku nie jest uzależnione od tego czy toczy się postępowanie cywilne o ustalenie sposobu korzystania z części wspólnych nieruchomości, podobnie jak nie jest uzależnione od tego czy toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o zniesienie współwłasności lub dział spadku (jeżeli nieruchomość należy do masy spadkowej) czy też od tego, że jeden ze współwłaścicieli zamierza wystąpić z odpowiednim wnioskiem wszczynającym takie postępowanie (por. A.Gliniecki (red). Prawo Budowlane. Komentarz [do art. 61] wyd. III LEX i przywołane tam orzeczenia). Wynik wskazanych wyżej postępowań w istocie ma ten sam skutek jaki mają inne zdarzenia prawne wywołujące przeniesienie własności nieruchomości. Konsekwencje tych zdarzeń organ w toku postępowania oczywiście obowiązny jest uwzględnić, jednak nie tamuje to, czy też raczej nie uniemożliwia rozpatrzenia sprawy. Zatem dopóki nie zapadnie prawmocne rozstrzygnięcie w postępowaniu przed sądem powszechnym, osoby zobowiązane do utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym należało ustalić zgodnie z art. 61 p.b. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 08.05.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 834/17, CBOSA).

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa miejscowego, tj. uchwały Rady Miejskiej J. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych pomiędzy ulicą [...] i [...] w J. przez udostępnienie przewodu kominowego nr 2 właścicielowi lokalu nr [...] celem podłączenia pieca kaflowego. W tym kontekście należy zauważyć, że kontroli sądowej w niniejszej sprawie podlegała decyzja nr 38/23, a nie decyzja nr 39/23, w której nakazano uczestnikowi zainstalowanie w przewodzie kominowym nr 2 wkładu żaroodpornego i podłączenie pieca kaflowego na piętrze do nowego wkładu kominowego. Decyzja ta nie została zaskarżona w administracyjnym toku instancji.

Wreszcie wskazać należy, że jakkolwiek uzasadnienie decyzji PINB nr 38/23 budzi zastrzeżenia co do poprawności jego sporządzenia w kontekście zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., to jednak uchybienie to wobec słuszności samego rozstrzygnięcia nie stanowi naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, skutkującego wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji. Nadto, trzeba zauważyć, że zasadność zastosowania przywołanych regulacji została w sposób prawidłowy i wyczerpujący przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DWINB.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.