Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 629/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18a, art. 18b, art. 18c
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr 0601-IEW.7261.2.2023.5 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie po rozpatrzeniu zażalenia B. J. ("strona", "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 6 lipca 2023 r. odmawiające uwzględnienia sprzeciwu z 15 czerwca 2023 roku w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że 25 kwietnia 2023 r. strona złożyła do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie deklarację PIT36L- zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2022 r., gdzie wykazała podatek do zapłaty w wysokości 206 420 zł, z terminem płatności 2 maja 2023 r.

W związku z brakiem uregulowania wskazanej kwoty podatku organ 16 maja 2023 r. wystawił upomnienie, w którym wezwał stronę do uregulowania należnego zobowiązania w wysokości 207 742 zł (w tym należność główna w kwocie 206 420 zł, odsetki 1306 zł i koszty upomnienia w kwocie 16 zł) w terminie 7 dni od daty jego otrzymania. Jednocześnie zawiadomił o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych wymienionej należności.

Strona 15 czerwca 2023 r. złożyła sprzeciw od wymienionego zawiadomienia, który nie został podpisany ani uzasadniony. Następnie wierzyciel pismem z 21 czerwca 2023 roku wezwał stronę do uzupełnienia braków sprzeciwu. W dniu 16 czerwca 2023 r. strona podpisała pismo stanowiące sprzeciw.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego postanowieniem z 6 lipca 2023 r. odmówił uwzględnienia wniesionego sprzeciwu.

Nie zgadzając się ze wskazanym postanowieniem organu pierwszej instancji strona złożyła zażalenie, które po wezwaniu organu zostało opatrzone podpisem przez stronę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego, wskazał, że zagadnienie zagrożenia ujawnieniem zaległości w Rejestrze Należności Publicznoprawnych (dalej - RNP) regulują przepisy ustawy egzekucyjnej - Rozdział la dotyczący Rejestru Należności Publicznoprawnych.

Zgodnie z art. 18a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawy egzekucyjnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) "ustawy egzekucyjnej", Rejestr Należności Publicznoprawnych jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W RNP gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają: z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 (deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika), z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne, a także z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego, z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz bezpośrednio z przepisu prawa (art. 18b § 1 ustawy egzekucyjnej). Wśród danych, podlegających ujawnieniu w RNP, znajdują się m. in., informacje świadczące o wysokości należności pieniężnej i odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, jeżeli pobiera się odsetki, wraz z rodzajem i podstawą prawną tej należności (art. 18 § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej).

Organ podkreślił, że konstrukcja przepisów o RNP chroni oraz nadaje możliwości obrony czy też wcześniejszej zapłaty zaległości przez osobę zagrożoną ujawnieniem jej danych w tym rejestrze. Przed ich wprowadzeniem, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem. Dane te mogą być wprowadzone do rejestru nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia. Organ prowadzący rejestr ujawnia w nim dane, gdy łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5 000 zł. Organem właściwym do wprowadzenia danych do RNP, o których mowa wyżej jest wierzyciel.

Organ wskazał, że strona kwestionowała podstawę do wpisania jej do rejestru w związku z zawiadomieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania rocznego PIT-36L za 2022 r. W sprzeciwie nie wyjaśniła jednak jakie argumenty podnosi przeciwko dokonanej czynności organu.

Zdaniem organu II instancji prawidłowo nie uwzględniono sprzeciwu strony, bowiem prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1 art. 18i ustawy egzekucyjnej (zagrożenia ujawnieniem w rejestrze), przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie. W związku z brakiem dobrowolnego uregulowania zobowiązania wynikającego z zeznania rocznego za 2022 rok, należność w kwocie 193 059 zł (kwota według korekty zeznania) wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia została skierowana do przymusowego wyegzekwowania na podstawie tytułu wykonawczego. Na wniosek wierzyciela z 13 czerwca 2023 r. organ egzekucyjny postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. Decyzją z 22 czerwca 2023 roku Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie rozłożył pozostałą zaległość wraz z odsetkami za zwłokę na 12 rat z terminem płatności ostatniej raty 10 lipca 2024 r.

Organ podkreślił, że do chwili obecnej podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego z tytułu zeznania rocznego za 2022 rok nie został uregulowany, a jego spłata następuje w formie układu ratalnego. Odnosząc się do zarzutów wobec powyższych faktów organ uznał za nieuzasadniony.

Organ wyjaśnił,, że funkcją działania Rejestru Należności Publicznoprawnych jest informowanie organów/podmiotów uprawnionych do realizacji zadań ustawowych oraz uczestników rynku (osoby uprawnione przez wierzycieli) o braku rzetelności w płatnościach (rozliczeń) z wierzycielami w tym budżetem państwa. W Rejestrze ujawnieniu podlegają informacje o należnościach pieniężnych, jeżeli łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi co najmniej 5 000 zł. Jednakże, jeżeli w konkretnej sytuacji łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi mniej niż 5 000 zł, to będzie dopuszczalne wprowadzenie danych do rejestru, ale bez ich ujawnienia. Informacje zawarte w rejestrze muszą być zgodne ze stanem faktycznym - brak płatności musi być realny.

Dlatego też w ocenie organu na dzień wydania zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem rejestrze, tj. 16 maja 2023 roku podjęte działania organu były uzasadnione, a rola zamieszczenia informacji w rejestrze w pełni wypełniona. Natomiast fakt rozłożenia na raty zaległości nie stanowi negatywnej przesłanki do wprowadzenia danych do rejestru.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący domagał jego uchylenia w całości oraz/ewentualnie uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji ewentualnie przekazania sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Lublinie do ponownego rozpoznania. Nadto zasądzenia od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz skarżącego kosztów postępowania skargowego według norm prawem przepisanych. Zarzucił naruszenie:

1) art. 18b § 1 i art. 18c § 1 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 k.p.a., w zw. art. 18t ustawy egzekucyjnej przez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i błędne przyjęcie że były podstaw do wpisywania skarżącego do Rejestru Należności Publicznoprawnych, podczas gdy takich podstaw nie było.

2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18t ustawy egzekucyjnej polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności na pominięciu okoliczności, rozłożenia na raty zaległości publicznoprawnej.

3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18t ustawy egzekucyjnej poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący argumentował, że zaskarżone postanowienie, zostało wydane bez dogłębnej analizy stanu faktycznego, który jasno wskazuje, iż argumentacja przytoczona w sprzeciwie była "trafiona". Organ natomiast zaniechał dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie , nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności pominął okoliczności rozłożenia na raty zaległości publicznoprawnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi postanowienie w którym odmówiono skarżącemu uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania rocznego PIT – 36 L za 2022 r. Organ stoi na stanowisku, że w związku z nieuregulowaniem przez skarżącego wskazanego zobowiązania podatkowego wraz z doręczeniem upomnienia w którym wezwał go do uregulowania wskazanej zaległości podatkowej, Prawidłowo zawiadomiono stronę korzystając z uprawnienia z art. 18 c § 2 ustawy egzekucyjnej o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Podstawę do nieuwzględnienia sprzeciwu strony stanowił brak jego uzasadnienia. Wskazane stanowisko organu podtrzymał także organ II instancji, który wskazał na fakt nieuregulowania spornej zaległości podatkowej oraz uzyskanie przez stronę możliwości jej spłaty w systemie ratalnym.

Skarżący kwestionował natomiast podstawę do wpisania go do Rejestru Należności Publicznoprawnych, bowiem zarzucił pominięcie ustalenia przez organ stanu faktycznego w szczególności okoliczności rozłożenia na raty zaległości publicznoprawnej.

Sąd w pełni podziela stanowisko przyjęte przez organy rozstrzygające sprawę zarówno w pierwszej jak i II instancji.

W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że 25 kwietnia 2023 r. strona złożyła do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie deklarację PIT36L- zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2022 r., gdzie wykazała podatek do zapłaty w wysokości 206 420 zł, z terminem płatności 2 maja 2023 r. W związku z brakiem uregulowania wskazanej kwoty podatku organ 16 maja 2023 r. wystawił upomnienie, w którym wezwał stronę do uregulowania należnego zobowiązania w wysokości 207 742 zł (w tym należność główna w kwocie 206 420 zł, odsetki 1306 zł i koszty upomnienia w kwocie 16 zł) w terminie 7 dni od daty jego otrzymania. Jednocześnie zawiadomił o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych wymienionej należności.

Należy wyjaśnić, iż zagadnienie zagrożenia ujawnieniem zaległości w Rejestrze Należności Publicznoprawnych regulują przepisy ustawy egzekucyjnej w Rozdziale la. Stosownie do art. 18 t ustawy egzekucyjnej w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 18a § 1 ustawy egzekucyjnej, Rejestr Należności Publicznoprawnych jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają: z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 (deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika), z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne, a także z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego, z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz bezpośrednio z przepisu prawa (art. 18b § 1 ustawy egzekucyjnej).

Wśród danych, podlegających ujawnieniu w rejestrze, znajdują się stosownie do art. 18b § 2 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, dane dotyczące wysokości należności pieniężnej i odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie.

Przepisy o rejestrze jak słusznie wyjaśnił organ z jednej strony chronią a z drugiej nadają możliwości obrony czy też wcześniejszej zapłaty zaległości przez osobę zagrożoną ujawnieniem jej danych w tym rejestrze. Przed wprowadzeniem danych, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze stosownie do art. 18c § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z art. 18c § 3 ustawy egzekucyjnej dane te mogą być wprowadzone do rejestru nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia. Stosownie do art. 18e ustawy egzekucyjnej organ prowadzący rejestr ujawnia w nim dane, o których mowa w art. 18b § 2, gdy łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5 000 zł. Organem właściwym do wprowadzenia danych do rejestru, o których mowa wyżej jest wierzyciel.

W niniejszej sprawie strona w stosownym terminie skorzystała ze środka ochrony prawnej w postaci sprzeciwu od zagrożenia ujawnieniem w rejestrze, który prawidłowo złożyła do wierzyciela stosownie do art. 18i § 1 pkt 1, § 2 ustawy egzekucyjnej).

Jednak sprzeciw strony nie został uzasadniony, dlatego prawidłowo organ pierwszej instancji odmówił jego uwzględnienia. Stosownie bowiem do art. 18 i ustawy egzekucyjnej w sprzeciwie określa się żądanie oraz wskazuje się okoliczności i dowody uzasadniające sprzeciw (§ 4). Prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie (§ 5). Postępowanie w sprawie sprzeciwu staje się bezprzedmiotowe w przypadku wykreślenia z rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, których ten sprzeciw dotyczy (§ 6). Jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu (§ 7). Postępowanie wszczęte sprzeciwem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przed zakończeniem tego postępowania został wniesiony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty na okoliczności będącej podstawą sprzeciwu (§ 8). Wniesienie sprzeciwu nie stanowi podstawy do wykreślenia z rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2 (§ 9).

W zażaleniu strona podnosiła, że kwestionuje podstawy do wpisania do rejestru w związku z zawiadomieniem wystosowanym przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych jego zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania rocznego PIT-36L za 2022 r.

Organ odwoławczy prawidłowo nie przychylił się do zarzutu zażalenia, bowiem skarżący nie wskazał okoliczności i dowodów uzasadniających złożony sprzeciw stosownie do art. 18 i § 4 ustawy egzekucyjnej.

Zdaniem Sądu nie można przychylić się także do jego stanowiska zawartego w skardze gdzie zarzuca, że zaskarżone postanowienie, zostało wydane bez dogłębnej analizy stanu faktycznego, który jasno wskazuje, iż argumentacja przytoczona w sprzeciwie była "trafiona". Zdaniem skarżącego organ zaniechał dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności pominął okoliczności rozłożenia na raty zaległości publicznoprawnej.

Jednak analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zdaniem Sądu przeczy zarzutom skargi. Organ przeanalizował okoliczność istnienie i wymagalność spornej zaległości podatkowej oraz jaki dokument ją określa. Organ uznał za słuszne działanie organu podatkowego w zakresie wystawienia i doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a ponadto doręczenia wraz z ww. upomnieniem (na podstawie 18c § 2 ustawy egzekucyjnej) zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Dodatkowo ustalił, że wobec zaległości podatkowej (zmniejszonej według korekty zeznania za 2022 rok) toczyło się postępowanie w przedmiocie rozłożenia jej na raty zakończone decyzją z 22 czerwca 2023 r. z terminem płatności ostatniej raty ustalonej na 10 lipca 2024 r., wskutek czego zostało zawieszone postanowieniem z 14 czerwca 2023 roku postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanego.

Prawidłowo także organ wyjaśnił stronie, że wobec istnienia zaległości podatkowej działania organu podatkowego w zakresie zagrożenia wpisu do rejestru były uzasadnione przepisami ustawy egzekucyjnej, które prawidłowo i wyczerpująco omówił. Należy podkreślić, że tryb regulowania zaległości podatkowej czy poprzez przymusowe egzekwowanie czy też zgodnie z układem ratalnym pozostaje bez z wpływu na obowiązek organu w zakresie umieszczenia informacji odnośnie do zagrożenia ujawnieniem w rejestrze.

W związku z powyższym zdaniem Sądu należało przychylić się do stanowiska i argumentacji organu odwoławczego zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Organ wbrew zarzutom skargi dokonał wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zbadał okoliczności wydania zawiadomienia o zagrożeniu wpisu do rejestru. Ponadto wyjaśnił procedurę obowiązującą w tym zakresie stosownie do przepisów ustawy egzekucyjnej. Wskazał bowiem zarówno na fakt istnienia zaległości podatkowej, ale również okoliczność rozłożenia jej na raty przez organ podatkowy. Prawidłowa realizacja procedury zagrożenia ujawnieniem w rejestrze, nie narusza zatem słusznego interesu społecznego, ani słusznego interesu obywatela. Wobec treści sprzeciwu i zażalenia, prawidłowo nie przychylił się do stanowiska strony.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu.