Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 246/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 11 stycznia 2023 r., nr [...] o nałożeniu na [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu 30 grudnia 2021 r. funkcjonariusze Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej przeprowadzili na drodze krajowej DK17 w Z. kontrolę pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] W pojeździe tym na podstawie zgłoszeń przewozu o numerach: SENT[...], SENT[...] oraz SENT[...] odbywał się przewóz towaru w postaci oleju napędowego o kodzie CN 2710, którego przewoźnikiem był podmiot [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – Spółka komandytowa z siedzibą w C. (dalej jako "skarżąca"). Przewóz towaru realizowany był z miejsca załadunku w C. do poszczególnych odbiorców według listu przewozowego nr [...] Rozładunki następowały kolejno w: Z., L. i Z.

Kontrolujący stwierdzili przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez lokalizator [...] – brak danych w przedziale czasowym w dniu 30 grudnia 2021 r. od godz. 06:19 do godz. 10:01, długość przerwy 3 godziny 42 minuty 25 sekund. Kierujący pojazdem S. S. do kontroli okazał: świadectwo dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych [...], wypis Nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe własne, list przewozowy [...], dowód rejestracyjny [...], prawo jazdy [...].

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół z 30 grudnia 2021 r., Nr [...]

Postanowieniem z 12 maja 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 104), dalej jako "ustawa SENT", w zgłoszeniach przewozu o numerach SENT[...], SENT[...] oraz [...]

Decyzją z 11 stycznia 2023 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] i odstąpił od nałożenia kary za niedopełnienie obowiązku polegającego na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego SENT[...] i [...]

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z 13 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wynikający z art. 10a ustawy SENT obowiązek przewoźnika zapewnienia, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Niewywiązywanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, podlega karze w wysokości 10 000 zł.

Organ ustalił, że przedmiotem przewozu według zgłoszeń był olej napędowy o kodzie CN 2710. W wyniku przeprowadzonej w dniu 30 grudnia 2021 r. kontroli zgłoszeń o numerach SENT[...], SENT[...], SENT[...] stwierdzono przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez lokalizator [...], tj. brak danych w przedziale czasowym od godz. 06:19 do godz. 10:01, długość przerwy 3 godziny 42 minuty 25 sekund.

Organ ustalił na podstawie informacji Centrum Informatyki Resortu Finansów z 15 czerwca 2022 r., że w badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Ze stanowiącego załącznik do pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów pliku o nazwie [...], wynika, że stwierdzono przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych przez lokalizator [...] (przypisany do wyżej wymienionych zgłoszeń SENT) przekraczającą godzinę, tj. brak danych w przedziale czasowym w dniu 30 grudnia 2021 r. od godz. 06:19 do godz. 10:01 (długość przerwy 3 godziny 42 minuty 25 sekund).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że lokalizator o numerze [...] został uruchomiony i rozpoczął przekazywanie danych do systemu w dniu 30 grudnia 2021 r. od godz. 06:19. Pierwsze przesłane dane dotyczyły lokalizacji o koordynatach 51.145218; 23.500362 (okolice ul. H. w C., a więc miejsca załadunku towaru). Czas otrzymania pierwszych danych to 30 grudnia 2021 r. godz. 06:19. Kolejny sygnał stwierdzono o godz. 10:01 w lokalizacji o koordynatach 50.730076; 23.23828 (droga DK 74 w Z.). Organ podkreślił, że przekazywanie danych od 6:19 trwało zaledwie 18 sekund, później nastąpiła przerwa w przekazywaniu, która trwała do godz. 10:01.

Organ odwoławczy odniósł się również do dołączonych do odwołania notatek służbowych sporządzonych przez kierowcę S. S. (dalej również jako "kierowca") i pracownika skarżącej P. M.. S. S. w notatce służbowej z 31 grudnia 2021 r. wyjaśnił, że w dniu 30 grudnia 2021 r. został zatrzymany do kontroli. Twierdził, że lokalizator od momentu włączenia w miejscu załadunku w C., ul. H. nie wykazywał oznak, że jest problem z przesyłaniem danych. Ikony na aplikacji e-TOLL były koloru zielonego, co oznacza poprawność działania, więc przejazd był kontynuowany.

P. M. w notatce służbowej z 31 grudnia 2021 r. wyjaśnił, że w dniu 30 grudnia 2021 r. dostał zgłoszenie w sprawie kontroli kierowcy S. S.. Aplikacja e-Toll nie wskazywała na niesprawność funkcjonowania w tamtym okresie. Takie informacje zostały przekazane przez kierowcę.

Organ odwoławczy zauważył, że notatki służbowe zostały sporządzone dzień po kontroli drogowej, stwierdzającej nieprawidłowości w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych. W dniu kontroli kierowca pojazdu podpisał protokół z kontroli i nie wniósł żadnych uwag. Organ II instancji uznał za niewiarygodne wyjaśnienia kierowcy złożone dzień po kontroli pojazdu odnośnie do koloru ikon w aplikacji e-Toll. W trakcie kontroli kierowca nie zgłaszał żadnych uwag, tym samym zgodził się z ustaleniami, że w trakcie przewozu brak było sygnału z geolokalizatora. Kontrola drogowa rozpoczęła się o 9:55, a przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych trwała do 10:01. Tak więc dopiero w trakcie kontroli kierowca uruchomił aplikację do przekazywania danych.

Organ odwoławczy podkreślił, że kierowca i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych na stronie internetowej PUESC oraz w Aplikacji Mobilnej Kierowcy. Organ stwierdził, że skarżąca nie nadzorowała wykonywanego przewozu, nie monitorowała przewozu za pośrednictwem strony internetowej PUESC i w konsekwencji nie zapewniła przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu co stanowi naruszenie obowiązku określonego w art.10a ust. 1 ustawy SENT.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy ustawy o SENT. Pojazd wraz z lokalizatorem nie był widoczny w systemie dla funkcjonariuszy służby celno-skarbowej dokonujących kontroli. Przed przeprowadzoną kontrolą drogową paliwo zostało już dostarczone do trzech punktów zgodnie ze zgłoszeniami SENT. Kontrola pojazdu rozpoczęła się o godz. 9:55, sygnał nie był przekazywany podczas przemieszczania pojazdu. Powyższe oznacza, że nie było możliwe prawidłowe śledzenie przewozu przedmiotowego towaru - oleju napędowego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewyjaśnienia z jakiej przyczyny wystąpiła przerwa w przekazywaniu danych z lokalizatora do systemu SENT GEO organ odwoławczy zauważył, że niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a nie wynikało z niedostępności rejestru. W sprawie nie ma więc zastosowania art. 22 ust. 2b ustawy SENT, zgodnie z którym odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru, ponieważ taka sytuacja nie wystąpiła. Przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT w trakcie całej trasy przejazdu, a jego odpowiedzialność za nieprzekazywanie tych danych wyłącza tylko niesprawność systemu. W postępowaniu ustalono, że system działał prawidłowo, a lokalizator przypisany przez stronę do skontrolowanego zgłoszenia SENT nie przekazywał danych w sposób prawidłowy. Zarówno przewoźnik jak i kierowca mają możliwość sprawdzenia prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Wobec informacji Centrum Informatyki Resortu Finansów o braku odnotowania wadliwego działania systemu SENT GEO została wykluczona podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy o SENT.

Mając powyższe na względzie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT i na podstawie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie można było przyjąć, że ustalone w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości stanowią drobne, nieistotne błędy. Podkreślił, że niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł i wyjaśnił, że organ nie działa w ramach uznania administracyjnego, nie może wymierzyć kary w niższej wysokości, ponieważ ustawodawca nie wyposażył organu w prawo do jej miarkowania. Organ odwoławczy podniósł, że odstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia oraz rozważenia w świetle przesłanek ważnego interesu strony oraz interesu publicznego.

Organ przeanalizował przesłankę ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przesłankę ważnego interesu przewoźnika. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca od 1 września 2017 r. do dnia 27 września 2022 r. wystąpiła w roli nadawcy w 60 515 zgłoszeniach SENT, jako przewoźnik w 5629 zgłoszeniach, jako odbiorca w 14 233 zgłoszeniach. W tym okresie przeprowadzono 1 576 kontroli, 9 kontroli zakończyło się wynikiem pozytywnym. W programie KARTA2 stwierdzono zarejestrowanie jednego postępowania wobec skarżącej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT.

Organ odwoławczy przeanalizował dokumenty finansowane skarżącej dostępne na stronie https://ekrs.ms.gov.pl. Na podstawie informacji uzyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu ustalono, że płatnik [...] nie posiada statusu zadłużenia z tytułu opłacanych składek oraz nie toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. Sporządzono wydruk z aplikacji SUDOP - Wyszukiwanie pomocy otrzymanej przez beneficjenta, w celu pozyskania informacji o wielkości pomocy publicznej udzielonej skarżącej. Organ ustalił, że w okresie ostatnich 3 lat skarżąca była beneficjentem pomocy publicznej o łącznej wartości brutto 1 197 031,41 zł zł, (co stanowi kwotę 258 539,59 euro).

Organ odwoławczy mając na względzie zyski ze sprzedaży netto za rok 2021 i lata poprzednie oraz skalę przewozów rejestrowanych w latach 2017-2022, stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności wyjątkowe uzasadniające zastosowanie ulgi ze względu na ważny interes przewoźnika.

W ocenie organu niezapewnienie przez przewoźnika, w trakcie całej trasy przewozu towaru, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych stanowiło poważne naruszenie, uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu. Stwierdzone naruszenie, świadczy o wykazaniu się niedbałością w przestrzeganiu obowiązujących przepisów, a to nie może stanowić przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Organ podkreślił, że rolą profesjonalnego przewoźnika prowadzącego działalność gospodarczą związaną z transportem "towarów wrażliwych" jest podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych (w tym przeszkolenie osób wysyłających zgłoszenia do rejestru oraz kierowców pojazdów), aby zadośćuczynić wymogom stawianym przez poszczególne ustawy regulujące transport drogowy.

Dokonując analizy interesu publicznego organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Uwzględniono okoliczność, że ten sam błąd został powielony w trzech zgłoszeniach i nie nałożono na skarżącą kary trzykrotnie wyższej. Organ II instancji stwierdził, że nałożenie kary w związku z naruszeniem w zgłoszeniu SENT20211229016097 powinno być wystarczające i służyć realizacji celów ustawy. Ta jedna kara będzie wystarczająco dotkliwa i będzie determinowała podmiot do zachowania staranności przy dokonywaniu kolejnych zgłoszeń. Zatem zasadnym w stosunku do zgłoszeń SENT[...], SENT[...] było odstąpienie od nałożenia kary.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. zaskarżyła decyzję organu II instancji w całości.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy zaistniały podstawy do orzeczenia co do istoty sprawy przez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zgłoszeniu przewozu Nr [...] oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegający na niewyjaśnieniu czy geolokalizator w samochodzie o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 30 grudnia 2021 r. w godzinach 6:19 - 10:11 nadawał sygnał do systemu SENT GEO i czy możliwe było, że ewentualny brak przekazywania danych spowodowany był brakiem lub niedostatecznym dostępem do Internetu lub GSM;

2) art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie za niewiarygodne wyjaśnień kierowcy pojazdu zawartych w notatce służbowej z dnia 31 grudnia 2021 r., ponieważ w trakcie kontroli nie zgłaszał uwag do protokołu kontroli, co w ocenie organu świadczy, że kierowca "zgodził się z ustaleniami, iż w trakcie przewozu brak było sygnału z geolokalizatora", podczas gdy zależność taka jest zbyt daleko idąca;

3) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 22 ust. 3 ustawy SENT w związku z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.) w związku z art. 31 Konstytucji RP i w zw. z art. 6 Decyzji Parlamentu Europejskiego (2011/62 85/23) w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz. U. UE L 285 z 2011 r. s. 3 z dnia 29 września 2011 r.), poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i ukaranie przedsiębiorcy karą pieniężną i uznanie, że nie można przyjąć w analizowanej sprawie, że ustalone nieprawidłowości stanowią drobne, nieistotne błędy, podczas gdy incydentalny przypadek braku geolokalizacji jednego pojazdu z tysięcy przewozów realizowanych przez przewoźnika w każdym miesiącu niepowodujący i niegrożący powstaniem jakichkolwiek uszczupleń, uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104), dalej jako "ustawa SENT".

Jak wynika z art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

– imię i nazwisko albo nazwę,

– adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005), o ile są wymagane,

g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju, albo numer identyfikacyjny miejsca, o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,

h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Z kolei z przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT wynika, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (art. 10a ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10a ust. 3).

Stosownie do przepisu art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 (art. 22 ust. 3 ustawy SENT).

Z art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W rozpoznawanej sprawie przepis art. 22 ust. 2a ustawy SENT został prawidłowo zastosowany jako materialnoprawna podstawa nałożenia kary pieniężnej.

Kontrola pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego olej napędowy objęty zgłoszeniami przewozu SENT[...], SENT[...] oraz SENT[...], wykazała niewywiązanie się przez przewoźnika – skarżącą z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu. W wyniku kontroli z stwierdzono przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych na podstawie wyżej wymienionych zgłoszeń SENT. Analiza danych z lokalizatora [...], przypisanego do wskazanych zgłoszeń, wykazała brak danych w dniu 30 grudnia 2021 r. w przedziale czasowym od godz. 06:19 do godz. 10:01. Długość przerwy wynosiła 3 godziny 42 minuty 25 sekund. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zgormadzonym materiale dowodowym – protokole kontroli (k. 18 akt adm.), odczytach geolokalizatora w systemie PUESC (k. 7 - 12 akt adm.) oraz historii zdarzeń lokalizatora [...] (k. 34 - 40 akt adm.).

Zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza również, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu podczas realizacji w dniu 30 grudnia 2021 r. przewozu towaru objętego zgłoszeniami SENT nie był wynikiem wadliwego działania systemu SENT GEO. Wskazuje na to jednoznacznie treść informacji przekazanej przez Centrum Informatyki Resortu Finansów. W piśmie z 15 czerwca 2022 r. (k. 41 akt adm.) organ poinformował, że w dniu 30 grudnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Podnieść również należy, że po podjęciu przez funkcjonariuszy czynności kontrolnych (kontrola rozpoczęła się o 9:55:00), o godzinie 10:01, lokalizator rozpoczął przekazywanie danych geolokalizacyjnych do systemu, co potwierdza, że w dniu kontroli system SENT GEO był dostępny.

W skardze skarżąca podkreślała, że nie ponosi winy za nieprzesyłanie sygnału, co spowodowane było najpewniej brakiem dostępu do sieci, a ekran geolokalizatora nie pokazywał, aby nastąpiło rozłączenie z systemem. Zarzuciła organowi niewyjaśnienie czy geolokalizator nadawał sygnał do systemu SENT GEO i czy możliwe było, że ewentualny brak przekazywania danych spowodowany był brakiem lub niedostatecznym dostępem do Internetu lub GSM. Skarżąca nie zgodziła się również z oceną organu odwoławczego dotyczącą wyjaśnień kierowcy S. S..

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w notatce z 31 grudnia 2021 r. kierowca S. S. wyjaśnił, że lokalizator od momentu włączenia w miejscu załadunku tj. ul. H. w C. nie wykazywał oznak, wskazujących, że jest jakikolwiek problem z przesyłaniem danych. Wyjaśnił, że wszystkie ikony na aplikacji e-TOLL były koloru zielonego, co oznacza poprawność działania, więc przejazd był kontynuowany. Organ odwoławczy wyjaśnienia te uznał za niewiarygodne, ponieważ zostały złożone dzień po kontroli, a w dniu kontroli kierowca nie zgłaszał żadnych uwag, podpisał protokół kontroli bez uwag, a tym samym zgodził się z ustaleniami, że w trakcie przewozu brak było sygnału z geolokalizatora.

Podzielić należy ocenę organu i argumentację w tym zakresie. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono na podstawie informacji Centrum Informatyki Resortu Finansów, że w dniu 30 grudnia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogło by wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Jednocześnie organ poinformował, że brak albo niedostateczny dostęp do sieci internetowej lub GSM, może mieć wpływ na przekazywanie danych geolokalizacyjnych przez lokalizatory do systemu, przy czym aplikacja e-TOLL informuje kierowcę o nieskutecznym przekazywaniu danych do systemu poprzez zmianę kolorystki ikon. Z wyjaśnień kierowcy i pracownika wynika, że ikony w aplikacji e-TPLL były koloru zielonego, co wskazywać by miało na poprawne działanie systemu. Trudno uznać te wyjaśnienia za wiarygodne, skoro sygnał nie był przekazywany. Jeżeli rzeczywiście ikony aplikacji nie zmieniły koloru, skarżąca powinna była dostarczyć dowód na niepoprawne działanie aplikacji bez jej winy. Tego jednak nie uczyniła.

Obowiązkiem przewoźnika jest wyposażenie środka transportu objętego zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Trafnie stwierdził organ odwoławczy, że przerwa w transmisji danych leży po stronie przewoźnika, który ma obowiązek nie tylko zaopatrzyć środek transportu w lokalizator, ale przede wszystkim podjąć wszelkie działania niezbędne do aktualnego przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Skarżąca w sprawie niniejszej nie nadzorowała wykonywanego przewozu, nie monitorowała przewozu za pośrednictwem strony internetowej PUESC i w konsekwencji nie zapewniła przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu, co stanowiło naruszenie obowiązku wynikającego z ustawy SENT. Gdyby skarżąca prawidłowo realizowała swoje obowiązki, przerwa w przekazywaniu danych zostałaby wykryta wcześniej i skarżąca mogłaby podjąć działania zmierzające do naprawienia błędu. Tymczasem dopiero kontrola spowodowała ujawnienie braku przekazywania danych i – co istotne – lokalizator został włączony i nie wykazywał wówczas żadnych błędów. Ustalenia organu odnośnie do faktu nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu wskazanego w zgłoszeniach SENT z winy skarżącej znajdują zatem podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym.

W tym stanie faktycznym organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zgłoszeniu SENT[...] i odstąpił od nałożenia kary za niedopełnienie wyżej wymienionego obowiązku w zgłoszeniach SENT[...], [...]

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez niezastosowanie w stosunku do skarżącej instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w całości.

W ocenie sądu w rozpatrywanej sprawie organy wyczerpująco wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT także co do zgłoszenia SENT[...]. W myśl powołanego przepisu, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.

Konieczne jest w tym miejscu zwrócenie uwagi, że ustawodawca nie przewidział w ustawie SENT możliwości miarkowania kar, ani zmiany ich wysokości przez organ w ramach uznania administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Tym niemniej uznanie administracyjne znajduje ograniczone zastosowanie przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W przepisie art. 22 ust. 3 ustawy SENT przewidziano bowiem możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym.

Przechodząc do przesłanek pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej wskazać należy, że o istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie przewoźnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin powodujące brak możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy jednak ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania (vide wyrok NSA z 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 362/20).

Skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu, nie wskazała nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jej sytuację materialną, które uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Skarżąca w istocie nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których można by wysnuć odmienne wnioski.

Organ dokonał analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na stronę kary. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca w okresie od 1 września 2017 r. do 27 września 2022 r. wystąpiła w roli nadawcy w 60 515 zgłoszeniach SENT, jako przewoźnik w 65 506 zgłoszeniach, jako odbiorca w 14 233 zgłoszeniach (k. 97 akt adm., sprawozdanie z bazy SENT). W tym okresie przeprowadzono 1 576 kontroli, 9 kontroli zakończyło się wynikiem pozytywnym (k. 96v i k. 52 - 95 akt adm.). Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego Chełmie z 27 września 2022 r. (k. 100 akt adm.) wynika, że US w Chełmie nie prowadzi wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. W programie KARTA2 stwierdzono zarejestrowanie jednego postępowania wobec skarżącej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT (k. 101 - 103 akt adm.). Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Poznaniu z 16 września 2022 r. (k. 49 akt adm.) wynika, że skarżąca nie posiada zaległości z tytułu opłacanych składek oraz nie toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne. Organ ustalił również, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 26 września 2022 r. (k. 50 akt adm., wydruk z aplikacji SUDOP) otrzymała pomoc publiczną o łącznej wartości brutto 1 197 031,41 zł z (co stanowi kwotę 258 539,59 euro).

Analiza dokumentów finansowych, uzyskanych na stronie https://ekrs.ms.gov.pl, wykazała, że przychody netto ze sprzedaży w 2019 r. wyniosły 179 722 248,27 zł, w 2020 r. – 195 895 774,01 zł, w 2021 r. – 265 706 862,78 zł. Na podstawie Informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2021 r. (k. 154 akt adm.) stwierdzono, że skarżąca posiada grunty użytkowanie wieczyście o wartości wycenione przez rzeczoznawcę na kwotę 455 000,00 zł, 271 141,28 zł oraz 169 402,87 zł, środki trwałe: 3 samochody ciężarowe o wartości początkowej przyjętej do celów amortyzacji bilansowej 764 491,27 zł, 1 ciągnik siodłowy o wartości początkowej przyjętej do celów amortyzacji bilansowej 145.325,00 zł, 4 naczepy cysterny o wartości początkowej przyjętej do celów amortyzacji bilansowej 1 181 120,49 zł, środki pieniężne (stan na 31. Grudnia 2021 r.) w wysokości 755 052,72 zł.

Organy obu instancji szczegółowo przeanalizowały i oceniły sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową skarżącej w oparciu o dostępne dokumenty i informacje organów. Skarżąca, pomimo wezwania do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających ważny interes strony lub interes publiczny, nie udostępniła żadnych dokumentów i informacji. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że skarżącą nie wykazała, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia prowadzonej przez nią działalności oraz bytu skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie organ dokonał również pogłębionej analizy przesłanki interesu publicznego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wyjaśnił wyczerpująco, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków. Jak wynika zatem z uzasadnienia projektu ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20; z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 790/20; z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1353/20; z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 291/21).

Dokonując analizy "interesu publicznego" organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Organ uwzględnił okoliczność, że stwierdzone błędy polegające na zgłoszeniu danych niezgodnie ze stanem faktycznym zostały powielone w trzech zgłoszeniach SENT podczas jednego przewozu i nie nałożył na skarżącą kary za wszystkie stwierdzone naruszenia, czyli trzykrotnie wyższej. Organ odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej w części dotyczącej zgłoszeń SENT[...] oraz SENT[...] podnosząc, że przesłanka interesu publicznego została spełniona, ponieważ cele ustawy zostały osiągnięte poprzez nałożenie tylko za jedno naruszenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Stwierdzone nieprawidłowości są oczywiste i nie budzą wątpliwości.

Jeszcze raz podkreślić należy, że zachowanie strony naruszało podstawowe cele ustawy o SENT. Skoro celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany obowiązek należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.

W rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i odstępując od nałożenia kary w pozostałym zakresie. Organy uwzględniły okoliczność, że stwierdzone naruszenia wynikały z faktu dokonania trzech zgłoszeń do tego samego przewozu i prawidłowo uznały, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego zgłoszenia z osobna. Natomiast w stosunku do jednego zgłoszenia zastosowane zostały środki niezbędne dla osiągnięcia celu, którym jest zapobieganie przestępczości w zakresie obrotu paliwami.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 121 i art. 187 § 1, poprzez brak zabrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, ponieważ organ działał na podstawie i w granicach prawa, a okoliczność naruszenia przez skarżącą obowiązku wynikającego z przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT nie budzi wątpliwości.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez skarżącą i organ, żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.