Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1171/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 720
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 39, art. 72
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekretarz sądowy Dominik Więckowski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1269/19 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2019 r. nr SKO.K/41.3/141/2019/3396/EŚ w przedmiocie rejestracji pojazdu zabytkowego uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 21 listopada 2019 r. oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Zabrzu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2019 r. nr SKO.K/41.3/141/2019/3396/EŚ w przedmiocie rejestracji pojazdu zabytkowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z 8 lutego 2019 r. Prezydent Miasta Zabrze odmówił zarejestrowania na rzecz M. S. oraz D. L. pojazdu marki [...] nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, że współwłaściciele pojazdu wnosili o rejestrację wskazanego powyżej samochodu jako pojazdu zabytkowego. Jednak w ocenie organu, wpis pojazdu do inwentarza muzealiów nie został dokonany w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami, a tylko taki wpis może stanowić podstawę do rejestracji samochodu jako pojazdu zabytkowego. Organ I instancji sprzeciwił się także zarejestrowaniu pojazdu jako zabytkowego z tej przyczyny, że zamontowanie w nim instalacji gazowej nie spełnia wymogu zachowania pojazdu w jego pierwotnym stanie historycznym.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli współwłaściciele pojazdu.

Decyzją z 26 kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu I instancji w całości i zobowiązało ten organ do wydania decyzji o zarejestrowaniu spornego pojazdu na rzecz jego współwłaścicieli. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm., dalej: p.r.d.) dotyczące rejestracji pojazdu, w tym art. 72 tej ustawy wskazujący dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu. Kolegium zaakcentowało, że spór dotyczy art. 72 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku rejestracji pojazdu zabytkowego dodatkowo konieczny jest dokument potwierdzający spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39 ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, pojazd zabytkowy to pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami. Z normy § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) wynika, że w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza: 1) uwierzytelnioną kopię decyzji w sprawie wpisania pojazdu do rejestru zabytków lub dokument potwierdzający ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji zabytków albo potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami; 2) zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego oraz protokół oceny stanu technicznego pojazdu zabytkowego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 16 ustawy.

W kontekście powyższej regulacji prawnej Kolegium ustaliło, że do wniosku o rejestrację pojazdu strony postępowania przedłożyły dokument z 14 listopada 2018r., wystawiony przez Dyrektora Muzeum [...] w [...], jednocześnie współwłaściciela pojazdu w 0,5%. W treści tego dokumentu potwierdzono, że przedmiotowy samochód osobowy o numerze VIN zgodnym z wnioskiem o rejestrację ujęty jest w Inwentarzu Muzealiów Muzeum [...] w [...] (karta inwentarzowa ruchomych zabytków techniki nr [...]), jako pojazd kolekcjonerski klasy Future - Classic zgodnie z przepisami dotyczącymi ewidencjonowania dóbr kultury w muzeach. Z dokumentu tego wynika, że pojazd kolekcjonerski klasy Future - Classic posiada cechy pojazdu zabytkowego, zgodnie z ustawą o ochronie i opiece nad zabytkami. W tak ustalonym stanie faktycznym Kolegium przyjęło, że strony postępowania przedłożyły dokument potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów zgodnie z odrębnymi przepisami, a tym samym uznano za spełniony wymóg wynikający z art. 72 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym. Powyższe stanowisko Kolegium poprzedziło analizą zagadnienia wpisu do inwentarza muzealiów, uregulowanego przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2018 r., poz. 720 ze zm.). W ramach tej analizy Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach, w przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów. Kolegium zaakcentowało, że Muzeum [...] w [...] jest wpisane do wykazu muzeów prowadzonego w Biuletynie Informacji Publicznej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego). Z akt sprawy wynika także, że wskazany pojazd jest współwłasnością osoby, która utworzyła Muzeum. Według Kolegium ustawowy wymóg, by ruchomość stanowiła własność podmiotu, który prowadzi muzeum, jest spełniony także wówczas, gdy zachodzi stosunek współwłasności. Jednocześnie Kolegium wskazało na brak podstaw prawnych do kwestionowania zawartej umowy sprzedaży pojazdu z dnia 10 listopada 2018 r., ze względu na wielkość udziału przeniesionego na współwłaściciela wynoszącego jedynie 0,5 %. W konsekwencji Kolegium przyjęło, że strony postępowania przedłożyły dokument potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów zgodnie z odrębnymi przepisami.

Końcowo Kolegium wyjaśniło, że w związku z obowiązkiem wydania decyzji o rejestracji pojazdu na określonym prawem formularzu (§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych - Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) zaskarżona decyzja została uchylona i przy zastosowaniu przepisu art. 138 § 4 K.p.a. zobowiązano organ I instancji do wydania decyzji o zarejestrowaniu wskazanego pojazdu.

Skargę na decyzję Kolegium wniósł Prokurator Rejonowy w Zabrzu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie przedstawiając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm., dalej P.p.s.a.). Sąd I Instancji wskazał, że przepis art. 72 p.r.d. określa na podstawie jakich dokumentów dokonywana jest rejestracja pojazdu. W odniesieniu do rejestracji pojazdów zabytkowych wymagane jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39 p.r.d. Przepis ten wskazuje trzy możliwe podstawy pozwalające na uznanie pojazdu za zabytkowy. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy w odniesieniu do pojazdu, stanowiącego przedmiot wniosku o rejestrację, zaistniała trzecia podstawa do uznania za pojazd zabytkowy tj. czy spełniony został wymóg wpisu pojazdu do inwentarza muzealiów. Jak stanowi art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach, muzealiami są m.in. rzeczy ruchome stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów. Sąd I instancji podzielił stanowisko Kolegium, że wskazany w art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach wymóg, aby rzecz ruchoma była własnością podmiotu, który utworzył muzeum należy uznać za spełniony także wtedy, gdy wskazany w tym przepisie podmiot jest jedynie współwłaścicielem tej rzeczy. Dla zaistnienia współwłasności bez znaczenia pozostają wielkości udziału przysługujące poszczególnym współwłaścicielom. Stąd w ocenie Sądu I instancji, z punktu widzenia nabycia przez rzecz ruchomą statusu muzealium bez znaczenia pozostaje wielkość udziału we współwłasności, jaki przypada założycielowi muzeum. Wielkość udziału we współwłasności nabywanego w drodze umowy nie stanowi też - w ocenie Sądu I instancji - podstawy do tego, aby w ramach postępowania przed sądem administracyjnym możliwe było skuteczne podważanie ważności umowy ze względu na jej rzekomą pozorność, o której mowa w art. 83 kodeksu cywilnego.

W ocenie Sądu I instancji, przeszkody do rejestracji spornego pojazdu nie stanowi zamontowana w nim instalacja gazowa. Po pierwsze montaż tej instalacji nie daje podstaw do podważania wpisu spornego pojazdu w inwentarza muzealiów. Wpis ten w świetle art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach dokonywany jest przez podmiot, który utworzył muzeum. Czynność polegająca na wpisie do inwentarza muzealiów ma charakter materialno-techniczny, a o jej dokonaniu decyduje podmiot wskazany w powyższym przepisie. Nie oznacza to jednak, że organ właściwy w sprawie rejestracji pojazdu jest upoważniony do weryfikacji zasadności wpisu do inwentarza muzealiów. W ramach postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu organ jest uprawniony do badania wyłącznie tego, czy wspominany wpis został faktycznie dokonany. Po drugie z art. 81 ust. 10 p.r.d. nie wynika zakaz rejestracji jako zabytkowych pojazdów wyposażonych w instalację gazową. Wynikające z tego przepisu zwolnienie z przeprowadzania badań okresowych dotyczy pojazdów zabytkowych bez względu na rodzaj stosowanego w nich paliwa. W kontekście rejestracji pojazdu jako zabytkowego koniecznym jest odróżnienie norm prawnych dotyczących przesłanek takiej rejestracji od norm prawnych, określających konsekwencje rejestracji pojazdu jako zabytkowego. Ta druga kategoria norm nie znajduje zastosowania na etapie rozpatrywania wniosku o rejestrację pojazdu jako zabytkowego.

Sąd I instancji nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d., polegający według skarżącego na pominięciu tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. WSA zauważył jednak, że w art. 66 ust. 5 p.r.d. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do wydania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej, rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Na podstawie tej delegacji zostało wydane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Postanowienia tego rozporządzenia nie znajdują jednak zastosowania w odniesieniu do pojazdów zabytkowych, co wynika z § 1 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia. W odniesieniu do pojazdów zabytkowych delegację do wydania przepisów wykonawczych stanowi art. 81 ust. 16 p.r.d. Na podstawie delegacji zawartej w tym przepisie zostało wydane Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie badań co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdów zabytkowych (Dz.U z 2013 r. poz. 337). Norma wynikająca z art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ma zatem charakter ogólny i nie daje podstawy do odmowy rejestracji bez wskazania naruszenia normy szczegółowej, z której wynika konkretny warunek techniczny.

Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 14 ust.1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (obecnie: t.j. Dz.U. z 2019, poz. 667). Przepis ten stanowi, że urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona decyzja nie narusza również § 1 lit. f Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony, służące do zasilania silników spalinowych w pojazdach podlegają dozorowi technicznemu. WSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia powyższych przepisów nie mogły odnieść skutku, gdyż organ dokonujący rejestracji pojazdu nie jest organem uprawnionym do ich zastosowania tj. nie jest organem nadzoru technicznego. Z przepisów tych nie wynika też norma prawna, w świetle której niedopuszczalną byłaby rejestracja spornego pojazdu zabytkowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy w Zabrzu wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zaskarżonemu orzeczeniu Prokurator zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 21 ust. 1a ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2019 r., poz. 917 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wymóg wynikający z tej normy, aby rzecz ruchoma była własnością podmiotu, który utworzył muzeum jest spełniony również wtedy gdy rzeczy te stanowią jedynie współwłasność tego podmiotu, podczas gdy prawidłowa wykładnia przytoczonej normy zgodnie z jej literalnym brzmieniem i intencją prawodawcy prowadzi do wniosku, że podmiot, który utworzył muzeum musi być jedynym właścicielem rzeczy ruchomej,

b) art. 2 pkt 39 p.r.d. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego uznania stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej z art. 2 pkt 39 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku prawo o ruchu drogowym pomimo tego, że sporny pojazd nie spełnia przesłanek umożliwiających jego zakwalifikowanie jako pojazdu zabytkowego,

2) naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt. 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2130 t.j.) poprzez nieuwzględnienie skargi na skutek podzielenia błędnej oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach co do tego, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami, wskutek czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach opierając się na bezkrytycznym przyjęciu dokumentów przedstawionych przez uczestników niniejszego postępowania oddalił skargę w niniejszej sprawie,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy wyposażenie opisanego wyżej pojazdu w nowoczesną instalację do zasilania gazem jest ingerencją w jego konstrukcję i parametry techniczne, powodującą obniżenie jego wartości zabytkowej, autentyczności i oryginalnego charakteru skutkującej utratą wartości historycznej, co doprowadziło do powielenia błędnej oceny organu administracji publicznej, że opisany wyżej pojazd jest pojazdem zabytkowym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności uznać należało zasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21 ust.1a ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach. W świetle ww. przepisu wpis do inwentarza muzealiów jest czynnością faktyczną ( materialno - techniczną) konstytuującą domniemanie, że objęte tym przepisem rzeczy ruchome lub nieruchome stanowią własność muzeum, a w przypadku muzeum prywatnego założyciela tego muzeum. Przepis art. 21 ust. 1a konstytuuje domniemanie wyłącznej własności wymienionych podmiotów. W przeciwnym wypadku niemożliwe byłoby realizowanie przez muzeum ustawowych celów odnośnie eksponatu, co dotyczy w perspektywie lat dbałości o pojazd, wymogu dokonywania koniecznych nakładów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca celowo użył w analizowanej normie sformułowania "własność" skoro także przepisy wykonawcze w sposób konsekwentny wskazują, że chodzi o oznaczenie "właściciela" a nie "właścicieli". Wskazać w tym miejscu należy na unormowanie zawarte w § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie zakresu, form i sposobu ewidencjonowania zabytków w muzeach. W przepisie tym kreując zobowiązanie do oznakowanie stanu właścicielskiego wpisanego do księgi inwentarzowej muzealium, jako adresata wskazano właściciela, a nie właścicieli.

W takim stanie rzeczy uznać należało zatem, że nie spełnia warunków z przepisu art. 21a ustawy o muzeach wpis do inwentarza muzealiów, gdy własność prywatnego muzeum choćby w niewielkim procencie należy do innego podmiotu oprócz jego założyciela, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

Niezgodność wpisu do inwentarza muzealiów z powyższą regulacją czyni niemożliwym zaakceptowanie poglądu, że wniosek o rejestrację spełniał konieczne wymogi jego złożenia, o jakich mowa w § 2 ust.7 rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych .

Wadliwość wpisu do inwentarza muzealiów uniemożliwia jednocześnie przyjęcie, że pojazd spełniał warunki z art. 2 pkt. 39 p.r.d., jak słusznie zarzucono w kasacji.

Zdaniem Sądu II instancji nie ma zabytkowego charakteru pojazd, w sytuacji gdy zamontowanie w nim instalacji gazowej uniemożliwia przyjęcie, że zachowano go w pierwotnym stanie historycznym, tak jak nakazuje art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Za zabytek może być uznany wyłącznie taki przedmiot, który w myśl powołanego przepisu stanowi świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, o ile jego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

W tym kontekście nie można zgodzić się z zapatrywaniem, że przed wydaniem spornej decyzji nie była konieczna ocena, czy montaż instalacji gazowej w spornym pojeździe miał wpływ na ocenę wartości historycznej pojazdu, a w konsekwencji na przyjęcie zabytkowego charakteru w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków.

Tym bardziej, że nawet odpowiadający art. 21 ust.1a ustawy o muzeach wpis pojazdu do inwentarza muzealiów nie przesądza o zabytkowym charakterze auta. Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy o muzeach wpisowi do inwentarza muzealiów podlegają także inne niż zabytkowe przedmioty (np. współczesne repliki), o ile można im przypisać charakter dóbr narodowych mimo braku zabytkowego charakteru.

Organ w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o rejestracji pojazdu zabytkowego winien więc ponad wszelką wątpliwość ustalić, że ma on taki charakter. Okoliczność ta ma charakter relewantny z punktu widzenia istoty sprawy, ustawa o ruchu drogowym i odnośne przepisy wykonawcze różnicują wymagania stawiane pojazdom zabytkowym w stosunku do tych które takiego charakteru nie mają i to także w zakresie warunków technicznych, jak i stanu technicznego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt. 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach przyznać należało rację skarżącemu kasacyjnie, że organ rejestrujący zobowiązany jest zweryfikować dołączone do wniosku z art. 72 p.r.d. dokumenty. Wynika to z faktu, że rejestrację poprzedza postępowanie administracyjne, które kończy się w formie decyzji administracyjnej. W trakcie postępowania, w którym bada się warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu ustaleniu podlegać muszą okoliczności faktyczne i prawne, od których ustawa prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Przyjęcie stanowiska, że organ rejestrujący nie ma możliwości weryfikacji dołączonych do wniosku i wymaganych przez ustawodawcę dokumentów czyniłoby kontrolę organu rejestrującego iluzoryczną, a więc pozostającą w sprzeczności z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz reguły postępowania przed organami administracji publicznej w zakresie wyczerpującego gromadzenia i oceny istotnego dla sprawy materiału dowodowego.

Słusznie autor kasacji wskazał w tym kontekście na treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. W załączniku nr 2 zamieszczono "Instrukcję w sprawie czynności związanych z czasową rejestracją pojazdu z urzędu w okresie od dnia 13 listopada 2017 r. do dnia poprzedzającego dzień wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wyjaśnianie niezgodności na zasadach określonych w art. 80bd ustawy, określony w komunikacie, o którym mowa w art. 10c ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw". Zarówno załącznik ten, jak i docelowe rozwiązania przewidziane w Prawie o ruchu drogowym, świadczą o konieczności weryfikowania danych zawartych w dokumentacji przedkładanej przez stronę w postępowaniach dotyczących rejestracji pojazdu. I tak, w § 1 pkt 4 ww. załącznika nr 2 wskazano, że po dokonaniu czasowej rejestracji pojazdu z urzędu, a przed wystawieniem dowodu rejestracyjnego, organ rejestrujący stosuje odpowiednio przepis § 2a rozporządzenia i prowadzi, w razie konieczności, postępowanie wyjaśniające dotyczące własności pojazdu i jego cech identyfikacyjnych oraz, w razie konieczności, w przypadku pojazdu zabytkowego:

a) weryfikuje dane zawarte w kopii decyzji w sprawie wpisania pojazdu jako dobra kultury do rejestru zabytków lub w dokumencie potwierdzającym ujęcie pojazdu w centralnej ewidencji dóbr kultury lub w dokumencie potwierdzającym wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów,

b) weryfikuje dane zawarte w zaświadczeniu, o którym mowa w § 2 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia o rejestracji pojazdów".

Podobne rozwiązania, służące weryfikacji danych podlegających wpisowi do centralnej ewidencji pojazdów, przewiduje m.in. art. 80bb ust. 2, art. 80bd Prawa o ruchu drogowym.

Wyprowadzić należy z nich wniosek, że wymagane do rejestracji dane nie mogą być przyjmowane przez organ bezkrytycznie i podlegają weryfikacji, w kontekście obowiązujących przepisów prawa.

Mając na względzie powyższe za słuszny uznać należało zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w związku z art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie oceny, czy wyposażenie spornego pojazdu w nowoczesną instalację do zasilania gazem jest ingerencją w jego konstrukcję i parametry techniczne, mającą wpływ na wartość zabytkową. Jak wyjaśniono już w uzasadnieniu kwestia ta powinna również determinować czynności podejmowane w postępowaniu o rejestrację samochodu zabytkowego.

Mając na względzie powyższe, uznając jednocześnie że sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję organu II instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania.