Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 164/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie nr 1028/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 r. znak WOB.7722.79.2023.NOGI w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 1028/2023 z dnia 5 grudnia 2023 r. znak WOB.7722.79.2023.NOGI o odmowie przywrócenia M. P. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. (wstrzymujące inwestorowi D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w M. gm. L. z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę).

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu są:

- uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swojej winy,

- wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,

- dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,

- dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.

Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi, rozumieć należy wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego (np. obłożna choroba) i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Kolejną przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć, to strona musi wnieść wniosek o przywrócenie terminu w okresie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej.

Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023r. zostało doręczone skarżącemu M. P. w dniu 25 stycznia 2023 r. Od dnia następnego tj. 26 stycznia 2023r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia zażalenia przez w/w stronę od przedmiotowego postanowienia organu I instancji i upłynął w dniu 1 lutego 2023r.

Zażalenie na postanowienie PINB nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostały złożone osobiście na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego -ziemskiego w Krakowie w dniu 23 lutego 2023r. We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik skarżącego jako przyczynę uniemożliwiającą dochowania terminu wskazał konieczność poszukania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Jak wskazano w piśmie z dnia 22 lutego 2023r.: "W związku z postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie wydano postanowienie o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenie pracy przy przedmiotowym obiekcie. Postanowienie to zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika Strony, D. sp. z o.o. powzięła informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie".

W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu tj. nie uprawdopodobniła, aby istniała taka przeszkoda, której strona nie mogłaby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie MWINB wniesienie zażalenia nie jest czynnością, która bezwarunkowo wymagałaby specjalistycznej wiedzy. Podane we wniosku z dnia 22 lutego 2023r. argumenty nie uprawdopodobniają braku winy strony skarżącej, która nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Względy organizacyjne przedsiębiorstwa jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiła przeszkody, której strona skarżąca nie mogła przezwyciężyć. Podkreślono przy tym, iż zażalenie jest środkiem zaskarżenia, które nie wymaga szczególnej formy (art. 144 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a.). W przypadku zażalenia na postanowienie nie istnieje jeden główny wzór, zgodnie z którym powinno ono zostać ułożone. Wystarczające jest to, że wynika z niego niezadowolenie strony lub osoby trzeciej z treści zaskarżonego postanowienia. Nie trzeba powoływać podstawy prawnej ani szczegółowego uzasadnienia. Są to oczywiście elementy wskazane, bo gwarantują lepszą ochronę interesu skarżącego i mogą mieć wpływ na rozpatrzenie zażalenia na jego korzyść. Jedyne wymogi formalne zażalenia to jednak tylko ogólne wymogi, jakie muszą spełniać wszystkie pisma procesowe. Wskazać należy, iż wniesione zażalenie można następnie uzupełnić o dodatkowe uzasadnienie, wnioski lub dokumenty (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017r., sygn. akt I SA/Wa 178/17).

Wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie z dnia 22 lutego 2023 r. względy organizacyjne przedsiębiorstwa jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie.

W świetle powyższego MWINB uznał, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącego na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia.

W świetle powyższego również wskazano, iż wątpliwym jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, iż w skarżonym postanowieniu strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Tym samym w ocenie MWINB nie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r.

Postanowienie to zostało zaskarżone przez M. P..

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy strona skarżąca wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą. Skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;

b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione;

c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa D. Spółki z o.o., będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, nie znajdując podstaw do jego zmiany. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia nr 1028/2022 z dnia 5 grudnia 2023 roku, w niniejszej sprawie organ stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia M. P. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiegoziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku (którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych). MWINB wyjaśnił, że postanowienie PINB zostało doręczone adresatowi (na ręce dorosłego domownika, zgodnie z art. 43 kpa) w dniu 25 stycznia 2023 roku, zaś wniosek o przywrócenie terminu oraz zażalenie skarżący M. P. złożył na dzienniku podawczym organu I instancji w dniu 23 lutego 2023 roku. W okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu, jako że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu wskazana przez skarżącego M. P. argumentacja (skarżący wywodził brak swojej winy w uchybieniu terminu powołując się na okoliczności w postaci względów organizacyjnych przedsiębiorstwa, konieczności poszukiwania specjalisty z zakresu prawa budowlanego, wielości prowadzonych postępowań i nieznajomości procedury administracyjnej) była niewystarczająca, by uznać za uprawdopodobniony brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. MWINB podkreślił w szczególności, że do przywrócenia terminu konieczne jest wskazanie przez stronę takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dokonanie czynności; organ przywołał również prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy, zgodnie z którymi nieznajomość prawa, oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika czy wielość prowadzonych spraw nie usprawiedliwia braku winy w uchybieniu terminu. Organ zwrócił także uwagę, że zażalenie jest środkiem zaskarżenia, który nie wymaga szczególnej formy ani treści, jak również podkreślił, że w związku z faktem, że w postanowieniu organu I instancji strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia, wątpliwym jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu. Tym samym zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, co skutkowało koniecznością odmowy przez MWINB przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia.

Odnosząc się do stawianego w skardze w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia art. 58§1 i 2 kpa (poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia, pomimo iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy) wskazano, że w ocenie organu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności MWINB wskazuje ponownie, że zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia M. P., a nie skarżącej spółce D. - zatem z istoty swej kwestia oceny uprawdopodobnienia przez skarżącą spółkę braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia nr 1028/2023. Niezależnie od powyższego jednak, odnosząc się do kwestii oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przez M. P. MWINB wskazuje w tym miejscu, że - jak przywołano to szczegółowo powyżej - w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia MWINB stanął na stanowisku, że przedstawiona przez skarżącego M. P. argumentacja (skarżący wywodził brak swojej winy w uchybieniu terminu z kilku faktów, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - w postaci względów organizacyjnych przedsiębiorstwa, konieczności poszukiwania specjalisty z zakresu prawa budowlanego, wielości prowadzonych postępowań i nieznajomości procedury administracyjnej) była niewystarczająca, by uznać za uprawdopodobniony brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, brak jest podstaw do przyjęcia, by którakolwiek z podnoszonych okoliczności mogła stanowić przesłankę usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu -jak podkreśla się w orzecznictwie, "Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu. " (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2023, II SA/Kr 386/23). Podsumowując należy wskazać, że M. P. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, co skutkowało koniecznością odmowy przez MWINB przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto zwrócić uwagę w tym miejscu należy - odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu skargi - że zgodnie z art. 10§1 kpa, "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań," Postanowienie z art. 48 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych nie jest decyzją kończącą postępowanie w sprawie, lecz rozstrzygnięciem wydawanym na wstępnym etapie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego - przed wydaniem powyższego postanowienia, organ ma zatem obowiązku zawiadamiania stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 26 maja 2020 roku, II OSK 2927/19, "umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań powinno nastąpić jedynie przed wydaniem decyzji, na co wskazuje literalne brzmienie przepisu art. 10 § 1 kp.a., ewentualnie postanowienia kończącego postępowanie i załatwiającego sprawę administracyjną. Obowiązku tego nie można rozciągać na kwestię wydania postanowienia dowodowego, które nie kończy postępowania w sprawie, a takim postanowieniem jest postanowienie wydawane na podstawie art. 48 ust S ustawy Prawo budowlane, podobnie jak postanowienie z art 50 ust 3 i art 81c ust 2 ustawy Prawo budowlane (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt 11 OSK 1260/17, z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2516/15).

Zdaniem MWINB brak jest również podstaw do uwzględnienia stawianych w skardze w dalszej kolejności zarzutów naruszenia art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77§1 i 4 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 107§3 kpa (poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego) oraz art. 7 kpa (poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącej, przejawiające się m.in. w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej). W pierwszej kolejności ponownie wskazać należy, że zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia M. P., a nie skarżącej spółce D. - zatem z istoty swej kwestia oceny twierdzeń skarżącej spółki podnoszonych w celu wykazania przesłanek do przywrócenia jej terminu do wniesienia zażalenia, nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Niezależnie od powyższego MWINB wskazuje jednak w tym miejscu dodatkowo, że - wbrew twierdzeniom skarżącej - zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy był kompletny i stanowił uzasadnioną podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych stanowiących podstawę do wydanego przez organ rozstrzygnięcia, i równocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była niewyczerpująca i dowolna. Do podnoszonych przez wnioskującą stronę kwestii odnoszących się do przyczyn uchybienia terminu we wniesieniu zażalenia organ szczegółowo i wyczerpująco odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazując w pierwszej kolejności, że skarżący M. P. wywodzi brak swojej winy w uchybieniu terminu z kilku faktów, a następnie wyjaśniając, z jakich przyczyn przywoływane przez wnioskującą stronę okoliczności nie mogą zostać uznane za przeszkody, których strona nie mogła przezwyciężyć. Organ uzasadniając swoje stanowisko przywołał również mające zastosowanie przepisy prawa i powołał się na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy odnoszące się do kwestii uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Wbrew argumentacji zawartej w skardze, MWINB zbadał zatem szczegółowo powyższe kwestie i brak jest podstaw do skutecznego podniesienia zarzutu, jakoby organ pominął czy niewyczerpująco ocenił opisywane okoliczności; organ okoliczności tych bowiem nie pominął, lecz inaczej niż strona skarżąca ocenił ich wpływ na sposób zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do kwestii przywrócenia terminu. Nie można również podzielić twierdzeń skarżącego, że organ nie uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia słusznego interesu skarżącej - co miało nastąpić w szczególności poprzez zignorowanie aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej. To, że dokonana przez organ ocena zgromadzonych dowodów i poczynione w jej następstwie ustalenia stanu faktycznego, a następnie zastosowanie do tak ustalonego stanu faktycznego normy prawnej, stoją w sprzeczności z interesami strony skarżącej, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia podnoszonych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga jest nieuzasadniona.

W niniejszej sprawie PINB – organ I Instancji - wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót D. spółka z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. , jak i M. P.. MWINB wydawał zatem w tej sprawie rozstrzygnięcia dotyczące kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jak i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. i spółki D. . Rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli tut. Sądu w rozlicznych sprawach.

Badając zasadność skargi M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 1028/2023 z dnia 5 grudnia 2023 r. znak WOB.7722.79.2023.NOGI o odmowie przywrócenia M. P. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Prawidłowo w postanowieniu powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie.

We wniosku strona skarżąca powołała się na skomplikowany charakter sprawy, konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, brak znajomości akt sprawy, brak znajomości prawa administracyjnego. Zdaniem skarżącego dopiero po przejrzeniu akt sprawy w dniu 20 lutego 2023 r. ustała przyczyna niemożności złożenia zażalenia.

Żaden ze wskazanych przez skarżącego powodów uchybienia terminu nie spełnia zdaniem Sądu przesłanki "braku winy" w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.

O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. Wyrok NSA z 10.11.2022 r., III OSK 2941/21, LEX nr 3441746.)

Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (wyrok NSA w Lublinie z 26.11.1997 r., I SA/Lu 1219/96, LEX nr 31857); trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej i inwestycyjnej, kłopoty w kontaktowaniu się z doradcą podatkowym nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, nawet obciążonego tymi problemami, są to bowiem przyczyny subiektywne, którym skarżący przy zachowaniu należytej staranności mógł zaradzić (wyrok NSA w Poznaniu z 18.11.1997 r., I SA/Po 1868/96, LEX nr 31238); nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (niepublikowany wyrok NSA w Warszawie z 29.08.1997 r., III SA 101/96, LEX nr 30857) – A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 58.

Jak wynika z akt - postanowienie PINB nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., którym wstrzymano Spółce D. prowadzenie robót budowlanych - doręczono również skarżącemu M. P.. W postanowieniu tym zawarto pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Postanowienie to zawiera również pełne brzmienie art. 48 oraz 48a ustawy prawo budowlane oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu. Dalej wskazać należy, że postępowanie zostało wszczęte przez PINB w już dniu 14 listopada 2022 r. o czym skarżący został powiadomiony. Na 9 grudnia 2022 r. wyznaczone zostały przez organ oględziny, o których skarżący M. P. również został powiadomiony i mógł brać w nich udział. Wszystko to oznacza, że skarżący od początku wszczętego postępowania – które do wydania postanowienia trwało ponad dwa miesiące - miał możliwość aktywnego i pełnego udziału w nim, a także miał bardzo dużo czasu na zwrócenie się o ewentualną pomoc do fachowego pełnomocnika. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a.

Skarżący twierdzi, że sprawa jest skomplikowana, bo jest to w istocie 15 różnych postępowań. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dysponuje aktami sprawy dotyczącymi wszystkich toczących się postępowań, ale z tych które zostały sądowi przedstawione wynika, że postępowania te dotyczą piętnastu różnych samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie ma wpływu na stopień skomplikowania sprawy.

Trzeba wreszcie zgodzić się z organem II instancji, że złożenie odwołania czy zażalenia w postępowaniu administracyjnym nie jest sformalizowane i w związku z tym nie jest konieczne posiadanie szczególnej wiedzy z zakresu prawa administracyjnego. W zażaleniu wystarczy jedynie wskazanie, że żalący nie zgadza się z rozstrzygnięciem. Środki odwoławcze tj. zażalenie czy odwołanie mogą być następnie w toku postępowania przed organem odwoławczym uzupełniane co do argumentacji, także przez ustanowionych pełnomocników. Te wymogi z pewnością nie przerastają możliwości osoby nawet nie posiadającej wiedzy prawnej.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. zostaje oddalona.