Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 224/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 w zw. z art. 15 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 ust. 1 i art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: oraz art. 25
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Bożena Popowska sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Puszczykowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Puszczykowa a Prezydentem Miasta Świnoujścia w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D.D. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

I OW 224/14

U Z A S A D N I E N I E

Wnioskiem z dnia 18 listopada 2014 r. Burmistrz Miasta Puszczykowa, działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako kpa oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Miasta Puszczykowa a Prezydentem Miasta Świnoujścia i wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku D.D. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta Puszczykowa podał, że w dniu 15 września 2014 r. D.D. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Świnoujściu o umieszczenie w domu pomocy społecznej w Świnoujściu, skąd pochodzi i gdzie mieszkała do dnia 12 stycznia 2013 r., tj. do daty przyjęcia do pensjonatu "[...]" w Przybrodzie. Na okoliczność przyjęcia do pensjonatu została w dniu 12 stycznia 2012 r. podpisana umowa na czas nieokreślony (oddział domu opieki w Przybrodzie), a następnie w dniu 15 kwietnia 2013 r. umowa ta została rozwiązana i zawarta została umowa na czas określony do dnia 14 listopada 2014 r. (oddział domu opieki w Puszczykowie).

Pismem z dnia 1 października 2014 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Świnoujściu przekazał wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Puszczykowie, uznając się niewłaściwym z uwagi na fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni na terenie Puszczykowa.

Pismem z dnia 8 października 2014 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Puszczykowie odesłał wniosek D.D. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Świnoujściu, wskazując, że wnioskodawczyni z dniem 15 listopada 2014 r. stanie się osobą bezdomną

Pismem z dnia 9 października 2014 r. D.D. ponownie zwróciła się do MOPR w Świnoujściu o umieszczenie w domu pomocy społecznej w Świnoujściu. Wniosek ten został również przekazany do MOPS w Puszczykowie.

Występując z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Burmistrz Miasta Puszczykowa wskazał, że w chwili obecnej D.D. zgodnie z przewidywaniami jest osobą bezdomną, bowiem umowa na pobyt w pensjonacie wygasła z dniem 14 listopada 2014 r. Powyższe daje podstawy do zastosowania art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni nigdy nie była zameldowana na pobyt stały czy czasowy w Puszczykowie.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Świnoujścia wskazał, iż D.D. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Puszczykowie od 15 stycznia 2013 r., zatem nie można uznać jej za osobę bezdomną.

Na rozprawie w dniu 23 grudnia 2014 r. Prezydent Miasta Świnoujścia podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o wskazanie jako organu właściwego Burmistrza Miasta Puszczykowa

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór taki powstaje w przypadku rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać sporu pozytywnego (kiedy oba organy uznają się za właściwe) bądź też sporu negatywnego (kiedy oba organy uznają się za niewłaściwe). W obydwu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Burmistrzem Miasta Puszczykowa a Prezydentem Miasta Świnoujścia na tle wniosku D.D. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Punkt wyjścia do rozważań stanowi przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.), zgodnie z którym decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do powyższej placówki. Natomiast zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Rozstrzygnięcie sporu w rozpoznawanej sprawie wymaga zatem ustalenia miejsca zamieszkania D.D. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", co powoduje, że z powołaniem się na wykładnię systemową należy posłużyć się definicją zamieszczoną w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, j.t. ze zm.), powoływanej jako kc.

Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie sądowym dotyczącym tego zagadnienia utrwalił się pogląd, że na miejsce zamieszkania składają się dwa elementy: przebywania w sensie fizycznym w danej miejscowości i wola stałego pobytu, występujące łącznie. Zatem miejscem stałego pobytu w rozumieniu art. 25 kc jest miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby.

W tym miejscu należy zauważyć, iż spór o właściwość jest sporem o prawo, jakie w danej sytuacji należy zastosować. Zanim to jednak nastąpi organy administracji publicznej będące w sporze powinny dokładnie ustalić i przedstawić stan faktyczny sprawy, aby Sąd miał podstawy do stwierdzenia, jakie miejsce należy uznać za centrum interesów życiowych strony. Tymczasem Burmistrz Miasta Puszczykowa, zgłaszając wniosek o rozstrzygnięcie sporu, nie sprostał temu obowiązkowi.

Z dołączonych do wniosku dokumentów nie wynikają istotne dla ewentualnego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Nie zostało bowiem wskazane choćby miejsce aktualnego pobytu D.D., co tym bardziej czyni niemożliwym ustalenie miejsca zamieszkania w świetle kc. Brak informacji o miejscu, w którym przebywa D.D.po wygaśnięciu umowy z Pensjonatem "[...]" (będącym domem opieki) powoduje, że nie ma również podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni może być osobą bezdomną, do której zastosowanie znajdować mógłby art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż Burmistrz Miasta Puszczykowa, występując z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, nie ustalił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, który to obowiązek ciąży na organach administracji publicznej, a nie na Naczelnym Sądzie Administracyjnym rozpoznającym spór, gdyż zakres jego kognicji jest ograniczony jedynie do wskazania organu właściwego w sprawie.

Brak stosownych ustaleń faktycznych powoduje, iż wniosek o rozstrzygnięcie sporu należy uznać za przedwczesny i jako taki podlega on oddaleniu na mocy art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 i art. 151 p p.s.a.