Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 495/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 132(1) ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1170
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Zofia Frąckowiak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Q. I. Pte Ltd w T., B. W. Dz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 62/20 w sprawie ze skargi N. Q. I. Pte Ltd w T., B. W. Dz. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2019 r. nr DT-III.ZS.2018.00439.11.eklim w przedmiocie uznania sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 62/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. Ltd w T., Brytyjskie Wyspy Dziewicze (skarżąca, strona, strona skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2019 r. w przedmiocie uznania sprzeciwu za zasadny.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

N. Ltd, R., Brytyjskie Wyspy Dziewicze wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2019 r., nr DT-III.ZS.2018.00439 o uznaniu za zasadny sprzeciwu C. Co. Limited, H., Chiny (podmiot wnoszący sprzeciw, uczestnik) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego XISHANGXI, dokonanego w dniu 23 kwietnia 2018 r. pod numerem Z.485172.

W dniu 24 sierpnia 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw wniesiony przez C. Co. Limited, H. (Chiny) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego XISHANGXI, dokonanego w dniu 23 kwietnia 2018 r. pod numerem Z.485172 (znak sporny) przez stronę skarżącą.

Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu sprzeciwu z dnia 24 sierpnia 2018 r. wniesionego przez uczestnika (sygn. Z.2018.00439) wobec zgłoszenia znaku towarowego słownego XISHANGXI przez stronę skarżącą, na podstawie art. 152(21) w związku z art. 132(1) ust. 1 pkt 3 oraz art. 132(1) ust. 1 pkt 4 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) w związku z art. 152(23) ust. 2 ustawy p.w.p. uznał sprzeciw za zasadny w całości i przyznał podmiotowi wnoszącemu sprzeciw od skarżącej jako podmiotowi zgłaszającemu, 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W złożonej do WSA w Warszawie skardze na decyzję Urzędu Patentowego RP z 14 listopada 2019 roku strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona rozwinęła obszernie podniesione zarzuty.

Urząd Patentowy (UP) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

W ocenie Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie niniejszej sprawy spornej poprzedzone zostało ustaleniem prawidłowego stanu faktycznego i dokonaniem jego oceny pod kątem zastosowania podstawy prawnej wniosku, wiążącej organ z mocy art. 152(20) p.w.p. WSA w Warszawie podzielił dokonane ustalenia i ocenę UP, że podobieństwo znaków, w rozumieniu art. 132(1) ust 1 pkt 3 p.w.p., powinno być rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach: w aspekcie podobieństwa samych znaków oraz w aspekcie jednorodzajowości towarów (usług), do oznaczania których znak został przeznaczony. Znak towarowy ma bowiem pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego rynku właściwego co do źródła pochodzenia towarów/usług. O niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd (istnieniu ryzyka konfuzji) można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów/usług. Do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Z treści art. 132(1) ust. 1 pkt 3 pwp. wynika, że wystarczy, że zaistnieje samo ryzyko konfuzji i nie musi być wykazane, by konfuzja ta faktycznie miała miejsce. Z tego względu prawdopodobieństwo konfuzji w obrocie zachodzi, jeżeli odbiorcy towarów i usług mogliby uznać, że pochodzą one od tego samego przedsiębiorstwa, ewentualnie od przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo. Oznacza to, że ryzyko wprowadzenia w błąd w tej konkretnej sprawie zależało od ustalenia relewantnego kręgu odbiorców, złożonych z osób dorosłych, palących zarówno nałogowo, jak i okazjonalnie lub zainteresowanych ofertą w zakresie wyrobów tytoniowych na rynku właściwym (polskim). Są to odbiorcy indywidualni, co nie wyklucza udziału odbiorców profesjonalnych z branży tytoniowej. Kierowanie towarów do szerokiego grona konsumentów towarów nabywanych powszechnie, stosunkowo niedrogich, powoduje, że poziom uwagi przy wyborze tych produktów będzie raczej niski. Relewantny krąg odbiorców bez wątpienia będzie zatem tożsamy, zaś poziom uwagi odbiorców dosyć niski. Sąd pierwszej instancji podzielił ocenę, że towary objęte spornym znakiem są identyczne jak towary chronione znakami przeciwstawnymi i są one skierowane do tego samego kręgu odbiorców. Pierwsza przesłanka z art. 132 (1) ust. 1 pkt 3 p.w.p. została zatem spełniona.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, trafna jest ocena organu, że podobieństwo spornego znaku, niezależnie od bogatszej grafiki, jaką znak ten posiada w zestawieniu ze znakami porównywanymi, wykazuje podobieństwo do słowa "SHUANGXI", które jest przedmiotem ochrony, jako samodzielny słowny znak towarowy SHUANGXI (EUTM013298468) oraz jako pierwszoplanowy i odróżniający element znaku towarowego SHUANGXI AMBRA (R.297387). Zdaniem Sądu, postać przedstawieniowa znaku spornego wyraźnie oddziela zawarty w nim element słowny "XISHANGXI" od wkomponowanej w nim kombinacji elementów graficznych, tworząc odrębne i równoważne wobec siebie elementy składowe całego oznaczenia. Jednakże przy ocenie podobieństwa znaków towarowych słowno-graficznych zasadnicze znaczenie mają z reguły elementy słowne, zazwyczaj dominujące. W ocenie WSA w Warszawie, prawidłowa jest ocena porównywanych znaków na płaszczyźnie fonetycznej. Charakterystyczna i podobna dla polskiego oraz europejskiego odbiorcy jest wymowa i budowa słów "XISHANGXI" oraz "SHUANGXI", zarówno w zakresie sylab i liter, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji i należy się zgodzić z ich oceną. Podkreślić bowiem należy, że znamienną i bardzo charakterystyczną cechą porównywanych wyrazów jest to, że oba tworzą słowa, które nie są typowe dla języka polskiego, zarówno w konstrukcji układu użytych w nich liter, jak i brzmienia tych słów, których wymowa przez polskich odbiorców może przysparzać im trudności, a co za tym idzie, ich werbalny odbiór może być różny. Sąd pierwszej instancji podzielił wnikliwe ustalenia i ocenę Urzędu Patentowego, że znak sporny XISHANGXI został zbudowany z 9 liter, przy czym jego dwie pierwsze i dwie ostatnie litery są identyczne ("XI"), co umożliwia ich odczytanie w ten sam sposób. Co więcej, usytuowanie liter "XI" w słowie "XISHANGXI" determinuje ich wymowę jako "KSI", co wynika właśnie z nienaturalnego i mało spotykanego w języku polskim połączenia liter "x" oraz "i" w takiej kolejności. W Polsce, litera "x" jest wymawiana jako "iks", jednak w zestawieniu w jakim występuje w spornym znaku XISHANGXI zostanie najpewniej odczytane jako KSI (na początku i na końcu), natomiast środkowa część analizowanego słowa "SHANG" przyjmuje fonetyczne brzmienie, w zależności od preferencji językowych danego odbiorcy, jako "SZANK" lub "SHANK". Sporny znak, jako całość, zostanie odczytany jako "KSISZANKS" Iub "KSISHANKSI", przy czym, z uwagi na wyraźnie słyszalne sylaby będzie ono wymawiane bardziej przeciągle z werbalnym zaznaczeniem poszczególnych jego sylab, tj. jako "KSISZANK KSI" lub "KSISHANK KSl". Znaki wcześniejsze, z perspektywy dominującego w nich elementu SHUANGXI, również wykazują podobne odczucia pod względem jego budowy. Sąd Wojewódzki zauważył także, że niestandardowe dla języka polskiego wyrazy, ułożenie w nich liter, tworzą słowo dosyć trudne do wymówienia dla polskojęzycznych konsumentów, co pozwala na wyodrębnienie dwóch lub trzech sylab "SHUANG-XI" lub "SHU-ANG-XI", które da się z pewnością wypowiedzieć jako "SZU ANK KSI" lub "SHU ANK KSI". W ocenie WSA trafna jest także ocena znaków na płaszczyźnie znaczeniowej. Zarówno sporny znak XISHANGXI, jak też oba znaki wcześniejsze (SHUANGXI oraz SHUANGXI AMBRA) są oznaczeniami niemającymi żadnego znaczenia w języku polskim ani w żadnym innym języku łacińskim. Dlatego są to oznaczenia fantazyjne, które nie wzbudzają żadnych konkretnych skojarzeń znaczeniowych, aczkolwiek sporny znak może wywoływać u odbiorców podobne skojarzenia w zakresie podobieństwa koncepcyjnego tych znaków. Dlatego również w płaszczyźnie znaczeniowej, zdaniem WSA, UP trafnie uznał podobieństwo znaków z uwagi na koncepcyjne ich podobieństwo warstwy słownej. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że porównywane znaki z uwagi na podobne człony "SHANG" oraz "SHUANG" wykazują podobieństwo znaczeniowe, ponieważ nie zostało wykazane, że stanowią one warianty popularnego chińskiego nazwiska lub imienia. Z pewnością przeciętny polski konsument nie będzie tego świadomy i nawet jeśli w przypadku słowa "XI" w języku chińskim mają własne, odrębne znaczenie (szczęście, radość), to brak udokumentowania tego stanowiska, a z drugiej strony powtórzenie "Xl" na początku znaku spornego, wzmacnia skojarzenia oznaczenia z Chinami. W ocenie WSA, nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia zarzut braku odniesienia się do twierdzenia, że znak "SHUANGXI AMBRA" może budzić skojarzenia przeciętnego konsumenta z perfumami, jako że ambra, jest wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota, stosowaną jest w przemyśle perfumeryjnym. Z jednej strony bowiem, organ wskazał, że dodanie elementu słownego "ambra" do oznaczenia "SHUANGXI" może co najwyżej wskazywać, iż znak ten opatruje serię papierosów perfumowanych, a z drugiej strony, za dominujący, pierwszoplanowy, element odróżniający na rynku właściwym został uznany "SHUANGXI". Oznaczenie "AMBRA" ma zatem aluzyjny charakter opisowy, skoro ambra, stosowana jest jako niestandardowy aromat. Sąd pierwszej instancji podzielił także ocenę organu dokonaną na płaszczyźnie wizualnej. Zgłoszony znak, pomimo dosyć rozbudowanej warstwy graficznej, wykazuje jednak wysoki stopień podobieństwa z uwagi na zawarty w nim i wyodrębniony, element słowny "XISHANGXI". Trafne jest twierdzenie, że przy ocenie podobieństwa znaków kombinowanych z elementem słownym kluczowa jest zasada dominującego znaczenia elementów słownych zawartych w takim znaku. Ogólne wrażenie wizualne, jakie wywołuje zgłoszony znak w kontekście znaków wcześniejszych, uwidacznia ich cechy wspólne czyniąc zachodzące między nimi różnice mniej zauważalne. Mimo założenia, że przeciętny konsument tej kategorii produktów jest właściwie poinformowany, dostatecznie spostrzegawczy i rozsądny, to rzadko ma on okazję do dokonywania bezpośredniego porównania różnych znaków. Polega raczej na niedoskonałym obrazie tych znaków zachowanym w pamięci. W przypadku znaków bardziej rozbudowanych, takich jak znak objęty zgłoszeniem, odbiorcy zwykle koncentrują swoją uwagę na elementach słownych, o ile posiadają one charakter fantazyjny, co ma miejsce w spornej sprawie. Odróżniający element słowny spornego znaku został, jak zasadnie przyjął UP, w odbiorze polskiego konsumenta, wzmocniony przez elementy graficzne, które wyraźnie korespondują z charakterem warstwy słownej. Polskojęzyczny odbiorca towaru niewątpliwie dostrzeże ten związek, skoro umieszczona po słowie "XISHANGXI" grafika znaku stanowi nawiązanie do elementów dekoracyjnych o azjatyckim (chińskim) charakterze. Ozdobne lampiony umieszczone na pierwszym planie oraz sznur z fantazyjnym chwostem, na który nałożone są symbole przypominające litery pisma chińskiego podkreślają fantazyjne chińskie (azjatyckie) pochodzenie oznaczenia słownego. Oceny tej nie zmienia dodatkowe słowo

"AMBRA", które należy postrzegać w tym wypadku, jako element wariantu znaku towarowego, który w kontekście towarów z klasy 34 (papierosów i wyrobów tytoniowych) opisuje aluzyjnie smak (zapach) wyrobu tytoniowego "SHUANGXI", a nie, jak wskazuje skarżący, może budzić skojarzenia przeciętnego konsumenta z perfumami. Trafność stanowiska organu uzasadnia również fakt, że element "AMBRA" został ulokowany w znaku "SHUANGXI AMBRA" na drugiej pozycji za elementem dominującym, którym jest słowo "SHUANGXI". Trafność stanowiska organu uzasadnia również fakt, że element "AMBRA" został ulokowany w znaku "SHUANGXI AMBRA" na drugiej pozycji za elementem dominującym, którym jest słowo "SHUANGXI". Samo skojarzenie z zapachem ambry będzie zatem sugerować, że wyroby tytoniowe oznaczane znakiem SHUANGXI AMBRA są aromatyzowane, inaczej niż wyroby tytoniowe oznaczane znakiem SHUANGXI (bez słowa AMBRA). Tym bardziej, że znaczenie językowe terminu "ambra" jest oceniane w kontekście towarów, dla których został przeznaczony znak towarowy SHUANGXl AMBRA, a więc towarów stanowiących tytoń, papierosy, wyroby tytoniowe, przybory dla palaczy oraz akcesoria takie jak zapałki i zapalniczki. Zdaniem WSA, należy zauważyć, co słusznie podnosi organ, że "ambra", jako element znaku towarowego SHUANGXI AMBRA nie odnosi się do perfum czy wyrobów perfumeryjnych, lecz do grupy ww. towarów o zupełnie innym charakterze. Trudno więc oczekiwać, że właściwy krąg odbiorców papierosów, tytoniu czy wyrobów lub akcesoriów papierosowych oznaczanych znakiem SHUANGXl AMBRA, widząc ten znak na opakowaniach, będzie miał skojarzenia z perfumami. Z uwagi na znaczenie słowa "ambra", jeśli jego znaczenie będzie znane odbiorcom, co najwyżej może im sugerować, że oznaczane nim towary mogą stanowić serię wyrobów tytoniowych perfumowanych czy aromatyzowanych. Dlatego słowo "ambra" zawarte w znaku towarowym SHUANGXI AMBRA należy postrzegać w tym wypadku, jako element wariantu znaku towarowego SHUANGXI.

W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sporny znak jako całość został trafnie uznany za wysoce podobny wizualnie do obu przeciwstawionych mu znaków wcześniejszych, niezależnie od zawartych w nim dodatkowych elementów graficznych, których nie posiadają znaki wcześniejsze z uwagi na ich słowny charakter. Została zatem spełniona druga przesłanka o której mowa w art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p., dotycząca stwierdzenia podobieństwa porównywanych znaków. Sąd pierwszej instancji podzielił także ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, bowiem całościowe wrażenie wywierane przez zgłoszony znak słowno-graficzny XISHANGXI stanowi o "mylącym podobieństwie do przeciwstawionych mu znaków towarowych" SHUANGXI oraz SHUANGXI AMBRA na gruncie każdej z trzech ww. płaszczyzn porównawczych, tj. fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej. Zdaniem WSA, jest zatem wysoce prawdopodobne, że odbiorcy towarów objętych zgłoszeniem widząc na nich znak słowno-graficzny XISHANGXI, będą łączyć ich komercyjne pochodzenie z towarami rodzajowo identycznymi oznaczanymi przez znaki wcześniejsze SHUANGXI oraz SHUANGXI AMBRA właśnie z uwagi na podobieństwo elementów słownych, które występują w znakach. Element słowny o wysokiej dystynktywności, jako jedyny element fantazyjny we wcześniejszych znakach i w spornym znaku, także cechuje się wysoką zdolnością odróżniającą, skoro nie jest umieszczony na tle warstwy graficznej, a zatem nic nie rozprasza uwagi, jaką wywołuje u polskiego odbiorcy fantazyjna warstwa słowna, nawiązująca jednak do znaków z wcześniejszym pierwszeństwem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należy stwierdzić, że ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd obejmuje, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego skarżącego ze znakiem wcześniejszym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zgłoszone oznaczenie jest podobne pod względem fonetycznym, znaczeniowym (znaki są fantazyjne) i wizualnym do znaków wcześniejszych z uwagi na "łudzące podobieństwo" zawartych w nich elementów słownych XISHANGXI oraz SHUANGXI. Zwłaszcza jest to wysoki stopień podobieństwa fonetycznego, jak również wizualnego znaków w segmencie wyrobów tytoniowych, szczegółowo określonych w wykazie towarów spornego znaku w klasie 34, za pochodzące z tego samego źródła pochodzenia co towary oznaczane każdym ze znaków wcześniejszych. Dlatego sporny znak XISHANGXI jest "myląco podobny" fonetycznie i wizualnie do wcześniejszych znaków towarowych SHUANGXI oraz SHUANGXI AMBRA.

Sąd pierwszej instancji przyjął zatem, że w niniejszej sprawie zachodzą kumulatywnie wszystkie przesłanki, o jakich mowa w art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p., co uzasadniało wydanie decyzji o uznaniu sprzeciwu za zasadny w całości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu :

1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 18 października 2019 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.), polegające na "wykroczeniu" przez Sąd pierwszej instancji poza jego właściwość w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnej poprzez dokonanie własnych ustaleń faktycznych, iż sporny znak towarowy jest konfuzyjnie podobny do słownego znaku unijnego "SHUANGXI" (EUTM 013298468) oraz do słownego krajowego znaku towarowego "SHUANGXI AMBRA" (R.297387);

b) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia w oparciu o akta w zakresie uznania, że "azjatycki" charakter znaku towarowego oznacza "chiński" charakter;

c) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

- sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku, polegające na braku prawidłowego wyjaśnienia motywów Sądu w zakresie uznania, że organ wydający decyzję słusznie uznał, iż:

1. znak towarowy Z.485172 odzwierciedla frontową część opakowania paczki papierosów;

2. element słowny znaku Z.485172 jest wyraźnie oddzielony od wkomponowanej w znak kombinacji elementów graficznych;

3. element słowny znaku Z.485172 jest elementem dominującym tego znaku;

- brak wskazania w uzasadnieniu wyroku kryteriów, jakie organ winien przyjąć w zakresie oceny podobieństwa znaków towarowych pod względem warstwy graficznej, która to ocena "nie może stanowić de facto oceny warstwy słownej, z jednoczesnym pominięciem bogatej warstwy słownej spornego oznaczenia";

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 132(1) ust. 1 pkt 3 "ustawy 17 września 2013 r. - Prawo własności przemysłowej" poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że o konfuzyjnym podobieństwie pomiędzy znakami może świadczyć ich wspólny "azjatycki charakter".

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji UP RP z dnia 14 listopada 2019 r., rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Uczestnik postępowania w piśmie procesowym z dnia 6 maja 2024 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę podstawy z art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. oraz sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186, art. 189 p.p.s.a.).

Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności ocenie poddano zarzuty naruszenia przepisów postępowania, stwierdzając ich formalną bezskuteczność lub materialną bezzasadność.

Przede wszystkim nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez "sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku, polegające na braku prawidłowego wyjaśnienia motywów" w zakresie uznania prawidłowości ustaleń faktycznych lub kwalifikacji prawnych skarżonego organu, dotyczących lokalizacji na towarze (zamieszczenia znaku na "frontowej" części opakowania paczki papierosów) lub określonych cech spornego znaku towarowego słowno-graficznego nr Z.485172 ("wyraźnego oddzielenia" elementu słownego znaku od "wkomponowanej w znak kombinacji elementów graficznych" i uznania elementu słownego znaku za jego element dominujący), oraz przez "brak wskazania w uzasadnieniu wyroku kryteriów, jakie organ winien przyjąć w zakresie oceny podobieństwa znaków towarowych pod względem warstwy graficznej, która to ocena nie może stanowić de facto oceny warstwy słownej, z jednoczesnym pominięciem bogatej warstwy słownej spornego oznaczenia".

Powyższy zarzut został sformułowany konstrukcyjnie wadliwe, albowiem strona skarżąca podjęła próbę zakwestionowania za jego pośrednictwem ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych skarżonego organu, podczas gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie wskazywany jako przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych lub stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, lub oceny prawnej sądu co do istoty sprawy, której dotyczy skarga, albo zawiera istotne wady konstrukcyjne (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Nie jest zatem dopuszczalne i skuteczne kwestionowanie prawidłowości procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowany organ przez podważanie zewnętrznych i formalnoprocesowych warunków sporządzenia uzasadnienia wydanego orzeczenia. Strona skarżąca zmierzając do zakwestionowania sądowoadministracyjnej kwalifikacji legalnościowej treści ustaleń faktycznych, ocen interpretacyjnych, subsumpcyjnych lub ustalonych konsekwencji prawnych, powinna sformułować odpowiednie zarzuty naruszenia prawa materialnego lub formalnego, których wadliwa wykładnia lub weryfikacyjne zastosowanie (niezastosowanie) przez sąd pierwszej instancji miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji zrealizował w stopniu wystarczającym – dla potrzeb kontroli kasacyjnej – obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia, dlatego zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w postaci nadanej mu przez stronę skarżącą musiał podlegać formalnemu oddaleniu.

Formalnemu oddaleniu podlegał także zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez "wykroczenie" przez Sąd pierwszej instancji poza jego właściwość w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnej, polegające na "dokonaniu własnych ustaleń faktycznych, iż sporny znak towarowy jest konfuzyjnie podobny" do słownego znaku unijnego SHUANGXI EUTM (013298468) oraz do słownego znaku krajowego SHUANGXI AMBRA (R.297387).

Wskazane przez autora skargi kasacyjnej wzorce normatywne nie wykazują adekwatności do treści opisu istoty, formy i zakresu naruszenia prawa, niezależnie od tego, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. określający ogólne zadania i kompetencje sądów administracyjnego nie może być skutecznie wskazywany jako skonkretyzowana podstawa kasacyjna. Również przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. nie mogą być samodzielnie wskazywane jako wzorce kontroli, ponieważ podlegają one konkretyzacji za pośrednictwem złożonego zbioru przepisów prawa formalnego i prawa materialnego, które łącznie tworzą sądowoadministracyjne normy odniesienia i dopełnienia. W szczególności nie jest skuteczne procesowo postawienie Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu przekroczenia legalnościowego kryterium kontrolnego, jeśli zarzut ten nie zostanie powiązany ze szczegółowymi twierdzeniami co do naruszenia prawa formalnego lub materialnego przez jego błędną wykładnię lub wadliwe zastosowanie (niezastosowanie).

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przez uznanie, że "azjatycki" charakter spornego znaku towarowego oznacza jego "chiński" charakter, podczas gdy ocena ta nie znajduje oparcia w aktach administracyjnych.

Zarzut powyższy abstrahuje od prawidłowej i powszechnie akceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą przepis ten może stanowić przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli sąd administracyjny: wyda wyrok na podstawie niekompletnych akt sprawy; pominie w toku postępowania istotną część materiału procesowego; przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem granic wyznaczonych w art. 106 § 3-5 p.p.s.a.; poczyni ustalenia faktyczne lub prawne w sprawie, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy lub dowodach wyjątkowo dopuszczonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że w sprawie rozpoznanej przez Sąd Wojewódzki doszło w jakimkolwiek zakresie do sformułowania ustaleń faktycznych lub ocen prawnych poza zakresem materiału procesowego wynikającego z akt administracyjnych. Fakt, że Sąd pierwszej instancji pozytywnie zweryfikował wynikające z kontrolowanej decyzji ustalenia faktyczne i kwalifikację spornego znaku w zakresie elementu słownego ("XISHANGXI") jako wysoce podobnego w płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej do dwóch innych znaków z wcześniejszym pierwszeństwem ("SHUANGXI" oraz "SHUANGXI AMBRA"), nie świadczy – co oczywiste – o przekroczeniu granic sądowoadministracyjnej podstawy faktycznej orzekania kontrolnego. Weryfikacja legalności administracyjnych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych może bowiem obejmować także wyrażenie przez sąd administracyjny własnych ocen prawnych na tle określonych elementów stanu faktycznego, które albo potwierdzają ustalenia i oceny kontrolowanych organów, albo im zaprzeczają. Sąd Wojewódzki potwierdzając zasadność ocen skarżonego organu, że brzmienie warstwy słownej spornego znaku sugeruje "wymowę słów azjatyckiego pochodzenia" lub użyte słowa mają "charakter chińskojęzyczny", wskazał w części rozważającej uzasadnienia, że w sferze oceny podobieństwa fonetycznego znaków porównywanych specyficzny i charakterystyczny sposób ich wymowy jest kojarzony przez przeciętnego wzorcowego polskiego konsumenta w pierwszej kolejności z wyrazami pochodzenia azjatyckiego, w dalszej zaś kolejności – z wyrazami pochodzenia chińskiego, przy czym stopień podobieństwa fonetycznego tych znaków jest wysoki. Podstawą powyższych ocen organu, pozytywnie zweryfikowanych przez kontrolowany Sąd była oczywiście analiza wizualno-fonetyczna i znaczeniowa części słownej znaku objętego zgłoszeniem na tle zawartego w nim materiału graficznego oraz opisowego.

Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także poddany dalszej ocenie – wobec oddalenia zarzutów naruszenia prawa procesowego – zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p. (błędnie przywołanej jako "ustawa z dnia 17 września 2013 r. - Prawo własności przemysłowej"), przez jego "błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że o konfuzyjnym podobieństwie pomiędzy znakami" może świadczyć ich wspólny "azjatycki charakter". Zarzut ten został wadliwie sformułowany w zakresie wskazania formy naruszenia prawa materialnego (jest to w istocie błąd subsumpcji, a nie błąd wykładni), a ponadto w skardze kasacyjnej nie określono postulowanej wersji wykładni lub zastosowania przepisu będącego przedmiotem naruszenia. W związku z powyższym tak podniesiony zarzut podlegał formalnemu oddaleniu, niezależnie od tego, że Sąd Wojewódzki wyczerpująco wyjaśnił, z czego wynika prawidłowość wniosku, że "istnieje uzasadnione ryzyko, że przeciętny odbiorca wyrobów tytoniowych, uznanych w przedmiotowej sprawie za rodzajowo identyczne, oznaczone spornym znakiem XISHANGXI, nawet w jego szczególnej stylizacji graficznej uzna, że mają one to samo komercyjne źródło pochodzenia, co wyroby tytoniowe oznaczane znakiem towarowym SHUANGXI lub odpowiednio SHUANGXI AMBRA". Zasadna jest na tym tle konstatacja, że typowi odbiorcy określonych towarów rzadko mają możliwość bezpośredniego porównania podobnych znaków i co do zasady bazują na obrazie, jaki został utrwalony w ich pamięci i systemie skojarzeń. Istnieje zatem wysokie ryzyko, że przeciętny odbiorca wyrobów tytoniowych (uznanych w przedmiotowej sprawie za rodzajowo identyczne), oznaczonych spornym znakiem XISHANGXI, zostanie wprowadzony w błąd co do pochodzenia tych towarów, które zostaną wadliwe przyporządkowane do tego samego źródła, co wyroby tytoniowe oznaczane znakiem towarowym SHUANGXI lub SHUANGXI AMBRA.

Mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.