Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 682/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 150f ust. 3, 4, 5 i 6
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 145 § 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 443/21 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 29 stycznia 2021 r. nr PSIII.8642.56.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 443/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 29 stycznia 2021 r. nr PSIII.8642.56.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tychy z dnia 1 grudnia 2020 r. nr ZPE/R-FS-7100-1-516/20 odmawiającą [...] Sp. z o.o. w [...] umorzenia należności z tytułu naruszenia warunków umowy w sprawie refundacji części kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia. Uzasadniając stanowisko organ wskazał, że rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym i zobowiązanie do zwrotu otrzymanej refundacji nastąpiło w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 umowy, z uwagi na nieprzekazanie kopii świadectwa pracy do PUP w terminie 7 dni licząc od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy z zatrudnionym bezrobotnym (§ 6 ust. 3). Organ odwoławczy zaakcentował też, że strona nie wykazała dobrej woli, aby podjąć trud spłacenia nienależnie pobranego świadczenia, pomimo że uszczupliła środki publiczne, nie wywiązując się z zawartej umowy. Ponadto zdaniem organu, skarżąca może skorzystać z dobrodziejstw art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i złożyć np. wniosek o odroczenie terminu płatności nienależnie pobranego przez nią świadczenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła [...] Sp. z o.o. w [...].

Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Sąd wskazał, że niespornie zobowiązana po zakończeniu w dniu 31 marca 2019 r. umowy o pracę przez pracownika, na którego otrzymywała refundację, przekazała do PUP kopię świadectwa pracy dopiero w dniu 17 grudnia 2019 r., czyli nie dopełniła zobowiązania. To działanie skarżącej niewątpliwie stanowiło naruszenie warunków umowy, co zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 umowy i korespondującym z tym zapisem art. 150f ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, skutkowało rozwiązaniem umowy ze skutkiem natychmiastowym i wezwaniem skarżącej do zwrotu uzyskanej pomocy, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania refundacji. Nie ma także racji skarżąca twierdząc, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Przedmiot ten został określony przez organ pismem z dnia 7 stycznia 2020 r., skutecznie rozwiązującym umowę z dnia 25 września 2017 r. ze skutkiem natychmiastowym w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 3, wzywającym do zwrotu wypłaconej refundacji w kwocie 5.797,22 zł wraz z odsetkami ustawowymi na dzień 7 stycznia 2020 r. w kwocie 611,49 zł. Strona nie kwestionowała ani prawa organu do żądania należności, ani też wysokości kwoty, lecz pismem z dnia 22 lipca 2020 r. wniosła o jej umorzenie. Analiza uzasadnienia decyzji organów obu instancji potwierdza, że odmawiając skarżącej umorzenia refundacji organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] Sp. z o.o. w [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów w postaci art. 150f ust. 3, 4, 5 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. na skutek ich niezastosowania.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz zrzeczono się rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie stwierdzić należy, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji w pierwszej kolejności dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 150f ust. 3, 4, 5 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zarzut ten w istocie dotyczy zastosowania normy wynikającej z powyższego przepisu w realiach niniejszej sprawy, tj. w sytuacji faktycznej strony skarżącej kasacyjnie, a nie błędnej wykładni tudzież błędnego zastosowania, skoro w treści zarzutu w żaden sposób nie odniesiono się do przyjętego przez Sąd I instancji rozumienia wskazanego przepisu. Już ta okoliczność czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Zarzut ten nie mógłby odnieść skutku także wówczas, gdyby w oparciu o treść uzasadnienia skargi kasacyjnej przyjąć, że w istocie strona skarżąca kasacyjnie upatruje niewłaściwego zastosowania art. 150f ust. 3, 4, 5 i 6 ustawy jako konsekwencji błędnej wykładni pojęcia "umorzenia należności z tytułu naruszenia przez pracodawcę warunków umowy w sprawie refundacji części kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia".

Wskazując jednak na podniesiony zarzut wyjaśnić należy, że stosownie do art.150f ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pracodawca lub przedsiębiorca są obowiązani, stosownie do zawartej umowy, do utrzymania w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy skierowanego bezrobotnego przez okres, za który dokonywana jest refundacja, o której mowa w ust. 1, oraz przez okres 12 miesięcy po zakończeniu tej refundacji (ust. 3). Niewywiązanie się z warunków, o których mowa w ust. 3, powoduje obowiązek zwrotu uzyskanej pomocy w kwocie proporcjonalnej do okresu, w którym nie utrzymano zatrudnienia skierowanej osoby, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania refundacji za pierwszy miesiąc, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty (ust. 4). W przypadku rozwiązania umowy o pracę przez skierowanego bezrobotnego, rozwiązania z nim umowy o pracę na podstawie art. 52 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy skierowanego bezrobotnego w trakcie okresu objętego refundacją albo przed upływem okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 3, starosta kieruje na zwolnione stanowisko pracy innego bezrobotnego (ust. 5). W przypadku odmowy przyjęcia skierowanego bezrobotnego na zwolnione stanowisko pracy, pracodawca lub przedsiębiorca zwracają uzyskaną pomoc w kwocie proporcjonalnej do okresu, w którym nie utrzymano zatrudnienia skierowanej osoby wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania pierwszej refundacji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty. W przypadku braku możliwości skierowania bezrobotnego przez urząd pracy na zwolnione stanowisko pracy, pracodawca lub przedsiębiorca nie zwracają uzyskanej pomocy za okres, w którym uprzednio skierowany bezrobotny pozostawał w zatrudnieniu (ust. 6).

W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie, prowadząc działalność gospodarczą w dniu 15 września 2017 r. złożyła wniosek o refundację przez okres 12 miesięcy części kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenie społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia. Z kolei organ zatrudnienia wobec pozytywnej oceny wniosku, w dniu 25 września 2017 r., zgodnie z art. 150f ustawy o promocji zatrudnienia, zawarł ze spółką umowę, w której w § 1 oraz § 7 - strona zobowiązała się do zatrudniania jednego bezrobotnego, skierowanego przez Urząd Pracy, na stanowisku pracownika biurowego, przez okres 24 miesięcy, wydłużony o ewentualny czas przerwy w zatrudnieniu skierowanych bezrobotnych. W § 6 pkt 3 i 4 umowy zaznaczono, że pracodawca jest zobowiązany do przekazania, w terminie 7 dni, kopii świadectwa pracy wystawionego pracownikowi, skierowanemu przez organ zatrudnienia, z którym została rozwiązana umowa o pracę. Pracodawca zobowiązał się także udostępniać PUP w [...] niezbędne dokumenty związane z zatrudnieniem skierowanego bezrobotnego. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 umowy wskazano, że PUP w [...] ma prawo jej rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym oraz zobowiązania pracodawcy do zwrotu całości otrzymanej refundacji wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia wypłaty pierwszej refundacji w przypadku zaniechania niezwłocznego informowania PUP w [...] przez pracodawcę o zdarzeniu, które go dotyczy, a które stanowi zagrożenie dla wykonania umowy, a także w przypadku innego naruszenia warunków wynikających z tej umowy.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca kasacyjnie zatrudniała jednego pracownika skierowanego przez organ zatrudnienia, na którego skarżąca otrzymywała refundację, a który to pracownik zakończył umowę o pracę z dniem 31 marca 2019 r. Skarżąca kopię świadectwa jego pracy przekazała do PUP w [...] jednak dopiero w dniu 17 grudnia 2019 r.

Słusznie zatem dostrzegł i wskazał Sąd I instancji, że z analizowanego stanu faktycznego i prawnego wynika, że skarżąca kasacyjnie nie dopełniła warunków umowy podpisanej z PUP w [...] w oparciu o art. 150f ustawy o promocji zatrudnienia. Zarówno analizowany przepis, jak i unormowania umowy zwartej pomiędzy skarżącą kasacyjnie i PUP w [...] nie pozostawiają żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Odnośnie zaś niezasadnego i nieskutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. na skutek ich niezastosowania, wskazać należy, że Sąd I instancji ich nie stosował zatem nie mógł ich naruszyć. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej, zarzucając niezastosowanie określonego przepisu, jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego jednak skarga kasacyjna nie spełnia, gdyż jej autor nie podaje, że w miejsce niezastosowanego przepisu (tj. art. 151 p.p.s.a.) błędnie zastosowano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.