Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1324/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 728/21 w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy X. z dnia [...] maja 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 728/21, oddalił skargę E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy świadczenia pielęgnacyjnego. Postanowieniem z dnia 23 maja 2022 r., Sąd I instancji uzupełnił wyrok z dnia 13 kwietnia 2022 r. w ten sposób, że dotychczasowej treści rozstrzygnięcia nadał punkt 1 i dodał punkt 2 w brzmieniu następującym: "przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. prowadzącemu Kancelarię Rady Prawnego w Łodzi przy ul. [...] kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu."

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 26 marca 2021 r. E. T. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad synem W. T.

Wójt Gminy X. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełnia przesłanek do jego przyznania, ma bowiem ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a zatem zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020r., poz. 111 ze zm. – dalej "u.ś.r."), nie przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na syna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia [...] lipca 2021r., utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że syn skarżącej W. T. (ur. [...]) orzeczeniem o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] marca 2021 r., został zaliczony do osób niepełnosprawnych do dnia 31 marca 2022 r. (niepełnosprawność datuje się od 7-go roku życia). W orzeczeniu wskazano, że wymaga koniecznej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto dodano, że E. T. od dnia 1 października 2009 r. pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy (pismo z dnia [...] maja 2021 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.), która została przyznana do 30 listopada 2021 r. W ocenie Kolegium ta okoliczność ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Skoro bowiem skarżąca jest niezdolna do pracy, to trudno uznać, aby w jej przypadku można było mówić, w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., o rezygnacji z zatrudnienia lub jej niepodejmowaniu w związku z koniecznością podjęcia się opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że E. T. jest niezdolna do pracy od dnia 1 października 2009 r., a niepełnosprawność syna powstała w 2015 r. Kolegium wyjaśniło, że o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić – jak się przyjmuje w orzecznictwie NSA – w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (nie podejmowania przez niego pracy), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r.

Na powyższą decyzję E. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 lit. a) u.ś.r. poprzez błędną interpretację i uznanie, że nie przysługuje skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd wskazał, że jednym z podstawowych i koniecznych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Sąd podał że w niniejszej sprawie okolicznością niesporną, podnoszoną przez skarżącą, jest ustalone skarżącej prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2021 r. Niesporne również jest to, że syn skarżącej został zaliczony do osób niepełnosprawnych do dnia 31 marca 2022 r., a w orzeczeniu zawarto wskazania o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wobec tego Sąd uznał, że skarżąca, jako matka, mieści się w katalogu osób uprawnionych do przyznania wnioskowanego świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. natomiast podopieczny jest osobą, nad którą opieka ta, w rozumieniu ustawy, może być sprawowana. Natomiast istotą sporu jest wykładnia art. 17 ust.5 pkt 1 lit a u.ś.r. oraz zastosowanie w niniejszej sprawie art. 17 ust.1. u.ś.r. w zakresie związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym synem.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291 z późn. zm.), niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym za całkowicie niezdolną do pracy rozumie się osobę, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Podano, że jak wynika z orzecznictwa sądowego, dokonując analizy pojęcia "całkowita niezdolność do pracy" należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy).

Sąd wywiódł, że jeżeli skarżąca posiada rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, to należy przyjąć, że zarówno ze względów biologicznych jak i ekonomicznych, przynajmniej do 30 listopada 2021 r., utraciła zdolność do podjęcia pracy w ogóle. W konsekwencji, nie sposób przyjąć by skarżąca nie podejmowała pracy lub z niej zrezygnowała ze względu na sprawowaną opiekę, jeśli pracy tej od dnia 1 października 2009 r. w ogóle nie może podejmować. Sąd podkreślił, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Oznacza to, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec tego Sąd uznał, że trafnie ustalił organ odwoławczy brak w niniejszej sprawie związku przyczynowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., co skutkuje niemożliwością zaliczenia skarżącej do kręgu osób uprawnionych do świadczenia w rozumieniu powyższego przepisu.

Odnosząc się do zarzutu skargi związanego z wykładnią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r., Sąd wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r.( SK 2/17, Dz.U. z 2019 r., poz. 1257), uznający art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podano, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, iż przejawem niewłaściwego zinterpretowania przez ustawodawcę obowiązku wsparcia osób i rodzin jest ograniczenie możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna, który ma ustalone prawo renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ale jednocześnie pracy tej nie podejmuje z uwagi na sprawowanie opieki. Trybunał wskazał, że podmiotem prawa do tego świadczenia jest osoba (zdolna do pracy) rezygnująca z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny; świadczenie ma jej częściowo rekompensować utracony zarobek.

Sąd I instancji wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę lub rentę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna o statusie emeryta, czy rencisty, wynikająca z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. rozumiana jest jako wiążąca się nie z samym prawem do tych świadczeń, lecz z ich realizacją w postaci wypłaty świadczenia. W konsekwencji osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego.

Sąd podkreślił jednak, że warunkiem prawa wyboru jednego z ww. świadczeń jest ustalenie spełnienia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero spełnienie przez ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne wszystkich przesłanek pozytywnych z art. 17 u.ś.r. rodzi możliwość wyboru tego świadczenia przy jednoczesnej rezygnacji z pobierania świadczenia z tytułu renty, co w rozpatrywanej sprawie – w ocenie Sądu – nie miało miejsca.

Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając go w zakresie pkt 1. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1 i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), poprzez nieuchylenie decyzji ostatecznej, jak i decyzji ją poprzedzającej z powodu naruszeń norm prawa procesowego i materialnego, podczas gdy doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a także art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w następstwie czego organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co skutkowało odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że organ II instancji dostatecznie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz prawidłowo skonstruował uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, podczas gdy W. - syn skarżącej wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna więc zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tym zakresem opieki, a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, także wówczas gdyby nie otrzymywała renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

3) art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA błędnie przyjął, że skoro skarżąca od 2009 r. posiada ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy zarobkowej, to nie ma związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem. W ocenie skarżącej organy zobowiązane były do dokonania ustaleń faktycznych, które umożliwiłyby odpowiedź na pytanie, czy skarżąca miałaby możliwości wykonywania pracy zarobkowej z uwagi na zakres faktycznie sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, nawet gdyby nie była całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej. Podkreślono, że kwestia ta była istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem skarżąca, nawet gdyby nie pobierała renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej, to i tak musiałaby zrezygnować z podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na zakres sprawowanej faktycznie opieki nad synem W.

Ponadto skarżąca wskazała, że organy obu instancji, a za nimi WSA, poprzestając na literalnym brzmieniu przepisu błędnie przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do renty, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne w jakiejkolwiek wysokości. Zdaniem skarżącej celowe jest zastosowanie w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni prawa materialnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem w sytuacji, gdy ma ona ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, jakoby fakt przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oznaczał, że skarżąca jest definitywnie niezdolna do podjęcia pracy, a w konsekwencji nie można jej przypisać zdolności do rezygnacji z jej podjęcia i z tego powodu znajduje się w innej sytuacji, niż osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Oczywiście, istnieje różnica w definiowaniu w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53) rodzajów niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Nie można jednak tego stanu rozumieć w ten sposób, że osoba taka nie może podjąć jakiejkolwiek pracy, zatem nie może też z jej podjęcia zrezygnować. Należy bowiem uwzględnić regulację art. 13 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którym, zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy. Istotnie, osoba uznana za całkowicie niezdolną do pracy nie może podjąć pracy w normalnych, typowych warunkach, odmiennie niż osoba częściowo niezdolna do pracy. Rzutuje to niewątpliwe na jej sytuację na rynku pracy i rodzaj pobieranej renty. Nie zmienia to jednak co do zasady jej sytuacji, jeżeli chodzi o samą możliwość podjęcia pracy, niezależnie od warunków jej wykonywania, a w konsekwencji nie czyni warunku rezygnacji z zatrudnienia warunkiem, który do takiej osoby nie może mieć zastosowania ( por. wyrok NSA z 20 stycznia 2023 r., sygn. I OSK 524/22).

Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 100 – dalej "ustawa o rehabilitacji"), orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Tych okoliczności w niniejszej sprawie nie ustalono. W aktach sprawy nie ma bowiem orzeczenia lekarza orzecznika ZUS ustalającego całkowitą niezdolność do pracy skarżącej, jak również nie ma orzeczenia zaliczającego skarżącą do określonego stopnia niepełnosprawności. Należy podkreślić, że okoliczność całkowitej niezdolności do pracy skarżącej została w sprawie ujawniona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Z., w wyniku złożonego przez Wójta Gminy X. wniosku o udostępnienie danych osobowych. W wyniku rozpoznania tego wniosku, pismem z dnia [...] maja 2021 r., ZUS Oddział w S., poinformował GOPS w X., że E. T., ur. w roku 1975, pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wskazano, że renta przysługuje jej od dnia 1 października 2009 r. do 30 listopada 2021 r.

W tych okolicznościach sprawy nie można stwierdzić, aby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalono, że skarżąca nie była zdolna do podjęcia jakiejkolwiek pracy, a w konsekwencji nie mogła być traktowana jako osoba posiadająca możliwość wyboru: rezygnacji z ewentualnie wykonywanej pracy albo jej niepodejmowania.

Wskazane powyżej okoliczności powinny zostać wyjaśnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Wskazać też w tym miejscu należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, który sprzeciwia się traktowaniu osoby mającej zabezpieczenie socjalne w postaci prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jak osoby pozbawionej prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok ten odnosi się literalnie do sytuacji prawnej osoby mającej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zawarta w nim argumentacja rzutuje jednak na dopuszczalny sposób interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w stosunku do innych przypadków, w których podmioty znajdują się w analogicznej sytuacji, to jest mogą podejmować jakąkolwiek aktywność zarobkową, a w konsekwencji także z podejmowania tej aktywności rezygnować ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną.

W orzecznictwie sądów powszechnych także przyjęto, że: "Nie ma przeszkód w ustaleniu całkowitej niezdolności do pracy, mimo zachowania zdolności do pracy, którą może wykonywać osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zatrudniona w zakładzie pracy chronionej, albo w zakładzie aktywizacji zawodowej. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się zatem do każdego zatrudnienia w innych warunkach, niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. III AUa 839/18, Lex nr 3045034; wyrok SN z 12 sierpnia 2020 r., sygn. II UK 385/18, Lex nr 3080356).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a zaskarżony wyrok i wydane w sprawie decyzje należało uchylić.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.