Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 585/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1,3,6, art. 78d, 78e, 78f, 78g, 78h
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7, 10 par. 1, art. 73 par. 1, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi D. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 78 h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. J., utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w Ł. z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komisja wyjaśniła, iż wskazaną wyżej uchwałą został ustalony negatywny wynik z egzaminu adwokackiego – D. J. z części pierwszej, drugiej i trzeciej egzaminu otrzymał ocenę dostateczną, z czwartej dobrą natomiast z piątej- niedostateczną. W tej sytuacji, w myśl art. 78 f ust. 1 ustawy o adwokaturze, wynik końcowy jest negatywny.

Dokonując analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu orzekania, Komisja stwierdziła, iż szczegółowe ustosunkowanie się Komisji Egzaminacyjnej II stopnia winno obejmować te zarzuty i argumenty, które zostały zawarte w odwołaniu, ale ocena i rozstrzygnięcie, co do zaskarżonej uchwały musi wiązać się z całościową oceną jej zasadności, zgodnie z zasadą dwukrotnego rozpoznania sprawy, co do istoty.

Komisja uznała zarzuty sformułowane w odniesieniu do oceny wystawionej przez egzaminatorów z zakresu pracy pisemnej z części piątej (prawo administracyjne) za niezasadne.

Wskazała, iż sporządzona przez egzaminowanego skarga spełnia wymogi pisma procesowego strony aczkolwiek brak jest oznaczenia jako strony organu administracyjnego. Poza tym w skardze błędnie podano, że uczestnika reprezentuje pełnomocnik, skoro nie wiadomo, czy pełnomocnictwo obejmowało także postępowanie sądowoadministracyjne. Jeżeli tak, to i tak zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. miałoby ono być złożone przy pierwszej czynności procesowej. Termin, oznaczenie przedmiotu, tryb zaskarżenia prawidłowe. W podstawie prawnej zaskarżenia brak art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 i art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Podpis pod skargą i załączniki do skargi prawidłowe. Brak podstaw prawnych we wnioskach o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu administracyjnego. Brak podstawy prawnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i jego uzasadnienia. Brak odwołania się do art. 35 a ustawy - Prawo budowlane, który uprawnia sąd do zażądania zabezpieczenia.

W sporządzonej skardze wskazano zarzuty naruszenia przepisów prawa tj.:

- art. 7 k.p.a. przez nie podjęcie przez organ wydający decyzję administracyjną niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tej sprawie oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego i obywateli - z uwagi na uniemożliwienie złożenia wniosków dowodowych przez pełnomocnika skarżącego spowodowane nie doręczeniem mu wezwania na rozprawę w dniu [...] kwietnia 2011 r.,

- art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie i co za tym idzie nie rozpoznanie całego materiału dowodowego, jaki mógł pojawić się w tej sprawie w przypadku prawidłowego wezwania na rozprawę stron i ich pełnomocników,

- art. 8 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez poprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywatela do organów państwa, w drodze uniemożliwienia mu skorzystania z pomocy, w wyartykułowaniu swoich racji przez powołanego do tej sprawy pełnomocnika, który nie został na rozprawę wezwany.

Z powołanych przepisów tylko art. 8 i art. 10 k.p.a. dotyczą zasadniczej kwestii pominięcia przez organ odwoławczy przy doręczeniu wezwania na rozprawę pełnomocnika strony. Częściowo dotyczy tej kwestii także zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. dość dobrze powiązany z naruszeniem zasady praworządności i braku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jednak wadą obu tych zarzutów jest brak odwołania się w tym zakresie do podstawowych przepisów a mianowicie art. 40 § 2 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Poza tym trzeci zarzut naruszenia art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. całkowicie błędny. Nie można bowiem mówić jako o materiale dowodowym o tym, co się nim jeszcze nie stało. Poza tym zarzut ten sformułowany całkowicie nieprofesjonalnie. W skardze nie pojawiły się (nawet w uzasadnieniu) zarzuty naruszenia art. 91 § 1, art. 92 i art. 94 § 1 i 2 k.p.a., których zdający w stanie faktycznym sprawy nie dostrzegł. Egzaminowany zaproponował też dwa wnioski dowodowe, z których pierwszy

- dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy jest niemożliwy do przeprowadzenia przed sądem administracyjnym. Z glosy A. Skoczylasa i komentarza do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek (art. 106 § 3 p.p.s.a.) wynika, że tylko prywatna opinia przedłożona sądowi mogłaby wyjątkowo być uznana za dokument prywatny, z którego sąd administracyjny mógłby dopuścić dowód. Jednakże w tej sprawie w załącznikach takiego dokumentu zdający nie powołał, a treść wniosku dowodowego,

- użycie określenia "powołania biegłego rzeczoznawcy" wskazuje, że miał on na myśli powołanie biegłego przez sąd, co jest niedopuszczalne i oczywiste.

Drugi z zaproponowanych wniosków dowodowych w istocie mało przydatny, gdyż sprawa ma charakter indywidualny i liczy się oddziaływanie obiektu na konkretną nieruchomość, konkretnego właściciela, albowiem dotyczy to jego interesu prawnego. Z uzasadnienia wynika zarzut naruszenia art. 77 i 78 k.p.a. m.in. przez brak zasięgnięcia opinii mieszkańców ulicy Klonowej co do uciążliwości inwestycji, nieogłoszenie o jej planowaniu. Jest to argumentacja całkowicie błędna, gdyż takie obowiązki nie spoczywają na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie.

Za prawidłowe organ uznał podjęcie decyzji o zaskarżeniu. Mimo, iż wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania można złożyć później w piśmie procesowym bądź na rozprawie (art. 210 § 1 p.p.s.a.), to jego brak w skardze świadczy o nieprofesjonaliźmie. W skardze zawarto wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ale go nie uzasadniono, przez co jest on w istocie bezskuteczny. Nie zwrócono też uwagi na to, że zgodnie z art. 35 a ustawy - Prawo budowlane Sąd mógłby zażądać zabezpieczenia. Nieodwołanie się do tej okoliczności też świadczy o braku wiedzy zdającego. Sąd skargę tak sporządzoną uwzględniłby ale tylko powołując się na art. 134 § 1 p.p.s.a., a to nie przemawia na korzyść, lecz na niekorzyść egzaminowanego. Musiałby bowiem uwzględnić ją działając niejako z urzędu.

W ocenie Komisji skarga napisana w miarę starannie. Język prawniczy ubogi, o czym świadczy treść zarzutów. Mylenie pojęć "słuszny interes społeczny i obywateli", "niezebranie i co za tym idzie nierozpatrzenie całego materiału dowodowego jaki mógł pojawić się w tej sprawie". Występują też inne błędy językowe np. "Skargi" w środku zdania itp. Układ graficzny zachowany.

W świetle tak dokonanej analizy pracy egzaminacyjnej Komisja podzieliła uwagi egzaminatorów, iż praca z zakresu prawa administracyjnego zawiera znaczną ilość istotnych uchybień, przez co nie zasługuje na ocenę pozytywną.

W konkluzji, Komisja II stopnia nie znalazła podstaw do podwyższenia oceny z części piątej egzaminu adwokackiego do oceny dostatecznej.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia podkreśliła, iż rozpoznając sprawę, jako organ odwoławczy, w jej całokształcie ponownie dokonała w tym zakresie weryfikacji pozostałych opinii i ocen egzaminatorów podzielając je w całości i nie dostrzegając w nich istotnych uchybień, które powodowałyby konieczność podwyższenia innych ocen cząstkowych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D. J., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i uchwały utrzymanej nią w mocy.

Podniósł zarzut naruszenia:

- art. 7 kpa poprzez nienależyte dążenie do ustalenia stanu faktycznego, oraz dokonania błędnej i nieobiektywnej oceny pracy z piątej części egzaminu adwokackiego poprzez niezwrócenie uwagi na fakt, iż pomimo pewnych braków dotyczących niepowołania przez piszącego skargę na egzaminie niektórych z przepisów postępowania administracyjnego, czy też przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, zdający uchwycił sedno problemu w kazusie będącym przedmiotem pisma egzaminacyjnego, a więc przede wszystkim zwrócił uwagę na fakt nieprawidłowości doręczeń w toczącym się postępowaniu a co za tym idzie na niemożliwość wykorzystania pełni przysługujących praw stronie w postępowaniu administracyjnym,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa w drodze wydania negatywnej opinii odnośnie sporządzonej skargi na podstawie stwierdzenia, że zostały powołane wnioski dowodowe nieznane procedurze sądowo administracyjnej, gdyż zdaniem piszącego skargę wspomniane wnioski dowodowe miały na celu zwrócenie jedynie uwagi sądu na niedostateczne wyjaśnienie sprawy przez organy administracji i jako takie mogłyby się okazać niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a nie spowodowałyby nadmiernego przedłużenia postępowania - co byłoby również zgodne z treścią art. 106 § 3 p.s.a,

- art. 10 § 1 kpa w związku z art. 73 § 1 kpa - z treści tych artykułów wynika, iż organ prowadzący postępowania powinien zapewnić czynny udział stronie i możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania, jak również powinien umożliwić stronie wgląd do akt toczącego się postępowania. Prawa te zostały zdaniem skarżącego ograniczone w takcie rozpoznania przed Komisją II Stopnia tylko i w wyłącznie do ponownego wypowiedzenia się w sprawie bez możliwości przejrzenia dokumentów i ustosunkowania się do stanowiska organu od którego wniesione zostało odwołanie.

Nadto skarżący zarzucił, iż tak jak w uchwale od której wniesione zostało odwołanie ocena uzasadnień ocen cząstkowych z części piątej egzaminu adwokackiego jest niespójna a co za tym idzie nie koreluje z otrzymaną oceną końcową. Zwrócił uwagę, iż w obu uzasadnieniach ocen cząstkowych w pierwszych zdaniach oceniający zgodnie stwierdzają, iż skarga spełnia wymogi formalne pisma wszczynającego postępowanie sądowoadministracyjne, a więc jest prawidłowa. Ewentualne braki takiego pisma należałoby więc rozpatrywać z punktu widzenia wysokości oceny pozytywnej, a nie dyskwalifikacji pracy z tej części egzaminu. Jak sami egzaminatorzy zauważyli również język, styl, staranność pracy są poprawne. Komisja II stopnia powieliła ocenę Komisji I stopnia nie pochyliwszy się nad tą kwestią a jedynie starała się przesadnie uwypuklić elementy niekorzystne w ocenie pracy pomijając zupełnie fakt poprawności formalnej skargi.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty wskazując m.in., iż zarówno egzaminatorzy jak i Komisje podnoszą, iż praca z części dotyczącej postępowania administracyjnego jest poprawna pod względem formalnym, a więc skutkowałaby wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego i jest to zdaniem skarżącego, ocena obiektywna pozwalająca na przyznanie oceny pozytywnej za sporządzone pismo na egzaminie adwokackim. Natomiast ocena dotycząca sposobu zakresu wyczerpania tematu jest co do zasady oceną subiektywną i powinna mieć tylko decydujące znaczenie przy określeniu wysokości oceny pozytywnej pozwalającej zaliczyć dany egzamin. Ponadto na ocenę pisma wpłynąć powinna nie tylko wyczerpująca podstawa prawna, gdyż przepisy są sądowi znane, ale również kierunek prowadzonego w imieniu reprezentowanej strony postępowania. Tym samym skarga pozwalająca na wszczęcie postępowania sądowo administracyjnego, jak również zezwalająca na wstrzymanie przez sąd wykonania decyzji jest pismem, które w sposób poprawny zabezpiecza interes reprezentowanej strony i spełnia kryteria pisma sporządzonego przez profesjonalistę.

Skarżący stwierdził, iż w związku z przedstawionymi argumentami, jak również z uwagi na fakt, iż wbrew opiniom z uzasadnień ocen cząstkowych z egzaminu, jak i treści skarżonych uchwał, dostrzegł fakt naruszenia postępowania przez organ administracyjny - zwraca na to uwagę w drugim akapicie na drugiej stronie swoje pracy - ocena cząstkowa z egzaminu cząstkowego, jak i całego egzaminu powinna być oceną pozytywną. Zarzuty natomiast kierowane wobec pracy egzaminacyjnej dotyczące czynności, które mogłyby być dokonane w trakcie toczącego się postępowania takie jak np.: zwrócenie się o zwrot kosztów, czy wyjaśnienie dlaczego sąd miałby pochylić się wyjątkowo nad pewnymi dowodami w toczącym się postępowaniu lub też, iż organ za którego pośrednictwem składa się skargę sam uczestniczy w postępowaniu co wynika przecież z przepisów – w ocenie skarżącego, nie mogą urastać do rangi dyskwalifikujących pracę a można by je wytłumaczyć zwyczajnym zmęczeniem osoby zdającej ostatni egzamin w temperaturze bez mała 30 stopni, a nie jej brakiem profesjonalizmu .

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.).

Podstawowe przepisy dotyczące rozpoznawanej sprawy mają następujące brzmienie:

Art. 78d. 1. Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

2. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych.

3. Pierwsza część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi. Zdający może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskuje 1 punkt.

4. Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu adwokackiego.

5. Druga część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

6. Trzecia część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

7. Czwarta część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

8. Piąta część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

10. Egzaminatorzy dokonują oceny za część drugą do piątej egzaminu adwokackiego przy zastosowaniu następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

Art. 78e. 2. Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej z danego zadania z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym: oceny pozytywne to: celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00.

Art. 78f. 1. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Art. 78h. 1. Od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 78f ust. 2.

9. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu adwokackiego.

12. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Egzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, w składzie 8 członków, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich, a do składu komisji egzaminacyjnych kandydatów na członków wskazują: Minister Sprawiedliwości - 4 egzaminatorów i 4 zastępców egzaminatorów, Naczelna Rada Adwokacka - 4 adwokatów, jako egzaminatorów i 4 adwokatów, jako zastępców egzaminatorów (art. 78 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze), przy czym członek Komisji Egzaminacyjnej podlega wyłączeniu z przyczyn podanych w art. 78 ust. 6 p.o.a.

Jak wynika z akt administracyjnych skład Komisji Egzaminacyjnej odpowiadał wymaganiom przepisu art. 78 ust. 1 i ust. 3, a członkowie Komisji złożyli oświadczenia o braku podstaw, z art. 78 ust. 6, do wyłączenia ich z Komisji.

Egzamin został przeprowadzony w kolejności i w podziale na części wskazane w wymienionych przepisach oraz ocenę prac oparto na przepisach według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu.

Egzamin został przeprowadzony także zgodnie z trybem określonym w Rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego (Dz. U. Nr 163, poz. 1301 ze zm.). Podane w przepisach tego rozporządzenia czasy na poszczególne części egzaminu były zachowane. Również pozostałe wymagania, co do przeprowadzenia egzaminu odpowiadały określonym w Rozdziale 4 wymienionego rozporządzenia.

Podczas rozwiązywania zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego zdający mogli korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa (art. 78d ust. 12).

Z przebiegu egzaminu adwokackiego sporządzono niezwłocznie protokół, zgodnie z art. 78g ust. 1, który podpisali członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie adwokackim.

Z kolei Komisja II Stopnia zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. Nr 164, poz. 1315) odbyła posiedzenia, na których jej członkowie wskazani przez przewodniczącego sporządzili dla konkretnych odwołań opinie odnoszące się wyłącznie do poszczególnych zarzutów w nich podnoszonych. Takie opinie w sprawie zadań skarżącego członkowie Komisji II Stopnia sporządzili uznając, że z zadania z zakresu prawa administracyjnego zasadnie otrzymał ocenę niedostateczną. W tym zakresie Komisja II Stopnia uzasadniła w sposób wyczerpujący, dlaczego ocena Komisji Egzaminacyjnej była właściwa. Komisja II Stopnia szczegółowo opisała pracę skarżącego wskazując na uchybienia, które w jej ocenie, tak jak w ocenie egzaminatorów, nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną (w punktacji 3 do 6).

Rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego są rozstrzygnięciami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, iż egzaminatorzy i komisje podejmujące uchwały, w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy ustalają wyniki zdających przy zachowaniu pewnego luzu decyzyjnego. W związku z tym Sąd może jedynie w sprawach, w których organy wydają decyzje (podejmują uchwały) o charakterze uznaniowym, badać czy nie zostały przekroczone granice uznania oraz czy organ nie dopuścił się istotnych uchybień w procesie oceny pracy i czy odniósł się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Należy, bowiem mieć na uwadze tę okoliczność, że Sąd nie jest rodzajem trzeciej komisji egzaminacyjnej ani nie jest rodzajem superarbitra, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy.

Luz decyzyjny, z którego korzysta organ jest związany z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter rażący.

Sądowa kontrola uchwały Komisji, polega, zatem na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to, więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w Ł. uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Sąd dokonaną ocenę podziela w całości.

Wbrew przekonaniu skarżącego sporządzona przez niego w części piątej egzaminu adwokackiego skarga zawiera wady na tyle istotne, iż dyskwalifikują one pracę.

Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko Komisji II Stopnia za trafne. Nie dokonując oceny pracy skarżącego, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji II Stopnia, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski komisji (w części zasadniczej pokrywające się z wnioskami egzaminatorów) zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione.

Sporządzona przez skarżącego skarga zawiera znaczne nieprawidłowości, których ilość w każdym z kryteriów oceniania powoduje, że nie można uznać, by wykazał się on przygotowaniem do wykonywania zawodu adwokata, w tym do samodzielnego i należytego praktycznego zastosowania wiedzy. Poziom wiedzy skarżącego z prawa administracyjnego i umiejętność jej praktycznego zastosowania są na poziomie niedostatecznym. Zdający nie potrafił wskazać prawidłowo stron postępowania, powołując pełnomocnika uczestnika jako reprezentującego go w postępowaniu przed sądem administracyjnym wykazał się niezrozumieniem istoty kontroli i pozycji ustrojowej sądu administracyjnego w stosunku do organów administracyjnych. Dostrzegł co prawda, że M. Kowalski nie brał udziału w rozprawie będąc reprezentowany przez pełnomocnika, ale nie potrafił prawidłowo zastosować przepisu prawa (art. 40 § 2 k.p.a.). Powołanie się tutaj na naruszenie art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. nie jest prawidłowe. Skarżący nie dostrzegł także innych nieprawidłowości w postępowaniu organu odwoławczego (art. 91 § 1, art. 92 i art. 94 § 1 i 2 k.p.a.). Przedstawione wnioski dowodowe są chybione, a pierwszy świadczy o nieznajomości charakteru i zakresu postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Ponadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i brak wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego także świadczą o niedostatkach w wiedzy i umiejętnościach skarżącego z zakresu prawa administracyjnego. Powyższej sytuacji skarżącego nie poprawia styl i język skargi.

W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez skarżącego skargi uzasadniała otrzymaną przez niego ocenę niedostateczną z tej części egzaminu adwokackiego.

Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa administracyjnego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 P.o.a., określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładzie nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W związku z tym wymagania stawiane zdającemu nie przewidują odmiennego jego traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. Dlatego zdający wykazując się wiedzą prawniczą powinien także wykazać się właściwym przygotowaniem do (jak to określa przepis) samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest, bowiem gwarantem właściwego wykonywania zawodu i na te okoliczności zwróciły uwagę obie Komisje. Egzamin adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności.

W ocenie Sądu, sposób sprawdzenia tej wiedzy został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 P.o.a. poprzez ocenę rozwiązania każdego z zadań przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Egzaminatorzy w swoich ocenach, a w ślad za tym wydane na ich podstawie uchwały komisji egzaminacyjnej uwzględniły w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem zdający reprezentował.

Obie Komisje zbadały sporną pracę skarżącego wypowiadając się merytorycznie w swoich ocenach (cząstkowych egzaminatorzy Komisji Egzaminacyjnej) i w uchwale, a także w opiniach (członkowie Komisji II Stopnia) oraz w zaskarżonej uchwale. Postępowanie przed Komisją Egzaminacyjną zostało przeprowadzone zgodnie z wymaganiami ustawy Prawo o adwokaturze, co było przedmiotem wcześniejszych omówień. Komisja II Stopnia została powołana przez Ministra Sprawiedliwości w składzie zgodnym z przepisem art. 78h ust. 2 i ust. 3 P.o.a. Żaden z członków Komisji II Stopnia nie podlegał wyłączeniu, a wszyscy jej członkowie złożyli oświadczenia wymagane art. 78h ust. 8 P.o.a. Działanie tej Komisji nie naruszało przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego. Z prac Komisji II Stopnia sporządzono protokół stwierdzający podjęcie zaskarżonej uchwały zgodnie z przepisem art. 78h ust. 10 P.o.a. oraz uchwała ta została podpisana przez wszystkich członków tej Komisji.

Zgodnie z art. 78e ust. 2 do ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonali niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy kompetentni z tej dziedzin prawa, oceniając opracowanie skarżącego na ocenę niedostateczną.

Zdaniem Sądu, skoro zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt skargi winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny. Dlatego też ocenie egzaminatorów muszą podlegać wszystkie bez wyjątku elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, zaś stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny. W rozpatrywanej sprawie ocena konkretnego pisma została uzasadniona w sposób wystarczający przez egzaminatorów i mimo surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny, w którą Sąd nie może ingerować.

W tym miejscu godzi się przypomnieć, że dla oceny pracy nie ma znaczenia, jakie ewentualne decyzje podjąłby sąd, który miałby orzekać na skutek wniesionego środka zaskarżenia. Przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował środek zaskarżenia.

W niniejszej sprawie organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia w uzasadnieniu wydanej przez siebie uchwały przeanalizowała treść sporządzonej przez skarżącego pracy egzaminacyjnej, zapoznała się z uwagami egzaminatorów i dokonała oceny zarzutów skarżącego, których zasadności w ostatecznym wyniku nie podzieliła. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna nie przekroczyła w niniejszej uchwale luzu decyzyjnego.

W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 73 § 1 kpa.

Jak wynika z akt sprawy skarżący w toku postępowania złożył odwołanie, w którym podniósł merytoryczne argumenty. W dalszej części postępowania miał możliwość przytaczania dodatkowych elementów, jak również składania pism, wniosków i przytaczania nowej argumentacji. Ze złożonej skargi wynika, że miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie. Należy także zauważyć, iż skarżący nie wykazał wpływu jaki naruszenie w/w przepisów miało na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie

Jak stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2006r. (Sygn. akt: II GSK 15/05) "nie wystarczy też powołanie odpowiedniego przepisu procedury, ale należy wskazać na czym to uchybienie polegało i wykazać dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.