Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 367/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 51 ust 1 w zw. z art. 51 ust 7, art. 50 ust 1, art. 48 ust 1 lub art. 49 ust 1, art. 81
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakaz rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, nakazał M. R. oraz A. L. rozbiórkę zbiornika osadowego na ścieki sanitarne, zlokalizowanego na granicy działki nr [...] oraz [...] przy ul. [...]

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. H. właścicielka budynku na działce nr [...] przy ul. [...] , z którego odprowadzane są ścieki sanitarne do przedmiotowego zbiornika osadowego. A. H. powołała się na prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] r. o nabyciu przez nią przez zasiedzenie, służebności gruntowej polegającej na prawie do korzystania z osadnika wraz z rurą kanalizacyjną, która to służebność została wpisana do ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...] przy ul. [...] Odwołująca się zarzuciła, że przeprowadzona przez organ w dniu [...] r. wizja lokalna, odbyła się na posesji nr [...] bez udziału jej pełnomocnika, co uniemożliwiło jej odniesienie się do zastanego stanu technicznego. Ponadto wg. zawiadomienia oględziny miały się odbyć na jej posesji nr [...] , na której nie ma żadnego osadnika, a w dodatku oceny stanu technicznego dokonano tylko wizualnie w oparciu o opinię biegłej sądowej z 2007 r. Działania organu I instancji stanowiły naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie zapewniono skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, organizując oględziny zbiornika bez zaproszenia jej jako strony.

Odwołująca się wskazała, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, pismem z dnia [...]r. zwróciła się do organu I instancji o zawieszenie postępowania w sprawie, gdyż wystąpiła do Sądu Rejonowego o wydanie nakazu pozwalającego na remont spornego osadnika (sygn. akt[...] ). W ocenie skarżącej, sprawy dotyczące zbiornika osadowego to spór cywilnoprawny, a służebność może znieść tylko sąd, a nie organ administracji. Skarżąca powołała się na decyzję Burmistrza z dnia [...]r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie odprowadzania nieczystości płynnych do zbiornika przepływowego. W ocenie A. H., sporny zbiornik nie stanowi samowoli budowlanej, gdyż w archiwum Miasta i Gminy znajduje się dokumentacja oraz mapy dotyczące sieci wodno-kanalizacyjnej. Zbiornik ten widnieje na mapie geodezyjnej z [...] r. Skarżąca zgodnie z umową z P. płaci za odbiór ścieków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] r. nie stwierdził, że osadnik jest samowolą budowlaną, lecz nakazał powołanie osoby uprawnionej do ustalenia stanu technicznego. Gmina w [...] r. dokonała rozdziału sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej na ul. [...] wówczas to zbiornik bezodpływowy został podłączony do miejskiej sieci kanalizacyjnej, więc nie może on stanowić samowoli budowlanej. Skarżąca powołała się na art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wskazując, że wydanie przez organ administracji publicznej decyzji sprzecznej z wyrokiem sądu powszechnego, narusza art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Przedmiotowy zbiornik można wyremontować, gdyż są to koszty dużo mniejsze, niż wykonanie przez skarżącą nowego przyłącza kanalizacyjnego.

Wraz z pismem będącym uzupełnieniem odwołania, skarżąca nadesłała organowi dokumenty mające potwierdzać, że sporna studzienka przelewowa nie jest samowolą budowlaną, w postaci: pisma R. z dnia [...]r. w sprawie ustalenia opłat za wodę dostarczoną i odprowadzone ścieki z przedmiotowego gospodarstwa domowego, pisma P. z dnia [...] r. informującego, że Spółka nie wydała ani też nie zamierza wydać decyzji na zlikwidowanie studzienki przelewowej, pisma ww. Spółki z dnia[...]r. adresowanego do S. z którego wynika, że Spółka jest dzierżawcą sieci kanalizacyjnej na terenie miasta, w której skład nie wchodzi instalacja kanalizacyjna na terenie działek nr [...] przyłączona do sieci miejskiej wspólnym przyłączem poprowadzonym do studni osadowej, zeznań M. R. złożonych na rozprawie w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym potwierdzających, że studzienka przelewowa została wybudowana w latach 50-tych, umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków zawartej w dniu [...]r. między skarżącą, a P.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . nr[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. H. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, że w latach 50-tych ubiegłego wieku na granicy działek nr [...] przy ul. [...] , nieznany inwestor zlokalizował zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe o wymiarach [...] m i głębokości [...] m, zbudowany z nieotynkowanej cegły, bez izolacji, z którego korzystali właściciele budynków mieszkalnych jednorodzinnych zlokalizowanych przy ul. [...]. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego wynika, że nie istnieją żadne dokumenty związane z budową tego zbiornika. Również właściciele poszczególnych nieruchomości nie okazali pozwolenia właściwej władzy na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe, które było w latach 50-tych ubiegłego wieku wymagane na podstawie art. 332 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. W latach 1995-1998 Gmina prowadziła inwestycję, w ramach której wybudowano rozdzielone sieci kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej w ciągu ul. [...]. W [...] r. istniejący zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe został podłączony do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. Zgodnie z opinią biegłego sądowego w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci i instalacji sanitarnych oraz ochrony wód mgr inż. I. Ż. z dnia [...] r. zbiornik ten cyt.: "zaczął pełnić funkcję przepływowego osadnika ścieków, w którym na dnie zatrzymywane są osady ściekowe, ciecz nadosadowa odprowadzana jest do miejskiej sieci kanalizacyjnej, a częściowo poprzez nieszczelną konstrukcję wsiąka do gruntu i przedostaje się do wód gruntowych. Jest to osadnik gnilny, zgromadzone w nim ścieki zagniwają, a osady ściekowe zalegające na dnie podlegają procesom fermentacji metanowej, dlatego osadnik stanowi źródło emisji uciążliwych zapachów. Podczas opróżniania osadnika poziom stężenia zanieczyszczeń w otaczającym powietrzu ulega znacznemu podwyższeniu w stosunku do stanu występującego podczas ciągłej eksploatacji".

Ścieki bytowo-gospodarcze z budynku przy ul.[...] , należącego do M. R. są od maja 2005r., odprowadzane bezpośrednim przyłączem do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

Ścieki bytowo-gospodarcze z budynku przy ul. [...], należącego do A. L., są obecnie odprowadzane do przedmiotowego zbiornika osadowego. Jednakże w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. oraz w piśmie z dnia [...] r. właścicielka zadeklarowała wolę odłączenia instalacji kanalizacji sanitarnej z budynku nr[...] od zbiornika i wykonania na terenie swojej działki przyłącza kanalizacyjnego do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

Ścieki bytowo-gospodarcze z budynku przy ul. [...], należącego do państwa M., są od [...] r. odprowadzane bezpośrednim przyłączem do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

Ścieki bytowo-gospodarcze z budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz z hurtowni artykułów spożywczych znajdującej się na działce nr [...], należącej do A. H. są odprowadzane do przedmiotowego zbiornika osadowego, z którego ciecz nadosadowa jest odprowadzana do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej rurą przebiegającą poprzez teren działki nr [...], należącej do M. R., przy czym w zbiorniku następuje zatrzymanie osadów ściekowych, powodujące konieczność okresowego opróżniania zbiornika przez pojazd asenizacyjny.

W tej sytuacji, obecnie jedyną osobą korzystającą z osadnika, znajdującego się na granicy cudzych działek nr [...] przy ul. [...], na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej polegającej na prawie korzystania z osadnika wraz z dołączoną do tego osadnika rurą kanalizacyjną biegnącą do nieruchomości przy ul.[...] jest A. H.

Organ II instancji wskazał, że Burmistrz od [...] r. prowadził w stosunku do A. H. postępowanie w sprawie wydania nakazu wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej, które zakończone zostało decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji.

Mimo że, skarżąca posiada projekt budowlany przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku na działce nr [...], sporządzony przez uprawnioną osobę, to jednak odstąpiła od realizacji tej inwestycji i deklaruje, że może w miejscu zbiornika wybudować studzienkę rewizyjną, ale zbiornika nie rozbierze i nie podłączy budynku bezpośrednio do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

Jak wynika z opinii biegłego z [...] r., "rura spustowa odwadniająca część dachu budynku mieszkalnego, od strony podwórza, zgodnie z mapą wtórnika geodezyjnego, jest włączona do przewodu kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z posesji powódki do osadnika ścieków. Na rurze spustowej, od strony podwórza brak jest czyszczaka (otworu rewizyjnego do usuwania zanieczyszczeń)", co znajduje potwierdzenie na kopii mapy zasadniczej z dnia 29 września 2005 r. stanowiącej załącznik do opinii oraz na geodezyjnej inwentaryzacji budynku wraz z przyłączami przy ul. [...] z dnia [...] r. dołączonej do odwołania. Odprowadzanie wód opadowych z części dachu budynku przy ul. [...] za pośrednictwem przedmiotowego zbiornika do rozdzielonej sieci kanalizacji sanitarnej, narusza art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zgodnie z którym "Zabrania się wprowadzania ścieków bytowych i ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych, a także wprowadzania ścieków opadowych i wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej ".

Z treści protokołu z kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu [...] r. wynika, że obecnie przedmiotowy zbiornik jest w bardzo złym stanie technicznym co potwierdza ustalenia zawarte w opinii biegłego sądowego mgr inż. I. Ż. z dnia [...].

Organ nadzoru budowlanego wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo prowadził postępowanie na podstawie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż wykonane samowolnie roboty budowlane, polegające na wybudowaniu zbiornika na nieczystości ciekłe na granicy działek nr [...] przy ul. [...]

- zostały zakończone w latach 50-tych ubiegłego wieku,

- nie podlegają regulacjom zawartym w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane (dotyczącym samowolnej budowy obiektów budowlanych, a nie urządzeń budowlanych takich jak przyłącza i urządzenia instalacyjne służące gromadzeniu ścieków),

- wypełniają przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 1, ponieważ zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,

- wypełniają przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2, ponieważ zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie środowiska, gdyż z powodu nieszczelności murowanej z cegły konstrukcji zbiornika, ścieki są częściowo wprowadzane do ziemi i wód gruntowych.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i wykluczył możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie, z uwagi na to, że wykonane roboty budowlane, polegające na budowie przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe, nie mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, ponieważ naruszają przepisy § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że "zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowymi". Tymczasem działki położone przy ul. [...] mają możliwość bezpośredniego przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej przebiegającej w tej ulicy. Dodatkowo przedmiotowy zbiornik osadowy, z którego jedynie ciecz nadosadowa jest odprowadzana do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej i w którym następuje zatrzymanie osadów ściekowych, powodujące konieczność okresowego opróżniania zbiornika przez pojazd asenizacyjny, powinien spełniać warunki określone dla tego typu urządzeń sanitarno-gospodarczych w § 35 i § 36 ww. rozporządzenia, czyli mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przykrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu, przy czym odległość pokryw i wylotów wentylacji urządzeń sanitarno-gospodarczych, w zabudowie jednorodzinnej, od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, powinna wynosić co najmniej 5 m. Z dokonanych ustaleń stanu faktycznego wynika, że przedmiotowy zbiornik nie spełnia powyższych wymagań, a związane z tym uciążliwości dotykają przede wszystkim mieszkańców budynków położonych na działkach nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika, a w dużo mniejszym stopniu użytkowników działek znajdujących się w oddaleniu od zbiornika, tak jak działka nr [...] należąca do A. H.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie rozstrzyga kwestii ochrony, czy też zniesienia służebności gruntowej odwołującej się. Przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone na podstawie i w granicach przepisów prawa budowlanego, zgodnie z kompetencjami organów nadzoru budowlanego określonymi w art. 81 ustawy Prawo budowlane i nie wchodzi w kompetencje sądów powszechnych. Z tego względu zarzut naruszenia art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 7 oraz art. 32 Konstytucji RP organ uznał za niezasadny.

Organ wyjaśnił, że A. H. została powiadomiona w dniu [...] r. o terminie przeprowadzenia kontroli, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru pisma organu powiatowego z dnia 05 października 2015 r. oraz treść pisma skarżącej z dnia 20 października 2015 r., a samo ustalenie miejsca spotkania pod adresem przy ul [...] , w żaden sposób nie podważa ustaleń dokonanych podczas oględzin na działce przy ul.[...] , na której częściowo znajduje się przedmiot postępowania. Skarżąca osobiście zapoznała się z treścią protokołu z kontroli, złożyła oświadczenia, które zostały zawarte w treści tego protokołu i własnoręcznie go podpisała, co świadczy o zapewnieniu jej czynnego udziału w postępowaniu. PINB w nie zawiesił prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ochronę służebności gruntowej przez Sąd Rejonowy, które to rozstrzygnięcie nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Również umorzenie postępowania prowadzonego przez Burmistrza w sprawie wydania nakazu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy prowadzonej na gruncie prawa budowlanego.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej jakoby sporny zbiornik nie stanowił samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego podkreślił, iż z informacji uzyskanych przez PINB z Urzędu Miejskiego wynika, że nie istnieją żadne dokumenty związane z budową tego zbiornika, a właściciele poszczególnych nieruchomości oświadczyli, że nie posiadają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwemu organowi budowy zbiornika na nieczystości ciekłe. Dokumenty przedłożone przez skarżącą potwierdzają ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z którymi odprowadzenie ścieków z nieruchomości na działce nr [...] przy ul. [...] , następuje do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej poprzez przedmiotowy zbiornik osadowy, który został wybudowany w latach 50-tych ubiegłego wieku. Jednakże skarżąca nie przedstawiła stosownej zgody na budowę zbiornika, uzyskanej od organów administracji architektoniczno-budowlanej.

Powyższą decyzję A. H. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 365 w zw. z art. 293, art. 294, art. 295 Kodeksu cywilnego, poprzez orzekanie w przedmiocie służebności, do czego organ administracji nie posiada uprawnienia oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że przedmiot postępowania stanowi samowolę budowlaną.

W skardze powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji zaznaczając, że bez zgody skarżącej organ nie mógł nakazać rozbiórki przedmiotowego osadnika, który nie stanowi samowoli budowlanej, a decyzja ta jest tym bardziej bezprawna, iż pozbawia skarżącą dostępu do miejskiej sieci kanalizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wwniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1647 ze zm1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kontrola zgodności z prawem działań organów w sprawie zainicjowanej skargą A. H. doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w sprawie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych w oparciu o art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z kolei w myśl przepisu art. 51 ust. 7 tej ustawy, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Zgodnie ze wspomnianym art. 50 ust. 1 tej ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na granicy działek nr[...] (należącej do M. R.) oraz [...] (należącej do A. L.) przy ul.[...] , w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku, nieznany inwestor zlokalizował zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, zbudowany z nieotynkowanej cegły, bez izolacji, z którego korzystali właściciele budynków mieszkalnych jednorodzinnych położonych przy wspomnianej ulicy nr [...] (działka nr [...]), nr [....] (działka nr [...]), nr [...] (działka nr [...]), nr [...] (działka nr [...]). Z informacji uzyskanych z Urzędu Miejskiego wynika, że brak jest jakichkolwiek dokumentów związanych z budową tego zbiornika. Także właściciele poszczególnych nieruchomości nie okazali stosownego pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe, które było w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku wymagane na postawie art. 332 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r., nr 34, poz. 216 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, na wykonanie robót wyszczególnionych w art. 333 i 334 tego rozporządzenia, o ile roboty te nie dotyczą budynków państwowych, wymagane jest uzyskanie pozwolenia właściwej władzy. Z kolei w art. 333 lit. d wskazano, że dla uzyskania pozwolenia na wykonanie urządzeń pomocniczych, związanych z budynkami, w tym m.in. ogólnych domowych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, konieczne jest przedstawienie przez budującego właściwej władzy projektu (planu) do zatwierdzenia.

Wobec powyższego należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały w tym wypadku art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Wykonane samowolnie roboty budowlane, polegające na wybudowaniu zbiornika na nieczystości ciekłe na granicy działek nr [...] oraz [...] przy ul. [...] , zakończone w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku nie podlegają bowiem regulacjom zawartym w art. 48 ust. w lub w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane – dotyczącym samowolnej budowy obiektów budowlanych, a nie urządzeń budowlanych, takich jak przyłącza i urządzenia instalacyjne służące gromadzeniu ścieków, przy czym zostały wykonane bez stosownego pozwolenia na budowę.

Prawidłowo też organy wykluczyły możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie skoro wykonane roboty budowlane nie mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Naruszają one bowiem m.in. § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), zgodnie z którym odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do [...] m3 powinna wynosić – w zabudowie jednorodzinnej i rekreacji indywidualnej – od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – [...] m (z tym, że nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej). Należy bowiem podkreślić, że ze zgromadzonego materiału dowodowego (w tym m.in. z opinii biegłej w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci i instalacji sanitarnych oraz ochrony wód – I. Ż. ) jednoznacznie wynika, że odległość włazu do przedmiotowego zbiornika od okien budynku mieszkalnego M. R. wynosi mniej niż 5 m.

Dodatkowo przedmiotowy zbiornik powinien także spełniać warunki określone w § 35 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z którym zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe, doły ustępów nieskanalizowanych oraz urządzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przykrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje jednak, że zbiornik nie posiada szczelnej konstrukcji i był zbiornikiem bezodpływowym tylko z nazwy bowiem ścieki przez zbiornik wprowadzane były do ziemi i wód gruntowych. Powyższego nie zmienia okoliczność, że zbiornik został w trakcie prac mających na celu rozdział sieci kanalizacyjnej sanitarnej i deszczowej w ul [...] podłączony do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. W dalszym ciągu bowiem na dnie zbiornika zatrzymywane są osady ściekowe, a jedynie ciecz nadosadowa odprowadzana jest do miejskiej sieci kanalizacyjnej, przy czym częściowo przez nieszczelną konstrukcję wsiąka do gruntu i przedostaje się do wód gruntowych.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że przedmiotowe roboty budowlane (polegające na wybudowaniu zbiornika na nieczystości ciekłe na granicy działek nr [...] oraz [...] przy ul.[...] ) wykonane zostały w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź zagrożenie środowiska o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Dodatkowo wskazania wymaga, że przedmiotowy zbiornik nie spełnia wymogów określonych w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, zabrania się wprowadzania ścieków bytowych i ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych, a także wprowadzania ścieków opadowych i wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej. Ścieki opadowe z części połaci, od strony ulicy, dwuspadowego dachu, budynku mieszkalnego zlokalizowanego na posesji skarżącej są włączone do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej jednakże rura spustowa odwodniająca część dachu budynku mieszkalnego, od strony podwórza, zgodnie z mapą wtórnika geodezyjnego, jest włączona do przewodu kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z posesji skarżącej do osadnika ścieków. Na rurze spustowej, od strony podwórza brak jest czyszczaka (otworu rewizyjnego do usuwania zanieczyszczeń).

Niezależnie od powyższego, jak słusznie zauważył organ, doszło także od naruszenia § 34 cytowanego powyżej rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich stosowania na obszarach podlagających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowymi.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że działka skarżącej ma możliwość przyłączenia bezpośrednio do sieci kanalizacyjnej, a zatem nie powinien być stosowany w tym wypadku zbiornik na nieczystości ciekłe (ewentualne pośrednie podłączenie do sieci kanalizacyjnej nie zmienia faktu, że nadal taki zbiornik jest stosowany).

Z uwagi na powyższe nie sposób zgodzić się z zarzutami skarżącej dotyczącymi wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wadliwego przyjęcia, że przedmiot postępowania stanowi samowolę budowlaną.

Z samego faktu, że przedmiotowy zbiornik jak i inne podłączenia do sieci kanalizacyjnej zostały naniesione na mapy geodezyjne nie wynika w żadnym razie, że zostały on wykonane zgodnie z przepisami prawa. Z powyższego wynika jedynie, że znajdują się one w miejscach wskazanych na mapie. Zgodne z prawem wykonanie zbiornika nie wynika także z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2008 r., uchylającej decyzję Burmistrza z dnia [...]r. (nakazującej A. H. przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej). Należy podkreślić, że niezależnie od tego, że ewentualna niezasadność nakazania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie ma związku z prawidłowością wykonania urządzeń znajdujących się na danej działce, a służących odprowadzaniu z niej ścieków, to przede wszystkim we wskazanym rozstrzygnięciu Kolegium o takiej niezasadności nie przesądziło. Wskazało jedynie, że niezbędnym jest należyte ustalenie, czy istniejący system urządzeń kanalizacyjnych stanowi skuteczne podłączenie nieruchomości przy ul. [...] do miejskiej sieci kanalizacji.

Należy też zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie rozstrzyga kwestii ochrony, czy też zniesienia służebności gruntowej, polegającej na prawie korzystania z osadnika wraz z dołączoną do tego osadnika rurą kanalizacyjną biegnącą do nieruchomości skarżącej, którą wymieniona nabyła przez zasiedzenie z dniem [...] r. Respektując w pełni postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] r. (wydane w sprawie o sygn. akt [...] organ uznał skarżącą za stronę postępowania pomimo, że nie jest ona właścicielką żadnej z działek, na terenie których zlokalizowany jest sporny zbiornik. Z faktu, że strona opisaną wyżej służebność nabyła nie wynika jednak, że organ utracił prawo do przeprowadzenia na podstawie obowiązujących przepisów i w granicach tychże przepisów, postępowania zgodnie z kompetencjami organów nadzoru budowlanego określonymi w art. 81 ustawy Prawo budowlane. Wykonując obowiązki o jakich mowa w wymienionym wyżej przepisie organ przeprowadził postępowanie, w wyniku którego ustalił, że sporny zbiornik wybudowany został bez pozwolenia na budowę, zaś jego legalizacja nie jest możliwa z uwagi na wykonanie robót budowlanych z naruszeniem przepisów prawa, w tym m.in. usytuowanie zbiornika w zbyt małej odległości od okien i drzwi zewnętrznych budynku należącego do M. R. Nie ulega zatem wątpliwości, że zbiornik został wzniesiony z naruszeniem przepisów prawa zaś stwierdzenie przez Sąd Okręgowy nabycia przez zasiedzenie opisanej powyżej służebności gruntowej, wspomnianego naruszenia nie usuwa. Rzeczą tego Sądu w ramach postępowania o zasiedzenia było jedynie zbadanie prawidłowości rozstrzygnięcia sądu I instancji, w tym m.in. przeanalizowanie czy spełnione zostały wszystkie przesłanki niezbędne do stwierdzenia wspomnianego zasiedzenia, nie zaś ocena legalności czy prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Z tego względu nie sposób zgodzić się z podnoszonym przez stronę zarzutem naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. jak również art. 7 i 32 Konstytucji.

Co więcej, gdyby uznać stanowisko strony w tym względzie za słuszne, należałoby przyjąć, że w wypadku gdy jedna ze stron postępowania posiada służebność polegającą na prawie korzystania z osadnika położonego na nieruchomości należącej do innej strony tego postępowania (wraz z dołączoną do tego osadnika rurą kanalizacyjną biegnącą do nieruchomości) organ nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek działań wynikających z przepisów prawa nawet w sytuacji zagrożenia życia bądź zdrowia ludzi z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny obiektu czy niewłaściwy sposób jego użytkowania. Z kolei strona, która wybudowała obiekt bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia mogłaby uchronić się przed wszczęciem postępowania w przedmiocie nakazania rozbiórki tego obiektu zawierając umowę o ustanowieniu służebności dotyczącej tego obiektu.

Zdaniem Sądu taki pogląd jest nie do przyjęcia bowiem nie taki jest cel służebności. Nie można też zgodzić się ze skarżącą, że została ona pozbawiona dostępu do miejskiej sieci kanalizacyjnej, skoro wybudowany został odcinek sieci kanalizacyjnej (odrzut) łączący miejską sieć kanalizacji sanitarnej z posesją skarżącej, a zatem do wykonania pozostaje jedynie odcinek przyłącza kanalizacji sanitarnej na terenie działki nr [...].

Z uwagi na powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały rzetelnej ocenie, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji.

Reasumując, organy nadzoru budowlanego nakazując M. R. i A. L. rozbiórkę zbiornika osadowego na ścieki sanitarne zlokalizowanego na granicy działki nr [...] oraz [...] przy ul.[...] , nie naruszyły prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie

art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.