Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1060/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229 i inne
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 64 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA (del.) Elżbieta Kmiecik Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E.K. i W.K. na decyzję Wojewody [ ] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [.....] na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 z póz. zm. ) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku E.K. i W.K. - orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli działki nr .... obr. .... , odpowiadającej parcelom ... kat..., ..... .kat........, wskazując w uzasadnieniu na brak podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania, wobec jej zagospodarowanie zgodnie z celem na jaki została zbyta nieruchomość w trybie przepisów ustawy wywłaszczeniowej.

Na skutek odwołania E.K. powyższa decyzja została uchylona decyzją Wojewody K. z dnia [.....] , a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z powołaniem. Orzekając o powyższym na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991r. Nr 30, póz. 127 z póz. zm. ) oraz art. 138 § 2 k.p.a. wskazano jako powód wydania decyzji kasacyjnej nieprzeprowadzenie wymaganej w myśl art. 48 ust. 1 rozprawy administracyjnej, która nadto z naruszeniem art. 110 k.p.a. odbyła się dopiero po wydaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Starosty K. z dnia [.....] na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, póz. 2063) oraz art. 104 k.p.a. - orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz: E.K. i W.K. części działek nr ...., nr ..... i nr ......, położonych w obr. .... jedn. ewid. ...., stanowiących poprzednio działkę nr ....., objętą księgą wieczystą Kw nr ......., w granicach wywłaszczonych (nabytych) na rzecz Skarbu Państwa parcel: ... kat. ...., l .kat. ........., położonych w b. gm. kat. ......

Uzasadniając powyższe wyjaśniono, że podanie o zwrot opisanych nieruchomości zostało przekazane organowi pierwszej instancji przez Wojewodę ........postanowieniem z dnia [.....] , w sytuacji, gdy Prezydent Miasta K. , powołując się na przepis art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., uznał za zasadne wyłączenie się od załatwienia sprawy.

Wskazano dalej, że roszczeniem o zwrot zgłoszonym przez E.K. i W.K. w dniu ......1996r. objęta została działka nr ......, obr. .... , wchodząca poprzednio w skład nieruchomości oznaczonej jako parcele: .... kat. ...... o pow. .......m2, ....kat. ..... o pow. ....... m2 i l. kat. ..... o pow. ..... m2, pół. w b. gm. kat N., która umową sprzedaży z dnia.........1970r. Nr......., zawartą w formie aktu notarialnego, na podstawie art. 6 ustawy z 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, została wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod zabudowę spółdzielczą, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K. nr ......z dnia

..........1968r. .......W dacie wywłaszczenia (nabycia) opisane wyżej parcele stanowiły współwłasność J.K. i F.K. , którzy zmarli. Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. Wydział ...... Nieprocesowy z dnia..........1972r. ........spadek po F.K. nabyli : mąż J.K. oraz dzieci W.K. i E.K. - po 1/3 części, natomiast na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział l Cywilny z dnia ...........1996r. ........spadek po J.K. nabyła w całości córka E.K.

Przeprowadzona analiza treści księgi wieczystej Kw nr ....... pozwoliła na ustalenie, że parcele: ..... kat. ....... o pow. .......ha i ..... kat. ..... o pow. ......ha b. gm. kat. ....... włączone zostały do parceli....... kat. ......., która zmieniła swe oznaczenie i została podzielona na parcele ....... kat. ....... o pow. ..... ha i l. kat. ... o pow. ...... ha b. gm. kat. N. Decyzją Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia ......1973r. nr ......zarządzono o oddaniu w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat - licząc od daty zawarcia umowy notarialnej, ....... Spółdzielni [.....] w K. nieruchomości państwowej składającej się między innymi z parceli .... kat. .... o pow. .... m2, powstałej z części parcel: ... kat. .... o pow. ... m2, .... .kat. ... o pow .... m2 i ..... kat, ..... o pow. .... m2, położone w b. gm. kat. W wykonaniu powyższej decyzji, umową użytkowania wieczystego zawartą w formie aktu notarialnego w dniu........1975r. Rep. .......opisana wyżej parcela .... kat. .....wraz z innymi parcelami została oddana w użytkowanie wieczyste ..... Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " [....]" w K. na 99 lat tj. do dnia........2074 r., co zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr...... w dniu.......1975r. Następnie, jak wynika z wykazu zmian gruntowych ..... ks. rób......., parcela ..... kat. .... o pow..... ha zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr .... o pow. ..... ha, obr. .... jedn. ewid. ...

W okresie od 1997r. do 2000r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. , na wniosek E.K. i W.K. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie rozwiązania powyższej umowy użytkowania wieczystego w części obejmującej parcelę ... kat.... w b. gm. kat. N. o pow. ... ha (powstałą z parcel katastralnych ... kat......, .... kat..... i l. kat.....), odpowiadającą w aktualnym operacie ewidencji gruntów dla obr. ..... jedn. ewid. K. m. K. działce nr ...... o pow....... ha. Postępowanie to nie wykazało istnienia przesłanek do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w stosunku do opisanej wyżej nieruchomości, co wynika z treści pisma Dyrektora Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia [.....] . Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej Kw nr...., działka nr ..... o pow. ..... ha położona w obr. ... jedn. ewid. .... stanowi w dalszym ciągu własność Gminy K. , w użytkowaniu wieczystym ........Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[....] " w K.

Podano także, w przedmiotowej sprawie w oparciu o wykaz zmian gruntowych z dnia..........2002r. nr [.....] ustalono, że opisana wyżej działka nr ...... o pow......ha, położona w obr. ..... jedn. ewid. .... podzieliła się na działki: nr ..... o pow. ..... ha, nr .... o pow. ...... ha i nr .... o pow. .... ha obr. ..... jedn. ewid. ..... Następnie, działka nr ....... wraz z działkami sąsiednimi połączyły się tworząc działkę nr .... o pow. .... ha, działka nr ...... wraz z działkami sąsiednimi połączyły się tworząc działkę nr .... o pow. ..... ha, a działka nr ...... wraz z innymi połączyły się tworząc działkę nr .... Powyższe zmiany potwierdza

wykaz zmian gruntowych z dnia .....2002 roku, nr .......Zmiany te nie zostały dotychczas ujawnione w księgach wieczystych, a obecnie działka nr ...., objęta jest księgą wieczystą Kw Nr ....., w której własność wpisana jest na rzecz Gminy K. , w użytkowaniu wieczystym .........Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[....] " w K.

Mając na uwadze powyższe zmiany stwierdzono, że objęta roszczeniem o zwrot część wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej poprzednio jako parcele: .... kat. ...., ..... .kat. ............w aktualnym operacie ewidencji gruntów dla obr. ..... jedn. ewid..... odpowiada częściom działek: nr .......

Powołano następnie treść art. 136 ust. 3 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w kontekście cytowanych przepisów wyjaśniono, że na Skarbie Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego spoczywa obowiązek zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, przy czym art. 229 ustawy znosi obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowiąc, że roszczenie nie przysługuje w sytuacji, gdy Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie są już w dniu 1.01.1998r. właścicielem nieruchomości, albo też nie władają tą nieruchomością, gdy została ona sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej przed 1.01.1998r. Do wyłączenia ciążącego na powyższych podmiotach obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 ustawy dochodzi bez potrzeby merytorycznego rozpoznania, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uwarunkowane jest ono jednak uprzednim ustaleniem, że spełnione zostały ustanowione tym przepisem przesłanki, które powodują, że przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy roszczenie nie przysługuje.

Odnosząc powyższe uregulowania do ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie, w myśl których wywłaszczona nieruchomość stanowi własność Gminy K. i pozostaje w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej - tj. .....Spółdzielni [.....] w rozumieniu przepisu art. 229 ustawy, a prawo to zostało ujawnione w księgach wieczystych przed dniem 1.01.1998r. uznano, że należało odmówić wnioskodawcom zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Z decyzją organu pierwszej instancji nie zgodzili się E.K. i W.K. , którzy wnosząc w terminie odwołanie domagali się jej uchylenia w całości.

Skarżący zarzucali rażące naruszenie prawa procesowego oraz materialnego, a to : art. 12. k.p.a. - poprzez prowadzenie sprawy przez ponad 9 lat od dnia złożenia wniosku oraz art. 229 w zw. z art. 240 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez ich błędną wy kład nie i niewłaściwe zastosowanie.

Decyzją Wojewody ....... z dnia [.....] po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603, z późn. zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego orzeczenia powołano treść zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz streszczono ustalenia i ocenę prawną stanu faktycznego zawartą w decyzji Starosty K. z dnia [.....] .

W oparciu o zgromadzoną przez organ pierwszej instancji dokumentację geodezyjną ustalono dalej, że objęta wnioskiem o zwrot działka nr .... w granicach

parcel katastralnych ... kat.......... gm. kat. ......, uległa podziałowi na działki nr ........obr. ...... jedn. ewid. , a następnie działka nr ..... wraz z innymi działkami utworzyła działkę nr ....., działka nr ..... wraz z innymi działkami utworzyła działkę nr .... zaś działka nr .....wraz z innymi działkami utworzyła działkę nr ..... wszystkie położone w obr. ....jedn. ewid. miasto K. Powyższe przekształcenia nie zostały ujawnione w księdze wieczystej nr .....prowadzonej obecnie dla działki nr...... Na podstawie odpisu z księgi wieczystej nr .....oraz odpisu z księgi wieczystej nr...., do której została przeniesiona działka nr .... obr. ........po odłączeniu jej z księgi wieczystej nr ...., organ drugiej instancji ustalił, że działka nr .... stanowi aktualnie własność Gminy Miejskiej K. na podstawie decyzji Wojewody K. z dnia [.....] . Analiza wskazanych powyżej odpisów z ksiąg wieczystych nr ..... i nr ..... wykazała, że działka nr ...... obr......., będąca przedmiotem postępowania o zwrot, obciążona została prawem użytkowania wieczystego na rzecz .......Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[....] " w K. , ustanowionym na podstawie umowy z dnia........1975r., zawartej w formie aktu notarialnego w wykonaniu decyzji Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia.........1973r. nr....., zaś wpisu tego prawa dokonano w księdze wieczystej nr ...... w dniu.........1975r. W oparciu o powyższe organ drugiej instancji stwierdził, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot zostało ustanowione i wpisane do księgi wieczystej przed dniem 1.01.1998r. i stan ten istniał w chwili wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu przewlekłości postępowania Wojewoda ......... stwierdził, iż przepisy art. 35 - 37 k.p.a. przyznają stronom postępowania instrumenty prawne pozwalające na przeciwdziałanie bezczynności organu administracji publicznej w rozpoznaniu sprawy, która przed nim zawisła. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest dowodów wskazujących na podejmowanie przez skarżących czynności procesowych zmierzających do przeciwdziałania bezczynności organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie w pierwszej instancji.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzje Wojewody ....... z dnia [.....] E.K. i W.K. domagali się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [.....] , zarzucając ponownie naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, a to art. 12. k.p.a. oraz art. 229 w zw. z art. 240 ust. 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich błędną wy kład nie.

Skarżący podnosili, że organy administracji publicznej prowadziły sprawę w sposób opieszały, zmierzający wręcz do unicestwienia przysługujących im praw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wskazali, że prawo do szybkiego, w rozsądnym terminie przeprowadzonego procesu, w tym także administracyjnego, ustanawia art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W tym celu organy obowiązane są posługiwać się najprostszymi środkami prowadzącymi do realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, strona może ponosić konsekwencji przewlekłości postępowania, a okoliczności, których ze

względu na upływ czasu nie będzie można ustalić, nie mogą przemawiać przeciwko niej.

Skarżący wskazywali dalej, że w stanie prawnym z daty złożenia wniosku ich żądanie miało oparcie w treści art. 69. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym od 26.08.1996r. Skoro postępowanie administracyjne, toczyło się przez ponad 9 lat, bez jakiejkolwiek winy skarżących, to nie mogą oni ponosić negatywnych skutków zmiany stanu prawnego z dniem 1.01.1998r.

Wyżej wymienieni podnosili też, że organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisu art. 229 w zw. z art. 240 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ust. 1 art. 240 ustawy wskazano, że w przypadku, gdy obowiązujące przepisy powołują się na uchylone przepisy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżących, odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może powodować utraty przez skarżących możliwości uzyskania pozytywnego orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, tylko dlatego, że przesłanki zawarte w przepisie art. 229 tej ustawy powodują obecnie wyłączenie stosowania przepisu art. 136 ust. 3. Taka wykładnia przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje niczym nieuzasadnione różnicowanie praw obywateli, których nieruchomości wywłaszczono na cel, którego nie zrealizowano. Z jednej strony w sytuacji, gdy przesłanki z art. 229. ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zachodzą, nie ma przeszkód w orzeczeniu zwrotu nieruchomości, zaś z drugiej strony, gdy Skarb Państwa lub Gmina zawarła niezrealizowaną w efekcie umowę oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości orzeczenie o zwrocie nie może nastąpić. Skarżący zarzucili dodatkowo, że powyższa wykładnia narusza przepis art. 64. ust. 2. Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda ....... wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazywał dodatkowo, że pomiędzy datą wszczęcia postępowania, a datą wydania obu kwestionowanych decyzji nastąpiła zmiana ustawodawstwa uniemożliwiająca rozpatrzenie przedmiotowej sprawy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art. 233 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowi wyraźnie, że sprawy wszczęte lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Przedmiotowa sprawa należy do kategorii spraw objętych działaniem powołanego wyżej artykułu. W związku z powyższym nie jest uzasadniony zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni przepisu art. 229 w związku z art. 240 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji zobowiązane są bowiem do stosowania przepisów prawa obowiązujących w chwili orzekania. Na dzień wydania decyzji Starosty K. oraz utrzymującej jaw mocy decyzji Wojewody .......ustawą tą była ustawa o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r- Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm.-oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sprawie niniejszej obejmuje ona zaskarżona i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek E.K. i W.K. z dnia........1996r, sprecyzowany dodatkowo do protokołu oględzin dnia......1997r. Jego przedmiotem było rozpatrzenie zasadności żądanie zwrotu na rzecz wyżej wymienionych jako spadkobierców J.K. i F.K. nieruchomości zbytej przez ich poprzedników prawnych na rzecz Skarbu Państwa notarialną umową sprzedaży z dnia [.....] na podstawie art. 6 ustawy z 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod zabudowę spółdzielczą, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K. nr .......z dnia [.....] , a to działki nr ..... obr. .... odpowiadającej parcelom .... kat........ Do daty wydania decyzji Starosty K. z dnia [.....] skarżący nie uzyskali pozytywnego rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości, przy czym nie wnieśli skargi do naczelnego Sądu Administracyjnego w W. - Ośrodek Zamiejscowy w K. od decyzji kasacyjnej Wojewody ........ z dnia [.....] .W wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wyżej wskazanej decyzji organu pierwszej instancji zawarto obszerne, szczegółowe ustalenia dotyczące podstawy nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości, zachodzących po tej dacie do chwili orzekania zmian w jej stanie prawnym oraz zmian geodezyjnych, a także odnoszące się do legitymacji wnioskodawców jak spadkobierców J.K. i F.K. Analogiczne ustalenia zostały dokonane przez organ drugiej instancji.

Skarżący nie kwestionują dokonanych w postępowaniu administracyjnym zbieżnych ustaleń organów pierwszej i drugiej instancji tworzących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które są adekwatne do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie podnoszą także zarzutów dotyczących realizacji ich praw jako strony postępowania, poza odnoszącymi się do długotrwałości postępowania. Nie stwierdzając w kwestiach niespornych uchybień branych pod uwagę z urzędu w myśl art. 145 §1 pkt 1 b-c i pkt 2 p.p.s.a , szczegółowe rozważania zostają ograniczone do zarzutów skargi.

W tym zakresie należy uznać, że organy obu instancji rozstrzygając ponownie sprawę prawidłowo powoływały się na przepisy ustawy z dnia 21.08. 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, póz. 741 z późn. zm. - oznaczana dalej jako u.g.n.). Obie decyzje zostały wydane po dacie wejścia w życie 1.01.1998r. powołanej ustawy (art. 242 u.g.n.). Zgodnie z treścią art. 233 u.g.n. - sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Z powołanej regulacji intertemporalnej jednoznacznie wynika, że fakt wystąpienia o zwrot nieruchomości przed 1.01.1998r. nie powodował wyłączenia stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. Żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w analizowanym stanie prawnym uregulowane zostało w art. 136 ust. 3 i następnych powyższej ustawy, przy czym w art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot nieruchomości zostało wyłączone, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Ratio legis art. 229, który nie narusza art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, stanowi stabilizacja stanu prawnego zaistniałego na nieruchomości wywłaszczonej w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, normującej w nowy sposób zasady i tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, jak również zasady i tryb zbywania oraz udostępniania nieruchomości publicznych, przy obiektywnej niemożliwości odebrania podmiotom nie należącym do kategorii podmiotów publicznoprawnych prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (wywłaszczonej), z uwzględnieniem charakteru tego prawa, które może obciążać tylko nieruchomości Skarbu Państwa lub gmin. Taka sytuacja, która odpowiada hipotezie z art. 229 u.g.n. ma miejsce w niniejszej sprawie, przy czym nie należąc do kategorii podmiotów publicznoprawnych ........Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowej "[....] " w K. jest osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego w dacie orzekania w drodze decyzji wystąpienia sytuacji przewidzianej w tym przepisie, nie mogąc doprowadzić do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, czyniło zbędnym badanie dalszych przesłanek zasadności roszczenia przewidzianych w art. 137 u.g.n., względnie przesłanek z art. 22a u.g.n. Słusznie zatem wydając kwestionowane decyzje organy obu instancji pominęły przy orzekaniu kwestie zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel związany z wywłaszczeniem, czy realizacji innego celu mogącego w dacie zbycia nieruchomości uzasadniać jej wywłaszczenie.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie brak jednolitości w sprawie konsekwencji, jakie pociąga za sobą stwierdzenie wystąpienia przesłanki z art. 229 u.g.n. , gdzie z reprezentowany jest pogląd przyjęty przy wydaniu zaskarżonych decyzji, podzielany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę, w myśl którego wystąpienie takiej przesłanki skutkuje odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, albo odmienny, zgodnie z którym powyższe prowadzi do umorzenie postępowania administracyjnego. W tym kontekście zauważyć należy, iż niezależnie od przyjętej koncepcji wpływu stwierdzonego stanu rzeczy na wynik postępowania administracyjnego związanego z wyborem jednej z nich, w obu przypadkach nie może dojść do wydania orzeczenia zwrocie wywłaszczonej nieruchomości lub badania przesłanek z art. 137 u.g.n. , czy 229 a u.g.n. zaś mylne wyrzeczenie i powołanie procesowej podstawy orzeczenia skutkowałoby także oddaleniem skargi.

Bezzasadnym w świetle powyższych uwag jest zarzut naruszenia art. 229 u.g.n., przy czym powoływany równolegle z nim art. 240 u.g.n. nie ma zastosowania w

stanie faktycznym sprawy, ani też żadnego znaczenia dla wykładni art. 229 u.g.n. Przepis ten stanowi w ust. 1 - 2, że - jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na ustawy uchylone przepisem art. 241 albo odsyłają ogólnie do przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy niniejszej ustawy ( ust. 1 ); ilekroć w przepisach odrębnych ustaw jest mowa o czynnościach wykonywanych przez biegłych lub inne osoby posiadające uprawnienia do szacowania nieruchomości, należy przez to rozumieć, że czynności te mogą wykonywać wyłącznie rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w niniejszej ustawie ( ust. 2 ). Zabieg zastosowany w art. 240 u.g.n. pozwala w sposób generalny dostosować obowiązujące przepisy prawne powołujące się na regulacje z ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz ustawy z dnia 29.09.1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości , które utraciły moc na podstawie art. 241 u.g.n. do porządku ustanowionego przepisami ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami . Także w tym przypadku uwzględnia się zasadę bezpośredniego nowej działania nowej ustawy.

Bez znaczenia dla prawidłowości stosowania w niniejszej sprawie art. 229 u.g.n. pozostaje czas trwania postępowania administracyjnego. Zasady dotyczące stosowania przepisów do spraw będących w toku uregulowana wyczerpująco w art. 233 u.g.n. i nie zależą on w żadnej mierze od uznania organów administracji publicznej. Ewentualna bezczynność w załatwieniu sprawy mogła być kwestionowania przez skarżących w drodze zażalenia z art. 37 k.p.a. oraz dalej w trybie sądowoadministracyjnym. Ponadto w określonych przypadkach może ona uzasadniać odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności (tak SN w uchwale z dnia 28.09.1990 r, III CZP 33/90, OSNCP 1991, nr 1, póz. 3 ).

Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.