Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 85/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 22 ust. 6,  103 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi N. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2022 r. nr 2201-IOC.4306.7.2022.MS w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. nr 328000-COC-2.4306.21 i 25.2022.EK-M Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, działając na podstawie art. 22 ust. 7 w zw. z art. 29, art. 5 ust. 19, art. 18 ust. 1, art. 48, art. 56 ust. 1 i ust. 2 lit. c i h, art. 57 ust. 1 i 3, art. 103 ust. 2, art. 105 ust. 4, art. 114 i art. 172 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L nr 269 z 2013 r. ze zm.), dalej jako: "UKC", art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2017/1925 z dnia 12 października 2017 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L nr 282 z 2017 r. ze zm.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2017/1925 z dnia 31 października 2018 r. zmieniającego załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz. Urz. UE L nr 273 z 2018 r. ze zm.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu (Dz. Urz. UE L nr 224 z 2015 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1, ust. 4 i ust. 6, art. 33 ust. 2a, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a, art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j: Dz. U. z 2021 r., poz. 685) oraz art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1856) – orzekł w stosunku do N. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. oraz C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. o:

1. określeniu kodu dodatkowego TARIC-C999;

2. określeniu stawki ostatecznego cła antydumpingowego A30 w wysokości 6,8 %;

3. zaksięgowaniu wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w łącznej wysokości 52.512 zł;

4. określeniu różnicy między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniach celnych w łącznej wysokości 12.078 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dwóch uzupełniających zgłoszeniach celnych o numerach:

- [...]1 w poz. 4 i w poz. 5,

- [...]2 w poz. 1,

które zostały złożone odpowiednio w lipcu i październiku 2019 r., ujęto wyroby walcowane płaskie, dla których zadeklarowano kody TARIC 7219 33 10 00, 7219 34 10 00 i 7219 35 10 00 z kodem dodatkowym C030. Zgodnie z zadeklarowaną klasyfikacją taryfową towaru, należności celne określono stosując stawkę celną erga omnes w wysokości 0% oraz stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0%.

Komisja Europejska komunikatem RIF EU/2020/002, nadesłanym za pośrednictwem Wspólnotowego Systemu Zarządzania Ryzykiem CRMS przekazała informację dotyczącą omijania cła antydumpingowego na wyroby walcowane płaskie ze stali nierdzewnej nie obrobionej więcej niż walcowane na zimno o szerokości 600 mm lub większej (CN 72193100, 72193210, 72193290, 72193310, 72193390, 72193410, 72193490, 72193510, 72193590) oraz o szerokości mniejszej niż 600 mm (CN 72202021, 72202029, 72202041, 72202049, 72202081, 72202089) i pochodzące z Tajwanu wskazując na stosowany mechanizm oszustwa. Polegał on na tym, że tajwańskie przedsiębiorstwo L. Co. Ltd., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych, składało fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez nich wyrobów stalowych była firma C. Co. Ltd. Jednocześnie, do każdej partii sprzedawanej blachy, przedsiębiorstwo L. Co. Ltd. dołączało podrobione certyfikaty jakości, wskazujące jako producenta blachy podmiot C. Co. Ltd.

Wobec powyższego organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę celno-skarbową, udokumentowaną protokołem z dnia 14 września 2020 r., znak [...], odebranym przez N. S.A. w dniu 15 września 2020 r.

Zgodnie z ustaleniami kontrolujących, w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia wszczęcia kontroli, we właściwości Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni złożono 25 zgłoszeń celnych, w których, z uwagi na wyżej opisane oszustwo, bezpodstawnie zastosowano indywidualną stawkę cła antydumpingowego w wysokości 0%, przeznaczoną dla wyrobów wyprodukowanych przez C. Co., Ltd. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, ze wśród kontrolowanych zgłoszeń celnych znalazły się zgłoszenia celne wymienione powyżej.

Ponadto w trakcie trwania kontroli celno-skarbowej Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF wszczął dochodzenie w zakresie unikania ceł antydumpingowych na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno. O wszczęciu przedmiotowego dochodzenia poinformowano Polskę i inne kraje Unii Europejskiej w treści komunikatu AM [...] ([...]) z dnia 29 czerwca 2020 r., z którego wynikało, że zakresem dochodzenia objęto zgłoszenia celne z lat 2017-2020, w których zadeklarowano dodatkowy kod TARIC C030. Celem wszczętego dochodzenia było sprawdzenie prawidłowości stawek ostatecznego cła antydumpingowego deklarowanych w zgłoszeniach celnych w związku z informacjami na temat tego, że tajwańscy pośrednicy sprzedający wyroby stalowe, podrabiają świadectwa produkcyjne C. Co., Ltd, aby sprzedawać produkty nabywcom w UE jako produkty C. Co., Ltd i przekazują fałszywe deklaracje pochodzenia na fakturach handlowych, zgodnie z którymi płaskie produkty walcowane na zimno ze stali nierdzewnej zostały wyprodukowane przez C. Co., Ltd. Podejrzewano także, że towary te dostarczane z fałszywymi atestami składu chemicznego i właściwości chemicznych są pochodzenia chińskiego lub zostały wyprodukowane przez producentów tajwańskich innych niż C. Co., Ltd.

W piśmie z dnia 16 lipca 2021 r., Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF poinformował Polskę oraz pozostałe kraje należące do Unii Europejskiej o swoich ustaleniach, dokonanych w sprawie nr [...]. Zgodnie z tymi ustaleniami, w trakcie dochodzenia nie uzyskano dowodów potwierdzających przypuszczenia, że blacha sprzedana do UE przez L. Co., Ltd. była blachą pochodzenia chińskiego. Wyniki dochodzenia potwierdziły natomiast, że wszystkie certyfikaty jakości stali, mające potwierdzać fakt jej wyprodukowania przez C. Co., Ltd., które zostały załączone przez L. Co., Ltd. do faktur dokumentujących sprzedaż blachy zgłaszanej z kodem dodatkowym TARIC C030, zostały podrobione. Autentyczność tych dokumentów została zweryfikowana przez producenta C. Co. Ltd., który wskazał, że nie wydawał tych dokumentów.

W piśmie z dnia 15 marca 2022 r. importer, w odpowiedzi na zawiadomienie w trybie art. 22 ust. 6 w zw. z art. 29 UKC, zakwestionował ustalenia organu celnego, dotyczące faktu sfałszowania oświadczeń umieszczonych na fakturach handlowych dołączonych do poszczególnych zgłoszeń celnych. Zdaniem importera, będące w jego posiadaniu certyfikaty jakości blachy zakupionej bezpośrednio od C. Co., Ltd., podobnie jak te uzyskane za pośrednictwem L. Co., Ltd., zostały podpisane przez tą samą osobę. Zdaniem importera nie mogło dojść do fałszerstwa dokumentu, ponieważ stwierdzenie wystąpienia takiego działania należy do wyłącznej kompetencji sądu, który może stwierdzić fałsz materialny dokumentu na podstawie przepisu art. 270 § 1 kodeksu karnego, natomiast Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nie przedstawił informacji na temat okoliczności dokonania fałszerstwa materialnego atestów składu chemicznego i właściwości mechanicznych, załączonych do zgłoszeń celnych objętych niniejszym postępowaniem. W opinii importera, OLAF to instytucja, której kompetencje nie obejmują rozstrzygania o prawidłowości elementów kalkulacyjnych, zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych. Tym samym, ustalenia zawarte w piśmie z dnia 16 lipca 2021 r., nie mogą stanowić ostatecznych dowodów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym klasyfikacji taryfowej lub pochodzenia towaru.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dodatkowy kod Taric, który zastosowano dla towaru ujętego w przedmiotowych zgłoszeniach celnych, został przez Komisję Europejską przyznany wyłącznie przedsiębiorstwu C. Co., Ltd. Tym samym indywidualna stawka ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0% miała zastosowanie jedynie do tych płaskich wyrobów stalowych, które zostały w rzeczywistości wytworzone przez to przedsiębiorstwo.

Natomiast deklaracje dotyczące producenta importowanych wyrobów stalowych złożył na fakturach ich sprzedaży pracownik L. Co., Ltd o imieniu i nazwisku D. P. Zgodnie z jego oświadczeniami, wyroby stalowe zadeklarowane w ww. zgłoszeniach, zostały wyprodukowane przez C. Co., Ltd. Dodatkowo, do każdego z wyżej wymienionych zgłoszeń celnych, załączono certyfikaty jakości blachy (ang.: "inspection certificate"), które wskazywały, że importowana blacha została wyprodukowana przez C. Co., Ltd.

Za pośrednictwem biura OLAF, polskie organy celno - skarbowe uzyskały wynik weryfikacji certyfikatów jakości blachy, przedłożonych do zgłoszeń celnych o wyżej wskazanych numerach. Zgodnie z wynikami tej weryfikacji, o którą poproszono w C. Co., Ltd., blacha, która była przedmiotem importu w niniejszej sprawie, nie została wyprodukowana przez to przedsiębiorstwo.

W ocenie organu pierwszej instancji, powyższe ustalenia jednoznacznie dowodzą tego, że w przypadku towarów ujętych w przedmiotowych zgłoszeniach celnych, brak było podstaw prawnych do zastosowania indywidualnej stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0%. W myśl przepisu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429, dla towarów klasyfikowanych do kodów CN 7219 33 10, 7219 34 10 i 7219 35 10, które nie zostały wytworzone przez C. Co., Ltd., prawidłowym dodatkowym kodem TARIC jest kod C999 ze stawką ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 6,8%.

Zmiana zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym dodatkowego kodu TARIC, wiążąca się z koniecznością określenia kwoty należności celnych z tytułu cła antydumpingowego skutkuje koniecznością dokonania zmiany wysokości kwot podatku od towarów i usług należnych w związku z importem towarów ujętych w zgłoszeniach celnych. Na mocy przepisu art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, stawka podatku VAT od importu towaru wynosi 23 %.

Organ wyjaśnił nadto, że znajdujące się w aktach niniejszej sprawy oświadczenia C. Co., Ltd. datowane na 12 i 19 stycznia 2021 r., jednoznacznie potwierdzają fakt, że certyfikaty jakości blachy, które załączono do ww. zgłoszeń celnych, nie zostały wystawione przez C. Co., Ltd. i nie dotyczą blachy wyprodukowanej przez to przedsiębiorstwo. Oświadczenia te zostały złożone po zapoznaniu się przez C. Co., Ltd. nie tylko z treścią samych certyfikatów, lecz także po sprawdzeniu stosownych rejestrów wewnętrznych.

Organ wskazał, że do weryfikacji przez C. Co., Ltd, zostały przesłane wszystkie bez wyjątku certyfikaty jakości blachy, które załączono do przedmiotowych zgłoszeń celnych. Tym samym, wbrew opinii importera, przed wydaniem niniejszej decyzji dokonano weryfikacji dokumentacji przekazanej przez importera w stosunku do poszczególnych zgłoszeń celnych.

Fakt, że C. Co., Ltd. jednoznacznie zaprzeczyło, jakoby był producentem blachy opisanej w certyfikatach jakości załączonych do kontrolowanych zgłoszeń celnych, jednoznacznie dowodzi tego, że certyfikaty te zostały sfałszowane. Dla potwierdzenia tego faktu nie jest konieczne orzeczenie sądu o odpowiedzialności karnej za przestępstwo fałszerstwa dokumentów.

Organ wskazał również, że równolegle do niniejszego postępowania administracyjnego, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego prowadzi dochodzenie w sprawie o czyn zabroniony określony w art. 87 kodeksu karnego skarbowego, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z zaniżeniem należności celno-podatkowych z tytułu importu towarów, ujętych w zgłoszeniach celnych wymienionych w niniejszej decyzji. To wynik przedmiotowego dochodzenia przesądzi zatem o ewentualnej odpowiedzialności karnej winnych przestępstwa fałszerstwa dokumentów.

Fakt wszczęcia dochodzenia w niniejszej sprawie potwierdza także to, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do zaksięgowania należności celnych na podstawie przepisu art. 103 ust. 2 UKC.

Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, prowadząc dochodzenie w przedmiotowej sprawie, OLAF nie przekroczył swoich uprawnień. Przestrzegając ustalonych procedur, OLAF przekazał polskim organom celnym dowody umożliwiające przeprowadzenie krajowego postępowania administracyjnego, którego efektem jest niniejsza decyzja.

N. S.A. z siedzibą w T. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając organowi naruszenie:

- art. 22 ust. 6 i 7, art. 103 ust. 1 i 2 UKC w związku z art. 56 ustawy - Prawo celne, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędną interpretację, skutkujące nieuprawnionym przyjęciem w niniejszej sprawie o możliwości powiadomienia dłużnika po upływie trzech lat, licząc od daty powstania długu celnego;

- art. 22 ust. 6 UKC w związku z art. 73 ustawy - Prawo celne, poprzez błędną interpretację w zakresie możliwości nieprzeprowadzanie postępowania dowodowego w sprawie i oparcie się wyłącznie na przedstawionym przez OLAF materiale kontrolnym, z pominięciem fazy dowodowego postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu podstawowych reguł tego postępowania, w szczególności reguły praworządności i reguły dochodzenia do prawdy obiektywnej;

- art. 187 § 1 w związku z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), poprzez dokonanie oceny wyłącznych dowodów w postaci ustaleń pokontrolnych zawartych w Raporcie z Misji OLAF z pominięciem przeprowadzenia dowodów wskazywanych przez stronę, nie w sposób obiektywny, lecz nakierowany na udowodnienie z góry założonej przez organy celne tezy, zgodnie z która spółka pozostaje odpowiedzialna za dokonywanie importu towarów z terytorium celnego Tajwanu, z naruszeniem reguł postępowania antydumpingowego;

- art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, zważywszy na przedstawione dowody, które po przeprowadzeniu prawidłowej, całościowej ich oceny, winny doprowadzić do rozstrzygnięcia odmiennego niż wskazanego w decyzji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 1 grudnia 2022 r. nr 2201-IOC.4306.7.2022.MS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że spór w niniejszym postępowaniu dotyczy zasadności zastosowania stawki w wysokości 6,8% dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi o numerach wskazanych powyżej, a w konsekwencji orzeczenia o pobraniu ostatecznego cła antydumpingowego według tej stawki. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 77 ust. 2 UKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W myśl art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Zgodnie zaś z art. 172 ust. 2 UKC, jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że w art. 103 ust. 1 UKC, zakreślono trzyletni podstawowy termin na powiadomienie o długu celnym. Termin ten liczony jest od daty powstania długu celnego. W art. 103 ust. 2 UKC uregulowano przesłanki warunkujące dopuszczalność powiadomienia o długu celnym po upływie trzech lat, w terminie dookreślonym w prawie krajowym (w realiach polskich: art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, w którym przewidziano termin 5 lat od daty powstania długu celnego). Ponadto organ wskazał, że w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym.

Następnie organ podniósł, że zastosowane w niniejszym postępowaniu przepisy Unijnego Kodeksu Celnego uwzględniać muszą orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, którego wyroki uznawane są za źródło prawa poprzez moc wiążącą sądy i organy państw członkowskich. Z analizy tego orzecznictwa wynika, że:

- dłuższy termin na powiadomienie może mieć zastosowanie nie tylko w przypadkach, gdy dług celny powstał w następstwie nielegalnego wprowadzenia towaru na unijny obszar celny, usunięcia towaru spod dozoru celnego, czy naruszenia przepisów regulujących daną procedurę, ale także w przypadku określonym w art. 77 UKC, to jest gdy stanowi on następstwo przyjęcia zgłoszenia celnego; dla zastosowania analizowanych przepisów wystarczające jest bowiem wykazanie związku przyczynowo skutkowego między popełnionym czynem a długiem celnym (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-522/16);

- w celu określenia ostatecznego terminu na powiadomienie o długu celnym organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS w sprawie Zefeser: C-62/06);

- nie jest konieczne, aby przestępstwa (przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani (por. m.in. wyrok TS w sprawie Gilbert Snauwaert: C-125/08).

W ocenie organu odwoławczego, zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy dowodzi, że tajwański eksporter tj. przedsiębiorstwo L. Co. Ltd., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych, składał fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez niego wyrobów stalowych była firma C. Co., Ltd oraz dołączał podrobione certyfikaty jakości, wskazujące jako producenta blachy podmiot C. Co., Ltd., który de facto nim nie był. Z uwagi na powyższe strona niezasadnie deklarowała indywidualną stawkę dla cła antydumpingowego w wysokości 0%, przeznaczoną dla wyrobów firmy tj. C. Co., Ltd.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona czynu zabronionego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1958 ze zm.). Organ wskazał, że Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni prowadzi postępowanie karne w tej sprawie dlatego termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych zasadnie ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że organ celny został wprowadzony w błąd poprzez podanie w zgłoszeniu celnym nieprawdziwych danych dotyczących rzekomo pochodzenia towaru z Tajwanu, podczas gdy w istocie został on wyprodukowany w Chińskiej Republice Ludowej. Pochodzące z tego kraju towary są obciążone stawką cła antydumpingowego. Wspomniane nieprawidłowości stanowiły konsekwencję między innymi wyłudzenia przez kontrahenta strony świadectw niepreferencyjnego pochodzenia towaru w oparciu o nieprawdziwe dane i informacje. Zdaniem organu wyczerpane zostały zarówno znamiona przestępstw pospolitych przeciwko wiarygodności dokumentu jak i przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 87 § 1 k.k.s. Organ celny autonomicznie dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu. Nie jest zadaniem organów celnych pogłębiona analiza karnych (karnych skarbowych) oraz karnoprocesowych aspektów pozostających ze sobą w związku czynów być może popełnionych w kraju i za granica. Omawiane przestępstwo skarbowe można popełnić tylko z winy umyślnej i zamiarem bezpośrednim wprowadzenia w błąd organu celnego.

Nadto organ wskazał, że decyzje wydane przez organ pierwszej instancji w trybie art. 22 ust. 7 UKC nie wymagają uprzednio zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC w zw. z art. 73 ustawy - Prawo celne, organ jest zobowiązany powiadomić stronę o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, co też uczynił organ pierwszej instancji pismem z dnia 2 lutego 2022 r. Strona oprócz pisma z dnia 15 marca 2022 r., w którym poddała ocenie zgromadzone dowody, nie dostarczyła żadnych innych dowodów umożliwiających odstąpienie od naliczanie cła antydumpingowego w stosunku do towarów objętych zgłoszeniami celnymi.

Organ wyjaśnił także, że nie jest zobowiązany do kontynuowania postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy już zgromadzone dowody pozwalają na ustalenie stanu faktycznego. Za pośrednictwem biura OLAF, polskie organy celno-skarbowe uzyskały wynik weryfikacji certyfikatów jakości blachy (ang: inspection certificate), przedłożonych do zgłoszeń celnych o wyżej wskazanych numerach. Przedmiotowe certyfikaty nie zostały wystawione przez C. Co., Ltd. i nie dotyczą blachy wyprodukowanej przez to przedsiębiorstwo.

Organ wyjaśnił, że organ pierwszej instancji miał prawo do wykorzystania raportu OLAF oraz wydania na jego podstawie zaskarżonej decyzji. Raporty sporządzone przez OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Podlegają one tym samym przepisom dotyczącym oceny jak raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych i mają taką samą wartość dowodową jak raporty krajowe.

OLAF może prowadzić czynności kontrolne również w zakresie pochodzenia towaru, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi jednak na fakt, że w trakcie tego dochodzenia, OLAF nie ustalił, że sporny towar pochodzi z Chin, zatem tajwańskie pochodzenie towaru, zadeklarowane w zgłoszeniach celnych na podstawie świadectw pochodzenia, nie uległo zmianie.

Podsumowując, organ podkreślił, że co prawda zgromadzony w sprawie materiał nie pozwolił organowi pierwszej instancji na ustalenie chińskiego pochodzenia mimo wcześniejszych podejrzeń, to w związku z tym, w zaskarżonej decyzji nie nastąpiła zmiana kraju pochodzenia z Tajwanu na Chiny. Jednakże towar objęty ww. zgłoszeniami pochodzący z Tajwanu również podlega cłu antydumpingowemu na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r.

N. S.A. z siedzibą w T. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 22 ust. 6 i 7, art. 103 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 lit. b UKC w związku z art. 56 ustawy - Prawo celne, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędną interpretację, skutkujące nieuprawnionym przyjęciem w niniejszej sprawie o możliwości powiadomienia dłużnika po upływie trzech lat, licząc od daty powstania długu celnego;

- art. 22 ust. 6 UKC w związku z art. 73 ustawy - Prawo celne, poprzez błędną interpretację w zakresie możliwości nieprzeprowadzanie postępowania dowodowego w sprawie i oparcie się wyłącznie na przedstawionym przez OLAF raporcie z pominięciem fazy dowodowego postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu podstawowych reguł tego postępowania, w szczególności reguły praworządności i reguły dochodzenia do prawdy obiektywnej;

- art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie oceny wyłącznych dowodów w postaci ustaleń pokontrolnych zawartych w raporcie OLAF - z pominięciem przeprowadzenia dowodów wskazywanych przez stronę - nie w sposób obiektywny, lecz nakierowany na udowodnienie z góry założonej przez organy celne tezy, zgodnie z która spółka pozostaje odpowiedzialna za dokonywanie importu towarów z terytorium celnego Tajwanu, z naruszeniem reguł postępowania antydumpingowego;

- art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, zważywszy na przedstawione dowody, które po przeprowadzeniu prawidłowej, całościowej ich oceny, winny doprowadzić do rozstrzygnięcia odmiennego niż wskazanego w decyzji;

- art. 119 ust. 1 i 2 oraz art. 120 ust. 1 UKC, poprzez ich niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, stanowiącym, iż zaksięgowania kwoty należności celnych a posteriori, kiedy pierwotnie została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać odpowiednio zauważony przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie postępowania celnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że brzmienie przepisu art. 103 ust. 2 UKC nie pozostawia wątpliwości, iż aby mógł zostać przedłużony okres powiadomienia dłużnika o długu celnym - określony w ust. 1 art. 103 UKC - czyn implikujący powstanie tego długu musiał podlegać sądowemu postępowaniu karnemu na etapie jego popełnienia, które to postępowanie musi zaistnieć w odniesieniu do czynu zabronionego, którego dotyczy postępowanie administracyjne. Wszczęcie i prowadzenie postępowania karnoskarbowego nie może być utożsamiane z postępowaniem sądowym. Sądowy etap postępowania karnego rozpoczyna się dopiero po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Organ celny nie ma prawa stanowić o przesłankach sądowego postępowania karnego. Organy opierają się na treści art. 221 ust. 4 WKC, w którym odnoszono się do możliwości wszczęcia postępowania karnego wskutek popełnienia/wykrycia czynu zabronionego, nie zaś prowadzenia postępowania karnego przez organ sądowy. Powołane przez organ orzecznictwo oparte jest na ww. art. 221 ust. 4 WKC.

Skarżąca dodała, że w zakresie czynów zabronionych, implikujących możliwość prowadzenia postępowania w celu wymiaru należności celnych po upływie trzech lat od daty powstania długu celnego po wejściu w życie UKC, wprowadzony został całkowicie nowy tryb postępowania w sprawach celnych, znajdujący zastosowanie właśnie w przypadkach dokonywania kontroli ex-post zgłoszeń celnych. Tryb określony w art. 22 ust. 6 UKC eliminuje z postępowania celnego - zdaniem skarżącej całkowicie bezzasadnie - kolejne fazy postępowania administracyjnego określone w Ordynacji podatkowej, dążąc do jak najszybszego wydania decyzji, co wskazuje również na intencję ustawodawcy nieprzedłużania postępowania w tym przedmiocie. Zmieniono również terminy regulujące zasady zawieszenia prowadzonego postępowania, w celu powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego i co za tym idzie, wydania decyzji w tym zakresie. Spółka zwróciła uwagę, że w przedmiotowej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, przez okres niemalże dwóch lat organy celne nie powiadomiły strony o możliwości wydania decyzji niekorzystnej, co stanowiłoby o zawieszeniu upływu trzyletniego okresu przedawnienia wydania decyzji wymiarowej.

Zdaniem skarżącej, raport i zalecenia sporządzanie przez OLAF w następstwie dochodzenia zewnętrznego i przekazane właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich nie mogą automatycznie skutkować wszczęciem krajowego postępowania administracyjnego lub sądowego, ani tym bardziej przyjęciem wynikających z tego raportu zaleceń. Argumentacja przedstawiona przez OLAF może stanowić jedynie uzasadnienie do wszczęcia postępowania administracyjnego, zaś całość materiału dowodowego winna być zgromadzona i prawidłowo oceniona, zwłaszcza gdy strona wskazuje na konkretne dowody i przywołuje określone dowody. Organ nie odniósł się do wskazywanych przez stronę w postępowaniu odwoławczym okoliczności, że podejmując próbę wyjaśnienia sytuacji na Tajwanie, uzyskała informację, że zarzuty C. Co., Ltd. odnoszące się do dokonywania jakoby nieprawdziwego poświadczenia co do wytwarzania towaru przez osoby odpowiedzialne w przedsiębiorstwie L. Co., odpowiadają podpisywaniu przedmiotowych certyfikatów w postaci łacińskich liter, a nie chińskich znaków. Strona zaś otrzymywała certyfikaty o wytworzeniu towaru bezpośrednio od C. Co., Ltd., jak również L. Co., przy czym na obu rodzajach certyfikatów widniały podpisy w wersji alfabetu chińskiego, zaś podpis składała niewątpliwie ta sama osoba. Wątpliwości w tym zakresie w ogóle nie były przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego. Brak jest przy tym podstaw do fałszowania oświadczeń o tajwańskim pochodzeniu stali w wypadku, jeżeli nie została ona uprzednio zaimportowana z Chin.

Zdaniem strony, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 119 ust. 2 UKC. Błąd organu polega na niepodjęciu czynności weryfikacyjnych w stosunku do braku podstawowych ustaleń Raportu z misji OLAF.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. pełnomocnik organu oświadczył, że podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzjach i argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi. Podkreślił, że zasadnicze znaczenie w sprawie miała okoliczność, że C. zaprzeczyła, iż wystawiała dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru – wyprodukowanie tego towaru. Wskazał, że istotą regulacji przewidzianej w art. 103 ust. 1 UKC jest zaistnienie czynu, a nie popełnienie przestępstwa przez konkretną osobą. Nawet ewentualne uniewinnienie danej osoby nie świadczy o tym, że czyn nie został popełniony, wskazuje jedynie, że postępowanie prowadzone jest wobec niewłaściwej osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. a) UKC, dług celny powstaje w przypadku objęcia towarów nieunijnych, podlegających należnościom celnym przywozowym, procedurą dopuszczenia do obrotu. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC). Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego (art. 85 ust. 1 UKC).

Zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną wyrażany jest poprzez zgłoszenie celne, w którym zgłaszający wskazuje wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 UKC, osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za: a) prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku; b) autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentu załączanego do zgłoszenia, deklaracji, powiadomienia lub wniosku; c) wypełnianie - w stosownych przypadkach - wszystkich zobowiązań związanych z objęciem towarów daną procedurą celną lub z prowadzeniem dozwolonych operacji.

Zgodnie z art. 172 ust. 1 UKC, zgłoszenie celne spełniające warunki określone w niniejszym rozdziale jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy, zostały przedstawione organom celnym. W myśl art. 172 ust. 2 UKC jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych.

W świetle zaś art. 48 UKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą do celów kontroli celnych weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Za podstawę faktyczną wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy obu instancji, które uznał za prawidłowe, poza omyłkowym wskazaniem przez organ odwoławczy w jednym miejscu uzasadnienia decyzji, że przedmiotowy towar miał chińskie pochodzenie.

W decyzji organu odwoławczego znalazło się stwierdzenie przywołane przez skarżącą. Uznać je jednak należy za omyłkę organu, skoro w innych częściach uzasadnienia organ szeroko odniósł się do kwestii pochodzenia towaru wskazując, że nie ustalono, by sporny towar pochodził z Chin i że towar zachował tajskie pochodzenie, zadeklarowane w zgłoszeniach celnych. Wskazać należy, że podstawą uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania może być jedynie naruszenie, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Wskazane naruszenie nie mogło spowodować takiego skutku. Zarzut skargi w tym zakresie należało zatem uznać za bezzasadny.

W niniejszej sprawie kwestią sporną między stronami była zasadność zastosowania stawki w wysokości 6,8% dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi objętymi postępowaniem, a w konsekwencji orzeczenia o pobraniu ostatecznego cła antydumpingowego według tej stawki.

Zastosowanie stawki cła antydumpingowego wynikało z przepisów obowiązującego w dacie dokonania zgłoszeń celnych - rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu.

Zgodnie z art. 1 tegoż rozporządzenia, nakłada się ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej, nieobrobionych więcej niż walcowanych na zimno, obecnie objętych kodami CN 7219 31 00, 7219 32 10, 7219 32 90, 7219 33 10, 7219 33 90, 7219 34 10, 7219 34 90, 7219 35 10, 7219 35 90, 7220 20 21, 7220 20 29, 7220 20 41, 7220 20 49, 7220 20 81 i 7220 20 89 pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu. W unormowaniu tym przewidziano stawki ostatecznego cła antydumpingowego mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, dla produktów opisanych w ust. 1 i wytworzonych przez podane w tabeli przedsiębiorstwo C. Co., Ltd., T. w wysokości 0%, zaś w przypadku wszystkich pozostałych wymienionych przedsiębiorstw z siedzibą w Tajwanie, stawka ta wynosi 6,8%.

Zgodnie z regulacją art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 stosowanie indywidualnych stawek celnych ustalonych dla przedsiębiorstw wymienionych w ust. 2 uwarunkowane jest przedstawieniem organom celnym państw członkowskich ważnej faktury handlowej, która musi zawierać oświadczenie następującej treści, opatrzone datą i podpisem pracownika podmiotu wystawiającego fakturę, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska: "Ja, niżej podpisany, poświadczam, że (ilość) płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno sprzedanych w ramach wywozu do Unii Europejskiej i objętych niniejszą fakturą, zostało wytworzonych przez (nazwa przedsiębiorstwa i adres) (dodatkowy kod TARIC) w (Tajwanie/ChRL). Oświadczam, że informacje zawarte w niniejszej fakturze są pełne i zgodne z prawdą". W przypadku nieprzedstawienia takiej faktury, obowiązuje stawka celna mająca zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw".

Organy ustaliły, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie został wytworzony przez ww. przedsiębiorstwo C. Co., Ltd., wobec czego pobrano ostateczne cło antydumpingowe według stawki 6,8%. T Organy ustaliły, że sprzedawca towaru tajwańskie przedsiębiorstwo L. Co., Ltd., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych, składało fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez nie wyrobów stalowych była C. Co., Ltd. Jednocześnie do każdej partii sprzedawanej blachy przedsiębiorstwo to dołączało podrobione certyfikaty jakości, wskazujące jako producenta blachy przedsiębiorstwo C. Co., Ltd.

Skarżąca natomiast stała na stanowisku, że w sprawie brak jest podstaw do ustalenia faktu złożenia przez przedsiębiorstwo L. Co., Ltd. fałszywego oświadczenia na fakturach handlowych o wytworzeniu towaru przez ww. przedsiębiorstwo C. Co., Ltd.

Zaznaczyć należy, że tajwańskie pochodzenie towaru zadeklarowane w zgłoszeniach celnych nie uległo zmianie. Fakt, że w sprawie nie wykazano, aby importowany towar pochodził z Chin, nie miał znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Intencją skarżącej było wykazanie, że towar był wyprodukowany w Tajwanie przez C. Co., Ltd. i skorzystanie z 0% stawki cła. Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było złożenie niezgodnych z prawdą oświadczeń o wyprodukowaniu towaru przez tego producenta i posłużenie się przez sprzedawcę sfałszowanymi świadectwami kontrolnymi.

Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy celne, a w konsekwencji zarzuty dotyczące wadliwego dokonania przez te organy ustaleń producenta towaru importowanego przez skarżącą z Tajwanu.

Wbrew tym zarzutom, organy administracji celno-skarbowej prawidłowo zebrały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Organy dokonały prawidłowej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie przekraczając granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przewidzianej w art. 191 o.p., organ pierwszej instancji przy ocenie znaczenia i wartości zebranego materiału dowodowego kierował się zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Organ słusznie stwierdził, że zgromadzone dokumenty, w postaci komunikatu Komisji Europejskiej RIF EU/2020/002 z dnia 10 marca 2020 r., protokołu przeprowadzonej u skarżącej kontroli celno-skarbowej sporządzonego w dniu 14 września 2020 r., komunikatów Europejskiego Urzędu ds. nadużyć Finansowych OLAF z dnia 29 czerwca 2020 r. i z dnia 16 lipca 2021 r., a także wyjaśnień C. Co., Ltd. z dnia 12 i 19 stycznia 2021 r., wskazują na fakt dokonania przez skarżącą importu towarów, które nie zostały wytworzone przez C. Co., Ltd. Organy celne zostały natomiast wprowadzone w błąd w wyniku dołączenia do zgłoszeń celnych faktur handlowych zawierających niezgodne z rzeczywistością oświadczenie pracownika L. Co., Ltd. o wytworzeniu importowanego towaru przez C. Co., Ltd. Oświadczenie to miało spełniać wymogi zawarte w ww. art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 i uzasadniać zastosowanie stawki cła antydumpingowego w wysokości 0%.

We wspomnianym wyżej komunikacie Komisji Europejskiej stwierdzony został, oparty na twierdzeniach C. Co., Ltd., mechanizm omijania cła antydumpingowego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 2015/1429. Przedsiębiorstwo to twierdziło, że tajwańskie przedsiębiorstwo L. Co., Ltd. unika płacenia cła wykorzystując podrobione "mill test cerificates" (atesty składu chemicznego i właściwości mechanicznych) firmy C. Co., Ltd oraz składając fałszywe oświadczenie na fakturach handlowych o pochodzeniu towaru, iż producentem jest C. Co., Ltd.

Kontrola celno-skarbowa przeprowadzona u skarżącej Spółki wykazała, że L. Co., Ltd. sprzedawało skarżącej towar deklarowany jako wyprodukowany przez C. Co., Ltd. co zostało prawidłowo ocenione jako niezgodne ze stanem faktycznym.

Powyższe ustalenia znalazły potwierdzenie w komunikacie OLAF z dnia 29 czerwca 2020 r. oraz kolejny dokumencie tego Urzędu z dnia 16 lipca 2021 r. zawierającym opis sytuacji i działania podejmowane w wyniku dochodzenia. Wynika z nich, że pośrednik handlowy skarżącej – L. Co. Ltd. – który wystawił załączone do zgłoszeń celnych faktury sprzedaży objętych nim towarów, dopuszczał się fałszerstw dokumentów potwierdzających, że towary, w których obrocie pośredniczył, zostały wyprodukowane przez C. Co. Ltd., zatem podmiot, którego wyroby mogły być zgłaszane do procedury dopuszczenia do obrotu w UE z zastosowaniem 0% stawki cła antydumpingowego, na podstawie rozporządzenia nr 2015/1429.

Dochodzenia prowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF miało na celu ujawnienie procederu podrabiania świadectw produkcyjnych C. Co., Ltd., w celu sprzedawania produktów nabywcom w UE jako produktów C. i obchodzenia obowiązujących ceł. Dochodzenie prowadzone było we współpracy z organami celnymi Tajwanu, jak również z udziałem producenta C. Co., Ltd., który przedłożył formalne pisma stwierdzające, że atesty składu chemicznego i właściwości chemicznych nie zostały wydane przez tę Spółkę i tym samym zostały podrobione. W świetle pism OLAF oraz pism wyjaśniających C. Co., Ltd stwierdzić należało, że zebrany w trakcie dochodzenia materiał dowodowy potwierdza istnienie ustalonych przez organ nieprawidłowości.

Odnosząc się do wiarygodności ustaleń dokonanych w trakcie przeprowadzonego dochodzenia, do czego nawiązuje część podniesionych w skardze zarzutów, wskazać należy, że OLAF jest organem powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty, prowadząc dochodzenie OLAF działa na rzecz i w imieniu Wspólnoty.

Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U.UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. Zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i 11 niniejszego rozporządzenia i przepisów rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96 Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym.

Dokumenty sporządzane w toku postępowania prowadzonego przez OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.

Dokumenty uzyskane w niniejszej sprawie od OLAF pomimo, iż nie stanowią raportu końcowego, stanowiiły dopuszczalne dowody w prowadzonym przez organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego, zgodnie z art. 180 § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko takiemu dokumentowi, a ciężar dowodu spoczywa wówczas na stronie wywodzącej przeciwne wnioski. W toku postępowania skarżącej nie udało się obalić ustaleń, poczynionych w oparciu o dokumenty OLAF.

Podkreślić należy, że organy nie ograniczyły się do automatycznego przyjęcia wniosków płynących z komunikatów OLAF. Organy dysponowały wspomnianym powyżej komunikatem Komisji Europejskiej RIF EU/2020/002 z dnia 10 marca 2020 r., a także pozyskanymi przez OLAF oświadczeniami C. Co., Ltd z dnia 12 i 19 stycznia 2021 r. z których wynikało, że po weryfikacji świadectw i sprawdzeniu krzyżowym rejestrów wewnętrznych potwierdzono, że świadectwa kontroli nie zostały wystawione przez to przedsiębiorstwo. Do pism C. Co., Ltd załączone zostały dokumenty świadectw kontroli, które odpowiadają świadectwom załączonym przez skarżącą do zgłoszeń celnych.

Skarżąca kwestionując ustalenia dokonane w trakcie dochodzenia OLAF, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że importowany towar został wyprodukowany przez C. Co., Ltd. Twierdzenia skarżącej, że otrzymywała świadectwa kontroli podpisane za pomocą alfabetu chińskiego zarówno od C. Co., Ltd jak i od L. Co., Ltd., nie podważają prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy. W świetle jednoznacznych oświadczeń C. Co., Ltd., że świadectwa kontrolne nie pochodzą one od tego przedsiębiorstwa, brak jest podstaw do dokonania w sprawie przeciwnych ustaleń.

Skarżąca nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że C. Co., Ltd wywodziło swe wnioski co do podrobienia świadectw kontroli z faktu wystawiania ich w alfabecie chińskim, zamiast łacińskim. Przeciwnie C. Co., Ltd wyjaśniła, że swe ustalenia wywodziła z dokonanej krzyżowej kontroli rejestrów wewnętrznych. Dodać należy, że w komunikacie Komisji Europejskiej nr RIF EU/2020/002 powołano również twierdzenia C. Co., Ltd., iż dokonuje ona sprzedaży bezpośredni do UE, bez udziału tajwańskich handlowców. Po drugie skarżąca, podnosząc w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, iż występowała do przedsiębiorstwa L. Co., Ltd. o dostarczenie dokumentów, na których podstawie będzie można potwierdzić transparentność dostaw zakupionego towaru jako faktycznie wytworzonego przez C. Co., L. Co., Ltd. podała, że oczekuje na przekazanie przedmiotowej dokumentacji. Jak wynika jednak z akt administracyjnych, dokumentacji takiej skarżącą nie zdołała przedłożyć.

W tej sytuacji za chybione uznać należy zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 o.p., poprzez dokonanie oceny dowodów w postaci ustaleń OLAF z pominięciem dowodów wskazywanych przez skarżącą oraz przez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy. Materiał dowodowy pozyskany przez organy od OLAF jest jednoznaczny i przekonujący. Sama skarżąca nie wskazała, o jakie braki dowodowe chodzi i nie zgłosiła żadnych dodatkowych wniosków. Podnoszony przez skarżącą fakt, że w sprawie nie wykazano, aby importowany towar pochodził z Chin, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej rozpoznanie sprawy powinno nastąpić z uwzględnieniem zasad obowiązujących w postępowaniu, z których wynika, że organ jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych działań (z udziałem strony) zmierzających do zgromadzenia w sposób kompletny i wszechstronny materiału dowodowego i dokonania swobodnej jego oceny. Jednocześnie, organ nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich możliwych czynności procesowych (w sposób nieograniczony) w sytuacji, gdy dotychczas zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie wyjaśnia stan sprawy i pozwala na prawidłowe podjęcie rozstrzygnięcia. Skarżąca nie sprecyzowała, jakich czynności dowodowych oczekiwałby od organów, celem ustalenia czy towary objęte zgłoszeniami celnymi zostały wyprodukowane przez C. Co., Ltd.

Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że strona nie została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu i zgłaszania wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC, przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Pismem z dnia 2 lutego 2022 r. organ spełnił ten obowiązek.

Odnosząc się do zasadniczego zarzutu formułowanego w skardze, a mianowicie kwestii powiadomienia skarżącego o długu celnym po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego Sąd stwierdził, że organy wydały decyzje zgodnie z art. 103 UKC.

Przepisy zawarte w art. 103 ust. 1-3 UKC stanowią:

1. O długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego.

2. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym.

3. Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli: a/ złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub b/ organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.

Z obowiązujących przepisów wynika zatem, że okres przedawnienia długu celnego przedłuża się w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał ściganiu w postępowaniu karnym. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w UKC.

W poprzednio obowiązującym stanie prawnym przepis art. 221 ust. 4 rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1 z dnia 1992.10.190) stanowił, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W obecnym stanie prawnym prawodawca posłużył się pojęciem czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, natomiast w obecnie obowiązującym stanie prawnym pojęciem czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Różnice w tym zakresie

Ukształtowane w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego, mimo iż prezentowane na gruncie nieobowiązującego już art. 221 ust. 4 WKC, pozwala na sformułowanie nadal aktualnych następujących tez:

- to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia sądowemu postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia sądowego postępowania karnego, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie ZF Zefeser sygn. akt C-62/06));

- nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani; dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC pozostaje bez znaczenia czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (por. wyrok TS z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie Snauwert sygn. akt C -124/08);

- konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem), a długiem celnym istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo-skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego.

Wskazany wyżej kierunek wykładni art. 103 ust. 2 UKC został również zaprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 2688/18; z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 2032/18; z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt I GSK 190/10; dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 908/12; z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 868/12 i I GSK 1244/12; z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 910/16).

Jak już wyżej wskazano, importowane towary nie zostały wyprodukowane przez C. Co., Ltd. Do zgłoszeń zostały natomiast załączone sfałszowane dokumenty świadectw kontroli towarów oraz faktury sprzedaży zawierające oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym, które to dokumenty miały wskazywać na wytworzenie towarów przez C. Co., Ltd., co zmierzało do objęcia towarów stawką cła antydumpingowego w wysokości 0%.

Wystawienie przez tajwańskiego eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu poświadczenia pochodzenia towarów od ww. C. Co., Ltd., w celu uniknięcia obciążenia tych towarów cłem antydumpingowym w odpowiedniej stawce, stanowi niewątpliwie czyn określony w art. 87 § 1 ustawy - Kodeks karny skarbowy, spełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie przez uniknięcie płacenia należnego cła antydumpingowego. Zatem wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego producenta towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich, spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 k.k.s., tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd. Działanie tajwańskiego eksportera było umyślne, skoro towary objęte sprzedażą sprzecznie z prawdą przedstawił jako pochodzące od C. Co., Ltd. Działanie to wypełnia nadto znamiona innego przewidzianego w prawodawstwie polskim czynu zabronionego – fałszerstwa dokumentu t.j. przestępstwa z art. 270 § 1 ustawy - Kodeks karny. Oczywistym celem i skutkiem tego działania było uniknięcie zastosowania wobec eksportowanych z Tajwanu do Polski towarów cła antydumpingowego w wysokości 6,8% wartości celnej towaru a zatem przewyższającej stawka cła w wysokości 0% wartości celnej towaru.

Podkreślić należy, że z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego (do pięciu lat zgodnie art. 56 ustawy – Prawo celne) nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego lub karnoskarbowego, czy tylko mogło do tego dojść, i to bez względu na to, czy postępowanie miałoby zostać wszczęte przed organami ścigania, czy też przed sądem. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. Dla prawidłowego zastosowania art. 103 ust. 2 UKC wystarczające jest, że czyn, będący podstawą do powstania długu celnego, w momencie jego powstania był penalizowany. Wskazać należy, że organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór należności celnych, nie rozstrzygają natomiast o popełnieniu przestępstwa i sprawcy czynu. Organ dokonuje oceny w tym zakresie wyłącznie na użytek prawa celnego (co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej lub karnoskarbowej).

Sąd stoi na stanowisku, że użyte w treści art. 103 ust. 2 UKC sformułowanie "(...) gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu (...)" nie może być rozumiane w sposób zaprezentowany przez skarżącą, a zatem jako uruchomienie etapu postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź przynajmniej kiedy w wyniku prowadzenia postępowania przygotowawczego stwierdzona została konieczność wszczęcia procedury sądowej. Sformułowanie to, zdaniem Sądu, oznacza jedynie, że czyn zabroniony (to jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia - przyp. sądu), w wyniku którego powstał dług celny, może być przedmiotem oceny ze strony sądu. Innymi słowy, obecne brzmienie art. 103 ust. 2 UKC jednoznacznie wskazuje, że nie jest konieczne wszczynanie postępowania karnego czy też karnego skarbowego dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC. Wystarczające jest bowiem, jak już wyżej wskazano, że czyn, który był podstawą do powstania długu celnego, był w momencie jego powstania penalizowany. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie wszystkie czyny zabronione pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie ich popełnienia będą finalnie podlegały ocenie ze strony sądu. W danym przypadku okoliczności sprawy mogą bowiem determinować konieczność umorzenia postępowania karnego, przykładowo w sytuacji niewykrycia sprawcy przestępstwa. Trudno racjonalnie zakładać, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 UKC zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono lub zakończono etap postępowania sądowego.

Zdaniem Sądu, z treści art. 103 ust.2 UKC nie można wyciągnąć wniosków, jakie przedstawiła skarżąca, że przepis ten, stanowiąc o sądowym postępowaniu karnym, które popełnienie czynu zabronionego musiało rozpocząć, mówi o takim etapie postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź gdy w postępowaniu przygotowawczym stwierdzono konieczność wszczęcia procedury sądowej.

Sformułowania "w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu", nie można rozumieć jako konieczności prowadzenia sądowego postępowania karnego dla możliwości zastosowania tego przepisu. Przepis ten wyraźnie stanowi, że czyn w czasie popełnienia musiał podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. W szczególności, wskazać należy, że treść normy prawnej "dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu" nie może dotyczyć prowadzenia postępowania sądowego w czasie popełnienia czynu. Oczywistym bowiem jest, że postępowanie sądowe nie toczy się w chwili popełnienia czynu, jest ono zawsze konsekwencją czynu i z reguły, zaczyna się toczyć po upływie pewnego okresu czasu od daty popełnienia czynu. Dlatego dla prawidłowego zastosowania tego przepisu konieczne jest wyłacznie penalizowanie konkretnego czynu i możliwość prowadzenia postępowania sądowego w przypadku jego zaistnienia.

Jak przyjął Trybunał Sprawiedliwości UE w ww. wyroku C-62/06, kwalifikacja czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79 z dnia 24 lipca 1979 r. w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności (Dz.U. L 197, str. 1), leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Dokonana przez organy celne kwalifikacja danego czynu nie jest stwierdzeniem rzeczywistego popełnienia przestępstwa, dokonywana jest jedynie w ramach i do celów postępowania o charakterze administracyjnym, w celu umożliwienia organom celnym skorygowania błędnego lub niewystarczającego poboru należności celnych przywozowych bądź wywozowych. Taka kwalifikacja nie narusza możliwości dokonywania przez sądy państw członkowskich kontroli decyzji organów celnych i w żaden sposób nie zagraża skutkom, które na podstawie prawa krajowego mogą wynikać z orzeczeń tych sądów – włącznie z ewentualnym zwrotem kwot nienależnie zażądanych przez te organy – w szczególności z orzeczeń umarzających postępowanie lub uniewinniających oskarżonych. Zdaniem Trybunału, teza – według której możliwość nieuwzględnienia 3-letniego terminu przedawnienia powinna być uzależniona od wydania karnego wyroku skazującego – jest sprzeczna już z samym brzmieniem omawianego artykułu, który nie odnosi się ani do wyroku skazującego, ani nawet do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania karnego, lecz w sposób wyraźny do popełnienia czynu, który zaledwie podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych.

Choć przywołany wyrok nie dotyczy omawianego stanu prawnego, bowiem odnosi się do kwalifikacji czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1697/79 w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności, przywołany fragment uzasadnienia mógł znaleźć zastosowanie do wykładni analogicznego pojęcia prawnego w niniejszej sprawie - sformułowania zawartego w art. 103 ust. 2 UKC.

Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącej, że organy rozpoznały niniejszą sprawę na podstawie nieobowiązującego już art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przywołując brzmienie i orzecznictwo dotyczące tego przepisu. Organy powołały się na przepisy UKC i wskazały na podlegający sądowemu postępowaniu karnemu czyn wymieniony w art. 87 § 1 k.k.s.

Nie było przy tym błędem powoływanie się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, czy też sądów krajowych, powstałe w okresie obowiązywania art. 221 ust. 4 WKC. Poglądy zawarte w tych orzeczeniach, co do zasady, zachowały bowiem aktualność. Porównanie brzmienia art. 221 ust. 4 WKC oraz obecnie obowiązującego art. 103 ust. 2 UKC pozwala na konstatację, że przepisy te, mimo pewnych różnic, opierają się na tym samym założeniu, zgodnie z którym wystarczającą do zastosowania dłuższego terminu przedawnienia okolicznością jest zaistnienie czynu zabronionego penalizowanego zgodnie z porządkiem prawnym Państwa Członkowskiego

Reasumując, w przeciwieństwie do stanowiska skarżącej, do powiadomienia o długu celnym po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 103 ust. 1 UKC nie jest konieczne przeprowadzenie przez organy celne czynności zmierzających do wykrycia sprawcy czynu oraz ustalenie wszystkich jego okoliczności. Warunkiem koniecznym i wystarczającym jest natomiast jednoznaczne stwierdzenie, że w istocie doszło do popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu.

Zatem organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego postępowaniu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był dłużnik celny zgłaszający towar.

Omawiana konstrukcja prawna przedłużenia terminu przedawnienia długu celnego w przypadku, gdy powstał on wskutek popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu wynika z konieczności umożliwienia organom celnym działania w celu ochrony rynku unijnego przed procederem nielegalnego unikania ceł antydumpingowych w przypadku, gdy działania o charakterze przestępczym utrudniają skuteczne wykrycie wszystkich okoliczności sprawy w zwykłym terminie. Z punktu widzenia tak określonego celu analizowanej regulacji nie ma znaczenia, czy sądowe postępowanie karne zostało podjęte i zakończone. Przepis art. 103 ust. 2 UKC nie wprowadza bowiem takich wymogów.

W niniejszej sprawie nie mało znaczenia czy skarżąca posiadała wiedzę na temat charakteru działania tajwańskiego eksportera. Nie było bowiem przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją przypisanie skarżącej jakiejkolwiek formy zawinienia w popełnieniu czynu wprowadzenia organu celnego w błąd. Przedłużenie terminu przedawnienia długu celnego nie jest środkiem o charakterze karnym, dla zastosowania którego wiedza importera na temat możliwego pochodzenia importowanego towaru miałaby znaczenie. Jest to natomiast środek umożlwiający skuteczne egzekwowanie przez władze celne należnych świadczeń, pomimo utrudnień spowodowanych przez naruszające prawo działania uczestników obrotu.

Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego producenta towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich, spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 k.k.s., tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd. Dodatkowo w sprawie mamy do czynienia z czynem karalnym, polegającym na sfałszowaniu dokumentu w postaci świadectwa kontrolnego producenta, przewidzianym w art. 270 § 1 Kodeksu karnego.

W konsekwencji termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją uległ w niniejszej sprawie wydłużeniu do 5 lat. Decyzja organu pierwszej instancji stanowiąca akt powiadomienia skarżącej o długu celnym została wydana w dniu 18 lipca 2022 r. i doręczona skarżącej w dniu 10 sierpnia 2022 r. Nastąpiło to przed upływem 5 lat od daty dokonania zgłoszeń celnych w dniach 22 lipca 2019 r. i 21 października 2019 r.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że powiadomienie o długu celnym w dniu 10 sierpnia 2022 r. w przypadku zgłoszenia z dnia 21 października 2019 r. nastąpiło przed upływem terminu 3-letniego przewidzianego w art. 103 ust.1 UKC. Termin ten upływał bowiem dopiero w dniu 21 października 2022 r.

Organ nie powoływał się w niniejszej sprawie na wynikający z art. 103 ust. 3 lit. b UKC skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia powiadomienia o długu celnym. Przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji, działając zgodnie art. 22 ust. 6 UKC, poinformował skarżącą o zamiarze wydania niekorzystnej dla niej decyzji oraz możliwości przedstawienia - w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia - swojego stanowiska w sprawie, w tym wszelkich dowodów oraz dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Wskazać należy, że uwzględnienie przewidzianego w art. 103 ust. 3 lit. B UKC zwieszenia trzyletniego terminu przedawnienia z art. 103 ust.1 UKC, obowiązującego od daty powiadomienia z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym, do końca 30-dniowego okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia, prowadzi do wniosku, że zawiadomienie o długu celnym w dniu 10 sierpnia 2022 r. nastąpiło w czasie biegu 3-letniego terminu przedawnienia także w odniesieniu do drugiego ze zgłoszeń z dnia 22 lipca 2019 r. W związku z zawieszeniem, do biegu terminu należało bowiem doliczyć okres 30 dni, co prowadzi do jego wydłużenia od dnia 22 lipca 2022 r. do dnia 22 sierpnia 2022 r.

Za niezasadne Sąd uznał podnoszone przez skarżącą argumenty związane z trybem postępowania w sprawach celnych, przewidującym skierowanie do importera zawiadomienia w trybie art. 22 ust. 6 w zw. z art. 29 UKC, jak również eliminującym – zdaniem skarżącej – kolejne fazy postępowania administracyjnego określone w przepisach Ordynacji podatkowej.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne do:

1) postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

2) odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Z powyższego wynika, że w postępowaniu, które toczyło się przed organami, przepisy rozdział 1 nie ma zastosowania, w tym przepisy art. 120, art. 121, art. 123 § 1, art. 124, bowiem nie zostały one wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, jako mające zastosowanie do postępowań w sprawach celnych. W preambule do Unijnego Kodeksu Celnego (w szczególności w motywach 20, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 32 i 58) zostały natomiast opisane m.in. zasady rządzące procedurą wydawania decyzji, odnoszące się do takich zasad ogólnych jak zasada legalizmu zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, zaufania do organów celnych.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej o bezzasadnym wyeliminowaniu z nowego trybu postępowania w sprawach celnych kolejnych faz postępowania administracyjnego, określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, stwierdzić trzeba, że postępowanie w sprawach celnych jest odrębnym postępowaniem od postępowania w sprawach podatkowych , które unormowano przede wszystkim w Unijnym Kodeksie Celnym oraz w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny ( Dz.U.UE.L.2015.343.558). Jak wskazano wyżej, zasady tego postępowania zostały odrębnie unormowane w preambule do UKC. Sąd nie widzi potrzeby kierowania w tej mierze pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości.

Natomiast przepisy art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 194 o.p. dotyczą postępowania dowodowego - dowodów, ich zebrania i rozpatrzenia, żądania przeprowadzenia dowodu, zasady swobodnej oceny dowodów, dokumentów urzędowych, zaś art. 210 § 1 pkt 6 o.p. stanowi, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak już wyżej wskazano, organy nie naruszyły przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z przywołanym przepisem art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Z kolei decyzja organu pierwszej instancji spełnia wymogi art. 22 ust. 7 UKC. Decyzja niekorzystna dla wnioskodawcy określa podstawy, na których ją oparto i zawiera pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, który to przepis stosuje się w związku z art. 29 UKC.

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni prowadząc postępowanie wyjaśniające w niniejszej w sprawie, a następnie organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, w pełni zastosowały się do tych zasad. Organ, kierując się treścią art. 180 § 1 o.p. podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia realizując tym samym zasadę kompletności materiału dowodowego, określoną w art. 187 § 1 o.p. W uzasadnieniu decyzji zaś szczegółowo przedstawił przesłanki, którymi kierował się dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Fakt dokonania przez organ pierwszej instancji zawiadomienia w trybie art. 22 ust. 6 UKC, po upływie dwóch lat od przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej u skarżącej, nie skutkował wystąpieniem wobec skarżącej żadnych negatywnych konsekwencji. Terminy określone w art. 103 ust. 1 i 2 UKC biegną bowiem od dnia powstania długu celnego.

Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 119 UKC i art. 120 UKC poprzez ich niezastosowanie. W postępowaniu wymiarowym nie mogą być rozpatrywane kwestie zwrotu czy też umorzenia należności celnych. Ewentualne postępowanie w tym zakresie jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego.

Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.