Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 22/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 , art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 7, art. 41 ust. 1, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 19 października 2022 r. nr SKO 4311/84/22 w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. przyznaje adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 89,76 zł (słownie: osiemdziesiąt dziewięć złotych i siedemdziesiąt sześć groszy), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: organ drugiej instancji, SKO) z dnia 19 października 2022 r., nr SKO 4311/84/22, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr MOPS/ZTPS 2/ZCS/001094/2022, o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 24 maja 2022 r. strona wystąpiła o udzielenie jej pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego w związku z trudną sytuacją rodzinną (zdrowotną i ekonomiczno-bytową), z przeznaczeniem na leki, opłaty miesięczne na dom (opał, energię, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych- szamba, podatek od nieruchomości), zakup odzieży wiosennej, środków czystości i higieny, biletów MPK oraz żywności dietetycznej.

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanego zasiłku z powodu uniemożliwienia przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania i dokonania ustaleń faktycznych dotyczących aktualnej sytuacji bytowej rodziny strony.

Uzasadniając podjętą decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 31 maja 2022 r. wystosował do strony zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rodzinnego wywiadu środowiskowego na 17 czerwca 2022 r., w godz. od 11.00 - do 14.00, jednocześnie informując stronę, że gdyby wyznaczony termin nie był dla niej dogodny, powinna się ona skontaktować się z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia innego terminu wywiadu. W zawiadomieniu pouczono też stronę, że niezastosowanie się do zawiadomienia może stanowić, zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej podstawę do odmowy przyznania pomocy.

Jak następnie argumentował organ, strona odebrała to zawiadomienie w dniu 21 czerwca 2022 r., natomiast w dniu 17 czerwca 2022 r. pracownicy socjalni udali się pod adres zamieszkania wnioskodawczyni, zgodnie z wyznaczonym terminem wywiadu, jednakże brama wejściowa na teren posesji była zamknięta, a brak dzwonka uniemożliwił kontakt ze stroną. Mimo pukania w bramę, nikt z domowników nie wyszedł do pracowników socjalnych. Strona nie skontaktowała się telefonicznie z pracownikiem socjalnym. Brak było jednocześnie możliwości nawiązania kontaktu telefonicznego ze stroną z uwagi na niedysponowaniem takim numerem przez pracowników socjalnych.

W ramach przedstawionej w decyzji pierwszoinstancyjnej argumentacji organ zwrócił uwagę, że wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania strony po raz ostatni został przeprowadzony w dniu 11 lutego 2020 r. Od marca 2020 r. do czerwca 2021 r. informacje od strony uzyskiwane były w rozmowie telefonicznej w oparciu o art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. jedn. Dz. U z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa covidowa). Od lipca 2021 r. wszystkie próby nawiązania kontaktu ze stroną nie przyniosły rezultatu, pomimo że pisemnie została ona pouczona o skutkach braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji podkreślił, przywołując przepisy art. 15o ustawy covidowej oraz przepisy ustawy o pomocy społecznej statuujące obowiązek współdziałania przez osoby (rodziny) korzystające z pomocy społecznej z pracownikiem organu i skutki prawne uchybienia tej powinności, że przewidziana w obowiązujących przepisach możliwość pozyskiwania w formie pisemnej lub rozmowy telefonicznej informacji o sytuacji życiowej osób ubiegających i korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej nie dotyczy strony albowiem nie jest ona objęta kwarantanną. Organ pierwszej instancji zaakcentował również, że rozpoznając nowy wniosek nie może opierać się wyłącznie na poprzednich wywiadach środowiskowych, bez rozeznania, czy nie nastąpiły zmiany w sytuacji życiowej strony i jej rodziny.

Końcowo organ pierwszej instancji dodał, że zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2022 r., podjętym przez stronę w dniu 27 lipca 2022 r., została ona poinformowana o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz przedłożenia nowych dodatkowych dowodów w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, a także o tym, że wnioskodawczyni powinna umożliwić pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

SKO po rozpatrzeniu odwołania strony, zaskarżoną decyzją z dnia 19 października 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W treści tej decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268; dalej: u.p.s.) o pomocy społecznej, który dotyczy przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego. Następnie organ ten wskazał, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej – w myśl art. 4 u.p.s. – są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak takiego współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym, według art. 11 ust. 2 u.p.s., może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia.

Jak dalej argumentował, z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organ ten nie ustalił aktualnej sytuacji wnioskodawczyni z uwagi na brak z nią kontaktu w dniu wyznaczonym na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Zdaniem SKO, mając na uwadze odległość czasową od ostatniego wywiadu środowiskowego jaki miał miejsce (11 lutego 2020 r.) pod adresem zamieszkania strony, przeprowadzenie kolejnego wywiadu środowiskowego (w związku ze złożeniem przez stronę w dniu 24 maja 2022 r. kolejnego wniosku o pomoc społeczną) było uzasadnione. Aprobując ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji SKO uznało, że nieprzeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego wyznaczonego na dzień 17 czerwca 2022 r. nastąpiło z przyczyn leżących po stronie wnioskodawczyni i uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku celowego.

Organ drugiej instancji odnotował, że przepis art. 15o ustawy covidowej należy rozumieć w ten sposób, że jeżeli nie zachodzi podejrzenie o zakażenie lub o chorobę zakaźną COVID-19 u osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, to powinna ona umożliwić pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni nie ma woli umożliwienia przeprowadzenia z nią wywiadu środowiskowego. Strona praktycznie każdorazowo podejmuje korespondencję organu, jednak nie nawiązuje kontaktu z organem, pomimo informowania jej o konsekwencjach swoich zaniechań. Faktem znanym SKO z urzędu jest to, że taka sytuacja utrzymuje się od kilku miesięcy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona uznała decyzję SKO za krzywdzącą dla niej, zaś w jej uzasadnieniu przywołała okoliczności odnoszące się do zasadności udzielenia jej wnioskowanej pomocy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Ustanowiony, w ramach przyznanego prawa pomocy, adwokat z urzędu w piśmie procesowym z dnia 20 października 2023 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani a w części, ani w całości. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji wystąpienia naruszeń art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. a nadto również zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej ( art. 8 k.p.a.) albowiem zawiadomienie o terminie wywiadu dotarło do skarżącej po terminie wyznaczonego wywiadu.

W ocenie pełnomocnika, problemy zdrowotne skarżącej oraz jej rodziny, jak również panujący stan epidemii, a następnie stan zagrożenia epidemicznego (trwający do 30 czerwca 2023 r.) uzasadniał zastosowanie art. 15o ustawy covidowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę wskazane kryteria kontroli należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem sporu pozostaje ocena czy zasadnie odmówiono stronie przyznania specjalnego zasiłku celowego w powołaniu na argumentację, że strona uniemożliwiała przeprowadzenie z nią wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, która to przesłanka, zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s., uprawniała organy administracji do odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku.

Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

Stosownie zaś do art. 106 ust. 4 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. W myśl z kolei art. 107 ust. 1 i ust. 4 u.p.s., rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu; w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych - nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Według natomiast art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Zgodnie z regulacjami § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 r., poz. 893) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia.

Zdaniem Sądu orzekającego trafnie Kolegium podniosło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony było wymagane. Uzasadniał to ponad roczny brak bezpośredniego kontaktu pracowników socjalnych ze stroną w miejscu jej zamieszkania. Z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy wynika bowiem, że sytuacja rodzinna strony, w okresie od marca 2020 r. do czerwca 2021 r., była ustalana w trybie określonym w art. 15o ustawy covidowej. Zasadności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony nie wykluczała przy tym sytuacja zdrowotna strony, gdyż zarówno ona, jak też członkinie jej rodziny, nie były poddane kwarantannie lub izolacji. Jednocześnie strona nie wskazała na istnienie innego typu przeszkód, które uniemożliwiały przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania. Nie sposób również nie dostrzec, że strona nie podjęła jakiejkolwiek próby nawiązania kontaktu z pracownikami socjalnymi w celu ustalenia terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, czy też ustosunkowania się do zawiadomienia z dnia 23 czerwca 2022 r. o zebranym w sprawie materiale dowodowym, w którym podkreślono ponownie konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Pomimo wszystkich tych okoliczności, jak też permanentnych trudności w nawiązaniu kontaktu ze skarżącą, nie uzasadnia to jednak naruszeń, których dopuścił się w tym postępowaniu organ pierwszej instancji, a które bezrefleksyjnie zostały dalej zaakceptowane przez organ odwoławczy. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą odmowy wnioskowanego przez skarżącą świadczenia był brak możliwości przeprowadzenia - z przyczyn leżących wyłącznie po stronie skarżącej - rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania. Wbrew jednak temu stanowisku Sąd stwierdził, że w kontrolowanej obecnie sprawie to organ pierwszej instancji uniemożliwił stronie realizację ustawowego obowiązku uczestniczenia w rodzinnym wywiadzie środowiskowym w miejscu jej zamieszkania. Z akt administracyjnych sprawy, w tym zwłaszcza z treści wydanych w sprawie decyzji, jednoznacznie wynika, że w dniu 31 maja 2022 r. organ pierwszej instancji wystosował do strony zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rodzinnego wywiadu środowiskowego na dzień 17 czerwca 2022 r., w godz. od 11.00 do 14.00. Jednocześnie poinformował stronę, że gdyby wyznaczony termin nie był dla niej dogodny, może ona skontaktować się z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia innego terminu jego przeprowadzenia. Powołane pismo strona, po dwukrotnym awizowaniu, odebrała w placówce pocztowej w dniu 21 czerwca 2022 r., tj. po dacie wyznaczonego wywiadu. Powyższe dowodzi, że strona nie była skutecznie poinformowana o terminie wywiadu i że w dniu 17 czerwca 2022 r., w godz. od 11.00 do 14.00, nie musiała przebywać w miejscu zamieszkania. Zawarta zaś w tym zawiadomieniu sugestia o możliwości ustalenia innego terminu przeprowadzenia wywiadu co do zasady dotyczyła sytuacji otrzymania zawiadomienia jeszcze przed wyznaczonym terminem, tak aby można go było zmienić na inny termin odpowiadający stronie. Tym samym na niekorzyść skarżącej nie może w żaden sposób przemawiać fakt, że w dniu 17 czerwca 2022 r. pracownicy socjalni udali się do miejsca zamieszkania rodziny strony w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i zastali tam na miejscu zamkniętą posesję. Wadliwości zawiadomienia o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w żadnym stopniu nie może konwalidować też informacja zawarta w sporządzonym, na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 79a k.p.a. zawiadomieniu o zakończeniu postępowania administracyjnego co do możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni odnośnie zgromadzonych przez organ I instancji dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w której zwrócono uwagę skarżącej na powinność umożliwienia

pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania.

Konkludując wskazać należy, że jakkolwiek organ I instancji miał uzasadnione podstawy do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony, to jednak procedury w tym zakresie nie przeprowadził prawidłowo, gdyż skutecznie nie zawiadomił strony o dacie (dniu i godzinie) jego przeprowadzenia. To zaś stanowi o naruszeniu przez organy obu instancji regulacji procesowych i materialnych, zwłaszcza art. 7 w zw. z art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 4a u.p.s., a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji winien wyznaczyć nową datę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, tj. tak, aby informacja o tym wywiadzie (dniu i godzinie jego przeprowadzenia) dotarła skutecznie do strony przed datą jego przeprowadzenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w pkt II sentencji wyroku stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 i 3 zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.).

Sąd podziela bowiem stanowisko prezentowane w szeregu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, kwestionujące konstytucyjność zróżnicowania wynagrodzenia otrzymywanego przez pełnomocników z urzędu ze stawkami opłat za czynności pełnomocników działających z wyboru (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19 – Lex nr 2952994, z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21 – Lex nr 3489599 oraz z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 85/22 – Lex nr 3519500).

W szczególności zwrócić należy uwagę na jedno z ostatnich orzeczeń trybunalskich wydanych w tej materii, tj. wyrok z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22 (Dz. U. z 2023 r., poz. 842), w którym stwierdzono, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265, ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu należy się zgodzić z poglądem wyrażonym w powołanym wyżej orzeczeniu, że ustalenie wynagrodzenia pełnomocników działających z urzędu – niezależnie od formy wykonywanego przez nich zawodu – w stawkach odmiennych od tych, które są stosowane w odniesieniu do pełnomocników z wyboru, nie znajduje uzasadnienia konstytucyjnego. Prawo do wynagrodzenia za wykonaną usługę nie może być bowiem uzależniane ani od pozycji procesowej pełnomocników, ani od możliwości budżetowych państwa. Zarówno bowiem pełnomocnicy z urzędu, jak i z wyboru, zobowiązania są do podjęcia tożsamych czynności procesowych oraz zachowania analogicznych zasad staranności. Ich wynagrodzenie nie powinno być więc odmienne. Argumentacja Trybunału Konstytucyjnego przedstawiona w w/w wyroku wprawdzie odnosi się do wysokości wynagrodzenia radcy prawnego wyznaczonego z urzędu to jednak zachowuje aktualność także w odniesieniu do wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu.

Kierując się zatem prokonstytucyjną wykładnią przepisów prawa oraz bazując na zasadzie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie na poziomie równym wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru (480 zł wraz z podatkiem od towarów i usług), pomijając przy tym dyspozycję § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia