Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 655/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 70 § 1, § 4, § 8
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi A w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEE.7113.2.108.2023.2 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpatrzeniu zażalenia P. (dalej również jako: "skarżący",) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z 19 kwietnia 2023 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku S. w Ż. (dalej również jako: "zobowiązana") na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...] oraz [...] z dnia 27 stycznia 2016 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku prowadził postępowania egzekucyjne do majątku S. w Ż. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...] oraz [...] z dnia 27 stycznia 2016 r., obejmujących administracyjne kary pieniężne za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, nałożone decyzjami administracyjnymi z dnia 21 lipca 2015 r.

W celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z prowadzonego przez B. dla zobowiązanej rachunku bankowego. W odpowiedzi na dokonane zajęcie, bank za pośrednictwem systemu teleinformatycznego OGNIVO poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia w postaci braku środków na rachunku oraz zbiegu egzekucji administracyjnych. Jednocześnie z przekazaniem przedmiotowego zajęcia bankowi, organ egzekucyjny przesłał je wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zobowiązanej.

Ponadto, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 27 września 2018 r. dokonał zajęcia przysługującej zobowiązanej od U. w G. innej wierzytelności pieniężnej z tytułu krajowego przekazu pocztowego. Zawiadomienie to zostało doręczone zarówno zobowiązanej, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 4 października 2018 r. Z uwagi na brak odpowiedzi oraz nieuzyskanie jakichkolwiek środków tytułem zajęcia, organ egzekucyjny pismem z dnia 18 stycznia 2019 r. ponaglił dłużnika zajętej wierzytelności. Ponaglenie to jednak nie przyniosło oczekiwanego rezultatu.

W toku prowadzonego postępowania organowi egzekucyjnemu nie udało się wyegzekwować żadnych środków, które choćby częściowo pozwoliłyby na zaspokojenie dochodzonych należności. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku, uznając, że zajęcie innej wierzytelności pieniężnej było nieskutecznym środkiem egzekucyjnym, postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podstawą orzeczenia była przesłanka wskazana w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., w postaci wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył wierzyciel – P., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz.1540 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że wierzytelność uległa przedawnieniu, z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia w dniu 24 listopada 2017 r., co doprowadziło w ocenie w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku do przedawnienia wierzytelności. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dochodzone tytułami wykonawczymi należności nie uległy przedawnieniu, gdyż organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 27 września 2018 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu przekazu pocztowego, który to środek stosownie do art. 70 § 4 O.p. przerwał bieg terminu przedawnienia.

Po rozpatrzeniu ww. zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie jedynie środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego doprowadził do przerwania biegu terminu przedawnienia. Bez znaczenia natomiast dla biegu terminu przedawnienia było wystosowane 27 września 2018 r. zawiadomienie o zajęciu krajowego przekazu pocztowego, bowiem czynność ta nie była zastosowanym środkiem egzekucyjnym (w jej wyniku nie dokonano zajęcia krajowego przekazu pocztowego).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 70 § 1 O.p., poprzez uznanie, że doszło do przedawnienia zobowiązania,

- art. 70 § 4 O.p., poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje wyłącznie w przypadku skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego, a w konsekwencji uznanie, że zajęcie w dniu 27 września 2018 r. krajowego przekazu pocztowego nie przerywa biegu przedawnienia,

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r.) poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że ostatni skutecznie zastosowany środek egzekucyjny miał miejsce w dniu 24 listopada 2017 r., co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego,

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ odwoławczy winien uchylić zaskarżone postanowienie i orzec co do istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z dnia 19 kwietnia 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Stosownie bowiem do treści art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Istotą sporu rozpoznawanej sprawy jest określenie, czy organy orzekające zasadnie uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a w szczególności, czy prawidłowe jest stanowisko, że czynność zajęcia w dniu 27 września 2018 r. krajowego przekazu pocztowego nie przerywa biegu przedawnienia.

Nie był przy tym kwestionowany skutek z art. 70 § 4 O.p. w związku z zastosowaniem w dniu 24 listopada 2017 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego dłużnika.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ egzekucyjny od dnia wysłania zawiadomienia o zajęciu przekazu pocztowego tj. 27 września 2018 r. nie uzyskał odpowiedzi na wystosowane zawiadomienie pomimo ponaglenia dłużnika zajętej wierzytelności, jak też nie uzyskał żadnych środków w wyniku jego realizacji (przez około 5 lat). W tej sytuacji - zdaniem organu - nie można uznać tej czynności organu egzekucyjnego z zastosowany środek egzekucyjny, przerywający bieg terminu przedawnienia.

Odnosząc się do prawidłowości tego stanowiska, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że stosownie do art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

W art. 59 § 1 u.p.e.a. w sposób enumeratywny wskazano przesłanki, których wystąpienie (którejkolwiek) obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jak wynika z brzmienia art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

Zobowiązania podatkowe powstałe z mocy prawa albo z dniem doręczenia decyzji wymiarowej wygasają w jeden z wyliczonych w komentowanym przepisie sposobów. Katalog tych sposobów ma charakter zamknięty w tym sensie, że zobowiązanie podatkowe może wygasnąć tylko w jednej z tych form L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 59).

Zgodnie z kolei z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, co oznacza, kary pieniężne za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, które objęte zostały tytułami wykonawczymi, przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin ich płatności. Biorąc więc pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie przedmiotowe kary zostały wymierzone decyzjami z dnia 21 lipca 2015 r. i nie były zaskarżane w administracyjnym toku instancji, uwzględniając również wynikający z art. 281 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska 14-dniowy termin płatności, liczony od dnia, kiedy decyzja o wymiarze kary stała się ostateczna, stwierdzić należy, że termin ich przedawnienia w myśl ogólnej zasady upływał w dniu 31 grudnia 2020 r.

Zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Regulacja zawarta w art. 70 § 4 O.p., która jednoznacznie uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, od zawiadomienia o nim podatnika, wprowadza swoistego rodzaju warunek. Zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. Przerwanie biegu terminu przedawnienia oznacza, że po zaistnieniu przesłanki przerywającej bieg tego terminu biegnie on na nowo od dnia ściśle określonego w komentowanym przepisie. Po przerwaniu na nowo zatem rozpoczyna bieg 5-letni termin przedawnienia, bez względu na to, jaki okres upłynął do momentu przerwania jego biegu. Przerwa biegu terminu przedawnienia następuje wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Środkiem egzekucyjnym, zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., jest m.in. egzekucja z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, renty, emerytury, rachunków bankowych, z papierów wartościowych, z weksla, z ruchomości i nieruchomości, z innych wierzytelności pieniężnych.

Zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym podatnika są to dwie przesłanki, które muszą wystąpić, aby mogło nastąpić przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Należy także zauważyć, że w myśl art. 92 u.p.e.a., w egzekucji z kwot będących przedmiotem krajowych przekazów pocztowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Za wierzyciela zajętej wierzytelności uważa się w tym przypadku adresata przekazu, a za dłużnika zajętej wierzytelności – placówkę pocztową w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, która obowiązana jest wypłacić kwotę przekazu adresatowi.

Zgodnie z art. 89 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności; a zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2233/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, gdzie podstawą orzekania było kwestionowanie prawidłowości przyjęcia stanowiska dotyczącego dopuszczalności zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, również w sytuacji ich nieistnienia. Sąd uznał, że z przepisów u.p.e.a. nie można wywieść zakazu występowania z czynnością egzekucyjną zajęcia wierzytelności u trzeciodłużnika (dłużnika zajętej wierzytelności) bez uprzedniego ustalenia przez organ, czy na dany moment wierzytelność mogąca podlegać zajęciu przysługuje, w jakiej kwocie i na rzecz jakiego podmiotu. NSA uznał, że oczywistym pozostaje, że przedmiotem zajęcia może być co do zasady wierzytelność istniejąca, tj. zindywidualizowana, powstała na kanwie określonego stosunku prawnego między określonymi jego stronami, co jednocześnie nie oznacza, że ważność i dopuszczalność tego rodzaju czynności egzekucyjnej de facto zależy od jej skuteczności. Wyraźnie rozróżnił pojęcie skuteczności zajęcia, tj. zajęcia wierzytelności istniejącej na moment dokonywania czynności mogące doprowadzić do przymusowego ściągnięcia dochodzonego roszczenia publicznoprawnego, od dopuszczalności zajęcia, tj. formalnej możności wystąpienia przez organ egzekucyjny z zawiadomieniem do trzeciodłużnika o zajęciu przysługujących względem niego wierzytelności podatnika. Czynność zajęcia wierzytelności będzie nieskuteczna chociażby względem wierzytelności nieistniejących w chwili zajęcia a powstałych po jego dokonaniu.

W ocenie Sądu, przyjęcie odmiennego stanowiska po pierwsze przeczyłoby celowi regulacji zawartej w art. 89 § 2 u.p.e.a. dotyczącej uprawnienia dochodzenia należności z wierzytelności przyszłych oraz art. 89 § 3 u.p.e.a. traktującej o obowiązkach informacyjnych trzeciodłużnika, zaś po drugie - unicestwiło lub co najmniej utrudniło osiągnięcie celu przyświecającego przymusowej egzekucji w postaci realności ściągnięcia należności podatkowych. Nałożenie na organ egzekucyjny obowiązku uprzedniego podejmowania czynności mających na celu ustalenie, czy określona wierzytelność od określonego podmiotu w ogóle przysługuje, generującego dopiero możność dokonania zajęcia tak ustalonej i istniejącej wierzytelności, w praktyce doprowadziłoby do powszechnego wypłacania wierzytelności zobowiązanemu przed datą otrzymania właściwego zawiadomienia o zajęciu, czyniąc omawiany środek egzekucyjny fikcyjnym. Należy zatem uznać, że skoro istotą zajęcia wierzytelności jest pozbawienie trzeciodłużnika uprawnienia dysponowania zajętym prawem, jego skuteczne dokonanie w sposób prawnie dozwolony następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o czynności dłużnikowi zajętej wierzytelności, zaś okoliczność, czy jest on realnie zobowiązany na moment dokonywania zajęcia do świadczenia na rzecz zobowiązanego podatnika pozostaje irrelewantna dla oceny skuteczności tej czynności.

Podzielając to stanowisko Sąd zauważa, że w sprawie bezspornym pozostaje to, że organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 27 września 2018 r. dokonał zajęcia przysługującej zobowiązanej od U. w G. innej wierzytelności pieniężnej z tytułu krajowego przekazu pocztowego. Zawiadomienie to zostało doręczone zarówno zobowiązanej, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 4 października 2018 r.

Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uwzględniły, że skoro istotą zajęcia wierzytelności jest pozbawienie trzeciodłużnika uprawnienia dysponowania zajętym prawem, jego skuteczne dokonanie w sposób prawnie dozwolony następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o czynności dłużnikowi zajętej wierzytelności, zaś okoliczność, czy jest on realnie zobowiązany na moment dokonywania zajęcia do świadczenia na rzecz zobowiązanego podatnika pozostaje irrelewantna dla oceny skuteczności tej czynności.

W tych okolicznościach nie zasługiwało na aprobatę stwierdzenie organu, że czynność zajęcia w dniu 27 września 2018 r. krajowego przekazu pocztowego nie przerywa biegu przedawnienia, z tego tylko powodu, że od dnia wysłania zawiadomienia o zajęciu przekazu pocztowego nie uzyskał on odpowiedzi na wystosowane zawiadomienie pomimo ponaglenia dłużnika zajętej wierzytelności, ani nie uzyskał żadnych środków w wyniku jego realizacji. Tym samym, w ocenie Sądu brak było uzasadnionych podstaw do zastosowania przez organy przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Przepis art. 70 § 4 O.p., przewiduje bowiem wyłącznie dwie przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia tj. zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym podatnika. Zastosowanie środka egzekucyjnego wiąże się zawsze z obowiązkiem zawiadomienia o tym zobowiązanego. Jest to warunek ważności i skuteczności czynności egzekucyjnych.

Podnoszona w skardze okoliczność ustanowienia trzech hipotek przymusowych na nieruchomości dłużnika, w kontekście zastosowania art. 70 § 8 O.p nie była przedmiotem wypowiedzi organów w kwestionowanych postanowieniach. Niezależnie od tego należy wskazać na ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że norma art. 70 § 8 O.p. sprzeciwia się standardom wyznaczonym przez ustawę zasadniczą - Konstytucję RP. Analiza treści i otoczenia normatywnego, w jakim funkcjonuje, pozwala dostrzec przez prostą analogię pełną zbieżność z funkcjonowaniem normy prawnej, której domniemanie konstytucyjności podważył Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 40/12. Również wykładnia obecnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 O.p. powinna być dokonywana w kontekście zawartych w wyroku TK zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących bezpośrednio art. 70 § 6 O.p. w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r. - mają one bowiem także zastosowanie do art. 70 § 8 O.p. Prowadzi to do wniosku, że art. 70 § 8 O.p. także należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji, ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym, że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3865/21, publ. j.w.).

Wskazania, co do dalszego postępowania, które organ winien uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wynikają z poczynionych wyżej rozważań.

Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.