Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 829/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 1081/21 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 8 października 2021 r. nr 9001-2021-001245 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 1081/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi W. B. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) uchylił decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: Dyrektor DOR ARiMR) z 8 października 2021 r. w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej za rok 2020 w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020.

Wnioskodawca nie zgadzając się z wyrokiem WSA, wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). Zaskarżył wyrok w całości. Jednocześnie wyjaśnił, że zgadza się z sentencją wyroku, lecz pozostawienie w obrocie wyroku z treścią uzasadnienia przedstawioną przez WSA spowoduje, że organ odwoławczy tylko w części skoryguje swoje rozstrzygnięcie i w rezultacie odmówi przyznania płatności. Dlatego zarzuty skierował przeciwko uzasadnieniu ww. wyroku w zakresie poglądu prawnego Sądu I instancji w kwestii wykładni przepisów prawa i wskazań co do dalszego postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) zawartą w uzasadnieniu wyroku błędną wykładnię przepisów prawa materialnego – przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 i przyjęcia do wyliczenia współczynnika DJP/ha wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym;

2) zawartą w uzasadnieniu wyroku błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i wskazanie, że w sprawie nie ma zastosowania przepis § 9 ust. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 15 marca 2019 r., w myśl którego do wyliczenia współczynnika DJP/ha bierze się pod uwagę powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej;

3) zawartą w uzasadnieniu wyroku błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i wskazanie, że w sprawie nie ma zastosowania przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019 r., poz. 451), w myśl którego w przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym;

4) zawartą w uzasadnieniu wyroku błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i wskazanie, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 316) uchyliło normę przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 lutego 2019 r. (Dz. U. z 2019 poz. 451) zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2019 poz. 451), podczas gdy rozporządzenie z dnia 14 lutego 2020r. nie zmienia dotychczasowych zasad płatności w zakresie zobowiązań kilkuletnich już podjętych i nadal obowiązuje reguła intertemporalna utrzymująca dotychczasowe zasady w przypadku rolnika, który kontynuuje wcześniej podjęte zobowiązanie ekologiczne;

5) zawartą w uzasadnieniu wyroku błędną wykładnię przepisów prawa materialnego – ust. 9 pkt 1 § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 i wskazanie, że nie można uwzględnić przy wyliczeniu wskaźnika 2 koniowatych utrzymywanych przez Beneficjenta w badanym okresie;

II. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu II instancji w całości, przy równoczesnym – co wynika z treści uzasadnienia wyroku – niepodzieleniu zasadności skargi w części dotyczącej wykładni przepisów prawa materialnego § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz przepisów zmieniających to rozporządzenie;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku następujących istotnych okoliczności faktycznych sprawy:

- organ nie zakwestionował, że w badanym okresie w gospodarstwie Beneficjenta utrzymywane były 2 koniowate, ale nie wyjaśnił jakie dane miały te zwierzęta oraz pominął, że były utrzymywane zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, a w konsekwencji nieprawidłowo pominął je przy obliczaniu wskaźnika DJP;

- organ nie wezwał prawidłowo Skarżącego do wykazania posiadanych zwierząt i w sposób nieuprawniony pominął koniowate przy ustaleniu wskaźnika DJP;

- przy ustalaniu wskaźnika DJP/ha nie uwzględniono, że do prawidłowego ustalenia przelicznika należny brać pod uwagę powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wnosił o: zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie zaprezentowanej w uzasadnieniu oceny prawnej dotyczącej zastosowania przepisu § 9 ust 4 oraz przepisu § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz przepisów zmieniających to rozporządzenie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu z zaleceniem dokonania przez ten Sąd ponownej wykładni przepisu § 9 ust 4 oraz § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" oraz przepisów zmieniających to rozporządzenie prowadzącej do uznania, iż w sprawie ma zastosowanie rozporządzeni w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 15 marca 2019 r.; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, ale w razie oddalenia skargi kasacyjnej, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. wnosił o odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Strona przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Organ nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że Wnioskodawca w skardze kasacyjnej oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a organ nie zajął stanowiska co do tego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Wymaga wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, tj. mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, a których w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Mając zatem na uwadze treść art. 183 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazujący, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw prawnych (które określa art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) oraz ich uzasadnienie należy wyjaśnić, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Kierując się wyżej przedstawionymi zasadami kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku WSA, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Nie było sporne, że istnieje prawna możliwość zakwestionowania skargą kasacyjną samego uzasadnienia wyroku, poprzez zaskarżenie całego orzeczenia, mimo tego, iż jest ono co do rozstrzygnięcia korzystne dla strony skarżącej. W myśl art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie tylko zatem wyrok oddalający skargę, czyli orzeczenie niekorzystne dla strony skarżącej decyzję organu administracji podlega zaskarżeniu, ale i wyrok co do zasady korzystny dla strony, bo uwzględniający skargę także podlega kontroli instancyjnej.

W orzecznictwie NSA przyjęty jest pogląd, iż skarga kasacyjna przysługuje od każdego wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny, zatem również od wyroku uchylającego wprawdzie zaskarżoną do sądu decyzję, ale zawierającego np. błędne uzasadnienie lub błędne wskazania co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 16 marca 2022 r., sygn. akt I GSK 2261/18 i powołane w nim orzecznictwo; opublikowany jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem ocena prawna zawarta w takich orzeczeniach podlega kontroli instancyjnej, której dokonuje NSA w ramach złożonej skargi kasacyjnej. To od strony postępowania zależy, czy będzie kwestionowała zapadłe orzeczenie, tym samym wyrażoną przez Sąd I instancji ocenę prawną. Zaniechanie takiego działania obciąża stronę postępowania.

W rozpoznawanej sprawie Strona oparła skargę kasacyjną na obu podstawach z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – błędnej wykładni prawa materialnego i w związku z tym naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wobec zaleceń dokonania jednoznacznych ustaleń wyznaczonych granicami zastosowanych przepisów prawa materialnego.

Sporne w sprawie było (pkt I. ppkt 1-4 i pkt II.ppkt 1.petitum skargi kasacyjnej), czy w odniesieniu do wniosku złożonego 8 czerwca 2020 r. o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2020, w którym strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej, do której zadeklarowała działki rolne w ramach pakietu 11 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji do powierzchni 5,93 ha oraz pakietu 12 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji -do powierzchni 66,33 ha i w sytuacji, gdy strona realizowała zobowiązanie od 2017 r., należało zastosować § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018r. poz. 1784 z późn. zm., dalej: rozporządzenie ekologiczne) w brzmieniu sprzed 15 marca 2019 r. (W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej), a nie o treści nadanej przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 316; dalej: rozporządzenie zmieniające z 14.02.2020 r.): "W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym.", obowiązujący od 15 marca 2020 r. (§ 3 rozporządzenia zmieniającego z 14.02.2020 r.). Konsekwencją przyjęcia powyższego twierdzenia byłoby, że rozporządzenie zmieniające z 14.02.2020 r. nie zmieniłoby zasad płatności dla zobowiązań wieloletnich już zaciągniętych w zakresie obliczania wskaźnika DJP/ha i w sprawie należałoby zastosować przelicznik 0,3 DJP/ha, i uwzględnić trwałe użytki zielone zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (jak uważał Skarżący), a nie wszystkie trwałe użytki zielone występujące w gospodarstwie rolnym (jak z kolei uważał organ i WSA, s. 13 uzasadnienia wyroku).

Zdaniem kasatora, powyższy spór, co do interpretacji przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego pojawił się na tle przepisów intertemporalnych: § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2019r. poz. 451; dalej: rozporządzenie zmieniające z 27.02.2019 r.), obowiązującego od 15 marca 2019 r. (§ 3 ww. aktu), stanowiącego, że w przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11, i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego stosuje się w brzmieniu dotychczasowym oraz przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego z 14.02.2020 r. mówiącego z kolei, że "Do przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w sprawach objętych postępowaniami:

1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadku gdy zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia

- stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 (rozporządzenia ekologicznego, przyp. autora) w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do postępowań wszczętych po dniu 14 marca 2019 r., lecz przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy § 9 ust. 4 oraz § 31a pkt 1 lit. a i pkt 2a i 2b rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem."

Kolejną kwestią sporną była interpretacja § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b) rozporządzenia ekologicznego w kwestii dotyczącej ustalania spełniania warunków dla przyznania płatności ekologicznej określonych w § 9 ust. 4 ww. aktu, w sytuacji gdy rolnik jest posiadaczem zwierząt koniowatych (pkt I.ppkt 5 petitum skargi kasacyjnej).

Odnosząc się do pierwszego spornego zagadnienia, postawionego w pkt I. ppkt 1-4 i pkt II. ppkt 1.petitum skargi kasacyjnej, komplementarny charakter tychże zarzutów spowodował, że uzasadnione było ich łączne rozpoznanie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało przyjąć stanowisko organów i WSA co do brzmienia § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, które ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym samym nie można było podzielić opinii Wnioskodawcy, mimo że nie był sporny fakt podjęcia przez niego zobowiązania ekologicznego w 2017 r.

Istotne w niniejszej sprawie było przede wszystkim to, że oceniany wniosek o przyznanie płatności ekologicznej został złożony 8 czerwca 2020 r., czyli bezsprzecznie już po wejściu w życie rozporządzenia zmieniającego z 14.02.2020r.

Prawodawca dla podjętych zobowiązań przed 2019 rokiem nie zdecydował się na zmianę współczynnika (nadal stosowany jest 0,3). Natomiast dla zobowiązań podjętych od 2019 r. współczynnik ten został zmieniony na wartość 0,5 DJP (dużych jednostek powierzchni.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem sporu strona podjęła zobowiązanie ekologiczne, które jest zobowiązaniem 5- letnim, w roku 2017, ale równocześnie postępowanie o wypłatę tej płatności na rok 2020 zostało wszczęte 8 czerwca 2020r., gdy strona złożyła wniosek o wypłatę tej płatności na rok 2020., czyli już po wejściu w życie ww. rozporządzenia zmieniającego.

Oznacza to, że w sprawie wskaźnik DJP powinien zostać obliczony w oparciu o przepis § 9 ust. 4 w brzmieniu nadanym mu przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zmieniającego z 14.02.2020 r., zgodnie z którym w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,5 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym (przy czym z uwagi na podjęcie zobowiązania w roku 2017 organy zastosowały korzystniejszy dla strony przelicznik zwierząt w wysokości 0,3 DJP/ha).

W tej sytuacji organy prawidłowo przyjęły, że przy rozpoznawaniu wniosku Strony o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2020 do obliczenia wskaźnika DJP/ha należało zastosować przepis § 9 ust. 4 w brzmieniu nadanym mu przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zmieniającego z 14 lutego 2020 r., z uwzględnieniem korzystniejszego przelicznika, mając na uwadze § 2 rozporządzenia zmieniającego z 14.02.2020 r. czyli przy ustalaniu przelicznika DJP/ha uwzględniać wszystkie trwałe użytki zielone występujące w gospodarstwie rolnym Płatność ekologiczna jest płatnością coroczną, wypłacaną w wyniku składanego corocznie wniosku o tę płatność, co oznacza, że postępowanie w sprawie przyznanie tej płatności na rok 2020 r. zostało wszczęte w momencie złożenia przez stronę wniosku. Jednocześnie z uwagi na podjęcie zobowiązania w roku 2017 organy zastosowały korzystniejszy dla strony przelicznik zwierząt w wysokości 0,3 JDP/ha.

Wobec powyższego zarzuty podniesione w pkt I.ppkt 1-4 skargi należało uznać za nieusprawiedliwione.

W tym zakresie Sąd odwoławczy podzielił stanowisko NSA przedstawione w wyrokach z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 47/21 i I GSK 272/21.

Organy, przyjmując prawidłową zasadę obliczania wskaźnika DJP/ha gdy chodzi o wniosek o płatność ekologiczną na 2020 r., w rzeczywistości za podstawę obliczeń przy ustalaniu współczynnika DJP/ha błędnie przyjęły powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowaną we wniosku, co skutkowało uchybieniami w ustaleniach faktycznych, co zasadnie zauważył WSA i uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Tym samym niezasadny okazał się zarzut postawiony w pkt II.ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Za niezasadny należało także uznać zarzut zgłoszony w pkt I. ppkt 5.petitum skargi kasacyjnej – błędnej wykładni § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego.

Stosownie do wspomnianego przepisu - przy ustalaniu spełnienia warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni.

Zgodnie z § 9 ust. 10 pkt 2 lit. b rozporządzenia ekologicznego liczbę DJP oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP, który jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego odpowiednio w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym w przypadku, o którym mowa w (...) ust. 4, liczba zwierząt jest ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b-w przypadku koni.

Z kolei według § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka;

2) w przypadku:

a) rolnika będącego osobą fizyczną lub jego małżonka - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli rolnik lub jego małżonek nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości,

b) rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

3) wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni.

W świetle § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (por. wyroki NSA z: 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 2060/19; 11 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2180/18).

Przede wszystkim Skarżący nie powiązał naruszenia § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego z naruszeniem powołanych przepisów (w ogóle ich nie powołując), mimo że to w nich doprecyzowano sposób wykazywania zwierząt i ich liczby, niezbędne do wyliczenia DJP. Nadto skarżący nie dopełnił obowiązku rejestracji dwóch zwierząt koniowatych, próbując jednocześnie uzyskać zaliczenie tych zwierząt do DJP, odwołując się do umów, mimo obowiązku legitymowania się odpowiednim zaświadczeniem w odniesieniu do klaczy i kuca, których posiadanie zgłosił dopiero w postępowaniu o płatność ekologiczną na 2020 r. Przedstawione umowy kupna-sprzedaży nie spełniały opisanych wymagań.

Dlatego zarzut opisany nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Nietrafny okazał się także zarzut zgłoszony w pkt II.ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że ustawodawca w art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie powinno być sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Ta zaś nie jest możliwa – lub istotnie ograniczona – gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, bądź sformułowane jest w sposób lakoniczny, niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., z. 3, poz. 39; wyroki NSA z: 12 października 2010r., sygn. akt II OSK 1620/10; 10 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1439/17; 30 maja 2012r., sygn. akt II GSK 620/11; 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 908/22; 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 992/09).

Wymaga podkreślenia, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. kwestionować można jedynie "techniczną kompletność" uzasadnienia, nie zaś prawidłowość merytoryczną, czyli twierdzenia i wnioski sądu I instancji w zakresie poprawności stosowania przepisów procesowych i materialnych, do czego właśnie zmierzała Skarżąca kasacyjnie. Zgłaszane uchybienia Sądu I instancji w ramach omawianego zarzutu dotyczyły zaś prawidłowości wykładni i zastosowania § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, którego treść ulegała zmianie w związku z opisanymi wyżej nowelizacjami ww. rozporządzenia, także w kontekście przepisów międzyczasowych zawartych w tychże nowelizacjach. Podnoszone naruszenia, jak i inne naruszenia w zakresie poprawności stosowania przepisów procesowych i materialnych, jakich mógł się dopuścić WSA, mogą być zwalczane zarzutami opartymi na właściwej podstawie kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a., a nie jako naruszenia formalnych warunków uzasadnienia (por. wyroki NSA z: 6 grudnia 2022r., sygn. akt III FSK 1399/21 i II GSK 958/19; 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I FSK 658/20; 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 3458/17; 25 września 2018 r., syn akt II OSK 1666/18).

W opisanych warunkach, zdaniem NSA, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.; uzasadnienie jego wyroku zawiera wyszczególnione w tym przepisie elementy, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie w zakresie umożliwiającym kontrolę instancyjną tego orzeczenia, co potwierdziła argumentacja podnoszona w ramach ww. zarzutu, jak i dalsze zarzuty skargi kasacyjnej. Okoliczność, że Strona nie podziela stanowiska WSA, czy też jej ocena, iż uzasadnienie wyroku jest nieprzekonywające, nie było skuteczną przesłanką uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015r., sygn. akt II GSK 470/14).

Z powyższych względów skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.

-----------------------

12

3