Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2928/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia NSA del. Jerzy Stankowski Protokolant st. asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 696/12 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/WA 696/12, oddalił skargę A. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy.

Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 16 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), z dniem 30 czerwca 2012 r. zwolnił A. S. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Od powyższego rozkazu personalnego A.S. złożył odwołanie. Domagał się w nim ponownego rozpatrzenia możliwości wyznaczenia go na stanowisko służbowe zgodne z posiadanymi kwalifikacjami i stopniem wojskowym. Podkreślił, że w dotychczasowym procesie opiniowania uzyskiwał bardzo dobre oceny, a ponadto że chciałby nadal pełnić zawodową służbę wojskową. Jednocześnie wskazał, że w przypadku nieuwzględnienia jego odwołania wnosi o zmianę terminu zwolnienia ze służby na dzień 31 lipca 2012 r.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...]lutego 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu swej decyzji Minister stwierdził, że Szef [...] w indywidualnej, bliższej prognozie dotyczącej A.S. przewidział jego zwolnienie ze służby wojskowej. Następnie w dniu 27 września 2011 r. wystąpił o rozwiązanie z oficerem stosunku służbowego wskutek niewyznaczenia go na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W tej sytuacji właściwy organ uprawniony był do wydania decyzji o zwolnieniu A.S. z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Decyzja w tym zakresie została podjęta z uwzględnieniem aktualnych potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Uzasadniona jest też trwającym w strukturach Sił Zbrojnych procesem zmian organizacyjno-etatowych, w ramach którego zmniejszeniu ulega liczba stanowisk służbowych przeznaczonych dla oficerów. Zmiany te podyktowane są głównie koniecznością wyznaczenia na inne stanowiska służbowe oficerów, którzy zakończyli pełnienie zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Ponadto w wyniku rozformowania Dowództw Okręgów Wojskowych i przebudowy struktury organizacyjnej Wojewódzkich Sztabów Wojskowych uległo likwidacji kilkaset stanowisk etatowych oficerów starszych. Wielu oficerów, którzy zajmowali takie stanowiska i z tytułu wysługi lat nie nabyli prawa do zaopatrzenia emerytalnego, zostało przeniesionych do rezerwy kadrowej Dyrektora Departamentu Kadr MON. Szef [...] wskazał stanowiska służbowe, na które można tych oficerów wyznaczyć. Do tej grupy żołnierzy nie został zaliczony A.S., gdyż posiadany przez niego staż służby uprawnia go do nabycia pełnych świadczeń emerytalnych (ponad 35-letnia wysługa wojskowa).

Minister Obrony Narodowej wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 112 ust. 2 w zw. z art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję następuje po upływie sześciu miesięcy od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Ponieważ kadencja A.S. upłynęła z dniem 31 grudnia 2011 r., to zwolnienie go ze służby nastąpi z dniem 30 czerwca 2012 r. W myśl powołanego przepisu okres zwolnienia może być skrócony - na pisemny wniosek żołnierza - brak jest natomiast możliwości wydłużenia tego okresu. Stąd wniosek oficera o zmianę terminu zwolnienia na dzień 31 lipca 2012 r. nie mógł być uwzględniony.

W konkluzji Minister stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem i jest także zasadne pod względem celowościowym. Właściwe funkcjonowanie poszczególnych jednostek wojskowych może być bowiem realizowane jedynie z uwzględnieniem aktualnych potrzeb Sił Zbrojnych i w oparciu o ich zasoby kadrowe. Dlatego interes społeczny - to jest Sił Zbrojnych - musi przeważać nad interesem strony, wyrażającym się chęcią dalszego pełnienia służby wojskowej.

Na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej A.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie tej decyzji i rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 10 § 1 oraz art. 130 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez zwolnienie ze służby z dniem 30 czerwca 2012 r., w sytuacji gdy w dniu 1 stycznia 2012 r. nie istniała jeszcze ostateczna decyzja o zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu go od dnia 1 stycznia 2012 r. do dyspozycji Szefa [...], a zatem w okresie, w którym nie mógł rozpocząć biegu półroczny okres przewidziany w art. 112 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę A.S..

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że w art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ustawodawca określił, w jakich warunkach może dojść do zastosowania tego przepisu. Sąd administracyjny oceniając prawidłowość zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie jest zobowiązany do badania, czy organy wojskowe zasadnie nie wyznaczyły żołnierza na dotąd zajmowane czy też inne stanowisko służbowe. Obsada stanowisk wojskowych leży w gestii organów wojskowych, które uprawnione są do wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe, przy uwzględnieniu potrzeb Sił Zbrojnych. O tym czy istnieje potrzeba wyznaczenia konkretnej osoby na dane stanowisko służbowe decyduje właściwy organ wojskowy a nie żołnierz. Ponadto w sprawach dotyczących między innymi wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Oznacza to, że sądy administracyjne nie są uprawnione do badania, dlaczego żołnierz nie został wyznaczony na określone stanowisko służbowe (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).

W sprawie bezspornym jest, że Szef [...], który zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest organem właściwym do wyznaczania żołnierza zawodowego na stanowiska służbowe i do sporządzania prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej, określił w indywidualnej, bliższej prognozie przebiegu zawodowej służby wojskowej A.S., zwolnienie tego oficera – [...], z zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji wniosku tego organu Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej w dniu [...] grudnia zwolnił A.S. z dniem 30 czerwca 2012 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, a ponadto przeniósł oficera z dniem 1 stycznia 2012 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego do dyspozycji Szefa [...]. Zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem 30 czerwca 2012 r., czyli w ostatnim dniu miesiąca po upływie sześciu miesięcy od zakończenia kadencji, a zatem nie naruszało prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy organ był uprawniony do zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisy te zastosował w sposób prawidłowy.

Sąd I instancji zauważył ponadto, że decyzje podejmowane na podstawie powołanych przepisów mają charakter uznaniowy. Kontrola takich decyzji jest ograniczona, gdyż sprowadza się do oceny, czy rozstrzygnięcie organu nie nosi cech dowolności, nie obejmuje natomiast celowości działania organu. Wydając decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy przekonywująco i wszechstronnie podały dlaczego - pomimo pozytywnych dotychczasowych opinii służbowych - nie uwzględniły skarżącego do wyznaczenia na kolejną kadencję. Nie można skutecznie zniweczyć poglądu organu, że trwający w Siłach Zbrojnych proces zmian organizacyjno-etatowych, skutkujący w konsekwencji zmniejszaniem stanowisk służbowych przeznaczonych dla oficerów, powoduje także konieczność dokonywania określonych wyborów pomiędzy uzasadnionym interesem publicznym a słusznym interesem strony. Przy tak rozumianej "konkurencji interesów", podzielić należy stanowisko organu, że skoro skarżący posiada już wysługę emerytalną, to kryterium to czyni zadość uzasadnieniu decyzji uznaniowej w przedmiocie zwolnienia go ze służby, mimo bezspornego nienagannego dotychczasowego przebiegu służby i pozytywnych opinii służbowych. Nie można bowiem w takiej sytuacji tracić z pola widzenia treści art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w myśl której pełnienie służby jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych, a to z kolei przekłada się bezpośrednio na tzw. politykę kadrową właściwych organów. Oznacza to zdaniem Sądu, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które były podstawą zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, ani nie złamały zasady przekonywania oraz nie przekroczyły granic swobody uznania administracyjnego.

Analizując pozostałe zarzuty skargi, Sąd wyjaśnił, że zgodnie art. 112 ust. 2 w zw. z art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na kolejną kadencję, zaś zwolnienie takiego żołnierza następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Sześciomiesięczny okres, z upływem którego następuje zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, jest terminem prawa materialnego, co powoduje, że nie mają do niego zastosowania przepisy art. 130 § 1 i 2 k.p.a. W przypadku niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, następuje zwolnienie z zawodowej służby wojskowej po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Skoro kadencja skarżącego na zajmowanym stanowisku upłynęła z dniem 31 grudnia 2011 r., to jego zwolnienie musiało nastąpić w dniu 30 czerwca 2012 r. Materialnoprawnego okresu sześciu miesięcy nie można "wydłużać" poprzez np. wniesienie środka odwoławczego. Może on co najwyżej - na wniosek żołnierza - ulec skróceniu. Stąd też wniesienie odwołania od decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy nie powodowało wstrzymania biegu omawianego terminu. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w zakresie dotyczącym trybu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej w związku z art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a., wyłączają stosowanie przepisów art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. co do rozpoczęcia biegu terminu oraz jego zakończenia ze skutkiem w postaci zwolnienia ze służby. W tym zakresie przepisy pragmatyki wojskowej stanowią lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. regulujących generalnie kwestię wykonalności decyzji administracyjnych. Podobny pogląd wynika z wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1903/10. Wyrok ten dotyczył wprawdzie zwolnienia ze służby na innej podstawie prawnej, ale zaprezentowana w nim zasada ma na gruncie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych charakter uniwersalny.

Zdaniem Sądu I instancji, organ nie dopuścił się również naruszenia art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nieumożliwienie skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. W sprawie bezspornym jest, że skarżący brał czynny udział w procesie opiniowania, w tym zapoznał się z indywidualną prognozą co do planowanego przebiegu własnej służby. Zatem miał świadomość konsekwencji działań podjętych przez Szefa [...] w aspekcie skutków kadrowych. Z tych względów zarzut niezapoznania się i uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów uznać należy za bezpodstawny.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 696/12 złożył A.S., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, art. 10 § 1 oraz art. 130 § 1 i § 2 k.p.a., przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz wykonanie decyzji nieostatecznej;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez niewłaściwe jego zastosowanie skutkujące zwolnieniem A.S. ze służby z dniem 30 czerwca 2012 r., w sytuacji gdy: a) z dniem 1 stycznia 2012 r. nie istniała jeszcze ostateczna decyzja o zwolnieniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji Szefa [...] od dnia 1 stycznia 2012 r., a zatem nie mógł rozpocząć biegu półroczny okres przewidziany w art. 112 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, b) wskutek przyjęcia przez Sąd I instancji, iż skoro skarżący posiada już wysługę emerytalną, to kryterium to stanowi wystarczające uzasadnienie dla wydania decyzji uznaniowej w przedmiocie zwolnienia ze służby, mimo bezspornego nienagannego dotychczasowego przebiegu służby i pozytywnych opinii służbowych, bez weryfikacji w toku rozstrzygania wszystkich kryteriów wymaganych dla wydania oceny, wskutek czego rozstrzygnięcie winno zostać uznane za dowolne.

Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym także kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w sytuacji gdy przyczyną zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej ma stanowić okoliczność określona w art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ powinien wyjaśnić, z jakich powodów żołnierza nie wyznaczono na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, oraz odnieść się do wszystkich elementów opinii służbowej, o której mowa w art. 26 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt SA/Wa 1873/07). Natomiast w zaskarżonym wyroku Sąd zupełnie pominął fakt, iż uprawniony organ nie odniósł się do wszystkich elementów opinii służbowej A.S., a jedynie powołał się na fakt, iż skarżący posiada wysługę emerytalną. Sąd I instancji zauważył przy tym, że z art. 112 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że aby zwolnić żołnierza zawodowego ze służby muszą zostać spełnione dwie przesłanki, tj. po pierwsze żołnierz nie został wyznaczony na kolejną kadencję oraz po drugie nie ma możliwości w przyszłości wyznaczenia go na stanowisko służbowe. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Minister Obrony Narodowej wydając zaskarżoną decyzję, zobowiązany był zatem odnieść się do wszystkich elementów opinii służbowej oraz wykazać, iż w przypadku skarżącego nie ma możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Ograniczenie się jedynie do ustalenia, że A.S. posiada wysługę emerytalną, było więc niedopuszczalne. Tak podjętą decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej trudno uznać za opartą na pełnej analizie sytuacji skarżącego, a co za tym idzie za mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Uzasadnia to w pełni zarzut, iż zarówno wyrok Sądu I Instancji, jak i decyzje organów noszą cechy dowolności.

Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto, że nie przeczy, iż A.S. został zapoznany z indywidualną prognozą bliższą i dalszą, jednakże nie sposób uznać, że zapoznanie z indywidualną prognozą, jest tożsame z przysługującym skarżącemu prawem do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Tym samym stwierdzić należy, iż w toku postępowania prowadzącego do wydania decyzji utrzymanej w mocy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, doszło do naruszenia uprawnienia skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu.

Nadto skarżący kasacyjnie podniósł, że Sąd I instancji wydając zaskarżone orzeczenie, w żaden sposób nie ustosunkował się do naruszenia art. 8 k.p.a. Sąd I instancji pominął, że doręczenie skarżącemu decyzji Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nastąpiło z wyprzedzeniem krótszym niż 14-dniowy okres uprawniający do wniesienia odwołania, co spowodowało, że decyzja zaczęła obowiązywać i została wykonana przed uzyskaniem waloru ostatecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie wymienionych w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z takich wad, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i których ujawnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy już na tym etapie postępowania kasacyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem sformułowane w niej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Podstawę prawną rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego stanowił art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowe w przypadku niewyznaczenia go na kolejną kadencję. Taka sytuacja w niniejszej sprawie miała miejsce. Z miarodajnych w sprawie ustaleń faktycznych wynika bowiem, że A.S. pełnił służbę na stanowisku [...] z okresem kadencji do dnia 31 grudnia 2011 r. i na kolejną kadencję na tym stanowisku nie został wyznaczony. Dawało to władzy służbowej prawo do rozwiązania z nim stosunku służbowego na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Z użytego w powołanym przepisie sformułowania "żołnierza można zwolnić" wynika, że wydawane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Do jego oceny należy zatem podejmowanie decyzji o zwolnieniu żołnierza lub pozostawieniu go w służbie. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Sąd może badać tylko czy decyzja w tym zakresie nie nosi cech dowolności, a więc czy organ w dostateczny sposób wyjaśnił motywy dokonanego wyboru. Natomiast kryteria słuszności czy celowości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pozostają już poza kontrolą sądowoadministracyjną.

WSA w Warszawie zasadnie uznał, że organom wojskowym orzekającym w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego ani wydania decyzji w sposób dowolny oraz pozbawiony podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniach swych decyzji organy wojskowe powołały się nie tylko na fakt niewyznaczenia skarżącego na kolejną kadencję, ale wyjaśniły dlaczego dalsze pozostawienie A.S. w służbie nie jest możliwe. Odwołały się bowiem do trwających od kilku lat w wojsku zmian organizacyjno-etatowych oraz aktualnej sytuacji kadrowej w Siłach Zbrojnych, w tym konieczności zabezpieczenia stanowisk dla oficerów przebywających w rezerwie kadrowej i żołnierzy powracających ze służby poza granicami Polski. W sposób dostateczny wykazały zatem, że w takiej sytuacji interes skarżącego nie mógł przeważać nad interesem społecznym. Wprawdzie zrozumiałe jest, że A.S. był zainteresowany dalszym pełnieniem zawodowej służby wojskowej, ale jego słuszny interes w sprawie nie został naruszony, gdyż nabył on prawo do zaopatrzenia emerytalnego, a zatem będzie posiadać środki utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast interes społeczny - z uwagi na powołaną w zaskarżonej decyzji modernizację Sił Zbrojnych RP - wymaga, aby zapewnić niezbędne stanowiska służbowe dla żołnierzy zawodowych, którzy nie posiadają jeszcze niezbędnej wysługi emerytalnej.

Niewątpliwie proces restrukturyzacji Sił Zbrojnych polegający na redukcji kadry wojskowej, w tym na zmniejszeniu liczby etatów przeznaczonych dla oficerów, stanowi trudne zadanie dla Ministerstwa Obrony Narodowej, ale ocena zasadności i sposobu wprowadzania takich zmian nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Kontrola legalności decyzji wydawanych na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie obejmuje również kwestii niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe. Sąd administracyjny nie może zatem badać celowości polityki personalnej w tym zakresie, a w szczególności oceniać zasadności wyznaczenia lub niewyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, czy też nieprzedłużenia kadencji na zajmowanym dotychczas stanowisku służbowym. Sprawy te są bowiem wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co jednoznacznie wynika z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97 (OTK 1998, nr 4, poz. 50), nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności między innymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Jeżeli sprawy te nie są objęte właściwością sądów administracyjnych, to podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być kontrolowane przez te sądy także pośrednio. Brak jest zatem jakiejkolwiek podstawy prawnej, aby przy ocenie legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, kontroli sądowej zostały poddane sprawy nieobjęte właściwością sądów administracyjnych. Poddanie takich decyzji kontroli sądowoadministracyjnej stanowiłoby obejście zakazu przewidzianego w art. 8 ust. 2 pkt 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 101/08; wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 549/08 i z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1856/10 - orzeczenia dostępne w CBOSA).

Usprawiedliwionych podstaw nie mają również zarzuty dotyczące naruszenia 112 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. Z treści pierwszego z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej na omawianej podstawie następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. W sprawie bezsporne jest, że rozwiązanie stosunku służbowego z A. S. nastąpiło z dniem 30 czerwca 2012 r., a zatem po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie zwolnienia go ze służby i w ostatnim dniu szóstego miesiąca od upływu kadencji na zajmowanym dotychczas stanowisku służbowym. Dodać także należy, że decyzja o przeniesieniu żołnierza do dyspozycji organu wojskowego wydawana jest w odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie zwolnienia ze służby. Ponadto ustawa uprawnia organy wojskowe do wydawania decyzji o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw do rozstrzygania w takiej formie w przedmiocie niewyznaczenia na stanowisko służbowe.

Zamierzonego przez skarżącego skutku nie mogły również odnieść zarzuty dotyczące art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie wykazał bowiem, by zarzucane uchybienia uniemożliwiły mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, a tym samym by nieprzestrzeganie przez organy wojskowe wszystkich standardów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy czyli na treść podjętych w sprawie decyzji administracyjnych.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.