Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2072/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2072/14

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].08.2014 r. Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej Radą) - rozpatrując odwołanie wniesione przez pana S. M. ur. [...].10.1982 r. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwanego dalej Szefem Urzędu) z dnia [...].07.2014 r., o odmowie: nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielenia zgody na pobyt tolerowany, którą to decyzją objęta była również żona skarżącego, pani R. I., ur. [...].12.1984 r., ur. [...].12.1984 r. - utrzymała to rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji I. instancji podano, że pan S. M. posługiwał się paszportem zagranicznym wydanym w maju 2010 r. oraz paszportem wewnętrznym ze stycznia 2003 r. wydanym przez OWD rejonu [...], Republiki [...], w którym znajduje się potwierdzenie zameldowania w tym rejonie.

Motywując swój wniosek Cudzoziemiec oświadczył: Przyjechałem do Polski, dlatego, że mojemu życiu zagraża niebezpieczeństwo i zostałem zmuszony wyjechać z [...], aby uratować się. Proszę was, przyjmijcie mnie w swoim kraju i dajcie mi schronienie (akta sprawy, str. 15, tłumacz, str. 20 verte). Cudzoziemiec wyjechał z kraju pochodzenia w sposób legalny. Stwierdził, iż nie miał żadnych problemów z przekroczeniem granicy [...]. Oświadczył, iż w kraju pochodzenia był prześladowany i poddawany przemocy fizycznej: Zostałem pobity przez ludzi w maskach, z powodu mojego przyrodniego brata, który walczy (akta sprawy, str. 19). Nie był natomiast nigdy zatrzymany, aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu. Cudzoziemiec nie zadeklarował przynależności do żadnej partii politycznej lub innej organizacji. Nie brał też udziału w działaniach wojennych.

W dniu [...] lutego 2013 r. w związku z faktem opuszczenia przez Cudzoziemca ośrodka dla cudzoziemców na okres dłuższy, niż 7 dni, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył niniejsze postępowanie o nadanie statusu uchodźcy Cudzoziemcowi w oparciu o przepis art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W maju 2014r. Cudzoziemiec został przekazany przez stronę [...] do Polski. W dniu [...] maja 2014 r. na wniosek Cudzoziemca, Szef Urzędu uchylił ww. decyzję o umorzeniu i podjął postępowanie na nowo.

Obecna aplikacja uchodźcza Cudzoziemca jest jego drugim wnioskiem. Po raz pierwszy Zainteresowany wystąpił z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w dniu [...] września 2005 r. (sprawa nr [...]) (akta sprawy, str.124-132). Uzasadniając złożenie wniosku, Aplikant oświadczył: Wyjechałem z [...] w związku z tym, aby uzyskać status uchodźcy. Cudzoziemiec oświadczył wówczas, iż w kraju pochodzenia nie był prześladowany, zatrzymywany, aresztowany, bądź sądzony. Dodał, iż nie był poddawany przemocy fizycznej, bądź psychicznej. Pan M. nie zadeklarował przynależności do żadnej partii politycznej, ani innej organizacji. Zeznał, iż nie brał udziału w działaniach wojennych. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją [...] z dnia [...] maja 2007 r. umorzył postępowanie Cudzoziemca, ponieważ, po przejęciu odpowiedzialności za rozpatrzenie sprawy przez [...] stało się one bezprzedmiotowe. Przed wydaniem decyzji Cudzoziemiec nie został przesłuchany.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] W/wym. wraz z małżonką został osadzony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w P. na okres 60 dni. Podstawą umieszczenia była konieczność zapobieżenia nadużyciu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy.

W dniu [...] czerwca 2014 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie Strony na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których może doświadczyć ze strony władz państwowych, bądź innych podmiotów. Cudzoziemiec miał możliwość przytoczenia okoliczności i dowodów, uzasadniających podstawę jego działania. Przesłuchanie zostało przeprowadzone w języku rosyjskim, zrozumiałym dla Strony. Wnioskodawca własnoręcznym podpisem potwierdził swoje oświadczenia. Ponadto, wraz z wezwaniem na przesłuchanie Cudzoziemiec otrzymał pisemną informację sporządzoną w języku rosyjskim dot. statusu przesłuchania w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy (tzw. broszurę informacyjni). Ze względu na oświadczanie złożone do wniosku o nadanie statusu uchodźcy, iż był poddawany przemocy fizycznej, przesłuchanie Cudzoziemca zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wytycznych wskazanych w art. 68 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w obecności psychologa. Z opinii psychologicznej sporządzonej na podstawie obserwacji swobodnej oraz wywiadu nie wynika, aby pan M. wykazywał zaburzenia, czy charakterystyczne zachowania, będące następstwem deklarowanych we wniosku przeżyć urazowych. Ponadto, podczas wywiadu Aplikant przyznał, że nie był poddawany przemocy fizycznej, natomiast na granicy złożył w tej kwestii nieprawdziwe zeznania, ponieważ obawiał się ponownej odmowy przyjęcia wniosku uchodźczego przez funkcjonariuszy SG. Podczas przesłuchania Cudzoziemiec wypowiadał się logicznie, miał obniżony nastrój. Gdy poruszono wątek brata żony i jej ciężkiej sytuacji, był na granicy płaczu. Ponadto, dodał, że gdy zasypia odczuwa niepokój, powracają do niego wspomnienia z przeszłości. Cudzoziemiec kilkakrotnie podkreślał, że w kraju pochodzenia żył w ciągłym strachu, gdyż obawiał się zatrzymania z powodu swojego brata.

Wobec przeprowadzonych ustaleń, Szef Ud SC stwierdził, że miejscem stałego zamieszkania Cudzoziemców przed przyjazdem do RP była Republika [...], wchodząca w skład [...]. Ponadto, w latach 2011-2012 łącznie przez około pół roku zamieszkiwali w M.. Na podstawie aktualnych informacji o kraju pochodzenia W/wym. (opracowanych w latach 2013 - 2014), organ ustalił, że sytuacja panująca w [...], choć trudniejsza niż w większości podmiotów [...], jest - w porównaniu z sąsiednimi autonomicznymi republikami na [...] - względnie stabilna. Podstawowym czynnikiem stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego w republice jest nadal działalność islamistycznego podziemia zbrojnego, walczącego o oderwanie całego regionu [...] (w tym [...]) od [...] i utworzenie na jego terenach republiki rządzonej wg zasad szariatu – [...]. Najczęściej stosowaną przez bojowników metodą walki są zamachy na obiekty i personel federalnych i republikańskich struktur siłowych oraz administracji publicznej. Służą one głównie celom propagandowym oraz destabilizacji sytuacji i zastraszeniu oponentów, nie przynoszą natomiast bojownikom korzyści militarnych, gdyż nie uzyskują oni dzięki temu panowania nad określonym terytorium ani w znaczący sposób nie osłabiają potencjału osobowego i technicznego struktur siłowych. Częstotliwość oraz intensywność walk w [...] jest niewielka. Od 2010 r. stale spada też liczba ich ofiar. Przez cały 2013 r. w zamachach i starciach na terenie republiki śmierć poniosło w sumie 18 funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa, 20 bojowników (bądź osób posądzanych przez organy ścigania o przynależność do zbrojnego podziemia) oraz 1 osoba cywilna, która została przypadkowo ostrzelana przez funkcjonariuszy siłowych. Rannych zostało 58 funkcjonariuszy i 4 cywili. Niemal identycznie kształtowała się liczba osób cywilnych poszkodowanych w 2012 r. (1 zabity i 7 rannych). Działania sił bezpieczeństwa zwalczających zbrojne podziemie mają z reguły charakter policyjny, skierowane są przeciwko konkretnym osobom, a nie np. ogółowi mieszkańców danej okolicy. Zdarzają się przypadki, że funkcjonariusze wykonując czynności służbowe dopuszczają się poważnych naruszeń praw człowieka, a zarazem rosyjskiego ustawodawstwa, takich jak zabójstwa, uprowadzenia czy tortury, jednakże liczba tego typu zdarzeń (szczególnie zabójstw, zważywszy, że we wszelkich możliwych okolicznościach życie straciło 20 członków zbrojnego podziemia, bądź osób o to posądzanych przez władze) jest marginalna, wobec całkowitej populacji republiki liczącej przeszło 1.200.000 osób. Czasowe wprowadzanie na niektórych obszarach republiki tzw. prawnego reżimu operacji antyterrorystycznej (rodzaju stanu nadzwyczajnego) nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo ludności terenów nim objętych. Należy również zaznaczyć, że pomimo faktu, iż sytuacja panująca obecnie na [...] jest w niektórych publikacjach określana jako "wojna" czy "konflikt zbrojny" (ze względu na zdarzające się zamachy, starcia zbrojne oraz historyczne powiązanie obecnej sytuacji z II wojną w [...]), to sformułowań tych nie można uznać za kwalifikację prawną istniejącej sytuacji, ze względu na brak przymiotów strony konfliktu zbrojnego w odniesieniu do islamskiego podziemia zbrojnego (brak odpowiedzialnego dowództwa, kontroli nad terytorium, możliwości prowadzenia ciągłych i spójnych operacji wojskowych oraz stosowania zasad prawa humanitarnego), jak też niską intensywność walk. Podsumowując, należy stwierdzić, że sam fakt przebywania (zamieszkiwania) na terenie [...] Republiki nie naraża na doznanie krzywdy, o ile w przypadku danej osoby nie występują okoliczności takie zagrożenie zwiększające. Pomimo tego, wielu [...], względem których takie okoliczności nie zachodzą, decyduje się na wyjazd z rodzinnej republiki z powodu braku poczucia bezpieczeństwa osobistego, wynikającego z autorytarnych rządów [...], bezkarności funkcjonariuszy siłowych i członków władz, wszechobecnej korupcji oraz strukturalnego bezrobocia, jak też braku perspektyw poprawy sytuacji w możliwym do przewidzenia czasie.

Odnosząc się do indywidualnej sytuacji pana S. M. w pierwszej kolejności organ rozstrzygający uznał tożsamość przez niego deklarowaną, to jest jego imię, nazwisko, obywatelstwo, narodowość oraz datę i miejsce urodzenia, a także fakt, iż w 2010 r. zawarł związek małżeński z Panią R. I.. Ponadto, organ uznaje, iż Cudzoziemiec nie brał jakiegokolwiek udziału w wojnie w [...]. Zainteresowany nie należał do żadnej partii, stowarzyszenia czy innej organizacji. Pan M. nie był nigdy aresztowany ani sądzony w kraju pochodzenia, a jedynie jednokrotne zatrzymany w 2004 r. w I. , co nie wiązało się jednak z naruszeniem jego praw. Z waloru faktu udowodnionego korzysta również oświadczenie Cudzoziemca o zaangażowaniu w charakterze uczestnika walk zbrojnych (powstańca) podczas drugiej wojny [...] jego brata S. M., jego pobycie w T. na leczeniu, w związku z odniesionymi ranami, dwumiesięcznym(trzymiesięcznym) przetrzymywaniu go przez struktury siłowe w 2004 r., a także jego wyjeździe z kraju pochodzenia i ubiegania się o statusu uchodźcy w Polsce i [...].

Za nieudowodnione organ I. instancji uznał twierdzenia Cudzoziemca, iż jest on zagrożony w [...] doznaniem krzywdy z powodu krótkotrwałego udziału w drugiej wojnie [...] swojego brata. Ta odległa w czasie okoliczność nie może stanowić podstawy kształtowania sytuacji bezpieczeństwa Cudzoziemca i jego rodziny w 2012 r. Jego brat był powstańcem, który przyłączył się do ruchu oporu spontanicznie, na krótki czas. Nie był on komendantem, bądź znanym bojownikiem, którego osoba mogłaby obecnie wzbudzać poważne zainteresowanie władz jego kraju pochodzenia. O powyższym zdaje się świadczyć fakt, iż jego brat w latach 2003-2005, do momentu spotkania z I. M., nie doznawał żadnych problemów w [...]. Również sam Wnioskodawca przez kilkanaście lat zamieszkiwania na terytorium Republiki [...] nie doświadczył zainteresowania, czy poważnych problemów ze strony przedstawicieli władz kraju pochodzenia, bądź innych podmiotów. Wewnętrzny strach oraz obawa przed zatrzymaniem z powodu osoby brata powodowana jest wyłącznie jego subiektywnymi odczuciami, nie zaś rzeczywistą sytuacją zagrożenia jego bezpieczeństwa. Natomiast rzekome pogłoski o wzmożonym zainteresowaniu ze strony władz osobą jego brata po prawie dziesięciu latach od udziału w działaniach zbrojnych nie znajdują potwierdzenia, ani w przedstawionym przez Cudzoziemca materiale dowodowym, ani w opisanej przez organ sytuacji w kraju pochodzenia.

Zgodne z rzeczywistością jest również, w ocenie Szefa Urzędu, twierdzenie Cudzoziemca, że I. M. został skazany wyrokiem sądu na 25 lat więzienia, a jego brat A. M. został zabity przez funkcjonariuszy organów spraw wewnętrznych. Mało prawdopodobne jednak jest, aby osoba brata Wnioskodawcy i jego krótkotrwałe zaangażowanie podczas drugiej wojny [...] mogło w 2014r. pociągać za sobą zdarzenia, które stały się w 2007 r. udziałem A. M..

Odnosząc się do indywidualnej sytuacji pani R. I. organ rozstrzygający uznał tożsamość deklarowaną przez Wnioskodawczynię, to jest jej imię, nazwisko, obywatelstwo, narodowość oraz datę i miejsce urodzenia. Ponadto, organ uznaje, iż Cudzoziemka nie brała jakiegokolwiek udziału w wojnie w [...]. Zainteresowana nie należała do żadnej partii, stowarzyszenia czy innej organizacji. Cudzoziemka nie była nigdy zatrzymana, aresztowana ani sądzona w kraju pochodzenia.

Za zgodne z rzeczywistością organ uznał twierdzenie pani I. o zaangażowaniu jej kuzyna S. K. (nazywanego przez nią za względu na bliską relację bratem) w działania zbrojne, a później w nielegalną formację zbrojną, a także fakt wieloletniego nachodzenia i poddawania psychicznym naciskom przez przedstawicieli władz [...] w celu uzyskania informacji na temat krewnego.

Za niezgodne z prawdą organ uznał natomiast deklarowany przez Cudzoziemkę fakt, iż S. K. jest w dalszym ciągu poszukiwany przez władze kraju pochodzenia. Załączony przez nią wydruk ze strony www.vroziske.com, z którego wynika, że jej kuzyn S. K. jest poszukiwany z powodu zorganizowania nielegalnej grupy zbrojnej, nie może być wzięty pod uwagę ze względów formalnych. Jak wynika z artykułu pochodzącego ze strony www.securitylab.ru z dnia [...].03.2014 r. strona vroziske.com posiada swój serwer na terytorium Indii i służy do wyszukiwania osób znajdujących się na federalnych listach osób poszukiwanych na terytorium [...]. Jednakże nie jest wiadome, na ile wiarygodne informacje są tam zamieszczane i za pośrednictwem jakich mediów. [....] Służba Nadzoru Łączności, Technologii Informatycznych i Komunikacyjnych zablokowała w ostatnim czasie dostęp do strony www.vroziske.com w związku z rozpowszechnianiem na portalu osobistych danych osobowych obywateli [...]. Natomiast, wydruk ze strony www.rg.ru, z którego wynika, że dane jej kuzyna figurują w [...] "wykazie terrorystów" jest nieaktualny. Z informacji zgromadzonych przez organ w opracowaniu WIKP nr [...] z dnia [....] czerwca 2014 r. na temat jej kuzyna wynika, iż S. K., ur. [....].05.1979 r. w mieście C., obwodu [...] w Kazachstanie, dnia [...] listopada 2013 r. został wykreślony z listy organizacji i osób fizycznych, w stosunku do których istnieją dowody o ich udziale w działalności ekstremistycznej, lub terrorystycznej, na podstawie podpunktów 1-3, 7-8 punktu 2.2 artykułu 6 ustawy [...] z dnia 07.08.2001 r. Nr 115-FZ. " O przeciwdziałaniu legalizacji pieniędzy, zdobytych na drodze przestępczej i finansowaniu terroryzmu".1 Z uwagi na zeznanie Cudzoziemki, iż nie był on sądzony, należy domniemywać, że powyższe spowodowane było jego śmiercią, o której podczas przesłuchania wspomniała sama Zainteresowana.

Szef Urzędu zaznaczył, iż w okresie pomiędzy złożeniem przez Cudzoziemca wniosku uchodźczego a wydaniem niniejszej decyzji, uległ zmianie stan prawny. W dniu 01.05.2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650), której art. 484 wprowadził zmiany w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Jedną z istotniejszych zmian ww. nowelizacji było uchylenie przepisów dotyczących udzielania zgody na pobyt tolerowany w postępowaniu uchodźczym (regulacje dotyczące nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej nie uległy jakimkolwiek zmianom).

Ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez pana S. M. podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz uzyskanych podczas przesłuchania, organ rozpatrujący stwierdza, iż nie wskazał on faktów, czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed prześladowaniem z powodu przesłanek wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Władze państwowe, ani też inne podmioty, określone w art. 16 ust 1 pkt 2-3 cyt. ustawy, nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych. Zainteresowany nie był nigdy aresztowany lub sądzony w kraju pochodzenia. Podkreślić należy, że pan M. nie popełnił żadnych czynów, które mogłyby skutkować grożącymi mu prześladowaniami ze strony władz [...] lub [...] władz [...]. Nie był on również oficjalnie oskarżany o jakiekolwiek czyny ścigane przez tamtejsze prawo. Należy tu również zaznaczyć, iż sam Wnioskodawca nie brał żadnego udziału w działaniach wojennych, nie należał do żadnej partii, bądź też organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju.

Cudzoziemiec nie udowodnił, że subiektywna obawa przed represjami ze strony władz kraju pochodzenia, spowodowana krótkotrwałym udziałem jego brata w [...] ruchu narodowowyzwoleńczym w 1999 r., mogłaby stanowić zasadną podstawę nadania mu statusu uchodźcy z wniosku złożonego w 2012r.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził zatem, że pan S. M. w kraju pochodzenia nie był nigdy prześladowany ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Szef Urzędu stwierdza również, że w przypadku pana M. nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, bowiem Cudzoziemiec nigdy wcześniej nie był prześladowany, brak jest też jakichkolwiek innych okoliczności mogących wskazywać, że jest on prześladowaniem zagrożony.

W ten sam sposób należy odnieść się do osoby małżonki Cudzoziemca, pani R. I.. Cudzoziemka nie była nigdy prześladowana ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Pani I. nie popełniła żadnych czynów, które mogłyby skutkować grożącymi jej prześladowaniami ze strony władz [...] lub [...] władz [...], nie jest też osobą poszukiwaną przez władze, czy też ściganą z powodu stawianych jej zarzutów. Fakt pokrewieństwa z osobami zaangażowanymi czynnie w [...] podziemie zbrojne nie może być utożsamiany z przynależnością do określonej grupy społecznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 cyt. ustawy, gdyż fakt ten nie skutkuje powstaniem odrębnej tożsamości osoby, względem ogółu społeczeństwa [...] Republiki. Ciągłe najścia i obserwacje przez władze z powodu poszukiwania jej kuzyna rzeczywiście mogły wpływać na poczucie zagrożenia jej bezpieczeństwa, ale nie można uznać ich za prześladowanie. Cudzoziemka nie była zatrzymywana, nie doświadczyła przemocy fizycznej. Prowadziła normalne życie, ukończyła szkołę średnią, studiowała, pracowała w instytucji państwowej, nawet kiedy jeszcze nie posiadła obywatelstwa [...]. Po wyjściu za mąż w 2010 r. Cudzoziemka nie miała w kraju pochodzenia żadnych problemów. Lokalne struktury nie kontynuowały jej obserwacji, ona i jej mąż nie spotykali się z szykanami słownymi i naciskami psychicznymi, jakie miały miejsce wcześniej w przypadku Cudzoziemki. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ wynika, że od [...] listopada 2013 r. dane jej kuzyna nie figurują już w [...] "wykazie terrorystów" Prawdopodobne zatem wydaje się, iż zainteresowanie władz Cudzoziemką i jej krewnymi jest już nieaktualne.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że pani R. I. w kraju pochodzenia nie była nigdy prześladowana ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne.

W przypadku pani R. I. nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, bowiem Cudzoziemka nigdy wcześniej nie była prześladowana, brak jest też jakichkolwiek innych okoliczności mogących wskazywać, że jest ona prześladowaniem zagrożona.

Organ skłonił się ku twierdzeniu, że rzeczywistym powodem wjazdu Cudzoziemca i jego żony są ich problemy osobiste (brak własnego mieszkania, problemy ze zdrowiem, brak pracy) lub niestabilna sytuacja w kraju pochodzenia. Należy jednak zwrócić uwagę, że wśród przesłanek, jakie cudzoziemiec ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy powinien spełnić, aby zostać uznanym uchodźcą, nie ma przyczyn ekonomicznych, czy osobistych. Natomiast ogólna sytuacja w kraju pochodzenia, stan praworządności państwa, nie są same w sobie podstawą do uznania indywidualnego zagrożenia prześladowaniem. Takie stanowisko prezentuje także Rada do Spraw Uchodźców i polskie sądy administracyjne, na przykład NSA w wyroku z dnia 6 maja 1998 r., (Sygn. Akt V SA 1765/97): Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.

Wobec stwierdzenia, że w przypadku Cudzoziemca oraz jego małżonki nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, należało odmówić nadania im statusu uchodźcy.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.04.2014 r., organ rozstrzygający w niniejszej sprawie zobowiązany jest również zbadać występowanie okoliczności, skutkujących ewentualnie udzieleniem Zainteresowanemu ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Szefa Urzędu, nie daje podstaw do uznania, że pan S. M. doznał w przeszłości poważnej krzywdy w [...]. Również powrót Cudzoziemca do kraju pochodzenia nie narazi go na doznanie poważnej krzywdy. Nie zachodzi niebezpieczeństwo wymierzenia Cudzoziemcowi w [...] kary śmierci, gdyż Sąd Konstytucyjny [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...].11.2009 r., wprowadził bezterminowe moratorium na jej orzekanie i wykonywanie, które obowiązywać będzie aż do momentu zniesienia tej kary w drodze ustawowej. W przypadku Zainteresowanego brak jest również rzeczywistego ryzyka podjęcia wobec niego bezprawnych działań, takich jak pozbawienie życia czy zastosowanie względem niego tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Jakkolwiek zdarzenia tego typu nadał mają miejsce w niektórych częściach [...] (m.in. w [...] Republice), jednakże sam fakt ich występowania nie wystarcza dla udzielenia ochrony, gdyż koniecznym jest wykazanie, iż osoba wnioskująca jest ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację narażona na takie traktowanie. Tymczasem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, aby pan S. M. był narażony na taką krzywdę w stopniu wyższym niż przeciętny obywatel [...]. Cudzoziemiec nie był nigdy poniżająco, bądź nieludzko traktowany. Pan M. nie posiada także cech (np. nigdy nie był zaangażowany w działania zbrojnie w [...]), które mogą stwarzać realne zagrożenie nieludzkim traktowaniem w przyszłości. Twierdzenia Aplikanta, jakoby w kraju pochodzenia zagrażały mu represje ze strony władz kraju pochodzenia z powodu osoby jego brata S. M. zostały uznane przez organ za nieudowodnione.

Również w przypadku małżonki Cudzoziemca, pani R. I. brak jest., w ocenie organu I. instancji podstaw, aby twierdzić, iż po jej powrocie do kraju pochodzenia, wystąpi w stosunku do jej osoby rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie w związku z pokrewieństwem z S. K.. Cudzoziemka nigdy nie była silnie represjonowana w kraju pochodzenia przez władze lub inne podmioty z tego powodu, nie zachodzą względem niej też żadne inne okoliczności mogące uzasadniać obawę przed ww. traktowaniem. Natomiast najścia, obserwacje i przesłuchania, które miały miejsce w latach 2005-2010 to zdarzenia odległe w czasie, nie stanowiące o bezpośredniej przyczynie wyjazdu Aplikantki z kraju pochodzenia, będące wynikiem poszukiwania przez władze jej kuzyna (bojownika, który prawdopodobnie od dwóch lat nie żyje). Pani I. nie prowadziła żadnej działalności, która mogłaby zostać uznana w chwili obecnej za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Z opinii psychologicznej, sporządzonej przez psychologa wynika, iż obecny stan Cudzoziemki (obniżony nastrój, płaczliwość) spowodowane są głównie wydarzeniami z przeszłości dotyczącymi jej krewnych, w tym ich śmierci (miedzy innymi jej siostry, która nastąpiła cztery miesiące temu). Jednocześnie z jej wypowiedzi wynika, że została skierowana do psychologa i psychiatry, gdzie zostały przypisane jej lekarstwa, ale jak zadeklarowała bała się je zażywać.

Odnosząc się natomiast do kryterium poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, Szef Urzędu stwierdził, że obecnie na całym terenie [...], w tym również [...] nie toczy się żaden z ww. konfliktów zbrojnych, w związku z czym przesłanka ta nie może mieć zastosowania wobec osób na stałe zamieszkujących w [...].

Uwzględniając zatem opisane okoliczności Szef Urzędu przyjął, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby powrót do kraju pochodzenia mógł narazić Wnioskodawcę oraz jego małżonkę na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym, zgodnie art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, należy odmówić udzielenia Cudzoziemcowi i jego małżonce ochrony uzupełniającej.

Ostatnią formą ochrony uwzględnianą w toku postępowania prowadzonego na podstawie wniosku o nadanie statusu uchodźcy złożonego przed dniem 01.05.2014 r., jak wskazał organ I. instancji, jest zgoda na pobyt tolerowany.

W jego ocenie, sytuacja panująca na terytorium [...] (w tym również w [...] Republice) nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw Cudzoziemców określonych w art. art. 97 ust. 1 ustawy.

Szef Urzędu zaznaczył, że w toku postępowania pani I. przytaczała swoje problemy ze zdrowiem. Według zaświadczeń lekarskich, dołączonych do sprawy, Cudzoziemka przechodziła w gruźlicę, stwierdziła również, że choruje na chroniczne zapalenie oskrzeli i jest zagrożona astmą. Skarżyła się na złe samopoczucie, będące konsekwencją wydarzeń z przeszłości. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku jej powrotu do kraju, zarówno jej problemy na gruncie psychicznym, jak dolegliwości układu oddechowego nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla jej życia. To samo należy stwierdzić w przypadku problemów ze zdrowiem na gruncie urologicznym pana M.. [...] jest krajem rozwiniętym, w którym funkcjonuje system publicznych zakładów opieki zdrowotnej, umożliwiających leczenie większości chorób, w tym ww. schorzeń. Fakt, iż jakość opieki zdrowotnej w Polsce, czy Europie Zachodniej może być niekiedy lepsza niż w [...], nie oznacza, że nieudzielenie zgody na pobyt tolerowany osobie chorej skutkować będzie naruszeniem jej praw określonych art. 97 ust. 1 pkt. 1 ustawy.

Z analizy całokształtu sprawy nie wynikało również, w ocenie Szefa Urzędu, aby nieudzielenie Cudzoziemcom zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP mogło spowodować naruszenie prawa do życia rodzinnego lub któregokolwiek z praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka. Cudzoziemcy nie posiadają dzieci, a większość ich krewnych zamieszkuje na terytorium Republiki [...].

Na skutek wniesionego odwołania Rada do Spraw Uchodźców utrzymała kwestionowane rozstrzygnięcie w mocy.

Rada zaznaczyła, że małżonkowie R. I. i S. M. po złożeniu wniosków o nadanie statusu uchodźcy nielegalnie opuścili Polskę i udali się do [...], gdzie złożyli wnioski o azyl. W dniu [...].02.2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie nadania małżonkom R. I. i S. M. statusu uchodźcy.

W dniu [...] maja 2014 r. cudzoziemcy zostali przekazani stronie polskiej przez stronę [...] na podstawie Rozporządzenia Rady Unii Europejskiej - Dublin II i złożyli wniosek o podjęcie umorzonego postępowania w sprawie nadania im statusu uchodźcy. Postępowanie zostało podjęte na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.

Decyzją z dnia [...].07.2014 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 97 ust 1 pkt 1-1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony postanowił odmówić nadania panu S. M. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 517), stwierdził, że nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i wobec braku przesłanek odmówił udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP,.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pan S. M. nie podał wiarygodnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców, a decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców obejmuje również żonę Strony panią R. I., ur. [...].12.1984 r. .

W odwołaniu od decyzji z dnia [...].07.2014 r. skierowanym do Rady do Spraw Uchodźców Pan S. M. oświadczył, że nie zgadza się z wydaną decyzją i wnosi o jej uchylenie w całości i objęcie go jedną z form ochrony na terytorium RP. Odwołanie nie zawierało uzasadnienia.

W nadesłanym do Rady do Spraw Uchodźców uzupełnieniu odwołania pan S. M. wskazuje na naruszenie przez organ art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz art. 15 i 97 oraz art. 44 ustawy poprzez ich błędną interpretację. Nadto art.7 i art. 77, art. 80 kpa. W uzasadnieniu odwołania Strona polemizuje z ustaleniami dokonanymi przez organ pierwszej instancji i przeciwstawia im własną interpretację.

Rozpatrując odwołanie Strony od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Rada do Spraw Uchodźców nie znalazła podstaw do uwzględnienia skargi.

Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, organ odwoławczy przejmuje całą sprawę do ponownego rozpatrzenia, bo nie jest on powołany wyłącznie do skontrolowania poprawności decyzji organu pierwszej instancji ani tym bardziej tylko zasadności zarzutów odwołania, lecz jego zadaniem jest ponowne rozpatrzenie sprawy co do jej istoty (wyrok NSA z 9 października 1992 r., V SA 137/92).

Zaznaczyła, że istotą niniejszej sprawy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawca - Pan S. M. i R. I. są uchodźcami w rozumieniu Konwencji Genewskiej i czy odmowa nadania im statusu uchodźcy w Polsce jest zasadna.

Wskazała, że jak wynika z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Kluczowym sformułowaniem tej definicji jest "uzasadniona obawa przed prześladowaniem". Określenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Jednakże nie tylko stan jego umysłu (element subiektywny) decyduje o statusie uchodźcy, lecz stan ten musi być uzasadniony przez sytuację obiektywną. Określenie statusu uchodźcy wymaga zatem przede wszystkim dokonania oceny oświadczeń ubiegającego się, a nie oceny sytuacji panującej w kraju jego pochodzenia.

Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

Ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez Stronę w toku postępowania, Rada stwierdziła, iż nie wykazały one wiarygodnych faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Pojęcie uzasadnionej obawy mieści w sobie założenie, że okoliczności sprawy są wiarygodne. Tymczasem Strona nie była w stanie w sposób logiczny i spójny przedstawić swojej historii. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wyłonił się wewnętrznie zgodny obraz, na podstawie którego można by racjonalnie przyjąć istnienie podstaw do nadania Stronie statusu uchodźcy.

Zdaniem Rady, jeśli chodzi o zeznania Strony dotyczące najścia mającego miejsce w 2013 r., to są one ogólnikowe, sprzeczne z zeznaniami złożonymi przez niego w trakcie wcześniejszych przesłuchań. Bez trudu Strona otrzymała paszport. Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy Strona jednoznacznie oświadczyła, że nie było przeciwko niej prowadzone postępowanie sądowe, ze nie była skazana wyrokiem. Podkreśliła, iż obowiązek procesowy dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy nie zwalnia strony z obowiązku współdziałania w gromadzeniu materiału dowodowego i podjęcia starań dla logicznego spójnego przedstawienia sprawy opis rzekomo zadawanych mu tortur, ma niewiele wspólnego ze znanymi Radzie opisami tortur, zawartymi w zeznaniach wielu obywateli [...], narodowości [...]. Opis najścia na dom i przyczyn tego najścia jest niespójny i niewiarygodny; w istocie Strona nie wyjaśniła w sposób przekonujący, co miało być przyczyną najścia. Niewiarygodne są wskazane przez Stronę okoliczności - niczym nieudokumentowany udział brata w działaniach wojennych, a umieszczenie danych osobowych brata pani R. I. jest nieaktualne, ponieważ dane te zostały z wykazu osób poszukiwanych usunięte.

Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców zarzuty odwołania pod adresem decyzji organu pierwszej instancji i jej uzasadnienia są całkowicie bezpodstawne. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie ma mowy o "represjach", którym miałaby być poddana Strona. W uzasadnieniu odwołania mimo ilości podniesionych zarzutów, brak jest faktycznie ich uzasadnienia. Strona ogranicza się do ogólników. Wypada też zauważyć, z Rada do Spraw Uchodźców nie jest uprawniona do generalnej oceny [...].

Zdaniem Rady, postępowanie w sprawie prowadzone było właściwie, w oparciu o dostępne możliwości, ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana zgodnie z prawem i poparta jest trafną oceną stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie tylko z przyczyn w niej podniesionych. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Rady naruszyła przepisy obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przede wszystkim należy zauważyć, że organy zastosowały właściwe przepisy do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustaw zmienianych w tej ustawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. W tej sytuacji, decyzje obu instancji trafnie wydane zostały na podstawie przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.04.2014 r., przewidujących rozpatrywanie w postępowaniu uchodźczym udzielenia trzech form ochrony na terytorium RP.

Przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej określa art. 15 ustawy, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (w znaczeniu umyślnego pozbawienie życia, nie tylko w związku z wykonaniem wyroku sądu), tortury, nieludzkie łub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełaniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Z kolei, w myśl art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.04.2014 r., cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Ponadto, zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt la ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.04.2014 r., zgody na pobyt tolerowany udziela się również cudzoziemcowi, jeżeli jego wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu tej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Rozpatrując tę sprawę w pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ odwoławczy zobowiązany jest - w myśl art. 15 K.p.a. - do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Nie może zatem odnieść się jedynie do zarzutów odwołania. Stanowisko to wyraziła w zaskarżonej decyzji Rada. Powołała się nawet na wyrok NSA z 9 października 1992 r., V SA 137/92 w tym przedmiocie. Wymogu tego jednak nie dopełniła. Jakkolwiek utrzymała w całości decyzję organu I. instancji w mocy, to jednak nie zawarła żadnych rozważań co do podstaw odmowy udzielenia Cudzoziemcom ochrony uzupełniającej oraz udzielenia im zgody na pobyt tolerowany. Obszerne rozważania w tym zakresie przedstawił Szef Urzędu.

Rada, w ramach ciążącego na niej obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, zobowiązana była do rozważenia zastosowania również tych form objęcia cudzoziemców ochroną międzynarodową i jeśli podzieliła argumentację Szefa Urzędu w tym zakresie, jej stanowisko winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brak takich wywodów naruszył art. 15 K.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 K.p.a., w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz z art. 152 P.p.s.a. - orzekł jak w pkt. 1 i 2. sentencji.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając wniesione odwołanie, należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej zawartych w tym orzeczeniu.