Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1636/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 61  ust. 1  i 2, art. 64  pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza Marty Suchodolskiej sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 lipca 2022 r. znak SKO.PS/4110/367/2022 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 104, 108, art. 163 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r. poz. 735 ze zm.), art. 8 ust. 3, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 64 pkt 2, art. 106 ust. 1 i 5, art. 109, art. 110 ust. 1 i ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296) po wszczęciu postępowania z urzędu w dniu 3 marca 2022 r. oraz po jednoczesnym rozpatrzeniu wniosku [...] złożonego dnia 14 marca 2022 przez T. P., zmieniając decyzję nr [...] z dnia 2022/02/04 – postanowił: 1) ustalić od dnia 2022/05/01 opłatę za pobyt T. P. w Domu Pomocy Społecznej w K., [...], [...] K. w wysokości 2 704,27 zł miesięcznie (słownie: dwa tysiące siedemset cztery złote dwadzieścia siedem groszy) płatną na konto lub w kasie Domu Pomocy Społecznej w ciągu dwóch dni od daty otrzymania świadczenia, nie później jednak niż do dnia 27 -go każdego miesiąca; 2) odmówić częściowego zwolnienia z opłaty, o której mowa w punkcie 1.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał w szczególności, że T. P. jest mieszkańcem domu pomocy społecznej przy ulicy [...] w K., w którym pobyt jest odpłatny. Odpłatność za dps wynosi do 70 % dochodu osoby przebywającej w dps. Wysokość dochodów T. P. uległa zmianie od ostatniej zmiany decyzji powyżej 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej i w związku z tym należało zmienić decyzję o odpłatności. Obecnie podstawą naliczenia odpłatności jest dochód w wysokości 3863,24 zł netto tym samym 70 % dochodu netto wynosi 2704,27 zł. Jednocześnie, w związku ze złożonym wnioskiem o częściowe zwolnienie z opłaty za dps, organ pierwszej instancji wskazał, że nie ma podstaw do zwolnienia z opłaty za dom pomocy społecznej, bowiem nie zachodzą przesłanki określone w art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Kwota dochodu pozostająca wnioskodawcy po opłaceniu kosztów utrzymania w dps i zajęć komorniczych wynosi 84,02 zł jest wystarczająca do zaspokojenia pozostałych potrzeb, zwłaszcza w sytuacji gdy mieszkaniec dps ma zapewnione całodobowe utrzymanie, wyżywienie i opiekę i bezpłatny dostęp do niektórych leków. Organ pierwszej instancji wskazał też, że nie wszystkie leki wskazane przez wnioskodawcę jako wykupywane są przepisanymi przez lekarza prowadzącego. Nadto ustalono, że wnioskodawca posiada rodzinę zobowiązaną do alimentacji. Wnioskodawca nadto regularnie od kilku lat nie uiszcza opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, do których jest zobowiązany. Organ pierwszej instancji zwrócił też uwagę na zasadę pomocniczości i związany z tym brak możliwości pokrywania wszystkich oczekiwanych przez beneficjentów pomocy społecznej potrzeb.

Na skutek odwołania T. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, decyzją z dnia 7 lipca 2022 r., znak SKO.PS/4110/367/2022, wydaną na podstawie art. 61 ust 2 pkt 1 , art. 106 ust. 5 art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – i wskazał, że T. P. został skierowany do domu pomocy społecznej przy ul. [...] w K. w dniu 4 lutego 2022 r. Decyzją z dnia 4 lutego 2022 r. została ustalona odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 2497,94 zł, co stanowiło 70% dochodu T. P. wynoszącego 3568,49 zł. Zgodnie z przepisem art. 106 ust 3b zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji ustalił, iż zmianie uległa sytuacja dochodowa rodziny. Wzrósł bowiem dochód T. P. w związku z waloryzacją emerytury, która od miesiąca marca 2022 r. wynosi 3606,8 zł, do której organ zasadnie doliczył dodatek pielęgnacyjny w wysokości 256,44 zł, co w rezultacie stanowi dochód w wysokości 3863,24 zł. Wobec powyższego organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne i w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 4 lutego 2022 r. poprzez ustalenie nowej wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Powołany przepis, dając możliwość weryfikacji rozstrzygnięcia administracyjnego, wprowadza wyjątki od zasady trwałości decyzji i związania nią organu i strony. Zmiana lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody może nastąpić jedynie w enumeratywnie określonych sytuacjach, m.in. zmiany sytuacji dochodowej strony.

Organ odwoławczy ocenił, że organ pierwszej instancji, stosując tryb z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, miał podstawy do zmiany decyzji o odpłatności w sytuacji wykazania zmiany dochodu osoby przebywającej w dps o 10 % kryterium dochodowego. W decyzji organu pierwszej instancji co prawda nie podano szczegółowych obliczeń matematycznych w zakresie ustalenia dochodu osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej oraz w zakresie sposobu ustalenia odpłatności za pobyt w dps zgodnie z powołanym wyżej przepisem prawa materialnego, jednakże w aktach sprawy znajduje się decyzja o przyznaniu T. P. emerytury w nowej wyższej wysokości. W związku ze zmianą sytuacji dochodowej T. P. na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., organ mógł także ustalić opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej od miesiąca zmiany dochodu mieszkańca dps uznając, że w stanie faktycznym i prawnym zmiana decyzji mogła wywołać skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu, która była wcześniejsza od daty wydania decyzji zmieniającej. Decyzja zmieniająca, oparta o art. 106 ust. 5 u.p.s., pozostaje w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych Organ pierwszej instancji zdecydował jednak o zmianie decyzji na przyszłość, a organ odwoławczy związany jest zasadą niepogarszania sytuacji strony w postępowaniu odwoławczym i nie ma możliwości zmiany decyzji w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie wskazał, iż odliczeniom od dochodu nie podlegają potrącenia komornicze.

Dalej organ odwoławczy zauważył, że zaskarżona decyzja wydana została także w wyniku złożonego wniosku mieszkańca domu pomocy społecznej T. P. o zastosowanie ulgi określonej w art. 64 ustawy o pomocy społecznej, a mianowicie zwolnienia z opłaty za dom pomocy społecznej. Przytoczywszy ten przepis, organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie podejmowane na jego podstawie jest oparte o uznanie administracyjne i na uwadze należy mieć, że interes strony nie może uzyskać przewagi nad interesem społecznym. Nie można bowiem doprowadzać do sytuacji, w której obowiązki mieszkańca domu pomocy społecznej w zakresie pokrywania kosztów pobytu w domu pomocy społecznej byłyby w sposób zbyt swobodny i nieznajdujący uzasadnienia w wyjątkowych okolicznościach przerzucane na jednostki samorządu terytorialnego, powodując nadmierne obciążenie sektora finansów publicznych, a w konsekwencji całego społeczeństwa. Wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jest bowiem de facto wnioskiem o udzielenie pomocy ze środków publicznych. Skorzystanie z rozwiązania przyjętego w art. 64 u.p.s. należy rozpatrywać również w kontekście art. 2 i art. 3 tej ustawy, ponieważ zwolnienie z ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej, a tym samym przeniesienie ciężaru poniesienia tej opłaty na ośrodki pomocy społecznej, jest pewną formą pomocy udzielanej osobom, które spełniają przesłanki wymienione w art. 64 ustawy, ale również znajdują się w takiej sytuacji życiowej, która powoduje, że nie są w stanie ponieść kosztów pobytu w DPS przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości. W przypadku T. P. taka trudna sytuacja nie zachodzi ze względu na fakt, iż posiada po opłaceniu należnej opłaty za dps dochody umożliwiające zapewnienie innych, minimalnych potrzeb, w tym dodatkowych leków, których koszty nie są pokrywane przez dom pomocy społecznej. Ponoszone przez stronę wydatki na leki dodatkowe poza refundowanymi są wydatkami możliwymi do opłacenia z kwoty 84,02 zł pozostającej po zapłacie opłaty za dps. W ramach przebywania w dps mieszkaniec domu ma zapewnione całodobowe utrzymanie i wyżywienie, a także zapewnienie niezbędnego ubrania. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż strona nie wykazała dostatecznych przesłanek mogących skutkować zwolnieniem jej od nałożonego z mocy ustawy obowiązku ponoszenia płatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Wydatki związane z kosztami utrzymania w dps nie czynią sytuacji strony szczególnie trudnej na tle innych osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w dps. Ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, które powinny być wydatkowane zgodnie z ideą pomocy społecznej, na pomoc osobom najuboższym. Koszt pobytu w domu pomocy społecznej jest znacznie wyższy niż opłata jaką wnosi T. P. i ta pozostała część opłaty jest wnoszona właśnie przez gminę, która skierowała do domu pomocy społecznej mieszkańca dps. Odwoławcza kontrola decyzji opartych na uznaniu administracyjnym jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpoznając wniosek o zwolnienie z opłat za pobyt w domu opieki społecznej organy powinny mieć na uwadze całokształt sytuacji materialnej i osobistej strony ubiegającej się o taką ulgę. Gdyby nawet organy przyjęły, że hipoteza z art. 64 u.p.s. została spełniona, to i tak nie miałyby prawnego obowiązku uwzględnienia wniosku strony. Dysponując bowiem prawem do wykonania kompetencji uznaniowej, organ może dokonać swobodnego wyboru rodzaju rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, wydając decyzję pozytywną albo negatywną. Organ zachował więc ustawowe oraz celowe granice uznania, biorąc pod uwagę wszystkie istotne przesłanki normatywne wykonywania kompetencji do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy dotyczącej przyznania ulgi w postaci zwolnienia z ustawowego obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Organ I instancji ocenił możliwości finansowe strony, wskazał, iż koszty wykupu dodatkowych leków są możliwe do poniesienia z posiadanych środków, wyjaśnił, że wnioskodawca posiada rodzinę zobowiązaną do alimentacji, a sytuacja strony nie jest szczególna względem innych osób korzystających z pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego, przy rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego, dopełnił ciążących na nim obowiązków i właściwie uzasadnił przesłanki swojego stanowiska, szczegółowo wskazał, z jakich powodów odmówił zwolnienia strony z obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opierając się na faktach wynikających z posiadanych wiadomości i dokumentów. T. P. może też zwrócić się o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w poszczególnych miesiącach na konkretne potrzeby bytowe czy leki, a wniosek taki będzie rozpatrywany w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Organ odwoławczy dodał, że co do zasady w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, iż w decyzji o ustaleniu czy zmianie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nie powinno się rozstrzygać w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może bowiem zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt w domu pomocy społecznej. Pogląd ten jednak jest obecnie podważany po zmianie w 2019 r. przepisu art. 64 ustawy o pomocy społecznej między innymi przez orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego. Mając zatem na uwadze rozbieżne linie orzecznicze i stanowisko NSA wyrażone m.in. w wyroku z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1644/21, organ odwoławczy zdecydował o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy przy dopuszczeniu możliwości rozstrzygania w jednej decyzji administracyjnej zarówno w przedmiocie opłaty za pobyt w dps, jak i zwolnienia z tej opłaty.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2022 r. T. P. złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakwie z dnia 7 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W piśmie z dnia 8 marca 2023 r. skarżący zwrócił uwagę w szczególności na swój wiek, zobowiązania komornicze, zachorowanie na covid, konieczność zakupu termometru, pasa stomijnego, leków, środków pielęgnacyjnych, aparatu telefonicznego, nowej garderoby.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

Podmioty zobowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wymienia przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.) w punktach od 1 do 3, ustanawiając jednocześnie kolejność ponoszenia przez te podmioty owej odpłatności. W punkcie pierwszym ustawodawca wymienia mieszkańca domu, a w przypadku osób małoletnich jego przedstawiciela ustawowego, w drugim małżonka i zstępnych przed wstępnymi, a w punkcie trzecim gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Jednocześnie w ust. 2 art. 61 ustawodawca określa granice obciążenia poszczególnych grup podmiotów odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej. Mieszkaniec domu ponosi odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu. Gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, ponosi odpłatność w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez podmioty wymienione punktach 1 i 2. Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Jak wynika z art. 106 ust. 3b u.p.s. zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy zasadnie przyjęły, że wobec wzrostu dochodu skarżącego w związku z waloryzacją emerytury (wzrost z kwoty 3568,49 zł na kwotę 3863,24 zł, przy uwzględnieniu również dodatku pielęgnacyjnego w kwocie 256,44 zł) ziściły się przesłanki do zmiany wcześniejszej decyzji z dnia 4 lutego 2022 r. i ustalenia opłaty za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w K. w wysokości 2704,27 zł – kwota ta stanowi 70% obecnego dochodu skarżącego. Organy zasadnie przyjęły też, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym, składką na ubezpieczenie zdrowotne, kwotą alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Nie ma zatem podstaw do odliczenia od dochodu potrąceń komorniczych.

Zaskarżona decyzja, poza rozstrzygnięciem w przedmiocie zmiany odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zawiera też – w punkcie drugim – rozstrzygnięcie przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w okolicznościach niniejszej sprawy połączenie obu rozstrzygnięć było dopuszczalne, a w każdym razie nie można w nim upatrywać istotnego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty zostało podjęte na podstawie art. 64 pkt 2 u.p.s., zgodnie z którym przesłanką rozstrzygnięcia pozytywnego jest wystąpienie uzasadnionych okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Ewentualne zwolnienie z opłaty ma w założeniu charakter wyjątkowy, a orzekając o nim organ dysponuje uznaniem administracyjnym. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia ma też zasadnicze znaczenie w toku sądowej, a zatem legalnościowej, kontroli decyzji. Wybór konsekwencji prawnych stwierdzonego stanu faktycznego należy tu zasadniczo do organu administracji, bowiem z woli ustawodawcy to on jest beneficjentem uznania. Sąd władny jest zweryfikować pod kątem zgodności z prawem aspekty proceduralne czynności jurysdykcyjnych (w tym prawidłowość ustalenia stanu faktycznego), a gdy idzie o treść rozstrzygnięcia – rozważyć, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, z uwzględnieniem zasad ogólnych, w szczególności zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zdaniem Sądu, stan faktyczny w odnośnym zakresie został ustalony prawidłowo. Organ miał na względzie w szczególności możliwości finansowe skarżącego, jego potrzeby w zakresie zakupu leków, jak również zwrócił uwagę na posiadanie przez skarżącego rodziny zobowiązanej do alimentacji. Jest zasadna, a w każdym razie nie nosi cech dowolności konkluzja organu, że sytuacja skarżącego nie jest szczególna względem innych osób korzystających z pomocy społecznej. Skarżący może też zwrócić się o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w poszczególnych miesiącach na konkretne potrzeby bytowe czy leki. Nie bez znaczenia są też akcentowane przez organ okoliczności wskazujące na brak współpracy skarżącego w zakresie bieżącego regulowania naliczonych już należności. "Wiele osób musi ograniczać swe potrzeby z uwagi na ilość środków, jakimi dysponuje (niskie dochody, emerytury, renty), w tym osoby starsze, schorowane, które pobierają świadczenia w kwotach mniejszych, niż wysokość opłaty ponoszonej przez skarżącego za pobyt w placówce. Z tych niskich dochodów osoby te muszą opłacić czynsz, wyżywić się, kupić leki i zaspokoić wszelkie inne podstawowe potrzeby. Skarżący natomiast opłacając pobyt w DPS ma z tego tytułu zabezpieczone najpilniejsze i niezbędne do życia potrzeby na właściwym poziomie, a także opiekę pielęgniarską, rehabilitacyjną, możliwość uczestniczenia w organizowanych przez DPS zajęciach i terapii. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, jak istniejące od wielu lat dolegliwości i choroby, niepełnosprawność, czy trudna sytuacja materialna same w sobie nie wyczerpują pojęcia »uzasadnionych okoliczności« czy też »zdarzeń losowych«, o jakich mowa w wyżej wskazanym przepisie" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1277/19, CBOSA).

W orzecznictwie podkreśla się też, że: "Zwolnienie nie powinno nastąpić, jeżeli pomimo zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 64 u.p.s. osoba jest w stanie płacić za pobyt w placówce (np. utrzymuje się z jednego, ale wysokiego wynagrodzenia). Stosowanie odmiennych zasad godzi w idee i cele pomocy społecznej. Niezasadne zwolnienie jest sprzeczne z zasadą pomocniczości, przerzuca bowiem na jednostki samorządu terytorialnego i obywateli koszty utrzymania osób, które są samowystarczalne pod względem finansowym lub mogą być utrzymywane przez swoich krewnych (...). Swoboda decyzyjna organów w sprawie, o której mowa w art. 64 u.p.s., jest związana nie tylko z orzekaniem w warunkach uznania administracyjnego, lecz także z upoważnieniem do swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji (osobistej, majątkowej, dochodowej, rodzinnej) osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej i ubiegającej się o całkowite lub częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia tej opłaty. W sprawie o częściowe lub całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej właściwe organy dysponują więc podwójną swobodą decyzyjną, której zakresem są objęte ocena prawna stanu faktycznego sprawy oraz wybór rodzaju rozstrzygnięcia sprawy – decyzja pozytywna albo decyzja negatywna (...). Konsekwencją tej swobody jest więc możliwość odmowy zwolnienia z opłaty mimo spełnienia przesłanek określonych w art. 64 u.p.s. (wyrok NSA z 28 grudnia 2021 r., I OSK 841/21, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.