Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 344/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 119, art. 122 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 16
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skarg A. J., A. J.1, A. J.2 i A.C. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy przekazanych wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wynika, że decyzją z dnia 21 grudnia 2021r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ełku nakazał W. C., A. C., A. J.1, A. J.2, A. J.3

1. Wyłączenie z użytkowania czterech lokali mieszkalnych (z wyłączeniem lokalu nr 5) budynku zlokalizowanego w miejscowości Z. na działce o nr geod. [...].

2. Wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa poprzez:

a) wygrodzenie i oznakowanie strefy bezpieczeństwa oraz zabezpieczenie budynku oraz posesji przed dostępem osób trzecich, w zakresie 4 lokali (z wyłączeniem lokalu nr[...]),

b) przemurowanie szczytów od strony budynku nr[...], na ścianie podłużnej na długości 2,00m oraz na ścianie poprzecznej na długości 3,00m do wysokości konstrukcji dachu,

c) przemurowanie wszystkich kominów ponad dachem,

d) uzupełnienie pokrycia dachowego,

e) uzupełnienie ubytków w ścianach zewnętrznych,

f) podparcie stropów na długości 11,00 m. od strony budynku nr [...].

Organ określił termin wykonania obowiązku na: - pkt 1 w trybie natychmiastowym

- pkt 2a do dnia [...]r

- pkt 2f do dnia [...] r

- pkt 2b, 2c, 2d, 2e do dnia [...] r

Upomnieniem z dnia 23 marca 2022 r. PINB w Ełku jako właściwy organ egzekucyjny wezwał zobowiązanych do wykonania w/w obowiązków. Następnie organ egzekucyjny wystawił w dniu 11 maja 2022 r. tytuł wykonawczy na zobowiązanych A.C., A.C.3, A.C.1, A.C.2, W.C. W dalszej kolejności 7 listopada 2023 r. PINB w Ełku przeprowadził kontrolę wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r. podczas której ustalono, że obowiązek ten nie został wykonany, a stan techniczny budynku uległ znacznemu pogorszeniu. Wobec powyższego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r. na podstawie art. 122 § 1 i 2 w związku z art. 119 oraz z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na A.C., A.C.3, A.C.1, A.C.2, W.C. grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 11 maja 2022 r. Ponadto zobowiązanych pouczono, że w przypadku nie uiszczenia grzywny wraz z opłatą w wyznaczonym terminie zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Na w/w postanowienie zażalenie wnieśli A.C., A.J.3, A.J.1, A.J.2 wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W jego treści wskazali, że organ nałożył grzywnę na osoby nie będące właścicielami nieruchomości i nie mające dostępu do części budynku których decyzja dotyczy.

Postanowieniem z [...] r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Jak wywiódł organ II instancji stosownie do treści art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. la pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (obowiązki wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane) organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Stosownie do art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1).

WINB podkreślił, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że decyzja PINB w Ełku z dnia 21 grudnia 2021r. [...] pozostaje w obrocie prawnym. Obowiązki wskazane w w/w decyzji nie zostały wykonane. Na zdjęciach z dnia 7 listopada 2023 r wyraźnie widać, że stan techniczny obiektu, którego dotyczy nałożony obowiązek uległ pogorszeniu i stanowi zagrożenie dla osób postronnych. Organ egzekucyjny w dniu 23 marca 2022r. wysłał do Skarżących upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązków. Następnie PINB w Ełku w dniu 11 lutego 2022 r wystawił na zobowiązanych tytuły wykonawcze. Spełnione zostały tym samym przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Taka sama procedura została zastosowana wobec wszystkich zobowiązanych współwłaścicieli nieruchomości.

WINB podkreślił, że zobowiązani przez ponad 2 lata nie wykonali ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku z dnia 21 grudnia 2021r. lekceważąc przy tym przepisy prawa. Organ zaznaczył również, że w niniejszej sprawie prawidłowo została również określona wysokość grzywny - zgodnie z treścią art. 121 u.p.e.a. W orzecznictwie wskazuje się, że brzmienie przepisu art. 121 § 2 u.p.e.a. i dodatkowo zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy, organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego. W ocenie WINB kwota grzywny została wskazana w prawidłowy sposób. Organ podkreślił przy tym, że wysokość grzywny w sprawie niniejszej nie przekracza dopuszczalnej kwoty 10.000 zł., jak również, że służy skutecznej realizacji funkcji przymuszającej.

WINB bezpośrednio odnosząc się do argumentacji sformułowanej w zażaleniu wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt [...] stwierdził nabycie spadku po zmarłej M. J. (współwłaścicielce przedmiotowego budynku) przez A.C.3, A.C., A.C.2 i A.C.1. Ponadto w/w osoby nie kwestionowały ani adresatów decyzji z dnia 21 grudnia 2021r. PINB- [...] ani obowiązków w niej nałożonych (decyzja w/w PINB w Ełku nie została zaskarżona przez strony do organu II instancji). W opinii WINB bez wpływu na treść rozstrzygnięcia były podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczących braku zawieszenia postępowania do czasu ustanowienia następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach A. W. i O. W. Jak zaznaczył organ powszechnym jest stanowisko, iż adresatami decyzji zobowiązującej do zabezpieczenia obiektów powinni być wszyscy jego współwłaściciele. Jednakże mając na względzie stan zagrożenia i konieczność podjęcia działań, nie cierpiących zwłoki, w celu zabezpieczenia budynku, nie jest błędem ze strony organów nadzoru budowlanego wydanie nakazu wobec znanego współwłaściciela.

Od postanowienia WINB tożsame w brzmieniu skargi wywiedli A.C. (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Ol 347/24), A.J.2 (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Ol 344/24), A.J.3 (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Ol 345/24), A.J.1 (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Ol 346/24).

Skarżący zarzucili organowi:

I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

a) poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie, że część budynku, stanowiąca zajmowany przez Skarżących lokal, została wyłączona z określonego w decyzji z 21 grudnia 2021 r., nr PIN [...] obowiązku o charakterze niepieniężnym, jak również błędne uznanie przez organ, że grzywnę nałożono na właściwe osoby fizyczne, podczas gdy organ nałożył grzywnę tylko na część właścicieli, w dodatku tych, którzy nie mają dostępu do lokali których dotyczy decyzja o rozbiórce niemające dostępu do części budynku (lokali), których decyzja dotyczy;

b) poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji nieokreślenie właściwego kręgu adresatów decyzji nakładającej obowiązek o charakterze niematerialnym; pominięcie że decyzja dotyczy tych współwłaścicieli, którzy we własnym zakresie wyremontowali zajmowaną przez siebie część budynku, a decyzja rozbiórkowa wyraźnie wyklucza z zakresu nakazu rozbiórki właśnie część zajmowaną przez A.C., A.C.2, A.C.3, A.C.1.

c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i nieprzeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia kręgu adresatów decyzji i skierowanie postępowania przymuszającego do osób, które wykonały prace budowalne w częściach wspólnych budynku do których miały dostęp tj. do A. C., A.C.2, A.C.3, A.C.1 przy jednoczesnym arbitralnym i nieuzasadnionym pominięcie współwłaścicieli nieruchomości a którzy są ujawnieni w Księdze wieczystej tj małżeństwa W.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

a) art. 19 ustawy o własności lokali w zw. z art. 199 k.c. - poprzez pominięcie,

iż do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, zaś udział wszystkich właścicieli nieruchomości w sprawach administracyjnych dot. nieruchomości ma charakter współuczestnictwa koniecznego.

Skarżący w motywach skargi wywiedli, że już z decyzji z PINB z 21 grudnia 2021 r., wynika, że część budynku, stanowiąca zajmowany przez Skarżących lokal, została wyłączona z określonego w decyzji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Ponadto Organ nałożył grzywnę na osoby niebędące właścicielami lokali położonych w zagrożonej części nieruchomości budynkowej i niemające dostępu do części budynku (lokali), których decyzja dotyczy. Organ nie określił ponadto właściwego kręgu adresatów decyzji nakładającej obowiązek o charakterze niematerialnym. Skarżący podkreślili, że organy w toku postepowania egzekucyjnego nie wzięły pod uwagę powyższych wad decyzji określającej obowiązek. Skarżący zwrócili również uwagę na fakt, iż część budynku objęta decyzją nr PINB stanowi współwłasność. Współwłaściciele są ujawnieni w KW [...] i są to A. W., O. W. oraz W. C. (wg KW jest to nieruchomość zabudowana budynkiem położona na działce [...]). Brak jest więc podstaw do kierowania przeciwko Skarżącym nakazów administracyjnych co do tych części budynku, skoro KW nie wymienia A. C., A.C.2, A.C.3 oraz A.C.1 jako współwłaścicieli. Z kolei na podstawie wpisu w KW [...] A. C., A. J.2 oraz A. J.1 przysługuje prawo własności lokalu o pow. 95,6 m2 położonego w budynku na działce [...]. Udziały w nieruchomości wspólnej Skarżących (budynkowej i gruncie) są co prawda wpisane w KW [...] w Dziale I-Sp, ale nie są ujawnione w KW [...], która dotyczy przecież całego budynku i działki [...]. Powyższe – zdaniem skarżących - stanowi istotną i podstawową rozbieżność, którą organ administracji winien wyjaśnić. Skarżący zasygnalizowali również, że WINB naruszył przepisy prawa materialnego poprzez pominięcie faktu, iż do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Decyzja PINB w Ełku z 21 grudnia 2021 r. dla swojej zgodności z prawem winna zatem dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości budynkowej (art. 19 ustawy o własności lokali w zw. z art. 199 k.c.).

Skarżący zwrócili także uwagę na konieczność ustalenia i wskazania kręgu wszystkich współwłaścicieli władających nieruchomością. Podkreślili, że w toku postepowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji PINB w Ełku z 21 grudnia 2021 r. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia postępowania o zniesienie współwłasności prowadzonego przez SR w Ełku, sygn. sprawy[...]. Uzasadniali to tym, że skierowali do sądu sprawę o zniesienie współwłasności gruntu i budynku, ale w trakcie tego postępowania okazało się, że A. W. i O. W. zmarli.

Skarżący zaznaczyli, że nie mają dostępu do wszystkich lokali, położonych w części budynku objętym decyzją PINB, a zatem nie mają możliwości, aby wykonać decyzję PINB.

WINB w odpowiedzi na wszystkie skargi, wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o II SA/OI 344/24, II SA/OI 345/24 II SA/OI 346/24 i II SA/OI 347/24 i zdecydował o prowadzeniu ich dalej pod wspólną sygnaturą akt II SA/OI 344/24.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 - p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie WINB w Olsztynie z [...] r., utrzymujące w mocy postanowienia PINB w Ełku z 20 grudnia 2023 r. nakładającego na Skarżących grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr PINB – [...] z dnia 11 maja 2022 r. Powyższe wymaga podkreślenia bowiem wyraźnego odseparowania wymaga po pierwsze kwestia oceny decyzji kreującej egzekwowany obowiązek i postępowania prowadzącego do jej wydania od zaskarżonego postanowienia w przedmiocie grzywny jakie wydane zostało w toku procedury egzekucyjnej w administracji. Są to dwa formalnie odrębne postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do ingerowania w wynik postępowania administracyjnego (wymiarowego). Ponadto zaznaczyć należy, że niniejsza skarga nie dotyczy istoty postepowania egzekucyjnego (wymagalności ewentualnie istnienia obowiązku), czego dotyczyć może zarzut w trybie art. 33 u.p.e.a. Skargą objęte jest postanowienie w zakresie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i tylko legalność tego rozstrzygnięcia może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu. Granice niniejszej sprawy obejmują zatem w istocie legalność zastosowania przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego. Co znamienne, w treści skargi nie sformułowano zarzutów bądź argumentów bezpośrednio odnoszących się do ewentualnej wadliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarżący skoncentrowali się na zanegowaniu prawidłowości ustalenia samego obowiązku (tj. aspektów jego ustalenia w postepowaniu administracyjnym) jak również ewentualnego błędu co do strony podmiotowej postępowania egzekucyjnego (błąd co do zobowiązanego) i ewentualnej niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Kwestie te wykraczają jednak poza ramy kontroli legalności postanowienia dotyczącego nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Sąd nie będąc związany zarzutami skargi zobowiązany był dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia, niezelżenie od treści sformułowanych w skargach zarzutów. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w rozumieniu art. 7 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Stosownie do treści art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności takiej, której z powodu jej charakteru nie może za zobowiązanego spełnić inna osoba.

Według art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Zgodnie z art. 122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.). Nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w niniejszej ustawie (art. 124 § 1 u.p.e.a.).

Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że celem postępowania egzekucyjnego jest niewątpliwie doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Stosowanie egzekucji administracyjnej ma miejsce wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki, a zobowiązany nie wykonuje ich dobrowolnie. Organ egzekucyjny obciąża powinność doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Powszechnie akceptowany jest w orzecznictwie pogląd, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09, wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1642/06 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie wykonania egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że skarżący nie wykonali obowiązków wynikających z decyzji PINB w Ełku z 21 grudnia 2021r. Jednocześnie decyzja ta nie była kwestionowana w odwołaniu i zyskała walor ostatecznej.

Wobec takiej bezczynności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne i sprawdzał na terenie przedmiotowej nieruchomości, czy skarżący wykonali ciążące na nich obowiązki, wystosował upomnienie, wystawił tytuł wykonawczy i w rezultacie podjął kontrolowane obecnie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania nałożonego nań obowiązku. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania egzekucyjnego PINB nie kreował już istoty ani wymiaru obowiązku, jak również nie ustalał kręgu zobowiązanych do realizacji obowiązku, lecz prowadził działania mające na celu doprowadzenie do wykonania już ukształtowanego obowiązku. Zakres i istotę obowiązku określał natomiast tytuł wykonawczy nr PINB – [...] z dnia 11 maja 2022 r.

Zarzuty skarżących odnoszące się do podstaw wydania decyzji z 21 grudnia 2021 r. i poprzedzającego jej wydanie postępowania administracyjnego nie mogą odnieść oczekiwanego skutku. W toku postępowania egzekucyjnego organy egzekucyjne nie mają możliwości oceny zasadności wydania tytułu wykonawczego. Ewentualna wadliwość decyzji ustalającej obowiązek badana może być w toku postepowania odwoławczego lub nadzwyczajnych trybów kontroli decyzji administracyjnej. Nie istnieje możliwość by w toku postepowania egzekucyjnego dokonywać weryfikacji decyzji administracyjnej ustalającej sam obowiązek. Stanowiło by to w istocie naruszenie zasady dwuinstancyjności postepowania administracyjnego i doprowadziło do wykreowania nieznanego ustawie trybu quasi odwoławczego. Ocena prawidłowości decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych jest zatem niedopuszczalna w ramach postępowania w niniejszej sprawie. Decyzja ta jest decyzją ostateczną i jej prawidłowość może być kwestionowana tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Wynika to z art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (Wyrok WSA w Białymstoku z 9.11.2023 r., II SA/Bk 575/23 CBOSA). Kwestie ewentualnych wad podmiotowych postępowania egzekucyjnego oceniana może być zaś w ramach rozpatrzenia wniesionych zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. Prawidłowo w uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 grudnia 2021 r. jest ostateczna i prawomocna, zatem konieczność wykonania wynikających z niej obowiązków jest przesądzona na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na okoliczność, że u.p.e.a. nie określa wprost kolejności stosowania grzywny i wykonania zastępczego, wzajemną relację między tymi środkami oraz zakres obowiązywania w procedurze egzekwowania obowiązku rozbiórki zasad sformułowanych w art. 7 § 2 u.p.e.a., należy oceniać na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Uzasadnienie organu co do przesłanek zastosowania grzywny w celu przymuszenia jest przekonywające i w pełni uzasadnia prawidłowość zastosowania tego środka. Także wywód dotyczący wysokości grzywny wypełnia przesłanki właściwego umotywowania działań organów administracji. Organ prawidłowo wyjaśnił, ze kwota grzywny winna być określona w ten sposób, by stanowiła dolegliwość skłaniającą zobowiązanych do wykonania obowiązku. Ponadto organ II instancji przedstawił warunki umorzenia lub zwrotu grzywny.

Reasumując skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a wydane w sprawie postanowienie odpowiada prawu i zostało wydane w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania.

W tym stanie rzeczy sąd, nie stwierdziwszy jakichkolwiek podstaw do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.