Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1079/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Piotr Pyszny (spr.), Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 czerwca 2023 r. nr 020000/71/2023-RED-POST-1523-MT w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 1 czerwca 2023 r., znak 020000/71/2023-RED-POST-1523-MT, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ, ZUS) utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z 13 kwietnia 2023 r., którym oddalił zarzuty w sprawie prowadzonej wobec B. W. (dalej jako strona, skarżąca, zobowiązana) egzekucji administracyjnej.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 34 § 3 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 – dalej jako upea) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej jako kpa) oraz powołane w uzasadnieniu przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 - dalej również jako usus).

Stan sprawy:

Zobowiązana przedłożyła w ZUS dokumenty potwierdzające sprzedaż udziału w E. Sp. z o.o. Na tej podstawie organ stwierdził, że od 26 października 2018 r. nie pełniła już ona funkcji jedynego wspólnika spółki z o.o., od tego dnia nie podlega również obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził jednak, że zobowiązana podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 25 października 2018 r. Stosowną decyzję w tym przedmiocie wydał organ i doręczył zobowiązanej 8 lipca 2019 r. To ta decyzja stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych o nr TW1020023000467 oraz TW1020023000468, które z kolei posłużyły do zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego.

Zobowiązana 15 marca 2023 r. wniosła zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wskazując jako podstawę nieistnienie obowiązku.

Organ działając z urzędu zgromadził dokumenty z Krajowego Rejestru Sądowego oraz Urzędu Skarbowego i ustalił, że zobowiązana podlegała ubezpieczeniom społecznym od 1 stycznia 1999 r. do 29 października 2003 r., od 1 sierpnia 2007 r. do 25 października 2018 r., wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu od 30 października 2003 r. do 31 lipca 2007 r. ZUS poinformował zobowiązaną, że jeżeli nie zgadza się z ustalonym okresem podlegania ubezpieczeniom, może wystąpić o wydanie decyzji w tym zakresie. Pismo zostało wysłane listem zwykłym ,zaś zobowiązana nie złożyła wniosku o wydanie decyzji w sprawie.

Następnie w związku ze sprzedażą udziału w spółce z o.o. organ stwierdził, że zobowiązana podlegała ubezpieczeniom społecznym, ubezpieczeniu zdrowotnemu od 1 stycznia 1999 r. do 25 października 2018 r. i o powyższym została poinformowana w piśmie z 27 czerwca 2018 r. Organ ponownie wskazał, że zobowiązana może złożyć wniosek o wydanie decyzji, jednak takiego wniosku dłużniczka nie złożyła.

Po uporządkowaniu zapisów ZUS wyzerował deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA od 11/2018 do 03/2019 oraz sporządził deklarację za październik 2018 wykazując podstawy wymiaru składek obliczone proporcjonalnie do dni podlegania ubezpieczeniom społecznym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. informował zobowiązaną o prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Natomiast składka na ubezpieczenie zdrowotne jest regulowana w pełnej wysokości bez względu czy płatnik podlega do ubezpieczenia zdrowotnego 1 dzień czy cały miesiąc. Tytuły wykonawcze o nr TW1020023000467 oraz TW1020023000468 dotyczące zaległości za 10/2018 wskazują cały miesiąc październik 2018 r., jednakże kwota należności została proporcjonalnie zmniejszona zgodnie z decyzją z 2 lipca 2019 r.

Oceniając pod względem prawnym wniesiony zarzut organ wskazał, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, tj. od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów Prawa przedsiębiorców. W ocenie organu, zgodnie z art. 13 pkt 4a, datą "rozpoczęcia działalności" w odniesieniu do wspólnika jest data nabycia statusu wspólnika. Punktem odniesienia na pewno nie może być w tym przypadku data rozpoczęcia działalności przez spółkę, gdyż powołany przepis odnosi się do pewnego rodzaju aktywności ubezpieczonego, a nie aktywności podmiotu, w ramach którego aktywność ta jest realizowana. Dlatego też wykładnia odmienna nie może mieć w tym przypadku zastosowania jako pozbawiona podstawy prawnej. Ponadto z art. 36 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, a obowiązek taki w stosunku do osób prowadzących działalność gospodarczą ciąży na nich samych.

Organ wywiódł dalej, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powiązany jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega zatem obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

W skardze na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 32 tej ustawy polegającym na braku wydania bądź skutecznego doręczenia decyzji określającej zadłużenie skarżącej za okres od 1 do 25 października 2018 r., w sytuacji w której z informacji organu rentowego - z pisma ZUS z 12 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt [...] zawisłej przed Sądem Okręgowym w T., Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wynika że zostały uporządkowane zapisy na koncie ubezpieczonej, tj. wyzerowano deklaracje rozliczeniowe za m-ce 11/2018 do 03/2019 oraz skorygowano deklaracje za 10/2018 wykazując podstawy wymiaru składek proporcjonalnie do ilości dni podlegania ubezpieczeniom;

- art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 23 ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 46 ust. 1 usus, polegającym na nieprawidłowym ustaleniu należności pieniężnych z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeń społecznych, pomimo braku istnienia takiego obowiązku;

- art. 83 ust. 1 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 87 ust. 1 stawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (teks jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 – dalej jako uśoz) polegającym na nieprawidłowym ustaleniu należności pieniężnych z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczenia zdrowotnego, pomimo braku istnienia takiego obowiązku;

Zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

- art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 75 kpa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy w sprawie została wydana bądź skutecznie doręczona decyzja określająca zadłużenie, czy w sprawie została prawidłowo ustalona należność pieniężna z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne pomimo braku istnienia takiego obowiązku;

- art. 7 i 77 kpa, poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i błędne uznanie, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów z art. 7, 77 kpa poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie szeregu wnioskowanych dokumentów celem przedstawienia dokumentacji i ustalenia, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie ma podstaw faktycznych , a wystawione tytuły wykonawcze nie odzwierciedlają stanu faktycznego oraz stanu prawnego podlegania ubezpieczeniom;

- art. 7a kpa poprzez jego niezastosowanie i nie rozstrzygnięcie sprawy na korzyść odwołującej się, w sytuacji w której z okoliczności sprawy wynika, że zarzut oparty na przepisie art. 33 par. 2 pkt 1 upea odnośnie nieistnienia obowiązku, na podstawie którego zostały wydane tytuły wykonawcze, jest całkowicie uzasadniony, a wszelkie w sprawie wątpliwości, co do treści normy prawnej powinny być rozstrzygane na korzyść strony;

- art. 26 upea polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze TW 1020023000467 za okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. oraz na podstawie tytułu wykonawczego o numerze TW 1020023000468 za okres od dnia 1 do 25 października 2018 r., w sytuacji w której Organ rentowy prowadzi egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych, w których nie skorygowano deklaracji za miesiąc październik 2018 r. wykazujących w sposób prawidłowy wymiar składek proporcjonalnie do ilości dni podlegania ubezpieczeniom, o czym organ rentowy wskazał w piśmie z 12 czerwca 2019 r . skierowanym do Sądu Okręgowego w T., Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych;

- art. 26 upea polegającym na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych, które nie odzwierciedlają stanu faktycznego oraz stanu prawnego podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnym, a tym samym prowadzeniu egzekucji w administracji na podstawie nieważnych tytułów wykonawczych;

- art. 26 upea polegającym na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego bez podstawy faktycznej, bez uprzedniego doręczenia decyzji określającej zadłużenie skarżącej za okres od 1 do 25 października 2018 r., a samo poinformowanie Sądu Okręgowego w T., Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt [...] o skorygowaniu deklaracji za miesiąc październik 2018 roku nie zastąpi trybu ustalania należności pieniężnej z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych, które zostały określone w przepisach o Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co spowodowało, iż skarżąca nie mogła skutecznie zaskarżyć decyzji określającej wysokość składek za okres od 1 do 25 października 2018 r.;

- art. 33 par. 2 pkt 1 upea poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zarzut oparty na ww. przepisie jest bezzasadny, w sytuacji w której wskazać należy, iż E. Sp. z o.o. nie prowadziła od wielu lat żadnej działalności gospodarczej, nie składa żadnych dokumentów do KRS czy urzędu skarbowego, nie zatrudnia pracowników i funkcjonuje tylko formalnie poprzez wpis do KRS. Skarżąca zaznaczyła, że członkostwo w spółce nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej, a jej wspólnicy nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności. Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu członkostwa, o ile sama spółka prowadzi działalność gospodarczą, a tym samym postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone było pomimo nieistnienia obowiązku składkowego.

W oparciu o te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Wniosła nadto o zawieszenie postępowania, ponieważ w analogicznym stanie faktycznym i prawnym toczy się postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt III AUa 1959/19 z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przeciwko skarżącej, a rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ww. sprawie.

Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z:

- pisma procesowego organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z 12 czerwca 2019 roku w sprawie o sygn. akt [...];

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii aktu notarialnego z 29 kwietnia 1999 r. (k. 280-280 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt Ill AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- pisma Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z 8 czerwca 2019 r. (k. 279 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) -- po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- zeznań skarżącej (k 271 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 24 stycznia 2019 r., i 13 lutego 2019 r. (k. 70, 72 dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) – po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii pism Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 10 stycznia 2017 r. 23 stycznia 2018 r. (k. 168, 226 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopie pism ZUS Oddział w S. z dnia: 5 stycznia 2017 r. i 25 stycznia 2018 r. (k. 165, 230 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentacji z sądu rejestrowego (k. 117-149 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopie pism Urzędu Miejskiego w B. z 10 stycznia 2017 r. i 23 stycznia 2018 r. (k. 173, 22.3 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopie pism Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych KRS orz Ksiąg Wieczystych z 24 stycznia 2017 r. i 22 marca 2018 r. (k. 177, 236 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopia pisma Ministerstwa Cyfryzacji Departament Utrzymania i Rozwoju Systemów z 7 lutego 2017 r. (k. 186 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopia pisma Urzędu Miasta w B. z 23 stycznia 2018 r. (k. 222, pismo Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z 8 czerwca 2019 r. (k. 279 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- pisma Sądu Rejonowego [...] Wydziału Gospodarczego KRS w B. z 9 kwietnia 2019 r. (k. 115 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1939/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentacji z sądu rejestrowego (k. 17-149 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z dnia 15 października 2014 r. (k. 139 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z dnia 31 maja 2016 r. (k. 144 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19 - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentu;

- potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z 17 października 2016 r. (k. 148 - dokument zalegąjący w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentu;

- potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z dnia 25 kwietnia 2017 r. (k. 191 - dokument zalegający w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z dnia 12 grudnia 2017 r. (k. 194 - dokument zalegający w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn., akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentu;

- potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z 17 stycznia 2018 r. (k. 205 - dokument zalegający w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentu;

- potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy KRS z 11 maja 2018 r., 6 listopada 2018 r. i 16 stycznia 2019 r. (k. 246, 250, 265 - dokument zalegający w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentu;

- pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.1 z 1 kwietnia 2019 r. (k. I 12 - dokument zalegający w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentu;

- wydruku zeznania podatkowego odwołującej za 2018 r. (k. 113, pismo ZUS Oddział w B. z 15 kwietnia 2019 r. (k. 267 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 6 września 2019 r. wraz z wydrukiem deklaracji podatkowych (k. 293-306 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie dokumentów;

- zeznania skarżącej (k. 271-271v, 272 - dokumenty zalegające w aktach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 1959/19) - po uprzednim zwróceniu się do ww. Sądu o przedłożenie ww. dokumentów.

Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że organ z jednej strony wskazuje na dokonaną korektę okresu podlegania ubezpieczeniom, a z drugiej strony prowadzi egzekucję na podstawie decyzji i tytułów wykonawczych obejmujących należności za cały październik 2018 r. Tym samym doszło do naruszenia art. 83 w zw. z art. 32 usus poprzez brak wydania decyzji określającej zadłużenie skarżącej z tytułu składek. Tym samym skarżąca została pozbawiona możliwości zaskarżenia decyzji określającej wysokość składek za prawidłowy okres od 1 do 25 października 2018 r.

Dalej skarżąca podniosła, że spółka, której była prezesem zarządu nie prowadziła działalności i istniała wyłącznie formalnie. Począwszy od 2013 r. spółka nie złożyła deklaracji podatkowych, nie jest właścicielem samochodu ani też nie ujawniono w KRS danych prokurenta, udziałowca, akcjonariusza. W spółce nie przeprowadzono też kontroli podatkowej. Trzykrotnie toczyły się postępowania o wykreślenie podmiotu z KRS bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Sam status wspólnika nie wystarcza do objęcia go obowiązkiem opłacania składek ZUS.

Skarżąca odwołała się w tym zakresie również do art. 6 ust. 1 pkt 5 usus, zgodnie z którym zobowiązanym do opłacania składek może być tylko osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą. Nie można mówić o samodzielnej podstawie objęcia ubezpieczeniem społecznym wynikającej wyłącznie z faktu ujawnienia w KRS. Skarżąca na poparcie swoich twierdzeń powołała się na orzecznictwo sądów powszechnych, z którego wnika, że posiadanie statusu wspólnika i prowadzenie z tego tytułu działalności gospodarczej jest wyłącznie domniemaniem faktycznym możliwym do obalenia.

Skarżąca przytoczyła wyrok Sądu Okręgowego w T. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 października 2019 r., sygn. akt [...], wydanym w sprawie z jej odwołania przeciwko ZUS, w którym to Sąd zmienił decyzję ZUS i stwierdził, że skarżąca nie jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP za okres od maja 2013 r. do grudnia 2017 r., składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od stycznia do września 2018 r.

Następnie skarżąca przytoczyła obszerny fragment uzasadnienia powołanego wyżej wyroku oraz przedstawiła materiał dowodowy tam zgromadzony i oceniony. Przeprowadzone przez Sąd Okręgowy w T. dowody zostały zawnioskowane w skardze celem ich dopuszczenia i przeprowadzenia również w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przedstawiła również bogate orzecznictwo sądów powszechnych prowadzące do przyjęcia, że sam fakt wpisania do KRS jako wspólnika spółki nie oznacza jeszcze podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym i konieczności opłacania z tego tytułu składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy zawisłej przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie III Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt III AUa 1959/19, stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Z tego względu Sąd przed wyznaczeniem terminu posiedzenia niejawnego w trybie uproszczonym, postanowieniem z 17 czerwca 2024 r. odmówił zawieszenia postępowania. Przed wydaniem tego postanowienia, tutejszy Sąd zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Krakowie z prośbą o podanie, czy sprawa została już zakończona i przesłanie prawomocnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Za pismem z 11 kwietnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie przesłał wyrok z 12 października 2023 r., sygn. akt III AUa 1959/19, którym zmieniono zaskarżony wyrok w całości i oddalono skargę. Skarżąca co prawda nadal domagała się zawieszenia postępowania sygnalizując zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku, jednak tutejszy Sąd uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku opisanej wyżej sprawy. Nie została zatem spełniona przesłanka zawieszenia postępowania wynikająca z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako ppsa).

Przede wszystkim bowiem, sprawa zawisła przed sądem powszechnym dotyczyła innego okresu składkowego niż ten, który jest sporny w niniejszej sprawie. Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie wobec skarżącej zostały wydane cztery decyzje stwierdzające, że skarżąca jest dłużnikiem ZUS z tytułu:

- składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, za okres od maja 2013 r. do grudnia 2017 r., Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja 2013 r. do maja 2014 r. (decyzja z 21 sierpnia 2018 r.),

- składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia do kwietnia 2018 r. (decyzja z 21 sierpnia 2018 r.),

- składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja do czerwca 2018 r. (decyzja z 6 września 2018 r.),

- składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca do września 2018 r. (decyzja z 3 grudnia 2018 r.).

Spór w niniejszej sprawie zaś zasadza się na decyzji z 2 lipca 2019 r., stwierdzającej, że skarżąca jest dłużnikiem ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za październik 2018 r.

Nawet gdyby skarżąca wywiodła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który uznałby jej zasadność, to nadal rozstrzygnięty pozostałby inny okres składkowy niż ten będący genezą sporu w niniejszej sprawie. Poza tym zwrócić należy uwagę na tryb zaskarżenia decyzji ZUS takich jak decyzje wyżej opisane i właściwość sądów do rozpoznawania tych spraw.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1, 3, 5, ust. 5 usus, Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Z przytoczonego przepisu wynika, że od decyzji stwierdzającej, że od decyzji wydawanych przez ZUS w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie przysługują środki prawne w administracyjnym toku instancji (odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) ani skarga do WSA, ale odwołanie do sądu powszechnego, które rozpatrywane jest w sądowym postępowaniu cywilnym o charakterze postępowania odrębnego. Postępowanie wywołane wniesieniem odwołania jest postępowaniem sądowym, a nie postępowaniem administracyjnym. Przesądza o tym wyraźnie odesłanie do Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie stanowi jedyny sposób zaskarżenia decyzji ZUS wydawanych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem decyzji określonych w art. 83 ust. 4 usus. Wniesienie odwołania powoduje przeniesienie właściwości do rozpoznania sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją z ZUS na sąd powszechny (środek prawny dewolutywny). Staje się on przy tym właściwy do jej merytorycznego końcowego załatwienia. Oznacza to, że postępowanie wywołane wniesieniem odwołania od decyzji ZUS stanowi w sensie przedmiotowym kontynuację postępowania przed tym organem. Zachodzi bowiem pełna tożsamość sprawy załatwianej w obu postępowaniach. Ich przedmiotem są uprawnienia lub obowiązki strony zaskarżonej decyzji. Inaczej więc niż w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego wniesienie do sądu środka zaskarżenia od decyzji nie powoduje zmiany przedmiotu sprawy z uprawnień i obowiązków, o których rozstrzyga się w zaskarżonej decyzji, na ocenę legalności tego aktu oraz poprzedzającego go postępowania. Sąd, rozpoznając odwołanie od decyzji ZUS, co do zasady nie ma więc możliwości wydania rozstrzygnięć kasacyjnych (...), a jest obowiązany albo oddalić odwołanie, albo je uwzględnić i zmienić w całości lub w części zaskarżoną decyzję oraz orzec co do istoty sprawy (tak K. Antonów w Komentarzu do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dostępnym w systemie LEX).

Oznacza to, że to sąd powszechny jest właściwy dla ostatecznego stwierdzenia, czy skarżąca podlegała obowiązkowi opłacania składek, czy też nie. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 upea, nie może prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów wydanych w toku postępowania rozpoznawczego. Organ egzekucyjny nie może oceniać, czy obowiązek istniał w dacie wydania decyzji (NSA w wyroku z 5 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 1023/22). Postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie może zatem odnosić się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego (tak WSA w Krakowie w wyroku z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 140/23). W konsekwencji, tutejszy Sąd nie mógł oceniać tego, czy skarżąca podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż ocena tej kwestii pozostaje poza właściwością rzeczową sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że złożone w skardze wnioski dowodowe zmierzają w istocie do poczynienia przez sąd administracyjny ustaleń, dla których właściwy jest organ administracji i wyłącznie sąd powszechny. Wymienione w skardze pisma w części pokrywają się z tymi, na których oparł się Sąd Okręgowy w T. i Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznający sprawę z odwołania skarżącej na decyzje ZUS dotyczące okresów rozliczeniowych od maja 2013 r. do września 2018 r.

Sąd wskazuje, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33-35 upea jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania egzekucyjnego, zatem ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą dotyczyć jedynie podstaw zgłoszenia zarzutów. Przesłanki z art. 33 § 2 upea stanowią katalog zamknięty, dlatego podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie. Zgodnie z art. 33 § 4 upea, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarówno organy administracyjne jak również sąd administracyjny są związani podstawami określonymi przez stronę w zarzucie w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 33 § 1 upea, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (§ 2) jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Skarżąca w niniejszej sprawie oparła swój zarzut na stwierdzeniu, że obowiązek nie istnieje z dwóch przyczyn, po pierwsze – spółka, której była prezesem zarządu nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, a po drugie – nie istniała decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.

Tymczasem w niniejszej sprawie decyzją z 2 lipca 2019 r. ZUS stwierdził, że skarżąca jest dłużnikiem ZUS z tytułu składek za październik 2018 r. Decyzja ta została doręczona skarżącej 8 lipca 2019 r. i nie została uchylona lub zmieniona. Owszem, jak podaje organ, objęto nią należności za cały październik 2018 r., przy czym zadłużenie winno obejmować okres jedynie do 25 dni tego miesiąca. W ocenie Sądu jednak okoliczność ta nie stanowi podstawy do uwzględnienia zarzutu. Jak już wyżej wskazano, kontrolę decyzji w przedmiocie zadłużenia z tytułu składek przeprowadza sąd powszechny, a nie administracyjny. Wskazana wyżej decyzja nie została przez skarżącą zaskarżona do sądu powszechnego. Nadto, nie można zasadnie twierdzić, że nie została wydana decyzja określająca wysokość zadłużenia, skoro w obrocie prawnym funkcjonuje nadal opisana wyżej decyzja ZUS.

Odnosząc się zaś do twierdzeń, jakoby spółka nie prowadziła działalności wskazać należy, że według art. 8 ust. 6 usus, za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się, między innymi, wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca był jedynym wspólnikiem sp. z o.o. w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku zapadłym przez powołaną przez skarżącą sprawą III AUa 1959/19, od tej daty podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu z tego tytułu. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotowy wspólnik objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia który powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Obowiązek ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność wynika z przepisów prawa i nie jest uzależniony od woli ubezpieczonego lub organu. Co istotne wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z o.o., trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej/osiągania przychodów (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05 oraz postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03). Innymi słowy z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej - podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Tak więc rozpoczęcie wykonywania ww. działalności wiąże się bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w takiej spółce.

Z tych względów, Sąd nie znalazł podstaw do uznania za zasadne podniesionych w skardze zarzutów koncentrujących się na wadach postępowania dowodowego i naruszeniu art. 7 i art. 77 kpa. Zakres ustaleń, jakie powinien poczynić organ rozpoznając zarzut nie obejmuje ponownego ustalenia stanu faktycznego w sprawie zakończonej decyzją, a ogranicza się wyłącznie do zakresu wyznaczonego wniesionym zarzutem. Podobnie jako niezasadne należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ze względu na powołane już wyżej orzecznictwo sądów powszechnych, w tym m.in. wydane wobec skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.