Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 182/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1027
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych - t.j.
article: art. 87 i art. 8
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1190/19 w sprawie ze skargi Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej w Szczecinie na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 16 października 2019 r. nr P-1.4131.490.2019.KD w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyboru Delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1190/19 oddalił skargę Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej w Szczecinie na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 16 października 2019 r. nr P-1.4131.490.2019.KD w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyboru Delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych.

Skargę kasacyjną od wyroku wniosła Zachodniopomorska Izba Rolnicza w Szczecinie, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie art. 174 pkt 1 "PostAdm", czyli przepisów prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż pojęcie "zwykłej większości" jako niezdefiniowane w ramach definicji legalnej a określone jedynie dorobkiem judykatury ma pierwszeństwo przed zastosowaniem przepisów art. 87 Konstytucji RP w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 roku o izbach rolniczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1027 - zwanej dalej "ustawą"), stanowiących, iż źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia; oraz przepisów art. 8 Konstytucji RP stanowiących, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania "WSA w Krakowie" oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem sporządzonym 04 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W piśmie z dnia 15 grudnia 2020 r. Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Bezzasadnie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 78 Konstytucji RP, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (Dz.U. z 2018, poz. 1027) oraz art. 8 Konstytucji RP.

Prawidłowo natomiast Sąd pierwszej instancji oddalił skargę złożoną na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego stwierdzającą nieważność uchwały w sprawie wyboru Delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych, z tej przyczyny, że głosowanie w sprawie wyboru delegata przeprowadzono jako tajne, a o wyniku zadecydować miała bezwzględna liczba głosów.

Skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych. Przepis ten stanowi, że najwyższym organem izby jest walne zgromadzenie. Zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych powiązano z zarzutem naruszenia art. 87 i art. 8 Konstytucji RP. Przede wszystkim wskazać trzeba, że nieprawidłowo sformułowano zarzuty naruszenia przepisów art. . 87 i art. 8 Konstytucji RP. Obydwa przepisy dzielą się na mniejsze jednostki redakcyjne. Przepis art. 87 Konstytucji RP stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust.1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). Przepis art. 8 Konstytucji RP stanowi, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1). Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej (ust. 2). W skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie jakie jednostki redakcyjne powołanych przepisów miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie. Jest to tymczasem wymóg istotny, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać. Zważywszy na fakt, że zarzut naruszenia art. 8 i art. 87 Konstytucji RP powiązano z zarzutem naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych, a w sprawie bezsporne jest, że najwyższym organem izby jest walne zgromadzenie zarzut skargi kasacyjnej nie mógł przynieść pożądanego rezultatu.

Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podzielono stanowisko Wojewody Zachodniopomorskiego, co do tego, że procedura wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych została przeprowadzona niezgodne ze Statutem Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej w Szczecinie (§ 24 ust. 1) oraz niezgodnie z przepisami ustawy o izbach rolniczych (art. 13 ust. 1). Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych uchwały walnego zgromadzenia zapadają większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby członków, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o izbach rolniczych nie definiuje pojęcia "większości", a zatem, jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, należało przyjąć, że chodzi o "zwykłą większość". Nie ma sporu, co do tego, że najwyższym organem izby jest walne zgromadzenie (art. 10 ust. 1), do którego wyłącznej właściwości, przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 18 Statutu, należy wybór delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych. Słusznie zauważył Sąd Wojewódzki, że uchwały walnego zgromadzenia zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym przez podniesienie ręki w obecności, co najmniej połowy ogólnej liczby jego członków (§ 24 ust.1). Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, a mianowicie, że błędnie przyjęto, że właściwym trybem głosowania nad uchwałą w przedmiocie wyboru delegata do Krajowej Rady Izb Rolniczych jest głosowanie tajne, a nadto konieczność uzyskania bezwzględnej większości ważnie oddanych głosów. Trafnie Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność podjętej przez Walne Zgromadzenie uchwały wskazując, że wyboru delegata dokonano trybie sprzecznym z art. 13 ust. 1 ustawy oraz § 24 ust. 1 Statutu. Słusznie Sąd pierwszej instancji stanowisko to zaaprobował. Niezasadnie natomiast Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie prawa.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz Wojewody Zachodniopomorskiego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, których domagano się w piśmie procesowym z 15 grudnia 2020 r.. Stosownie bowiem do art. 179 p.p.s.a. termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 14 dni od doręczenia stronie odpisu skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to traci przymiot odpowiedzi na skargę kasacyjną i staje się zwykłym pismem procesowym. Odpowiedź na skargę kasacyjną, której odpis doręczono Wojewodzie Zachodniopomorskiemu 17 listopada 2020 r. sporządzono 15 grudnia 2020 r. i nadano w Urzędzie Pocztowym 17 grudnia 2020 r., a więc po terminie z art. 179 p.p.s.a., Oznacza to, że zawarty w takim piśmie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania jest nieskuteczny. Złożona do akt niniejszej sprawy "odpowiedź na skargę kasacyjną" nie mogła zatem wywołać skutków procesowych, bowiem została wniesiona po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.