Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 649/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

[pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 roku sprawy ze skargi Gminy N. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 19 maja 2023 r. znak: GN-III.7581.411.2022.KR w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa w związku z realizacją inwestycji drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz Gminy N. kwotę 4314 (cztery tysiące trzysta czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 19 maja 2023 r. nr GN-III.7581.411.2022.KR Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy N., utrzymał w mocy decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 22 września 2022 r. nr GN.683.55.2021.AKO, sprostowaną postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r. nr GN.683.55.2021.AKO.DNP, w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa w związku z realizacją inwestycji drogowej.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z 22 września 2022 r. Starosta Łódzki Wschodni, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 12 ust. 2, 4, 4f i 5, art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 162 z późn.zm. - dalej w skrócie "specustawa drogowa") w zw. z art. 128 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 z późn.zm. - dalej w skrócie "u.g.n."), art. 104 k.p.a. orzekł o:

I. ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie N., obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0088 ha w wysokości 23 791,00 zł,

II. przyznaniu odszkodowania określonego w pkt I w całości na rzecz L. M. i G. małż. J. - na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej,

III. zobowiązaniu Gminy N. do wypłacenia ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna.

Jednocześnie organ wskazał, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.). Odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Organ pierwszej instancji w motywach wydanego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że nieruchomość została objęta decyzją Starosty Łódzkiego [...] z 19 lipca 2021 r. nr 4/21 ([...]) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie i przebudowie drogi gminnej nr [...] - ul. [...] od km 0+000 do km 0+765,40 wraz z przebudową istniejącej napowietrznej linii energetycznej 0,4 kV w miejscowości B., gmina N..

W celu ustalenia odszkodowania zlecono sporządzenie wyceny nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym z 14 czerwca 2022 r. określił wartość nieruchomości na kwotę 23 791,00 zł. Zdaniem organu, wspomniane opracowanie odpowiada wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa i w tym stanie rzeczy może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wójt Gminy N. reprezentujący Gminę N. wniósł o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Autor odwołania podniósł zarzut braku doręczenia decyzji stronie postępowania, tj. B. S.A. oraz pominięcie tej strony przy przeprowadzaniu czynności przez organ. Dopiero przed wydaniem decyzji organ uzyskał zaświadczenie o spłacie kredytu hipotecznego wraz ze wszelkimi należnościami, zabezpieczonego wpisem ww. hipoteki. Gmina była przekonana, że odszkodowanie będzie podlegać zapłacie w całości na rzecz Banku. Z tego też powodu organ powinien odmówić zaliczenia ustalonego odszkodowania na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką umowną kaucyjną wraz z odsetkami, wpisaną w księdze wieczystej. Ponadto, w zakresie powiększenia wysokości odszkodowania, na podstawie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, organ naruszył art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Kolejny zarzut dotyczy ustalonego stanu faktycznego nieruchomości. Z osnowy oraz uzasadnienia decyzji można dowiedzieć się wyłącznie o oznaczeniu i przeznaczeniu nieruchomości, brak jest natomiast podstawowych informacji o częściach składowych gruntu na dzień wydania decyzji. Brak jest wreszcie podstaw do przyznania dodatkowego odszkodowania za rzekome podwyższenie terenu. Zdaniem autora odwołania organ pierwszej instancji wadliwie przyjął jako dowód na okoliczność wartości nieruchomości operat szacunkowy, w którym stan nieruchomości został przyjęły sprzecznie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej. Przywołano w tym zakresie wyroki wskazujące, że określając wartość nieruchomości zajętej pod budowę drogi, nie uwzględnia się jej stanu sprzed podziału dokonanego na potrzeby danej inwestycji. Tymczasem w operacie szacunkowym z 14 czerwca 2022 r. rzeczoznawca na stronie 31 wskazał, że przyłączenie działki nr [...] o pow. 0,0088 ha do działek drogowych nr ew. [...] o pow. 0,0872 ha, obręb G. i o nr [...] o pow. 0.1897 ha obręb K., o łącznej powierzchni 0,2857 ha spowoduje powstanie powierzchni zbliżonej do powierzchni nieruchomości porównawczych. Powyższe wyjaśnienie, zdaniem odwołującego, świadczy o tym, że rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy nie do celu ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę zgodnie ze specustawą. W konkluzji odwołujący stwierdził, że nieruchomość ma powierzchnię 0,0088 ha, przy czym z ustaleń organu wynika, że 0,0035 ha posiada przeznaczenie drogowe, a 0,0053 ha przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Gmina N. zgodziła się, że powierzchnia nie ma wpływu na wartość przy transakcjach nieruchomościami drogowymi. Jeżeli zaś chodzi o nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, to - zdaniem Wójta - uwzględniając interpretację stanu nieruchomości, nieruchomości podobne do wycenianej to nieruchomości o powierzchni zbliżonej do 0,0053 ha. Poza powierzchnią, również wzięte pod uwagę w wycenie nieruchomości nie sposób, w ocenie Wójta, uznać za podobne pod względem kształtu. Dodatkowo odwołujący wskazał, że przyłącze gazowe znajduje się w granicach nieruchomości, a nie - jak wskazano w operacie szacunkowym - w "linii działki", zaś na stronie 32 rzeczonego operatu w pkt 9.3. wymienione są dwie cechy rynkowe, brak jest jednak określenia (opisu) oceny tych cech rynkowych. Wójt zwrócił również uwagę, na inne - w jego ocenie - błędy w operacie szacunkowym, tj. wskazanie, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje rozbudowę i przebudowę drogi, wzięcie pod uwagę, wbrew art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, stanu prawnego nieruchomości z dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Tezy na str. 4 i 12 operatu świadczą o braku świadomości biegłej odpowiednio: na podstawie jakich rejestrów publicznych można ustalać stan prawny nieruchomości oraz w jakich sytuacjach dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące w zakresie ustalenia właścicieli/władających nieruchomością oraz, że tzw. zasada korzyści w tym przypadku nie ma zastosowania, bowiem obowiązuje w tym względzie regulacja szczególna z § 36 rozporządzenia. Ponadto, odwołujący podniósł, że numery obrębów ew. G. to [...], a K. - [...]. Dodatkowo, zdaniem Wójta, organ w zawiadomieniach naruszył art. 9 k.p.a. nie informując stron o ich uprawnieniach związanych z możliwością szeroko rozumianej weryfikacji operatu szacunkowego. Jednocześnie podniesiono, że budzi poważne wątpliwości informowanie stron o sporządzonym operacie szacunkowym z jednoczesnym informowaniem o tym, że zgromadzony materiał daje podstawę do wydania decyzji w sprawie, w sytuacji, gdy organ czyni powyższe nie znając stanowiska stron. Zdaniem Gminy, w piśmie z 8 listopada 2021 r. dotyczącym wyznaczenia punktów granicznych organ naruszył art. 8, 9 i 11 k.p.a. nie wyjaśniając kluczowej kwestii domniemanego obowiązku Gminy N. wyznaczenia punktów granicznych działek ewidencyjnych wydzielonych pod drogę, ograniczając się do wskazania przepisów, które dotyczą podstaw i możliwości zlecenia uprawnionemu geodecie różnych prac geodezyjnych. Ubocznie odwołujący wskazał na błędy organu pierwszej instancji w sentencji i uzasadnieniu decyzji dotyczące: powierzchni nieruchomości, sygnatur, numeru działki oraz daty aktu prawnego. W tym stanie rzeczy wartość nieruchomości powinna zostać określona przez innego rzeczoznawcę majątkowego.

Powołaną na wstępie decyzją z 19 maja 2023 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że osią sporu w sprawie jest kwestia sporządzonego dla potrzeb niniejszego postępowania operatu szacunkowego i ustalonego odszkodowania. Kwestionowany operat szacunkowy sporządzony został 14 czerwca 2022 r. przez rzeczoznawcę majątkowego I.P.-W.

W treści opracowania biegła wskazała, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy N. Nr XXIX/256/2002 z 29 kwietnia 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy N., obejmującej części obszarów wsi: K., G., B., B. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 148, poz. 2148 z 28 czerwca 2002 r. działka nr [...] położona była na powierzchni 0,0035 ha w jednostce planistycznej 9KD1/2 - tereny dróg dojazdowych oraz na powierzchni 0,0053 ha w jednostce planistycznej MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W związku z tym w wycenie przyjęto przeznaczenie działki w części pod tereny drogowe, a w części pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Ze znalezionych transakcji wybrano te, które mogą stanowić przedmiot porównań.

W zakresie nieruchomości drogowych cena jednostkowa po skorygowaniu wyniosła 80,42 zł za m2. Zatem, wartość części działki o pow. 35 m2 ustalono po zaokrągleniu - na poziomie 2815 zł.

W odniesieniu do części działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową średnia cena wyniosła 148,46 zł za m2. Stąd po zaokrągleniu wartość tej części nieruchomości o pow. 53 m2 ustalono na poziomie 7868 zł. W tym stanie rzeczy łączna wartość gruntu wyniosła 10683 zł.

Jednocześnie rzeczoznawca wycenił wartość utwardzenia terenu kostką betonową na kwotę 6496 zł. Wartość naniesień roślinnych, tj. sosny, świerk, orzech włoski, bez ozdobny, tawuła ozdobna, bluszcz irlandzki wyniosła 3139,73 zł, zaś trawnika - 3472,24 zł, przy czym na tę kwotę złożyły się również roboty agrotechniczne, które należało wykonać, ze względu na różnice pomiędzy wysokością działki nr 1/82 a ulicą. Stąd łączna wartość naniesień roślinnych po zaokrągleniu wyniosła 6612 zł.

Wobec czego wartość rynkowa prawa własności działki wyniosła w sumie 23791 zł.

W toku postępowania przed organem drugiej instancji, rzeczoznawca majątkowy odnosząc się do zarzutów ujętych w odwołaniu wskazała, że prace agrotechniczne w postaci nawiezienia ziemi pod trawnik i rośliny znajdujące się na tej części działki na szerokości 6 m spowodowały podniesienie terenu na wysokość 22 cm. Jednocześnie podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość była oglądana w obecności przedstawiciela gminy 20 grudnia 2019 r. i wówczas podpisany został również przez niego protokół uwzględniający prace agrotechniczne. Z kolei, współczynnik 1.3 w przypadku prac agrotechnicznych nie został przyjęty, w przeciwieństwie do trawnika, gdyż aby założyć nowy trawnik, należy podobnie jak przy wycenie roślin dokonać: zakupu nasion, dostarczyć je na miejsce, przygotować grunt do zasiewu, ugnieść, następnie wysiać nasiona, nakryć nasiona cienką warstwą podłoża i ugnieść, podlewać, tak by ziemia zawsze była lekko wilgotna, tzn. dokonywać prac ogrodniczych umożliwiających jego odtworzenie. W zakresie powierzchni działki będącej przedmiotem przejęcia wskazano, że działki o małych powierzchniach sporadycznie są przedmiotem obrotu rynkowego. W analizowanym okresie na terenie obrębów G. i K. w gminie N., nie zanotowano takich transakcji, zatem wykonano wyceny w oparciu o transakcje jakie miały miejsce. Dodatkowo przedstawiono analizę cen transakcyjnych w zależności od powierzchni wykonaną na rynku znacznie bardziej rozwiniętym, tj. terenie miasta Ł., która wykazała, że ceny działek niezabudowanych o małych powierzchniach są bardzo zbliżone do cen działek o powierzchniach powyżej 2000 m2.

Ponadto, rzeczoznawca wyjaśnił, że użyte sformułowanie w "linii działki" jest tożsame ze sformułowaniem użytym przez stronę, tj. w "granicy działki". Z kolei, w zakresie braku określenia opisu oceny cech, to opis ten znajduje się w tabeli nr 10. Zaś inne zarzuty dotyczą ewentualnych błędów pisarskich lub są subiektywnymi tezami strony, z którymi trudno polemizować. Jednocześnie rzeczoznawca wyjaśnił, że stan prawny nieruchomości ustalił w oparciu o dostępne dokumenty.

Wojewoda Łódzki analizując rzeczony dowód oraz odpowiedź rzeczoznawcy na zarzuty odwołującego stwierdził, że przedmiotowy operat szacunkowy może być użyty do celu dla jakiego został sporządzony. W opracowaniu należycie sprecyzowano i sformułowano cel oraz zakres wyceny, odpowiednio opisano przeznaczenie nieruchomości. Przedstawiono wybór odpowiedniej metodyki i techniki wyceny oraz analizę rynku nieruchomości stosowną do celu i sposobu wyceny. Opisano przebieg istotnych obliczeń i uzasadniono końcowy wynik. Zamieszczono również stosowne klauzule potwierdzające dokonanie wyceny zgodnie z przepisami prawa. Zdaniem organu odwoławczego, nie mogą przynieść oczekiwanego skutku zarzuty odwołującego dotyczące naniesień na nieruchomości. Jak wynika z treści operatu szacunkowego, powierzchnię utwardzenia gruntu kostką betonową ustalono w oparciu o ortofotomapę oraz wykonane pomiary w trakcie oględzin. Również kwestię naniesień roślinnych, w tym wliczonych w wartość trawnika, robót agrotechnicznych związanych z różnicą wysokości działek określono, jak wskazał rzeczoznawca, podczas oględzin. W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw, aby kwestionować ujętą w końcowym odszkodowaniu kwotę 1244,69 zł związaną z przedmiotowymi robotami agrotechnicznymi wynikającymi z różnicy pomiędzy wysokości działki a ulicą, co - jak argumentuje rzeczoznawca - obrazuje znajdująca się w operacie szacunkowym mapa. W operacie przedstawiono również sposób ustalenia wartości poszczególnych elementów składowych rzutujących na wartości nieruchomości, publikacje, którymi posiłkowano się przy wycenie, czy też użyte przy szacowaniu wzory. Zdaniem organu odwoławczego, nie wkraczając w obszar wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły, brak jest podstaw, żeby zakwestionować wartości ujęte w operacie szacunkowym.

Również zarzut dotyczący powierzchni nieruchomości wziętych pod uwagę przy wycenie, mając na względzie wyjaśnienia rzeczoznawcy dotyczące wartości nieruchomości w kontekście różnic w tym aspekcie, nie może przynieść zamierzonego skutku. Oczywistym jest również, że wpływu na ocenę przydatności operatu dla potrzeb niniejszego postępowania nie mogły mieć omyłki pisarskie.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w kwestionowanej decyzji w zakresie powierzchni przedmiotowej działki, która wynosi 0,0088 ha, a nie 0,0388 ha.

Ponadto, wobec spłaty kredytu hipotecznego nie może przynieść oczekiwanego skutku zarzut Wójta dotyczący pominięcia Banku jako strony postępowania oraz braku orzeczenia w przedmiocie odmowy zaliczenia ustalonego odszkodowania na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, jak chce odwołujący.

Reasumując, organ drugiej instancji w kwestionowanym operacie szacunkowym nie dostrzegł wad, które winny skutkować uchyleniem decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Również pozostałe zarzuty, nie mogą przynieść, zdaniem organu odwoławczego, oczekiwanego skutku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina N. reprezentowana przez Wójta Gminy N. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i wstrzymanie wykonania decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, poprzez brak doręczenia decyzji stronie - wierzycielowi hipotecznemu (B. S.A. z siedzibą w W.), co miało wpływ na treść orzeczenia, bowiem decyzja nie została skierowana do wszystkich stron postępowania;

2) art. 18 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 4 pkt 17 u.g.n. oraz art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez brak wyjaśniania, jak należy identyfikować stan nieruchomości, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że w sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym do porównań zostały przyjęte nieruchomości nie spełniające kryterium podobieństwa do wycenianej nieruchomości oraz błędnie zostały dokonane korekty przy ocenie cech rynkowych, a w konsekwencji wpływ na wartość nieruchomości i wysokość odszkodowania;

3) art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.), poprzez brak ustalenia jakie części składowe gruntu znajdowały się na przejętej pod drogę nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co ma wpływ na wysokość odszkodowania;

4) art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 176 u.g.n. poprzez brak wyjaśnienia podstaw wyłączenia rzeczoznawcy majątkowego od określenia wartości nieruchomości w niniejszym postępowaniu, co zarzutuje na możliwość ustalenia wysokości odszkodowania na podstawie n/w operatu szacunkowego.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ za bezpodstawny uznał zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej. Podkreślił bowiem, że kredyt hipoteczny został już wcześniej spłacony, wobec czego stanowisko skarżącego nie może przynieść oczekiwanego skutku. Nadto, podnoszony zarzut nie dotyczy bezpośrednio interesu prawnego skarżącego, nasuwa przypuszczenie, że jego celem jest jedynie nieuzasadnione wydłużenie postępowania.

Nie może przynieść oczekiwanego skutku zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 4 pkt 17 u.g.n. oraz art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w związku z art. 15 k.p.a., ponieważ opisana okoliczność nie miała wpływu na wynik sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie skarżący powołał się na wyroki sądowe, z których wynika, że odszkodowanie ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tzn. że dotyczy to stanu nieruchomości w kształcie terytorialnym wynikającym z decyzji, tj. po dokonaniu podziału na cele wydzielenia części przejmowanej nieruchomości pod realizację inwestycji drogowej, za którą należne jest odszkodowanie. Według organu, złożone przez rzeczoznawcę majątkowego wyjaśnienia w tym zakresie, okazały się wystarczające, aby odrzucić zarzut jako niemający wpływu na wynik sprawy. Biegły stwierdził, że działki o małych powierzchniach sporadycznie są przedmiotem obrotu rynkowego. W analizowanym okresie na terenie obrębów G. i K. w gminie N., nie zanotowano takich transakcji, zatem dokonano wyceny w oparciu o transakcje jakie miały miejsce. Dodatkowo rzeczoznawca przedstawił analizę cen transakcyjnych w zależności od powierzchni wykonaną na rynku znacznie bardziej rozwiniętym, tj. terenie miasta Łodzi, która wykazała, że ceny działek niezabudowanych o małych powierzchniach są bardzo zbliżone do cen działek o powierzchniach powyżej 2000 m2. Skoro zgodnie ze stanowiskiem dysponującego wiadomościami specjalnymi biegłego, popartym stosownym zestawieniem nieruchomości, podnoszona przez skarżącego kwestia nie miała wpływu na wysokość odszkodowania, to organ odwoławczy nie dostrzegł podstaw do zakwestionowania wyceny z tego powodu.

Niezasadny jest także zarzut dotyczący braku ustalenia jakie części składowe gruntu znajdowały się na przejętej pod drogę nieruchomości. Według skarżącego zasadniczym przedmiotem odwołania była kwestia bliżej nieokreślonych prac agrotechnicznych. Rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, że sporne prace zostały wykonane ze względu na różnicę pomiędzy wysokością działki a ulicą i polegały na nawiezieniu ziemi pod trawnik i rośliny znajdujące się na części przedmiotowej działki, co spowodowało podniesienie terenu na wys. 22 cm i szerokości 6 m. W efekcie koszty ww. prac złożyły się na wartość trawnika, która wyniosła 3472,24 zł.

W odwołaniu od decyzji stwierdzono, że 26 października 2021 r. w związku z kolejnymi oględzinami nieruchomości w protokole pod podpisami wszystkich uczestników dopisane jest zdanie o podniesieniu terenu nieruchomości, pod którym brak jest podpisu upoważnionego do reprezentowania Gminy N. pracownika Urzędu Gminy N.. Ustosunkowując się do tego zarzutu rzeczoznawca wskazał, że 20 grudnia 2019 r., podczas oględzin przeprowadzonych w obecności przedstawiciela gminy, stwierdzono podniesienie gruntu, a protokół podpisał również przedstawiciel gminy. Argument skarżącego, że stan faktyczny nieruchomości należy uwzględnić na dzień 19 lipca 2021 r., więc protokół oględzin nieruchomości z 20 grudnia 2019 r. nie ma związku ze sprawą, zdaniem organu odwoławczego, nie może odnieść zamierzonego skutku. Okoliczność ta stanowi jedynie dowód, że prace były wykonane już 20 grudnia 2019 r., a przedstawiciel gminy podpisał się pod rzeczonymi ustaleniami. Kolejne oględziny potwierdziły przedmiotowe ustalenia.

W toku postępowania biegła wyjaśniła, że podstawę do określenia szacunkowej wartości prac stanowiły oględziny z 26 października 2021 r., które wykazały znaczne podwyższenie terenu na przedmiotowej działce. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy nie dostrzegł uchybień w zakresie ustalenia kwestionowanej części odszkodowania. Również żądanie wyłączenia rzeczoznawcy majątkowego od szacowania przedmiotowej nieruchomości jest - zdaniem organu odwoławczego - bezzasadne w świetle art. 84 § 2 k.p.a. i art. 176 u.g.n. Argumenty, których używa w tym kontekście skarżący nie spełniają przesłanek skatalogowanych w przywołanym przepisie. Z tego powodu brak jest podstaw do wyłączenia rzeczoznawcy majątkowego.

Postanowieniem z 31 lipca 2023 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 28 listopada 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i stwierdził, że uczestnik postępowania G.J. nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o przeprowadzeniu prac agrotechnicznych, nie wskazał także na naruszenie stosunków wodnych.

Uczestnik postępowania G.J. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że wielokrotnie telefonicznie zgłaszał do urzędu zalewanie jego działki, ale nie przyniosło to oczekiwanego rezultatu. Dlatego razem z żoną zdecydowali o wykonaniu prac związanych z podniesieniem terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli Gmina N. uczyniła decyzję Wojewody Łódzkiego z 19 maja 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Łódzkiego [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 22 września 2022 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa w związku z realizacją inwestycji drogowej, sprostowaną postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r.

Lektura akt sprawy dowodzi, że w toku kontrolowanego postępowania dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Gminie N., obręb [...] G., nr ew. [...] o pow. 0,0088ha, która stała się z mocy prawa własnością Gminy N. na skutek wydania decyzji Starosty Łódzkiego [...] z 19 lipca 2021 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie i przebudowie drogi gminnej nr [...] - ul. [...] od km 0+000 do km 0+765,40 wraz z przebudową istniejącej napowietrznej linii energetycznej 0,4 kV w miejscowości B., gmina N., aż czterokrotnie został sporządzony operat szacunkowy (8 października 2021 r., 10 listopada 2021 r., 10 lutego 2022 r., 14 czerwca 2022 r.). Ostatni z operatów autorstwa rzeczoznawcy majątkowego I. P. sporządzony 14 czerwca 2022 r. stanowił podstawę do ustalenia i przyznania przez organ pierwszej instancji na rzecz G. i L. małżonków J. odszkodowania w wysokości 23791 zł, do którego zapłaty zobowiązana została Gmina N.

Wyjaśnić wobec tego trzeba, że w toku postępowania administracyjnego obowiązuje zasada praworządności, wedle której organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Organy winny wobec tego stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu organy zobligowane są w sposób wyczerpujący zebrać i wnikliwie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, mając na względzie fakt, że dana okoliczność może zostać uznana za udowodnioną dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Kompletny materiał dowodowy powinien stanowić następnie podstawę do ustalenia niewadliwego stanu faktycznego sprawy. Wyniki ustaleń poczynionych przez organy orzekające obu instancji winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi w postępowaniu administracyjnym realizację zasady przekonywania, unormowanej w art. 11 k.p.a., według której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.

Jak podkreśla się w doktrynie (por: R. Sawuła, Instytucja uzasadnienia decyzji w ogólnym postępowaniu administracyjnym - z perspektywy 60-lecia uchwalenia kodeksu postępowania administracyjnego, opubl. GSP 2020/2/113-132) konieczność prawidłowego uzasadnienia aktów stosowania prawa przez podmioty wykonujące zadania publiczne w kontekście zasady przekonywania jest także przedmiotem uwagi w prawodawstwie europejskim. Zasadnicze znaczenie w tym obszarze ma treść rezolucji (77)31 Komitetu Ministrów Rady Europy o ochronie jednostki przed aktami administracyjnymi, przyjętej w dniu 28 września 1977 r. Wśród pięciu podstawowych zasad sprawiedliwego postępowania tam sformułowanych wymieniono prawo strony do otrzymania uzasadnienia aktu administracyjnego. Obowiązek uzasadnienia takiego aktu (statement of reasons) został sformułowany w kontekście realnych możliwości jego zaskarżenia. Prawo do powiadomienia o treści aktu oraz otrzymanie jego uzasadnienia traktowane jest w soft law europejskim jako standard rzetelnej procedury. W literaturze procesu administracyjnego ujawnianie motywów decyzji administracyjnej staje się jednym z głównych i podstawowych elementów jawności w postępowaniu administracyjnym, a kwestie kiedy i komu ujawniać te motywy traktowane łącznie dają łącznie problem zakresu uzasadniania decyzji administracyjnej (por. J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 97). Podejmowanie decyzji posiada także, obok oczywistych aspektów proceduralnego i materialnego, aspekt intelektualny. Jest to przecież proces myślowy, który powinien być logiczny i spójny, i który powinien zmierzać do uświadomionej konkluzji, opartej o uświadomione motywy działania. Motywy te można poznać właśnie na podstawie prawidłowo zredagowanego uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie tychże motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm. Uzasadnienie ma stanowić właśnie odpowiedź na pytanie: "dlaczego?", a nie tylko stwierdzenie "że". Ono ma nie tylko przekonać adresata decyzji o słuszności rozstrzygnięcia, ale właśnie umożliwić pogłębioną kontrolę i ocenę rozumowania (por. J. Zimmermann, Znaczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej dla orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6 (32-33), s. 512-513).

Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja Wojewody Łódzkiego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa w związku z realizacją inwestycji drogowej co do zasady nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej z punktu widzenia zgodności z obowiązującymi w dacie jej podjęcia przepisami prawa materialnego i procesowego. Przede wszystkim organ odwoławczy motywując podjęte rozstrzygnięcie ograniczył się wyłącznie do zajęcia stanowiska w kwestii ferowanych przez Gminę N. zarzutów odwołania, zapominając przy tym o obowiązującej w toku postępowania zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania polega bowiem na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest zarówno rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie, jak i weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji. Złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu pierwszej instancji. W lakonicznym, pobieżnym i ogólnikowym uzasadnieniu kontrolowanej decyzji próżno poszukiwać choćby jednego przepisu obowiązującego prawa materialnego bądź procesowego, w świetle którego organ drugiej instancji dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, którego zasadniczym elementem jest przecież sporządzony po raz czwarty dla potrzeb ustalenia odszkodowania operat szacunkowy z 14 czerwca 2022 r. autorstwa I.P..

Mając to na uwadze podkreślić trzeba, że w kontrolowanej przez Wojewodę Łódzkiego sprawie decyzja organu pierwszej instancji została podjęta, na podstawie art. 12 ust. 2, 4, 4f, 5 oraz art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1363 z późn.zm.) w zw. z art. 128 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899). Problematykę wyceny nieruchomości normują przepisy art. 149-159 (Dział IV Wycena nieruchomości, Rozdział 1 Określanie wartości nieruchomości) u.g.n. Natomiast rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości oraz sposoby określania wartości nieruchomości przy zastosowaniu poszczególnych podejść, metod i technik wyceny; sposoby określania wartości nieruchomości dla różnych celów, jako przedmiotu różnych praw oraz w zależności od rodzaju nieruchomości i jej przeznaczenia; sposoby określania wartości nakładów i szkód na nieruchomości; sposób sporządzania, formę i treść operatu szacunkowego; uwarunkowania dla stosowania podejścia mieszanego przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości określone zostały przez ustawodawcę w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 555). To zaś oznacza, że w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego podstawowym obowiązkiem, któremu organ odwoławczy ewidentnie nie sprostał była ocena zebranego materiału aktowego w tym przede wszystkim operatu szacunkowego i podjętej przez organ pierwszej instancji decyzji pod kątem konkretnych przepisów obowiązującego prawa, które miały w sprawie zastosowanie, co z kolei powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości. Jest on dowodem w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania i wpływa bezpośrednio na treść decyzji ustalającej wysokość odszkodowania dla wywłaszczonej strony. Tylko operat szacunkowy spełniający warunki formalne, ale również oparty na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących te nieruchomości oraz nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących może stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też operat szacunkowy jest dowodem, który w pierwszym rzędzie podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie a następnie Sądu. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego ustalający wartość nieruchomości nie ma charakteru wiążącego a jest opinią, która podlega ocenie właściwego organu administracyjnego i sądu. Ocena dowodu z operatu szacunkowego zbliżona jest zaś do oceny dowodu z opinii biegłego, bowiem operat pełni podobną rolę. Oceniając wartość dowodową operatu szacunkowego należy sprawdzić czy operat spełnia wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, czy opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych, właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących (vide: wyrok NSA z 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 829/12 - Lex nr 1408564). Organ, a dopiero w następnej kolejności Sąd powinni dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać, czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane prawem elementy, nie zawiera niejasności, pomyłek czy braków, które powinny zostać sprostowane czy uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (vide: wyrok NSA z 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1224/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, operat szacunkowy podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym a stwierdzenie, że organ administracji nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji nie może zamiast rzeczoznawcy majątkowego i wbrew jego opinii przyjąć, że wartość nieruchomości jest inna niż przyjął to rzeczoznawca majątkowy. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych.

Konieczność oceny operatu nie zwalnia organu administracji publicznej od zweryfikowania podejścia rzeczoznawcy majątkowego do wyceny oraz metody i techniki szacowania przyjętych przez niego (vide: wyroki NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2085/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Choć ich wybór należy do rzeczoznawcy, nie oznacza to, że może on działać dowolnie. Na organie spoczywa obowiązek dokonania oceny podobieństwa nieruchomości przyjętych w operacie do nieruchomości podlegającej wycenie (vide: wyrok NSA z 3 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 481/09 - Lex 597629). Operat winien zawierać precyzyjne informacje na temat powodów, dla których do porównania przyjęto te, a nie inne nieruchomości będące w obrocie na określonym obszarze. Podobieństwo nie może budzić wątpliwości, ponieważ strona musi mieć możliwość ustalenia, czy analizowane przez rzeczoznawcę nieruchomości są rzeczywiście podobne do siebie, i ustalenia, dlaczego biegły przyjął takie, a nie inne nieruchomości do porównania. Te same zasady należy odpowiednio stosować do oceny operatu, w którym należało określić wartość nieruchomości przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych, w oparciu o dane z rynku lokalnego bądź regionalnego. Konieczna jest w toku postępowania ocena operatu szacunkowego pod względem formalnym, polegająca na zbadaniu, czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy jego treść zawiera wymagane przepisami prawa elementy, czy nie zawiera oczywistych wad czy niejasności, pomyłek, braków, które powinny być poprawione, sprostowane lub uzupełnione, tak aby dokument ten miał wartość dowodową.

Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że niewystarczająca z punktu widzenia legalności zaskarżonej decyzji jest pobieżna ocena operatu szacunkowego dokonana z pominięciem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Jeśli zdaniem organu, czwarty z rzędu operat szacunkowy może być w końcu użyty do celu dla jakiego został sporządzony, bowiem w opracowaniu należycie sprecyzowano i sformułowano cel i zakres wyceny, odpowiednio opisano przeznaczenie nieruchomości, przedstawiono wybór odpowiedniej metodyki i techniki wyceny oraz analizę rynku nieruchomości stosowaną dla celu i sposobu wyceny, opisano przebieg istotnych obliczeń i uzasadniono końcowy wynik, zamieszczono również stosowne klauzule potwierdzające dokonanie wyceny zgodnie z przepisami prawa, to Wojewoda Łódzki powinien rzetelnie wyjaśnić, które konkretnie przepisy specustawy drogowej, ustawy o gospodarce nieruchomościami czy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy miały zastosowanie przy ocenie operatu szacunkowego i wydanej na jego podstawie decyzji organu pierwszej instancji. Brak rzetelnych i wnikliwych rozważań w tym zakresie świadczy o wadliwości kontrolowanej decyzji i naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej usunięcia z obrotu prawnego.

Na zakończenie rozważań Sąd mając na względzie zasady ekonomiki procesowej za niezasadny uznał zarzut strony skarżącej dotyczący prowadzenia postępowania z pominięciem strony i braku doręczenia decyzji stronie – wierzycielowi hipotecznemu B. S.A. z siedzibą w W., co miało wpływ na treść decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że Sąd administracyjny ma podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy z zarzutem niebrania udziału bez własnej winy występuje podmiot, którego prawo do udziału w postępowaniu zostało naruszone (vide: wyroki NSA z 29 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 844/18 - Lex nr 2768146, 19 maja 2020 r. sygn. akt II GSK 140/20 - Lex nr 2983934, 22 marca 2022 r. sygn. akt II OSK 951/21 - Lex nr 3352358, 2 sierpnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2469/19 - Lex nr 3417825). Inne podmioty, w tym wypadku strona skarżąca, nie mogą powoływać się skutecznie na tę okoliczność, zwłaszcza w sytuacji, gdy kredyt hipoteczny został w całości spłacony przez uczestników postępowania.

Co do zasady chybiony jest również zarzut skargi dotyczący przyznania odszkodowania za dokonane przez pierwotnych właścicieli nieruchomości podwyższenie poziomu terenu nieruchomości, określanego mianem prac agrotechnicznych. Sąd podziela w tym zakresie pogląd organu odwoławczego zaprezentowany w treści odpowiedzi na skargę, że protokół z oględzin nieruchomości z 20 grudnia 2019 r., podpisany zresztą przez przedstawiciela Gminy N. stanowi dowód na to, że sporne prace były wykonane już 20 grudnia 2019 r.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi - 714 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 3600 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania organu odwoławczego wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.