Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1032/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 175 ust. 1, art. 174 ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 1145
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 1106/23 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 października 2023 r., nr 2201-IEE.7192.2.17.2023.AR w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 21.05.2024 r. o sygn. I SA/Gd 1106/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w D.(dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 23.10.2023 r., nr 2201-IEE.7192.2.17.2023.AR, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego), która na podstawie art. 173 p.p.s.a. zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła WSA w Gdańsku naruszenie prawa materialnego, tj. art. 175 ust. 1 w związku z art. 174 ust. 3 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej: u.g.n.) i § 56 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego z 21.09.2004 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 555, dalej: rozporządzenia RM).

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła WSA w Gdańsku naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, mimo istnienia do tego podstaw w postaci istotnych różnic wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot zaskarżanego operatu szacunkowego z marca 2023 r. w porównaniu do operatu z października 2019 r., wymagających weryfikacji tego stanu rzeczy przez porównanie z treścią i konkluzjami wnioskowanego dokumentu.

2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok WSA w Gdańsku odpowiada prawu i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przez WSA w Gdańsku "prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie", tj. art. 175 ust. 1 w związku z art. 174 ust. 3 u.g.n. i § 56 ust. 1 rozporządzenia RM, jak i przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a., łączonego z jego niezastosowaniem, "mimo istnienia do tego podstaw w postaci istotnych różnic wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot zaskarżanego operatu szacunkowego z marca 2023 r. w porównaniu do operatu z października 2019 r., wymagających weryfikacji tego stanu rzeczy przez porównanie z treścią i konkluzjami wnioskowanego dokumentu".

W związku z takim przywołaniem jako naruszonych przepisów postępowania oraz prawa materialnego zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 183 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, pozostając ograniczonym do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przypomnieć należy, że uregulowane w art. 183 p.p.s.a. związanie granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia zarzutów w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa, którym według wnoszącej skargę kasacyjną strony uchybił sąd, określenia jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń.

3.2. W razie zgłoszenia zarzutu kasacyjnego naruszenia przepisów postępowania obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (czego w rozpatrywanej skardze kasacyjnej skarżąca nie wykazała), gdyż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w przywołanym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem naruszenia przepisów postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

W rozpatrywanym przypadku niezbędna konkretyzacja tego zarzutu nie zastała także przedstawiona przez skarżącą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które w odniesieniu do tego zarzutu, wbrew obowiązkowi z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie zawiera uzasadnienia, ograniczając się w uzasadnieniu do powtórzenia, że "Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucam naruszenie normy art. 106 § 3 p.p.s.a.". Odmienna ocena stanu faktycznego przez skarżącą wnoszącą skargę kasacyjną, która została przedstawiona w jej uzasadnieniu, sama w sobie jednak nie świadczy, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił przeprowadzone przez organ podatkowy postępowanie dowodowe. Skarżąca nie sformułowała takich zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o które mogłaby dążyć do wykazania, w jaki sposób ewentualne naruszenie każdego z tych przepisów z osobna - przy odmiennej ocenie - doprowadziłoby do innego rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Gdańsku. Tym samym także nie uprawdopodobniła, że podnoszone okoliczności mogły mieć potencjalnie istotny wpływ na wynik postępowania przed Sądem pierwszej instancji, co jest wymogiem przewidzianym w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

3.3. Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Powołując się na tę podstawę kasacyjną, skarżąca ograniczyła się do wskazania jako naruszonych przez "błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie" art. 175 ust. 1 w związku z art. 174 ust. 3 u.g.n. i § 56 ust. 1 rozporządzenia RM. Nie podała w tym miejscu, jak doszło do wskazanej "błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania" ww. przepisów.

Błędna wykładnia to mylne rozumienie przepisu. Formułując zarzut błędnej wykładni należy przedstawić, na czym polegało błędne odczytanie przez sąd przepisu. W takiej sytuacji należy również wskazać, jak przepis ten powinien być rozumiany. Tymczasem, zarzucając naruszenie art. 175 ust. 1 w związku z art. 174 ust. 3 u.g.n. i § 56 ust. 1 rozporządzenia RM, przez ich "błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie", w rozpoznawanej sprawie nie podano na czym polegała niewłaściwa ich wykładnia przez Sąd pierwszej instancji, ani też nie wskazano, jaka powinna być wykładnia prawidłowa. Stąd też, aby odczytać zarzuty błędnej wykładni, można by poszukiwać "właściwej" wykładni ww. przepisów w rozumieniu wnoszącego skargę kasacyjną w uzasadnieniu tejże skargi. W rozpatrywanym przypadku niezbędna konkretyzacja do zarzutu naruszenia prawa materialnego nie została jednak przedstawiona przez skarżącą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które w odniesieniu do tego zarzutu, wbrew obowiązkowi z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie zawiera uzasadnienia, ograniczając się w odniesieniu tylko do § 56 ust. 1 rozporządzenia RM do wyrażenia zapewnienia, że operat nie spełnia wymogów wynikających z tej regulacji prawnej.

Z kolei naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Podkreślenia jednak wymaga, że brak jest podstaw prawnych do skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w sytuacji gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Błędne zastosowanie (lub niezastosowanie) przepisów prawa materialnego zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego skutecznego podważenia tych ustaleń. Formułując w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, nie zarzucono w nim błędu w ustaleniach faktycznych, a ponadto - jak już powyżej nadmieniono - zarzut naruszenia przepisów postępowania został w skardze kasacyjnej wadliwie sformułowany, co uniemożliwia kontrolę kasacyjną.

3.4. W odniesieniu do obu zarzutów kasacyjnych w rozpatrywanej sprawie, tj. zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, podkreślenia wymaga, że ich wyodrębnianie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od uzasadnienia tejże podstawy kasacyjnej, które jest koniecznym elementem uzasadnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Można byłoby oczywiście tego uniknąć, gdyby strona wnosząca skargę kasacyjną zastosowała się do wymogów konstruowania podstaw kasacyjnych oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 174 i 176 p.p.s.a. Wnosząca ją skarżąca ograniczyła się natomiast do zamanifestowania niezadowolenia przede wszystkim z oceny rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji – jej motywacja w tym zakresie – jak już powyżej nadmieniono, stanowi polemikę ze wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacją Sądu pierwszej instancji i wyznaczonego przez ten Sąd kierunku dalszego postępowania. Obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich rozpoznając skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów. Z tego względu rozważeniu w odniesieniu do poszczególnych zarzutów mogą podlegać tylko te z argumentów, które względnie wyraźnie wskazują na ich wzajemny związek.

3.5. Niezależnie od ww. wadliwości Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w skardze do WSA w Gdańsku zarzuty były zasadniczo sformułowane inne niż w skardze kasacyjnej, skarżąca zarzuciła bowiem naruszenie: 1) art. 7 i art. 77 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) przez brak prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy; 2) art. 80 i art. 77 § 1 k.p.a. przez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodu - opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w postaci operatu szacunkowego z 30.03.2023 r. i przyznanie mu wiarygodności bez dokonania rzetelnej oceny tego dowodu w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz wskazanych przez skarżącą poważnych jego uchybień, co w konsekwencji powinno skutkować odmową przyznania waloru wiarygodności i mocy dowodowej temu dowodowi; 3) art. 154 ust. 1 i 2 oraz art. 155 ust. 1 pkt 5 u.g.n. przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu prawidłowości operatu szacunkowego, w którym rzeczoznawca majątkowy przy wycenie w podejściu porównawczym wybrał do porównania nieruchomości położone poza terenem gminy, na której położona jest wyceniana nieruchomość, a więc nie będące nieruchomościami podobnymi do wycenianej, podczas gdy przyjęcie przez biegłego do porównania nieruchomości niebędących podobnymi do nieruchomości wycenianej powinno skutkować odmową przyznania waloru wiarygodności dowodu w postaci operatu szacunkowego i w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji organu; 4) § 4 pkt 4 rozporządzenia RM przez jego niezastosowanie, tj. przyjęcie do wyceny nieruchomości metodą porównawczą korygowania ceny średniej kilkunastu zupełnie różnych nieruchomości, w szczególności z uwagi na ich powierzchnie, przeznaczenie, położenie itp., podczas gdy operat winien zostać oparty o porównanie nieruchomości podobnych; 5) § 56 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia RM przez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz wskazanie, że w operacie szacunkowym pominięto powierzchnię 20 domków, stwierdzając, że znajdują się one w bardzo złym stanie technicznym, nie pozwalającym na użytkowanie, a ich powierzchnia nie generuje dochodu z nieruchomości. Spośród wskazanych jako naruszone w skardze do WSA w Gdańsku przepisów, w skardze kasacyjnej wymieniono jako naruszony tylko § 56 ust. 1 rozporządzenia RM, pozostałe przepisy nie zostały zgłoszone jako naruszone w skardze kasacyjnej.

Zwrócić należy uwagę, że w uzasadnieniu złożonej skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła przede wszystkim dokonanie przez rzeczoznawcę majątkowego błędnych wyliczeń w operacie szacunkowym z 30.03.2023 r. oraz nieczytelność i niespójność z ww. operatem aneksu sporządzonego 15.05.2023 r. W ocenie skarżącej, przedstawione przez nią nieścisłości i różnice powinny zostać wyjaśnione w drodze dodatkowego dowodu z dokumentów, między innymi z opinii biegłego, a w sytuacji uznania, że dowód taki nie mógł być przeprowadzony, skutkować powinny "uchyleniem decyzji i skierowaniem sprawy do ponownego rozpoznania".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowana przez skarżącą argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku analizy merytorycznej zawartości operatu szacunkowego sporządzonego 30.03.2023 r., uzupełnionego aneksem z 15.05.2023 r., stanowiącego podstawę ustaleń protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, trafnie stwierdziły organy oraz WSA w Gdańsku, że został on sporządzony zgodnie z wymogami przewidzianymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia RM. Operat szacunkowy, jak każdy dowód w sprawie, podlega ocenie przez organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne, na organie spoczywa bowiem obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości, a zatem i obowiązek oceny sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu (art. 75 k.p.a.). Prawidłowa kontrola konkretnego dowodu z operatu szacunkowego powinna obejmować zbadanie zgodności z prawem tego dowodu, tj. między innymi tego, czy zawiera on elementy przewidziane prawem, a ponadto jego przydatność i wiarygodność dowodową, czemu powinna służyć ocena operatu rzeczoznawcy majątkowego pod względem jej zupełności, spójności, a także logiczności wyprowadzanych wniosków w świetle okoliczności sprawy.

Stosownie do § 56 ust. 1 rozporządzenia RM w operacie szacunkowym przedstawia się sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym: (1) określenie przedmiotu i zakresu wyceny; (2) określenie celu wyceny; (3) podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości; (4) ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości; (5) opis stanu nieruchomości; (6) wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości; (7) analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny; (8) wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania; (9) przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem.

Operat szacunkowy sporządzony na użytek rozpatrywanej sprawy zawiera szczegółowe przedstawienie obliczeń oraz wynik wyceny wraz z uzasadnieniem, jak też informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego, co w konsekwencji potwierdza, że został on sporządzony w sposób umożliwiający dokonanie - przy zastosowanym przez rzeczoznawcę podejściu do wyceny - analizy logiczności i poprawności wniosków w nim zawartych.

Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania (art. 154 u.g.n.). W konkretnym przypadku, oszacowanie wartości nieruchomości nastąpiło podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Zgodnie z art. 154 u.g.n., podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Podobnie w § 4 rozporządzenia RM wskazano, że przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będących przedmiotem wyceny, nieruchomość podobna zaś zdefiniowana została w art. 4 pkt 16 u.g.n. Rzeczoznawca, kierując się obowiązującymi go zasadami określa, które nieruchomości są porównywalne do nieruchomości szacowanej. Wyjaśnienie, z jakich powodów do porównania przyjęto te, a nie inne nieruchomości będące w obrocie na określonym obszarze, powinno znajdować precyzyjne wyjaśnienie w sporządzanym operacie, bez tego nie ma bowiem możliwości kontroli poprawności zastosowania podejścia porównawczego.

W operacie szacunkowym sporządzonym w sprawie rzeczoznawca majątkowy przedstawił analizę i charakterystykę rynku, w tym opis rynku nieruchomości – zabudowanych, jak i gruntowych niezabudowanych. Wskazał i opisał poszczególne etapy analizy, w wyniku której finalnie zidentyfikowano transakcje sprzedaży nieruchomości podobnych. Przedstawił także cechy rynkowe, które w zasadniczym stopniu wpływają na wysokość cen transakcyjnych, tj. w przypadku nieruchomości zabudowanych lokalizację, stan techniczny i standard wykończenia, wielkość powierzchni użytkowej i rodzaj budynku, wielkość działki, stan zagospodarowania działki i każdej z tych cech przypisał poszczególne wagi. Rzeczoznawca majątkowy przedstawił dokładny opis nieruchomości, które uznał za podobne do nieruchomości wycenianej, przy czym zaznaczył, że do wyceny wybrał - z uwagi na brak w najbliższym otoczeniu transakcji nieruchomości o idealnym podobieństwie, nieruchomości o podobnych cechach, które pozwalają na określenie poziomu cen tego typu nieruchomości i przyjął do wyliczenia 23 transakcje nieruchomości, które dotyczyły nieruchomości wykorzystywanych do celów wczasowo-turystycznych. Ponadto, dla zniwelowania różnic między obiektem wyceny a obiektami porównawczymi, rzeczoznawca dokonał korekty cen, co pozwoliło określić wartość rynkową nieruchomości.

Trafnie podkreśla się w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że wnosząca skargę kasacyjną skarżąca swoje stanowisko uzasadnia błędami popełnionymi przez rzeczoznawcę majątkowego przy sporządzaniu operatu szacunkowego z 30.03.2023 r. oraz aneksu z 15.05.2023 r. O ile zarzut nieprzystających do siebie wyliczeń przedstawionych na stronie 68 operatu i na stronie 1 aneksu, został przez skarżącą podniesiony w zarzutach z 1.06.2023 r. (i rozpoznany przez organy obu instancji), to pozostałe są podnoszone przez skarżącą po raz pierwszy.

Po pierwsze, wypada w związku z tym zwrócić uwagę na art. 110u § 1 ustawy 17.06.1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), zgodnie z którym "Zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie". Uwzględniając ww. podstawę prawną, należy uznać, że zarzuty dotyczące dokonanych przez rzeczoznawcę wyliczeń, które nie zostały podniesione przez skarżącą w piśmie z 1.06.2023 r., są spóźnione i jako takie nie mogą zostać rozpoznane. Zarzuty do przeprowadzonego w oparciu o operat z 30.03.2023 r. opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżąca mogła bowiem wnosić w terminie 14 dni od jego ukończenia, tj. do 2.06.2023 r., podnoszenie natomiast nowych zarzutów po ww. terminie nie może być prawnie skuteczne.

Po wtóre, należy zaznaczyć, że zasadę swobodnej oceny dowodów organu uregulowaną w art. 80 k.p.a. modyfikuje art. 157 ust. 1 u.g.n., stanowiąc, że oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Jeśli według strony istniały zastrzeżenia odnośnie do prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego, mogła na tej podstawie prawnej zwrócić się do tej organizacji, a nie oczekiwać, że to organ administracji albo sąd administracyjny zakwestionuje jego prawidłowość (zob. wyrok NSA z 24.11.2022 r., III FSK 2026/21). W przypadku gdy skarżąca w toku prowadzonego postępowania zapoznała się z operatem i uważała, że jest on wadliwy, to mogła wnioskować o wystąpienie do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę jego prawidłowości, co umożliwiłoby podważenie wiarygodności operatu sporządzonego na zlecenie organu i ewentualne podjęcie z urzędu działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności.

3.6. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Gdańsku, który trafnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W konsekwencji, ponieważ żaden z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się zasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. skargę tę oddalił. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowił w pkt 2 sentencji wyroku w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

sędzia NSA Wojciech Stachurski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Bogusław Dauter