Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 75/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 4, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. R., Ł. R. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Inspektor Sanitarny do rozpoznania wniosku skarżących G. R. oraz Ł. R. z dnia [...] lipca 2017 r. w zakresie pkt 1,3,4,6,9,10, w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z części określonej w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność wskazana w pkt 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałej części skargę oddala; 5. zasądza od Inspektor Sanitarny solidarnie na rzecz G. R. oraz Ł. R. kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SAB/Po [...]

Uzasadnienie

W dniu [...] sierpnia 2017 r. G. R., na podstawie art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwróciła się do Inspektor Sanitarny o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z żądanym zakresem:

1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B?

2. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki ...?

3. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje – w zakresie pytania 1 oraz 2).

4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

7. czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

8. czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

9. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

10. Od którego roku dane te są gromadzone?

11. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

12. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

13. wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

14. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r, telewizja WP, program Tu i teraz)?

15. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?

16. czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Inspektor Sanitarny została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. poinformował, że na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny (www.pzh.gov.pl), w zakładce szczepienia.info, można uzyskać szczegółowe informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Gabriela i Ł. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny wnosząc o:

1. zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2. orzeczenia na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

3. wymierzenie organowi grzywny,

4. zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu strona podniosła, że odesłanie do strony internetowej nie stanowi właściwej odpowiedzi, oraz że wniosek został zlekceważony również z tego względu, że pytania dotyczące Nop dotyczyły przypadków odnotowanych przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego (w ramach jego właściwości), a nadto w piśmie znajdowały się również inne pytanie związane badania odporności dziecka przed szczepieniem - obniżona odporność jest bezwzględnym przeciwwskazaniem producenta do szczepienia BCG, do którego jesteśmy wzywani (treść ulotki szczepienia BCG).

W dalszej części uzasadnienia strona zawarła uwagi co do obowiązkowych szczepień w Polsce.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w przeważającej większości, odpowiedzi na pytania skarżących znajdują się w powyższym Biuletynie Informacji Publicznej Państwowego Zakładu Higieny w W.. Ponadto organ podniósł, iż ze względu na ograniczenia wynikające z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania ( Dz. U. z 2010r. nr 254. poz. 1711) w związku z art. 21 ust. 4 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 20108 r.( Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm. ), z których to przepisów wynika, że informacje takie udostępniane są wyłącznie podmiotom określonym w wspomnianym art. 30 ust. 1 ww. ustawy tj. organom inspekcji sanitarnej wszystkich szczebli oraz Państwowemu Zakładowi Higieny, który jest jednostką specjalistyczną właściwą do sporządzania informacji przetworzonych przeznaczonych do publicznej wiadomości w zakresie niepożądanych odczynów poszczepiennych zgłoszonych na obszarze kraju, o czym mówi wprost ust. 2 § 10 wyżej wymienionego Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r.

Ponadto organ wskazał, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący powinni wnieść ponaglenie do organu, czego w niniejszej sprawie nie uczynili.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "Ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07).

Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 Ppsa, wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa.

Sąd wskazuje, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmowano, że w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa (w brzmieniu sprzed nowelizacji.).

W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.).

Wskazać należy, że nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zmienia tryb wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej.

Artykuł 53 § 2 b Ppsa wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W obecnym brzmieniu art. 37 Kpa dotyczący ponaglenia stanowi, iż:

§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W ocenie Sądu, skoro ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 Kpa, których to wniesienie w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem, nie jest wymagane obecnie wniesienie ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów Kpa w przedmiotowym zakresie.

Z powyższych względów wniosek organu o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie udostępnienia stronie skarżącej zawartych we wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. informacji.

Zatem koniecznym do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest kwestia czy żądane przez stronę informacje są informacjami publicznymi oraz czy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

W niniejszej sprawie należy również ustalić czy działania organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.

Zauważyć w tym miejscu należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji, a następnie w przypadku pozytywnej odpowiedzi powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Tak więc, mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy jakim podlega skarga na bezczynność organu, należało przede wszystkim wyjaśnić czy informacja, o której udostępnienie wystąpiła strona skarżąca stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, a podmiot do którego o udzielenie informacji się zwrócił jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

W pierwszej kolejności Sąd postanowił się odnieść do aspektu podmiotowego sprawy tzn. czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych określony został w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, mieści się jako organ w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Oceniając natomiast aspekt przedmiotowy tzn. czy żądana informacja stanowi informację publiczną wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim m.in. informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

Wobec powyższego wskazać należy, iż we wniosku skarżąca domagała się informacji publicznej w zakresie:

1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B?

2. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki ...?

3. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje – w zakresie pytania 1 oraz 2).

4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

5. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

7. czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

8. czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

9. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

10. Od którego roku dane te są gromadzone?

11. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

12. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

13. wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

14. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r, telewizja WP, program Tu i teraz)?

15. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?

16. czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Inspektor Sanitarny została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

W ocenie Sądu dane o które wystąpiła skarżąca w pytaniu 1, 3, 4, 6, 9 i 10, stanowią informacje publiczną, czego nie kwestionuje organ, to jednakże pytania zawarte w pkt 5, 7, 8, 11-16 nie dotyczą informacji publicznej.

Mając na uwadze rozumienie pojęcia informacja publiczna Sąd uznał, iż co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2017, poz. 1261) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie, stanowią informację publiczną.

Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez PPIS dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania ( Dz. U z 2010 r. nr 254, poz. 1711) -por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17. Wprawdzie w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. określono sposób udostępnienia informacji zawartych w tym rejestrze tj. poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii, wydanie oryginału, jednakże ze względu, iż regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej

W ocenie Sądu również pytanie dotyczące badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności stanowią informację publiczną. Zagadnienie poruszone w tym pytaniu związane jest zakresem obowiązkowych badań kwalifikacyjnych, wynikających z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzedzających szczepienia ochronne, nadzór nad którymi mają organy inspekcji sanitarnej. Informacje o przeprowadzeniu takich badań mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. W zgłoszeniu bowiem wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego – zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – wskazuje się dane o stanie zdrowia i inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru nad występowaniem odczynów poszczepiennych, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną. Powyższe przesądza również o publicznym charakterze takiej informacji. Jeśli organ nie posiada takich informacji winien był wskazać to w sposób jednoznaczny w piśmie, stanowiącym odpowiedź na wniosek i wyjaśnić dlaczego takimi informacjami nie dysponuje. Przy czym podkreślenia wymaga, iż z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika zasada, że do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu. Oznacza to, iż adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy ją samodzielnie wytworzył, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów.

Zważyć ponadto należy, że informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej kraju, jako należące do obowiązków inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy o inspekcji w zw. z art. 24 ust.1 i nast. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stanowią również informację publiczną. Przy czym odróżnić należy informacje o sytuacji epidemiologicznej od informacji o procedurze zbierania tej informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta ostania kwestia wynika bowiem z przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

W istocie więc pytanie zawarte pkt. 5 pisma zmierzało do uzyskania informacji o przepisach prawa. Nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacje o prawie, jego stosowaniu, interpretacji, czy też informacje podlegające ujawnieniu na podstawie innych aktów prawnych (por. wyrok WSA w Warszawie: z dnia 12 marca 2015 r, II SAB/Wa 989/14, z dnia 27 maja 2013 r., II SAB/Wa 79/13, z dnia 11 lutego 2011 r., II SAB/Wa 347/10, I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawy o dostępie do informacji publicznej WK 2015, t. 6 do art. 6). Dostęp do treści aktów prawnych (z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów) regulowany jest odrębnym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r,, poz. 1523). Powyższe uwagi odnoszą się również do pytań z pkt 7 i 8 wniosku dotyczących podlegania rejestru zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych kontroli sądowej i skutków prawnych stwierdzenia ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. A zatem w odniesieniu do powyższych pytań organ nie miał podstaw do wydania w tej sprawie żadnego z aktów podlegających kontroli sądowoadministracyjnej.

Jeśli chodzi o pytanie zawarte w pkt. 11 wniosku dotyczące informacji o obowiązkowych szczepieniach obowiązujących w krajach Unii Europejskiej to nie mieści się on w pojęciu informacja publiczna i nie daje się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej Zwrócić należy, że treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa wewnętrznego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzenia analiz praw obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej, względnie innych ustaw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 50/17). Oznacza to, iż w tym zakresie wniosek skarżącej z dnia 31 lipca 2017 r. nie może być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji powyższego takiej samej oceny należało również dokonać w odniesieniu do pytania zawartego w pkt. 12 wniosku, odpowiedź na nie wymaga bowiem znajomości przepisów obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.

Niewątpliwie natomiast organ był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 13 wniosku - czego jednak organ nie uczynił - dotyczące sytuacji epidemiologicznej w kraju, mianowicie czy po 11 czerwca 2017 r. ogłoszono epidemie chorób, co do których szczepienia w Polsce są obowiązkowe. Natomiast z tych samych przyczyn co w odniesieniu do pytania związanego z przepisami dotyczącymi szczepień ochronnych w krajach Unii Europejskiej, organ nie był zobowiązany do wskazywania, czy stwierdzono epidemie chorób, co do których obowiązek szczepień istnieje na Ukrainie.

Jeśli chodzi o pytania zawarte w pkt 14 i 15 wniosku również nie dotyczą informacji mieszących się w pojęciu informacji publicznej, nie odnoszą się one bowiem do faktów, lecz wiedzy organów na temat orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz stanowiska wyrażanego przez niektórych przedstawicieli nauki, co do występowania nieodnotowywanych powikłań poszczepiennych. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 41/17 oraz wyroki WSA w Poznaniu w sprawach IV SA/Po 50/17 i II SAB/Po 99/17).

Informacją publiczną jest też informacja o ewentualnych skargach złożonych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (pytanie nr 16), pozostających w związku działalnością organu, mającą na celu przymuszenie do realizacji obowiązków wynikających z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Natomiast oddzielnego omówienia wymaga pytanie zawarte w pkt. 2 wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. W tym pytaniu strona zwróciła się o udzielenia informacji "ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki....?". Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż o ile sama informacja o odnotowanych niepożądanych odczynach poszczepiennych stanowi informację publiczną, to jednakże we wniosku strona nie wskazała dokładnie o jaką szczepionkę jej chodzi. Z tego też względu Sąd uznał, iż z uwagi na nieprecyzyjność pytania stanowi ono de facto powtórzenie pytania nr [...], a organ nie był zobowiązany do oddzielnego udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie.

Skoro Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a wniosek w pkt 1, 3, 4, 6, 9 i 10 dotyczy informacji publicznej należało ustalić czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) – to jest, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

W świetle art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że – jak wynika z akt sprawy – wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2017 r., co jednoznacznie potwierdza prezentata organu na wniosku. Zatem od tego dnia rozpoczął się bieg terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W niniejszej sprawie nie ulega również wątpliwości, że organ w terminie zakreślonym przez ustawodawcę udzielił stronie odpowiedzi na wniosek. Powyższej odpowiedzi jednakże w ocenie składu orzekającego nie można traktować jako odpowiedzi na złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej.

Podkreślić bowiem należy, iż nie zawsze wskazanie podmiotowi żądającemu informacji publicznej strony BIP jako jej źródła będzie jednoznaczne z załatwieniem wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskowana informacja została udostępniona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. W innym przypadku organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 15/13, LEX nr 1351977). Analogiczny pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 770/12 (publ. LEX nr 1264930), w którym stwierdził, iż wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony BIP jako jej źródła stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, zawierają dane istotne z punktu widzenia podmiotu pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Uprawnienie osoby zainteresowanej do uzyskania informacji publicznej w trybie wnioskowym zostanie w takim przypadku ograniczone wyłącznie do zakresu przekraczającego dane zamieszczone na stronie podmiotowej BIP.

Z taką sytuacja mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim wskazać należy, że nie może budzić wątpliwości, że skarżąca zawnioskowała o udzielnie informacji prostej obejmującej dane o liczbie zarejestrowanych zgłoszeń NOP, charakteru niepożądanych odczynów poszczepiennych, czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne, z jakiej statystyki wynikają dane którymi organ dysponuje oraz od którego roku dane te są gromadzone, a taka informacja jest w posiadaniu organu i wynika z rejestru zgłoszeń NOP, do prowadzenia którego organ jest zobligowany oraz z formularzy zgłoszeń NOP. Oczywistym jest, że organ mógł nie otrzymać formularzy zgłoszeń NOP, więc w takiej sytuacji mógł nie dokonywać rejestracji zgłoszeń NOP i w tym zakresie także winien udzielić informacji publicznej, że nie zarejestrował takich zgłoszeń w rejestrze. Wprawdzie z §10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku o niepożądanych odczynach poszczepiennych oraz kryteriach ich rozpoznawania wynika także, że dodatkowo dane z rejestru zgłoszeń NOP są udostępniane zbiorczo GIS lub wskazanej przez niego specjalistycznej jednostce celem przygotowania i podania do publicznej wiadomości informacji o NOP zgłoszonych na obszarze kraju, ale nie zmienia to faktu, że na indywidualny wniosek strony z 21 mara 2017r. skierowany do W. Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego organ ten winien udzielić informacji publicznej w zakresie zarejestrowanych przypadków NOP w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W konsekwencji przyjąć należy, że twierdzenie organu, że wszystkie informacje dotyczące szczepień ochronnych m.in. w zakresie zgłoszonych NOP-ów w poszczególnych latach znajdują się na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny, nie stanowi prawidłowego udzielenia informacji publicznej w niniejszej sprawie.

Podkreślenia wymaga, iż dane te, co wynika z powyższej regulacji, są udostępniane w formie zbiorczych opracowań i nie odnoszą się terenu właściwości organu. Ponadto ciężko uznać aby na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny znajdowały się wszystkie informacje w tym dotyczące skierowania skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w związku z działalnością organu.

Tym samym uznać należy, iż organ dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem z [...] lipca 2017 r., we wskazanym wyżej zakresie, ponieważ nie udzielił żądanej informacji.

Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, to podmiot zobowiązany do udostępniania tej informacji ma obowiązek udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Jak wskazano powyżej w niniejszej sprawie organ w istocie nie udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem.

Reasumując, skarga jest zasadna i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zobowiązany jest załatwić wniosek skarżącej z [...] lipca 2017r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy albowiem podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w załatwieniu powyższego wniosku, jak Sąd orzekł w punkcie 1 i 2 wyroku.

Sąd zobowiązany jest nadto do oceny, czy stwierdzona bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, organowi w tym zakresie nie można przypisać złej woli, zwłaszcza że z zestawienia dat wynika, iż załatwienie wniosku skarżącej, choć nieprawidłowe nastąpiło trzeciego dnia od otrzymania wniosku przez organ właściwy na skutek jego przekazania przez Wojewodę. W opinii Sądu w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, czy też uporczywym zaniechaniem organu, a był podyktowany błędną oceną organu odnośnie zakresu informacji publicznej. W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że brak rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej stanowił rażące naruszenie prawa (pkt 3 wyroku).

Z uwagi na charakter stwierdzonej bezczynności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 Ppsa. Zważyć należy, że z treści tego przepisu wynika, iż orzeczenie o wymierzeniu grzywny w kwocie określonej w art. 154 § 2 Ppsa, ma charakter fakultatywny. Ponadto, zdaniem Sądu, wymierzenie grzywny na tej podstawie służy realizacji funkcji dyscyplinującej, jak też represyjnej oraz prewencyjnej i ma na celu zapobieganie ewentualnym przyszłym działaniom organu narażającym strony na negatywne skutki bezczynności. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny byłby zatem uzasadniony w razie stwierdzenia rażącego naruszenia przez organ prawa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dlatego, na podstawie art. 149 §2 Ppsa, jak Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku.

Ponadto Sąd oddalił skargę w zakresie bezczynności organu w części odnoszącej się do nie udzielenia odpowiedzi na pytania, które nie dotyczą informacji publicznej.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 Ppsa.