Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1490/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
article: art. 7, 77, 80, 9, 10 § 1, 81
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1350/14 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1350/14, oddalił skargę J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz odmowy uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 71, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., uchylił decyzję ostateczną w sprawie uznania J. W. z dniem 2 sierpnia 2011 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 sierpnia 2011 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oraz odmówił uznania J. W. w dniu 2 sierpnia 2011 r. za osobę bezrobotną, a tym samym odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Organ podał, że J. W. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 2 sierpnia 2011 r. W dniu [...] października 2011 r. została wydana decyzja orzekająca o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 2 sierpnia 2011 r. oraz o przyznaniu ww. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 sierpnia 2011 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku. Organ podniósł, że w dniu rejestracji w urzędzie (dnia 2 sierpnia 2011 r.) składając kartę rejestracyjną, J. W. oświadczył, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

W dniu 26 września 2013 r. na skutek informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalono, że w okresie od 30 marca 2002 r. do 25 września 2013 r. J. W. posiadał aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Posiadanie zaś wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi okoliczność faktyczną, istotną dla sprawy uznania ww. za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku.

Nadto organ podał, że strona w toku postępowania przedstawiła m.in.: zaświadczenie z ZUS wskazujące, że w okresie od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. był ubezpieczony z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011 r., w którym ujawniono dochody/straty z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie zerowej. Zdaniem organu przedstawione dowody nie wskazują, iż na dzień rejestracji w urzędzie strona nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności.

Organ podkreślił, że J. W. nie spełniał warunków koniecznych do uznania za osobę bezrobotną, tym samym odmówił uznania ww. za osobę bezrobotną. Osobie nie posiadającej statusu osoby bezrobotnej prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługiwało.

J. W. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B., wnosząc o jej uchylenie. Wnoszący potwierdził, że nie zawiesił działalności gospodarczej bowiem nie wiedział o konsekwencjach. Podkreślił, że karta rejestracji bezrobotnego, w której znajdowało się pouczenie, wypisana była drukiem 2 mm, co było nie do odczytania. Stwierdził, że w rzeczywistości nie prowadził działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...]Z Wojewoda [...] działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo organ I instancji ustalił, że J. W. na dzień rejestracji w urzędzie, tj. 2 sierpnia 2011 r. nie spełniał warunków koniecznych do uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Organ podniósł, że skarżący w dniu rejestracji w urzędzie złożył oświadczenie, z treścią którego się zapoznał, co poświadczył własnoręcznym podpisem. W złożonym oświadczeniu J. W. potwierdził, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma zastosowania w stosunku do niego. Dodatkowo otrzymał egzemplarz pisma z dnia 1 lutego 2011 r., z którym się zapoznał, co również poświadczył podpisem. Informacja ta w rozdziale II – "Status osoby bezrobotnej" wylicza okoliczności, w których uzyskanie statusu osoby bezrobotnej jest niemożliwe. Punkt 13 tego rozdziału wskazuje jednoznacznie, że osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, statusu osoby bezrobotnej uzyskać nie może. Zdaniem organu bezsporny jest fakt, że J. W. w dniu rejestracji w urzędzie posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Strona złożyła oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym, tym samym nie była uprawniona do przyznania statusu osoby bezrobotnej i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na ww. decyzję Wojewody [...]. Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonych decyzji i ponownego rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że na dzień rejestracji w Urzędzie Pracy, tj. w dniu 2 sierpnia 2011 r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jednakże działalności tej nie prowadził i nie uzyskiwał dochodów. Podkreślił, że zawsze działał w dobrej wierze i nigdy nie zamierzał nikogo oszukać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r. oddalił przedmiotową skargę. W treści uzasadnienia wyroku Sąd I instancji stwierdził, że sądowej kontroli poddana jest decyzja Wojewody [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. wydaną po wznowieniu postępowania w zakresie decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. o uznaniu J. W. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 sierpnia 2011 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku. Zakresem wznowienia objęte zostały także decyzje z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] kolejno o utracie przez J. W. prawa do zasiłku od dnia 10 sierpnia 2012 r. oraz utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 listopada 2012 r.

Przyczyną wznowienia postępowania było uzyskanie przez organ w dniu 26 września 2013 r. informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), że w okresie od 30 marca 2002 r. do 25 września 2013 r. J. W. posiadał aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Dopiero zatem w dniu 25 września 2013 r. skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, którą rozpoczął w dniu 30 marca 2002 r., a tym samym zataił ten fakt podczas ubiegania się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej w dniu 2 sierpnia 2011 r.

Zdaniem WSA w B. organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej (oraz pochodnych od niej spraw) z uwagi na okoliczności nie znane wcześniej organowi. Ponadto okoliczności te miały istotne znaczenie w sprawie dotyczącej uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący w okresie od dnia 30 marca 2002 r. do dnia 25 września 2013 r. posiadał aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej, co więcej, skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie kwestionował istnienia wpisu w CEIDG świadczącego o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej. Potwierdził, że wpis posiadał, wskazując jednocześnie, że w rzeczywistości działalności gospodarczej nie prowadził. Na potwierdzenie swojego stanowiska przedstawił między innymi zaświadczenie z ZUS wskazujące, że w okresie od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2013 r. był ubezpieczony z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011, z którego wynika, że skarżący nie poniósł straty oraz nie osiągnął dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu I instancji, przedstawione dowody nie potwierdzają, iż na dzień rejestracji w urzędzie strona nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności.

W przedmiotowej sprawie istota sporu dotyczy zaś nie tego, czy skarżący prowadził działalność gospodarczą w związku z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, bowiem fakt prowadzenia takiej działalności (a więc jej podjęcia) skarżący przyznał, ale czy działalność ta została wyrejestrowana z ewidencji działalności gospodarczej, a więc czy nastąpiło to przed zarejestrowaniem się w Urzędzie Pracy, tj. w dniu 2 sierpnia 2011 r.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżącego zarzutu, że działalności gospodarczej nie prowadził, nie mogło odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Nie można wobec tego zarzucić organom orzekającym w sprawie braku wyjaśnienia jej stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG. W dniu rejestracji w urzędzie pracy – 2 sierpnia 2011 r. składając kartę rejestracyjną, J. W. oświadczył, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Skarżący w dniu rejestracji w urzędzie złożył oświadczenie, z treścią którego się zapoznał, co poświadczył własnoręcznym podpisem. W złożonym oświadczeniu J. W. potwierdził, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma zastosowania w stosunku do jego osoby. Bezspornym jest fakt, wynikający ze znajdującego się w aktach wygenerowanego w dniu 26 września 2013 r. dokumentu, że J. W. w dniu rejestracji w urzędzie posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. J. W. złożył oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym, tym samym nie był uprawniony do przyznania statusu osoby bezrobotnej i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

J. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 8 stycznia 2015 r.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracji publicznej kosztów postępowania.

Wskazanemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mający istotny wpływ na wynik sprawy i polegający na nieuwzględnieniu skargi, mimo naruszenia przepisów przez organy administracji publicznej. Działające w sprawie organy naruszyły przepisy: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych wątpliwości podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu. Nie zostały uwzględnione składane przez skarżącego od 2005 r. do września 2012 r. deklaracje podatkowe VAT-7, z których wynika zerowy podatek VAT oraz deklaracje PIT świadczące o zerowym dochodzie. Wskazane dokumenty świadczą o nieprowadzeniu działalności gospodarczej z uwagi na brak dochodów. Brak jest także wyjaśnienia kwestii informowania ZUS i Urzędu Skarbowego w B. o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Na etapie postępowania administracyjnego przed organem I instancji naruszone zostały przepisy art. 9, art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a.

Zgodnie z ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami obowiązującego prawa. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ błędnie nie uwzględnił skargi J. W., mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa mających istotny wpływ na treść wydawanych przez nie aktów.

Skarżący w toku całego postępowania podnosił, iż w 2002 r. poinformował ZUS i Urząd Skarbowy w B. o zaprzestaniu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wskazane instytucje nie miały przez okres 11 lat żadnych wątpliwości co do zakończenia przez stronę działalności gospodarczej, mimo składania do Urzędu Skarbowego deklaracji VAT-7 i PIT.

Skarżący kasacyjnie wskazał również, iż na dzień rejestracji w Urzędzie Pracy, tj. w dniu 2 sierpnia 2011 r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jednakże działalności tej nie prowadził i nie uzyskiwał z niej jakichkolwiek dochodów. Karta rejestracji bezrobotnego, w której znajdowało się pouczenie, wypisana była drukiem 2 mm, brak było zatem możliwości jej odczytania, natomiast strona zawsze działała w dobrej wierze i nigdy nie próbowała nikogo oszukać. Organ powinien zatem zwrócić się do Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o pełną dokumentację odprowadzanych przez skarżącego w tym okresie podatków. Strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w toku postępowania przez organ.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie naruszenia przepisów postępowania, których dopuściły się organy administracji publicznej, miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji administracyjnych organów obu instancji, gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W realiach analizowanej sprawie kluczową kwestią jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wypada w tym miejscu zauważyć, że definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała w ostatnich latach istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 z późn. zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tę osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu wyżej wskazanej ustawy, bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Natomiast kolejna regulacja, a to ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnianiu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 z późn. zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. Bezrobotną mogła stać się, w rozumieniu tej ustawy, osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym aktem regulującym przedmiotową materię była ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 z późn. zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego. A mianowicie w rozumieniu tej ostatniej regulacji bezrobotnym mogła być osoba, która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała – na podstawie odrębnych przepisów – obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego.

W okolicznościach badanej sprawie podstawą materialno-prawną przyznania skarżącemu statusu bezrobotnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy czym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, powyższa ustawa została zmieniona ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Wypada w tym miejscu przytoczyć treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu wówczas obowiązującym, wedle którego bezrobotny – oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca – członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-k. Z art. 2. Ust. 1 pkt 2 lit. f wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która – przy spełnieniu innych przesłanek – nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Z kolei zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Oznacza to, że od dnia 1 lutego 2011 r. przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego uległy kolejnej zmianie, albowiem bezrobotnym może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Przywołany przepis w brzmieniu przytoczonym wyżej obowiązywał w dacie orzekania o statusie skarżącego kasacyjnie jako bezrobotnego, bowiem zarejestrował się on w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 2 sierpnia 2011 r.

Przypomnieć w tym miejscu ponownie należy, że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to, że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Jednakże w przypadku decyzji deklaratoryjnych, a taki charakter ma rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego, winny być stosowane przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 529/10, LEX nr 745255). Prawidłowo zatem organy obu instancji oceniły sytuację skarżącego kasacyjnie według przepisów obowiązujących w dacie składania przez niego wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011r. w kontekście wpisu ewidencji do działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona. Bezrobotnym bowiem może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

W sprawie nie była kwestionowana okoliczność, że J. W. posiadał w okresie od 30 marca 2002 r. do 25 września 2013 r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący kasacyjnie podnosi jednak, iż pomimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie prowadził działalności, a okoliczność tę potwierdzają, jego zdaniem, deklaracje VAT-7 z zerowym podatkiem VAT oraz deklaracje PIT z zerowym dochodem, składane przez niego w latach 2005-2012 do I Urzędu Skarbowego w B., a potem do II Urzędu Skarbowego w B.. Dokumenty te winny, zdaniem skarżącego kasacyjnie, być wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy, gdyż potwierdzają fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej.

Pogląd zaprezentowany w skardze kasacyjnej nie zasługuje, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na aprobatę.

Słusznie Sąd I instancji przyjął, że wskazane dokumenty nie mogą stanowić podstawy do ustaleń faktycznych w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawodawca, jak to już powyżej zostało wyjaśnione, wiąże bowiem prowadzenie działalności gospodarczej z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej oraz z zawieszeniem tej działalności dokonanym w oparciu o wniosek złożony zgodnie z przepisami ustawy 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 14a) a także z wykreśleniem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W wyroku z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że celem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest wyłączenie z grona osób bezrobotnych osób prowadzących działalność gospodarczą, przy czym za takie należy uważać osoby wpisane do ewidencji tej działalności. Cel ten jest trudny do osiągnięcia, gdy bada się faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, w związku z czym przyjmuje się domniemanie wynikające z wpisu do ewidencji (LEX nr 1264705)

W świetle powyższych wywodów nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80, art. 9 art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. Sąd trafnie zaakceptował stanowisko orzekających w sprawie organów co do zakresu postępowania dowodowego.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.