Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1090/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Romała Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. K.-D. na uchwałę Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 2 lutego 2023 r., nr XLVIII/305/2023 w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stara Kiszewa" 1. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Gminy Stara Kiszewa na rzecz skarżącej D. K.-D. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. K. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 2 lutego 2023 r. nr XLVIII/305/2023 w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stara Kiszewa", zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej uchwale zarzucono istotne naruszenie zasad jej sporządzania, a mianowicie:

art. 10 ust. 1 pkt 3 i 9 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503), zwanej dalej u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie w uchwale obszarów i zasad ochrony środowiska pomimo tego, że dotyczy ona terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych, tj. Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009,

art. 9 ust. 2 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie planu zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego,

art. 1 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz ust. 3 u.p.z.p. oraz art. 140 i 144 k.c. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. i art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez naruszenie zasad ładu przestrzennego oraz naruszenie prawa sąsiedzkiego, polegające na dopuszczeniu zabudowy produkcyjnej w bezpośrednim sąsiedztwie terenów mieszkalnych, na terenach przeznaczonych przede wszystkim pod rozwój turystyki, gdzie dotychczas priorytetem było zachowanie struktur przyrodniczych i ich ochrona, a także brak wyważenia interesu publicznego i interesu prywatnego właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomościami objętymi przedmiotową zmianą, w zmianie sposobu zagospodarowania i korzystania z terenu wyłącznie w celu usankcjonowania jednej inwestycji, kosztem nieruchomości sąsiednich.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca jest właścicielem działek nr [...] i [...], ma więc interes faktyczny i prawny w unieważnieniu uchwały, która umożliwia wybudowanie zakładu produkcyjnego o znacznych rozmiarach w bezpośrednim sąsiedztwie domu skarżącej. Taki zakład produkcyjny w świetle dotychczasowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Stara Kiszewa uchwalonego uchwałą nr XVIII/124/2004 Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 23 czerwca 2004 r. (dalej: Studium), co zostało potwierdzone dnia 9 czerwca 2021 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II OSK 3252/20, nie mógł powstać. Natomiast zaskarżona uchwała likwiduje z obszarów objętych uchwałą de facto strefę K, w której zgodnie ze Studium (str. 135 i str. 138) priorytetem jest zachowanie ciągłości struktur przyrodniczych i ich ochrona.

Skarżąca wskazała też, iż na skutek ww. wyroku stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016 r. nr XVI/101/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Stara Kiszewa (działka nr [...]-[...]) w całości, gdzie jednym z motywów stwierdzenia jej nieważności było naruszenie prawa sąsiedzkiego (braku wyważenia interesów) i niezgodność ze Studium. Jednocześnie plan zagospodarowania przestrzennego umożliwiał realizację inwestycji w postaci zakładu produkcyjnego, gdzie zgodnie z poprzednim miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego była możliwość zrealizowania inwestycji jedynie mieszkaniowo-usługowej. Aby zalegalizować niezgodne z prawem działania umożliwiające realizację inwestycji w postaci zakładu produkcyjnego, Gmina Stara Kiszewa postanowiła zmienić Studium jedynie w zakresie takim, aby umożliwić realizację ww. inwestycji, która w sposób znaczny będzie oddziaływać na jej sąsiedztwo. Przesłanka interesu prawnego została także potwierdzona dnia 9 czerwca 2021 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II OSK 3252/20, który w uzasadnieniu wyroku ustalił, iż przedmiotowa inwestycja może wpływać na sposób korzystania z prawa własności. W niniejszej sprawie, zmiany są analogiczne.

Zdaniem skarżącej w trakcie procedury planistycznej, jak i w samej uchwale nie uwzględniono, że zmiana dotyczy częściowo obszaru prawnie chronionego w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 916 z późn. zm.), tj. Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009. Z udostępnionej przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska mapy (dostępnej na portalu www.geoserwis.gdos.gov.pl) i z Załącznika nr 1 zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009 (str. 86) wynika, iż południowa część działek nr [...]-[...] znajduje się w obszarze chronionym, co nie zostało uwzględniono w procedurze planistycznej i w samej Uchwale. Co więcej, na terenie Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009 zgodnie ze Studium umożliwiono realizację inwestycji produkcyjnych.

Skarżąca zwróciła też uwagę na fakt, że zmiany studium i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczą obszaru rezerwatu biosfery Bory Tucholskie, a zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego w przypadku takich form ochronnych (str. 207) wskazuje się na konieczność przestrzegania zasad priorytetowego podejścia do ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego i krajobrazu na obszarach atrakcyjnych dla rozwoju funkcji turystycznych i rekreacyjnych. Ponadto obszar objęty zmianą studium dotyczy terenów leśnych (B 009-ZL - działka nr [...], B 012-ZL - działki nr [...]-[...]), co do których umożliwiono zmianę przeznaczenia na cele nieleśne.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że w trakcie procedury planistycznej uzyskano wszystkie wymagane opinie i uzgodnienia, w tym opinie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku, Zarządu Województwa Pomorskiego (w zakresie zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego). W trakcie wyłożenia publicznego projektu zmiany Studium ani w wyznaczonym okresie wnoszenia uwag nie wniesiono żadnych uwag do projektu zmiany Studium ani do prognozy oddziaływania na środowisko w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Całość procedury oraz dokument zmiany Studium były przedmiotem oceny organu nadzoru, a Wojewoda nie uchylił uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 2 lutego 2023r., nie stwierdzono nieważności uchwały, nie stwierdzono żadnego naruszenia zasad trybu sporządzania czy właściwości organów.

Organ podkreślił, że zmiana Studium, która dotyczy fragmentu obrębu geod. Stara Kiszewa, jest zmianą punktową, która nie wpływa na inne ustalenia dotychczasowego Studium z 2004 r. Celem zmiany było wskazanie kierunku zmian w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniające potrzeby gospodarcze przedsiębiorcy oraz gminy jako całości, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby uregulowania stanu prawnego wywołanego wyrokiem WSA w Gdańsku stwierdzającym nieważność uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016r. Nr XVI/101/2016 dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Stara Kiszewa. W celu sporządzenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określającego przeznaczenie terenów oraz zasady ich zagospodarowania i zabudowy konieczne było uprzednie rozstrzygnięcie w dokumencie zmiany Studium gminy Stara Kiszewa kierunków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym. Brano przy tym pod uwagę rozstrzygnięcia sądowe zapadłe w tej sprawie (wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2016r. II SA/Gd 727/16, wyrok NSA z 15 listopada 2019r. II OSK 3302/17, wyrok WSA w Gdańsku z 22 września 2020r. II SA/Gd 20/20 oraz wyrok NSA z 9 czerwca 2021r. II OSK 3252/20). Szczegółowe uzasadnienie przyjętych w zmianie Studium rozwiązań zawarto w dokumentacji planistycznej, a także w załączniku nr 4 do uchwały.

Obszar zmiany Studium obejmuje fragment obrębu geodezyjnego Stara Kiszewa i znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009. Granice chronionego obszaru Natura 2000 określają załączniki do aktów ustanawiających tę formę ochrony przyrody - załączniki do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony oraz załącznik do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków z dnia 12 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 133). Nie wynika z nich położenie obszaru zmiany Studium gminy Stara Kiszewa w granicach ustanowionych form ochrony przyrody. Także z ustaleń dotychczasowego miejscowego planu dla obrębu geod. Stara Kiszewa (z 2012r.) nie wynika, że obszar objęty zmienionym Studium położony jest w granicach obszaru Natura 2000.

Zgodnie z rozporządzeniem powołującym obszar Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009, czyli Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r. oraz obecnie obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), a także załącznikami do ww. rozporządzeń - granicę obszaru Natura 2000 przedstawiono na mapach. Dopiero w skali miejscowego planu (rysunek w skali 1:1000) można jednoznacznie graficznie pokazać, iż określona współrzędnymi punktów załamania granic obszaru Natura 2000 wg zał. nr 1 zarządzenia RDOŚ w Gdańsku i RDOŚ w Bydgoszczy z 31 marca 2015r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009 (Dz.Urz.Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 9 kwietnia 2015r poz. 1183) granica obszaru Natura 2000 (określona opisem) częściowo dotyczyć może fragmentu obszaru objętego zmianą Studium. Granica tak wyznaczona nie uwzględnia granic ewidencyjnych nieruchomości, powinna być skorygowana. To w ustaleniach miejscowego planu sporządzanego następczo (w wyniku uchwały Nr XL/264/2022 z dnia 6 lipca 2022r.) są pokazane na rysunku planu i odpowiednio zapisane w części tekstowej ustaleń mpzp właśnie te granice wg opisu z planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000.

Organ podkreślił, że zgodnie z uwarunkowaniami prawa powszechnego ochrony środowiska dla zabudowy przemysłowej ("produkcyjnej") możliwa jest jej lokalizacja także na obszarze Natura 2000. W takim przypadku wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W ocenie Rady Gminy Stara Kiszewa skarżona uchwała nie narusza art. 10 ust. 1 pkt 3 i 9 oraz ustawy 2 pkt 3 u.p.z.p., uwzględnia w sposób odpowiedni do skali opracowania i jego roli stan środowiska oraz występowanie obiektów i obszarów chronionych na podstawie przepisów odrębnych. Podkreślono też, że obszar objęty zmianą Studium nie znajduje się na terenie rezerwatu biosfery UNESCO Bory Tucholskie.

Zdaniem organu w trakcie prac nad zaskarżoną uchwałą wzięto pod uwagę zarówno interesy właściciela zakładu produkcyjnego wnioskującego o umożliwienie rozwoju obecnych funkcji, jak i interesy właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz interesy publiczne gminy (potrzeba wyznaczenia kierunkowo nowych większych powierzchniowo terenów dla funkcji produkcyjnych wobec bardzo skromnie dotychczas wskazywanych w Studium z 2004r. oraz według obowiązujących mpzp w obszarze gminy). W interesie gminy jest powiększenie terenów dla funkcji produkcyjno-usługowych, gdyż tego typu terenów jest na obszarze gminy niewiele, w opracowaniach strategicznych obejmujących gminę oraz powiat wskazano jako jedną najpilniejszych kwestii wymagających interwencji "wsparcie przy tworzeniu miejsc pracy dla mieszkańców", a także "tworzenie warunków sprzyjających przedsiębiorczości". Za ważne dla regionu uznano "wydzielanie i uzbrajanie terenów inwestycyjnych".

Zagadnienia konfliktowe dotyczące potencjalnego negatywnego oddziaływania na tereny sąsiednie, w tym mieszkaniowe będące własnością skarżącej wymagają odpowiednich ustaleń na poziomie miejscowego planu, do którego sporządzania Gmina Stara Kiszewa przystąpiła, mając także na uwadze treść rozstrzygnięć sądowych (wcześniej wymienione wyroki WSA i NSA dotyczące sprawy planu miejscowego z 2016r). Z wyroków tych nie wynika bezwzględny zakaz dla wskazywania funkcji produkcyjnych na terenach sąsiadujących z nieruchomościami skarżącej. Wyroki wskazywały na niespójność zapisów mpzp ze Studium z 2004r., co właśnie poprzez zmianę dokumentu przyjętą uchwałą Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 2 lutego 2023r. zostało usunięte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, zaś stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. – akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis ten koresponduje z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40, dalej: u.s.g.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a ponadto z art. 94 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (ust. 2).

Zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i została podjęta 2 lutego 2023 r., co zgodnie z ww. regulacją powoduje, że nie jest dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności, Sąd może natomiast stwierdzić niezgodność uchwały z prawem.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.

Mimo tego, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.), lecz dokumentem wewnętrznym, adresowanym do podmiotów systemu administracji publicznej, a tym samym nie ingerującym bezpośrednio w prawa i obowiązki właścicieli nieruchomości położonych na obszarze nim objętym, to ze względu na charakter zawartych w nim postanowień, tj. w znacznej mierze determinujących ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (a więc aktu bezpośrednio kształtującego sposób wykonywania prawa własności), dopuszcza się możliwość wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie przyjęcia lub zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania terenu, na gruncie regulacji art. 101 u.s.g., ze względu na potencjalną możliwość naruszenia przez ten akt interesu prawnego lub uprawnienia właściciela nieruchomości nim objętej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1203/10).

W orzecznictwie podkreśla się w tym kontekście znaczenie, jakie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ma dla uchwalenia planu miejscowego, w szczególności, że jest ono wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, o czym stanowi wprost art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Co więcej art. 15 ust. 1 u.p.z.p. nakazuje sporządzenie projektu planu miejscowego m.in. zgodnie z zapisami studium, zaś art. 20 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że rada gminy uchwala plan miejscowy po uprzednim stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Z powyższego wynika, że dokonując ustaleń w planie miejscowym rada gminy, w toku prac planistycznych, zobowiązana jest do dokonania autointerpretacji uchwalonego uprzednio studium bacząc, by projekt planu miejscowego odpowiadał określonej w studium polityce przestrzennej gminy, która bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Związanie ustaleniami studium przy sporządzaniu planu miejscowego polega zatem na kształtowaniu postanowień planu w sposób uwzględniający i wręcz wynikający z określonych w studium ustaleń kierunków zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II OSK 1540/13). W konsekwencji więc, skoro studium określa prawnie wiążące kryteria zasad gospodarowania przestrzenią, to po ich sprecyzowaniu w planie miejscowym, prawdopodobnie będą one oddziaływać na sposób wykonywania prawa własności (mimo że pośrednio, to jednak w sposób wiążący). Wskutek podjęcia samej uchwały w sprawie studium, ze względu na charakter norm w nim wyrażonych, tj. wiążących jedynie radę gminy, nie zmienia się przeznaczenie działek objętych ustaleniami studium, a tym samym ingerencja w prawa własności jest tylko ewentualna. Staje się ona realna z chwilą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym studium, czy też jego zmianą, ale w sąsiedztwie tego obszaru, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Nie ma prostej reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono studium czy też jego zmianę. Konieczne jest wnikliwe zbadanie każdego przypadku indywidualnie. Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia uchwały wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2009 r., sygn. II OSK 1360/08; z dnia 5 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2479/12). Naruszeniem interesu prawnego może być takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu prawem własności (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. II OSK1402/17; wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. II OSK 1213/16).

W ocenie Sądu skarżąca wykazała legitymację do wniesienia skargi na uchwałę XLVIII/305/2023 Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 2 lutego 2023 r. w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stara Kiszewa, uchwalonego Uchwałą nr XVIII/124/2004 Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 23 czerwca 2004 r.

Skarżąca jest właścicielką działek o nr [...] i [...] bezpośrednio sąsiadujących z obszarem objętym zaskarżoną uchwałą, co jest bezsporne. Zgodnie z poprzednio obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Stara Kiszewa uchwalonym Uchwałą nr XVIII/124/2004 Rady Gminy Stara Kiszewa dnia 23 czerwca 2004 r. tereny objęte zmianą Studium znajdowały się na obszarach dwóch stref – A i K. Zgodnie z pkt 1.1 rozdziału II Studium – Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów strefa A stanowi trzon usługowo-mieszkaniowo-produkcyjny, a strefa K to korytarz rekreacyjny wzdłuż rzeki W.. Zaskarżona zmiana Studium wyklucza objęty nią obszar ze strefy K, w której zgodnie ze Studium (str. 135 i str. 138) priorytetem jest zachowanie ciągłości struktur przyrodniczych i ich ochrona. Wprowadzona zmiana Studium ma na celu umożliwienie dokonania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tak, aby na przedmiotowym obszarze umożliwić zabudowę produkcyjną. W ocenie Sądu zagospodarowanie umożliwiające intensyfikację zabudowy produkcyjno-usługowej na działkach sąsiadujących z działkami skarżącej, może wywrzeć negatywne skutki na nieruchomość skarżącej. Oznacz to, że wskutek postanowień nowego studium może dojść do pogorszenia sytuacji skarżącej jako właścicielki nieruchomości sąsiednich w kontekście przysługujących jej uprawnień do korzystania z nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i uprawnień wynikających z ochrony przed uciążliwymi immisjami (art. 140 i 144 k.c.).

Powyższa ocena jest zbieżna z oceną akceptującą istnienie interesu prawnego D. K. do zaskarżenia uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016 r. nr XVI/101/2016 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Stara Kiszewa, dotyczącej działek nr [...]-[...], dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2021 r. II OSK 3252/20. Uchwała ta podjęta na gruncie obowiązywania poprzednio obowiązującego Studium uchwalonego Uchwałą nr XVIII/124/2004 Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 23 czerwca 2004 r. umożliwiała na ww. działkach intensyfikację zabudowy usługowej i produkcyjnej, wykluczając dotychczas możliwą współistniejącą zabudowę mieszkaniową. Sąd uznał, że interes prawny skarżących powyższą uchwałę wynikający z prawa własności do nieruchomości sąsiednich został naruszony wskutek jej przyjęcia. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę niniejszą pogląd ten odnieść należy również do możliwości zaskarżenia uchwały w sprawie zmiany Studium mającej w perspektywie służyć temu samem celowi, tj. umożliwieniu intensyfikacji zabudowy usługowej i produkcyjnej na działkach sąsiadujących z nieruchomością skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, przedmiotowa uchwała, która de facto legalizuje inwestycję w postaci zakładu produkcyjnego, który nie mógłby powstać na podstawie wcześniejszych zapisów Studium narusza interes prawny skarżącej.

Przechodząc już do oceny legalności zaskarżonej uchwały w sprawie zmiany Studium obejmującej obszar działek [...]-[...] o powierzchni ok. 13,78 ha, przywołać należy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz U. z 2023 r. poz. 977, dalej: u.p.z.p.), zgodnie z którym istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać zatem z zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, czy też planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu, a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1037/17).

Przede wszystkim zaakcentować należy, że uchwalając studium, rada gminy realizuje kompetencję gminy do samodzielnego, zgodnego z interesami wspólnoty samorządowej, określenia długofalowej polityki przestrzennej gminy. Jak stanowi bowiem art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, należy do zadań własnych gminy. Przepis ten stanowi o samodzielnym uprawnieniu gminy w zakresie planistycznego przeznaczania i określania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, zwanego również "władztwem planistycznym". Władztwo to stanowi jeden z aspektów konstytucyjnej zasady samodzielności gminy (vide: art. 16 oraz art. 163-165 Konstytucji RP). Samodzielność planistyczna gminy nie oznacza jednak pełnej swobody w ustalaniu przeznaczenia i sposobu zagospodarowania poszczególnych obszarów gminy, bowiem rada gminy, jako organ władzy publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa. W przypadku uchwalania lub zmiany studium, swoboda ta ograniczona jest m.in. sprecyzowanymi w art. 10 u.p.z.p. ustawowymi elementami obligatoryjnie uwzględnianymi i określanymi w treści tego aktu planistycznego. Wedle ust. 1 tego przepisu w studium uwzględnia się m.in. uwarunkowania wynikające w szczególności z: dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu (pkt 1), stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony (pkt 2), stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu (pkt 3), warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia (pkt 5), potrzeb i możliwości rozwoju gminy (pkt 7), a także występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych (pkt 9). W orzecznictwie podkreśla się, że poza regulacjami ustawodawstwa, organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego, muszą uwzględnić również normy konstytucyjne, w tym ustanowioną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności, wynikający z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP zakaz nadmiernej ingerencji w chronione prawo własności (por. wyroki NSA: z 14 marca 2018 r., II OSK 1293/16; 26 października 2016 r., II OSK 145/15; 22 marca 2017 r., II OSK 1861/15; 13 marca 2019 r. II OSK 1026/17 ), a także unormowaną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa.

Jak stanowi art. 1 ust. 3 u.p.z.p., ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z niego, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające zarówno do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i do zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. W ocenie sądu, szczególnie istotne jest w tym względzie dochowanie wymogu proporcjonalności, zwanego również zakazem nadmiernej ingerencji. Wyraża się on w konieczności zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (w tym prawa własności), a zamierzonym celem danej regulacji prawnej (w szczególności jej pozytywnym efektem) i oznacza konieczność wyważenia dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja nie jest możliwa. Wymóg ten zawarty jest w treści wspomnianego uprzednio art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że: ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

W wyroku z dnia 12 stycznia 2000 r., P 11/98 (OTK 2000, Nr 1, poz. 3) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dopuszczalność ograniczeń prawa własności, tak samo jak wszelkich innych konstytucyjnych praw i wolności jednostki, musi być oceniane z punktu widzenia ogólnych przesłanek ustanowionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w szczególności z punktu widzenia zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji). Nadto Trybunał stwierdził, że ograniczenia prawa własności dopuszczalne są tylko w zakresie, w jakim nie naruszają "istoty" tego prawa (art. 64 ust. 3 in fine Konstytucji RP, pokrywający się zresztą z ogólną zasadą z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP). Trybunał Konstytucyjny wskazał też, że art. 31 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP szczególny nacisk położył na kryterium "konieczności w demokratycznym państwie". Zdaniem Trybunału oznacza to, że każde ograniczenie praw i wolności jednostki musi być w pierwszym rzędzie oceniane w płaszczyźnie pytania, czy było ono "konieczne", czyli innymi słowy, czy tego samego celu (efektu) nie można było osiągnąć przy użyciu innych środków, mniej uciążliwych dla obywatela, bo słabiej (bardziej płytko) ingerujących w sferę jego praw i wolności. Również Europejski Trybunał Praw Człowieka, w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt 37598/97 (Lex nr 139381) stwierdził, że: "Ingerencja w prawo do poszanowania mienia musi jednakże zachowywać sprawiedliwą równowagę pomiędzy wymogami interesu publicznego lub powszechnego społeczności, a wymogami ochrony podstawowych praw jednostki. Troska, by osiągnąć tę równowagę, jest odzwierciedlona w strukturze art. 1 Protokołu nr 1 jako całości, który winien być odczytywany w świetle ogólnej zasady prawnej wskazanej w zdaniu pierwszym. W szczególności musi zostać zachowana rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, który ma zostać zrealizowany przy użyciu jakiegokolwiek środka pozbawiającego osobę jej własności lub kontrolującego korzystanie z niej".

Przeniesienie powyższego na okoliczności rozpoznawanej sprawy doprowadziło Sąd do przekonania, że uchwalając zmianę Studium Rada Gminy Stara Kiszewa przekroczyła granice władztwa planistycznego.

Jak wskazano w załączniku nr 4 do zaskarżonej uchwały pt. " Uzasadnienie przyjętych rozwiązań i synteza ustaleń", obszar objęty zmianą Studium obejmuje działki o nr [...]-[...], obręb Stara Kiszewa. W wyniku wprowadzonej zmiany obszar stanowi fragment strefy A- wzmożonego rozwoju gminy (strefa ta to "trzon usługowo-mieszkaniowo-produkcyjny"), wykluczono go natomiast z dotychczas również na tym obszarze obowiązującej strefy K ("korytarz rekreacyjny wzdłuż rzeki W."). Wskazano nadto, że obszar objęty zmianą Studium usytuowany jest poza obszarem Natura 2000 i poza Obszarem Chronionego Krajobrazu Doliny Wierzycy. Obszar przeznacza się na funkcje P - tereny produkcji, obejmujący funkcje produkcji przemysłowej, składowe i magazynowe, z dopuszczeniem uzupełniających funkcji usługowych. Dopuszcza się zmianę dotychczasowych gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, na podstawie procedur wynikających z przepisów odrębnych. Dopuszcza się w obszarze zmiany sytuowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW - wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych oraz urządzeń montowanych na dachach. Wskaźniki dotyczące zagospodarowania i użytkowania ustalone dla obszaru zmiany to: maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy - 70%, minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej - 10%, niezbędne miejsca parkingowe związane z istniejącymi i planowanymi funkcjami w ilości adekwatnej do programu użytkowego należy zlokalizować w granicach terenu objętego inwestycją. Dla obszaru objętego zmianą gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zmieniający ustalenia dotychczasowego miejscowego planu z 2012r.

Zauważyć należy, że wprowadzona zmiana ma charakter punktowy, dotyczy wyłącznie działek o wskazanych numerach należących do jednego inwestora. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, celem zmiany było wskazanie kierunku zmian w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniające potrzeby gospodarcze przedsiębiorcy oraz gminy jako całości, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby uregulowania stanu prawnego wywołanego wyrokiem WSA w Gdańsku stwierdzającym nieważność uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016r Nr XVI/101/2016 dot. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Stara Kiszewa. W celu sporządzenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określającego przeznaczenie terenów oraz zasady ich zagospodarowania i zabudowy konieczne było uprzednie rozstrzygnięcie w dokumencie zmiany Studium gminy Stara Kiszewa kierunków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym. Brano przy tym pod uwagę rozstrzygnięcia sądowe zapadłe w tej konfliktowej sprawie (wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2016r. II SA/Gd 727/16, wyrok NSA z 15 listopada 2019r II OSK 3302/17, wyrok WSA w Gdańsku z 22 września 2020r. II SA/Gd 20/20 oraz wyrok NSA z 9 czerwca 2021 r. II OSK 3252/20).

Analizując przedmiotowe zmiany należy mieć na uwadze, iż dnia 9 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 3252/20 oddalił skargę kasacyjną Rady Gminy Stara Kiszewa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2020 r. o sygn. akt II SA/Gd 20/20, którym to wyrokiem stwierdzono nieważność w całości uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016 r. nr XVI/101/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana dotyczyła zmiany przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości z funkcji mieszkaniowo-usługowej na tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej. Powodem stwierdzenia nieważności ww. uchwały było m.in. nieuwzględnienie interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. NSA w powyższym wyroku stwierdził, że prawodawca gminny w zaskarżonej uchwale, obejmującej nieruchomości tylko jednego podmiotu zainteresowanego rozbudową zakładu produkcyjnego, umożliwił rozwój zabudowy produkcyjno-usługowej, składów i magazynów na terenie sąsiadującym z terenami rolnymi i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej, a dodatkowo umożliwił zmianę przeznaczenia północnej części działki nr [...] - dotychczas oznaczonej jako las i tak zagospodarowanej. Na skutek tych rozwiązań dopuścił znaczną zmianę zastanego ładu przestrzennego poprzez umożliwienie powstania zakładu produkcyjnego znacznych rozmiarów i pozbawił sąsiednie tereny mieszkalne (zagrodowe) naturalnego buforu pomiędzy nieruchomościami związanymi z działalnością produkcyjną, bez należytego wyważenia interesu właściciela działek objętych zmianą planu miejscowego, interesu publicznego i interesów właścicieli działek sąsiednich. Tym samym powodem stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016 r. nr XVI/101/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był m.in. brak wyważenia interesów właścicieli działek sąsiadujących.

Ocena ta pozostaje aktualna także na gruncie niniejszej sprawy. Obowiązek wyważenia interesów właścicieli działek sąsiadujących ciążył na radzie Gminy Stara Kiszewa nie tylko przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale również przy uchwalaniu zmiany Studium. Art. 1 ust. 3 u.p.z.p. wyraźnie stanowi, że ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Rozważania te muszą oczywiście znaleźć swój wyraz w dokumentach planistycznych, a przynajmniej w odpowiedzi na wezwanie (o ile była potrzebna) lub na skargę. W aktach planistycznych, ale również w odpowiedzi na skargę brak jest dowodów na przeprowadzenie analiz lub rozważań na temat. Organ argumentuje jedynie, że wprowadzona zmiana jest w interesie przedsiębiorcy i gminy, nie są to jednak argumenty wystarczające aby obronić dokonaną zmianę Studium, podobnie jak nie obroniły one zmiany przeznaczenia planistycznego przedmiotowego obszaru dokonanej uchwałą Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016 r. nr XVI/101/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd podziela pogląd, że częściowa zmiana studium (czy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) nie powinna być traktowana przez organ planistyczny instrumentalnie i nie może zmierzać do obejścia prawa. Częściowa zmiana studium niewątpliwie jest dopuszczalna. Należy jednakże wskazać, że taka zmiana może oddziaływać na cały obszar objęty aktem. Kształtowanie racjonalnie pojętej gospodarki przestrzennej w sytuacji, gdy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub studium objęte są punktowe obszary nie może służyć przeforsowaniu rozwiązań, które wprawdzie samodzielnie nie wzbudzają zastrzeżeń, lecz w szerszym aspekcie całego studium mogą zaburzyć politykę przestrzenną. Z tego względu w każdym przypadku, gdy dochodzi do częściowej zmiany studium należy rozważyć, czy nie prowadzi ona w istocie do obejścia prawa i jak wpływa na cały akt (por. wyrok NSA z 4 lipca 2023 r. II OSK 384/23).

Uzasadniając wprowadzone zmiany Rada Gminy wskazała, że miały one służyć korekcie błędnego nakładania się oznaczeń graficznych strefy K "korytarz rekreacyjny rzeki W." i strefy A, co miało powodować, że ustalenia dotychczasowego Studium z 2004 r. odczytywano jako niespójne, wzajemne konfliktowe. Jest to argument nieprzekonujący. Po pierwsze, z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2020 r. o sygn. akt II SA/Gd 20/20, którym to stwierdzono nieważność w całości uchwały Rady Gminy Stara Kiszewa z dnia 24 maja 2016 r. nr XVI/101/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani z oddalającego skargę kasacyjną organu wyroku NSA z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 3252/20 nie wynika wniosek, aby ustalenia dotychczasowego Studium z 2004 r. odczytywano jako niespójne. Uznano natomiast, że argumentacja Wójta, jakoby dla zgodności planu ze Studium wystarczające jest, aby zaplanowane przeznaczenie terenu było zgodne przynajmniej z jedną ze stref, a decyzja o tym, która strefa będzie realizowana na danym terenie należy do organu uchwałodawczego gminy, jest błędne. W ocenie Sądu pierwszej instancji natomiast taka treść tekstu Studium w powiązaniu z załącznikiem graficznym oznacza, że gmina uchwalając plany zagospodarowania przestrzennego terenów znajdujących się zarówno w strefie A, jak i K, powinna uwzględnić kierunki i zasady przeznaczania terenów dla obu tych stref w taki sposób, aby przyjęte przeznaczenie nie naruszało wymogów żadnej z tych stref. Z powołanych wyroków nie można zatem wysnuć wniosku o konieczności skorygowania rzekomo błędnego nakładania się obu stref. Po drugie, gdyby rzeczywiście zachodziła sprzeczność pomiędzy ustaleniami dla obu stref wykluczająca możliwość ich nakładania się na siebie, jak twierdzi organ uzasadniając zmianę Studium, to zmianą taką należałoby objąć cały obszar Studium, na którym owa rzekoma sprzeczność występuje, a nie tylko punktowo wybrany obszar. Jak wynika z załącznika graficznego do zaskarżonej uchwały, obszary objęte równocześnie obiema strefami A i K rozciągają się wokół stosunkowo niewielkiego obszaru objętego zmianą. W tej sytuacji powołany przez organ argument o rzekomej niespójności ustaleń dla strefy A i K nie mógł przemawiać za zasadnością wprowadzonej zmiany dla obszaru objętego zaskarżoną uchwałą.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia zasady proporcjonalności (art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) w postaci przekroczenia granic władztwa planistycznego (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Naruszenie zasady proporcjonalności polegało na braku wyważenia interesu ogólnego i jednostkowego skarżącej jako właścicielki nieruchomości sąsiadującej z obszarem objętym zmianą Studium, na niekorzyść tej drugiej. W rezultacie dokonana przez gminę ingerencja w sferę konstytucyjnych praw i wolności skarżącej okazała się nadmierna albowiem narusza istotę prawa własności w sposób nietransparentny, a przez to niepoddający się kontroli sądowej. Wprowadzona zmiana Studium ma służyć w istocie realizacji interesów jednego podmiotu, przedsiębiorcy zamierzającego rozwinąć działalność produkcyjną, z pominięciem interesów innych podmiotów, tj. właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Niezależnie od powyższego w sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość co do prawidłowości przyjętego w zaskarżonej uchwale stwierdzenia, że obszar objęty zmianą Studium nie jest położony na obszarze Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009.

Wskazać należy, że na podstawie zaskarżonej uchwały w przedmiocie zmiany Studium Rada Gminy Stara Kiszewa podjęła w dniu 26 lipca 2023 r. uchwałę Nr LIII/341/2023 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębu geodezyjnego Stara Kiszewa. Wojewoda Pomorski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 1 września 2023 r. nr PN-II.4131.80.2023.KJ stwierdził nieważność tej uchwały, gdyż nie uwzględnia ona granic obszaru Natura 2000 Bory Tucholskie PLB 220009. Wojewoda wskazał, że cyt. "na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 27a ust. 1 u.o.p. Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. z 2011 r. Nr 25 poz. 133 z późn. zm.), na mocy którego ustanowił obszar Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009. Z kolei na podstawie art. 28 ust. 8 u.o.p. wyznaczono dla wskazanego obszaru plan zadań ochronnych zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 31 marca 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Pom z 2015 r. poz. 1161 oraz z 2022 r. poz. 2612). Analiza załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz załącznika nr 1 (współrzędne punktów załamania granic pod poz. 3742-3746) i załącznika nr 2 do zarządzenia prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom zawartym przez organ uchwałodawczy w uchwale oraz wyjaśnieniach złożonych pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r., w granicach planu znajduje się obszar Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009. Znajduje to również odzwierciedlenie na portalu prowadzonym przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska pod adresem https://geoserwis.gdos.gov.pl. Powyższe stanowisko organu nadzoru potwierdził pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek Wojewody Pomorskiego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku, który wskazał, że działki ewidencyjne nr [..]-[...], położone w obrębie [...], znajdują się częściowo na obszarze Natura 2000 Bory Tucholskie PLB 220009. Do pisma załączono mapę form ochrony przyrody, z której jednoznacznie wynika, że przywołany obszar leży w granicach planu będącego przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego.". Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ nie kwestionuje, że granica obszaru Natura 2000 "częściowo dotyczyć może fragmentu obszaru objętego zmianą Studium", argumentuje jednak, że skala rysunku Studium nie pozwala na jednoznaczne graficzne przedstawienie granic obszaru Natura 2000. Jest to argument oczywiście nietrafny, nawet bowiem jeśli nie jest możliwe przedstawienie na rysunku Studium dokładnego przebiegu granic obszaru Natura 2000, to w części tekstowej Studium powinna znaleźć się informacja o tym, że obszar nim objęty znajduje się częściowo na obszarze Natura 2000 Bory Tucholskie PLB 220009. Taka też treść Studium, tj. zawierająca powyższą informację, powinna podlegać uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody). Zaskarżona uchwała warunków tych nie spełnia, co czyni zasadnym zarzuty skargi naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 3 i 9 oraz ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie w uchwale obszarów i zasad ochrony środowiska pomimo tego, że dotyczy ona terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych, tj. Natura 2000 Bory Tucholskie PLB220009.

Kontrola zakwestionowanego skargą Studium dała podstawy do stwierdzenia, że jego treść narusza istotnie tryb sporządzania Studium jak i przepisy prawa materialnego (zasady sporządzania Studium), co uzasadniało stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w całości.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Uchwała traci moc z dniem ogłoszenia orzeczenia stwierdzającego jej niezgodność z prawem.

Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 300 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.