Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 634/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 44 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 33 pkt 7, art 15  par. 1,art 18, art 26 par 1.
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej . z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. o nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzut B. K. braku doręczenia upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów

wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta, obejmujących zaległości z tytułu podatku od środków transportowych.

Odpisy powyższych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] r.

Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., zobowiązany powołując się na przepis art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", złożył zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując na brak uprzedniego doręczenia upomnienia,

o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny, stosownie do dyspozycji art. 34 § 1 u.p.e.a. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem

nr [...] z dnia [...] r. wierzyciel uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. W związku z zażaleniem wniesionym przez zobowiązanego na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie organ egzekucyjny w dniu [...] r. wydał postanowienie

nr [...], w którym uznał za nieuzasadniony zarzut braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta.

Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, w którym wniósł o:

* uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w całości,

uchylenie wszystkich tytułów wykonawczych.

umorzenie postępowania egzekucyjnego,

* zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości do czasu rozpatrzenia sprawy,

* dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków doręczycieli działających

z upoważnienia Prezydenta Miasta w okresie dnia [...] r. w zakresie doręczenia decyzji, upomnień, wezwań związanych z należnościami zawartymi w tytułach wykonawczych,

* dopuszczenie dowodu z akt postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym o sygn. akt [...] na okoliczność nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

* wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 u.p.e.a.

W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że do organu egzekucyjnego wniósł zarzut przedawnienia obowiązku określonego w doręczonych mu tytułach wykonawczych, to jest należności z tytułu podatku od środków transportowych, powołując się przy tym iż należności egzekwowane są niezgodnie z przepisami prawa dotyczącymi egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Dalej zobowiązany wskazał, że nieprawdziwe jest stwierdzenie wierzyciela odnośnie faktu doręczenia tytułów wykonawczych wraz z upomnieniami w trybie zastępczym, na co dowodem jest fakt, że odebrał on następne upomnienia od Prezydenta Miasta o nr [...] oraz [...] osobiście. Następnie zobowiązany podniósł, że Ordynacja podatkowa w art. 68 § 1 stawia jednoznaczny wymóg doręczenia decyzji, a wierzyciel nie przedstawił jakichkolwiek dowodów ich doręczenia dłużnikowi. Tak więc, zdaniem zobowiązanego, należność stwierdzona tytułami wykonawczymi jest niewymagalna. Dalej zobowiązany wskazał, że nie zgadza się ze sposobem doręczenia mu wszelkich pism pochodzących od Prezydenta Miasta, tj. decyzji administracyjnych dotyczących podatku od nieruchomości, upomnień, wezwań i tytułów wykonawczych. Nie zgodził się również z faktem, że pisma były doręczane zgodnie z art. 42 czy 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."), gdyż nie były doręczane do mieszkania lub miejsca pracy, ani nie były doręczane za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu oraz, że brak było zawiadomień o pozostawieniu pisma lub informacji o miejscu jego odbioru w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata bądź w innym widocznym miejscu, na co dowodem jest osobisty odbiór tytułów wykonawczych przez niego w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...]. Jednocześnie odwołujący wskazał, że obsługą doręczeń przesyłek od Prezydenta Miasta winna zajmować się Poczta Polska, a nie inny operator pocztowy. Ponadto zobowiązany powołał się na fakt otrzymania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] i uprawnienie do złożenia skargi na powyższe wskazując, iż niego skorzysta, stąd też jego zdaniem wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych oraz egzekucja w postaci zajęć konta bankowego i innych czynności poczynionych prze Naczelnika Urzędu Skarbowego było przedwczesne, nieuprawnione i niezgodne z przepisami prawa dotyczącymi egzekucji w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, tj. art. 34 § 4, art. 29 § 1, art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz art. 39 k.p.a., wskazując, że w przedmiotowej sprawie zobowiązany wniósł zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując na brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.).

Zdaniem organu odwoławczego, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynikało, że upomnienia nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] były doręczane zobowiązanemu przez pracownika Urzędu Miasta [...] – M. K. Z jego oświadczeń, załączonych do akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. zobowiązany odmówił odebrania przesyłek o numerach sprawy [...], zawierających upomnienia nr [...] i nr [...]. W związku z tym organ stwierdził, że doręczenie niniejszych upomnień, zostało dokonane w dniu [...] r. w trybie art. 47 k.p.a. Dodatkowo organ wyjaśnił, że pozostawienie przez kuriera Urzędu Miasta [...] awiza w skrzynce adresata pozostawało bez wpływu dla sprawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynikało bowiem, że przesyłki nr [...] i nr [...] zawierające upomnienia nr [...] oraz nr [...] zostały doręczone zobowiązanemu przez kuriera Urzędu Miasta [...] w miejscu jego zamieszkania odpowiednio w dniu [...] r. i w dniu [...] r. (dowód: potwierdzenia odbioru oraz oświadczenia kuriera Urzędu Miasta [...] M. K. z dnia [...] r. znajdujące się aktach sprawy). Stąd wniesiony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia był nieuzasadniony.

Organ podniósł także, że odstąpiono od przesłuchania świadków - doręczycieli działających z upoważnienia Prezydenta Miasta w zakresie doręczenia decyzji, upomnień, wezwań związanych z należnościami zawartymi w tytułach wykonawczych, gdyż, w oparciu o posiadane dowody w sprawie można było ocenić skuteczność doręczeń upomnień, o których mowa w art. 15 u.p.e.a.. Doręczanie innych przesyłek przez Prezydenta Miasta nie było przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie w trybach przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że wskazany przez zobowiązanego fakt prawdopodobnego wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] r. nie powoduje wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, uchylenie wszystkich tytułów wykonawczych, umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości do czasu rozpatrzenia sprawy, dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków doręczycieli działających z upoważnienia Prezydenta Miasta, dopuszczenie dowodu z akt postępowania przed SKO w [...] nr [...] na okoliczność nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował prawdziwość twierdzeń wierzyciela, tj. że doręczenie upomnień nr [...] i [...] miało miejsce, gdyż odmówił ich przyjęcia i tytuły wykonawcze wraz ww. upomnieniami zostały doręczone w trybie zastępczym, skoro – jak wskazał skarżący - upomnienia nr [...] i [...] odebrał osobiście. Nadto, skarżący zwrócił uwagę, że operator pocztowy obsługujący Prezydenta Miasta (inny niż Poczta Polska) nie wykonuje prawidłowo nałożonych na niego obowiązków ustawowych doręczania przesyłek zgodnie

z wymogami prawnymi, tj. art. 42 i 43 K.p.a. Dowodem na to jest fakt, że wszystkie tytuły wykonawcze wystawione przez Prezydenta Miasta w niniejszej sprawie w okresie od [...] r. oraz [...] r. i [...] r. zostały odebrane osobiście przez skarżącego w dniu [...] r. Skarżący zarzucił ponadto, że Dyrektor Izby Skarbowej oparł swoje uzasadnienie co do sposobu doręczenia przesyłek jedynie na oświadczeniu pracownika Urzędu Miasta w [...], M. K., który oświadczył, iż skarżący odmówił przyjęcia przesyłek zawierających upomnienia nr [...] i [...] w dniu [...] r., co jest nieprawdą. Według skarżącego organ powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania ww. pracownika w jego obecności na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego

go postanowienia organu I instancji, Sąd stwierdził, że ze strony organów administracji doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie uznające zarzut B. K. dotyczący braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony. Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela, Prezydenta Miasta, tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu zaległości z tytułu podatku od środków transportowych, których odpisy doręczono skarżącemu w dniu [...] r.

Korzystając z przysługującego uprawnienia do wniesienia zarzutów,

w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. odpisów tytułów wykonawczych, skarżący, powołując się na okoliczności wskazane w art. 33 pkt 7 u.p.e.a., podniósł zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Stosownie natomiast do przepisu art. 33 pkt 7 u.p.e.a. podstawą zarzutu

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

Z przytoczonego przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że dla prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego istotny jest dzień doręczenia upomnienia. Fakt doręczenia upomnienia musi być zatem bezsporny. Skuteczność doręczenia zachodzi zaś jedynie wówczas, gdy doręczenia dokonano z zachowaniem absolutnie wszystkich przesłanek określonych przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego w praktyce przez organ sposobu doręczenia.

W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uregulowano

w sposób odrębny instytucji doręczania pism. Stąd, zgodnie z art. 18 u.p.e.a.,

w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, o których mowa w Rozdziale 8 K.p.a., w tym regulujące kwestie doręczeń zarówno w sposób standardowy (do rąk adresata – art. 42 K.p.a.), jak i zastępczy (za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi – 43 K.p.a.; doręczenie fikcyjne – art. 44 K.p.a.) (por.: Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2008, ss. 72-74).

Zgodnie z treścią art. 39 K.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Przepisy tej ustawy (K.p.a.) stosowane są w brzmieniu obowiązującym w roku [...]. Ponadto, w myśl art. 42-44 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Mogą one być także doręczone w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W razie niemożności doręczenia pisma wskazanymi wyżej sposobami:

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) -

w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Stosownie zaś do przepisu art. 47 § 1 K.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Skutki odmowy przyjęcia pisma należy oceniać w oparciu o art. 47 § 2 k.p.a., zgodnie z którym "uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata". Ustanowiona w tym przepisie fikcja prawna doręczenia pisma w dacie odmowy jego przyjęcia przez adresata będzie miała zastosowanie w każdym przypadku, gdy adresat odmówi przyjęcia pisma, bez względu na sposób jego doręczenia. Warunkiem jednak takiego doręczenia będzie prawidłowe udokumentowanie faktu odmowy. Przytoczone zasady doręczania pism umożliwiają dokonanie skutecznego prawnie doręczenia, nawet jeśli adresat uchyla się od odbioru pisma lub odmawia jego przyjęcia. Każdy z tych sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Skuteczność doręczenia zachodzi zaś jedynie wówczas, gdy doręczenia dokonano z zachowaniem absolutnie wszystkich warunków wymaganych przepisami przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego w praktyce przez organ sposobu doręczenia. Ocena co do skuteczności doręczenia pisma zależy zatem od dochowania warunków formalnych ściśle określonych przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, co musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy.

Odnosząc powyższą regulację prawną do niniejszej sprawy Sąd stwierdził,

że w aktach administracyjnych brak jest wszystkich dowodów na potwierdzenie prawidłowości doręczenia skarżącemu upomnienia nr [...] i [...], a tym samym zachodzi wątpliwość, czy kwestionowane postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte. A mianowicie, gdyby przyjąć, że organ uczynił więcej niż był zobowiązany, tj. dokonał, oprócz doręczenia w trybie art. 47 § 1 K.p.a., skutecznego doręczenia upomnień Nr [...] i [...], to w dokumentacji rozpoznawanej sprawy powinien być udokumentowany fakt zawiadomienia strony o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, dokonanego w trybie art. 44 § 2 K.p.a. W aktach sprawy brak takiego dowodu. Nie można również uznać za skuteczne doręczenie upomnień o Nr [...] i [...], mimo, że skarżąca strona odmówiła ich przyjęcia, gdyż dyspozycja art. 47 § 1 K.p.a. wymaga by pismo w takiej sytuacji zostało zwrócone nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że w dokumentach "Potwierdzenie odbioru" dotyczących upomnień o Nr [...] i [...] (k. [...]; k. [...]) znajduje się tylko adnotacja "odmowa odebrania listu", brak jest natomiast adnotacji co do daty odmowy pisma. W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia, że niezasadny jest zarzut skarżącego braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.).

W rozpoznawanym przypadku organ przyjął, że doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej upomnienia nr [...] i [...],

w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a. (doręczenie zastępcze). Jednak, jak wyżej wskazano, materiał dowodowy zgromadzony w rozpoznawanej sprawie nie zawiera istotnych dowodów niezbędnych dla oceny, czy skutecznie doręczono ww. upomnienia, a mianowicie brak dokumentów wskazujących, że adresat pisma (skarżący) wiedział o takiej przesyłce oraz, gdzie i kiedy ją odebrać.

Ze stanowiskiem organu nie można się zgodzić wobec faktu, że adresat odmówił przyjęcia tych przesyłek, a zatem należało takie pismo zwrócić nadawcy z adnotacją wymaganą ściśle przepisem art. 47 § 1 K.p.a., które pozostawia się w aktach jako skutecznie doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Tym samym doręczyciel nie musiałby zastosować trybu doręczenia przewidzianego w art. 44 K.p.a. Opisane tryby doręczania przesyłek (z art. 44 K.p.a. i art. 47 K.p.a.) wykluczają się wzajemnie. Ponadto – jak wyżej wskazano - nawet gdyby przyjąć, że doręczenie zastępcze było możliwe, wskazać należy na nieprawidłowe opisanie potwierdzeń odbioru przesyłki, w których nie zaznaczono, w jakim miejscu należy odebrać przesyłkę, tj. w oddawczej skrzynce pocztowej czy na drzwiach adresata, umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres 14 dni. Dla wykazania, że spełnione zostały opisane wyżej przesłanki warunkujące skuteczność doręczenia dokonanego w trybie cytowanego wyżej przepisu,- - jak wyżej wskazano - na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, natomiast stemple pocztowe na kopercie i "zwrotce" winny potwierdzać w sposób niebudzący wątpliwości datę pozostawienia przez doręczyciela zawiadomienia i powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Brak zawiadomienia i zawiadomienia powtórnego, jak też istniejące wątpliwości, czy dotarło ono do adresata, czyni doręczenie bezskutecznym. Podkreślić należy, że wynikająca z art. 44 K.p.a. zastępcza forma doręczenia pism rodzi jedynie domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Domniemanie takie może jednak zostać obalone dowodem przeciwnym, w sytuacji gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych.

W rozpoznawanym przypadku nie można również uznać by doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej upomnienia nr [...]

i [...] w trybie przewidzianym w art. 47 K.p.a.

Skuteczne wykorzystanie nadzwyczajnego trybu doręczenia pisma, przewidzianego w przywołanych przepisach, uzależnione zostało od:

1) odmowy jego przyjęcia przez adresata;

2) udokumentowania tego faktu stosowną adnotacją;

3) wskazaniem daty odmowy. Skoro omawiany tryb doręczenia dotyczy wyłącznie odmowy przyjęcia pisma przez adresata (a nie przez jakąkolwiek inną osobę, której doręczyciel próbował doręczyć fizycznie pismo), jest oczywiste, że zarówno adnotacja o odmowie musi precyzować w swojej treści, że to adresat pisma odmówił jego przyjęcia, jak i data odmowy powinna się odnosić do odmowy dokonanej przez ten, a nie inny, podmiot. Dopiero adnotacja o takiej treści może być wiarygodnym dowodem na to, że w konkretnym przypadku znajdowało uzasadnienie wykorzystanie przez organ instrumentu przewidzianego w art. 47 K.p.a.

Przedstawioną interpretację wspomnianego przepisu wspierają dodatkowo

(i niedwuznacznie) niektóre uregulowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). Stosownie do § 37 ust. 2 zdanie pierwsze, "Nie traktuje się jako odmowy przyjęcia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego odmowy pokwitowania odbioru przez osobę pełnoletnią zamieszkującą wraz z adresatem, a niebędącą jego pełnomocnikiem lub przedstawicielem ustawowym". Prawodawca potwierdza w cytowanych słowach zasadę dopuszczalności stosowania restrykcji przewidzianych w razie odmowy przyjęcia przesyłki wyłącznie w odniesieniu do adresata, zrównując z jego osobistą odmową jedynie odmowę pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego adresata. Jest zrozumiałe, że dla uniknięcia wątpliwości co do osoby odmawiającej odbioru pisma konieczne jest stwierdzenie tożsamości tej osoby, natomiast uprawnienie doręczyciela w tym ostatnim zakresie przewiduje wprost § 36 tego samego rozporządzenia, w którym wskazano katalog dokumentów, na podstawie których dokonuje się stwierdzenia tożsamości osób uprawnionych do odbioru przesyłek rejestrowanych lub przekazów pocztowych.

Uwzględnienie wszystkich opisanych rozwiązań normatywnych (art. 47 K.p.a. oraz § 36 i § 37 rozporządzenia z 2004 r.) skłania do ostatecznej konkluzji, że organ będzie mógł powoływać się skutecznie na fikcję prawną doręczenia dokonanego

w trybie art. 47 K.p.a. tylko wówczas, gdy adnotacja i data na przesyłce zawierającej pismo, będzie konkretyzować osobę adresata, jako podmiot, który odmówił przyjęcia pisma. Tożsamość adresata powinna być przy tym stwierdzona na podstawie jednego z dokumentów wskazanych w § 36 rozporządzenia, o czym należy uczynić wzmiankę w ramach adnotacji o odmowie.

Przedstawionemu standardowi nie odpowiada w ogóle adnotacja na przesyłce zawierającej ww. upomnienia. Jej lakoniczna treść "Odmowa odebrania listu" nie pozwala ani na identyfikację osoby, która odmówiła odbioru decyzji, ani nawet na stwierdzenie, kiedy odmowa miała miejsce. Datownik wskazujący na dzień

[...] r. i [...] r. określa bowiem przede wszystkim datę awizowania przesyłki, nie ma natomiast daty zwrotu przesyłki do nadawcy. Wedle art. 47 § 1 in fine K.p.a., data odmowy powinna być objęta treścią samej adnotacji, o której mowa w tym przepisie. Zdaniem Sądu, w przedstawionej sytuacji - wobec niespełnienia wymogów formalnych określonych w art. 47 § 1 K.p.a., które powinny być przestrzegane rygorystycznie - nie można było zastosować fikcji doręczenia, przewidzianej w § 2 tegoż artykułu.

Wytkniętych wcześniej braków adnotacji nie można jednakże próbować konwalidować oświadczeniem doręczyciela z dnia [...] r. Organ nie może prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność braków formalnych pisma w celu wykazania skutecznego doręczenia pisma, a jedynie powinien rygorystycznie przestrzegać obowiązujące w tym zakresie zasady postępowania nakazujące postępować w ściśle określony sposób, a zatem odpowiednio stosować przepisy prawa, tutaj ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Budzić musi zresztą uzasadnione wątpliwości, na jakiej podstawie, po upływie niemal [...] lat, można wiarygodnie stwierdzić, że osobą, która rzekomo odmówiła przyjęcia pisma w dniu [...] r. był właśnie skarżący, skoro informacji takiej nie zawarto w treści adnotacji o odmowie, poczynionej w tamtym okresie na przesyłce zawierającej omawiane upomnienia.

Wszystkie podniesione w uzasadnieniu wątpliwości w zakresie sposobu doręczeń skarżącemu upomnień, umknęły uwadze organu II instancji. Niedopełnienie przez organ odwoławczy wyżej wskazanych obowiązków nastąpiło zatem z naruszeniem ww. przepisów K.p.a. Zdaniem Sądu, naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tylko bowiem prawidłowe uprzednie doręczenie upomnienia może stać się podstawą do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że jedynie dwa (2) spośród czterech (4) upomnień zostały prawidłowo doręczone adresatowi, a mianowicie upomnienia

o Nr [...] i [...],, których odbiór skarżący własnoręcznie potwierdził, co wynika z akt administracyjnych sprawy (k. [...]; k[...]). Odnośnie natomiast doręczenia upomnień o nr [...] i [...] stwierdzić należy, że brak daty odmowy przyjęcia przez adresata przesyłki zawierającej te upomnienia skutkuje brakiem podstaw do przyjęcia, że upomnienia te zostały doręczone skutecznie. W dokumentacji sprawy znajduje się wprawdzie dwukrotne awizo, ale brak dowodu w aktach co do zawiadomienia strony w trybie art. 44 § 2 K.p.a. również nie pozwala uznać takiego doręczenia za skuteczne.

W konsekwencji należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie brak jest niebudzącego wątpliwości dowodu, że upomnienia o Nr [...] i [...] zostały kiedykolwiek skutecznie doręczone adresatowi. Za nieprawidłowe uznać należy przyjęcie przez organ, że ww. upomnienia wskutek odmowy jego przyjęcia przez skarżącego zostały doręczone skutecznie w sposób zastępczy, przewidziany art. 44 K.p.a. Powyższe nieprawidłowości spowodowały naruszenie przez organy art. 15 § 1, art. 26 § 1 oraz art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Wobec tego, że wskazane wyżej wady prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpiły już na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji zasadne było uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego je postanowienia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać oceny sprawy co do zgłoszonych zarzutów z uwzględnieniem uchybień wskazanych przez Sąd. Zauważyć przy tym należy, że korespondencja powinna być wysyłana w sposób nie budzący wątpliwości co do tego jakie pismo, komu i w jakiej dacie zostało doręczone, ma to bowiem istotne znaczenie dowodowe w merytorycznej ocenie sprawy, w której kluczowe znaczenie ma doręczenie pism stronie, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz

art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.