Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1672/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: Art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 30 c ust3 pkt.1 ,art. 30 e
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Skupień Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1099/12 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w D. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w W.; 2. zasadza od Ministra Gospodarki na rzecz P. Spółki z o.o. w D. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 26 czerwca

2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1099/12 oddalił skargę "P." Spółki z o.o. w D. na informację o ocenie wniosku o dofinansowanie zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z 19 kwietnia 2012 r. nr [...]

Sąd orzekł w następującym stanie sprawy:

W dniu 21 czerwca 2011 r. "P." Spółka z o.o. w D., złożyła wniosek o dofinansowanie projektu p.t. "Wdrożenie nowej technologii w offsetowej reprodukcji poligraficznej nr ...", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 Działanie 4.3. Kredyt technologiczny. W piśmie z dnia 4 stycznia 2012 r. strona została poinformowana przez B. G. K. (Instytucja Wdrażająca), że na podstawie wyników weryfikacji merytorycznej wniosku podjęto decyzję o odmowie przyznania promesy premii technologicznej. Wskazano, że wniosek nie spełnia kryteriów określonych w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730 ze zm., dalej: ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej).

Na powyższe pismo Instytucji Wdrażającej Spółka wniosła protest.

Minister Gospodarki, pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej, pismem z 19 kwietnia 2012 r. nr [...] poinformował Spółkę o negatywnym rozpatrzeniu protestu. Zdaniem Ministra, z opinii o nowej technologii jednoznacznie wynika, że technologia została wdrożona w środkach trwałych planowanych do zakupu. W opinii o nowej technologii opiniodawca stwierdził, że "Technologia 4IP-CIS JDF 1.4a wykorzystuje międzynarodowy standard przetwarzania i wymiany danych JDF 1.4a. Międzynarodowa organizacja CIP4 (The International Cooperation for the lntegration of Processes In Prepress, Press and Postpress Organization) opublikowała standard JDF 1.4a w grudniu 2009 roku." a następnie oświadczył, że będąca przedmiotem zakupu maszyna posiada już fabrycznie wbudowany interfejs, pozwalający na komunikację z pozostałą częścią linii: "Offsetowa maszyna drukująca zostanie wyposażona w cyfrowy interfejs komunikacyjny zgodny z wdrażaną technologią. Offsetowa maszyna drukująca zostanie integrowana z działem przygotowania druku (PrePress). Cyfrową platformę integracji stanowić będzie system zarządzania." Opiniodawca opisał wszystkie procesy w pełni zautomatyzowanej linii. Zgodnie z informacjami zawartymi w opinii procesami tymi kieruje fabryczny program informatyczny, który steruje i wybiera automatyczne nastawy fabrycznych maszyn. Natomiast cała "nowa technologia" sprowadza się do wyboru z "drzewiastej struktury" odpowiednich procesów dla otrzymania produktu. Z tego względu Minister Gospodarki uznał, że projekt ten nie spełnia wymogów zawartych w art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Organ wskazał, że w opinii załączonej do projektu brak jest merytorycznego opisu wdrożenia technologii, co stanowi wymóg określony w art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. b ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Opis ten został zastąpiony opisem maszyn oraz opisem standardu JDF 1,4a. Minister Gospodarki stwierdził ponadto, że opinię o nowej technologii wydał Wydział Inżynierii Produkcji P.W., zaś dostawcą technologii ma być firma I. S.A., której Prezesem Zarządu jest doktorant w jednym z instytutów wchodzących w skład Wydziału Inżynierii Produkcji P. W. W związku z tym Minister Gospodarki uznał, że instytucja, która opracowała technologię oraz prowadziła prace na zlecenie skarżącej nie mogła przygotować opinii specjalistycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę podniósł, że weryfikację wniosku przeprowadzono prawidłowo, na podstawie kryteriów określonych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Ocenie poddano część IV wniosku o dofinansowanie zatytułowaną "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej" oraz opinię o nowej technologii. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedstawione we wniosku i w załącznikach wydatki kwalifikujące się do objęcia wsparciem zostały określone zgodnie z przepisami ustawy, wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007- 2013 oraz zasadami zawartymi w szczegółowym opisie priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. W ocenie Sądu, wydatki te są ze sobą powiązane funkcjonalnie i służą do realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym.

Sąd pierwszej instancji ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 84, poz. 712 z zm., dalej: u.z.p.p.r.) podniósł, że ocena kryterium merytorycznego: "projekt jest zgodny z celami i zakresem działania 4.3 POIG oraz z ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności informacyjnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 730 ze zm.)" dokonana została zgodnie z wymogami zawartymi w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowych operacji. Sąd wyjaśnił, że takie rozumienie kryterium było stosowane wobec wszystkich wnioskodawców przystępujących do konkursu w ramach działania 4.3 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. W ramach oceny merytorycznej weryfikacji podlega nie tylko sprawdzenie, czy do wniosku o dofinansowanie została załączona opinia o nowej technologii, ale także, czy informacje zawarte w tej opinii potwierdzają zgodność projektu z celem i zakresem działania oraz zgodność z wymogami ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

Zdaniem WSA niezasadny jest również uchybienia art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., poprzez naruszenie dyrektywy zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w okolicznościach wymagających wiedzy specjalistycznej, gdyż ustawa daje instytucjom możliwość powołania ekspertów do oceny projektów. Zgodnie z Regulaminem oceny projektów dla działania 4.3 POIG ocena merytoryczna projektów dokonywania jest przez Komisję Konkursową powołaną przez Instytucję Wdrażającą. Ocena projektu Spółki dokonana została przez pracowników BGK - Instytucji Wdrażającej zaś wymogi, jakie muszą spełniać członkowie Komisji zostały określone w załączniku do Regulaminu Komisji Konkursowej dla działania 4.3 POIG.

Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji nie stwierdził uchybień organów przy ocenie wniosku Spółki.

W skardze kasacyjnej "P" Spółka z o.o. zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 30e u.z.p.p.r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

1) art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez nieuwzględnienie skargi na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki z 19 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie nr [...] z 9 stycznia 2012 r. w sytuacji, w której:

a) rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki z 19 kwietnia 2012 r. nr [...] zostało wydane w oparciu o przepisy "Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013- załącznik 4.4. Procedury odwoławczej w ramach PO IG";

b) złożony przez skarżącą wniosek o dofinansowanie nr POIG .04.03.00-00-59/11 był oceniany przez Instytucję Wdrażająca oraz Instytucję Pośredniczącą na podstawie Regulaminu Przeprowadzania Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka podczas, gdy zarówno "Szczegółowy opis priorytetów (...) jak i "Regulamin Przeprowadzania Konkursu (...) zostały wydane w oparciu o następujące przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju :

c) art. 5 pkt 11, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt P.1/2011) został uznany za niegodny z art. 87 Konstytucji RP przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa;

d) art. 30 b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. został uznany za niezgodny z art. 87 Konstytucji przez to, że dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego;

2) art. 1 w związku z art. 3 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. poprzez przeprowadzenie kontroli rozstrzygnięcia Ministra Gospodarki z 19 kwietnia 2012 r. nie pod względem zgodności z prawem, lecz pod względem zgodności z przepisami "Szczegółowego opisu priorytetów POIG (...)" oraz Regulaminu przeprowadzania Konkursu w Ramach POIG", które to przepisy, zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2011 r. nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. przez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia oraz ograniczenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku do dosłownego powtórzenia argumentacji przedstawionej przez Ministra Gospodarki w odpowiedzi na skargę z 12 czerwca 2012 r., podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno wszechstronnie wyjaśnić podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, w szczególności wskazywać dlaczego w sprawie nie znajdował zastosowania art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. obligujący do powołania ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę w zakresie objętym programem operacyjnym, w sytuacji gdy wniosek o dofinansowanie złożony przez skarżącą dotyczył zaawansowanej technologii informatyczno - realizatorskiej, której ocena zgodności z przepisami ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej wymaga specjalistycznej wiedzy eksperckiej;

4) art. 141 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. poprzez zaniechanie sporządzenia własnego uzasadnienia wyroku przez WSA i powielenie całości wywodów zawartych przez organy administracji publicznej w odpowiedzi na skargę;

5) art. 3 ust. 1 w związku z art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie na argumentacji zaprezentowanej przez organ przy całkowitym pominięciu twierdzeń i dowodów zaoferowanych przez skarżącą, czego wyrazem jest brak jakiegokolwiek odniesienia się do tych twierdzeń i dowodów w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w szczególności do obszernej opinii o nowej technologii z 4 listopada 2011 r., sporządzonej przez pracowników P. W. Wydziału Inżynierii Produkcji, według której technologia spełnia wszystkie wymogi określone w ustawie o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej;

6) art. 30 c ust. 3 pkt 1 w związku z art. 26 ust.1 pkt 4 w związku z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. przez nieuwzględnienie skargi na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki z 19 kwietnia 2012 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie z 9 stycznia 2012 r., podczas gdy przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w sposób naruszający prawo tj. bez zapewnienia rzetelnej, bezstronnej i profesjonalnej oceny projektu przez ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę i umiejętności w zakresie objętym wnioskiem o dofinansowanie projektu, do czego obligował art. 26 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r.;

7) naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że znajdował on zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie protestu dotyczącego oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie, podczas gdy technologia, której dotyczy wniosek nie została wdrożona w środkach trwałych, które skarżąca planuje sfinansować za pomocą kredytu technologicznego, lecz stanowi ona element zewnętrzny w stosunku do kupowanych maszyn.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należało rozważyć zasadność tych zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały podniesione w nawiązaniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt P 1/11 (OTK-A 2011/10/115).

Wspomnianym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

"1. Art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 i Nr 157, poz. 1241) przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji.

3. Art. 30c ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji."

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I FPS 4/12 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) słusznie zauważył, że rozważając problem odmowy zastosowania przepisu niekonstytucyjnego, ale o odroczonej przez Trybunał utracie mocy obowiązującej sądy powinny mieć na uwadze dwie kwestie, po pierwsze powody, dla których w danej sprawie zastosowano odroczenie, po drugie wyjątkowy charakter tego odroczenia. Należy bowiem zauważyć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu, ale jednocześnie "odraczające" utratę jego mocy obowiązującej nie powoduje swoistego automatyzmu – czy to w postaci obowiązku jego dalszego stosowania przez sądy, czy to w postaci odmowy zastosowania takiego przepisu, a to z uwagi na obalenie domniemania jego konstytucyjności. Należy zatem dokładnie rozważyć powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył w czasie utratę mocy przepisu naruszającego zasady konstytucyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie zauważa, że - co do zasady - skorzystanie przez Trybunał Konstytucyjny z możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego nie zawsze oznacza obowiązek stosowania tego aktu do czasu upływu terminu ustalonego przez Trybunał w wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem pogląd, że obowiązywanie aktu normatywnego nie do końca należy utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania. Ponadto należy mieć na względzie, że akt normatywny, o którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że jest niekonstytucyjny, stracił domniemanie konstytucyjności. W konsekwencji należy przychylić się do stanowiska, że sąd - rozpoznając sprawę - ma możliwość dokonania jej oceny z punktu widzenia ochrony praw jednostki i ma możliwość dokonywania wyboru pomiędzy normą, zgodnie z którą orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a normą, która prolonguje obowiązywanie niekonstytucyjnego aktu normatywnego (por. R. Hauser, J. Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" wydanie 2; LexisNexis 2010; str. 83-87).

Jak już wspomniano w pkt II wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wywiódł, że: "stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji przez osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw zakwestionowane przepisy – o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę, mimo że obalone w stosunku do nich zostało domniemanie konstytucyjności – winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające (zob. wyrok o sygn. P 1/05 oraz wyroki z: 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 76 i z 17 grudnia 2008 r., sygn. P 16/08, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 181). Art. 190 Konstytucji nie różnicuje bowiem skutków poszczególnych elementów sentencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza, że także zawarte w niej rozstrzygniecie o odroczeniu mocy obowiązującej przez niekonstytucyjne przepisy ma charakter ostateczny i moc powszechnie obowiązującą (por. powołane wyroki o sygn. P 1/05 i P 16/08)". Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "Korzystanie z procedury odwoławczej następuje zasadniczo w momencie rozstrzygania wyników konkursów, co oznacza w praktyce możliwość utrzymania – w drodze wyjątku – dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007 – 2013. Nowe regulacje, uwzględniające niniejszy wyrok, powinny zaś uregulować sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania."

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, motywy, jakimi kierował się Trybunał Konstytucyjny odraczając utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, uzasadniają przyjęcie, że regulacje te nie tylko formalnie obowiązują, ale także powinny być stosowane, gdyż Trybunał Konstytucyjny umożliwił funkcjonowanie wadliwych rozwiązań ustawy do dnia 28 czerwca 2013 r.

Przyjęcie stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej, że zakwestionowane przepisy, jako niekonstytucyjne, nie mogą być stosowane, powodowałby konieczność natychmiastowego wstrzymania rozdziału środków rozwojowych pochodzących z Unii Europejskiej z uwagi na brak procedur, aż do czasu ustanowienia procedur w formie zgodnej z art. 87 Konstytucji RP. Taki właśnie skutek wyroku byłby niemożliwy do zaakceptowania i sam Trybunał Konstytucyjny go wykluczył.

Zbliżone stanowisko, co do kwestii zakresu mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Naczelny Sąd Administracyjny zajął m.in. w orzeczeniach: z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 678/12; z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2174/11; z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 823/12; z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 872/12; z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 843/12; z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 978/12.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niesłuszne zarzuty opisane w punktach 1 i 2 skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafne są natomiast zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. ( punkty 3 – 5 skargi kasacyjnej). Z powołanego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno m.in. zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., mającym wpływ na rezultat kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia, będzie takie uzasadnienie, w którym ocena o zgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez (gruntownego) odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli w uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organ administracji lub jego prostej akceptacji, to nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Jeżeli bowiem skarżąca dowodząc swoich racji wspiera je określonym rodzajem argumentacji, to sąd powinien uczynić ją przedmiotem weryfikacji, dając temu stosowny wyraz w dostatecznie szczegółowym uzasadnieniu obejmującym istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy stanu faktycznego i prawnego. Zaniechanie jej przeprowadzenia stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracji pierwszej instancji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1832/09; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe rozważania do stanu rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że metoda sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w szczególności w zakresie odnoszącym się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, uzasadnia twierdzenie o występowaniu w nim powyżej przedstawionych wadliwości. Wyrażają się one, najogólniej rzecz ujmując, w zaniechaniu przez Sąd dokonania własnej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Należy zgodzić się ze skarżącą, że dosłowne, w pewnych wypadkach nawet bezrefleksyjne (str. 8 uzasadnienia wyroku), powtórzenie przez WSA argumentacji Ministra Gospodarki przedstawionej w odpowiedzi na skargę, nie może być traktowane jako prawidłowo przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna. Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął zarzuty i argumenty podnoszone przez skarżącą i bezkrytycznie zaakceptował stanowisko Ministra Gospodarki. W szczególności Sąd nie ustosunkował się do argumentacji skarżącej dotyczącej tak istotnych kwestii jak zaniechanie powołania ekspertów do oceny wniosku oraz prawidłowości zastosowania w sprawie art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

Należy także dodać, że nieznaczna część uzasadnienia, która nie była kopią odpowiedzi na skargę, została sporządzona co najmniej niestarannie. Na stronie 9 uzasadnienia Sąd stwierdził, że "(...) nie jest możliwe przywrócenie w/w wniosku do ponownej oceny formalnej. Tak więc MJWPU uznając protest Beneficjenta za bezzasadny działała zgodnie z prawem. Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd podzielił stanowisko Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (...)". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przytoczona wypowiedź Sądu pierwszej instancji nie pozostaje w żadnym związku z rozpoznawaną sprawą, gdyż skarga dotyczyła wyników oceny merytorycznej wniosku, a nie formalnej, zaś Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych na żadnym etapie nie brała udziału w ocenie wniosku. Wskazane uchybienie dodatkowo przemawia za uznaniem za słuszny zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W konsekwencji opisana powyżej metoda sporządzenia przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia wyroku doprowadziła do tego rodzaju sytuacji, w której kontrola legalności zaskarżonej decyzji została przeprowadzona w oderwaniu od okoliczności sprawy, a zwłaszcza stanowiska strony podważającej zgodność z prawem zaskarżonej oceny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadzi to w konsekwencji do podważenia celów sądowej kontroli administracji publicznej. Rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy, jest bowiem przeprowadzenie złożonego procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje swoim zakresem: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5–6, s. 267 i n.).

Ze wskazanego punktu widzenia krytycznie należy więc ocenić takie podanie przez Sąd pierwszej instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, które w istocie sprowadza się do dosłownego przytoczenia stanowiska Ministra Gospodarki.

Uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oznacza, że przedwczesna stała się ocena zarzutów dotyczących naruszenia art. 30c ust. 3 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. oraz art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Problematyka poruszona przez skarżącą w ramach tych zarzutów nie była bowiem dotychczas właściwie rozważona przez Sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 § 1 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 r., poz. 1348).