Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 349/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie refundacji podatku VAT za dostarczone paliwo gazowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z [...] lutego 2024 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wójta Gminy L. decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 303, zwanej dalej "ustawą") odmówił A. Z. (tj. Skarżącemu) przyznania świadczenia w formie refundacji podatku VAT za dostarczone w roku 2023 paliwa gazowe.

Wójt uznał, że Skarżący nie spełnia warunku przyznania świadczenia w postaci wykorzystywania jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego urządzeniem grzewczym zasilanym paliwem gazowym, zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków (w skrócie "CEEB") do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego do CEEB po raz pierwszy. Wójt stwierdził bowiem, że kocioł gazowy jako źródło ogrzewania w gospodarstwie domowym Skarżącego zostało zgłoszony do CEEB [...] marca 2023 r., przy czym wpis ten dotyczy źródła ogrzewania uruchomionego po [...] lipca 2021 r.

Wójta wskazał, że w aktach sprawy znajduje się ponadto deklaracja Skarżącego z [...] sierpnia 2021 r. dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (wpisana do CEEB) według której takim źródłem jest miejska sieć ciepłownicza. Wójt stwierdził, że Skarżący składając wniosek o przyznania świadczenia złożył pisemne oświadczenie, że deklaracja z 2021 r. błędnie wskazywała miejską sieć ciepłowniczą. Tym niemniej według Wójta pomimo złożonych wyjaśnień nie jest spełniony ww. warunek określony w art. 18 ust. 1 ustawy tj. zgłoszenie źródła ciepła do CEEB do [...] grudnia 2022 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy.

Odwołując się Skarżący podniósł, że deklarację w sprawie źródła ciepła z roku 2021 wypełnił błędnie, kierując się wskazówkami udzielonymi mu przez pracownika urzędu. K. gazowy jest źródłem ciepła w jego domu od roku 2018, natomiast w L. nie istnieje miejska sieć ciepłownicza.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] marca 2024 nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta.

Kolegium podzieliło stanowisko Wójta, że przeszkodą w przyznaniu świadczenia jest brak spełnienia przesłanki z art. 18 pkt 1 ustawy tj. wpisanie lub zgłoszenie do CEEB zasilanego paliwami gazowymi głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego do [...] grudnia 2022 r. ewentualnie po tym dniu, jeżeli wpis takiego źródła następuje po raz pierwszy. Zdaniem Kolegium jeżeli na dzień [...] grudnia 2022 r. w CEEB brak było informacji w przedmiocie głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego zasilanego paliwami gazowymi, to refundacja podatku VAT nie powinna być przyznana, nawet w przypadku późniejszego dokonania korekty polegającej na zgłoszeniu informacji dających podstawy do przyznania świadczenia.

Zaskarżając decyzję Kolegium do Sądu A. Z. podtrzymał swoje stanowisko, że wykazanie w roku 2021 r. "miejskiej sieci ciepłowniczej" jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego było błędne. Do skargi załączył umowę z roku 2018 r. o dostawę paliwa gazowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu.

Przepis art. 18 pkt 1 tej ustawy formułuje warunek przyznania świadczenia związany z wykorzystywaniem źródło ogrzewania gospodarstwa domowego. Mianowicie ustawodawca wskazuje, że w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy - przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".

Ustawa z dnia [...] grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu weszła w życie z dniem [...] grudnia 2022 r.

W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że Skarżący złożył dwie deklaracje do CEEB:

- z [...] sierpnia 2021 r., w której jako główne źródło ciepła wskazał "miejska sieć ciepłownicza/ ciepło systemowe / lokalna sieć ciepłownicza"

- z [...] marca 2023 r. w której jako główne źródło ciepła wskazał "kocioł gazowy / bojler gazowy/ podgrzewacz gazowy przepływowy /kominek gazowy".

Organy uznały, że to pierwsza z ww. deklaracji do CEEB deklaracji, złożona przed [...] grudnia 2022 r., stanowi podstawę do oceny przysługiwania prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.

Należy zauważyć, że już składając wniosek o przyznanie świadczenia Skarżący nie tylko wskazał na pomyłkę zaistniałą przy wypełnieniu zgłoszenie do CEEB w roku 2021 r., ale też wskazał na okoliczność wskazująca na oczywistość tej pomyłki tj. w miejscowości, w której jest jego gospodarstwo domowe zasilane jakoby z miejskiej sieci ciepłowniczej – takiej sieci w ogóle nie ma.

Sąd uznał, że okoliczność ta została błędnie pominięta przez organy w sprawie.

Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy wójt dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracynym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 grudnia 2023 r.,sygn. IV SA/Po 682/23, LEX nr 3652731 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 572/23, publ. LEX nr 3605552), że reguła określona w art. 20 ust. 2 ustawy, określająca obowiązki organu przy weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, nie została ograniczona tylko do sprawdzenia zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego do CEEB. Organ dokonuje w tym zakresie weryfikacji na podstawie ww. dokumentu zgłoszenia lub wpisania, co nie oznacza, że jest to jedyny dowód, który powinien stanowić podstawę ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli pozostają wątpliwości, jak w tej sprawie, to organ zobowiązany jest do wyjaśnienia tych istotnych okoliczności. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w przytoczonych przepisach prawodawca wskazał na rzeczywiste wykorzystywanie jako głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewczego na paliwo gazowe, nie zaś formalnie takiego, które zostało błędnie wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków.

W konsekwencji, w razie wystąpienia istotnych wątpliwości, jak tych odnoszących się w niniejszej sprawie do faktycznego istnienia w całej miejscowości, w której Skarżący ma swoje gospodarstwo domowe, takiego rodzaju głównego źródła ciepła jak "miejska sieć ciepłownicza" (co prowadziłoby do wniosku o oczywistym błędzie w deklaracji CEBB złożonej przez Skarżącego w roku 2021) - zadaniem organu powinno być należyte wyjaśnienie tych kwestii. Nie jest wykluczone, że Skarżący przy wypełnianiu wniosku w roku 2021 mylił "miejską sieć ciepłowniczą" z miejską siecią gazociągów, które umożliwiają dostawę gazu do posiadanego przez Skarżącego już w roku 2021 kotła gazowego. Organ nie może uchylić się od dokonania ustaleń w tym zakresie.

W razie zaś zaistnienia istotnych w sprawie wątpliwości, jak tych odnoszących się w niniejszej sprawie do faktycznego źródła ogrzewania w domu Skarżącego, rolą organu jest wyjaśnienie takich wątpliwości. Tym bardziej, że ma to kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku strony dotyczącego rzeczonej refundacji. Organ musi mieć bowiem na uwadze, że ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy i wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Powyższe prowadzi do wniosku, że organy dopuściły się naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy oraz art. 77 § 1 k.p.a. ,co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organ winien orzec po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego odnośnie rodzaju główne źródło ciepła w gospodarstwie domowym Skarżącego, stosownie do powyższego stanowiska Sądu.