Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1236/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art, 138 § 1 pkt 2 w zw . z art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 44/22 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 31 marca 2022 r. sygn. II SA/Bk 44/22 oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. G. zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: "p.p.s.a." naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię, a mianowicie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – dalej jako: "u.p.s.", na skutek przyjęcia przez Sąd I instancji, iż wskazany przepis znajduje zastosowanie do zasiłku celowego w postaci świadczenia pieniężnego na zakup gorącego posiłku, gdyż zasiłek ten ma charakter pomocy doraźnej i nie jest przyznawany "za okres", co doprowadziło do uznania, że wcześniej wydana ostateczna decyzja administracyjna w zakresie wniosku skarżącego o udzielenie zasiłku celowego na ten sam cel jak w niniejszym postępowaniu powoduje jego bezprzedmiotowość;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego – dalej jako: "k.p.a." w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie zachodzi przypadek bezprzedmiotowości ze względu na rozstrzygnięcie inną decyzją ostateczną sprawy o przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku w tożsamym okresie, co we wniosku skarżącego stanowiącym podstawę wszczęcia niniejszego postępowania, w sytuacji gdy zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym doraźnie, a nie okresowo, a więc nie zachodzi w niniejszej sprawie tożsamość ze sprawą zakończoną decyzją SKO w [...] z dnia [...] października 2021 roku, nr [...], co do której oddalono skargę wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 871/21.

Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym; zasądzenie na rzecz adwokata K. T. z Kancelarii Adwokackiej w Białymstoku zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, nieopłaconej w całości, ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji - w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

1. Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 106 ust. 3 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię.

Niekwestionowanym w sprawie pozostaje, że skarżący kasacyjnie dwukrotnie zwracał się o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. Bezspornie - pierwszy - wniosek został złożony w sierpniu 2021 r. Wniosek ten został odmownie załatwiony przez Wójta Gminy [...], decyzją z dnia [...] września 2021 r. Jednak decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które tą samą decyzją (z dnia [...] października 2021 r.) przyznało skarżącemu kasacyjnie zasiłek celowy na zakup ciepłego posiłku w wysokości [...] zł miesięcznie na październik, listopad i grudzień 2021 r. Bezspornie decyzja ta stała się prawomocna wraz z oddaleniem wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 marca 2022 r. sygn. II SA/Bk 871/21 skargi złożonej przez J. G. Nie ma zatem wątpliwości, że na mocy tej decyzji w październiku 2021 r. J. G. przyznano pomoc w formie zasiłku celowego na zakup ciepłego posiłku w wysokości [...] zł (miesięcznie) na październik, listopad i grudzień 2021 r.

Nie ma również sporu co do tego, że wnioskiem złożonym dnia [...] września 2021 r. J. G. - ponowił - swoje żądanie w zakresie przyznania pomocy na zakup ciepłych posiłków. Należy zwrócić uwagę, że w dacie złożenia tego drugiego wniosku, w obrocie prawnym pozostawała jeszcze decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2021 r. odmownie załatwiająca - pierwszy - wniosek skarżącego kasacyjnie (złożony w sierpniu 2021 r.). Po złożeniu - drugiego - wniosku (we wrześniu 2021 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] października 2021 r. uchyliło decyzję odmowną z [...] września 2021 r. i pozytywnie rozpatrzyło - pierwszy - wniosek skarżącego kasacyjnie (z sierpnia 2021 r.) w ten sposób, że przyznało mu zasiłek celowy na zakup ciepłego posiłku w wysokości [...] zł miesięcznie na październik, listopad i grudzień 2021 r. Jakkolwiek, rację ma pełnomocnik skarżącego kasacyjnie, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. odnosi się do świadczeń, których naturą jest periodyczność, to podkreślić trzeba, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Natomiast decyzja tego Kolegium z dnia [...] października 2021 r. jest prawomocna. To oznacza, że podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 106 ust. 3 u.p.s. nie mogły przynieść oczekiwanego skutku.

2. W konsekwencji niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono również naruszenie przepisów postępowania.

Jak przyjął organ I instancji, a dalej Kolegium oraz Sąd Wojewódzki, skarżący kasacyjnie ponowił we wrześniu 2021 r. swój wniosek o zasiłek celowy na zakup posiłku. Ustalenie to pozostaje niekwestionowane. Jak natomiast wynika z akt, w dacie wydawania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Kolegium z [...] listopada 2021 r. skarżącemu kasacyjnie przyznano już wnioskowaną pomoc w formie zasiłku celowego na zakup ciepłego posiłku. Z pomocy w tej formie skarżący kasacyjnie korzystał ponadto również w październiku 2021 r. oraz w grudniu 2021 r.

Co do zasady rację ma pełnomocnik skarżącego kasacyjnie, że wniosek złożony we wrześniu 2021 r. był odrębnym wnioskiem. Nie sposób jednak rozpoznając niniejszą sprawę pominąć jej pełnego kontekstu. Należy zauważyć, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżący kasacyjnie od lat pozostaje objęty opieką pomocy społecznej. J. G. występuje z licznymi wnioskami o udzielenie pomocy, co szczegółowo sam opisał przedstawiając listę 44 jego "ponownych wniosków o pilną pomoc społeczną". Analiza akt sprawy wskazuje, że wolą skarżącego kasacyjnie było uzyskać zasiłek celowy na zakup ciepłego posiłku. Nie ma wątpliwości, że jego żądanie zostało rozpatrzone pozytywnie, a decyzja z dnia [...] października 2021 r. uwzględniająca to żądanie pozostaje prawomocna. W konkretnych okolicznościach tej sprawy, na skutek swoistej sekwencji zdarzeń skarżący kasacyjnie ponowił swoje żądanie jeszcze przed pozytywnym załatwieniem jego pierwszego wniosku. Z tej też przyczyny słusznie Sąd Wojewódzki zaakceptował rozstrzygnięcie Kolegium uchylające decyzję pierwszoinstancyjną i umarzające postępowanie administracyjne.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.