Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 312/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur, Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.), Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1145/13 w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2013 r. sygn. akt, II SA/Wa 1145/13 po rozpatrzeniu skargi J.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., którą odmówił J.W. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227, ze zm.) tylko w sytuacji, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie. Organ wyjaśnił, że łączny okres ubezpieczenia 56-letniego wnioskodawcy wynosi tylko 14 lat, 1 miesiąc i 24 dni i jest nieadekwatny do jego wieku. Ponadto w ocenianym do uprawnień 10-leciu przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych (do przyznania świadczenia w trybie zwykłym) nie został udowodniony żaden z tych okresów. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że niespełnienie warunków do świadczenia na zasadach ogólnych nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym i w okresach, w których wnioskodawca nie podejmował zatrudnienia, nie była wobec niego ustalona przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych całkowita niezdolność do pracy. Ponadto organ uznał, że nie została również spełniona przesłanka, dotycząca niezbędnych środków utrzymania. Wyjaśnił, że J.W. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Żona otrzymuje z tytułu zatrudnienia wynagrodzenie w wysokości 3.125,28 zł brutto. Jest to suma, w przeliczeniu na osobę w rodzinie, przekraczająca wysokość najniższej emerytury, co nie pozwala na uznanie, że strona nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J.W. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dochód na osobę w rodzinie obejmuje otrzymywane wynagrodzenie w kwocie brutto, podczas gdy zdaniem skarżącego oceniana powinna być kwota netto. Strona podniosła również naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym nierozważeniu, że stan zdrowia wnioskodawcy w 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku o przyznanie świadczenia rentowego w trybie zwykłym uniemożliwiał mu podjęcie zatrudnienia, a nadto ustaleniu, że okres jego ubezpieczenia jest nieadekwatny do jego wieku, braku prawidłowego ustalenia dochodów oraz ich prawidłowej oceny w odniesieniu do możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb, ustalenie, że jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy od dnia 16 listopada 2008 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyrokiem z dnia 21 października 2013 r. sygn. akt, II SA/Wa 1145/13 oddalił skargę i wyjaśnił, że z treści art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynikają trzy przesłanki, warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego:

1 - niespełnienie wymagań, dających prawo do emerytury lub renty, musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami,

2 - ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy (stwierdzonej przez lekarza orzecznika ZUS) lub wieku (emerytalnego),

3 - wnioskodawca nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza taką możliwość. Jak ustalił Sąd I instancji w rozpatrywanej sprawie z dokumentacji rentowej wynika, że skarżący, urodzony w 1957 r. (przy czym całkowitą niezdolność do pracy orzeczono, gdy ukończył 51 lat - 16 listopada 2008 r.), wykazał okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące łącznie 14 lat, 1 miesiąc i 24 dni. Natomiast na wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w ocenianym 10-leciu przed dniem powstania niezdolności do pracy nie udowodnił żadnego z ww. okresów. Sąd zgodził się z oceną organu, że okresy te są nieadekwatne do wieku skarżącego. Jednocześnie przerwy w zatrudnieniu nie zostały spowodowane okolicznościami szczególnymi, bowiem w okresach tych nie była ustalona wobec skarżącego przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych całkowita niezdolność do pracy. Sąd I instancji podkreślił, że żaden przepis powołanej ustawy nie zawiera definicji "szczególnych okoliczności", jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że jako okoliczność szczególną należy rozumieć zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Zdarzenie to musi mieć taki charakter, by uniemożliwiało ubezpieczonemu pracę. Wystąpienie "szczególnych okoliczności" powinno być stwierdzone indywidualnie, w odniesieniu do każdego przypadku. Skarżący istnienia takich okoliczności nie wykazał. Niespełnienie warunku braku szczególnych okoliczności do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym jest wystarczającą podstawą do odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego braku środków utrzymania, Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Brak niezbędnych środków utrzymania, jako przesłanka do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nie jest pojęciem zdefiniowanym w ustawie o emeryturach i rentach. W ocenie Sądu w celu ustalenia tego kryterium należy posiadane przez skarżącego środki utrzymania oceniać na tle wysokości minimalnej emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renty rodzinnej, która w dacie orzekania (od [...] marca 2013 r.) wynosi 831,15 zł brutto. Porównując dochód na osobę w rodzinie skarżącego (1.014,74 zł brutto) z wysokością najniższej emerytury (831,15 zł brutto) w ocenie Sądu I instancji należy wykluczyć możliwość uznania, że skarżący nie posiada niezbędnych środków utrzymania (choć środki te z uwagi na potrzeby skarżącego i jego rodziny są zapewne niewystarczające).

Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, nie przekroczył też granic uznania administracyjnego. Rozstrzygając sprawę organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.W. W złożonej skardze skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

1 - prawa materialnego, to jest art. 83 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że dochód na osobę w rodzinie uprawniający do przyznania świadczenia rentowego w drodze wyjątku obejmuje otrzymywane wynagrodzenie w kwocie brutto, podczas gdy dla weryfikacji przesłanki nieposiadania niezbędnych środków utrzymania wzięta powinna zostać wysokość wynagrodzenia po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy, tj. kwota netto wynagrodzenia.

2 - postępowania tj. art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, poprzez błędne uznanie przez Sąd, że zaskarżona decyzja organu odpowiada prawu i nie podlega uchyleniu, a tym samym bezzasadne oddalenie skargi pomimo wadliwego ustalenia stanu faktycznego w związku z niepodjęciem wszystkich niezbędnych działań oraz niewypełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie:

- nierozważenia, że stan zdrowia wnioskodawcy (I grupa inwalidzka, całkowita niezdolność do pracy od 1996 r. do 2008 r., z tytułu której skarżący pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (tzw. rentę socjalną), całkowita niezdolność do pracy od 16 listopada 2008 r. do chwili obecnej, orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności istniejący od dzieciństwa na stałe) w 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku o przyznanie świadczenia rentowego w trybie zwykłym uniemożliwiał wnioskodawcy podjęcie zatrudnienia,

- ustalenia, że okres ubezpieczenia skarżącego jest nieadekwatny do jego wieku,

- braku prawidłowego ustalenia dochodów skarżącego oraz ich prawidłowej oceny w kontekście możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb,

- ustalenia, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 16 listopada 2008 r., podczas gdy zgodnie z znajdującą się aktach sprawy dokumentacją skarżący w okresie od 1996 r. do 2008 r. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (tzw. rentę socjalną).

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie jest przepisem o charakterze ustrojowym. Jego treść wyjaśnia funkcje pełnione przez sądy administracyjne. Nie jest to przepis, który regulowałby postępowanie przed sądem administracyjnym. Wskazuje on na cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Żadna z jednostek redakcyjnych powołanego art. 3 nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procesowania przed tym sądem. Z tej przyczyny przepis ten nie mieści się w zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenie omawianego przepisu można byłoby zarzucić, jeśli sąd nie dokonałby kontroli zaskarżonej decyzji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowo i przekonująco przedstawiając motywy zajętego stanowiska, odwołując się przy tym do wskazanego w ustawie kryterium zgodności działań administracji z prawem. Natomiast sam fakt, że ocena decyzji dokonana przez Sąd w rozstrzygnięciu jest odmienna od tej, jakiej oczekiwałby skarżący, nie może stanowić o naruszeniu powołanego art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Reasumując stwierdzić należało, że zakres właściwości sądów administracyjnych nie został naruszony kwestionowanym wyrokiem, bowiem Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonego aktu i prawidłowo zastosował środek przewidziany w art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Zarzut ten uznać należy za całkowicie niezasadny. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie tego przepisu jest ustalenie przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd I instancji nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd dokonał wnikliwej, merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Organ administracji publicznej we właściwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz dokonał oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie przekroczył przy tym przysługujących mu granic uznania administracyjnego. Jeśli zatem z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 powołanej ustawy jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. Podkreślić przy tym należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Analiza skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia rozpatrywanego zarzutu wskazuje zaś, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organ orzekający w sprawie, którą Sąd I instancji zaaprobował.

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 83 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędną wykładnię. Przepis ten wprowadza do systemu powszechnych świadczeń emerytalnych regulację dopuszczającą odstąpienie od obowiązującej reguły spełnienia warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty. Jako wyjątek od reguły regulacja ta ma charakter regulacji szczególnej. Taki charakter regulacji szczególnej, powoduje, że ma ona z woli ustawodawcy zastosowanie tylko do "szczególnych okoliczności", które spowodowały, że ubiegający się o świadczenie w drodze wyjątku nie wypracował prawa do świadczenia ubezpieczeniowego na zasadach ogólnych. Jak zasadnie zauważył to Sąd I instancji, ustawa o emeryturach i rentach nie precyzuje, jak należy rozumieć pojęcie "szczególne okoliczności", zaistnienie których może usprawiedliwiać niespełnienie warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym. Niewątpliwie jednak chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodów ich skutków niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Szczególne okoliczności to okoliczności obiektywne, niezależne i niezawinione przez ubiegającego się o świadczenie w drodze wyjątku. Podkreślić przy tym należy, że pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie. Nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń winno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy. W rozpatrywanej sprawie, jak zasadnie wywiódł to Sąd I instancji, taka sytuacja nie wystąpiła. Podkreślić przy tym należy, że to przede wszystkim na osobie wnioskującej o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku ciąży powinność wskazania wszelkich okoliczności wiążących się z dochodzonym świadczeniem. Nadto na gruncie omawianej regulacji prawnej Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wydaje decyzję kierując się tzw. uznaniem administracyjnym. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma oczywiście obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. W rozpatrywanej sprawie organ nie naruszył przywołanych reguł w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób jej rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który w niniejszej sprawie uznał, że nie zachodzą wymagane ustawą szczególnie uzasadnione okoliczności, prawidłowo stwierdził, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc, że nie można decyzji tego organu zarzucić dowolności rozstrzygnięcia.

Nie znajduje także podstaw prawnych przekonanie skarżącego zawarte w skardze kasacyjnej, że dochód na osobę w rodzinie uprawniający do przyznania świadczenia rentowego w drodze wyjątku obejmuje otrzymywane wynagrodzenie w kwocie netto. Obie bowiem porównywane kwoty (netto, brutto) muszą być w stosunku do siebie adekwatne, czyli obie mogą być brutto lub netto. Jednakże żaden przepis omawianej ustawy nie zawiera warunku, że maja to być kwoty netto. Ponadto kwestia ta nie posiada żadnej doniosłości prawnej w rozpatrywanej sprawie, ponieważ od wysokości dochodów rodziny skarżącego ustawodawca nie uzależnił prawa do uzyskania świadczenia w drodze wyjątku. Wysokość dochodów rodziny skarżącego ma wpływ jedynie, zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, na ocenę posiadania przez wnioskodawcę niezbędnych środków utrzymania. W tej natomiast sprawie, nawet przyjmując dane o dochodach rodziny podane przez samego skarżącego w złożonej skardze kasacyjnej, uznać należy, że posiadany przez niego średni miesięczny dochód rodziny w wysokości 3044,24 zł brutto (2121,46 zł netto), co w przeliczeniu na członka trzyosobowej rodziny wynosi: 1014, 74 zł brutto oraz 707,15 zł netto, uznać należy, że skarżący posiada środku niezbędne do utrzymania, nawet jeśli w jego ocenie posiadane środki nie są wystarczające na wszystkie jego potrzeby. Wskazana kwota dochodu może bowiem nie być wystarczająca do pokrycia wszystkich potrzeb skarżącego, ale wystarczy na pokrycie potrzeb niezbędnych. Trzeba przy tym zaznaczyć, że świadczenie w drodze wyjątku, o którym mowa w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy, lecz jego otrzymanie uwarunkowane jest łącznym spełnieniem przesłanek określonych w art. 83 powołanej ustawy. W przeciwnym razie świadczenie to utraciłoby swój wyjątkowy charakter.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w pełni odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.