Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 2166/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Wyłączono sędziego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej żądania sędziego NSA Rafała Stasikowskiego wyłączenia od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Szefa Kancelarii Sejmu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 859/19 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w K. na decyzję Szefa Kancelarii Sejmu z dnia 28 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępniania informacji publicznej. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Rafała Stasikowskiego od orzekania w sprawie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 13 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. z siedzibą w K. uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Kancelarii Sejmu z 28 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępniania informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Szef Kancelarii Sejmu.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 27 stycznia 2023 r. sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2023 r. w składzie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (przewodniczący, sprawozdawca), sędzia NSA Rafał Stasikowski i sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński.

Sędzia NSA Rafał Stasikowski wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie. Wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzję Szefa Kancelarii Sejmu z 28 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępniania informacji publicznej dotyczącej imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych sędziów popierających zgłoszenia kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa. Sędzia NSA Rafał Stasikowski wskazał, że był jedną z osób, która w 2018 r. udzieliła pisemnego poparcia kandydatom na członków Krajowej Rady Sądownictwa. Pomimo, że listy te zostały ostatecznie upublicznione, co oznacza, że nie dysponuje aktualnie interesem prawnym w sprawie, nie jest wskazane, aby orzekał w tej sprawie, ponieważ jego udział w orzekaniu mógłby zostać zinterpretowany jako pozbawiony przymiotu bezstronności. To z kolei w odbiorze opinii publicznej zaszkodziłoby wizerunkowi Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz podważyłoby zaufanie do sędziów i sądów w Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2560/17, LEX nr 2725313 i z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2627/17, LEX nr 2725258). Natomiast na podstawie art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Przepis art. 19 p.p.s.a. odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, a wniosek o wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak żeby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą podstawy. Konieczność odniesienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego do okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1917/18, wskazując, że: "wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 p.p.s.a." (zob. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2022 r., III OZ 413/22 i powołane tam orzecznictwo).

Mając na uwadze, że wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia NSA Rafał Stasikowski, należy uznać, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek. Niewątpliwie może się to przyczynić do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie.

Z tych względów i na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.