Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 403/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, 2, 4, 5, art. 97 ust. 3 pkt. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 9 stycznia 2023 r. nr SKO I 427/15/2022 w przedmiocie opinii wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 31 grudnia 2021 r., znak sprawy: [...], Wójt Gminy S. (dalej: "organ I instancji") na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4, 5, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) – dalej: "u.g.n.", art. 123, art. 124 i art. 125 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej "k.p.a." działając z urzędu zaopiniował pozytywnie projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 i 2 położonej w obrębie S., stanowiących własność A. M., D. M., E. M. i S. M..

Zażalenie na postanowienie złożył A. M. podnosząc, że cel publiczny budowa drogi lokalnej [...] może zostać zrealizowany poprzez wyznaczenie innego jej przebiegu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: "Kolegium") postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. nr SKO I 427/15/2022 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postępowanie zostało wszczęte w związku z planem realizacji przez Powiatowy Zarząd Dróg w P. zadania mającego na celu poszerzenie drogi i budowę chodnika. Projektowane do wydzielenia geodezyjnego działki położone są na terenie Gminy S. dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w części sołectw R. i S., uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] r. wraz z jego częściową zmianą, dokonaną uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] r. Celem podziału jest wydzielenie działek nr 3 jako terenu pod drogę publiczną o symbolu [...] oraz działkę nr 4 jako pozostałych części nieruchomości. Kolegium wskazało jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w tym art. 6 pkt 1 i art. 93 u.g.n. Następnie organ odwoławczy podniósł, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że pismem z dnia 2 listopada 2021 r. Powiatowy Zarząd Dróg w P. wniósł o zaopiniowanie wstępnych projektów podziałów nieruchomości obejmujących działki stanowiące własność osób prywatnych oraz grunty gminne w związku z planowanym poszerzeniem drogi [...]. W związku powyższym organ odwoławczy uznał, że przesłanka przewidziana w art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami została spełniona. Jednocześnie Kolegium uznało, że wnioskowany podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Wskazało, że zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego. Kolegium wskazało, że ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że przesłanka "niezbędności" na cel publiczny powstaję w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej.

Po dokonaniu oceny stanu faktycznego sprawy oraz przepisów prawa Kolegium uznało zaskarżone postanowienie jest zgodne z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. , ponieważ podział nieruchomości położonej w S. jest niezbędny do realizacji celu publicznego i zarzuty z zażalenia w tym zakresie są bezpodstawne. Kolegium nie dopatrzyło się także w sprawie naruszeń procedury administracyjnej, które mogły by mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że Gmina, dokonując podziału nieruchomości z urzędu, nie musiała wydawać postanowienia, o którym stanowi art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n., co w jego ocenie potwierdza stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 403/07.

Pismem z dnia 11 lutego 2023 r. skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył skarżący i zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego w sprawie celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a w konsekwencji oceny materiału dowodowego w kontekście każdej podniesionej w sprawie okoliczności.

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a, poprzez brak odniesienia się do większości podniesionych przez skarżącego okoliczności, faktów i dowodu w sprawie;

3. art. 138 § 1 ust. 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy właściwym było uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy;

4. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez postawienie się przy wydawaniu postanowienia w roli organu I instancji, uzasadniając za ten organ jego stanowisko jednocześnie pomijając milczeniem kontrargumenty skarżącego, podczas bycia zobligowanym do dochowania zasady bezstronności i równego traktowania.

5. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione rozstrzygnięcie sprawy w oderwaniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania stosownych spraw, podczas gdy należało orzec zgodnie z utrwaloną praktyką mającą swe podbudowanie w funkcjonującej linii orzecznictwa analogicznych w odpowiedni sposób spraw.

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 91 ust. 1 (zd. 1) i 5 ustawy o samorządzie gminnym (obecnie t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie: t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), w zw. z art. 93 ust. 1 i art. 6 pkt 1 u.g.n. poprzez lokalizację niewłaściwie ukształtowanej inwestycji celu publicznego na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który został wydany bez poszanowania zasady słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zmierzając do obejścia prawa, podczas gdy lokalizacja inwestycji powinna znaleźć się w innym miejscu, co miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego winien wskazywać od początku, a przynajmniej od powzięcia przez organ I instancji wiedzy o tym fakcie od momentu doręczenia mu zażalenia skarżącego w przedmiotowej sprawie;

2. art. 2 i 64 Konstytucji RP poprzez brak poszanowania prawa własności funkcjonującej w zw. z zasadami sprawiedliwości społecznej, tj. dążeniu do pozbawienia prawa własności skarżącego co do części jego nieruchomości, podczas gdy organ może zrealizować cel publiczny wypełniający pokładane założenia co do efektów jego realizacji przy zmianie z urzędu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizacji celu publicznego w sposób nieingerujący w prawo własności skarżącego.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości obu przedmiotowych postanowień wydanych w sprawie, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a następnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Dodatkowo wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o którym mowa w art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." i o zwrot kosztów postępowania od Kolegium na jego rzecz wg. norm przepisanych. Wniósł także o wstrzymanie wykonania obu ww. postanowień.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał argumenty uzasadniające jego zdaniem podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 403/23 Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia.

Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Wskazać przede wszystkim należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do meritum sprawy, podnieść należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 93 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (ust. 1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Stosownie do art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Zatem podstawowym kryterium uzgodnienia projektu podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami obowiązującego na danym terenie planu miejscowego. Podkreślić należy, że badanie zgodności z planem miejscowym polega na sprawdzeniu, czy proponowany podział nie jest sprzeczny zarówno z częścią tekstową, jak i graficzną tego planu. Organ musi ustalić, czy projekt podziału stwarza możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym a ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, tj. każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Zgodność podziału z planem miejscowym polega bowiem na tym, by wydzielone działki tak zostały ukształtowane, aby teren w ich granicach spełniał wymagania dotyczące zagospodarowania wynikającego z planu. Podział ewidencyjny nieruchomości pełni jedynie służebną rolę względem planu miejscowego, gwarantując możliwość przewidzianego w planie docelowego zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 110/19, LEX nr 3316745). Konfigurację wydzielanych w ramach podziału nieruchomości działek należy dostosować do możliwości ich zabudowy (lub wykorzystania w inny sposób) określonych w planie miejscowym.

Z akt rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że nieruchomość, stanowiąca przedmiot projektu podziału, jest położona na terenie, objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w części sołectw R. i S., uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] r. wraz z jego częściową zmianą dokonaną uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] r.

Jak wskazały orzekające w sprawie organy, celem podziału przedmiotowej nieruchomości jest wydzielenie działki jako terenu pod drogę publiczną o symbolu [...] (tereny dróg publicznych klasy lokalna) oraz drugiej działki jako pozostałej części dzielonej nieruchomości. Przebieg drogi wynika z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że planowana przez Powiatowy Zarząd Dróg w P. inwestycja związana z poszerzeniem drogi i budową chodnika jest inwestycją celu publicznego zgodnie z art. 6 u.g.n. W ocenie Sądu w sprawie ma zastosowanie również art. 93 u.g.n., który przywołały organy obu instancji. Z uwagi na powyższe wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione. W gminie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego skarżąca nie kwestionowała i który jest prawem miejscowym. Plan miejscowy niewątpliwie stanowi legalną ingerencję w prawo własności a jego kwestionowanie odbywa się w innym postępowaniu niż będące przedmiotem kontroli sądu. Działając zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami oraz planem miejscowym organ I instancji był uprawniony do zaopiniowania wstępnego podziału nieruchomości w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. co w sprawie miało miejsce. Skoro zatem zaopiniowany podział nieruchomości nie narusza zapisów obowiązującego planu miejscowego, projekt podziału musiał zostać zaopiniowany pozytywnie.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa i nie ma podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.