Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 442/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135; art. 152; art. 200 i art. 205 § 2 i § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 201 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 194 poz 6 art. 1 ust. 3
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone  rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na  przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji*
journal: Dz.U.UE.L 2012 nr 275 poz 1 art. 1; art. 2 zdanie 2
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające  ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 marca 2013 r. nr [...]; [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia co do określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 17 grudnia 2012 r. nr [...], [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej w O. kwotę 5509 (pięć tysięcy pięćset dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 27 grudnia 2010 r. A s.c. K. W., A. W., P. W., R. W. (z dniem 14 marca 2011 r. przekształcona w A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w O. - dalej: "spółka", "skarżąca"), za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego – B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zgłosiła w Urzędzie Celnym w G. do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar sprowadzony z Malezji, opisany w zgłoszeniu celnym jako:

- poz. 1 - "śruby M39x300 ze stali zwykłej (węglowej)" – kod Taric 7318 15 89 81;

- poz. 2 – "nakrętki M8, klasa 8 ze stali zwykłej (węglowej)" – kod Taric 7318 16 99 99;

- poz. 3 – "nakrętki M8, klasa 8 ze stali zwykłej (węglowej)" – kod Taric 7318 16 91 99.

Zgłoszenie celne zarejestrowano pod nr [...].

Kwotę należności celnych (A00) określono w wysokości 0 zł z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A, a wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określona została w kwocie 21.803 zł z zastosowaniem stawki wynoszącej 22 %.

Decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r.) Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 § 1 i art. 93a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. g, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.; dalej w skrócie "WKC"), rozporządzenia Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 284 z 2010 r.), rozporządzania Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 29 z 2009 r.), art. 1 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE Nr L 194/6 z 2011 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 16, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054):

1. określił dla towarów ujętych w pozycji 1 ww. zgłoszenia celnego dodatkowy kod Taric B999 oraz stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) – w wysokości 85%;

2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 61.873 zł;

3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru ujętego w zgłoszeniu celnym w wysokości 35.415 zł.

W uzasadnieniu organ celny wskazał, że w dniu objęcia towaru procedurą celną obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010".

Towary ujęte w poz. 1 ww. zgłoszenia celnego, których kody zostały wymienione w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 poddane zostały rejestracji.

W lipcu 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011".

Mając na uwadze powyższe organ postanowieniami z dnia 27 listopada 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego i w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług.

Stosownie do postanowień rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 od towarów klasyfikowanych do kodu Taric 7318 15 89 81, przywiezionych z Malezji, należy pobrać cło antydumpingowe w wysokości 85% od wartości zgłoszonego towaru. Organ zauważył przy tym, że firma, od której spółka zakupiła towar zgłoszony do odprawy nie została wymieniona we wskazanym rozporządzeniu jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego.

W reasumpcji należało dokonać stosownych zmian z treści dokumentu SAD i wyliczyć należności celno - podatkowe

Spółka odwołała się od tej decyzji podnosząc, że rozstrzygnięcie narusza art. 2 Konstytucji RP, art. 67, art. 78, art. 220 WKC, art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. WE L 56/1 z dnia 6.03.1996 r.) – dalej: "rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96", art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 121 § 1, art. 128, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 28 marca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że początkowo postępowanie zostało wszczęte i było prowadzone wobec A s.c. K. W., A. W., P. W., R. W. Decyzja organu pierwszej instancji wydana w dniu 7 grudnia 2011 r. wobec spółki cywilnej. W sytuacji, gdy w dniu 14 marca 2011 r. spółka cywilna została przekształcona zmieniając nazwę i formę prawną na A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w O., organ odwoławczy decyzją z dnia 29 marca 2012 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie.

W dalszej kolejności Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniami z dnia 27 listopada 2012 r. wszczął postępowanie wobec ww. spółki i wydał decyzję z dnia 17 grudnia 2012 r.

Przechodząc do meritum sprawy organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostało rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91, 7318 14 99 11, 7318 14 99 91, 7318 15 59 11, 7318 15 59 61, 7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11, 7318 15 81 61, 7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61, 7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318, 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa.

Kontrahent spółki eksportujący towar – C, nie został wymieniony jako przedsiębiorstwo zwolnione z cła antydumpingowego.

W art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 nakazano pobieranie cła rozszerzonego na mocy ust. 1 tego artykułu od przywozu produktów wysłanych z Malezji, bez względu na to, czy zostały zgłoszone czy też niezgłoszone jako pochodzące z Malezji, zarejestrowane zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 - dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009", z wyjątkiem przywozu produktów produkowanych przez przedsiębiorstwa wymienione w ust. 1.

Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że zgłoszenie celne zostało zarejestrowane na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010, które obowiązywało w dniu 27 grudnia 2010 r.

W odniesieniu do zarzutów spółki organ odwoławczy przyznał, że przedstawione funkcjonowanie ceł antydumpingowych stanowi przejaw działania prawa wstecz, jednak jest to dozwolone w świetle prawa wspólnotowego (z uwagi na konieczność ochrony przemysłu wspólnotowego) oraz prawa polskiego.

Ponadto spółka miała możliwość zaznajomienia się z przepisami celnymi, w tym z treścią rozporządzenia nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. Co więcej, informacja o rejestracji przywozu towarów na podstawie ww. rozporządzenia została w dniu 29 października 2010 r. zamieszczona w internetowej przeglądarce taryfowej ISZTAR (dostępnej na www.mf.gov.pl), bieżąco aktualizowanej danymi pochodzącymi z systemu Taric.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w realiach sprawy nie było również podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 WKC, który umożliwia uniknięcie nałożenia cła w przypadku, gdy kwota należności celnych została określona w wyniku błędu organu celnego, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów w zakresie zgłoszenia celnego.

Konsekwencją naliczenia cła antydumpingowego było ustalenie prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu ww. towaru.

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w O. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia wydanych w jej sprawie rozstrzygnięć.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady praworządności w wyniku stosowania prawa wstecz;

- art. 67 WKC przejawiające się w przyjęciu innej daty niż data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne;

- art. 78 WKC w wyniku uznania, że w niniejszej sprawie możliwe jest zastosowanie tego przepisu;

- art. 220 WKC polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie możliwe jest dokonanie retrospektywnego zaksięgowania cła;

- art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 poprzez zaniechanie przesłania spółce aktu prawnego traktującego o zastosowaniu cła;

- art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług w wyniku przyjęcia do rozliczenia podatkowego innych danych niż wynikających z deklaracji składanych przez spółkę;

- art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w wyniku dowolnej oceny materiału dowodowego;

- art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa przejawiające się w ustaleniu prawdy wygodnej dla organu, nie zaś prawdy obiektywnej;

- art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez działanie organu w sposób nie budzący zaufania do organów państwa;

- art. 128 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 29 marca 2012 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 7 grudnia 2011 r. (adresowaną jeszcze na wspólników spółki cywilnej) i umorzył sprawę dotyczącą wskazanego zgłoszenia celnego. W tej sytuacji nie było dopuszczalne wszczęcie nowego postępowania zwykłego w niniejszej sprawie. Jedyną drogą zmiany ww. decyzji ostatecznej wydanej przez Dyrektora Izby Celnej było zaś wznowienie postępowania.

W ocenie skarżącej w realiach sprawy doszło ponadto do rażącego naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie prawa wstecz. Tymczasem zasada nieretroaktywności prawa jest jedną z podstaw polskiego porządku prawnego, potwierdzoną przez orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów. Tylko w wyjątkowych wypadkach przy spełnieniu dodatkowych przesłanek jest możliwe uznanie tego rodzaju przepisów za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Z pewnością lakoniczne sformułowanie o konieczności ochrony przemysłu wspólnotowego nie uzasadnia zastosowania wobec spółki cła antydumpingowego nałożonego z mocą wsteczną.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 446/2010 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 353/2010 skarżąca stwierdziła ponadto, że nie jest dopuszczalne stosownie prowspólnotowej interpretacji i stosowania przepisów w przypadku, gdy jest to niezgodne z Konstytucją RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące określenia cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: " Ordynacja podatkowa", z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Okoliczności faktyczne sprawy obejmowały przede wszystkim przyjęcie zgłoszenia celnego w dniu 27 grudnia 2010 r., dotyczącego określonej ilości śrub ze stali zwykłej, węglowej sprowadzonych z Malezji. Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie była między stronami sporna.

Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości to, że co do zasady datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 str. 841). Na powyższe wskazywała skarżąca zarzucając w skardze naruszenie art. 67 WKC "przejawiające się w przyjęciu innej daty niż data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne." W nawiązaniu do tego skarżąca zarzucała również naruszenie zasady lex retro non agit.

W tym miejscu należy wskazać na specyficzny i wyjątkowy charakter postępowania w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W istotnej dla sprawy dacie 27 grudnia 2010 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami) - dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009". Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.

Specyfika postępowania antydumpingowego, które po przeprowadzeniu dochodzenia może doprowadzić do zastosowania podwyższonych ceł antydumpingowych wymaga, by środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się cła tymczasowe oraz rejestrację towarów, o której mowa powyżej. Środki te pozwalają na realizację celów postępowania antydumpingowego polegających na ochronie rynku wspólnotowego przed niszczącymi go praktykami niezgodnymi z zasadami gospodarki rynkowej.

Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji (Dz.U.UE.L.2010.282.29), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji ( UE) nr 966/2010".

Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tym zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji.

Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6), dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011", nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Ww. rozporządzenie stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011r.

Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.).

W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r.

Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że w dacie wszczęcia postępowania w sprawie (postanowienie z dnia 27 listopada 2012 r.) obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit. str. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.

Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszeń celnych rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r.

Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że, po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op.cit. str. 66.).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz.Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organy celne od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.

Zastosowanie przez organy celne stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszenia celnego, ani w dacie wszczęcia postępowania w sprawie oraz orzekania przez te organy. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organy celne na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną.

Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organy celne obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, zasadnie bowiem na sprowadzone przez skarżącą spółkę towary, uprzednio zarejestrowane, nałożono cło antydumpingowe, jakkolwiek w nieprawidłowej wysokości. Nie ma racji skarżąca zarzucając organom naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz naruszenie powołanych w skardze przepisów WKC i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, na mocy których doszło do retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i podatkowych.

Dodatkowo warto przywołać stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zawarte w wyroku z dnia 26 kwietnia 2005 r. C-376/02, zgodnie z którym o ile jest ogólną regułą, że zasada pewności prawa sprzeciwia się temu, by temporalny zakres obowiązywania aktu wspólnotowego rozpoczynał się przed jego publikacją, to jednak może tak być na zasadzie wyjątku, gdy wymaga tego cel interesu ogólnego i gdy w należyty sposób respektowane są uzasadnione oczekiwania zainteresowanych.

Z kolei Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06 stwierdził, że zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewniania realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób ( opubl. OTK-A 2007/4/37).

Rozciągnięcie ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem Rady (UE) nr 723/2011 także na towary sprowadzone przed jego wejściem w życie – lecz zarejestrowane na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 stanowiło wprawdzie istotnie przejaw działania prawa wstecz – lecz dozwolonego zarówno świetle Konstytucji RP jak i prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich – w tym polskiej, przed szkodliwymi, niszczącymi praktykami dumpingowymi. Polityka antydumpingowa i służące jej realizacji regulacje prawne opierają się na fundamentalnych, obowiązujących od lat i znanych importerom założeniach - obejmujących także stosowanie środków antydumpingowych z mocą wsteczną – nie sięgającą jednak dalej niż wejście w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Gwarancje praw zainteresowanych wynikają z objęcia rejestracją i co za tym idzie późniejszym obciążeniem cłem z mocą wsteczną jedynie towarów sprowadzonych po wejściu w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie (nr 966/2010). Rezygnacja ze stosowania środków antydumpingowych przewidzianych powołanymi powyżej przepisami spowodowałaby zagrożenie bytu dla wielu gałęzi gospodarki Państw Członkowskich UE ze strony państw prowadzących szczególnie agresywną politykę gospodarczą, a zwłaszcza tych, w których zasady gospodarki rynkowej nie są przestrzegane ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., I GSK 15/12 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Nie doszło również do ponownego wszczęcia postępowania w sprawie, w której zapadła już decyzja ostateczna. Decyzją z dnia 29 marca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia co do określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego i podatku od towarów i usług, którego stronami byli wspólnicy spółki cywilnej A tj. K. W., A. W., P. W., R.W. Nie doszło zatem do merytorycznego rozpatrzenia ww. sprawy, co za tym idzie, zarzut naruszenia art. 128 Ordynacji podatkowej jest niezasadny.

W dniu 14 marca 2011 r. spółka cywilna została przekształcona zmieniając nazwę i formę prawną na A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w O. Zgodnie z art. 553 § 1 Kodeksu spółek spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Skarżąca, będąc następcą prawnym spółki cywilnej, wstąpiła zatem w ogół jej praw i obowiązków (sukcesja uniwersalna), w tym przejęła odpowiedzialność za zobowiązania związane z prowadzoną przed przekształceniem działalnością, w tym z tytułu ceł i podatków. Tym samym prawidłowo Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r. wszczął przedmiotowe postępowanie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej ( Dz. U. WE L 1996.56.1), to zauważyć należy, że ww. rozporządzenie utraciło moc z dniem 10 stycznia 2010 r. i zostało zastąpione powołanym wcześniej rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009.

Ze wskazanych przyczyn Sąd nie dopatrzył się również naruszenia powołanych w pkt 7-9 zarzutów skargi przepisów Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U. nr 31, poz. 153).

Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.