Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 723/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2 K.p.a., art.64e
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. D. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1723/23 w sprawie ze sprzeciwu A. D. i K. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 11 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia stanu wody na gruncie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1723/23, oddalił sprzeciw A. D. i K. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 11 maja 2023 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia naruszenia stanu wody na gruncie.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2017 r. S. K. wystąpił do Wójta o interwencję w sprawie zalewania działki [...] położonej w K. pomiędzy ulicami [...] i [...]. Z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu z 8 maja 2017 r. wynika, że S. K. wnioskował o rozszerzenie wniosku również na działki położone przy ul. [...] od działki [...] do [...]. Również Z. D., właściciel działki [...], zawnioskował o wszczęcie postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych.

Decyzją z dnia 7 marca 2018 r., nr [...], Wójt nakazał:

1. właścicielom działek [...] i [...] przywrócenie stanu pierwotnego poprzez zebranie usypanego materiału do rzędnej 160 m n.p.m. z zachowaniem spadku w kierunku lokalnej bazy drenażowej (rów na działce [...]);

2. właścicielom działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przywrócenie stanu pierwotnego poprzez zebranie usypanego materiału;

3. właścicielom działek [...], [...] i [...] wyprofilowanie powierzchni ich części przy granicy zachodniej szerokości min. 2 m, umożliwiającej naturalny odpływ wód w kierunku lokalnej bazy drenażowej (rów na działce [...]) lub wykonanie w działce [...] rowu od zachodniej granicy działki [...] do użytku "w" na działce [...] z zachowaniem spadku w kierunku wschodnim, wykonanego zgodnie z przepisami odrębnymi oraz zachowaniem normatywnych odległości od istniejącej infrastruktury, który swoimi parametrami umożliwi odpływ wód opadowych i roztopowych z działek położony po południowej stronie ul. [...].

Decyzją z dnia 3 października 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji poinformował strony o terminie oględzin wyznaczonym na 6 lutego 2020 r., a jednocześnie dopuścił dowód z opinii biegłego w zakresu hydrologii i gospodarki wodnej M. S.

Decyzją z dnia 4 sierpnia 2020 r., nr [...], Wójt:

1. nie stwierdził naruszenia stanu wody na gruncie na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] oraz części ul. [...] (działki [...] i [...]) od wysokości działki [...] w kierunku zachodnim;

2. stwierdził naruszenie stanu wody na gruncie na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz części ul. [...] (działki [...] i [...]) do wysokości działki [...];

3. nakazał właścicielom ul. [...] wykonanie urządzenia wodnego z ujściem do rowu (działka [...]), w części górnej otwartego, w części dolnej zabudowanego rurociągiem Ø 300, zapobiegającego szkodom powstającym na działkach [...] i [...] zgodnie z załącznikiem nr 1 i nr 2 do decyzji.

Decyzją z 19 lutego 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach uchyliło decyzję Wójta z dnia 4 sierpnia 2020 r. w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

A. D. i K. S. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Kolegium, a wyrokiem z dnia 20 września 2021 r. Sąd oddalił go i akta sprawy zostały zwrócone Wójtowi w dniu 9 lutego 2022 r.

Decyzją z dnia 24 października 2022 r., nr [...], Wójt:

1. nie stwierdził naruszenia stanu wody na gruncie na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] oraz części ul. [...] (działki [...] i [...]) od wysokości działki nr [...] w kierunku zachodnim;

2. stwierdził naruszenie stanu wody na gruncie na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz części ul. [...] (działki [...] i [...]) do wysokości działki nr [...];

3. nakazał właścicielom ul. [...] wykonanie urządzenia wodnego z ujściem do rowu (działka [...]), w części górnej otwartego, w części dolnej zabudowanego rurociągiem Ø 300, zapobiegającego szkodom powstającym na działkach [...] i [...] zgodnie z załącznikiem nr 1 i nr 2 do decyzji (na załączniku nr 1 został określony przebieg urządzenia, a na załączniku nr 2 zostały określone parametry urządzenia).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyły A. D. i K. S.

Decyzją z dnia 11 maja 2023 r., nr [...], SKO w Siedlcach ponownie uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja Wójta z dnia 24 października 2022 r. kolejny raz oparta została na niepełnych ustaleniach faktycznych, w zakresie ustalenia przyczyn zalewania nieruchomości wnioskodawców oraz działań jakie należy podjąć w celu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności opinie biegłych, SKO wskazało, że nie sposób zgodzić się ze wszystkimi wnioskami zawartymi w treści opinii biegłego J. N. Bez wątpienia bowiem wybudowanie ul. [...] i podniesienie w ten sposób poziomu terenu miało wpływ na stosunki wodne na analizowanym terenie, na co wskazuje opinia. Jednakże zgromadzony w sprawie pozostały materiał dowodowy pozwolił również stwierdzić, iż wpływ na zalewanie nieruchomości wnioskodawców może mieć również nielegalne odprowadzanie wód z zabudowanych posesji zlokalizowanych wzdłuż ul. [...], która to kwestia ponownie nie została przez organ zbadana.

Kolegium wskazało także, że z treści opinii biegłego J. N. wynika, iż została ona sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentów – archiwalnych map oraz wyników badań terenu przeprowadzanych przez biegłą M. S. na potrzeby jej opinii, bez dokonania przez biegłego oględzin działek i szczegółowych badań terenu. Również organ I instancji nie przeprowadził ponownych oględzin nieruchomości, w szczególności w zakresie zabudowanych posesji zlokalizowanych wzdłuż ul. [...] – celem ustalenia zasadności wezwania ich właścicieli do udziału w sprawie w charakterze uczestników. Tym samym, ustalenia przedmiotowej opinii budzą wątpliwości w zakresie ich prawidłowości, mając również na uwadze ich sprzeczność z wydaną wcześniej opinią biegłej M. S.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, co wyrażane było także w jego poprzednich decyzjach, w niniejszej sprawie zaistniała bezwzględna konieczność ustalenia wpływu odprowadzania wód z nieruchomości położonych po południowej stronie działek wnioskodawców, w szczególności ul. [...] i położonych przy niej budynków, na okoliczność gromadzenia wód na nieruchomościach wnioskodawców, czego organ I instancji ponownie nie uczynił. Konieczność taką dostrzegł również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który oddalając sprzeciw od poprzedniej decyzji Kolegium z dnia 19 lutego 2021 r., podzielił ustalenia organu odwoławczego w zakresie konieczności przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w szerszym zakresie. Kluczową w niniejszej sprawie kwestią jest ustalenie bezpośredniej przyczyny gromadzenia wód na nieruchomościach wnioskodawców. Z treści opinii wynika, iż niezależnie od podniesienia części ul. [...], może przyczyniać się do tego również odprowadzanie wód przez właścicieli nieruchomości położonych przy ul. [...].

Dlatego też, organ I instancji winien dokonać ustaleń w zakresie personaliów i adresów właścicieli nieruchomości przy ul. [...], z których wody mogą spływać na nieruchomości wnioskodawców i wezwać te osoby do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. Następnie, Wójt winien ponownie przeprowadzić dowód z oględzin, obejmujący również nieruchomości zlokalizowane po południowej stronie działek wnioskodawców, a dalej kolejności kolejny dowód z opinii biegłego w celu kompleksowej oceny oddziaływania sąsiednich nieruchomości na działki wnioskodawców.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ postanowił o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. D. i K. S. zaskarżyły je sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na sprzeciw organ nie zajął merytorycznego stanowiska w sprawie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesiony sprzeciw za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w wyroku z dnia 20 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1003/21, oddalającym poprzedni sprzeciw skarżących od decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu I instancji – Sąd Wojewódzki stwierdził m.in., że w sprawie niewyjaśniona została kwestia tego, jaki wpływ na rozważaną zmianę stosunków wodnych ma wprowadzanie na działkę [...] wód opadowych z zabudowanych posesji zlokalizowanych wzdłuż ul. [...] i z samej drogi. Ponadto Sąd wskazał, że z uwagi na wymóg poszerzenia ustaleń faktycznych w postępowaniu powinni wziąć udział właściciele wskazanych przez organ odwoławczy nieruchomości znajdujących się po południowej stronie działki [...], co nakazywało zapewnić tym osobom czynny udział w postępowaniu przez organem I instancji z uwagi na to, że podejmowane rozstrzygnięcie może kształtować ich sytuację prawną. Organ I instancji nie zastosował się do powyższych wytycznych, czym naruszył art. 153 P.p.s.a. W ponownym postępowaniu przed organem I instancji wprawdzie został dopuszczony i przeprowadzony dowód z opinii biegłego J. N. na wskazane okoliczności, a nawet sporządzony został aneks do niej, jednak jak słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, z treści tej opinii wynika, iż została ona sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentów, tj. archiwalnych map oraz wyników badań terenu przeprowadzonych przez biegłą M. S. na potrzeby jej opinii, bez dokonania przez biegłego oględzin działek i szczegółowych badań terenu. Ponadto organ I instancji nie przeprowadził ponownych oględzin nieruchomości, w szczególności w zakresie zabudowanych posesji zlokalizowanych wzdłuż ul. [...], celem ustalenia zasadności wezwania ich właścicieli do udziału w sprawie w charakterze uczestników. Tym samym opinia ta jest sprzeczna z wcześniejszą opinią biegłej M. S., co wymagało dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

W ocenie Sądu meriti słusznie organ odwoławczy wskazał, że, w niniejszej sprawie zaistniała bezwzględna konieczność ustalenia wpływu odprowadzania wód z nieruchomości położonych po południowej stronie działek wnioskodawców, w szczególności ul. [...] i położonych przy niej budynków na okoliczność gromadzenia wód na nieruchomościach wnioskodawców, czego organ I instancji ponownie nie uczynił. Konieczność taką dostrzegł również Sąd, oddalając sprzeciw od poprzedniej decyzji Kolegium i podzielając jego ustalenia w zakresie potrzeby przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w szerszym zakresie. Chodzi o ustalenie bezpośredniej przyczyny gromadzenia wód na nieruchomościach wnioskodawców, gdyż z dotychczasowego materiału dowodowego wynika, iż niezależnie od podniesienia części ul. [...], może przyczyniać się do tego również odprowadzanie wód przez właścicieli nieruchomości położonych przy ul. [...]. Dlatego też, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, zasadnie SKO podniosło, że organ I instancji winien dokonać ustalenia personaliów i adresów właścicieli nieruchomości przy ul. [...], z których wody mogą spływać na nieruchomości wnioskodawców i wezwać te osoby do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. Następnie, winien ponownie przeprowadzić dowód z oględzin, obejmujący również nieruchomości zlokalizowane po południowej stronie działek wnioskodawców, a w dalszej kolejności kolejny dowód z opinii biegłego, w celu kompleksowej oceny oddziaływania sąsiednich nieruchomości na działki wnioskodawców.

Tym samym w ocenie Sądu pierwszej instancji sprzeciw złożony w niniejszej sprawie nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż wydając decyzję z dnia 24 października 2022 r. Wójt naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w istotnym stopniu, bowiem zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do rozstrzygnięcia wniosku, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W rezultacie Sąd Wojewódzki stwierdził, że organ I instancji dopuścił się naruszenia nie tylko art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, ale też art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", co już samo w sobie uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprzeciw podlegał oddaleniu i dlatego na podstawie art. 151a § 2 w związku z art. 64d § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły A. D. i K. S. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 134 § 1 P.p.s.a, i nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granice zakreślone w skardze; naruszenie powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie powinien oddalać skargi, a powinien uchylić w całości zaskarżoną decyzję w sprawie, w szczególności z uwagi na naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 138 § 2 ,art. 80,7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a.

- art. 141 § 4 w związku z art. 11 P.p.s.a poprzez pominiecie i nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu skarżącego dotyczącego pominięcia przez organ prawomocnego Wyroku Sądu Rejonowego w M. II wydział Karny z 12 kwietnia 2010 r sygn. akt [...].

W oparciu o powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie wniosły:

- na podstawie art.185 § 1 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania .

- na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. o odstąpienie od rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano, podnosząc, iż zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy wystarczał na wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach powinno zatem uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy. Nadto w obrocie prawnym istnieje prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], z którego jednoznacznie wynika, iż w okresie od lutego 2008 r. do dnia 17 września 2009 wybudowanie drogi na terenie działek [...]-[...] i [...] (co odpowiada nasypowi na ul. [...] na długości od ul. [...] do granicy zachodniej działki [...] oraz działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) poprzez nawiezienie ziemi i gruzu nie skutkowało zakłóceniem stosunków wodnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 2a P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 P.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności rozważyć należy, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zatem zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Niezbędne jest wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 K.p.a., do czego uprawnia art. 64e P.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z sytuacją taką mamy zatem do czynienia, gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy.

Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Za prawidłowe zatem uznać należy stanowisko, że organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 K.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 K.p.a. będzie niewystarczające.

Zgodnie z treścią art. 136 K.p.a. organ drugiej instancji uprawniony jest do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Oceniając przedstawione wyżej poglądy w realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skutecznie wykazało konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w niniejszej sprawie zaistniała bezwzględna konieczność ustalenia wpływu odprowadzania wód z nieruchomości położonych po południowej stronie działek wnioskodawców, w szczególności ul. [...] i położonych przy niej budynków na okoliczność gromadzenia wód na nieruchomościach wnioskodawców, czego organ I instancji ponownie nie uczynił. Konieczność taką dostrzegł również Sąd Wojewódzki, oddalając sprzeciw od poprzedniej decyzji Kolegium i podzielając jego ustalenia w zakresie potrzeby przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w szerszym zakresie. Chodzi o ustalenie bezpośredniej przyczyny gromadzenia wód na nieruchomościach wnioskodawców, gdyż z dotychczasowego materiału dowodowego wynika, iż niezależnie od podniesienia części ul. [...], może przyczyniać się do tego również odprowadzanie wód przez właścicieli nieruchomości położonych przy ul. [...]. Dlatego też zasadnie SKO podniosło, że organ I instancji winien dokonać ustalenia personaliów i adresów właścicieli nieruchomości przy ul. [...], z których wody mogą spływać na nieruchomości wnioskodawców i wezwać te osoby do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. Następnie, winien ponownie przeprowadzić dowód z oględzin, obejmujący również nieruchomości zlokalizowane po południowej stronie działek wnioskodawców, a w dalszej kolejności kolejny dowód z opinii biegłego, w celu kompleksowej oceny oddziaływania sąsiednich nieruchomości na działki wnioskodawców. Nadto jak słusznie wskazał Sąd meriti decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem także art. 153 P.p.s.a., co również uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.

Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, taki stan sprawy nie mógł być podstawą do zaakceptowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu pierwszej instancji. Sprawa nie mogła być również w tym zakresie weryfikowana merytorycznie przez organ odwoławczy.

Odnosząc się zaś do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 500/21, LEX nr 3287550). Wskazać zatem należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. I GSK 1329/15, ONSAiWSA 2019, nr 1, poz. 9). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku wyjaśnił, z jakich przyczyn uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

W odniesieniu zaś do podniesionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że o ile skarga – w myśl art. 134 P.p.s.a. i art. 145 P.p.s.a. – otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz norm o charakterze proceduralnym, to art. 64e P.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową przy sprzeciwie do oceny jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Tym samym również w postępowaniu kasacyjnym nie podlegały weryfikacji zarzuty dotyczące zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego w zakresie wiążącym się z merytorycznym rozpoznaniem przedmiotowej sprawy administracyjnej.

Szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie, będzie możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne.

Z przyczyn omówionych wyżej należało stwierdzić, że zaskarżony wyrok wydany został wskutek prawidłowo przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.