Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 474/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 52, art. 48 ust. 1, art. 29 ust 2 pkt 6, art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 879/20 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2020 r. nr OA.7721.22.8.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 879/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2020 r. nr OA.7721.22.8.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego.

A. sp. z o.o. z siedzibą w R. złożyło skargę kasacyjną, którą zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

I. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez oddalenie skargi skarżącego, w sytuacji gdy organ nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu i okoliczności sprawy, co skutkowało ustaleniem, że skarżący jest inwestorem reklamy, do której odnośni się decyzja organu, pomimo braku ustalenia czy skarżący wszczął roboty budowlane oraz z pominięciem podstawy faktycznej uznania skarżącego za inwestora w treści decyzji organu,

II. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

2. art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżący jako inwestor reklamy jest zobowiązany do rozbiórki przedmiotowej reklamy, w sytuacji gdy skarżący nie jest inwestorem reklamy,

3. art. 29 ust 2 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że regulacje te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2020 r. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzyżowie z dnia 20 kwietnia 2020 r. i nakazująca rozbiórkę urządzenia reklamowego powinna zostać skierowana do skarżącego [...].

Sąd Wojewódzki wskazał, że podstawą do przyjęcia, iż skarżące [...] było inwestorem urządzenia reklamowego, obejmującego nośnik reklamowy oraz tablicę reklamową, jest treść umowy dzierżawy z dnia 4 czerwca 2008 r. oraz stanowisko użytkownika wieczystego nieruchomości, na której posadowiono sporne urządzenie. Sąd zauważył, że w § 2 powyższej umowy postanowiono, że użytkownik wieczysty jako wydzierżawiający oddaje stronie skarżącej jako dzierżawcy 2 m kw. powierzchni nieruchomości, na której "umieszczony będzie nośnik reklamowy Dzierżawcy", a tablica reklamowa "będzie ustawiona na działce na okres (...)". Sąd uznał również, że z treści zacytowanych postanowień umownych wynika, że nie tylko zasadniczy element urządzenia reklamowego (nośnik reklamowy) będzie należał do strony skarżącej jako dzierżawcy, ale dodatkowo zarówno nośnik reklamowy, jak i sama reklama zostaną umieszczone dopiero po zawarciu umowy dzierżawy. Nadto dzierżawca zobowiązał się do "nieumieszczania" na nośniku reklamowym określonych typów reklam (§ 8 umowy).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że nie ma podstaw do uznania, iż skarżące [...] nie jest inwestorem przedmiotowego urządzenia reklamowego. Słusznie bowiem Sąd Wojewódzki zauważył, że ustalenia umowne potwierdzają również wyjaśnienia J. P. zawarte w protokole rozprawy administracyjnej z dnia 12 stycznia 2018 r., w którym ww. oświadczył, że sporne urządzenie zostało wybudowane przez stronę skarżącą "zaraz po podpisaniu umowy" z dnia 4 czerwca 2008 r.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z materiału dowodowego jasno wynika, że skarżące [...] było inwestorem całego obiektu reklamowego. Nie można bowiem twierdzić, że skarżący jedynie zamontował tablicę reklamową na nośniku należącym do wydzierżawiającego, bowiem przeczy temu m.in. umowa dzierżawy, w której wskazano, iż "Wydzierżawiający oświadcza, że jest użytkownikiem wieczysty nieruchomości niezabudowanej (...)". Z tego względu twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że nie był on inwestorem trwale związanego z gruntem obiektu, a jedynie umieścił na nim tablicę reklamową, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za gołosłowne i nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należało, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.), bowiem materiał dowodowy w sprawie został właściwie zebrany i nie było potrzeby jego uzupełnienia.

Powyższe stanowisko rzutuje również na ocenę zarzutu naruszenia art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, którego skarżący kasacyjnie upatruje w wadliwym uznaniu, iż Spółka jako inwestor jest zobowiązana do rozbiórki przedmiotowej reklamy. Skoro skarżące [...] nie zakwestionowało skutecznie ustaleń w zakresie posiadanego statusu inwestora, to należało uznać, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, iż organ administracji niewadliwie zastosował omawiany przepis nakładając obowiązki określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego na Spółkę.

Jedynie na marginesie wskazać należy, że nawet gdyby uznać, że skarżąca kasacyjnie nie jest inwestorem przedmiotowego obiektu, to i tak zobowiązana byłaby do jego rozbiórki. Nie ulega wszak wątpliwości, że jest ona dzierżawcą nieruchomości (fragmentu), na której posadowiony jest obiekt budowlany i jako dzierżawcę należałoby uznać ją za jej zarządcę, a zatem jeden z podmiotów wymienionych w art. 52 ustawy Prawo budowlane.

Konkludując, organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosowały art. 52 Prawa budowlanego.

Przechodząc od oceny zarzutu naruszenia art. 29 ust 2 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że regulacje te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie wskazać należy, że skarżący nie kwestionuje faktu, iż przedmiotowy obiekt należy zaliczyć do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. Prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja zmierza natomiast do wykazania, że po pierwsze zrealizowane przez skarżącego roboty polegały de facto jedynie na montażu/ zainstalowaniu tablicy do wolnostojącego nośnika reklamowego, po drugie, że skarżący nie powinien być adresatem decyzji rozbiórkowej.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego - wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe - budowle - wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.

Wobec faktu, że skarżący nie kwestionuje, iż przedmiotowy obiekt należy zaliczyć do wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych uznać należało, że wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę.

Odnośnie zaś do podniesionej argumentacji dotyczącej zainstalowania tablicy reklamowej wskazać należy, że pojęcie "instalowania" nie jest zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane, jednakże jest przez ustawodawcę używane w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych. Definicje słownikowe pojęcia "instalowania czegoś", jak również jego potoczne rozumienie, także zakłada każdorazowo związek techniczny lub funkcjonalny z istniejącym (funkcjonującym) wcześniej obiektem (rzeczą) (zob. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r. II OSK 2544/18, dostępne w CBOS). Tym samym wobec stwierdzenia, że działka, na której wybudowano przedmiotowy obiekt była działką niezabudowaną nie można uznać tego argumentu skarżącego za skuteczny. Jednocześnie w konsekwencji prawidłowego ustalenia przez organy administracyjne, że strona skarżąca kasacyjnie była inwestorem przedmiotowego nośnika reklamowego oraz słusznego zaakceptowania tego ustalenia przez Sąd pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie nie doszło ani do wskazywanego przez skarżącego naruszenia art. 29 ust 2 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ani art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z tych względów należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a to obligowało do jej oddalenia.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1