Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 226/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 1a pkt 12 lit. a, art. 7 par 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi U. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r. nr 3201-IEE2.7113.18.2023.3 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 23 grudnia 2022 r. nr 3202-SEE.711.5.47.2022.KN o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dłużnika zajętej wierzytelności w P. S.A.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku U. H. Sp. z o.o. jako dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego z 6 grudnia 2022 roku znak: [...] Przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiono w związku z nieprzekazaniem przez ww. spółkę zajętej kwoty wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

W toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z 7 grudnia 2022 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. dokonał zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Zawiadomienie doręczono skarżącej 8 grudnia 2022 roku.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z 12 grudnia 2022 roku spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną, podnosząc zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazała również na brak doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego oraz orzeczenia organu z 22 lipca 2022 roku. W związku z tym, zażądała natychmiastowego zwolnienia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego U. H. Sp. z o.o. oraz zwrotu ewentualnie przejętych przez urząd skarbowy kwot pieniężnych z odsetkami. Stwierdziła, że U. H. Sp. z o.o. nie ma żadnych zaległości w stosunku do Urzędu Skarbowego w B.. Do swego pisma załączyła komplet faktur sprzedaży wyrobów przez U. Sp. z o.o. do U. H. Sp. z o.o. za okres od 3 listopada 2021 roku do 30 listopada 2022 roku. Skarżąca podniosła, że jak wynika z załączonych faktur sprzedaży, transakcje pomiędzy podmiotami odbywają się w formie zapłaty gotówkowej, czyli spełniła obowiązek zapłaty na tzw. "pniu" z zachowaniem rygoru limitu rozliczania się gotówką pomiędzy przedsiębiorcami wysokości 15 000 zł brutto.

Postanowieniem z 23 grudnia 2022 roku znak: 3202-SEE.711.5.47.2022.KN Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. oddalił skargę skarżącej spółki na czynność egzekucyjną. Organ egzekucyjny przedstawił stan faktyczny związany z uchylaniem się od zapłaty dochodzonych zaległości przez spółkę U. Sp. z o.o.

Podał, że zawiadomieniami z: 14 stycznia 2022 roku nr 3202-SEE.711.46290756.2022.1.KUNA32/54, 17 lutego 2022 roku nr 3202-SEE.711.48011277.2022.1.KUNA32/258, 28 lutego 2022 roku nr 3202-

SEE.711.48561222.2022.1.KUNA32/365 i 3 marca 2022 roku nr 3202-SEE.711.48807728.2022.1.KUNA32/389 zajął u skarżącej inne wierzytelności pieniężne, przysługujące zobowiązanej spółce U.. W odpowiedziach na zajęcia wierzytelności z: 18 stycznia 2022 roku, 4 marca 2022 roku i 11 marca 2022 roku skarżąca wskazała, że nie posiada żadnych zobowiązań w stosunku do U. Sp. z o.o.

Organ egzekucyjny wskazał, że celem weryfikacji prawdziwości twierdzeń spółki organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego i sporządził protokół, który doręczono spółce prawidłowo w jej siedzibie.

Pismem z 25 maja 2022 roku spółka złożyła uwagi i zastrzeżenia do protokołu, które Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z 22 lipca 2022 r. znak 3202-SEE.711.5.36.2022.KN, uznał za niezasadne i określił wysokość nieprzekazanej kwoty na [...] zł. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżono pismem z 2 sierpnia 2022 r. do organu odwoławczego.

Po dokonaniu analizy prawidłowości przeprowadzonych przez organ egzekucyjny czynności, postanowieniem z 16 września 2022 roku znak: 3201-IEE.711.94.2022.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie utrzymał postanowienie w mocy.

Wskazał w uzasadnieniu, że podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności od wykonania zajęcia wierzytelności mogą być wyłącznie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dłużnika zajętej wierzytelności nie upoważnia do uchylenia się od wykonania obowiązku sposób zapłaty "na pniu" z zachowaniem rygoru limitu rozliczenia się gotówką w wysokości 15.000 zł brutto. Rozstrzygnięcie nie zostało przez stronę zaskarżone.

Organ egzekucyjny wyjaśnił dalej, że ze względu na dalsze uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty [...]zł, 6 grudnia 2022 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wobec spółki U. H. jako dłużnika zajętej wierzytelności. Na jego podstawie zajęto należący do strony rachunek bankowy w P. S.A.

Organ egzekucyjny w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podkreślił także, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego 7 grudnia 2022 r. doręczono skarżącej prawidłowo 8 grudnia 2022 roku wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 6 grudnia 2022 roku. Odnosząc się zaś do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ wyjaśnił, że zobligowany jest do podjęcia takich czynności, które doprowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Organ wskazał, że uwzględniając wysokość dochodzonych należności (łącznie [...] zł) oraz fakt zajęcia wyłącznie rachunku bankowego, nie można mówić o zbytniej uciążliwości środka. Organ egzekucyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa i uznał, że czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przedmiotowe postanowienie doręczono spółce 27 grudnia 2022 roku.

Pismem z 2 stycznia 2023 roku (data wpływu do organu 3 stycznia 2023 roku) powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez spółkę. W zażaleniu spółka wskazała, że organ egzekucyjny zajął bezpodstawnie rachunek bankowy za długi innej firmy, tj. U. Sp. z o.o. Podniesiono wielokrotnie w uzasadnieniu, że spółka U. H. ma prawo zakupu towarów i zapłaty w formie gotówki od spółki U.. Wskazano, że nie jest to zabronione, bowiem zapłata "na pniu" zachowuje rygor limitu w wysokości 15.000 zł. Ponadto, w ocenie zobowiązanej organ egzekucyjny wydając postanowienie dla U. H. Sp. z o.o. naruszył tajemnicę korespondencji wysłanej do innej firmy wskazując datę oraz numer sprawy. Odnosząc się do czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego podniesiono, że bezprawne działania organu spowodowały, iż możliwość otrzymania kredytu obrotowego w rachunku bankowym blokuje spółkę na okres 24 miesięcy oraz blokuje uzyskanie leasingów na maszyny i powoduje wstrzymanie robót budowlanych za "niewłasne" długi. Końcowo wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie ustosunkował się do pisma z 8 grudnia 2022 roku oraz pisma z 16 grudnia 2022 roku. Podsumowując stwierdzono, że organ egzekucyjny dokonał czynności z naruszeniem prawa. W załączeniu przekazano kopię postanowienia w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną z 23 grudnia 2022 roku, kopię pisma skierowanego do organu z 16 stycznia 2023 roku oraz odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na 3 stycznia 2023 roku.

Dodatkowo, spółka wniosła pismo zatytułowane "Skarga" z 12 stycznia 2023 roku (data wpływu do 16 stycznia 2023 roku), w którym wskazała, że U. H. Sp. z o.o. zwróciła się do organu egzekucyjnego z pismem z 8 grudnia 2022 roku dotyczącym zajęcia rachunku bankowego z prośbą o wskazanie osoby, która wydała postanowienie. Spółka wskazała, że organ nie przekazał informacji w tym zakresie.

Postanowieniem z 10 lutego 2023 roku znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest sprawdzenie, czy organ egzekucyjny nie zastosował zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Wskazany zaś w zażaleniu z 2 stycznia 2023 r. dodatkowy zarzut dokonania czynności z naruszeniem prawa nie podlegał rozpoznaniu. Tutejszy organ rozpatrzył zatem skargę na czynność egzekucyjną jedynie w zakresie dotyczącym zbytniej uciążliwości środka.

Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), a także pogląd orzecznictwa administracyjnego, że skarga na zajęcie rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania oraz podstaw jego prowadzenia.

W związku z tym wskazano, że kwestia podnoszonej dozwolonej "sprzedaży na pniu" towarów U. SP. z o.o. do U. H. Sp. z o.o. nie może zostać rozpatrzona merytorycznie przez organy pierwszej i drugiej instancji w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Tak samo nie może zostać rozpatrzony w tym trybie zarzut niesłusznego uznania Spółki U. H. Sp. z o.o. za dłużnika zajętej wierzytelności i spłaty "niewłasnych" długów.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że zastosowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spełnia przesłanki określone w u.p.e.a., gdyż nie ma ustawowo określonej hierarchii środków egzekucyjnych i organ egzekucyjny kierując się powyższą zasadą sam decyduje, którego z nich użyć. Organ odwoławczy zauważył, że spółka w żadnym ze swoich pism nie przedstawiła innego składnika majątkowego, z którego można przeprowadzić skuteczną egzekucję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ w swym postanowieniu z 23 grudnia 2022 r., wybierając ten środek egzekucyjny wziął pod uwagę wysoką kwotę dochodzonych należności, opiewającą na łącznie [...] zł. Wskazał również, że nie zajął żadnego innego składnika majątkowego.

W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny słusznie dokonał zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. należących do spółki.

W dalszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do pisma, które wpłynęło do tutejszego organu 16 stycznia 2023 r., wyjaśniając, że podmiotem dokonującym czynności zawiadomienia o zajęciu jest właściwy organ egzekucyjny jakim jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., nie zaś indywidualny pracownik urzędu skarbowego. Za całkowicie nieuzasadnione należy zatem uznać żądanie w kwestii wskazania danych personalnych.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia art. 231 § 1 Kodeksu karnego, ponieważ nie doszło do przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Organ odwoławczy wskazał, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z 7 grudnia 2022 r. zostało prawidłowo podpisane elektronicznie i wydane przez właściwy organ administracji publicznej. Jak zaś wynika z akt sprawy, rzeczone zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone spółce 8 grudnia 2022 r. Powyższy zarzut należy również uznać za niezasadny.

Końcowo organ odwoławczy odniósł się do argumentu niedoręczenia orzeczenia w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty z 22 lipca 2022 r., stwierdzając, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy rzeczone rozstrzygnięcie spółka odebrała 27 lipca 2022 r.

Spółka złożyła skargę na ww. postanowienie do Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego z jednoczesnym umorzeniem postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny wraz z jednoczesnym zobowiązaniem organu do wydania w określonym przez Sąd terminie rozstrzygnięcia decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej obowiązku zwrotu przez organ kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:

1) Naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść wydanej decyzji:

• art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, pozycja 2000 ze zmianami, dalej: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ II instancji winien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji w całości, wydając decyzję w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;

• art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a przez to działanie w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącej;

• art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, dokonana z pominięciem całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, w tym przede wszystkim w oderwaniu od ustalonych okoliczności faktycznych, w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, prowadzącą do uznania, iż zastosowany w sprawie środek egzekucyjny nie jest zbyt uciążliwy, podczas gdy w sprawie pozostaje wątpliwa jakakolwiek możliwość jego zastosowania;

• art. 107 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z wadliwym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, pozbawionym konkretnego wskazania faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów na których organ oparł rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przy tym lakonicznym wyjaśnieniu dokonanej wykładni wobec przytoczonych podstaw prawnych, a tym samym niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;

• Naruszenie przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie, które miały wpływ na treść wydanej decyzji:

• art. 7 § 2 w zw. z art. 1a pkt 12 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, pozycja 479 ze zmianami, dalej: "u.p.e.a") poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do zastosowania w sprawie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, którego stosowanie winno podlegać uznaniowej ocenie organu, przy obiektywnej ocenie występujących w sprawie wszystkich okoliczności faktycznych, a także z uwzględnieniem możliwych do zastosowania innych środków egzekucyjnych wynikających z istniejącego katalogu.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Na wstępie wskazać należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej: p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w Szczecinie z dnia 10 lutego 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 23 grudnia 2022 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dłużnika zajętej wierzytelności w P. S.A.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych postanowień nie wykazała, aby zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania środków określonych w przepisach art. 145 p.p.s.a.

Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności) działalności organów administracji publicznej. Sąd analizuje, czy organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a jego istotne naruszenia mogą stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu albo stwierdzenia jego nieważności.

Na wstępie należy wskazać, że na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070) doszło do nowelizacji ustawy egzekucyjnej. Wskazana wyżej ustawa weszła w życie z dniem 30 lipca 2020 r. i wprowadziła istotne zmiany m.in. w zakresie sposobu wnoszenia i rozstrzygania skargi na czynność egzekucyjną.

W świetle treści art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną. Podstawą skargi jest:

1. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

2. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Zgodnie natomiast z treścią art. 54 § 2 u.p.e.a., skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 ustawy egzekucyjnej).

Stosownie do art. 54 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym:

1.oddala skargę na czynność egzekucyjną;

2.uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną:

a) w całości;

b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.

Przepis art. 54 § 5 u.p.e.a. stanowi natomiast, że na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. Artykuł 54 § 6 u.p.e.a. wskazuje z kolei, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny:

1.uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części

2.usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej.

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; LEX nr 1783606; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, LEX nr 1774564; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, LEX nr 1941089).

Jak to wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 13 lipca 2021 roku (sygn. akt I SA/Gd 386/21), w postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 ustawy egzekucyjnej (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54).

Z tego powodu nie mogą podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną m.in. zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia i wymagalności obowiązku czy dopuszczalności egzekucji.

W świetle przedstawionych uwag natury ogólnej, przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A., dokonaną zawiadomieniem z 7 grudnia 2022 r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności.

W ocenie sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił zakwestionowaną przez skarżącego czynność egzekucyjną.

Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny zawiadomił skarżącą o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, doręczając 8 grudnia 2022 r. - skutecznie i w sposób prawidłowy, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 9 akt administracyjnych).

W odniesieniu do zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków, przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunków bankowych. Tryb zastosowania tego środka został uregulowany w treści art. 80 ustawy egzekucyjnej.

Zdaniem sądu, wystawiając zawiadomienie z 7 grudnia 2022 r. oraz przesyłając je - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego - do dłużnika zajętej wierzytelności (banku) przy jednoczesnym wysłaniu stronie odpisu zawiadomienia odpowiadającego treści określonej w art. 67 § 2 i art. 67 § 2a u.p.e.a., dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a.

Podkreślić należy, że zgodność zaskarżonej czynności egzekucyjnej ze wskazanymi przepisami ustawy egzekucyjnej nie była również kwestionowana przez skarżącą. W samej skardze na czynność egzekucyjną, w zażaleniu ani też w skardze wniesionej do sądu na postanowienie organu odwoławczego, skarżąca nie stawia wprost tego rodzaju zarzutów.

Skarżąca podnosiła natomiast takie zarzuty, które – w ocenie sądu – nie mogą zostać uwzględnione. Skarżąca podnosiła bowiem kwestię niesłusznego uznania jej za dłużnika zajętej wierzytelności i spłaty "niewłasnych" długów. A w zażaleniu dodatkowo zarzut dokonania czynność z naruszeniem prawa, gdyż utraciła możliwość otrzymania kredytu obrotowego w rachunku bankowym na okres 24 miesięcy oraz uzyskania leasingów na maszyny.

W sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną – jak słusznie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – ocenia się wyłącznie prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej. Natomiast podniesione przez skarżącą zarzuty odnoszą się do samej dopuszczalności egzekucji.

Odnosząc się do kwestii uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. Za najmniej uciążliwy środek egzekucji obowiązków pieniężnych należy uznać egzekucję z pieniędzy, natomiast bez wątpienia za najbardziej uciążliwy uznaje się egzekucję z nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 lipca 2021 roku, sygn. akt I SA/386/21).

Warto podkreślić, że organ egzekucyjny winien kierować się nie tylko jak najmniejszą dolegliwością zastosowanego środka egzekucyjnego dla zobowiązanego, lecz także efektywnością egzekucji. Ponadto środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w postaci egzekucji z rachunku bankowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, skoro skarżąca stwierdziła, że zajęcie rachunku bankowego jest zbyt uciążliwe dla prowadzenia jej działalności gospodarczej to powinna wskazać inny składnik majątkowy, z którego egzekucja, byłaby mniej uciążliwa.

W świetle powyższego, zarzuty podniesione w skardze należy ocenić jako niezasadne. W sprawie nie doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów art. 7 § 2 w zw. z art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Sąd nie dostrzegł też naruszenia wskazywanych w skardze zasad postępowania administracyjnego.

W konsekwencji, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym sąd orzekł w sentencji wyroku.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.