Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 521/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2005-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1 c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.21 ust.2, pkt 4 lit.a
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Sygnatura akt: II SA/Ke 521/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant: referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 521/05

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich A. S., syna J., przyznanych mu przez ZBoWiD w K. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 02 września 1945 roku do 09 października 1946 roku.

Decyzja ta została wydana po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w dniu 17 grudnia 2001roku (sygn. IISA/Kr 749/99) poprzednich decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] i z dnia [...], dotyczących pozbawienia uprawnień kombatanckich A.S.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ odwoławczy podniósł, iż A. S. uprawnienia kombatanckie uzyskał z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. z dnia [...] , z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 02 września 1945 do 09 października 1946. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego A. S. w wyżej wymienionym okresie był funkcjonariuszem Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we W., zatrudnionym w charakterze wartownika i referenta broni referatu gospodarczego.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu na dyspozycję art. 21 ust.1 pkt 4 lit.a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002roku Nr 42, poz.371), zgodnie z którą "uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-56, pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej".

Ponadto organ podniósł, iż w stosunku do A. S. brak jest w aktach sprawy dowodów świadczących o tym, aby w odniesieniu do wyżej wymienionego miała zastosowanie dyrektywa art. 21 ust.3 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy, która stanowi, "że przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nie stosuje się do osoby, która przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy i która przedłoży dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, których mowa w ust.2 pkt 4 lit. a i b, wykonywała wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej". Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, gdyż brak jest dowodu na to, by A. S. został skierowany do służby w organach BP przez organizację niepodległościową oraz, że podczas tej służby wykonywał zadania wyłącznie nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP (na co wskazuje fakt, z uczestniczył w utrwalaniu władzy ludowej, zwalczając np. oddział "Igła" podlegający J. J. "Zagończyk" komendantowi Inspektoratu K. Win).

Jak wskazał organ w zakresie podejmowania decyzji w oparciu o przepis art. 25 ust.2 pkt 1 lit a cytowanej ustawy (a więc o pozbawianiu uprawnień kombatanckich) ustawodawca nie pozostawił żadnej sfery uznania, albowiem znaczący jest tu tylko i włącznie element faktu – zatrudnienie w strukturach urzędu bezpieczeństwa, które dyskwalifikuje w przedmiocie uzyskania uprawnień kombatanckich.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A S., który wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji jej poprzedzającej. Podniósł, iż decyzja jest jednostronna, krzywdząca go i nie uwzględnia żadnych innych jego zasług w czasie okupacji i represji po wyzwoleniu. W skardze opisał swoją przeszłość okupacyjną, oraz to jak wstąpił do Milicji Obywatelskiej, a następnie został przeniesiony do Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we W., skąd został wydalony w roku 1946, gdy okazało się, że ma rodzinę za granicą. W roku 1950 został aresztowany za rozpowszechnianie ulotek o treści antypaństwowej, a następnie skazany przez Sąd Wojewódzki w K. na karę dwóch lat pozbawienia wolności, którą to karę złagodził mu Sąd Najwyższy do jednego roku. Zarzucił ponadto, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydając decyzję nie wziął pod uwagę wszystkich tych faktów, a tym samym naruszył art. 7 i 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Badając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, którą to decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] , pozbawiającą uprawnień kombatanckich A. S., należy uznać, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy mieć na uwadze w niniejszej sprawie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszej instancji zapadły po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 17 grudnia 2001roku, którym uchylona została decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...]oraz decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] , pozbawiające uprawnień kombatanckich A. S. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sad Administracyjny wskazał, iż A. S. uzyskał w roku 1988 uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w utrwalaniu władzy ludowej, jednakże w toku postępowania weryfikacyjnego skarżący przedstawił odpis wyroku z dnia 29 maja 1952roku Sądu Wojewódzkiego w K., skazującego go na dwa lata więzienia za posiadanie ulotki zawierającej treści antypaństwowe, co stanowiło przestępstwo z art. 24 §1 m.k.k. Kara ta następnie została złagodzona do jednego roku wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1952roku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w trakcie postępowania weryfikacyjnego nie wziął pod uwagę okoliczności wynikających z powyższych wyroków, podczas, gdy dokumenty te należało potraktować jako ewentualne dowody mogące świadczyć o tym, że A. S. spełnia wymagania do uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 przedmiotowej ustawy. Organ zatem nie podjął wymaganych kroków proceduralnych, które mogłyby doprowadzić do zachowania przez A. S. uprawnień kombatanckich,

Naczelny Sąd Administracyjny ponadto podkreślił, iż procedura postępowania weryfikacyjnego uprawnień kombatanckich nie wyłącza możliwości wykazania w tym samym postępowaniu, że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu utrwalania władzy ludowej, lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Nie badając wyżej wymienionych przesłanek organ zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszył art. 7 , art. 9 i art. 77 k.p.a.

Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), który ma charakter bezwzględnie obowiązujący ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Związania wynikające z tego przepisu przestają obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego.

W rozpoznawanej ponownie sprawie organ wprawdzie uzupełnił materiał dowodowy we wskazanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresie, albowiem zażądał akt sprawy karnej zakończonej wyrokiem Sądu Wojewódzkiego K., jak również zażądał informacji z Instytutu Pamięci Narodowej dotyczącej A. S., a związanej z jego aresztowaniem w roku 1946, to jednak w ogóle nie ocenił tego materiału dowodowego w uzasadnieniu swojej decyzji w świetle art. 4 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991roku, jak zalecał Naczelny Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji zajął się wykładnią art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a zgodnie, z którą "uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach urzędu bezpieczeństwa ...".

Powyższy fakt nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości, jednak wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku uchylającym wcześniejsze decyzje, były skierowane na ocenę innych, pisanych w uzasadnieniu faktów z życia skarżącego, w świetle obowiązujących przepisów ustawy.

Również w zaskarżonej decyzji z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie odniósł się ani jednym zdaniem do oceny faktów w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy. Organ ponownie dokonał oceny faktów w świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) oraz art. 21 ust.3 pkt 1 i 2.

Tak, więc za zasadny uznać należy zarzut, iż przedmiotowe decyzje zostały wydane bez oceny postępowania dowodowego w zalecanym kierunku, z .naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa i art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez wykonania wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ wyda rozstrzygnięcie mające na uwadze wskazaną ocenę prawną.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...].