Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 614/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9, art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

W związku z prowadzeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowania egzekucyjnego wobec H. Sp. z o.o. (dalej zwana "Strona", "Skarżąca", "Spółka"), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2019 r. obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. w kwocie 10.183.00 zł. należności głównej, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 29 października 2019 r., nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.

Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 29 października 2019 r., a Spółce wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego, w dniu 4 listopada 2019 r.

W dniu 7 listopada 2019 r. (data nadania), Strona złożyła pismo zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej", w którym egzekucji prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2019 r. zarzuciła:

- bezpodstawne wszczęcie egzekucji w związku ze złożonym przez Spółkę wnioskiem o rozłożeniu na raty,

- niedoręczenie uprzednio upomnienia dotyczącego przedmiotowej należności,

- nieuwzględnienie trudnej sytuacji finansowej spółki.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W., uznał wniesiony zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 z późn. zm.) – dalej zwana "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna" za niezasadny. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że upomnienie z dnia 2 października 2019 r., nr [...] zostało odebrane przez osobę upoważnioną, tj. Panią K. L. w dniu 7 października 2019 r. Nadto stwierdził, że złożenie wniosku o rozłożenie spłaty dochodzonej należności na raty, nie powoduje z mocy prawa braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotowe postanowienie doręczono Stronie w dniu 10 grudnia 2019 r. Pismem z dnia 15 grudnia 2019 r., Zobowiązana Spółka, złożyła w ustawowym terminie zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając:

- niewykazanie, że doręczenie upomnienia dotyczącego należności z tytułów wykonawczych, których dotyczy postępowanie nastąpiło do osoby upoważnionej do odbioru przesyłek adresowych na Skarżącą,

- błędne przyjęcie, że trudna sytuacja finansowa Spółki oraz złożenie przez nią wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych nie stanowi przesłanek stanowiących podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych w treści zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., w którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia upomnienia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., w dniu 2 października 2019 r., wystawił i przesłał Skarżącej upomnienie nr [...].

Upomnienie to skierowano na adres Strony: W., ul. [...], tj. adres pozostający w ewidencjach organów podatkowych oraz rejestrze KRS jako aktualny adres rejestracyjny Spółki. Przedmiotowe upomnienie odebrała Pani K. L., o czym świadczy pieczęć "Z UPOWAŻNIENIA'" oraz podpis znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego niewykazania, że przedmiotowe upomnienie doręczono osobie upoważnionej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył, iż przez osobę upoważnioną należy rozumieć nie tylko osobę, która dysponuje odpowiednim dokumentem (upoważnieniem), ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism. Za prawidłowe należy uznać doręczenie pisma do rąk pracownika uprawnionego do sprawowania bieżącej obsługi firmy, załatwiania zwykłych spraw związanych z jej funkcjonowaniem.

Podkreślił, że skutek prawny doręczenia powstaje przez sam fakt odbioru danego pisma. Bez znaczenia jest natomiast, czy i komu osoba ta przekazała odebrane pismo. Jest to bowiem kwestia organizacji pracy podmiotu będącego adresatem. Ponadto istnieje domniemanie, że osoba, która znajduje się w lokalu czy siedzibie przedsiębiorcy i podejmuje się odbioru korespondencji jest osobą do tego upoważnioną (por. wyrok WSA w Olsztynie z 10 kwietnia 2018 r., Sygn. akt I SA/Ol 1165/18).

Odnosząc się do pozostałych podniesionych przez Spółkę zarzutów i wniosków, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że wymienione w artykule 33 ustawy egzekucyjnej podstawy wniesienia zarzutu, stanowią katalog zamknięty, to znaczy wyczerpują okoliczności wniesienia zarzutu. Zważywszy, że pozostałe zarzuty nie mieszczą się w wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. podstawach, nie mogły podlegać rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. Wskazał jednak, że złożenie przez Stronę wniosku do wierzyciela o rozłożenie zaległości na raty, nie stanowi przesłanki do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Samo złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania nie stanowi obligatoryjnej przesłanki odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań, o których mowa w art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej, jak również nie wpływa na dopuszczalność wszczętego postępowania egzekucyjnego, (por. wyrok NSA 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3197/14).

Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. Spółka wniosła skargę na ww. postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z ujawnionych okoliczności wynikało, że zobowiązanie egzekwowane wobec Skarżącej przestało istnieć, a zatem istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że Prezes Zarządu skarżącej Spółki nie otrzymał upomnienia dotyczącego zapłaty należności z tytułów wykonawczych, na podstawie których zostały wszczęte postępowania egzekucyjne oraz dokonano zajęcia rachunków bankowych spółki. Spółka wskazała na możliwość odbioru upomnień przez któregoś z pracowników, jednakże wskazała, że jedyną osobą uprawnioną do odbierania korespondencji jest Prezes Zarządu. Wobec powyższego doręczenie jej innej osobie jest całkowicie bezskuteczne i nie powinno pociągać za sobą negatywnych dla Spółki skutków prawnych, w szczególności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto Spółka zwróciła uwagę, że do dnia dzisiejszego Spółka podejmuje działania mające na celu polubowne rozwiązanie problemów z płatnością zaległości podatkowych wobec Urzędu Skarbowego. Podkreślono, że Spółka znajduje się obecnie w nienajlepszej sytuacji ekonomicznej, która spowodowała opóźnienia w realizacji zobowiązań publicznoprawnych, jednakże dokłada wszelkich starań by problemy finansowe jak najszybciej zostały zażegnane a zobowiązania uregulowane.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Po rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły kwestię zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu, a kwestionowane postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco i prawidłowo przeprowadzonym przez organy postępowaniu.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów jest zamknięty.

Co więcej, z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i rozpoznać je, a do Sądu należy kontrola legalności tych rozstrzygnięć (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 216/10 - publ. LEX nr 673537). Jeżeli zobowiązany, w zarzutach wniesionych w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) ograniczy je wyłącznie do jednej (bądź kilku) podstaw wymienionych w art. 33 u.p.e.a., traci możliwość późniejszego zgłaszania nowych podstaw zarzutów, w szczególności w toku postępowania zażaleniowego, czy też sądowoadministracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 444/07 - publ. LEX nr 521760).

W dniu 7 listopada 2019 r. (data nadania), Strona wniosła zarzuty, w których wskazała na:

- złożenie przez Spółkę wniosku o rozłożenie należności za okres objęty niniejszymi zarzutami, wobec czego bezpodstawne jest wszczęcie egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych,

- niedoręczenie uprzednio upomnienia dotyczącego przedmiotowej należności,

- nieuwzględnienie trudnej sytuacji finansowej spółki, która pogorszy się przez wszczęcie uciążliwego i kosztownego postępowania egzekucyjnego.

O zarzutach tych mowa również w skardze.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu, należy zauważyć, że podstawą zarzutu może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 §1 pkt 2 u.p.e.a.), a nie samo złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty.

Wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, że zarzut złożenia wniosku przez Spółkę o rozłożenie należności na raty nie mieści się w katalogu przesłanek wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. i jako taki nie mógł podlegać rozpatrzeniu w niniejszej sprawie, jednak wskazał (na marginesie), że złożenie przez Stronę wniosku do wierzyciela o rozłożenie zaległości na raty, nie stanowi przesłanki do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie stanowi obligatoryjnej przesłanki odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań, o których mowa w art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej, jak również nie wpływa na dopuszczalność wszczętego postępowania egzekucyjnego, (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3197/14).

Tym samym wprawdzie zasadniczo należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w W., że powyższy zarzut – jako niemieszczący się w katalogu zarzutów wymienionych w art. 33 §1 u.p.e.a. – nie podlega rozpatrzeniu w ramach tego postępowania, to jednak nawet wówczas, gdyby dokonać kwalifikacji rzeczonego zarzutu jako zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (bezpodstawność/bezprawność w rozumieniu dopuszczalności), wówczas należałoby stwierdzić, że - jak prawidłowo wskazał Organ w zaskarżonym postanowieniu - samo złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty nie wpływa na dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Niedopuszczalność, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych. Niedopuszczalność musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowego dochodzenia danego obowiązku w drodze postępowania egzekucyjnego, czy też wyłączających możliwość dochodzenia obowiązku w stosunku do danej osoby.

Rację ma również Organ uznając, że w niniejszej sprawie nie zaszła przesłanka braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu (Spółce) upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Jak wskazał zasadnie Organ w zaskarżonym postanowieniu przedmiotowe upomnienie z dnia 2 października 2019 r. (k. 1a akt administracyjnych) zostało skierowano na adres Strony: W., ul. [...], tj. adres pozostający w ewidencjach organów podatkowych oraz rejestrze KRS (k. 21 akt sądowych) jako aktualny adres rejestracyjny Spółki. Przedmiotowe upomnienie odebrała Pani K. L., o czym świadczy pieczęć "Z UPOWAŻNIENIA" oraz podpis znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1684/14 "Artykuł 45 k.p.a. posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism, przez które należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywa w miejscu siedziby spółki i nie oświadczy doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Jak już bowiem wskazano, doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Uprawnienie do odbioru korespondencji nie musi być oparte na zasadzie udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa. Zatem do odbioru przesyłki pocztowej nie jest konieczne uprawnienie do reprezentowania spółki, nie jest też niezbędny wpis osoby upoważnionej do KRS."

Tym samym należy stwierdzić, że zasadnie organy uznały, że doręczenie przedmiotowego upomnienia było prawidłowe i nie był uzasadniony zarzut z art. 33 §1 pkt 7 u.p.e.a.

Zgodzić się należy również, że trudna sytuacja finansowa (jak również to, że jest ona dużym zakładem pracy w środowisku lokalny ze wszystkimi tego konsekwencjami) – jako taka – nie została wymieniona wśród katalogu przesłanek, które mogą być podstawą zarzutów (art. 33 § 1 u.p.e.a.) – co uniemożliwia jej uwzględnienie.

Zważywszy, że w skardze do tutejszego Sądu Spółka zarzuciła także "naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z ujawnionych okoliczności wynikało, że zobowiązanie egzekwowane wobec skarżącego przestało istnieć, a zatem istniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego", a więc w istocie rozszerzyła w stosunku do pierwotnie wniesionych zarzutów ich zakres (o zarzut nieistnienia zobowiązania) – co nie jest dopuszczalne (i o czym była mowa wyżej), również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwana dalej "p.p.s.a.".

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.