Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1564/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 24 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Tadeusz Kiełkowski SNSA Anna Szkodzińska SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. i K. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2019 r znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. i K. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późń. zm) oraz na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenia na budowę z dnia 14.08.2018 r. Nr Id: [...] wydał w dniu 18 października 2018 r. decyzję nr [...].[...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Inwestora: [...] SPÓŁKA Z O.O. [...] reprezentowanej przez K. B., ul. [...], [...]. Decyzję tą wydała z upoważnienia Prezydenta Miasta K. E. R. - M., Starszy Inspektor w Wydziale Architektury i Urbanistyki.

Postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) sprostował z urzędu następujący błąd pisarski - oczywistą omyłkę w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18.10.2018 r. nr. [...].[...], w ten sposób, że:

1) na stronie 1 w wierszu 18 wyrażenie:

"lokalizacja na działkach: ul.: [...], Nr działki: [...], Jedn. ewid.: [...]"

zastępuje się wyrażeniem:

"lokalizacja na działkach: ul.: [...], Nr działki: [...], Jedn. ewid.: [...]" zastępuje się wyrażeniem

2) na stronie 1 w wierszu 20 wyrażenie:

"autor projektu budowlanego: mgr inż. arch K. B., posiadający uprawnienia do"

zastępuje się wyrażeniem:

"autor projektu budowlanego: dr hab. inż. arch. K. B., posiadający uprawnienia do".

Postanowienie to zostało wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez M. D., Głównego specjalistę w Wydziale Architektury i Urbanistyki.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019 roku Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 i art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Pana P. K., [...] r. [...] z dnia 18.04.2019 r. (data wpływu do Urzędu Miasta K. 24.04.2019 r.) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem w dniu 18.10.2018 r. decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...].[...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Postanowienie to zostało wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez M. D., Głównego specjalistę Czasowe zastępstwo Kierownika Referatu w Wydziale Architektury i Urbanistyki.

U uzasadnieniu organ wskazał m.in., że wnioskodawca nie zachował miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Na powyższe postanowienie zażalenie do Wojewody wniósł P. K., wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2019 r. oraz orzeczenie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej wydaniem w dniu 18.10.2018 r. decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...].[...].

Postanowieniem z dnia 14 października 2019 roku, Wojewoda działając na podstawie art. 81 ust. 1 i 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.2019.1986) i art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U.2018.2096 ze zmianami), po rozpatrzeniu zażalenia pana P. K., reprezentowanego przez pełnomocnika Radcę prawnego M. C., na postanowienie Prezydenta Miasta K. z 24 czerwca 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem w dniu 18.10.2018 r. decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...].[...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m.in., że w przedmiotowej sprawie ta sama osoba, z upoważnienia Prezydenta Miasta K., dokonała naprawienia błędów decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę i zadecydowała o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ze sprostowanymi błędami. W świetle przytoczonych tez wyroków sądów administracyjnych (m.in wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 501/17) należy stwierdzić, że końcowa (po sprostowaniu błędów) treść decyzji zezwalającej na budowę ww. Inwestycji jest wynikiem dwóch ostatecznych orzeczeń wydanych z upoważnienia Prezydenta Miasta K.. W ocenie organu sam fakt uczestnictwa daje podstawę do wyłączenia z postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją przy wydaniu której uczestniczyła, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasady określonej w art. 24 § 1 pkt 5 tj. przepisów postępowania, o których mowa z art. 138 § 2 kpa uzasadniające konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia do organu I instancji. Organ wskazał również, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia przeprowadzone zostało także z naruszeniem art. 10 kpa, ponieważ w postępowaniu nie uczestniczył inwestor, któremu udzielono pozwolenia na budowę decyzją nr. [...].[...] z dnia 18.10.2018 r.

Na powyższe postanowienie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł imieniem skarżących [...] sp. z o.o. K. B. oraz imieniem własnym K. B..

W uzasadnieniu wskazał m.in., że organ I instancji prawidłowo odmówił wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ złożony w dniu 24.04.2019 przez P. M. i P. K. wniosek o wznowienie postępowania był spóźniony a obecne postanowienie jest wadliwe, ponieważ pomija ten fakt. Jak wynika z akt sprawy I instancji P. M. i P. K. co najmniej w dniu 19.03.2019 dowiedzieli się, że została wydana decyzja nr. [...].[...] z dnia 18.10.2018 r. Dla ustalenia terminów do złożenia odwołań nie ma znaczenia podniesione w uzasadnieniu Wojewody twierdzenie, że powinien takie postanowienie wydać inny pracownik WAUMK niż ten, który prowadził postępowanie. Żaden bowiem pracownik działając zgodnie z prawem nie mógł bowiem dokonać innego obliczenia terminów. Nadto wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznie decyzji został wniesiony w tych samych datach i także oddalenie tego wniosku przez organ I instancji było prawidłowe z powodu prekluzji. W związku z powyższym wniosek o uchylenie postanowień Wojewody jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie.

Pismem z dnia 18.12.2019 r. Wojewoda złożył odpowiedź na skargę z wnioskiem o oddalenie. Organ wskazał, że w całości podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia Wojewody z dnia 14 października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Skarżony organ podnosi, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Osoba podpisująca postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 18.10.2018, podpisała również postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta K. z dnia 18.10.2019r. nr. [...].[...], pomimo, że w postępowaniu wznowieniowym winna być wyłączona. Tym samym organ odwoławczy nie mógł się wypowiadać na temat zachowania przez wnioskujących o wznowienie terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.

Stosownie do art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Na podstawie art. 145 § 1 pkt "c" p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe przepisy, kształtujące zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, w przedmiotowej sprawie postanowienie Wojewody z dnia 14.10.2019r., znak: [...] należało uchylić, gdyż zawiera sprzeczności, których stwierdzenie nie pozwala pozostawić go w obrocie prawnym.

Kwestią stanowiącą główną oś rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ocena czy sprostowanie decyzji administracyjnej nr [...].[...] z dnia 18 października 2018 roku, dokonane postanowieniem z dnia 26 października 2018 roku przez tego samego pracownika tj. P. M. D., która następnie w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, wydała postanowienie z dnia 24 czerwca 2019 roku, w którym odmówiła wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające wydanie przez Wojewodę postanowienia o uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Art. 113 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, 695, 1298.) dalej określanej jako "k.p.a." - stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Powyższa instytucja ma dwoisty charakter. W aspekcie merytorycznym należy podkreślić jej powiązanie z decyzją, zaś w ujęciu procesowym akt ten ma samodzielny byt prawny, gdyż przybiera formę postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie w przedmiocie sprostowania decyzji jest postępowaniem incydentalnym, a właściwym w tej sprawie jest organ, który wydał dany akt. W doktrynie podkreśla się, że tryb rektyfikacji decyzji jest wyłącznym trybem usuwania wad nieistotnych decyzji administracyjnej, zaś uchylenie (zmiana) decyzji administracyjnej z powodu wadliwości nieistotnej stanowi naruszenie przepisów prawa (por. Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, art. 113 k.p.a., WKP 2019).

Przez pojęcie błędu pisarskiego rozumie się widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co jest niezgodne z myślą organu, a zostało wypowiedziane (zob. wyrok NSA z 11.04.2014 r., sygn.. akt II OSK 2759/12).

W realiach przedmiotowej sprawy, postanowienie o sprostowaniu niewątpliwie dotyczyło błędu pisarskiego, polegającego na błędnej numeracji działki oraz błędnym wpisaniu tytułu naukowego Pana K. B. w treści decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 października 2018 roku.

Pomimo prezentowanego w doktrynie, dwoistego charakterku instytucji sprostowania, podkreślić należy, że czynność sprostowania nie ma charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w postępowaniu administracyjnym. Jakkolwiek, postanowienie o sprostowaniu pozostaje w związku z decyzją główną, to jednak w postępowaniu o sprostowanie - w trybie wymienionego przepisu - nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące zasadniczym przedmiotem decyzji. Nie może to postępowanie dotyczyć np. błędnych ustaleń faktycznych lub wadliwego zastosowania przepisów prawa.

Sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. (zob. wyrok NSA z 10.04.2013 r., sygn. akt. I OSK 579/13).

Niedopuszczalne jest również sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy albo zastępowałoby tryby nadzwyczajne (tak: Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, art. 113 k.p.a., WKP 2019)

Powyższe rozważania należy zatem zestawić z dyspozycją art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy się zastanowić nad językowym znaczeniem sformułowania "brać udział w wydaniu zaskarżonej decyzji". W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., odnosi się do wszystkich istotnych dla wyniku sprawy czynności procesowych, a zatem czynności wpływających wprost na załatwienie sprawy (tak: wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 299/17). Oznacza zatem zarówno wykonywanie czynności procesowych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, jak i wydawanie zaskarżonej decyzji przez pracownika na mocy stosownego upoważnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt. II GSK 759/17).

Powyższe implikuje wniosek, że momentem końcowym, w którym możemy mówić o tym, że dany pracownik organu brał udział w wydaniu decyzji, jest moment jej doręczenia lub ogłoszenia - czyli moment związania organu wydaną przez siebie decyzją (art. 110 § 1 k.p.a). Wszelkie czynności następujące po tej dacie, jak np. sprostowanie w drodze postanowienia oczywistej omyłki nie są już merytorycznym rozstrzyganiem, co do istoty sprawy, a tym samym nie uzasadniają wyłączenia pracownika organu z tej przyczyny.

Przemawia za tym dodatkowo dyspozycja art. 123 § 2 k.p.a. zgodnie, z którym postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Co za tym idzie, skoro sprostowanie następuje w formie postanowienia (art. 113 § 1 k.p.a.) - a przepisy kodeksu nie stanowią inaczej - to tym samym, ustawodawca przesądza, iż niemożliwym jest, aby czynność sprostowania mogła w jakimkolwiek zakresie dotyczyć merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

Również cel instytucji wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, którym jest zapewnienie bezstronności w postępowaniu zdaje się przemawiać za słusznością powyższej tezy. Skoro, bowiem pracownik organu dokonuje jedynie czynności sprostowania w zakresie oczywistej omyłki, nie biorąc czynnego udziału w wydaniu decyzji merytorycznej (zarówno w czynnościach stanowczych, jak i innych czynnościach w toku postępowania), to w takim przypadku nie zachodzą podstawy do jego wyłączenia, tak w toku postępowania odwoławczego, jak i tym bardziej w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym.

Skoro sprostowanie decyzji dokonane przez pracownika organu - Panią M. D. - dotyczyło elementów, które niewątpliwie stanowiły oczywistą omyłkę, to w ocenie Sądu nie można mówić, iż brała ona udział w wydaniu decyzji Prezydenta Miasta K.. W związku z powyższym, nie istniały przeszkody prawne, aby rozpatrywała ona wniosek o wznowienia postępowania, złożony przez Panią M. K. i Pana P. K.. Zatem już z tej tylko przyczyny - postanowienie Wojewody z dnia 14 października 2019 roku należało w całości uchylić, jako sprzeczne z przepisami postępowania.

W świetle powyższych okoliczności, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. – jako naruszające przepisy postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zgodnie, z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 200 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu.