Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1042/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją personalną nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] (zwany dalej także: "DOSW"; "Organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. - zwanej dalej także: "k.p.a.") w związku z art. 96 ust. 2 pkt 7, art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. 2022 r.,poz. 2470, z późn. zm. - zwanej dalej także: "u.s.w."), po rozpatrzeniu odwołania [...] K. L. od decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 roku Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] (zwanego dalej także: "dyrektor AŚ"; "Organ I instancji") o zwolnieniu ze Służby Więziennej z dniem [...] sierpnia 2022 r. w związku z upływem 12-miesiecznego okresu zawieszenia - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. do Aresztu Śledczego w [...] wpłynęło pismo z [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw [...] Prokuratury Rejonowej w [...] o sygn. [...] informujące, iż w dniu [...] sierpnia 2021 r. K. L. - funkcjonariuszce Aresztu śledczego w [...] przedstawiono zarzuty o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 239 § 1 Kodeksu Karnego w zw. z art. 18 § 2 Kodeksu Karnego, w zw. z art. 233 § 1 Kodeksu karnego, w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.

Z uwagi na powyższe, wobec wymienionej zastosowano środki zapobiegawcze w postaci:

- dozoru Policji ze zobowiązaniem do stawiennictwa raz w tygodniu w KPP w [...] w terminach wyznaczonych przez Komendanta tej jednostki Policji, a także zawiadamiania Policji o zamierzonym wyjeździe z miejsca pobytu i terminie powrotu oraz zakazie jakiegokolwiek kontaktowania się ze współpodejrzanymi funkcjonariuszami Służby Więziennej występującymi w sprawie [...]; - poręczenia majątkowego w postaci wpłaty kwoty [...] zł na konto Prokuratury Regionalnej w [...], w terminie do [...] sierpnia 2021r.;

- zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Służby Więziennej oraz

- zakazu opuszczania kraju połączonego z zakazem wydawania paszportu.

Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] działając na podstawie art. 94 ust. 2 u.s.w., decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zawiesił [...] K. L. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] listopada 2021 r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. okres zawieszenia przedłużył od dnia [...] listopada 2021 r. do dnia [...] lutego 2022 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. - na okres od dnia [...] lutego 2022 r. do dnia [...] maja 2022 r.

W dniu [...] stycznia 2022 r. zostało wydane postanowienie o częściowej zmianie wobec K. L. zastosowanych środków zapobiegawczych w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariuszki Służby Więziennej. W dniu [...] lutego 2022 r. Sąd Rejonowy [...] w [...], sygn. akt [...], po rozpoznaniu zażalenia obrońcy K. L. na postanowienie prokuratora w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o uchylenie środków zapobiegawczych, uwzględnił zażalenie, uchylając stosowane wobec [...] K. L. środki zapobiegawcze. Tym samym uchylił postanowienie prokuratora w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych z dnia [...] sierpnia 2021 r., zmienione postanowieniem prokuratora z dnia [...] stycznia 2022 r.

Wydając powyższe postanowienie, Sąd uznał, że w związku z trwającym postępowaniem karnym, w którym zebrano już większość materiału dowodowego, nie zachodzi obawa matactwa w sprawie, co stanowiło przesłankę stosowania przedmiotowych środków zapobiegawczych

Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], po uzyskaniu informacji dotyczących aktualnego etapu postępowania w stosunku do funkcjonariuszki, w tym, dotyczących braku zmiany sytuacji prawnej [...] K. L. oraz charakteru zarzucanych jej czynów zabronionych, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. przedłużył do 12 miesięcy okres zawieszenia funkcjonariuszki w czynnościach służbowych od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze fakt, iż [...] K. L. od dnia [...] sierpnia 2021 r. pozostawała zawieszona w czynnościach służbowych na podstawie art. 94 ust. 1 i ust. 3 u.s.w., a w konsekwencji nie pełniła czynności służbowych na wyznaczonym jej stanowisku służbowym przez przez okres ponad 12-tu miesięcy, dyrektor AŚ uznał, że zaszły przesłanki do możliwości zwolnienia ww. funkcjonariuszki ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w.

Decyzją personalną z dnia [...] sierpnia 2022r. dyrektor AŚ zwolnił [...] K. L. ze Służby Więziennej z dniem [...] sierpnia 2022 r. w związku z upływem 12-miesiecznego okresu zawieszenia. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że [...] K. L. od dnia [...] sierpnia 2021r. pozostaje zawieszona w czynnościach służbowych na podstawie art. 94 ust. 1 i ust. 3 u.s.w ., a zatem spełniona została przesłanka wynikająca z przepisu art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w., a ponadto tak długotrwała nieobecność w służbie może ujemnie wpływać na wypełnianie przez jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Służby Więziennej oraz, że pozostaje nadal objęta zarzutami karnymi i brak jest możliwości ustalenia terminu zakończenia postępowania karnego.

Ponadto podniósł, że jakkolwiek decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze Służby Więziennej w tym trybie ma charakter fakultatywny, to jednak biorąc pod uwagę całokształt ustaleń faktycznych oraz prawnych w nin. sprawie, w tym okoliczność, że: wobec K. L. nadal nie zakończyło się postępowanie karne, w których podejrzana jest o popełnienie przestępstw poddających w wątpliwość autorytet Służby Więziennej oraz brak jest możliwości ustalenia zakończenia tegoż postępowania; funkcjonariuszka nie pełni służby wskutek zawieszenia jej w czynnościach służbowych, co skutkuje też zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jej miejsce innego funkcjonariusza; okres zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz jest objęty ochroną przed zwolnieniem ze służby aż do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy w postępowaniu karnym - interes [...] K. L. trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, które realizuje Służba Więzienna.

Z powyższych względów Organ pierwszej instancji zdecydował, że dalsze pozostawanie w służbie [...] K. L. w służbie jest nieuzasadnione i dlatego należało ją zwolnić w trybie art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w., której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.

Od powyższej decyzji ustanowiony w sprawie pełnomocnik K. L.złożył odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez niestosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w związku z tym przez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a to przez zaniechanie zbadania aktualnego stanu sprawy o sygn. [...] oraz związanej z ww. sprawy o sygn. [...], co doprowadziło do pominięcia istotnych dla wydania decyzji faktów;

2) naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji wewnętrznie sprzecznej w zakresie jej uzasadnienia i ustalenia faktycznego, a to wydanie decyzji wedle której z uwagi na rzekome stosowanie wobec [...] K. L. środka zapobiegawczego uzasadnione stało się jej zwolnienie ze służby;

3) naruszenie art. 7 kpa, art. 77 kpa art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, bez rozważenia i zebrania całokształtu materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów;

4) naruszenie prawa materialnego to jest art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie.

Ponadto pełnomocnik wniósł o:

- wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji,

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w sprawie [...] oraz [...],

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy [...].

Zaskarżoną na wstępie decyzją personalną z dnia [...] lutego 2023 r. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 96 ust. 2 pkt 7, art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 u.s.w. - utrzymał w mocy decyzję dyrektora AŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2022r. o zwolnieniu K. L. ze Służby Więziennej z dniem [...] sierpnia 2022 r. w związku z upływem 12-miesiecznego okresu zawieszenia, uznając, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że materialnoprawną podstawę zwolnienia K. L. stanowił art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, który to przewiduje możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby po upływie 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Organ był jednocześnie zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przesłanka będąca podstawą zawieszenia. Podkreślił, że okoliczność, że postępowanie karne nie zostało zakończone, nie wpływa na możliwość wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli upłynął 12 miesięczny okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz jest objęty ochroną przed zwolnieniem ze służby, aż do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy w postępowaniu karnym.

Podniósł, iż długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie ma wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, w której funkcjonariusz uprzednio pełnił służbę. Długotrwała nieobecność w służbie z powodu zawieszenia skutkuje bowiem jednej strony zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego funkcjonariusza, a z drugiej strony stwarza konieczność zapewnienia przez jednostkę prawidłowej realizacji zadań poprzez zobowiązanie innych funkcjonariuszy do wykonywania przez długi czas czynności służbowych wymienionej funkcjonariuszki. Interes społeczny przejawia się zatem w takim postępowaniu w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji zadań jednostki, w której funkcjonariusz pełni służbę. Z kolei interes strony w takim przypadku przejawia się w chęci pozostawania nadal w służbie, uwzględnieniu posiadanych kwalifikacji oraz sytuacji osobistej.

Organ odwoławczy podkreślił, że to przede wszystkim waga stawianych funkcjonariuszce zarzutów w postępowaniu karnym determinuje rozstrzygnięcie organu w przedmiocie zwolnienia. Dobro Służby Więziennej i konieczność zapewnienia możliwości sprawnego realizowania powierzonych jej zadań wymagają, aby w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby wolne od podejrzeń popełnienia przestępstw. Z tego względu interes [...] K. L. trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, które realizuje Służba Więzienna. Konieczność zatem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki penitencjarnej jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby i dlatego dyrektor AŚ zasadnie uznał, że dalsze pozostawanie w służbie [...] K. L. zawieszonej w czynnościach służbowych oraz fakt niezakończenia toczącego się wobec niej postępowania karnego uprawniały go do skorzystania z możliwości zwolnienia funkcjonariuszki ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w. Podkreślił przy tym, że specyfika służby Więziennej bardziej niż innych służb mundurowych wymaga, aby funkcjonariusze tej służby, którzy mają styczność na co dzień z osobami osadzonymi, pozostawali poza wszelkimi podejrzeniami o łamanie przepisów prawa. Wobec czego zwolnienie ze służby osoby podejrzanej o popełnienie tak poważnych przestępstw jest uzasadnione i zgodne z interesem służby.

Odnosząc się do zarzutów odwołania DOSW podniósł, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie nastąpiło naruszenie przepisów art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez ich niestosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że podstawą wydania skarżonej decyzji było 12-miesięczne zawieszenie funkcjonariuszki w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, które nie zostało zakończone. Ta przesłanka, bez badania dodatkowych argumentów, jest wystarczająca do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Argumentacja podana w odwołaniu nie stanowiła też podstawy do uchylenia wskazanej decyzji, ponieważ zmianie nie uległy stawiane funkcjonariuszce zarzuty. Ranga zarzucanych jej czynów, tym samym naruszenie dobra Służby Więziennej przemawiały za koniecznością zawieszenia [...] K. L. od wykonywania zadań służbowych przez okres 12 miesięcy, co stanowiło podstawę jej zwolnienia ze służby. Zawieszenie w czynnościach służbowych było konieczne z uwagi na obowiązki, które wykonywała funkcjonariuszka jako [...]. Podkreślił, że [...] K. L. powinna swoim zachowaniem stanowić przykład dla osób pozbawionych wolności, co było niemożliwe z uwagi na status prawny funkcjonariuszki, jako osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa.

W tym świetle powody, dla których dyrektor aresztu zastosował instytucję zawieszenia, a więc odsunął [...] K. L. od wykonywania bieżących czynności służbowych przez okres trwania postępowania karnego, z uwagi na brak gwarancji dalszego prawidłowego ich wykonywania, były zrozumiałe i uzasadnione. Dobro służby ma w tej sytuacji walor interesu publicznego. Polega on na konieczności takiego postępowania, aby zarówno w oczach opinii publicznej, jak też w ocenie własnej formacji określone zachowania funkcjonariuszy nie naruszały jej etosu i nie godziły w istotę jej funkcji społecznych i publicznych. Dobro służby wyraża się w powinności dbałości przez funkcjonariuszy o to, by Służba Więzienna była oceniana w sposób prawidłowy. Taką zaś ocenę można osiągnąć jedynie poprzez prawidłowe, rzetelne i zgodne z przepisami prawa wykonywanie obowiązków przez poszczególnych funkcjonariuszy.

Odnosząc się do postanowienia z dnia [...] lutego 2022 r. Sądu Rejonowego [...] w [...] w sprawie o sygn. akt [...], którym Sąd uchylił postanowienie Prokuratora z dnia [...] sierpnia 2021 r. wraz z ze zmienionym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych Organ odwoławczy stwierdził, że uchylenie to jest powiązane z tokiem postępowania karnego, w którym zebrano już większość materiału dowodowego. Dlatego Sąd uznał, iż nie zachodzi już obawa matactwa w sprawie, co stanowiło przesłankę stosowania przedmiotowego środka zapobiegawczego.

W związku z powyższym, Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] z przyczyn wskazanych wcześniej, aby zabezpieczyć interes służby, w dniu [...] maja 2022 r. wydał decyzję znak nr [...] w przedmiocie dalszego zawieszenia [...] K. L. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r.

Podkreślił, że ustawodawca taką właśnie możliwość przewidział w art. 94 u.s.w. poprzez instytucję zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, jako wyraz zabezpieczenia dobra służby. Ponadto wskazał, że niezasadny jest zarzut niezbadania przesłanki dalszego zawieszenia funkcjonariuszki, gdyż organ pierwszej instancji jednoznacznie ustalił, iż Strona nadal była podejrzana o popełnienie przestępstwa z art. 239 § 1 Kk w zw. z art. 18 § 2 Kk w zw. z art. 233 § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk, a więc nie ustały przesłanki zawieszenia jej w czynnościach służbowych, jako wyraz zabezpieczenia dobra służby.

Organ odwoławczy jako nieuzasadniony uznał też zarzut naruszenia art. 7 Kpa, art. 77 Kpa oraz art. 80 Kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, tj. bez rozważenia i zebrania całokształtu materiału dowodowego oraz dokonania dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów, gdyż wszystkie dowody w sprawie zostały poddane analizie oraz ocenione w ramach właśnie swobodnej oceny dowodów. Jednocześnie wskazał, że przytoczone przez pełnomocnika w odwołaniu argumenty, jak: zmiana w czasie konfrontacji zeznań B. K. wskazująca na niepopełnienie przez K. L. zarzucanego jej czynu, dotychczasowa wzorowa opinia służbowa, fakty potwierdzające nieposzlakowaną opinię [...] K. L. w oczach innych funkcjonariuszy, lista poparcia - nie mają wpływu na podstawę zwolnienia funkcjonariuszki ze służby. Są one przedmiotem odrębnych postępowań. Ustalenia w zakresie tych postępowań nie mają wpływu na podstawę zwolnienia [...] K. L. ze służby. Wszystkie okoliczności zostały w zakresie przedmiotowej sprawy ustalone.

DOSW uznał także, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej interpretacji przepisu art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, gdyż materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji stanowił art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, który to przewiduje możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby po upływie 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Organ był jednocześnie zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przesłanka będąca podstawą zawieszenia, co zostało uczynione. Podkreślił przy tym, że w toku sprawy o zwolnienie ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w. organy nie są uprawnione do weryfikacji zasadności postawionych funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym. W danym postępowaniu ustaleniu podlega jedynie przesłanka upływu określonego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz czy postępowanie nadal się toczy. Oczywistym natomiast pozostaje, iż w realiach sprawy przesłanki te zostały wykazane. Pełnomocnik ani strona nie kwestionują bowiem faktu prowadzenia przeciwko [...] K. L. postępowania karnego, tym samym także zarzut sformułowany w danym kontekście należy uznać za chybiony.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pełnomocnik K. L. (zwanej dalej także: "Skarżącą") wniósł skargę do tut. Sądu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a to: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 poprzez:

a) błędne przyjęcie, iż Skarżąca była zawieszona w czynnościach służbowych przez okres 12 miesięcy, tj. od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r. w sytuacji, gdy zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło dopiero od [...] sierpnia 2021 r. i zostało uchylone przez prokuratora postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., zaś kolejne rozstrzygnięcia o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych miały miejsce na okresy: od [...] lutego 2022 r. do [...] maja 2022 r. i od [...] maja 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r.;

b) niedostrzeżenie braków w materiale dowodowym tj. braku decyzji pierwotnie zawieszającej, a nadto braku doręczania skarżącej decyzji kontynuujących zawieszenie,

2) art. 107 § 3 poprzez brak wykazania jakie inne okoliczności aniżeli wyłącznie okres zawieszenia w czynnościach służbowych przemawiał za zwolnieniem skarżącej ze służby, a nadto, że z uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika, aby organ zbadał takie okoliczności jak nieposzlakowaną opinię, aktualny stan sprawy;

3) art. 7, art. 8 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny.

Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.:

1) art. 96 ust 2 pkt 7 ustawy o służbie więziennej poprzez zastosowanie ww. przepisu, mimo że w dacie wydania i jednocześnie doręczenia decyzji [...] K. L. nie upłynął wymagany zgodnie z treścią tego przepisu okres 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych;

2) art. 96 ust 2 pkt 7 ustawy o służbie więziennej poprzez jego błędną wykładnię, wskazującą, że przesłanka zawieszenia funkcjonariuszki przez okres 12 miesięcy w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia postępowania karnego "bez badania dodatkowych argumentów jest wystarczająca do zwolnienia funkcjonariusza służby" oraz iż "w danym postępowaniu ustaleniu podlega jedynie przesłanka upływu określonego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz czy postępowanie nadal się toczy" mimo że fakultatywny charakter zwolnienia funkcjonariusza wymaga przy wydawaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego przeprowadzenia należytego i starannego, zindywidualizowanego umotywowania tejże decyzji, w świetle całości zebranego i dokładnie przeanalizowanego materiału dowodowego, a sam jedynie fakt niezakończenia postępowania karnego nie należy do przesłanek wyżej wskazanego przepisu

Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła na podstawie 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 145 a p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji personalnej z dnia [...] lutego 2023 roku Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2022r.

Ponadto pełnomocnik Skarżącej wniósł o:

1) przeprowadzenie rozprawy;

2) o zwrócenie się do Sądu Rejonowego [...] w [...] oraz [...] Wydziału Zamiejscowego Prokuratury Krajowej w [...] celem załączenia do akt niniejszej sprawy akt sprawy: [...] zawisłej przed Sądem Rejonowym [...] w [...] oraz [...] prowadzonej przez [...] Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej w [...], a następnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach ww. spraw a to wniosku z dnia [...] listopada 2021 r., protokołu z konfrontacji B. K. z Podejrzaną, zażalenia z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz postanowienia wydanego w sprawie nim zainicjowanej - na fakty wskazane w treści tychże dokumentów;

3) o zwrócenie się do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej celem załączenia do akt niniejszej sprawy akt sprawy, a następnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy [...] (Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w [...]), a to orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2022 r. wydanego w postępowaniu odwoławczym przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] - na fakty wskazane w treści ww. orzeczenia

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwaną dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega na oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że zarzuty skargi dotyczą zarówno naruszeń prawa procesowego w zakresie zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jak i naruszeń prawa materialnego, poprzez zastosowanie przepisu art. 96 ust 2 pkt 7 u.s.w. mimo, że w dacie wydania i jednocześnie doręczenia decyzji Skarżącej nie upłynął wymagany, zgodnie z treścią tego przepisu, okres 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych.

Przy takiej konstrukcji skargi Sąd w pierwszej kolejności ma obowiązek w ramach sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu zbadać zarzuty procesowe skargi albowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny stanowi podstawę do oceny procesu subsumpcji tj. mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.

Ponieważ zarzuty skargi zostały szczegółowo opisane w tzw. części historycznej nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ich ponownego omówienia, podkreślając jedynie, iż autor skargi upatruje naruszeń prawa procesowego w szczególności w tym, że zawieszenie Skarżącej w czynnościach służbowych nastąpiło dopiero od [...] sierpnia 2021 r. i zostało uchylone przez prokuratora postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., zaś kolejne rozstrzygnięcia o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych miały miejsce na okresy: od [...] lutego 2022 r. do [...] maja 2022 r. i od [...] maja 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r. - a tym samym nie upłynął wymagany przepisem art. 96 ust 2 pkt 7 u.s.w. okres 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych Skarżącej oraz, że przyjęty przez organy administracji penitencjarnej okres zawieszenia od [...] sierpnia 2021 r. do [...] sierpnia 2022 r. nie był okresem ciągłym.

W ocenie Sądu, zarzut ten jest chybiony. Z analizy akt sprawy oraz zgromadzonych na tę okoliczność dowodów wynika bowiem jednoznacznie, że dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w związku z uzyskaną informacją z [...] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw [...] Prokuratury Krajowej w [...] w sprawie o sygn. [...], przedstawił [...] K. L. - funkcjonariuszce Aresztu Śledczego w [...] zarzuty popełnienia przestępstw z art. 239 § 1 Kodeksu karnego w zbiegu z art. 18 § 2 Kodeksu karnego w związku z art. 233 § 1 Kodeksu karnego oraz w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego, co zdecydowało o wydaniu decyzji nr [...], zawieszającej Skarżącą w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] listopada 2021 r.

Następnie dyrektor Aresztu Śledczego w [...], wobec dalszego istnienia przesłanek, które legły u podstaw "pierwotnej" decyzji zawieszającej, odpowiednio decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. przedłużył okres zawieszenia od dnia [...] listopada 2021 r. do dnia [...] lutego 2022 r.; decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. na okres od dnia [...] lutego 2022 r. do dnia [...] maja 2022 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. na okres od dnia [...] maja 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2022 r.

Już choćby z powyższego "zestawienia" wszystkich sumarycznych okresów zawieszenia wynika, że niezasadny jest zarzut skargi jakoby od daty decyzji nr [...], zawieszającej Skarżącą w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] sierpnia 2021 r. - do "końcowej" decyzji w tym zakresie tj. nr [...] - zawieszającej Skarżącą w pełnieniu czynności służbowych do dnia [...] sierpnia 2022r. nie upłynął okres 12 miesięcy od "początkowej" do "końcowej" daty zawieszenia oraz, że "nie był to ciągły okres zawieszenia".

Jednocześnie Sąd zauważa i podkreśla, że powyższe decyzje o zawieszeniu w czynnościach służbowych nigdy nie były przez Skarżącą kwestionowane, co potwierdził również pełnomocnik Skarżącej podczas rozprawy w dniu 15 stycznia 2024r. W tym miejscu dodać należy, że decyzje o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych, mają swój odrębny byt prawny, wynikający z przepisu art. 94 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej i – w przypadku niewłaściwego ich zastosowania – służy od nich droga odwoławcza, włącznie z możliwością poddania takich decyzji sądowej kontroli legalności poprzez instytucje skargi do sądu administracyjnego.

W związku z powyższym, ponieważ w toku postępowania administracyjnego nie skarżono tych decyzji jako niezgodnych z prawem, co implikowało ich ostatecznością, tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, były związane wskazanymi decyzjami o zawieszeniu Skarżącej w czynnościach służbowych podczas rozważania decyzji o jej zwolnieniu, w kontekście przesłanki, o której mowa w art. 96 ust 2 pkt 7 u.s.w.

Podkreślić bowiem należy, że jakkolwiek okres zawieszenia w czynnościach służbowych jest przesłanką do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w., to jednak samo zawieszenie w czynnościach służbowych następuje w odrębnym postępowaniu. Jest to odrębność zarówno przedmiotu i trybu rozstrzygnięcia, jak i przesłanek tego zawieszenia. Inaczej określając, w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w. organ ma więc tylko obowiązek ustalenia czy miało miejsce zawieszenie funkcjonariusza przez okres 12 miesięcy.

Brak jest natomiast podstaw do tego aby w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby poddawać weryfikacji ostateczne decyzje o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych, do czego w istocie zmierzają zarzuty skargi.

Ponadto Sąd zauważa, że Skarżąca wadliwie upatruje w postanowieniu z dnia [...] lutego 2022 r. Sądu Rejonowego [...] w [...] w sprawie o sygn. akt [...], którym to Sąd uchylił postanowienie Prokuratora z dnia [...] sierpnia 2021 r. wraz z ze zmienionym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych, podstaw do uchylenia także decyzji wydanych w tym okresie przez dyrektora Aresztu Śledczego o zawieszeniu Skarżącej w czynnościach służbowych .

Okoliczność, iż wskazany wyżej Sąd uznał, iż nie zachodzi obawa matactwa w sprawie, co stanowiło przesłankę stosowania przedmiotowego środka zapobiegawczego, jest bowiem irrelewantny w relacji do instytucji zawieszenia, o której mowa w 94 u.s.w., która statuuje zawieszenie decyzji przez organy administracji penitencjarnej w czynnościach służbowych, jako wyraz zabezpieczenia dobra służby, a nie toku postępowania karnego i zastosowanych w ramach tego środków zapobiegawczych.

Tak więc dyrektor Aresztu Śledczego w ramach kompetencji przynależnej z przepisu art. 94 u.s.w., miał prawo "autonomicznie" i pod kątem zabezpieczenia interesów formacji Służby Więziennej dokonać samodzielnie oceny czy w związku z podejrzeniem Skarżącej o popełnienie przestępstwa z art. 239 § 1 Kk w zbiegu z art. 18 § 2 Kk w zw. z art. 233 § 1 Kk i w zw. z art. 11 § 2 Kk zastosować instytucję zawieszenia w czynnościach służbowych, jako wyraz zabezpieczenia dobra służby.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 94 u.s.w. stanowi o możliwości zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych m. innymi w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Służby Więziennej na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości zawieszenia w czynnościach służbowych. Z pewnością ustawodawca, wskazując na przesłankę wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego, dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych powinien zostać uwzględniony zarówno interes Służby Więziennej, jak i charakter oraz rodzaj zarzucanego funkcjonariuszowi czynu (zwłaszcza gdy może on świadczyć o braku przydatności funkcjonariusza do służby w Służbie Więziennej), a także dobro toczącego się postępowania karnego.

Zauważyć przy tym należy, iż z uwagi na cele i zadania Służby Więziennej oraz status funkcjonariuszy tej służby, osoby realizujące tę służbę nie mogą szkodzić zaufaniu publicznemu i podważać autorytetu państwa. Już zatem samo istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych dolegliwości przewidzianych w obowiązujących przepisach, w tym przypadku określonych w art. 94 ustawy o Służbie Więziennej.

Dodać można, że okoliczności brane pod uwagę przy ocenie zasadności zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych nie ograniczają się do przypadków naruszenia przez funkcjonariusza obowiązków służbowych, ale mogą one wynikać z innych zachowań funkcjonariusza w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowania kolidują z dobrem macierzystej formacji. Na podkreślenie zasługuje, że stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, do zadań Służby Więziennej należy prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych. Realizacji takich celów z przyczyn oczywistych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję prawidłowego wykonywania obowiązków. Wskazać należy, że pełnienie służby publicznej przez funkcjonariusza Służby Więziennej wymaga - jak stanowi art. 27 ustawy o Służbie Więziennej - wysokiego poziomu moralnego oraz nieposzlakowanej opinii, i takiemu wizerunkowi społecznemu funkcjonariusza ma służyć możliwość skorzystania przez organ z instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych w razie wystąpienia jednej z przesłanek określonych w art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.

Podważanie zatem na obecnym etapie skargi – w ramach kontroli legalności decyzji dotyczącej zwolnienia Skarżącej ze służby w Służbie Więziennej w trybie art. 96 ust 2 pkt 7 u.s.w. ze służby, tj. z powodu ziszczenia przesłanek zawartych w tym przepisie - merytorycznych podstaw do zawieszenia jej w czynnościach służbowych jest nie tylko chybione z przyczyn wskazanych wyżej, ale stanowiłoby wyjście poza granice rozpoznawanej sprawy.

Dlatego też Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. obowiązany był oddalić wnioski dowodowe Skarżącej o ściągnięcie akt Sądu Rejonowego [...] w [...] oraz [...] Wydziału Zamiejscowego Prokuratury Krajowej w [...] celem załączenia do akt niniejszej sprawy akt sprawy: [...] zawisłej przed Sądem Rejonowym [...] w [...] oraz [...] prowadzonej przez [...] Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej w [...], a następnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach ww. spraw, w tym w szczególności wniosku z dnia [...] listopada 2021 r., protokołu z konfrontacji B. K. z Podejrzaną, zażalenia z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz postanowienia wydanego w sprawie nim zainicjowanej, gdyż są one irrelewantne dla rozstrzygnięcia w nin. sprawie.

Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten reguluje wyjątkową sytuację, w której sąd administracyjny prowadzi dodatkowe postępowanie dowodowe z dokumentu, bowiem - co do zasady i co jest zgodne z istotą sądowej kontroli administracji - sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej.

Mając na uwadze wskazane kryteria ustawowe oraz fakultatywny charakter omawianej instytucji procesowej, będącej odstępstwem od wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy, a także charakter wnioskowanych dokumentów, które – jak wskazano wcześniej – wykraczają poza granice rozstrzyganej sprawy w ramach sądowej kontroli zaskarżonego aktu, Sąd nie znalazł podstaw do dopuszczenia wnioskowanych dowodów.

Reasumując tę część rozważań, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do wskazywanych w skardze naruszeń prawa procesowego dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do naruszeń prawa materialnego, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepis art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w.

Redakcja przytoczonego powyżej art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w. jednoznacznie wskazuje, że decyzja w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.

Zatem po ustaleniu przesłanki formalnoprawnej jaką jest upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych organ powinien ustalić czy istnieją przesłanki przemawiające za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby.

Przyjęta w art. 96 ust. 2 u.s.w. konstrukcja uznania administracyjnego pozwala organowi na wybór takiego rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia celów funkcjonowania służby więziennej, zarówno co do dalszego pozostawienia funkcjonariusza w służbie, mimo zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, jak i jego zwolnienia ze służby.

Jednocześnie wskazać należy, że sądowy zakres kontroli decyzji o charakterze uznaniowym jest ograniczony albowiem Sąd nie bada celowości jej podjęcia, a jedynie kontroluje, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 464/15).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a ich rozstrzygnięcie nie posiada znamion dowolności. W decyzjach obu instancji została omówiona podstawa prawna, przytoczono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a także w sposób wyczerpujący umotywowano przyczyny, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w.

Organy w swoich decyzjach o zwolnieniu ze służby w sposób przekonujący uzasadniły, że dalsze wykonywanie obowiązków przez Skarżącą, z uwagi na rodzaj stawianych zarzutów podważa autorytet funkcjonariusza Służby Więziennej zarówno wśród współpracowników jak i osadzonych, zaufanie przełożonych, jak również godzi w dobre imię formacji. Organy zwróciły także uwagę na szczególne wymagania stawiane funkcjonariuszom Służby Więziennej zwłaszcza w zakresie legitymowania się nieposzlakowaną opinią, wskazując że uzasadnione wątpliwości co do braku tego przymiotu dyskwalifikują Skarżącą jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych i to tym bardziej, że wykonuje zadania na stanowisku wychowawcy penitencjarnego.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że ze statusem funkcjonariusza Służby Więziennej wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania, który odnosi się zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. W szeregach Służby Więziennej winni zatem pozostawać jedynie funkcjonariusze obdarzeni wyjątkowym zaufaniem społecznym, jak również zaufaniem przełożonych, co wynika bezpośrednio z art. 27 u.s.w., który stanowi, że funkcjonariusze powinni wykazywać się wysokim poziomem moralnym, a w kontaktach z osadzonymi oddziaływać swoim własnym przykładem. Wedle natomiast art. 38 u.s.w. służbę w Służbie Więziennej może pełnić osoba, która daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Ponadto stosownie do treści § 5 regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, funkcjonariusz, zarówno w służbie, jak i poza służbą powinien zachowywać się w sposób praworządny, odpowiadający godności funkcjonariusza publicznego.

Dlatego też postawienie Skarżącej zarzutów karnych może nasuwać uzasadnione wątpliwości, co do zachowania przez nią przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii. "Poszlaka" w języku polskim oznacza bowiem podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" - to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje tylko karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji (por. np. wyrok NSA z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4269/21). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu samo już podejrzenie o możliwości popełnienia przez Skarżącą zarzucanego jej przestępstwa, świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, jest aby zadania Służby Więziennej były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działalność sprzeczną z prawem (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/13). Jednocześnie z orzecznictwa jasno wynika, że funkcjonariusz, który jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, powinien oczyścić się z zarzutów w ciągu 12 miesięcy. Inaczej – jak trafnie zauważa Organ odwoławczy - może być zwolniony (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1889/13).

Jednocześnie po raz kolejny podkreślić należy, że nie jest rolą organu ustalanie w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby okoliczności będących przedmiotem innych postępowań, w tym postępowania karnego czy dyscyplinarnego.

Przepis art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w. nie uzależnia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby od uprzedniego przeprowadzenia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego czy dyscyplinarnego (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt III OSK 3607/21).

W oparciu o zastosowaną w sprawie podstawę zwolnienia Skarżącej ze służby (art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w.) organy zobowiązane były zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki jak i pozwalałby na wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w oparciu o wskazaną podstawę prawną.

Taki materiał dowodowy, w ocenie Sądu, został w sprawie zgromadzony i nie podlega ocenie w postępowaniu o zwolnienie ze służby. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia przez organy obu instancji wszystkich okoliczności związanych z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu karnym.

Raz jeszcze podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby organ może prowadzić niezależnie od tego, czy postępowanie dyscyplinarne lub karne się zakończyło czy też nie albowiem przesłanką do jego prowadzenia jest upływ maksymalnego okresu zawieszenia w czynnościach.

Jak już stwierdzono wcześniej, materiał dowodowy w sprawie dowodzi, że w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji o zwolnieniu Skarżącej ze służby upłynęło 12 miesięcy od momentu jej zawieszenia w czynnościach służbowych. Nie ustały również przyczyny zawieszenia Skarżącej w czynnościach służbowych bowiem postępowanie karne wszczęte przeciwko Skarżącej było nadal w toku. Dodać można, że powyższe potwierdził także pełnomocnik Skarżącej podczas rozprawy w dniu 15 stycznia 2024r. oświadczając, że postępowanie wobec Skarżącej jest nadal na etapie postępowania przygotowawczego (k. 41 akt sądowych).

Wbrew stanowisku skargi, organy obu instancji rozważyły również dotychczasowy przebieg służby Skarżącej. Wywiodły jednak, że inkryminowane zarzuty karne podważyły autorytet i wiarygodność oraz zaufanie przełożonych i podwładnych.

Ponadto organy wskazały, że długotrwała absencja Skarżącej w służbie ma wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania jednostki, w której Skarżąca pełniła służbę. Z jednej strony skutkuje ona zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jej miejsce innego funkcjonariusza, z drugiej strony powoduje konieczność zapewnienia przez jednostkę tej formacji prawidłowej realizacji zadań, poprzez zobowiązanie innych funkcjonariuszy do wykonywania przez długi czas czynności za nieobecnego (zawieszonego) funkcjonariusza, co z pewnością dezorganizuje pracę i harmonogram służby pozostałych funkcjonariuszy.

Sąd podziela opinię Organu, że tego typu okoliczności nie wymagają szczególnego dowodzenia gdyż oczywistym jest, że ciągłe trwanie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych bez wątpienia dezorganizuje służbę oraz uniemożliwia efektywne wykorzystanie przydzielonych etatów a także powoduje zablokowanie etatu i obciążenie innych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami, które byłyby wykonywane przez Skarżącą.

Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, w ocenie Sądu Organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie zwolnienia Skarżącej ze służby w Służbie Więziennej albowiem została spełniona przesłanka upływu dwunastomiesięcznego okres zawieszenia w czynnościach służbowych, o której mowa w art. art. 96 ust. 2 pkt 7 u.s.w.

Jednocześnie Organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie przekroczył granic dopuszczalnego uznania administracyjnego, w sposób wystarczający rozważając wszelkie okoliczności sprawy oraz prawidłowo stosując przepisy prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, w tym zasad ogólnych k.p.a.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że podniesione zarzuty okazały się nieuzasadnione, zaś zaskarżona decyzja odpowiada kryterium legalności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku, oddalając skargę.