Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 569/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] J. Z. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] do rozpoznania wniosku skarżącej J. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] J. Z. z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w części obejmującej: punkt 1 wniosku z wyjątkiem "kopii pism (...) osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (...)", punkty 2 i 3 wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] na rzecz skarżącej J. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] J. Z. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: "Skarżąca") jest bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "WIOŚ", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2023 r. J. Z. zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) kopii pism jakie organ otrzymał od innych organów administracji (rządowej i/lub samorządowej) oraz osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które to pisma dotyczyły [...] i/lub jej instalacji do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, znajdującej się w [...], które organ otrzymał w okresie od dnia [...] stycznia 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek;

2) kopii pism, którymi Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] odpowiadał na pisma, o których mowa w pkt. 1;

3) kopii pism, które organ wystosował od dnia [...] stycznia 2022 r., a które dotyczyły [...] i/lub jej instalacji do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, znajdującej się w [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. WIOŚ poinformował Skarżącą, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., póz. 902 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.".

Wskazał, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2023 r. został złożony przez podmiot, którego interesów dotyczy niniejsza sprawa. Skarżąca, zwracając się do organu o udostępnienie informacji objętych ww. wnioskiem nie kierowała się troską o sprawy publiczne, lecz indywidualnym interesem. Sprawami publicznymi nie są natomiast konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu (sprawy prywatne), które nie mają znaczenia dla większej liczby osób czy grup obywateli.

Zdaniem organu ww. wniosek należy potraktować w kategorii nadużycia prawa do informacji. W orzecznictwie wskazuje się, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego administracji i organów. Nadużycie prawa do informacji publicznej pojawia się m.in. w kontekście wykorzystania prawa do informacji dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych.

Treść wniosku wskazuje, że zamiarem Skarżącej jest uzyskanie informacji do celów indywidualnych, ściśle związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zawarte w nim zwroty wskazują, że podstawą jest subiektywny interes Skarżącej.

Brak publicznego charakteru informacji objętej wnioskiem powoduje, zdaniem organu, że nie jest on zobowiązany do załatwienia przedmiotowego wniosku w trybie u.d.i.p., a jedynie do poinformowania, że żądanie Skarżącej nie dotyczy informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] maja 2023 r. Skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje wniosek z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej kwestionując stanowisko organu, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej. Wskazała na treść art. 2 u.d.i.p. podkreślając, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zaznaczyła, iz nie jest uprawniona sugestia organu, że żąda ona informacji publicznej w celach osobistych, czy też związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. organ poinformował Skarżącą, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. J. Z., na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2023r., poz. 775 ze zm.), dalej; "k.p.a.", wniosła do WIOŚ ponaglenie wobec niezałatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. Podkreśliła, że ustawodawca nie wprowadził w u.d.i.p. jako przesłanki pozytywnej udostępnienia informacji publicznej "troski o sprawy publiczne", a jako negatywnej - "indywidualnego interesu strony". Organ nie może żądać od wnioskodawcy wykazania prawnego lub faktycznego interesu w uzyskaniu informacji publicznej.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 37 § 6 k.p.a., stwierdził, że [...] Inspektor Ochrony Środowiska nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku J. Z. z dnia [...] kwietnia 2023 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. J. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...], zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Wskazała, że pismo organu z dnia [...] kwietnia 2023 r., stanowiące odpowiedź na wniosek, nie zawierało podstawy prawnej odmowy rozpoznania wniosku. Organ nie stwierdził w ww. piśmie, aby zachodziły przesłanki wymienione w art. 5 u.d.i.p. Odmawiając udostępnienia informacji publicznej organ posłużył się nieznanym w u.d.i.p. kryterium, a jego stanowisko jest niezgodne z art. 2 u.d.i.p.

Skarżąca podniosła również, że przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej określa art. 61 ust. 3 Konstytucji, jednakże żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Trudno zatem przyjąć, aby organ mógł szukać podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej "w realizacji lub ochronie indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa".

W odpowiedzi na skargę WIOŚ wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że z uwagi na zakres żądanych informacji, które dotyczą indywidualnego interesu Skarżącej i prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, wnioskowane informacje nie mogły być uznane za informację publiczną. Brak publicznego charakteru informacji objętej wnioskiem spowodował, że organ nie był zobowiązany do załatwienia wniosku w trybie przepisów u.d.i.p., a jedynie do poinformowania, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że podtrzymuje wnioski złożone w skardze oraz argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.

Wskazał, że kryterium odmownego załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2023r. stanowił przede wszystkim cel, dla którego Skarżąca domagała się udostępnienia jej informacji. Skarżąca nie podawała jednak w jakim celu żąda informacji, a zatem organ domniemywał ten cel, do czego nie jest upoważniony. Ponadto, ani w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r., ani w odpowiedzi na skargę, organ nie powołał się na ustawowe przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca miała zatem prawo uzyskać żądane informacje. Informacją publiczną są bowiem nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań nawet, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Bezczynność organu (podmiotu zobowiązanego w trybie u.d.i.p.) ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot) ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy administracyjnej, czy też - w przypadku, gdy znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku w oparciu o przepisy u.d.i.p.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Do ustalenia, czy określony podmiot może być zobowiązany do udostępnienia informacji na podstawie u.d.i.p., konieczne jest zbadanie po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne lub dysponujący majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), po drugie, czy w ramach wykonywania powierzonych mu zadań publicznych może wytwarzać lub pozyskiwać informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...], jako organ władzy publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Kwestia ta nie była sporna między stronami postępowania.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwalifikacji prawnej objętych wnioskiem informacji - czy mieszczą się one w zakresie przedmiotowym u.d.i.p. (jak podnosi Skarżąca), czy też nie spełniają tego kryterium (na co wskazuje stanowisko organu).

W związku z powyższym zauważyć należy, że informacją publiczną - w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś rodzaje takich informacji określa art. 6 u.d.i.p. nie stanowiąc jednak zamkniętego katalogu. Zarówno Konstytucja RP, jak i u.d.i.p., wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jak definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, [w:] J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej - "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe", [w:] J. Korczak (red.): Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowisko, zgodnie z którym "informacją publiczną" jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; publ. CBOSA).

W świetle powyższego jako informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy zakwalifikować kopie pism jakie WIOŚ otrzymał - od dnia [...] stycznia 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek - od innych organów administracji (rządowej i/lub samorządowej), które to pisma dotyczyły [...] i/lub jej instalacji do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, znajdującej się w [...] (punkt 1 wniosku); kopie pism, którymi WIOŚ odpowiadał na te pisma (punkt 2 wniosku) oraz kopie pism, które WIOŚ wystosował od dnia [...] stycznia 2022 r., a które to pisma i odpowiedzi na nie dotyczyły [...] i/lub jej instalacji do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, znajdującej się w [...] (punkt 3 wniosku). Są to bowiem dokumenty, które bądź to pochodzą od innych organów administracji publicznej, bądź to pochodzą od WIOŚ (zostały wystosowane na zewnątrz organu) i już z tego tylko powodu, jako dokumenty, które zostały wytworzone przez organy administracji w ramach powierzonych im zadań publicznych (tj. dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw), posiadają walor informacji publicznej (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz do art. 6, Lex 2018). W szczególności taki walor posiadają dokumenty urzędowe (tj. dokumenty będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zatwierdzono lub podano), które z mocy art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu.

Nie wszystkie jednak dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu są informacją publiczną. Mianowicie, jak podkreśla się w orzecznictwie, przymiotu informacji publicznej nie mają dokumenty prywatne, które dany podmiot kieruje do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 189/11; publ. CBOSA). W szczególności, nie jest informacją publiczną wniosek w sprawie indywidualnej, stanowiący dokument prywatny (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 180/02; z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1797/10 publ. j.w.), jak i inne pisma procesowe stron (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn.. akt I OSK 2487/11; publ. j.w.). Również w piśmiennictwie wskazuje się, że wniosek osoby fizycznej jest dokumentem prywatnym. (...) Wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, bez względu na to, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny lub też jakiej czynności oczekuje podmiot składając ten dokument, nie stanowią informacji publicznej. Dokument prywatny, skierowany do organu administracji publicznej, nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. Organ nie może go udostępnić osobom trzecim w ramach wniosku o dostęp do informacji publicznej (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa (...), Komentarz do art. 6, Lex 2018; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 3070/13; publ. j.w.).

W świetle powyższego nie można zgodzić się ze Skarżącą, że kopie pism jakie organ otrzymał - w okresie od dnia [...] stycznia 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek - od osób fizycznych, które to pisma dotyczyły [...] i/lub jej instalacji do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, znajdującej się w [...] (punkt 1 wniosku) - posiadają walor informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano, pisma pochodzące od osób fizycznych mają charakter prywatny i nie zmienia tego fakt wpływu tego pisma do organu administracji publicznej.

Odnośnie tej części punktu 1 wniosku, która dotyczy kopii pism jakie organ otrzymał od "osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej", wskazać należy, że w pojęciu tym mogą mieszczą się zarówno podmioty prywatne, które nie realizują zadań publicznych i nie dysponują majątkiem publicznym, jak i takie, które zadania publiczne realizują i dysponują mieniem publicznym. Skoro jednak wiosek nie precyzuje, jakich konkretnie podmiotów żądanie w tym zakresie dotyczy, Sąd uznał, że nie można w tej części zakwalifikować żądania wniosku jako dotyczącego informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano, pism (ich kopii), które organ otrzymał od podmiotów (osób fizycznych i innych podmiotów prywatnych), które nie są organami administracji publicznej bądź innymi podmiotami publicznymi, nie można kwalifikować jako dotyczących informacji publicznej.

W toku postępowania WIOŚ podnosił, że subiektywny, indywidualny interes Skarżącej w dostępie do informacji publicznej (polegający na tym, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2023 r. dotyczy udostępnienia kopii pism dotyczących jej przedsiębiorstwa) pozbawia przedmiot wniosku waloru informacji publicznej. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Jakkolwiek bowiem takie poglądy były prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jednak w ostatnim czasie sądy prezentują stanowisko odmienne, które obecnie można uznać za przeważające. Mianowicie podkreśla się, że brak jest podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. I tak np. NSA w wyroku z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21 (publ. j.w.), podniósł, że kryterium "sprawy własnej", rozumianej jako indywidualna sprawa dotycząca wnioskodawcy, jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, iż - wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej - prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, wedle którego nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, iż informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności, bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy.

Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2615/21 (publ. jw.), stwierdzając, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej, jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej" ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa, może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony. NSA podkreślił również, że określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob. H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej", tj. dotyczące kwestii prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne) związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151) - nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.

Wobec powyższego nie sposób uznać, że pisma kierowane do WIOŚ przez inne organy administracji, podobnie jak pisma WIOŚ kierowane "na zewnątrz", a dotyczące przedsiębiorstwa Skarżącej bądź przedmiotu jego działalności, tj. instalacji do zagospodarowania odpadów komunalnych (a więc kwestii niewątpliwie istotnej dla lokalnej społeczności i w tym sensie publicznej), dotyczą sprawy prywatnej Skarżącej w powyższym rozumieniu tego pojęcia. Ponadto, jak wskazano powyżej, o zakwalifikowaniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje spełnienie przesłanek przewidzianych w przepisach u.d.i.p., nie zaś ewentualny "interes" wnioskodawcy w pozyskaniu informacji, czy też możliwy sposób wykorzystania pozyskanych informacji przez wnioskodawcę.

Odnosząc się natomiast do zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023r. stwierdzenia WIOŚ, iż wniosek Skarżącej należy potraktować w kategoriach nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, wskazać trzeba, że w przypadku, gdy organ zajmuje takie stanowisko - zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie udostępnienia posiadanej informacji publicznej w trybie art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. ze stosownym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, która to decyzja może być ewentualnie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III OSK 1848/22 i z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2520/22; publ. j.w.).

W związku z tym, że WIOŚ nieprawidłowo przyjął, iż przedmiot wniosku Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie stanowi informacji publicznej, Sąd - uznając skargę za uzasadnioną w części powyżej wskazanej - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania ww. wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozpoznając wniosek organ zważy, czy udostępnienie żądanej informacji nie podlega ograniczeniu z przyczyn określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., co wymaga wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, bądź czy udostępnienie informacji wymaga jej uprzedniej anonimizacji np. ze względu na ochronę prawa do prywatności bądź innych dóbr podlegających ustawowej ochronie.

W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w części punktu 1 wniosku Skarżącej w zakresie "kopii pism (...) osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (...)" stwierdzając, z powodów wskazanych powyżej, że w tej części wniosek nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność organu, w punkcie 2 sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd rozstrzygnął, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. j.w.). Wskazuje się również, że orzeczenie kwalifikowanej postaci bezczynności wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie. Przyjmowana w orzecznictwie wykładnia art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt Il OSK 151/21; z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 644/21, z dnia 23 marca 2021r., sygn. akt II OSK 2439/20; publ. j.w.).

W okolicznościach niniejszej sprawy 14-dniowy termin rozpoznania wniosku został zachowany. I jakkolwiek organ częściowo błędnie zakwalifikował wnioskowaną informację, to jednak terminowo udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2023r. Rozpoznanie wniosku w sposób nieprawidłowy, wynikający z błędnej wykładni podjęcia informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), nie pozwala uznać, że bezczynność miała postać kwalifikowaną.

W punkcie 4 sentencji wyroku Sąd rozstrzygnął w przedmiocie kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. obejmujących wpis od skargi (100 złotych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej w stawce minimalnej (480 złotych) wraz z opłatą sądową od pełnomocnictwa (17 złotych).