Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 66/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 202, art. 221 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skarg M. H., A. O., R. M.,K.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 listopada 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 listopada 2014 r., nr [...].

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 12 listopada 2014 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał, że w stosunku do czosnku, nielegalnie wprowadzonego na obszar celny Wspólnoty w dniu 11 października 2010 r. powstał dług celny w przywozie, określił kwotę należności celnych (A10) wynikającą z tego długu celnego:

towar: czosnek o masie netto 4.000 kg pozycja Taryfy Celnej: 0703200000 wartość towaru: 9.600,00 USD

kurs: 1 USD-2,9636 PLN

wartość celna towaru: 28.451,00 PLN

stawka celna: 9,6% + 120 EUR za 100 kg

cło: 21.817,00 PLN.

Decyzja ta została skierowana do K. J., M. H., A. O. oraz R. M..

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia podano art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 56, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 202 ust. 1 lit. a), ust. 2 i ust. 3 tiret pierwsze, tiret drugie, art. 214 ust.1, art. 215 ust. 1 tiret pierwsze, art. 221 ust. 4, art. 222 ust. 1 lit a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm., dalej zwanego: "WKC"), rozporządzenia Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 291 z 31 października 2008 r. ze zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego przekazał otrzymane z Komendy Głównej Policji, Centralne Biuro Śledcze oraz z Prokuratury Okręgowej materiały dotyczące wyładunków nadwyżki towarów niewspólnotowych, niezgłoszonych organom celnym. Prokuratura Okręgowa zabezpieczyła m.in. w firmie K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" K. J. dokumenty dotyczące ilości i wartości towarów importowanych w okresie od 12 listopada 2008 r. do 13 stycznia 2013 r. Ustalenia dokonane w trakcie śledztwa przez Prokuraturę Okręgową oraz wynik przeprowadzanej analizy otrzymanej dokumentacji wskazują, że czosnek świeży w ilości 4.000 kg, jako towar niewspólnotowy nie został zgłoszony do procedury celnej, a zatem został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty. Prokuratura Okręgowa przekazała faktury wystawione przez chińską firmę [...], zeznania K. J. i przesłuchanych na potrzeby śledztwa m.in. M. H., oraz całość dokumentacji zabezpieczonej z komputerów i ujawnionych w trakcie przeszukania w firmie K. J..

Analiza zgromadzonej przez organ dokumentacji i prowadzone przez prokuraturę śledztwo w sposób jednoznaczny potwierdziły, że wielokrotnie z kontenerów sprowadzanych do Polski przez port w chłodni znajdującej się w miejscowości L. w siedzibie firmy K. J. dokonywano rozładunku nadwyżki towaru w postaci czosnku bez zgody i wiedzy organów celnych. Sytuacja ta dotyczy m.in. towaru znajdującego się kontenerze [...]. W kontenerze znajdował się świeży czosnek dostarczony drogą morską do portu i został ujęty w deklaracji skróconej nr [...] z dnia 11 października 2010 r. Następnie w dniu 12 października 2010 r. towar został zgłoszony do procedury tranzytu w Oddziale Celnym Baza Kontenerowa i nią objęty na podstawie zgłoszenia tranzytowego [...]. W dokumencie tranzytowym wskazano fakturę nr [...]

z dnia 16 sierpnia 2010 r., z której wynika, że przedmiotem transakcji był czosnek w ilości 40.000 kg o wartości 97.200 USD. Jednakże z ustaleń Urzędu Celnego i Prokuratury Okręgowej oraz z zabezpieczonego dla potrzeb śledztwa faktury z dnia

16 sierpnia 2010 r. o numerze zbieżnym z numerem faktury wskazanej w zgłoszeniu tranzytowym wynika, iż umowa ta dotyczyła zakupu czosnku w ilości 50.000 kg na kwotę 118.680 USD, z czego w w/w kontenerze zamiast 20.000 kg jak zadeklarowano znajdowało się 24.000 kg czosnku o wartości 56.280 USD. Przedmiotowe faktury zostały wystawione dla firmy "[...]" K. J. przez chińską firmę [...].

W niniejszej sprawie towar w postaci świeżego czosnku w ilości 4.000 kg nie został przedstawiony organom celnym. Kontener został przetransportowany do chłodni znajdującej się w miejscowości L., gdzie nadwyżka towaru nie ujęta na dokumentach celnych została wyładowana po uprzednim zdjęciu bez zgody i wiedzy organu celnego zamknięć celnych i plomb załadowcy. Następnie na kontener nałożone zostały nowe przerobione zamknięcia. Tym samym został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, w konsekwencji czego powstał dług celny w przywozie. Jako moment powstania długu celnego przyjęto dzień złożenia deklaracji skróconej w dniu 11 października 2010 r.

Organ kierując się brzmieniem art. 202 ust. 3 WKC za dłużników celnych uznał K. J., M. H., którzy byli zobowiązani do dopełnienia wszelkich obowiązków i formalności w związku z wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty towaru z kraju trzeciego, a także A. O. i R. M., którzy mieli świadomość, że uczestniczyli w działaniach pozostających w związku z nielegalnym wprowadzeniem. Zeznając przed prokuratorem przyznali się do zarzucanych czynów zawartych w postanowieniu o zmianie uzupełnieniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów znak [...]. Potwierdzili swój udział w nocnych rozładunkach nadwyżki towaru. Wskazani dłużnicy celni są odpowiedzialni solidarnie.

Kwota należności celnych została obliczona na podstawie elementów kalkulacyjnych obowiązujących w chwili powstania długu celnego. Zgodnie z obowiązującymi wówczas regulacjami prawnymi przywóz czosnku z Chin objęty był kontyngentem oraz wymagane było przestawienie dokumentów m.in. dokumentu granicznej kontroli sanitarnej oraz świadectwa zgodności ze wspólnotowymi normami handlowymi dla świeżych owoców, warzyw. Stwierdzona nadwyżka towaru została wprowadzona na teren Wspólnoty z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa wspólnotowego oraz bez wymaganych dokumentów. Tym samym zastosowano stawkę celną 9,6% + 120 EUR/100 kg.

W myśl art. 56 ustawy - Prawo celne powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat licząc od dnia powstania długu celnego, który powstał na skutek czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego.

W sprawie dług celny powstał dnia 11 października 2010 r.

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołali się A. O., K. J., R. M. i M. H..

A. O. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 210 § 1 pkt 5 i 6, § 4 O.p. oraz art. 213 WKC poprzez niewskazanie w sentencji kto i na jakich zasadach odpowiada za należności celne;

- art. 51 ust. 11 pkt 1, art. 56, art. 65 ust. 1 i ust. 4, art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, art. 20 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 202 ust. 1 lit. a, ust. 2 i ust. 3 tiret pierwsze, tiret drugie, art. 214 ust. 1, art. 215 ust. 1 tiret pierwsze, art. 221 ust. 4, art. 222 ust. 1 lit. a WKC, poprzez błędne uznanie, że jest on dłużnikiem celnym na zasadzie art. 202 ust. 3 tiret drugie WKC;

- art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190 § 1 i 2, art. 191 O.p. poprzez oparcie decyzji na protokołach wyjaśnień podejrzanych z postępowania przygotowawczego [...] oraz nieprzesłuchanie w toku postępowania K. J., M. H., A. O., R. M.;

- błędne ustalenia faktyczne, że był świadomy, iż jego działania powodują lub mogą powodować fakt nielegalnego wprowadzenia chińskiego czosnku na obszar Wspólnoty;

- art. 15 § 2 k.k.s. poprzez określenie kwoty należności celnych pomimo obowiązku orzeczenia przepadku towaru w postępowaniu karnym, co powoduje bezzasadność określenia należności celnych.

K. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie:

- art. 191 O.p. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu za udowodnioną okoliczność nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty towaru przez stronę na podstawie przesłuchań oskarżonych w postępowaniu karnym, nie potwierdzone przy pomocy innych dowodów, przy jednoczesnym zaniechaniu dążenia do zweryfikowania tych dowodów przy pomocy innych dowodów;

- art. 122 i art. 187 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i ustalenia stanu faktycznego odbiegającego od rzeczywistego stanu rzeczy.

R. M. wskazał na:

- naruszenie art. 202 ust. 3 tiret drugi WKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że jest on dłużnikiem celnym, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów prowadzi do wniosku, że był jedynie pracownikiem dłużnika celnego zatrudnionym na stanowisku kierowcy i nie dopuścił się świadomego nielegalnego wprowadzenia towaru, a jedynie wykonywał polecenia służbowe;

- art. 121 § 1, art. 122 O.p. polegające na zaniechaniu podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności na wybiórczym zaliczeniu w poczet dowodów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy karnej toczącej się przed Sądem Okręgowym pod sygnaturą [...] oraz pominięcia faktu, że w sprawie tej nie został jeszcze wydany wyrok;

- art. 123 § 1 O.p. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności poprzez niepowiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji;

- art. 187 § 1 art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, jego dowolnej i zbyt swobodnej ocenie, skutkującej niewłaściwą subsumcją.

M. H. zarzucił przedmiotowemu rozstrzygnięciu:

- brak formalnego włączenia materiału dowodowego z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową do niniejszego postępowania, tj. naruszenie art. 121 w związku z art. 187 § 1 O.p.;

- brak elementów formalnych jakie powinna zawierać decyzja - art. 210 O.p.;

- jednoczesne wyznaczenie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego wraz z przedłużeniem terminu zakończenia postępowania;

- brak formalnego wszczęcia postępowania w sprawie określenia należności celnych.

Po rozpatrzeniu odwołań stron Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 26 listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z wnioskami stron podjął korespondencję z Prokuraturą Okręgową na okoliczność pozyskania ewentualnych dodatkowych lub nowych dowodów, które pozostawałyby w związku z rozpatrywaną sprawą, mając zwłaszcza na uwadze trwający proces sądowy w sprawie karnej. W dniu 13 marca 2015 r. Prokuratura Okręgowa przekazała kopie protokołów rozpraw głównych Sądu Okręgowego II Wydziału Karnego sygn. akt [...], w tym protokół rozprawy głównej z dnia 9 lutego 2015 r. zawierający przesłuchanie w charakterze świadka C. Z., oraz oskarżonych J. C., G. Z., K. J.. W ramach pomocy prawnej w Urzędzie Celnym przesłuchano również strony postępowania celnego.

Wyrokiem z dnia 5 października 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w S., skazał K. J. uznając go winnym popełnienia wymienionych w akcie oskarżenia z dnia 30 czerwca 2014 r. ([...]) czynów na łączną karę 5 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny oraz zakaz prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem czosnkiem na okres 5 lat. M. H. uznał za winnego popełnienia czynów wymienionych w akcie oskarżenia i skazał na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. A. O. i G. M. również uznał za winnych popełnienia wymienionych w akcie oskarżenia czynów i skazał na 8 miesięcy pozbawienia wolności i kary grzywny.

Na materiał dowodowy składają się dokumenty przekazane przez Urząd Celny w S., dokumentacja celna i materiały otrzymane z Prokuratury Okręgowej oraz zebrane przez organy ścigania, jak również dokumenty zgromadzone w toku postępowania odwoławczego. Wynika z nich, że strony postępowania uczestniczyły w nielegalnym wprowadzaniu na obszar celny Wspólnoty czosnku.

W dalszej kolejności organ odwoławczy ustosunkowała się do zarzutów odwołań uznając je za niezasadne. W szczególności wskazał, że zarówno A. O., jak i R. M. uczestniczyli w rozładunkach części towaru. Fakty zostały ustalone w oparciu o akt oskarżenia sporządzony przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej, pozostałe dokumenty zgromadzone w postępowaniu, w tym protokółach przesłuchania z rozpraw sądowych oraz wyrok skazujący w sprawie karnej. Do protokołu z rozprawy głównej z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt [...]. C. jako oskarżony o udział w nielegalnym procederze oraz organizacji przemytniczej zeznał, iż zna osobiście A. O. i R. M.. Wielokrotnie rozmawiał na temat tych osób z K. J., który podkreślał, że były to osoby zaufane. Strony biorąc cykliczny udział w nocnych rozładunkach towaru uczestniczyły pośrednio w nielegalnym wprowadzeniu towaru na obszar Wspólnoty. Oboje byli świadomi, że uczestniczą w nielegalnym działaniu.

Za chybiony organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 15 § 2 Kodeksu karnego skarbowego stanowiącego, że w razie orzeczenia przepadku przedmiotów, ściągnięcia ich równowartości pieniężnej lub obowiązku uiszczenia ich równowartości pieniężnej wygasa obowiązek uiszczenia należności publicznoprawnej dotyczącej tych przedmiotów. Orzeczenie zapadłe w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie zwalnia od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. Przepis ten nie ma zastosowania do długu celnego.

Z materiału dowodowego wynika, że przestępcza działalność K. J. nie sprowadzała się jedynie do nielegalnego wprowadzenia towaru na obszar celny UE, ale miała znacznie szerszy charakter (rozbój, oszustwa, korumpowanie funkcjonariuszy). Krąg zaangażowanych w tą działalność osób znacznie wykracza poza katalog określonych w niniejszej sprawie dłużników celnych, a w konsekwencji podatników w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Zeznania stron i innych osób biorących udział w procesie karnym wyczerpująco i szczegółowo obrazują sposób wprowadzenia nadwyżki towaru oraz zastosowane metody służące zatajeniu faktycznej ilości importowanego towaru przed organami celnymi, jak i nielegalnemu rozprowadzeniu nadwyżki.

Organ odwoławczy w następstwie dogłębnej i wnikliwej analizy akt sprawy uznał, że Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie uznał za dłużników celnych K. J. i M. H.. Strony te zaplanowały i zorganizowały nielegalną dostawę nadwyżki towaru, objętego reglamentacją czosnku od chińskiego kontrahenta. Tym samym dokonały nielegalnego wprowadzenia towaru na obszar celny UE. Określone w art. 202 ust 3 tiret drugie WKC uczestnictwo we wprowadzeniu towaru należało przypisać A. O. i R. M.. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w wyroku Sądu Okręgowego Wydziału II Karnego sygn. akt [...] z dnia 5 października 2015 r.

Skargi na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyli R. M., M. H., A. O. i K. J..

R. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił:

1. naruszenie art. 127 w zw. z art. 229 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez przeprowadzenie przez organ odwoławczy w postępowaniu odwoławczym szeregu istotnych dowodów, w tym z dokumentów i zeznań stron, co zaś stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

2. naruszenie art. 180 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu za dowód w sprawie aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w sprawie [...], podczas gdy akt oskarżenia nie jest w ogóle dowodem, a jedynie tezą, która ma zostać udowodniona dopiero w procesie karnym;

3. naruszenie art. 191 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na pozytywnej ocenie wyjaśnień współoskarżonych J. C., C. Z., K. J., M. H. złożonych w sprawie [...] przed Sądem Okręgowym w zakresie, w jakim wskazują na świadomość udziału skarżącego w procederze przestępczym i zarazem wiedzy, iż nocne rozładunki części towaru stanowią działalność przestępczą, podczas gdy wynika z nich jedynie to, że to zdaniem K. J. R. M. był osobą zaufaną dla niego, o czym sam skarżący dowiedział się dopiero w procesie karnym, a także że skarżący nie miał wiedzy o działalności przestępczej J. i innych;

4. naruszenie art. 202 ust. 3 tiret drugie Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, które miało wpływ na wynik sprawy - przez błędne jego zastosowanie w stosunku do Skarżącego i uznanie go za dłużnika celnego, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący dłużnikiem celnym nie jest bowiem nie uczestniczył w sposób bezpośredni we wprowadzaniu na terytorium Unii Europejskiej, ani też nie miał świadomości, by nocne rozładunki z jego udziałem w chłodni należącej do K. J. miały nielegalny charakter;

5. naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez odmowę zawieszenia postępowania podatkowego, podczas gdy, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd poprzez wydanie prawomocnego wyroku karnego.

W uzasadnieniu podniósł, że organ odwoławczy nie był uprawniony do korzystania z dokumentów sprawy karnej, natomiast sam akt oskarżenie nie stanowi dowodu. Podkreślił, że był pracownikiem K. J. i też z tego względu wykonywał wszelkie polecenia służbowe, wydane mu przez pracodawcę. Wszystkie ewentualne rozładunki, w których miałby uczestniczyć skarżący odbywały się z poszanowaniem przepisów prawa pracy, bowiem w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych/nocnych skarżący jako pracownik otrzymywał dzień wolny.

M. H. wniósł o uchylenie obu decyzji zarzucając im naruszenie art. 120, art. 121, art. 187 § 1, art. 210 oraz art. 293 O.p. Zaznaczył przy tym, że brak jest postanowienia o wszczęciu postępowania celnego z urzędu, a materiały z postępowania Prokuratury Okręgowej nigdy nie zostały formalnie włączone do postępowania celnego. Nadto decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera pouczenia o odpowiedzialności karnej (art. 210 § 2a O.p.). Nieprawidłowo też Urząd Celny wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednocześnie przedłużając termin do zakończenia postępowania. Organy wadliwie prowadziły jedno postępowanie wobec niego i innych osób, solidarnie odpowiadających za dług celny. Zwrócił uwagę, że był jedynie pracownikiem i wykonywał polecenia przełożonego. Nigdy nie uczestniczył w żadnym nielegalnym przedsięwzięciu z własnej woli, a ponadto z własnej woli jako pierwszy powiadomił organ ścigania o popełnianych w firmie [...] przestępstwach. Swoją postawą zasłużył na zwolnienie od konsekwencji finansowych, za które powinien w całości ponosić odpowiedzialność szef firmy.

A. O. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 210 § 1 pkt 4, 5 i 6 oraz § 4 O.p. oraz art. 213 WKC poprzez brak wskazania podstawy prawnej - przepisów prawa materialnego, nie wskazanie w sentencji decyzji organów obu instancji, kto i na jakich zasadach odpowiada za wskazane należności celne, jak również nie uzasadnienie przez organ II instancji w pełni stanu faktycznego i prawnego, a bazowanie jedynie na ustaleniach organu I instancji. Nadto w decyzji nie ustalono nawet, w których transportach jako kierowca uczestniczył A. O. w sytuacji gdy w okresie zatrudnienia u K. J. pełnił różne funkcje i z pewnością nie brał udziału we wszystkich transportach czosnku objętych przedmiotowymi decyzjami. W treści zaskarżonej decyzji brak ustalenia wysokości długu celnego,

art. 127, art. 233 § 1 - 3 O.p. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji, co przejawia się w braku ustalenia w treści decyzji wielkości zobowiązań obciążających strony, co pozbawia go możliwości skonstruowania pełnej skargi,

art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 56, art. 65 ust. 1 i ust. 4, art. 73 ust. 1 Prawo celne, art. 20 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 202 ust. 1 lit. a), ust. 2 i ust. 3 tiret pierwsze, tiret drugie, art. 214 ust. 1, art. 215 ust. 1 tiret pierwsze, art. 221 ust. 4, art. 222 ust. 1 lit. a WKC, poprzez błędne uznanie, że A. O. jest dłużnikiem celnym na zasadzie art. 202 ust. 3 tiret drugie WKC, w sytuacji gdy brak jest podstaw do uznania go za dłużnika celnego, bowiem nie zdawał sobie sprawy z nielegalnej działalności K. J..

art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190 § 1 i 2, art.191, art. 195, art. 196 O.p. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na protokołach wyjaśnień podejrzanych z postępowania przygotowawczego [...] oraz postępowania sądowego w tym nieprawomocnego wyroku, w sytuacji gdy bezpośredni charakter dowodów z przesłuchań wyklucza opieranie się na tych dowodach, tym bardziej że zaprzeczają im bezpośrednio przeprowadzone dowody z przesłuchań A. O. i K. J..

dokonanie błędnego ustalenia, że A. O. był świadomy, iż jego działania powodują lub mogą powodować fakt nielegalnego wprowadzenia chińskiego czosnku na obszar celny Wspólnoty, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń, że uczestniczył on we wprowadzeniu towaru i wiedział lub powinien był wiedzieć, że wprowadzenie to jest nielegalne.

art. 15 § 2 k.k.s. określenie kwoty należności celnych pomimo obowiązku orzeczenia przepadku towaru w postępowaniu karnym, co z kolei spowoduje bezzasadność określenia należności celnych.

brak rozpoznania solidarnej odpowiedzialności innych osób, współpracujących z K. J., niż A. O., za dług celny.

Ponadto zarzucił, że od niego dochodzi się należności celnych, gdy towar na teren Wspólnoty wprowadzał K. J., posiadający mienie pozwalające na zapłatę należności. Wskazał, że z decyzji organów obu instancji nie wynika kto ponosi odpowiedzialność za zapłatę należności celnej, oraz na jakich zasadach ma nastąpić zapłata. Z niewiadomych przyczyn za dłużnika został uznany skarżący, a pominięto innych pracowników, w tym kierowców, którzy przewozili towar dla K. J.. A. O. nie zdawał sobie i nie mógł sobie zdawać sprawy z nielegalnych działań pracodawcy, wykonywał jedynie jego polecenia.

K. J. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzucając im naruszenie:

- art. 191 O.p. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu za udowodnioną okoliczność nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty towaru przez stronę na podstawie dowodów z postępowania karnego toczącego się przed Sądem Okręgowym w sprawie o sygn. akt [...], które nie zostało prawomocnie zakończone,

- art. 122 i art. 187 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i ustalenia stanu faktycznego odbiegającego od rzeczywistego stanu rzeczy.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W każdej z nich odniósł się do poniesionych przez skarżący zarzutów i argumentów.

Postanowieniem z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 67/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 67/16 ze skargi K. J. ze sprawą o sygn. akt III SA/Gd 66/16 ze skargi M. H. oraz prowadzić je dalej pod sygnaturą III SA/Gd 66/16.

Postanowieniem z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 133/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 133/16 ze skargi A. O. ze sprawą o sygn. akt III SA/Gd 66/16 ze skargi M. H. oraz prowadzić je dalej pod sygnaturą III SA/Gd 66/16.

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1117/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 1117/16 ze skargi R. M. ze sprawą o sygn. akt III SA/Gd 66/16 ze skargi M. H., A. O. i K. J. oraz prowadzić je dalej pod sygnaturą III SA/Gd 66/16.

Na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dopuścił dowód z karty numer osiem akt administracyjnych znajdujących się w aktach sprawy sygn. akt III SA/Gd 69/16 tut. Sądu oraz z odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez Sąd Okręgowy w sprawie [...] znajdującego się w aktach sprawy III SA/Gd 47/16 tut. Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wyżej wskazane kryterium kontroli Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Należy w pierwszej kolejności wskazać, że wyrokiem z dnia 5 października 2015 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy uznał K. J., M. H., A. O. oraz R. M. za winnych popełnienia wymienionych w akcie oskarżenia czynów. Wyrok ten uprawomocnił się co do M. H. w dniu 1 listopada 2015 r. Z kolei wobec A. O. oraz R. M. wyrok uprawomocnił się w dniu 28 lipca 2016 r., wskutek utrzymania go w mocy przez Sąd Apelacyjny w L. wyrokiem sygn. akt [...].

Z treści wskazanego powyżej orzeczenia wynika, że M. H. został uznany winnym czynów opisanych w punkcie XXXVIII (przestępstwo skarbowe wprowadzenia w błąd organu celnego co do ilości sprowadzonego spoza terenu Unii Europejskiej świeżego czosnku jako towaru, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa poprzez przedkładanie m.in. dokumentów wystawionych przez eksporterów, z których wynikały mniejsze ilości sprowadzonego czosnku niż było faktycznie - przestępstwo skarbowe z art. 87 § 2 kks w zw. z art. 86 § 2 kks w zw. z art. 90 § 1 i § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks), w punktach XXXIX i XL (używanie dokumentów poświadczających nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne - występki z art. 273 kk w zw. z art. 12 kk) aktu oskarżenia i skazany na karę łączną jednego roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności. A. O. i R. M. zostali uznani winnymi czynów opisanych w punkcie LXV aktu oskarżenia (ułatwienie K. J. i M. H. wprowadzenia w błąd organów celnych; w ramach pomocnictwa do oszustw celnych podjęcie działań polegających na wyładowywaniu nadwyżek towaru w postaci świeżego czosnku - przestępstwo skarbowe z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 20 § 1 i § 2 kks w zw. z art. 87 § 2 kks w zw. z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 20 § 1 i § 2 kks w zw. z art. 86 § 2 kks w zw. z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 20 § 1 i § 2 kks w zw. z art. 90 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks) i skazani na kary: 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wymiarze 180 stawek dziennych (kwota stawki 50 zł). Natomiast K. J. został uznany za winnego czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 258 § 1 kk w zw. z art. 65 kk (branie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych oraz kryminalnych polegających na przemycaniu z Chin na obszar celny Unii Europejskiej do Polski czosnku, oszustw celnych związanych z przemytem czosnku, rozbojów w zakresie czosnku, prania brudnych pieniędzy pochodzących z przemytu, oszustw celnych, korumpowania funkcjonariuszy celnych w związku z odprawami celnymi, podrabiania i poświadczania nieprawdy w fakturach VAT i innych dokumentach w zakresie obrotu czosnkiem i posługiwanie się takimi dokumentami czyniąc z tej działalności stałe źródło dochodu), a także czynów wymienionych w punktach od II do XXI. Za popełnione poszczególne przestępstwa, ciąg przestępstw i przestępstwa skarbowe, w tym z art. 87 § 2 kks w zw. z art. 90 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 5 kks ze zmianą stwierdzenia uszczuplenia należności celnej o wielkiej wartości (pkt II), z art. 87 § 2 kks w zw. z art. 86 § 2 kks w zw. z art. 90 § 1 i 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks (pkt III) została orzeczona wobec K. J. łączna kara 5 lat pozbawienia wolności, łączna kara grzywny w wymiarze 950 stawek dziennych (kwota stawki 250 zł) oraz łączny środek karny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem czosnkiem na okres 5 lat.

Co istotne, w treści wyroku sądu karnego przedmiot czynności wykonawczych M. H., A. O., K. J. i R. M. powiązano wprost z fakturą nr [...] z dnia 16 sierpnia 2010 r., z której wynika, że przedmiotem transakcji był czosnek w ilości 40.000 kg o wartości 97.200 USD, gdy faktycznie sprowadzono towar w postaci 50.000 kg. Faktura ta została załączona do dwóch zgłoszeń: [...] (objęte niniejszym postępowaniem) i [...] (objęte postępowaniem w sprawie sygn. akt III SA/Gd 74/16 tut. Sądu). W wyroku fakturę nr [...] powiązano ze zgłoszeniami (numery dokumentów po wyprowadzeniu towaru) [...] i [...], które są odpowiednikami wymienionych wcześniej zgłoszeń, co potwierdza dokument z dnia 29 listopada 2010 r., dotyczący danych ruchu towaru (świeżego czosnku), znajdujący się w aktach sprawy III SA/Gd 69/66 tut. Sądu (dowody z odpisu wyroku karnego wraz z uzasadnieniem oraz z dokumentu zostały przeprowadzone na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r.).

W tym miejscu należy zatem rozstrzygnąć, jaka jest relacja pomiędzy postępowaniem karnym a postępowaniem sądowoadministracyjnym i jaki wpływ na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego ma wyrok wydany uprzednio w postępowaniu karnym. Kwestię tę reguluje art. 11 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Regulacja ta nie pozostawia zatem wątpliwości, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku zapadłego w postępowaniu karnym, ale dotyczy to tylko wyroku skazującego. Należy mieć na uwadze, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia.

Mając na uwadze powyższą regulację należy wskazać, że z sentencji powołanego wyroku wynikają ustalenia sądu karnego dotyczące sprawców, strony podmiotowej i przedmiotowej przypisanych przestępstw oraz miejsca i czasu ich popełnienia.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm., dalej zwanego: "WKC") stanowiło w dacie wprowadzenia na teren Wspólnoty opisywanej wyżej partii czosnku, co następuje:

Art. 202

1. Dług celny w przywozie powstaje w wyniku:

a) nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty towaru podlegającego należnościom przywozowym, lub

b) nielegalnego wprowadzenia na pozostałą część obszaru celnego Wspólnoty towaru podlegającego należnościom przywozowym i znajdującego się w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym.

Nielegalnym wprowadzeniem towaru w rozumieniu niniejszego artykułu jest każde wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 38-41 i art. 177 tiret drugie.

2. Dług celny powstaje z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru.

3. Dłużnikami są:

- osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia,

- osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że wprowadzenie to jest nielegalne,

- jak również osoby, które nabyły lub posiadały taki towar i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar wprowadzony nielegalnie.

Będąc związanym ustaleniami dokonanymi w prawomocnym wyroku sądu karnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał jakichkolwiek podstaw aby podważyć uznanie M. H. za dłużnika celnego na podstawie art. 202 ust. 3 tiret pierwsze WKC oraz A. O. i R. M. za dłużników celnych na podstawie art. 202 ust. 3 tiret drugie WKC.

Bezspornie M. H. i K. J. byli osobami zobowiązanymi do dopełnienia wszelkich obowiązków i formalności w związku z wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty towaru z kraju trzeciego. Obowiązków tych nie wykonali wprowadzając organy celne w błąd poprzez dostarczenie dokumentów niezgodnych ze stanem faktycznym. Wyrok sądu karnego w stosunku do K. J. nie uzyskał wprawdzie dotychczas przymiotu prawomocności, lecz nie budzą żadnych wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji celnej na podstawie materiałów zebranych w toku postępowania karnego, ocenione w kontekście wyroku skazującego prawomocnie skarżących M. H., A. O. i R. M.. Ustalenia te posłużyły słusznie organom administracji celnej za podstawę do uznania K. J. za współdłużnika celnego wraz z M. H. na podstawie art. 202 ust. 3 tiret pierwsze WKC.

A. O. i R. M. mieli, według wiążących ustaleń sądu karnego, pełną świadomość, że dokonywane rozładunki czosnku są nielegalne. Osoby te wiedziały zatem, że ich działania powodują lub mogą powodować nielegalne wprowadzenie chińskiego czosnku na obszar celny Wspólnoty. Jeżeli zaś posiadanej wiedzy nie przekazali organom administracji lub ścigania, uznać należy, że dobrowolnie uczestniczyli w procederze przemytu czosnku. Tym samym zasadne było uznanie ich za dłużników celnych w oparciu o regulację zawartą w art. 202 ust. 3 tiret drugie WKC.

W ocenie Sądu nie budzi przy tym wątpliwości wyrażone przez organy stanowisko o zachowaniu przewidzianego przepisami prawa terminu do zawiadomienia dłużników o należności celnej.

Przepis art. 221 ust. 1 WKC ustanawia adresowany do uprawnionego organu obowiązek niezwłocznego, to jest bezpośrednio po dokonaniu zaksięgowania, powiadomienia dłużnika należności celnej o kwocie tejże należności. Zasadą wynikającą z art. 221 ust. 3 WKC jest przy tym, że powiadomienie nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego, a bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC na czas trwania procedury odwoławczej. W relacji do przedstawionej zasady szczególny charakter ma jednak regulacja zawarta w art. 221 ust. 4 WKC, która omówioną zasadę modyfikuje. Z przepisu tego wynika mianowicie, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat. Dopełnieniem tej regulacji na gruncie prawa krajowego jest przepis art. 56 Prawa celnego stanowiący, że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego (w realiach sprawy powstanie długu celnego w dniu 11 października 2010 r.; powiadomienia dłużników w dniach 20 listopada i 4 grudnia 2014 r.).

Uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie dłuższego niż 3 lata terminu powiadomienia dłużników celnych o kwocie powstałej należności celnej było w pełni uzasadnione.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i polskich sądów administracyjnych zostało ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym to organy celne są zobowiązane do stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z zastrzeżeniem, że ustalenia takie są czynione wyłącznie na użytek postępowania zmierzającego do ustalenia należności celnych i w żaden sposób nie wpływają na ewentualną ocenę prawnokarną czynu, dokonywaną już przez właściwe w tych sprawach organy ścigania i sądy. Przesłanka czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego nie wymaga przy tym istnienia ani wyroku skazującego, ani nawet wszczęcia postępowania karnego, lecz jedynie popełnienia czynu, który podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych (zob. w tej materii wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r.; C-62/06, Fazenda Pública - Director Geral das Alfândegas p. ZF Zefeser - Importaçăo e Exportaçăo de Produtos Alimentares Lda, System Informacji Prawnej LEX nr 354391).

W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest wskazanie, że podstawą do wszczęcia postępowania celnego w sprawie nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty świeżego czosnku objętego spornym zgłoszeniem były ustalenia dokonane przez Prokuraturę Okręgową w S.. Z kolei postępowanie karne dotyczące czynu skutkującego powstaniem długu celnego zostało zakończone wydaniem prawomocnego wyroku skazującego skarżących w sprawie karnej dotyczącej m.in. tego czynu.

Odnosząc się do zasadności zarzutów skarżących mających za przedmiot naruszenia norm prawa procesowego należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) p.p.s.a.) może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (zob.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04; publ. ONSAiWSA 2005/4/66).

W realiach rozpatrywanej sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby odnieść wskazany powyżej skutek.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1 O.p.. Niezasadny jest nadto zarzut naruszenia art. 122 tej ustawy. Wprawdzie z dyspozycji tego przepisu wynika obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ, lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ orzekający oceny stanu faktycznego.

W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu.

Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2104/12 oraz z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2609/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem organy celne mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nie jest więc nieograniczony i bezwzględny.

W ocenie Sądu, organy podjęły wszelkie niezbędne czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania podjęto bowiem prawidłowe czynności zmierzające do ustalenia czy nadwyżka czosnku objętego spornym zgłoszeniem została zgłoszona do stosownej procedury celnej.

Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy celne kroków zmierzających

do ustalenia okoliczności związanych z potwierdzeniem faktu nielegalnego wprowadzenia na terytorium Wspólnoty wyżej wskazanego towaru (braku zgłoszenia do stosownej procedury celnej) należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p. Trzeba mieć bowiem na względzie, że przepis mówi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Jak już wyżej podkreślono, obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych pozostających w opozycji z twierdzeniami stron skarżących. Stąd też zarzuty dowolnego ustalenia, że w realiach sprawy doszło do nielegalnego wprowadzenia na terytorium Wspólnoty wyżej wskazanego towaru jak i zarzuty formułowania ocen w zakresie stanu faktycznego w oparciu o wybrane ustalenia dokonane w oparciu o materiały zgromadzone w toku prowadzonego postępowania karnego są niezasadne. Organy celne słusznie przypisały zasadniczą rolę ustaleniom dokonywanym w ramach postępowania karnego, gdyż z uwagi na przestępczy charakter czynów, które doprowadziły do powstania długu celnego, to właśnie na prokuraturze i sądzie karnym spoczywał główny obowiązek dokonania ustaleń dotyczących tych czynów.

Zdaniem Sądu, przeprowadzony przez organy wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organy

na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organy ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności czy powierzchowności.

W opinii Sądu, argumentacja stron skarżących ogranicza się w głównej mierze do polemiki z ustaleniami organów - poprzez proste zaprzeczenie poczynionym ustaleniom, a podniesione w skargach zarzuty mają charakter ogólnikowy. Tymczasem skuteczność wykazania, że organ celny naruszył zasadę z art. 191 O.p. wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena organu.

Dodatkowo należy zauważyć, że z sytuacją nierozpatrzenia całości materiału dowodowego, o jakiej mowa w art. 187 § 1 O.p., a zatem przepisu, którego naruszenie zarzucił A. O. i K. J., mamy do czynienia wówczas, gdy organ zaniecha w ogóle przeprowadzenia oceny dowodu, a nie wówczas, gdy uznaje określony dowód za niewiarygodny, a wynikające z przeprowadzonego dowodu wnioski za niestanowiące podstawy dokonanych ustaleń faktycznych.

Organom podatkowym przyznano uprawnienie do swobodnej oceny poszczególnych dowodów, a zatem prawo do uznania, które z dowodów stanowią wiarygodne źródło twierdzeń o faktach, a które nie. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak wówczas, gdy organ, wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn.

Nie sposób także uznać, że z uwagi na błędne oznaczenie organu w nagłówku postanowienia z dnia 22 sierpnia 2014 r. postępowanie celne nie zostało w niniejszej sprawie w ogóle wszczęte. Należy mieć w tym miejscu na uwadze, że postanowienie to zostało podpisane przez osobę działającą z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego a zatem organu rzeczowo i miejscowo właściwego w sprawie. Również brak w decyzji organu pierwszej instancji pouczenia o treści wynikającej z art. 210 § 2a O.p. nie stanowi uchybienia determinującego konieczność wyeliminowania

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że organy celne

w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne

i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Nadmienić jedynie należy, odnosząc się do stanowiska skarżącego M. H., że wbrew jego twierdzeniom zasadne było prowadzenie jednego postępowania wobec wszystkich dłużników celnych, a jego postawa przed organami prokuratury nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięć organów celnych.

Niezasadny był też zarzut dotyczący nie wzięcia pod uwagę przez organy treści art. 15 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2013 r., poz.186 ze zm.), który stanowi, że w razie orzeczenia przepadku przedmiotów, ściągnięcia ich równowartości pieniężnej lub obowiązku uiszczenia ich równowartości pieniężnej wygasa obowiązek uiszczenia należności publicznoprawnej dotyczącej tych przedmiotów.

Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca. W stosunku do skarżących M. H., A. O. i R. M. takich środków w wyroku nie orzeczono, zaś orzeczony wobec K. J. przepadek równowartości korzyści majątkowej związany był z czynem zarzucanym mu pkt VI, czyli czynem z art. 299 § 1, § 5, § 6 kodeksu karnego, tj. zalegalizowaniem przestępczym pochodzenia środków pieniężnych ("praniem brudnych pieniędzy").

Wobec powyższego Sąd, nie podzielając zarzutów skarg, dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.