Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 999/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 234 ust 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 22 czerwca 2023 r. znak: SKO.PW/4171/38/2023 w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 22 czerwca 2023 roku, znak: SKO.PW/4171/38/2023 uchylająca decyzję Wójta Gminy D. z dnia 17 maja 2023 r. znak: WIGOS.631.1.2022.2023.BG i odmawiająca nakazania T. G., jako właścicielowi działki nr ew. [...], J. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...], M. D., jako właścicielce działki nr ew. [...], J. M. - S., jako właścicielce działki nr ew. [...], W. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...], P. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...], przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i nr [...] stanowiących własność T. K., zam. [...]

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

T. K. złożył do Wójta Gminy D. wniosek z dnia 18 lutego 2022 roku wniósł o nakazanie usunięcia nieprawidłowości polegających na niezgodnej z prawem zmianie kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych wskutek bezprawnego zasypania rowu melioracyjnego, który znajdował się na nieruchomościach położonych w miejscowości N., obr. [...], gmina D. stanowiących własność:

• T. G. zam. [...] - działka nr [...];

• W. D. zam. [...] - działka nr [...];

• J. M. - S. [...] - działka nr [...];

• M. D. zam. [...] - działka nr [...];

• J. D. zam. [...] - działka nr [...],

poprzez odtworzenie nielegalnie zasypanego rowu melioracyjnego, zapewniającego prawidłowy odpływ wód z w/w gruntu.

Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy D. decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 roku, znak: WIGOŚ.6331.1.2022.MG nakazał właścicielom działek nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] w miejscowości N. przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na tychże działkach do dnia 31 października 2022 roku.

Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie decyzją z dnia 11 października 2022 r., znak; SKO.PW/4171/38/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uchyliło decyzję organu ! instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu do decyzji, Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia w tej sprawie dowodu z opinii biegłego.

W toku ponownie prowadzonego postępowania stosowna opinia została sporządzona. Biegły L. B., w opinii z marca 2023 r miał za zadanie odpowiedzieć na następujące pytania:

1. czy właściciele działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] zaorali rów (wodnicę) i tym samym zmienili stan wody na gruncie tych działek a zwłaszcza kierunek odpływu znajdującej się na ich gruncie wody opadowej,

2) w przypadku stwierdzenia, że zaoranie wodnicy na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, ustalenie czy zmiana ta wpływa szkodliwie na działki [...], [...] [...] w szczególności na powodowanie podtopienia tych terenów oraz, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy spowodowaną zmianą a szkodą dla gruntu sąsiedniego,

3) w przypadku ustalenia, że zmiana stanu wody na gruncie o nr ew. [...], [...], [...], [...] wpływa szkodliwie na grunty działek [...] przedstawienie możliwych sposobów naprawy stosunków wodnych, z uwzględnieniem stanu pierwotnego lub wskazania rodzaju i sposobu wykonania urządzeń, których wykonanie zapobiegać będzie szkodom, przy uwzględnieniu realnych możliwości ich wykonania.

Odpowiadając kolejno na pytania biegły wskazał: "Według ustaleń biegłego, na działkach ewid. nr : [...], [...], [...],[...] i [...] nie nastąpiła zasadnicza zmiana kierunku odpływu, znajdującej się na gruncie wody, gdyż :

- na terenach działek ewidencyjnych nr : [...], [...], [...],[...] i [...] nie było rowu melioracyjnego; natomiast znajdowała się trawiasta droga polna o szerokości około 2,5 m, przy której istniało przegłębienie tzw. wodnica, stanowiące głęboką bruzdę, którą spływał nadmiar wód opadowych z tych działek w kierunku północnym; poprzez zaoranie większej części szerokości drogi polnej tzw. wodnicę przemieszczono w bliskie sąsiedztwo granicy z działką ewidencyjną nr [...]; obecnie tą wodnicą odpływają wody opadowe w takim samym kierunku jak przed zmianą zagospodarowania gruntów,

- w sytuacjach szczególnych, przy nawalnych opadach, może wystąpić lokalny spływ wód opadowych również w kierunku północno - wschodnim, poprzez częściowy odpływ wód spływających wodnicą na sąsiodnią działkę [...] zagrożenie poważniejszego odpływu na działkę [...] mozc następować z obszaru, gdzie wodnica ma niewielką głębokość tj. z północnej części działki [...] i działek [...] oraz z działki [...], gdzie istnieje skoncentrowany dopływ od strony zachodniej działki [...] i z obniżenia drogi gruntowej na działce [...],

- badania biegłego dowodzą, że zasadniczym miejscem, stanowiącym ukierunkowanie części odpływu na działkę [...] jest teren położony naprzeciw wyniesionego terenu zabudowy jednorodzinnej na zachodniej działce ewid. nr [...] i na wylocie zagłębienia drogi gruntowej na działce [...], skąd zachodzi znaczny dopływ wód przy nawet średnich opadach,

- na terenach działek [...] i [...] istniejąca wodnica odprowadza wody opadowe bez zagrożenia odpływu na grunty sąsiednie; natomiast północna część działki [...] jest nadmiernie zalewana z działki [...], przylegającej do asfaltowej drogi gminnej, przez spływ wzdłuż ogrodzenia posesji jednorodzinnej'1 na działce ewid. nr [...].

Według ustaleń biegłego zaoranie części drogi polnej i przemieszczenie tzw. wodnicy w pobliżu działki ewidencyjnej nr [...], mogło skutkować ograniczonym odpływem wód opadowych na działkę nr [...] w sytuacji szczególnie silnych opadów, przy czym odpływ taki następował z północnej części działki [...], jako odpływ skumulowany z dopływem z terenu działki nr [...] i gruntowej drogi gminnej na działce nr [...] Nie można uznać, że występująca przy nawalnych opadach, szkoda zalewania wodami opadowymi gruntu sąsiedniego, ma bezpośredni i wyłączny związek przyczynowo - skutkowy ze zmianą na gruncie.

Według opinii biegłego, niekorzystne zjawiska spływu wód opadowych na terenach ocenianych mają różnorodne przyczyny, począwszy od obecnych anomalii pogodowych, obejmujących częstsze i bardziej intensywne opady, przy mało śnieżnych zimach, poprzez postępujące zabudowywanie terenów i zmiany w strukturach i sposobach użytkowania gruntów na obszarach pierwotnie rolniczych, do oczekiwań mieszkańców, że samorząd gminy dokona inwestycji bezkolizyjnie rozwiązujących problem odprowadzania wód opadowych Problem ten istnieje na omawianych terenach od wielu lat i podejmowane były próby zastosowania chociaż częściowych rozwiązań. Jednym z dowodów jest ugoda z dnia 4 września 1997 r. (opisana na wstępie opinii), w której ustaleń dokonali ówcześni właściciele gruntów, których sprawa dotyczy. Między innymi ustalono: rów przy drodze gminnej (działka [...]) na szerokości pola pana P. D. (działka [...]) będzie pogłębiony do głębokości 30 cm, szerokości 40 cm od poziomu pola w terminie do 15.10.1997 r. pan D. J. zobowiązuje do corocznego wyorywania rowka wzdłuż swojego gruntu po zachodniej stronie drogi polnej (przy drodze polnej na działce [...] przed podziałem).

Według mapy sytuacyjno - wysokościowej, rów przy drodze gminnej nr [...], na szerokości pola pana P. D. ma obecnie głębokość około 20 cm. Na dawnej działce [...], podzielonej obecnie na działki [...], [...], [...] i [...] nie ma drogi polnej; natomiast jest rowek przy zachodniej granicy ale prawdopodobnie nie jest corocznie wyorywany dla utrzymania głębokości zapewniającej właściwie ukierunkowany, swobodny odpływ wód opadowych z tego terenu, bez odpływu na grunt sąsiedni."

W końcowych wnioskach biegły wskazał:

"Zdaniem biegłego, właściwym sposobem naprawy stosunków wodnych jest dokonanie uzgodnień między samorządem Gminy D. a właścicielami gruntów, których dotyczy spór wodny w zakresie następujących, wzajemnych zobowiązań: właściciele działek ewid. nr [...] (T. G., J. D. i M. D.) zapewnią wyoranie rowka o głębokości co najmniej 20 cm w odległości nie mniejszej niż 50 cm od granicy z działką ewid. nr [...], oraz będą corocznie utrzymywać ten rowek w określonym stanic, właścicielka działki [...] (M. D.) zapewni umocnienie wschodniego brzegu oraz dna wodnicy geotekstyliem (agrowłóknina lub geowłóknina) na długości -30 m od północnego końca działki [...]; natomiast Gmina D. zapewni dostarczenie odpowiedniej ilości geotekstylia, Gmina D. w odniesieniu do gruntowego odcinka drogi na działce [...], powyżej działki [...] oraz właściciele sąsiedniej części działki [...] zapewnią odpływ wód opadowych na północ, dla ograniczenia spływu tych wód na wschód, w szczególności na działkę [...], właściciel działki ewid. nr [...] (P. D.) dokona pogłębienia do około 30 cm rowu przy drodze gminnej na szerokości działki nr [...].

Następnie Wójt Gminy D. decyzją z dnia 17 maja 2023 r. znak: WIGOŚ.6331.1.2022.2023.BG:

1. Nakazał T. G., jako właścicielowi działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N. wyoranie rowka o głębokości co najmniej 20 cm w odległości nie mniejszej niż 50 cm od granicy z działką ew. nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna oraz coroczne utrzymywanie tego rowka w określonym stanie do dnia 31 sierpnia każdego roku.

2. Nakazał J. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N. wyoranie rowka o głębokości co najmniej 20 cm w odległości nie mniejszej niż 50 cm od granicy z działką ew. nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna oraz coroczne utrzymywanie tego rowka w określonym stanie do dnia 31 sierpnia każdego roku.

3. Nakazał M. D., jako właścicielce działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N. wyoranie rowka o głębokości co najmniej 20 cm w odległości nie mniejszej niż 50 cm od granicy z działką ew. nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna oraz coroczne utrzymywanie tego rowka w określonym stanie do dnia 31 sierpnia każdego roku.

4. Nakazał J. M. - S., jako właścicielce działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N. pogłębienie istniejącej wodnicy do głębokości co najmniej 30 cm w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna oraz coroczne utrzymywanie tego rowka w określonym stanie do dnia 31 sierpnia każdego roku.

5. Nakazał W. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N. coroczne utrzymywanie istniejącej wodnicy o głębokości co najmniej 30 cm do dnia 31 sierpnia każdego roku.

6. Nakazał P. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N. wykonanie pogłębienia do głębokości co najmniej 30 cm rowu przy drodze gminnej (działka ew. nr [...]) na całej szerokości działki nr ew. [...] w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie 3ię ostateczna oraz cuiuczne utrzymywanie tego rowka w określonym stanie do dnia 31 sierpnia każdego roku.

Od decyzji z dnia 17 maja 2023 r., odwołania złożyli wymienieni na wstępie Odwołujący negując zasadność nałożonych na nich obowiązków, podnosząc, że nie dokonywali żadnych zmian stosunków wodnych. Wskazali, iż postępowanie prowadzone było nieprawidłowo i nie widzą podstaw do wykonywania jakichkolwiek obowiązków. Podnieśli, że zmiana stanu wód na gruncie powinna zostać uregulowana w inny sposób.

Po rozpoznaniu sprawy wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 22 czerwca 2023 roku, znak: SKO.PW/4171/38/2023 uchylająca decyzję Wójta Gminy D. z dnia 17 maja 2023 r. znak: WIGOS.631.1.2022.2023.BG i odmawiająca nakazania T. G., jako właścicielowi działki nr ew. [...] J. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...], M. D., jako właścicielce działki nr ew. [...], J. M. - S., jako właścicielce działki nr ew. [...], W. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...], P. D., jako właścicielowi działki nr ew. [...], przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i nr [...] stanowiących własność T. K., zam. [...]

W uzasadnieniu do wydanej decyzji Kolegium wskazało, że z opinii biegłego L. B. wynika, iż nie miała miejsca zmiana stanu wód na gruncie, wywołana przez właścicieli nieruchomości na których nałożono opisane wyżej obowiązki.

W opinii biegły stwierdził jednoznacznie, że: na działkach ewid. nr : [...], [...], [...],[...] i [...] nie nastąpiła zasadnicza zmiana kierunku odpływu, znajdującej się na gruncie wody, gdyż na terenach działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...],[...] i [...] nie było rowu melioracyjnego; natomiast znajdowała się trawiasta droga polna o szerokości około 2,5 m, przy której istniało przegłębienie tzw. wodnica, stanowiące głęboką bruzdę, którą spływał nadmiar wód opadowych z tych działek w kierunku północnym; poprzez zaoranie większej części szerokości drogi polnej tzw. wodnicę przemieszczono w bliskie sąsiedztwo granicy z działką ewidencyjną nr [...]; obecnie tą wodnicą odpływają wody opadowe w takim samym kierunku jak przed zmiana zagospodarowania gruntów

Wskazać trzeba, że występujący z wnioskiem w niniejszej sprawie T. K., zam. [...] jest właścicielem dz. [...] i współwłaścicielem dz. [...]. Z opinii biegłego nie wynika, aby na te działki oddziaływała jakakolwiek zmiana stanu wód. Jeżeli już jakaś z nieruchomości jest zalewana wodami, to biegły wskazał na działkę nr [...]. Właściciel tej działki nie występował jednak w sprawie z żadnymi żądaniami

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach Kolegium wskazało, że przedmiotem sprawy była tylko i wyłącznie ocena zasadności żądań T. K., które okazały się nieuzasadnione. W sytuacji natomiast, gdy Odwołujący upatrują zmian stosunków wodnych w działaniach lub zaniechaniach innych osób, mogą złożyć odrębne podania, wszczynające odrębne postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Zaskarżoną decyzję należało zatem zmienić i odmówić spełnienia żądań Wnioskodawcy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł T. K. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J. K., podnosząc zarzuty:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 234 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Dz. U. 2022 r. poz. 2625 (dalej jako "Prawo wodne"), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niezastosowanie skutkujące odmową nakazania przywrócenia stosunków wodnych. Naruszenie to polegało na błędnym przyjęciu (s. 6 i 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO), że z opinii biegłego L. B. wynika, że nie miała miejsca zmiana stanu wód na gruncie - podczas gdy biegły ustalił, że:

a. większe ilości dodatkowych spływów zostały udowodnione wynikami badań gruntów (str. 11 opinii biegłego w aktach sprawy):

- w punkcie P4E na działce [...] , który znajduje się w strefie spływu przez działkę [...] wód opadowych z terenu zachodniej działki [...] i drogi gminnej na działce [...] stwierdzono wysoka wilgotność gleby wynoszącą 34.9 %, która jest o 13 % wyższa od wilgotności gleby w punktach P4W i P4S na działce [...],

- najwyższa wilgotność warstwy glebowej stwierdzono na działce [...] w punktach: PIE = 40,9 %, PIS = 37,1 %, P2E = 37,9%, P2E = 38,6 %,

- w podłożu gleby na działce [...] w pobliżu granicy z najniższa działką [...] stwierdzono wierceniem sączenie wód gruntowych na głębokości 0,7m.

b. zaoranie części drogi polnej i przemieszczenie tzw. wodnicy w pobliże działki ewidencyjnej nr [...] mogło skutkować ograniczonym odpływem wód opadowych na działkę nr [...] (str. 13 opinii biegłego w aktach sprawy);

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. art. 8 w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz powierzchowne, niedokładne i wybiórcze zbadanie kluczowego dowodu to jest opinii biegłego mgr inż. L. B..

Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodu jej bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Złożony przez T. K. wniosek do Wójta Gminy D. dotyczył usunięcia nieprawidłowości polegających na niezgodnej z prawem zmianie kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych wskutek bezprawnego zasypania rowu melioracyjnego, który znajdował się na nieruchomościach położonych w miejscowości N., [...].

Zgodnie z art. 234 ust. 1 – ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2625 ze zm.) – dalej jako "PrWod":

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Trzeba także podkreślić, że organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji.

Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).

Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.

W prowadzonym postępowaniu zadaniem organy było zbadanie, czy stosownie do zapisów art. 234 ust. 3 PrWod, doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na tym gruncie wód opadowych lub roztopowych w obrębie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] w N. .

W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie oddziaływującego na grunt sąsiedni. Z takim stanowiskiem, w świetle poczynionych przez organy ustaleń, należy się zgodzić. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że jak wynika z treści opinii biegłego na działkach ewid. nr: [...], [...], [...], [...] i [...] nie nastąpiła zasadnicza zmiana kierunku odpływu. Ponadto biegły wskazał, że na terenach działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...],[...] i [...] nie było rowu melioracyjnego; natomiast znajdowała się trawiasta droga polna o szerokości około 2,5 m, przy której istniało przegłebienie, tzw. wodnica stanowiące głęboką bruzdę, którą spływał nadmiar wód opadowych z tych działek w kierunku północnym. Poprzez zaoranie większej części szerokości drogi polnej tzw. wodnicę przemieszczono w bliskie sąsiedztwo granicy z działką ewidencyjną nr [...]. Obecnie tą wodnicą odpływają wody opadowe w takim samym kierunku jak przed zmianą zagospodarowania gruntów. Z opinii biegłego zatem nie wynika, aby na te działki (to jest dz. ewid. nr [...], [...], [...] i [...]) oddziaływała jakakolwiek zmiana stanu wód.

Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi przy tym do wniosku, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności sprawy zostały przez organ ustalone i zweryfikowane. Nie budzą przy tym wątpliwości zarówno prawidłowość (logiczność, spójność) opinii biegłego jak i ustalenia faktyczne organu.

Nie są przy tym uzasadnione podniesione w skardze zarzuty koncentrujące się na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Trzeba zauważyć, że Skarżący uzasadniając ten zarzut wskazuje na wyciągnięte w kontekstu fragmenty opinii biegłego i wyciąga z nich wnioski sprzeczne z konkluzjami opinii.

W skardze zaznaczono m.in., że cyt.: "Jak wynika z opinii biegłego L. B. (w aktach sprawy):

• "działka [...] poddano jest dodatkowemu dopływowi wód opadowych od strony zachodniego zagłębienia drogi gminnej no działce [...] i sąsiedniej działki [...]" (strona 10 opinii biegłego),

• "najniższa działka [...] posiada w strefie przygranicznej z działką 153 głęboką bruzdę ze stromym spadkiem na północ, do tej bruzdy dopływa dodatkowa ilość opadów od strony zachodniej działki [...]" (strona 10 opinii biegłego),

• "większe ilości dodatkowych spływów zostały udowodnione wynikami badań gruntów. W punkcie P4E na działce [...] , który znajduje się w strefie spływu przez działkę [...] wód opadowych z terenu zachodniej działki [...] i drogi gminnej na działce [...] stwierdzono wysoką wilgotność gleby wynoszącą 34.9 %, która jest o 13% wyższa od wilgotności gleby w punktach P4W i P4S na działce [...]. Najwyższa wilgotność warstwy glebowej stwierdzono na działce [...] w punktach: PIE = 40,9 %, PIS = 37,1 %, P2E = 37,9%, P2E = 38,6 %," (str. 11 opinii biegłego),

• "w podłożu gleby na działce [...] w pobliżu granicy z najniższa działką [...] stwierdzono wierceniem sączenie wód gruntowych na głębokości 0,7m." (strona 11 opinii biegłego).

Zacytowane powyżej ustalenia biegłego jednoznacznie wskazują, że wskutek przesunięcia tzw. wodnicy do granicy z działka [...] zaistniała zmiana stanu wód polegająca na:

• zwiększeniu ilości spływającej wody ("dodatkowa ilość opadów’' i "dodatkowe spływy") oraz na

• sączeniu wód gruntowych na głębokości 0,7 m." (str. 4 skargi).

Trzeba jednak zauważyć, że zacytowany przez Skarżącego fragment opinii biegłego stanowi jedynie element szerszego opisu zmian jakie zaszły zarówno w obrębie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] i [...], jak również innych działek jak np. dz. ewid. nr [...] czy [...]. Przy czym powstałe i opisane przez biegłego przekształcenia mają różne źródła, obejmujące m.in. zmianę sposobu prowadzenia gospodarki rolnej (zanik hodowli bydła i zbędność pastwiska, czy prowadzenie monokulturowych upraw), wyniesienie terenu na dz. ewid. nr [...], nieprawidłowe (niewydajne) odwodnienie odcinka drogi gminnej na dz. ewid. nr [...], czy istnienie skoncentrowanego spływu wody z działki ewid. nr [...] (por. s. 12 – 14 opinii biegłego).

Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego z treści opinii, w tym z zacytowanego przez niego jej fragmentu, nie można wyciągnąć wniosku o naruszeniu stosunków wodnych, w rozumieniu art. 234 PrWod, jedynie w obrębie działek [...], [...], [...], [...] i [...]. Taki wniosek jest daleko idącym uproszczeniem pomijającym charakterystykę tego obszaru, a jednocześnie nie odpowiada treści opinii biegłego.

W świetle natomiast sporządzonej opinii przez biegłego wynika, że jakkolwiek w obszarze działek [...] [...], [...], [...] i [...] nie nastąpiła zasadnicza zmiana kierunku odpływu, to jednak jak wskazał biegły w większym obszarze działek [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] występują niekorzystne zjawiska spływu wód opadowych, które mają różnorodne przyczyny. Dokładne zbadanie tych stosunków i ich naprawa wymaga podjęcia rozmaitych, opisanych z opinii, działań, które pozwolą na kompleksowe rozwiązanie tych kwestii. Ich rozwiązanie jednak nie może zostać ograniczone jedynie do działek nr [...], [...], [...] i [...].

Z tych względów należy uznać, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w obrębie jedynie wskazanych działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], co oznacza, że zaskarżona decyzja Kolegium jest prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.