Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1693/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 24, art. 25, art. 28 , art. 35
journal: Dz.U. 2010 nr 217 poz 1427
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 września 2022 r. nr WO-II.621.1.57.2022 w przedmiocie wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 września 2022 r. znak: WO-II.621.1.57.2022 Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1911, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Chełmiec z 8 czerwca 2022 r. znak: WSO.5343.5.5.2020 orzekającą o wymeldowaniu M. K. (dalej: skarżący) z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. A. w miejscowości C.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wójt Gminy Chełmiec, działając na wniosek M. K., 29 maja 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego pod adresem: C., ul. A. [...]. M. K. poinformowała organ I instancji, że skarżący - współwłaściciel spornej nieruchomości jest zameldowany pod wskazanym wyżej adresem, natomiast od maja 2019 r. tylko pomieszkiwał pod tym adresem przez 2 lub 3 dni, następnie opuszczał dom na długie miesiące, nie informując gdzie przebywa i co robi. Aktualnie skarżący mieszka w N. w wynajętym mieszkaniu przy ul. B. [...].

Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego przesłuchał strony postępowania. W dniu 17 czerwca 2022 r. skarżący poinformował organ I instancji, że z uwagi na sytuację rodzinną wynajmuje mieszkanie w N. przy ul. B. [...]. Od czasu opuszczenia budynku nie przebywa w nim ani nie nocuje. Poinformował, że wystąpi do sądu z wnioskiem o ochronę utraconego posiadania.

Postanowieniem z dnia 20 października 2020 r. Wójt Gminy Chełmiec zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 2 czerwca 2021 r. Sąd Rejonowy w N. I Wydział Cywilny poinformował organ I instancji, że postępowanie z powództwa skarżącego o dopuszczenie do współposiadania zostało prawomocnie zakończone umorzeniem postępowania.

W związku z powyższym, w dniu 28 czerwca 2021 r. Wójt Gminy Chełmiec podjął zawieszone postępowanie i wezwał skarżącego do Urzędu Gminy celem złożenia wyjaśnień w sprawie. Skarżący wyjaśnił, że umorzenie przez Sąd postępowania o ochronę posiadania nastąpiło z urzędu na skutek złożenia wniosku o podział majątku wspólnego. Poinformował, że aktualnie toczy się również postępowanie rozwodowe. Skarżący stwierdził, że nie widzi podstawy do wymeldowania go z nieruchomości, której jest współwłaścicielem i tylko czasowo z niej nie korzysta. W związku z powyższym w dniu 21 września 2021 r. Wójt Gminy Chełmiec ponownie zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania, a następnie w dniu 25 lutego 2022 r. podjął to postępowanie. Organ przesłuchał świadków. I. P. - znajoma M. K. zeznała, że skarżący wyprowadził się z budynku z uwagi na rozpad małżeństwa. Zamieszkał poza sporną nieruchomością, nie posiada w niej rzeczy osobistych. J. B. – siostra M. K., wyjaśniła, że szwagier nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały od około 3 lat, wskazała, że siostra zmieniła zamki w drzwiach z uwagi na swoje bezpieczeństwo.

Wójt Gminy Chełmiec zakończył postępowanie administracyjne orzekając o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego z przedmiotowego budynku. Organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalił, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, bowiem w miejscu stałego zameldowania nie mieszka, przedmiotowy budynek opuścił w sposób trwały, dobrowolny oraz nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z budynku.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, poprzez ich błędne zastosowanie polegające na wymeldowaniu go, pomimo że nie opuścił spornego budynku ani w sposób dobrowolny, ani tym bardziej na stałe. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 ust. 1, art. 77 § 1 i art. 81a § 1 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności niemające oparcia w zebranym materiale dowodowym uznanie, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż opuścił budynek dobrowolnie i na stałe, podczas gdy wyprowadził się czasowo w związku ze sprawą rozwodową, a jakiekolwiek korzystanie z tego budynku uniemożliwiła mu M. K. poprzez wymianę zamków.

Wojewoda Małopolski uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie o ewidencji ludności. Ma zatem obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a gdy opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się w organie gminy właściwym dla dotychczasowego miejsca - pobytu lub dokonując zameldowania w nowym miejscu pobytu.

Fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu.

Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że opuszczenie lokalu uprawniające do wymeldowania następuje wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia "opuszczenia" miejsca pobytu stałego, nie precyzując czy winno ono mieć jakiś kwalifikowany charakter, co do jego przyczyn, sposobu, czy też czasu jego trwania. Dlatego każdorazowo pojęcie to należy odnosić do indywidualnej sytuacji strony.

Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj. faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Ponadto, za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Organ podkreślił, że przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania (w drodze decyzji administracyjnej) jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Jeśli zatem osoba nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu.

Następnie wskazano, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w organie I instancji przez ponad 2 lata, w trakcie których skarżący nie powrócił do miejsca zameldowania na pobyt stały, a jedynie składał wnioski do sądu o ochronę naruszonego posiadania, aby uprawdopodobnić wolę powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały. Organ I instancji dwukrotnie zawieszał postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania, uzasadniając to toczącym się w sądzie cywilnym postępowaniem z powództwa skarżącego w sprawie ochrony posiadania budynku nr [...] przy ul. A. w C. Organ II instancji zaznaczył w tym miejscu, że tocząca się w sądzie sprawa o ochronę posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez organ administracji publicznej nie zależało bowiem od rozstrzygnięcia przez sąd sprawy o ochronę naruszonego posiadania. Nie było zatem podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Natomiast żądanie przez skarżącego udzielenia mu przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej, powinno zostać zbadane przez organ I instancji pod kątem wystąpienia przesłanki - dobrowolności opuszczenia przez niego budynku, gdyż wytoczenie powództwa posesoryjnego może wskazywać na fakt, że dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do budynku, z którego wbrew swojej woli została usunięta.

W ocenie organu II instancji nie ma żadnych wątpliwości, że skarżący mieszkał przed 2019 r. w miejscu zameldowania na pobyt stały oraz, że aktualnie nie koncentruje swoich spraw życiowych w spornym budynku. Istotne było zatem ustalenie, czy skarżący podejmuje działania mające na celu powrót do miejsca zameldowania na pobyt stały.

Materiał dowodowy pozyskany przez organ I instancji, wskazywał że z wnioskiem o podział majątku wspólnego wystąpiła do Sądu Rejonowego w N. żona skarżącego, żądając przyznania na jej rzecz nieruchomości położonej w C. przy ul. A. [...]. W Sądzie Rejonowym w N. I Wydział Cywilny przeprowadzono rozprawę w sprawie o podział majątku wspólnego. W trakcie rozprawy strony zobowiązały się podjąć starania o pozasądową sprzedaż nieruchomości do końca 2022 r. Natomiast na wypadek niedojścia do skutku sprzedaży, wnieśli o przeszacowanie nieruchomości. Pełnomocnicy stron wnieśli o zawieszenie postępowania o podział majątku na zgodny wniosek stron. Z kolei w dniu 28 kwietnia 2022 r. w Sądzie Rejonowym w N. I Wydział Cywilny przeprowadzono rozprawę w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko M. K. o dopuszczenie powoda do współposiadania budynku nr [....] przy ul. A. w C. Podczas rozprawy skarżący wyjaśnił, że nie chce zamieszkać na przedmiotowej nieruchomości, ale chce mieć do niej dostęp. W tym domu znajdują się bowiem jego rzeczy, tj. ubrania, rower, narzędzia, których nie może stamtąd zabrać, ponieważ nie ma ich gdzie trzymać. W trakcie postępowania pełnomocnik powoda oświadczył, że cofa pozew i wnosi o wzajemne zniesienie kosztów postępowania. Pełnomocnik pozwanej wyraził na powyższe zgodę.

Na etapie prowadzenia postępowania odwoławczego, z akt sprawy wynikało, że skarżący nie koncentruje swoich spraw życiowych w przedmiotowym budynku.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że jest współwłaścicielem spornej nieruchomości, a zatem nie ma podstaw do jego wymeldowania, organ stwierdził, że jest to zarzut nietrafiony. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, każda osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowiązek zameldować w się w miejscu stałego pobytu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, iż zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw. Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Postępowanie w tym przedmiocie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych i nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu w określonym miejscu. Celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, decyzja ma więc charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje jednoznacznie, że skarżący nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: C., ul. A. [...] od 2019 r., i nie chce tam aktualnie zamieszkać. W związku z powyższym, na obecnym etapie sprawy, należało orzec o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że decyzja Wojewody Małopolskiego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a także z rażącym naruszeniem prawa, tzn. jest dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., ponieważ "w ramach postępowania odwoławczego Wójt Gminy Chełmiec, tj. organ I instancji zwrócił się telefonicznie do stron postępowania z prośbą o przekazanie organom administracji publicznej stanowisk przedstawionych przez strony w postępowaniu o podział majątku, a pozyskane w ten sposób dowody organ odwoławczy uczynił podstawą swojego rozstrzygnięcia". Takie działanie, w ocenie skarżącego, nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa, stojąc w oczywistej sprzeczności z treścią m. in. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 14, art. 15, art. 50, art. 54, art. 55, art. 127 § 2 czy art. 136 k.p.a., a przede wszystkim naruszając konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania, tj. art. 78 Konstytucji RP.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, poprzez wymeldowanie z pobytu stałego z budynku w miejscowości C., ul. A. [...], pomimo że ani nie opuścił tego budynku na stałe, ani dobrowolnie, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7, art. 8 ust. 1, art. 77 § 1 i art. 8 1a § 1 k.p.a., poprzez wybiórczą i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności niemające oparcia w zebranym materiale dowodowym uznanie, że ze zgromadzonych dowodów wynika, iż skarżący opuścił budynek przy ul. A. [...] w C. dobrowolnie i na stałe, podczas gdy wyprowadził się czasowo w związku ze sprawą rozwodową, a dalsze korzystanie z tego budynku uniemożliwiła mu żona poprzez wymianę zamków w drzwiach, b) art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 76a § 1 i 2 oraz art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez uznanie za dowód kserokopii pism i protokołu Sądu Rejonowego w N. I Wydział Cywilny, mimo że kserokopie, niepotwierdzone za zgodność z oryginałem przez uprawnioną osobę, nie mogą stanowić dowodu, a dokument urzędowy może być uznany za dowód, o ile został sporządzony przez uprawniony organ w przepisanej przez prawo formie, a przez to naruszenie zasad ogólnych postępowania, tj. praworządności, prawdy obiektywnej oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów administracji, c) art. 81 w związku z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do okoliczności wynikających z dowodów, które pojawiły się dopiero w postępowaniu odwoławczym, a przez to również naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.

W świetle tych przepisów, obowiązek meldunkowy obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego i czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych.

Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Postępowanie meldunkowe, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Decyzja o wymeldowaniu pobytu stałego w lokalu, nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu, ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu, ani też nie przywraca prawa posiadania, czy też prawa własności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., sygn. II OSK 2284/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 24 i nast. w/w ustawy) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności, jest obowiązany, na podstawie zgłoszenia, dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, przewidujące wydanie decyzji, określone zostały w art. 31 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy, przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu.

Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w lokalu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. SA/Wr 789/88, opubl. w CBOSA).

Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar", w przypadku opuszczenia miejsca pobytu, należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14, w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Kr 789/20, opubl. w CBOSA).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. sygn. IV SA/Wa 600/05, w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Kr 789/20, opubl. w CBOSA).

Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego – przyjmowanie znajomych), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14, opubl. w CBOSA). Analiza niniejszej sprawy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do prawidłowych wniosków.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13, opubl. w CBOSA). Ponadto zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość.

Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że co do zasady nie traci dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony poprzez uniknięcie sytuacji konfliktowych – co, jak twierdzi skarżący, miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem podnoszenie przez skarżącego, że przyczyną jego wyprowadzenia się była sprawa rozwodowa, nie mogło mieć przesądzającego znaczenia dla uznania, że skarżący nie opuścił dobrowolnie i trwale miejsca stałego pobytu. Opuszczenie lokalu, nawet jeżeli nastąpiło na skutek nieporozumień rodzinnych, przekształciło się w dobrowolne zamieszkiwanie w nowym miejscu. Zatem nie traci, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r. sygn. II OSK 140/07; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 8 grudnia 2012 r. sygn. III SA/Łd 459/09, w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. III SA/Kr 654/12, z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 28/22; opubl. w CBOSA).

W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organów, że zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego; w tym z dowodów z dokumentów, a także z zeznań świadka uprzedzonego o obowiązku mówienia prawdy pod rygorem odpowiedzialności karnej; w sposób wystarczający dla podjęcia decyzji co do istoty sprawy, prawidłowo ocenionego w zgodzie z art. 80 k.p.a., wynika że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania oraz, że opuścił ten lokal dobrowolnie. Prawidłowo zostało ustalone, że w dniu 28 kwietnia 2022 r. w Sądzie Rejonowym w N. I Wydział Cywilny odbyła się rozprawa w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko M. K. o dopuszczenie go do współposiadania budynku nr [...] przy ul. A. w C. Podczas rozprawy skarżący wyjaśnił, że nie chce zamieszkać na przedmiotowej nieruchomości, ale chce mieć do niej dostęp. W tym domu znajdują się bowiem jego rzeczy, tj. ubrania, rower, narzędzia, których nie może stamtąd zabrać, ponieważ nie ma ich gdzie trzymać. W trakcie postępowania pełnomocnik powoda oświadczył, że cofa pozew i wnosi o wzajemne zniesienie kosztów postępowania. Pełnomocnik pozwanej wyraził na powyższe zgodę. Skarżący nie wykazał przy tym aby protokół tej rozprawy miał mieć inną treść, niż odpis tego protokołu znajdujący się w aktach administracyjnych.

Sąd wskazuje, że co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednakże strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. "Obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. II GSK 273/10, por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1677/10, opubl. w CBOSA). W szczególności wówczas, gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1933/08, opubl. w CBOSA). W niniejszej sprawie skarżący takiej inicjatywy nie wykazał.

Wobec powyższego, prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania.

Zasadnie Wojewoda Małopolski wskazał, że rejestracja zameldowania nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny ustalony przez organy w przedmiotowej sprawie, pozwalał na wymeldowanie skarżącego w przedmiotowym lokalu.

Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o ewidencji ludności w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach decyzji przedstawiły w wystarczający sposób motywy podjętych rozstrzygnięć w zgodzie z art. 103 § 2 k.p.a.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. wskutek uniemożliwienia mu wypowiedzenia się co do okoliczności wynikających z dowodów, które pojawiły się dopiero w postępowaniu odwoławczym. Nawet jednak gdyby przyjąć, że organ odwoławczy nie zadośćuczynił wymogom art. 10 § 1 k.p.a., to że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do okoliczności wynikających z dowodów, które pojawiły się dopiero w postępowaniu odwoławczym, może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane, że ewentualne naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. może samo przez się prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.