Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3988/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 4;
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 2;
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB); oddala skargę.


UZASADNIENIE

Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. w W. wpłynął w dniu [...] maja 2014r. wniosek A.W. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2014r. (zwanej dalej: "JPO"), do powierzchni wynoszącej 5,59 ha.

W dniu [...] grudnia 2014r. została przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawcy kontrola w zakresie weryfikacji PEG (maksymalny obszar kwalifikowany) stanowiąca uzupełnienie kontroli administracyjnej celem prawidłowej interpretacji obrazu ortofotomapy. Kontrolerzy ustalili, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2014.

W trakcie weryfikacji terenowej A.W. wniósł zastrzeżenia, nie zgadzając się ww. ustaleniami, jak wyjaśnił wszystkie łąki (cały teren) były w roku 2004 raz skoszone, natomiast zakrzaczenie jest całkowicie wycięte, a nie zostało ono jedynie usunięte. Grunt jest przeznaczony do procesu regeneracji po jego intensywnym użytkowaniu przez konie (do 50 szt.), a teren gospodarstwa jest ostoją dla dużej ilości dzikich zwierząt, w tym ptaków (bocianów, drapieżnych, itd.).

Po weryfikacji zastrzeżeń producenta zmieniono dotychczasowe wyniki kontroli dla obu działek na wartości odpowiednio 0,80 ha (działka [...]) i 0,63 ha (działka [...]). W przypadku działki [...] pomiarem objęto dwie niespójne jej części o powierzchni 0,54 ha i 0,26 ha rozdzielone pasem zadrzewień. W pomiarze nie uwzględniono natomiast południowej części działki stanowiącej teren podmokły z widoczną miejscami roślinnością należącą do rodziny pałkowatych wstępujących powszechnie m.in. na brzegach rowów melioracyjnych, a także obszaru we wschodniej części działki ewidencyjnej z zakrzaczeniami i zadrzewieniami.

Odnosząc się do informacji strony o całkowitym wycięciu zakrzewienia wyjaśniono, że widoczne są na fotografiach ścięte gałęzie, ale występują na nich również karpy po ich wycince, co oznacza, że teren ten nie był użytkowany rolniczo do dnia kontroli, stąd też wyłączono go z pomiaru. Natomiast co do działki [...] pomiarem objęto północną część działki o powierzchni 0,63 ha. Analogicznie jak w przypadku działki [...], południowy jej fragment stanowiący teren podmokły został wyłączony z pomiaru. Obszary niekwalifikujące się do płatności w środkowej i zachodniej części działki stanowiły zadrzewienia i zakrzewienia.

Zatem zgodnie z obowiązującymi procedurami [...] lutego 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. w W. nr [...] wydał decyzję o odmowie przyznania wnioskowanych płatności JPO oraz nałożył sankcję w kwocie 3.561,50 zł w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Jak wyjaśnił organ I instancji, z protokołu kontroli nr [...] z [...] grudnia 2014r. wynika, że powierzchnia działek deklarowanych do JPO została przedeklarowana o 3,91 ha, wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 100 %. Zgodnie z art. 58 akapit 3 Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do JPO, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5 b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W złożonym odwołaniu producent rolny wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przeprowadzenie ponownych oględzin gospodarstwa wnioskodawcy. Odwołujący się zakwestionował wyniki kontroli i wyjaśnił, że organ nie wziął pod uwagę, że zadeklarowane działki leżą wzdłuż stawów, na pozostałościach dawnego parku, wokół zabudowań, piwnicy i ruin dworu. Wskazał również, że ścięte gałęzie nie zostały przez niego usunięte w okresie zimowym, gdyż stanowią one ostoję dla ptactwa.

Konsekwencją powyższego było wydanie w dniu [...] sierpnia 2015r. przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR) decyzji nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika ARiMR.

Organ odwoławczy opisał szeroko stan faktyczny sprawy oraz przepisy regulujące zasady przyznawania płatności JPO, a po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego (weryfikacja w terenie powierzchni PEG z [...] grudnia 2014r. wraz z dokumentacją fotograficzną potwierdzającą dane pozyskane w terenie oraz szkic, na którym oznaczono miejsce wykonywania poszczególnych zdjęć oraz linię pomiarową wyznaczającą faktyczne granice użytkowania), doszedł do wniosku, że powierzchnia uprawniona do płatności JPO została wyznaczona przez organ I instancji w sposób prawidłowy. W przypadku wnioskowanych płatności, jak zaznaczył Dyrektor ARiMR część działek rolnych (3,91 ha) o oznaczeniach B (działka [...]) i C (działka [...]) zostały wykluczone z płatności, kontrolujący dokonując pomiaru powierzchni PEG w terenie ustalili, że dla działek [...] i [...] stanowi ona kolejno 0,80 ha i 0,63 ha, a nie jak deklarowano 2,06 ha i 3,28 ha.

Dyrektor ARiMR ponadto wyjaśnił, że działka rolna A o powierzchni deklarowanej 0,25 ha (działka [...]) nie podlegała kontroli w terenie, a jej powierzchnię ustalono na podstawie obrazu ortofotomapy. W przypadku działki rolnej A do płatności zakwalifikowano powierzchnię zgodnie z żądaniem Strony. Zatem dla działek rolnych A, B i C powierzchnia zakwalifikowana do JPO wyniosła kolejno 0,25 ha, 0,80 ha i 0,63 ha, co w sumie stanowi 1,68 ha, a nie jak deklarowano 5,59 ha, wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 3,91 ha (5,59 ha - 1,68 ha).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w przypadku działki [...] (działka rolna B) do płatności w ramach pomiaru w terenie zakwalifikowano obszar gruntu na którym występuje łąka, na obszarze tym brak jest zakrzewień i zadrzewień, czy też innych nieużytków. Natomiast obszar działki [...], na którym występują zadrzewienia, zakrzewienia, zabudowania i nieużytkowany rolniczo teren podmokły w części południowej z roślinnością należącą do rodziny roślin pałkowatych, został wykluczony z JPO. Zaznaczono, że występowanie nieużytków na obszarze wykluczonym z JPO w postaci zadrzewień, zakrzewień, samosiewów dzikiej roślinności i zabudowań potwierdzają fotografie dołączone do protokołu z oględzin z [...] grudnia 2014r.

W ocenie organu odwoławczego zasadnym pozostaje wykluczenie z pomiaru obszaru pozostającego w południowej części działki [...], ponieważ występująca tam roślinność kwitnąca z rodziny pałkowatych świadczy o nieużytkowaniu gruntu w roku, którego dotyczy wnioskowanie poprzez brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych (np. wykaszania).

Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że na terenach południowych (wyłączonych z płatności na działkach [...] i [...] ) występuje grunt podmokły, na którym widoczne są również wysokie, suche po całorocznej wegetacji dzikie liczne samosiewy, co ewidentnie wskazuje na brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych w roku 2014. W przypadku działki [...] (działka rolna C) pomiarem objęto obszar wynoszący 0,63 ha znajdujący się w północnej części, na którym występuje łąka i brak jest nieużytków. Natomiast obszar na którym występują zadrzewienia, zakrzewienia, samosiewy dzikiej roślinności i roślinność segetalna (grupa chwastów rosnąca na polach uprawnych, wśród roślin uprawnych) został wykluczony z pomiaru. Również podmokły obszar pozostający w południowej części działki [...] został wykluczony z pomiaru ze względu na występującą tam dziką kwitnącą roślinność z rodziny pałkowatych charakterystyczną tylko dla trwałych terenów podmokłych, w tym przypadku utrzymujących się nawet do grudnia zatem przez cały sezon wegetacyjny.

Zdaniem organu odwoławczego powoływanie się przez Skarżącego na wykonanie jednorazowego zabiegu agrotechnicznego na całym obszarze zgłoszonym do płatności nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, według którego jedynie na terenach zakwalifikowanych do płatności taki zabieg mógł być przeprowadzony. Pozostały zaś obszar jest porośnięty trwałymi nieużytkami, które ponad wszelką wątpliwość wskazują, że teren ten nie był użytkowany rolniczo. O nieużytkowaniu gruntu wyłączonego w płatności świadczą całoroczne, uschnięte po kwitnieniu samosiewy chwastów, a także zakrzewienia i zadrzewienia.

Podobnie jak powoływanie się przez Skarżącego na fakt wycięcia części zakrzewień w listopadzie 2014 r. nie może być wiążące dla organu, ponieważ podjęcie prac zmierzających do prowadzenia działalności rolniczej dopiero w listopadzie 2014, świadczy ewidentnie, że deklaracja podana we wniosku, tj. w dniu [...] maja 2014r. była błędna i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Rolnik składając wniosek zgłosił do płatności obszary, których nie użytkował, a podjęcie prac rolnych zmierzających do założenia uprawy nastąpiło dopiero w listopadzie 2014 r. Zatem zdaniem Dyrektora ARiMR Skarżący podejmując prace rolne w listopadzie dopiero miał zamiar dostosować stan faktyczny do podanej deklaracji. Powyższe nie może jednak być podstawą do przyznania płatności skoro deklaracja podana we wniosku okazała się błędna, a grunt rolny nie był użytkowany rolniczo przez cały rok kalendarzowy, którego dotyczy wnioskowanie. Powyższe wyjaśnienia Skarżącego tylko potwierdzają prawidłowość ustaleń inspektorów terenowych, że grunt wyłączony z płatności na dzień kontroli nie podlegał użytkowaniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nawet podjęcie prac rolnych w listopadzie polegających na usunięciu nieużytków (wycince zadrzewień czy zakrzewień) nie oznacza automatycznie, że jest tam prowadzona uprawa. Dopiero odpowiednie przygotowanie gruntu pod uprawę i jego użytkowanie zgodnie z normami (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach) przez cały rok kalendarzowy może być podstawą do przyznania płatności. Tymczasem Skarżący dopiero w listopadzie podjął prace rolne zmierzające do założenia uprawy poprzez wycięcie zakrzewień, co sam potwierdził. Co istotne wycięte zakrzewienia nie zostały nawet usunięte, a jak ustalili kontrolujący pod wyciętymi zakrzewieniami nadal znajdują się karpy z systemem korzeniowym dzikiej roślinności, co uniemożliwia wykonywanie zabiegów agrotechnicznych.

Dyrektor ARiMR podał, że powoływanie się przez Skarżącego na brak możliwości dokonania wycinki nieużytków w terminie wcześniejszym niż listopad 2014 ze względu na występowanie dzikiego ptactwa czy innych dzikich zwierząt, tudzież warunki atmosferyczne, również nie może być podstawą do otrzymania płatności, ponieważ Skarżący mając świadomość występowania takich okoliczności, składając wniosek podał deklarację niezgodną ze stanem faktycznym.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów strony, organ II instancji wskazał, iż za niezasadne należy uznać przeprowadzenie ponownej kontroli w terenie, o co wnosi Strona, ponieważ dostosowanie stanu faktycznego do błędnie podanej deklaracji, począwszy od listopada 2014 i tak nie stanowiłoby podstawy do przyznania płatności. Skarżący nie prowadził bowiem uprawy przez cały rok kalendarzowy, co jest podstawowym warunkiem do przyznania płatności, a dopiero od listopada podjął pierwsze prace rolne na terenach wyłączonych z płatności.

Wnioskodawca, jak zaznaczył organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie złożył również wniosku ze "zmianą danych" w celu skorygowania swojej deklaracji tak aby odpowiadała stanowi fatycznemu na gruncie, a mógł tego dokonać w terminie do dnia 31 maja 2014 r. (art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009) lub w terminie sankcyjnym do dnia 9 czerwca 2014r. (31 maja 2014 + 25 dni kalendarzowych), o czym mowa w przepisie art. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jej autor wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenia dowodu z ponownych oględzin terenu celem zaprzeczenia ustaleniom dokonanym przez organ oraz obciążenie kosztami organu II instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." poprzez nie podjęcie wszelkich kroków w celu niezbędnego i dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez to nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu strony, a także naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Rolnik wskazał, że wyliczenia organu dotyczące wielkości obszarowych są niezgodne z podstawowymi zasadami matematycznymi. Podał, że wycinki zakrzewienia oraz zadrzewienia w listopadzie 2014r. dokonał tylko na terenie nie podlegającym pod płatności bezpośrednie tj. na obszarze o pow. 0,97 ha, zatem w jego ocenie działania mające na celu powiększenie obszaru PEG doprowadziły do odwrotnego rezultatu czyli do drastycznego zmniejszenia obszaru PEG. Nieprzemyślane jest także zdaniem wnoszącego skargę wyłączenie całego terenu między rzeką U. a linią stawów z dopłat bezpośrednich.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przy tym według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek, o których mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.". Dodać należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazują organy ARiMR zastosowanie mają przepisy powoływanej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, z późn. zm.). Na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

- posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

- wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust 4 ustawy wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organy obu instancji wykazały, iż w przypadku wnioskowanych płatności część działek rolnych (3,91 ha) o oznaczeniach B i C została wykluczona z płatności, ponieważ nie zawiera się w powierzchni PEG. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiła przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2014 r. weryfikacja w terenie powierzchni PEG, w ramach której dokonano pomiaru powierzchni PEG dla działek ewidencyjnych nr [...] (działka rolna B) i [...] (działka rolna C). Kontrolujący dokonując pomiaru powierzchni PEG w terenie ustalili, że dla działek referencyjnych [...] i [...] stanowi ona kolejno 0,80 ha i 0,63 ha, a nie jak deklarowano 2,06 ha i 3,28 ha. W ramach dokonanej weryfikacji w terenie powierzchni PEG wykonana została dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dane pozyskane w terenie oraz wykonany został szkic, na którym oznaczono miejsce wykonywania poszczególnych zdjęć oraz linię pomiarową wyznaczającą faktyczne granice użytkowania. Wyniki weryfikacji terenowej pozwoliły organom na właściwą interpretację obrazu ortofotomapy znajdującego się w systemie informacji geograficznej, stanowiąc przy tym podstawę do wyznaczenia w systemie informacji geograficznej maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG), a zatem maksymalnej powierzchni, na której może być prowadzona uprawa.

Powyższa weryfikacja w terenie powierzchni PEG była podstawą do uznania w trybie kontroli administracyjnej, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych B i C w ramach JPO, jest mniejsza niż powierzchnia zgłoszona do płatności.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ww. ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a. chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Ponadto w ust. 3 tego artykułu znajduje się zapis, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Treść ust. 2 i 3 cytowanego art. 3 ustawy tym samym określa obowiązki organu, zastępując tą regulacją przepisy zasad ogólnych wskazanych w art. 7 oraz art. 9 i 10 k.p.a., które tym samym nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi należy podkreślić, że stanowiąc, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 3 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11).

Należy wyjaśnić, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez niepodjęcie wszelkich kroków w celu niezbędnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że ten w sprawie płatności za rok 2014 nie postąpił analogicznie jak w sprawie za rok 2013, tj. nie uchylił decyzji organu I instancji i nie przekazał temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy w powyższym kontekście zauważyć, że ubieganie się o płatności ma charakter wnioskowy i wniosek o płatność składany jest na dany rok. Wnioskowane przez skarżącego płatności (JPO) nie stanowią płatności historycznych, co powoduje, ze rozpatrując wniosek strony organ był zobowiązany do zweryfikowania czy producent w danym roku, którego dotyczy wnioskowanie, spełnia warunki do przyznania płatności. Natomiast spełnienie warunków do przyznania płatności JPO w roku 2013 nie oznacza, że automatycznie w roku 2014 producent również spełnił warunki do jej przyznania.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu, który skutkowałby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnieniu przez sąd podlega bowiem tylko takie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jeżeli strona skarżąca twierdzi, że uchybienie polegające na braku powiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to okoliczność tę powinna wykazać. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wystosował wprawdzie do skarżącego zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jednakże, jak wynika z akt administracyjnych, stronie umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, co miało miejsce w dniu 18 czerwca 2015 r.

Skarżący nie wykazał ponadto, iż dokonane przez organy wyliczenie wielkości przedeklarowania powierzchni nie odpowiada obowiązującym przepisom. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż powoływanie się na okoliczność podjęcie prac zmierzających do prowadzenia działalności rolniczej dopiero w listopadzie 2014 r. potwierdza jedynie wadliwość deklaracji zawartej we wniosku o płatność. Wnioskodawca składając wniosek w dniu [...] maja 2014 r. zgłosił bowiem do płatności obszary, których nie użytkował. Zatem podejmując prace rolne w listopadzie dopiero miał zamiar dostosować stan faktyczny do podanej deklaracji. Co istotne przy tym wycięte zakrzewienia nie zostały usunięte, a pozostawione pod nimi karpy z systemem korzeniowym dzikiej roślinności uniemożliwiały wykonywanie zabiegów agrotechnicznych.

Również powoływanie się na brak możliwości dokonania wycinki nieużytków w terminie wcześniejszym niż listopad 2014 r. ze względu na występowanie dzikiego ptactwa czy Innych dzikich zwierząt oraz warunki atmosferyczne nie mogło stanowić podstawy do otrzymania płatności, ponieważ okoliczności te winny zostać ujawnione w dacie złożenia wniosku.

W ocenie Sądu, dokonana przez organ odwoławczy w sposób prawidłowy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała, że wycinki zakrzaczeń i zadrzewień w listopadzie 2014 r. przeprowadzone zostały jedynie na terenie niepodlegającym płatności bezpośredniej (pow. 0,97 ha). Jak wynika bowiem z treści załączników graficznych załączonych do wniosku o płatność na rok 2014, obszar nieużytkowany, na którym podczas weryfikacji terenowej PEG stwierdzono występowanie wyciętych i nieusuniętych zakrzaczeń i zadrzewień, został zadeklarowany do płatności. Skarżący składając wniosek o płatność w sposób jednoznaczny zakreślił na załącznikach graficznych ww. obszar jako użytkowany, na którym to podczas weryfikacji w terenie stwierdzono wycięte i nieusunięte zakrzaczenia i zadrzewienia, pod którymi teren nie podlegał użytkowaniu z powodu występowania karp z systemem korzeniowym dzikiej roślinności, co potwierdzają przywołane w zaskarżonej decyzji zdjęcia, które, jak wynika ze szkicu stanowiącego załącznik do protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. weryfikacji w terenie powierzchni PEG, zostały wykonane w oznaczonych precyzyjnie miejscach i kierunkach. Organ odwoławczy zasadnie wskazał przy tym, że powodem wykluczenia z płatności terenów południowych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] jest nie tylko występowanie na tym obszarze roślinności kwitnącej z rodziny pałkowatych, ale także występowanie gruntu podmokłego, na którym widoczne są również wysokie, suche po całorocznej wegetacji dzikie liczne samosiewy, co wskazuje na brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych w roku 2014. Wykazano, że obszar wyłączony jest porośnięty trwałymi nieużytkami, które ponad wszelką wątpliwość wskazują że teren nie był użytkowany rolniczo.

Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oraz nałożenia sankcji w kwocie 3.561,50 zł w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.