Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 689/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 6, 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 września 2023 r., nr SKO 4532.217.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 4 lipca 2023 r., nr DZSW/SP/006440/2023; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz skarżącego A. G. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

A. G. (dalej: strona, skarżący) wniósł o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką (H. G.).

Wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia (dalej: organ pierwszej instancji) decyzją odmówiono stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. Uzasadniono, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. - dalej: u.ś.r.), tj. wymóg, aby niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18-go roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25-go roku życia. Nadto nie można było

- zdaniem organu - uznać, że opieka sprawowana przez stronę ma charakter stały

i nieprzerwany, wykluczający możliwość podjęcia zatrudnienia, gdyż z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, iż strona sprawuje opiekę częściową, której zaprzestaje po południu, w związku z przejęciem dalszej opieki przez małżonkę.

Z uwagi na fakt, że strona nie sprawuje nad matką wyłącznej opieki, gdyż jest ona współdzielona z innym członkiem rodziny, nie było podstaw do uznania, że strona jest osobą wykluczoną z rynku pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium) - po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Orzekło - powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13) - że dokonana przez organ pierwszej instancji wykładnia art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest błędna, gdyż w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, niż w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b u.ś.r., kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a skoro tak - w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

SKO przyznało jednak rację organowi pierwszej instancji, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia i koniecznością sprawowania przez nią opieki nad matką. Zdaniem SKO, przy właściwej organizacji, czynności opiekuńcze względem matki, opisane w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego, mogą być sprawowane przez skarżącego także wówczas, gdy podejmie ona pracę zarobkową, zwłaszcza że opiekę nad niepełnosprawną matką sprawuje także jego żona. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem przyznawane nie z uwagi na podejmowanie ograniczonych czasowo czynności opiekuńczych, ale za brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż opieka sprawowana nad osobą niepełnosprawną jest na tyle absorbująca, że wyklucza taką możliwość. Skarżący generalnie nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. SKO nie dało wiary, jakoby opiekę sprawować miał jedynie skarżący, zwłaszcza w zakresie pielęgnacji i higieny osobistej, i to w stopniu wykluczającym podjęcie przez niego pracy zarobkowej (choćby w ograniczonym wymiarze czasowym

i niekonieczne w ramach stosunku pracy). Uznało, że rozmiar sprawowanej opieki nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W skardze - skarżąc decyzję SKO w całości - skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: k.p.a.), poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych na podstawie wadliwie ocenionego przez organ materiału dowodowego, wskutek przyjęcia, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką nie wyklucza możliwości zatrudnienia, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że nie zachodzi związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i jego niepodejmowaniem przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad matką;

3. przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych na podstawie wadliwie zebranego lub ocenionego przez organ materiału dowodowego,

w wyniku przyjęcia, że nie można uznać, iż opieka sprawowana nad matką ma charakter trwały i nieprzerwany, albowiem jest wykonywana przez skarżącego naprzemiennie z jego żoną.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniósł, że opiekę nad matką sprawuje samodzielnie, tylko doraźnie korzystając z pomocy swojej żony. Bezpodstawne jest twierdzenie organów, że opieka sprawowana jest naprzemiennie wraz z żoną, która rzekomo popołudniami przejmuje od skarżącego wszelkie obowiązki związane z opieką. Żona skarżącego pracuje sześć dni w tygodniu

i zajmuje się trójką dzieci. Ciężar opieki nad niepełnosprawną matką spoczywa w głównej mierze na barkach skarżącego, który tylko doraźnie korzysta z pomocy żony, np. w trakcie czynności higienicznych i toaletowych, gdyż w tym zakresie niepełnosprawna woli korzystać z pomocy innej kobiety. Pomoc żony jedynie w tym aspekcie sprawowania opieki nad matką skarżącego wynika wyłącznie z woli samej niepełnosprawnej i ma na celu zapewnienie jej komfortu psychicznego, co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych również wchodzi w zakres opieki sprawowanej nad osobą chorą. Skarżący podkreślił, że zakres wsparcia, które musi zapewniać matce, w znacznym stopniu przekracza czynności polegające na zwykłym prowadzeniu gospodarstwa domowego, a sprawowanie opieki wypełnia cały jego dzień. Poza czynnościami opiekuńczymi przeznacza także czas na czynności związane z dbaniem

o dom, zapewnieniem matce odpowiednich warunków życia dostosowanych do jej niepełnosprawności, zaopatrzeniem itp. Musi pozostawać codziennie, przez cały czas, w pełnej gotowości do niesienia pomocy matce w razie potrzeby.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że wystąpiły podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Wydanie decyzji poprzedziło bowiem postępowanie, w którym uchybiono regułom procesowym.

Materialnoprawną podstawę skarżonego orzeczenia stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r. traktujący, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji.

Kolegium prawidłowo uznało (wbrew stanowisku organu pierwszej instancji), że bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje moment powstania u matki skarżącego niepełnosprawności. Kolegium szczegółowo uzasadniło swoje stanowisko, które Sąd orzekający w pełni podzielił.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy spełniona została kluczowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Z argumentacji Kolegium wynika, że negatywną przesłankę uzasadniającą odmowę przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego stanowi zakres sprawowanej przez niego opieki nad matką oraz fakt, że jest ona wykonywana naprzemiennie wraz z jego żoną.

W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, co najmniej przedwczesne jest stwierdzenie, że nie zachodzi związek przyczynowy między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a opieką nad osobą niepełnosprawną.

Sąd podziela pogląd, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż samo orzeczenie

o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi wystarczającą podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenia związku między rezygnacją

z zatrudnienia (niepodejmowaniem pracy) i sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenia wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy, nie można utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Ocena spełnienia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku wymaga ustalenia, czy rodzaj oraz ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Opinia odnośnie charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza zakwestionowania stanu jej zdrowia wynikającego z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Nie kwestionując złego stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz konieczności jej wsparcia i udzielania pomocy przy niektórych czynnościach przez opiekuna (do czego jest on zobowiązany zgodnie z regulacjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), należy podkreślić, że sam znaczny stopień niepełnosprawności (w tym przyznany na stałe), czy też sama niezdolność do samodzielnej egzystencji, jak i sama konieczność sprawowania opieki, czy też wykonywanie czynności stanowiących w istocie codzienną pomoc, nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dla rozstrzygnięcia sprawy fundamentalne znaczenie ma zakres wykonywanych czynności i ich częstotliwość. W sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje.

To organ administracji ma obowiązek - rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - ustalić, czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) i sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym to organ musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy.

System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie. Wnioskujący musi tym samym sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za sprawowanie faktycznej opieki (do której członkowie rodziny są zobowiązani na podstawie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), ale rekompensatą za utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny i związaną z tym rezygnacją

z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem. Sprawowana opieka winna zatem uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela pogląd wyrażony w innym wyroku tut. Sądu, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować, z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok z 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21, dostępny - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w: CBOSA).

Zdaniem Sądu, w sprawie przeprowadzono niewystarczające postępowanie dowodowo-wyjaśniające w kontekście zakresu sprawowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką, a także wymiaru pomocy żony skarżącego

w wykonywaniu tej opieki, w oparciu o które nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący jest w stanie podjąć zatrudnienie z uwagi na zakres opieki i niezbędnych do wykonania w ramach tej opieki czynności.

Na podstawie wywiadu środowiskowego i wyjaśnień skarżącego ustalono, że skarżący (45 lat) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, trójką dzieci

i matką wymagającą opieki (73 lata). Matka skarżącego jest osobą niepełnosprawną

w stopniu znacznym. Choruje na zanik myśli, zespół otępienny, ma problemy

z poruszaniem się, nie wychodzi z domu, używa pampersów. W ocenie pracownika socjalnego wymaga stałej opieki ze względu na zły stan zdrowia - nie porusza się samodzielnie. Wskazane jest zapewnienie jej stałej rehabilitacji, ćwiczeń, kontaktu

z otoczeniem, wychodzenia na spacery (obecnie nie wychodzi na zewnątrz). Skarżący wraz z żoną wykonują następujące czynności: higiena osobista, zmiana pampersów, podawanie leków, przygotowanie posiłków, umawianie wizyt lekarskich - niezapewniony transport medyczny. Skarżący oświadczył, że mamę może zostawić w domu na maks. 2-3 godziny. Pracownik socjalny wskazał, że skarżący sprawuje opiekę nad matką przez pewną część dnia, a po południu opiekę przejmuje jego żona. Opieka sprawowana jest przy współudziale jego żony, a matka skarżącego potwierdziła, że czynności opiekuńcze wykonują syn wraz z żoną - naprzemiennie.

W ocenie Sądu, tak przeprowadzone postępowanie dowodowo-wyjaśniające nie pozwala na jednoznaczne ustalenie rozmiaru faktycznie sprawowanej opieki przez skarżącego w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Wywiad jest dość lakoniczny, a organy nie ustaliły w sposób szczegółowy sytuacji zdrowotnej osoby niepełnosprawnej, która ma bezpośredni wpływ na zakres czynności opiekuńczych niezbędnych do wykonania. W wywiadzie wyszczególniono, że matka skarżącego choruje na "zanik myśli i zespół otępienny", przy czym zaniechano zbadania i oceny okoliczności z tym związanych, tj. jak często i z jakim natężeniem schorzenia te się objawiają i - przede wszystkim - jak wpływają na zakres sprawowanej opieki. Ustalono także, że osoba niepełnosprawna ma problemy z poruszaniem się i nie porusza się samodzielnie (a jednocześnie wskazane jest "wychodzenie na spacery"), nie precyzując, czy oznacza to, że jest w stanie poruszać się np. tylko przy wykorzystaniu urządzeń ortopedycznych, czy do przemieszczania się potrzebuje każdorazowo asysty innych osób. Także kwestię korzystania z toalety należy uznać za niedostatecznie wyjaśnioną, gdyż nie wskazano, czy matka skarżącego "używa pampersów" całodobowo, czy np. jedynie w porze nocnej. Nie wiadomo też, czy jest w stanie samodzielnie spożyć wcześniej przygotowany posiłek lub wykonać inne podstawowe czynności samoobsługowe (a jeżeli tak - to jakie).

Z uwagi na powyższe należało uznać, że przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy ma charakter zbyt ogólny i jego treść nie została dostosowana do szczególnego przypadku niniejszej sprawy. Nie wyjaśniono wyczerpująco i rzetelnie kwestii konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną oraz jej zakresu, z uwzględnieniem specyfiki schorzeń występujących u matki skarżącego. Organy nie ustaliły, w jaki sposób powyższe problemy zdrowotne przekładają się na codzienne funkcjonowanie osoby niepełnosprawnej - a w konsekwencji na zakres wymaganej opieki, który należy zawsze badać w kontekście schorzeń występujących u konkretnej osoby. W świetle powyższych okoliczności należy podkreślić, że standardowy harmonogram dnia (zdawkowe oświadczenie skarżącego o zakresie wykonywanych czynności opiekuńczych w formie tabeli) nie będzie oddawał zakresu opieki skarżącego nad jego matką. Oczywistym jest bowiem, że konieczne jest uwzględnienie sytuacji wywołanych stanem psychicznym osoby niepełnosprawnej. Obowiązkiem organów było zatem zweryfikowanie, jakie objawy występują u matki skarżącego w związku ze stwierdzonymi otępieniem i zanikiem myśli. Zakres niezbędnej opieki jest wyznaczany bowiem m. in. przez te schorzenia.

Wymaga też jednoznacznego wyjaśnienia, jakie czynności opiekuńcze, w jakim rozmiarze, częstotliwości i przedziale czasowym wykonuje skarżący, a jakie jego żona. W ustaleniach wywiadu środowiskowego zbiorczo wymieniono czynności, które skarżący wykonuje "wraz z żoną", zaznaczając, że skarżący sprawuje opiekę nad matką "przez pewną część dnia, a po południu opiekę przejmuje jego żona". Stwierdzono, że opieka sprawowana jest przez małżonków naprzemiennie. Nie jest to wystarczające dla określenia rzeczywistego zaangażowania żony skarżącego

w sprawowanie opieki, w szczególności w obliczu rozbieżności zdań w tej kwestii, gdyż już w odwołaniu skarżący podniósł, iż korzysta z pomocy żony doraźnie, tylko w trakcie czynności higienicznych i toaletowych, gdyż w tym zakresie niepełnosprawna woli korzystać z pomocy innej kobiety. Zdaniem Sądu, organy nie wyjaśniły dostatecznie,

w jakim wymiarze żona skarżącego pomaga mu w opiece, co ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż treść normy art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie stawia warunku, aby ubiegający się

o to świadczenie sprawował opiekę całkowicie w sposób samodzielny, bez prawa do skorzystania ze wsparcia innych osób czy instytucji. Nawet bowiem w przypadku konieczności przebywania z podopiecznym nieprzerwanie całą dobę, bez możliwości nawet chwilowego pozostawienia tej osoby samotnie z powodu braku jej samodzielności wynikającego z niepełnosprawności, doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że nie jest możliwe wykonywanie tej opieki bez pomocy innych osób, choćby

z uwagi na potrzebę zaspokojenia własnych, podstawowych potrzeb życiowych opiekuna (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 grudnia 2023 r., II SA/Łd 933/23).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzenie organów o braku wystąpienia koniecznego związku przyczynowo-skutkowego w niniejszej sprawie jest co najmniej przedwczesne. W sprawie nie ustalono w sposób wyczerpujący i rzetelny, jak rzeczywiście wygląda codzienna opieka skarżącego nad matką - z uwzględnieniem nie tylko jej niepełnosprawności fizycznej, lecz także objawów psychicznych oraz w jakim zakresie w wykonywaniu czynności opiekuńczych pomaga mu żona. Przyjęte przez organ ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w sprawie nie mogą wzbudzać wątpliwości, a ich wystąpienie w niniejszej sprawie czyni zasadnym zarzut naruszenia przez organy zasady prawdy obiektywnej.

W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym, przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji. Konsekwencją tych naruszeń było zaniechanie przez organy obu instancji poczynienia kompleksowych ustaleń i dokonania prawidłowej oceny materiału dowodowego.

Wskazane powyżej uchybienia prowadzą do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. również decyzji ją poprzedzającej,

o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyżej przedstawione rozważania Sądu, stosownie do treści 153 p.p.s.a. Mając na uwadze uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji, Sąd podkreśla, że decyzji nie można oprzeć na treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., który został uznany za sprzeczny z Konstytucją RP. Obowiązkiem organów będzie ustalenie zakresu rzeczywistej codziennej opieki, jaką skarżący sprawuje nad matką oraz stwierdzenie, w jakim zakresie w wykonywaniu czynności opiekuńczych pomaga mu żona. Następnie organ pierwszej instancji dokona ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mając na uwadze konieczność ustalenia, czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów stronie przysługuje wnioskowane świadczenie.

O kosztach Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205

§ 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U.

z 2023 r., poz. 1964). Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika

w kwocie 480 zł.