Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 906/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973r. nr [...], orzekającej o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonej przez właściciela nieruchomości rolnej położonej we wsi I., gmina N., powiat H. o powierzchni [...] ha, oznaczonej działką ewidencyjną numer [...], stanowiącej własność K. J. syna A.

A. J. w piśmie z dnia 16 lipca 2008 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 1973 r.

W wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1575/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] marca 2010 r. Organ został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy i rozważenia, czy do pogodzenia z zasadami państwa praworządnego jest pozostawienie w obrocie decyzji, w ktorej formalnie wadliwie wskazano osobę właściciela przejmowanej nieruchomości. Sąd wskazał również, że rozważenia wymaga kwestia, czy w sytuacji, gdy w istocie właścicielem nieruchomości była inna osoba, niż wskazał to organ, przejęcie gruntów na rzecz Skarbu Państwa było merytorycznie uzasadnione w świetle przesłanek wskazanych w obowiązujących wówczas regulacjach. Sąd zaznaczył również, że ocenie podlega także okoliczność, iż traktowany ówcześnie jako strona postępowania spadkobierca właściciela przejmowanych gruntów, nie kwestionował orzeczenia poprzez złożenie środków odwoławczych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. wskazał, że przeprowadzone na gruncie w 1973 r. dochodzenie wykazało, że nieruchomość oznaczona działką ewidencyjną nr [...] faktycznie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego należącego do K. J. syna A.i jedynie z powodu błędnego zapisu w ewidencji gruntów, że stanowi własność A. J., nie została objęta decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1969 r. nr [...], mocą której orzeczono o przejęciu na własność Państwa opuszczonego przez K. J. syna A., gospodarstwa rolnego położonego we wsi I. o powierzchni [...] ha, w związku z jego wyjazdem na pobyt stały do B.

Przeprowadzone przez terenowe organy administracji dochodzenie wykazało, że we wsi I. mieszkało dwóch K. J., przy czym K. J. syn A., którego następcą prawnym jest obecny skarżący A. J., zmarł w 1959 r. Był on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Gospodarstwo to nabył w spadku w całości syn A. J. Ponadto we wsi I. mieszkał K. J. syn A., który był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i które porzucił wyjeżdżając na pobyt stały do B.. Opuszczone przez tego rolnika gospodarstwo rolne we wsi I. przejęte zostało na własność Państwa decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1969 r. nr [...]. Decyzją tą nie objęto wówczas działki nr [...], pomimo, że faktycznie stanowiła część składową tego gospodarstwa rolnego, z powodu przypisania jej w ewidencji gruntów A. J.

A. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji [...] marca 2012 r. podniósł, że w toku prowadzonego postępowania zwykłego A. J. nie kwestionował dokonanych ustaleń i faktu przejęcia na własność Państwa jako opuszczonej przez właściciela działki nr [...]. Dlatego też podnoszone przez niego, po upływie 35 lat od dnia wydania kwestionowanej decyzji zarzuty, w sytuacji, gdy dokumenty wskazują na coś odmiennego, nie mogą skutecznie podważyć ustaleń dokonanych przez właściwe organy przed jej przejęciem na własność Państwa w 1973 roku. Danie wiary argumentom A. J. byłoby naruszeniem art. 80 k.p.a., nakazującemu organowi podejmowanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Istnienie tych okoliczności jest istotne na datę wydania decyzji. Skoro więc, ani właściciel ani władający działką nr [...] (A. J.) nie kwestionowali decyzji z dnia [...] listopada 1973 r. oznacza to, że potwierdzali te ustalenia i godzili się ze skutkami prawnymi tej decyzji.

Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania niezbicie wskazuje, iż należąca do gospodarstwa rolnego stanowiącego własność K. J. syna A., położona we wsi I. działka gruntu oznaczona numerem [...], była nieruchomością opuszczoną w rozumieniu przepisów omawianej ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. W sprawie niekwestionowany jest bowiem fakt, iż przed przejęciem gospodarstwa o pow. [...] ha we wsi I. na własność Państwa w spornym gospodarstwie nikt nie zamieszkiwał, a przy tym gospodarstwo to nie było uprawiane ani poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Skoro więc działka nr [...] stanowiła część składową tego gospodarstwa, to także podlegała przejęciu na własność Państwa w tym samym trybie.

A. J. złożył skargę do Sądu na decyzję z dnia [...] marca 2012 r., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1961 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i iosadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 32, poz. 161)

Skarżący podkreślił, że w przedmiotowym okresie, we wsi I., gm. N. mieszkało dwóch K. J.: K. J. syn A. i K. J. syn A. K. J. syn A. miał jednego syna: A. J., który był jego jedynym spadkobiercą. K. J. syn A. miał czterech synów i dwie córki. Synami K. J. syna A. byli: S., K., M., J. To K. J. syn A. opuścił swoje gospodarstwo i wyjechał do B. K. J. syn A. nie opuścił swojego gospodarstwa, mieszkał w nim do swojej śmierci wraz z rodziną. K. J. syn A. zmarł we wsi I.

Błędnie zatem przyjęto, iż istniały przesłanki merytoryczne do wydania skarżonej decyzji. Skoro przedmiotowa nieruchomość nie została opuszczona przez jego właściciela, nie było żadnej podstawy prawnej do jej przejęcia orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w H.

Minister w przedmiotowej sprawie nie rozważył zasadności wydania decyzji przez Prezydium PRN w H. Nie podjął także próby oceny czy rzeczywiście zachodziły jakiekolwiek przesłanki merytoryczne do wydania spornej decyzji. Organ błędnie wskazał, iż błędne oznaczenie osoby właściciela w decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Organ, już na etapie I instancji, powołał się przy tym na brak archiwalnej dokumentacji, która potwierdzałaby okoliczność, iż w toku postępowania doszło do rażącego naruszenia prawa. Ponadto zdaniem organu, fakt iż właściciel nieruchomości nie kwestionował, że działka nr [...] nosiła cechy działki opuszczonej, tym samym pogodził się ze skutkami prawnymi decyzji, jest równoważne w skutkach z potwierdzeniem opuszczenia nieruchomości.

Zdaniem skarzącego nie sposób się zgodzić z powyższym. Organ bowiem z jednej strony wskazał na brak dokumentacji archiwalnej, a z drugiej strony sam przyjął domniemanie na niekorzyść skarżącego. Skoro w przedmiotowej sprawie wnioskodawca, jako prawowity właściciel przedmiotowej nieruchomości, od wielu lat próbuje dochodzić zwrotu niesłusznie zawłaszczonej działki, to tym samym bezpodstawne jest twierdzenie organu, iż "pogodził się ze skutkami prawnymi tej decyzji".

W piśmie procesowym z dnia 16 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty przedstawione w skardze. Wskazł dodatkowo, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie odniósł się do kwestii spełnienia przesłanek wynikających z ówcześnie obowiązujących przepisów dotyczących przejęcia na własność Państwa opuszczonych gospodarstw rolnych wobec A. J. czy jego spadkodawcy K. J. Nie odniósł się on bowiem w ogóle do kwestii podnoszonej przez skarżącego, że ani jego ojciec K. J. syn A. (pierwotny właściciel działki nr [...] położonej we wsi I. gmina N.) ani A. J. syn K. będący jego jedynym spadkobiercą, na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego z dnia [...] sierpnia 1971 r. wydanego w sprawie o sygn. akt: [...] , nigdy nie opuścili gospodarstwa rolnego, którego byli właścicielami.

W piśmie podniesiono także, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy decyzja Prezydium Powiatowej Radcy Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej we wsi I., gmina N. obejmującej działki nr [...] i [...], w części w jakiej odpowiadają dawnej działce nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, rażące naruszenie prawa polega na prowadzeniu postępowania wobec osoby nieżyjącej. Pierwotny właściciel przedmiotowej nieruchomości, którym był K. J. syn A. zmarł w dniu [...] maja 1959 r. a zatem 14 lat przed wszczęciem i prowadzeniem przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopda 1973 r. Prowadzenie postępowania wobec osoby, która nie może być stroną postępowania administracyjnego, która nie jest już podmiotem praw i obowiązków, jest w sposób jednoznaczny interpretowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po drugie, rażące naruszenie prawa polega na wskazaniu w sentencji decyzji jako właściciela osoby, która nim nie była. Skoro bowiem właścicielem działki nr [...] był w roku 1973 A. J., to wskazanie w sentencji decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1973 r. K. J. jako właściciela, stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Po trzecie, rażące naruszenie prawa polega na braku ustalenia, czy właściciel gospodarstwa rolnego, tj. A. J. (jego małżonek, dzieci, rodzice) opuścił je, ponieważ tylko wobec takiego gospodarstwa rolnego mogło zostać orzeczone jego przejęcia na własność Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzająca ja decyzja tegoż organu z dnia [...] stycznia 2012 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r., nr [...].

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji, kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258).

Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a. W świetle tego przepisu zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów, dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych, musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, obejmujące najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, nieprawidłowo uznały organy, orzekające w sprawie niniejszej, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r., nr [...] nie jest dotknięta żadną wadą, o której mowa w art. 156 k.p.a.

Podstawą prawną ocenianej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r. był art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. nr 39, poz. 174, ze zm.), zgodnie z którym gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne.

Definicja gospodarstwa rolnego opuszczonego została sformułowana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 39, poz. 198, ze zm.), zgodnie z którą za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Przy czym przez właściciela gospodarstwa, należy rozumieć również posiadacza gospodarstwa w dobrej wierze - § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r. na własność Państwa została przejęta nieruchomość rolna stanowiąca działkę nr [...], położoną we wsi I. gmina N., pow. H. o powierzchni [...] ha będącą własnością K. J. syna A. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że właściciel gospodarstwa opuścił je około 15 lat temu i wyjechał do B. Pozostałe po nim gospodarstwo rolne we wsi I. zostało przejęte na Skarb Państwa decyzją Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1969 r., nr [...]. Ponieważ działka nr [...] w ewidencji gruntów była zapisana na A. J. syna K., dlatego nie została przejęta na Skarb Państwa łącznie z całym gospodarstwem. W 1973 roku przeprowadzono dochodzenie na gruncie, które ujawniło, że działka nr [...] wchodziła w skład gospodarstwa rolnego K. J. syna A. i jedynie z powodu mylnego zapisu w ewidencji gruntów nie została przejęta na Skarb Państwa łącznie z całym jego gospodarstwem.

Z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r. wynika, że jest ona następstwem decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] maja 1969 r., którą orzeczono o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi I. gromada T. powiat H. o powierzchni ogólnej [...] ha figurującego w rejestrze gruntów na K. J. syna A.

W 1973 roku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. uznało, że działka nr [...] stanowiła część gospodarstwa rolnego K. J. syna A. o ogólnej powierzchni [...] ha. Zatem działka nr [...] musi być wykazana w rejestrze gruntów jako działka wchodząca w skład nieruchomości rolnej K. J. syna A. i zawierać się w powierzchni [...] ha. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych rejestru gruntów gromady T. wieś I. z 1967 r. wynika, że K. J. syn A. władał gruntem o powierzchni [...] ha. W rejestrze tym wyszczególnione zostały numery działek, którymi władał i suma powierzchni tych działek stanowiła [...] ha. Wśród tych działek nie ma wymienionej działki nr [...]. W tej sytuacji organ przejmując w 1973 r. na własność Państwa działkę nr [...] faktycznie przejął większą powierzchnię gruntów niż posiadał K. J. syn A.

W aktach administracyjnych znajduje się pismo Starostwa Powiatowego w H. z dnia [...] lipca 2011 r., z którego wynika, że działka nr [...] pierwotnie oznaczona była nr [...]. Następnie działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...]. W trakcie odnowienia operatu ewidencji gruntów działki nr [...] i nr [...] otrzymały nr [...].

Sięgając do dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych należy stwierdzić, że w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym z 1960 roku obejmującym wieś I., działka oznaczona nr [...] o powierzchni [...] ha zapisana została jako część gospodarstwa będącego w posiadaniu A. J. syna K. i M. J. córki S. Należy pamiętać, że K. J. syn A. zmarł [...] maja 1959 r. we wsi I., gdzie ostatnio zamieszkiwał. A. J. jest jego synem a M. J. jego żoną. W tym samym rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym z 1960 roku wsi I. wyszczególniono gospodarstwo należące do K. J. syna A. o ogólnej powierzchni [...] ha, które nie zawiera działki nr [...]. W aktach sprawy znajduje się również rejestr gruntów gromady T. wsi I. z lat 1968-1969, z którego wynika, że działki oznaczone numerami: [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha wchodziły w skład gospodarstwa, którym władali: A. J. syn K. i M. J. córka S.

W rejestrze gruntów sporządzonym 25 maja 1971 r. pod jednostką rejestrową nr [...] jako osoby władające gruntem składającym się z działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...] i [...] wpisani zostali A. J. syn K. i M. J. córka S. Następnie w rejestrze tym jako właściciel tych działek ujawniony został A. J. syn K.

Sąd Powiatowy w B. Wydział [...] Cywilny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1971 r. wydanym w sprawie sygn. akt [...] dokonał działu spadku po K. J. zmarłym [...] maja 1959 r. w ten sposób, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone we wsi I., gromady T, powiat H. zapisane w rejestrze pomiarowym pod numerem [...] na A. J. i M. J., obejmujące działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...] i [...] powierzchni ogólnej [...] ha wraz z budynkami na działce nr [...] postanowił przyznać na wyłączną własność A. J. synowi K.

Wracając do decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r., należy uznać, że wobec wyżej wskazanego materiału dowodowego, bezpodstawnie w decyzji tej uznano, że działka nr [...] faktycznie stanowiła część składową gospodarstwa rolnego K. J. syna A.. Z powyższego materiału dowodowego wynika, że działka nr [...] (poprzednio nr [...] i nr [...], a jeszcze wcześniej oznaczona nr [...]) wchodziła w skład gospodarstwa rolnego K. J. syna A. Zatem K. J. syn A. nie mógł opuścić tej działki jako części swojego gospodarstwa rolnego. W 1971 roku Sąd Powiatowy w B. wydał postanowienie, którym w wyniku działu spadku po K. J. synu A. działkę nr [...] przyznał na własność A. J. synowi K. Zatem ukształtowane stosunki własnościowe co do działki nr [...] postanowieniem sądowym, nie mogły być skutecznie zakwestionowane w 1973 r. w wyniku "przeprowadzonego dochodzenia na gruncie". Nie ma również dowodu, z którego wynikałoby, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 1973 r. zmieniono zapisy w dokumentacji dotyczącej działki nr [...]. Fakt, że działka nr [...] stanowiła część gospodarstwa rolnego K. J. syna A. obala również treść postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] grudnia 1969 r. sygn. akt [...], którym postanowiono przejąć na własność Państwa na pokrycie należności scalonych z gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. J. córki S. m.in. działki oznaczone nr [...] i nr [...]. Wobec treści tego postanowienia nie można przyjąć, że działka nr [...] (poprzednio nr [...] i nr [...]) w maju 1969 r. stanowiła część gospodarstwa rolnego K. J. syna A., które on opuścił kilka lat wcześniej.

Sąd zauważa, że przedmiotem tego postępowania nie jest badanie okoliczności, czy postanowienie Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] grudnia 1969 r. sygn. akt [...] było prawomocne i czy zostało ono wykonane z uwagi na wzajemną treść tego postanowienia i postanowienia tego Sądu z dnia [...] sierpnia 1971 r. sygn. akt [...].

Przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym mogło nastąpić, jeżeli właściciel lub jego rodzina je opuścił, a nadto nie było uprawiane. Skoro działka nr [...] nie stanowiła części składowej gospodarstwa rolnego K. J. syna A., to nie mógł on jej opuścić i tym samym nie uprawiać. Zatem, wbrew ocenie organu przedstawionej w zaskarżonej decyzji, nie można uznać, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, iż działka nr [...] była nieruchomością opuszczoną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r.

Skoro w stosunku do działki nr [...] nie zostały spełnione przesłanki do jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., to oznacza, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] listopada 1973 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę powyższe ustalenia oraz ustali, z uwagi na to, że A. J. syn K. legitymuje się w sprawie jedynie postanowieniem Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] sierpnia 1971 r., czy w stosunku do całości gospodarstwa rolnego odziedziczonego przez niego po ojcu były dokonywane jakieś rozporządzenia własnościowe.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.