Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 775/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170; art. 153; art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136 ust.3 w zw. z art. 137  ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art.7; art. 77 par.1; art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] reprezentowanej przez Prezydenta Miasta L., od decyzji Starosty L. z dnia [...] r., znak: [...], w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...], w części wchodzącej w obszar aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] ([...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...] wywłaszczono nieruchomość stanowiącą własność L. i J. małż. D., oznaczoną jako działki nr: [...] o łącznej pow. 1,6740 ha. Wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dokonano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego "R.".

Wnioskiem z dnia 13 lipca 2000 r. byli właściciele nieruchomości wystąpili do Prezydenta Miasta L. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Pismem z dnia 6 września 2013 r. R. Ś. reprezentowana przez pełnomocnika, poinformowała organ, że byli właściciele L. i J. małż. D. zmarli, a ona jako ich spadkobierczyni, zgodnie z aktami poświadczenia dziedziczenia z dnia 27 września 2011 r. Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...], podtrzymuje wniosek o zwrot dawnych działek nr [...] i nr [...], położonych w L. przy ul. [...], w obszarze aktualnej działki nr [...], jako niezagospodarowanych zgodnie z celem wywłaszczenia.

W toku prowadzonego postępowania do akt sprawy została złożona dokumentacja geodezyjno-prawna wywłaszczonej nieruchomości, z której wynika, że wnioskowany do zwrotu teren (część dawnej działki nr [...]), oznaczony został jako projektowane działki nr: [...] o pow. 0,3730 ha i [...] o pow. 0,2041 ha, wchodzący w obszar ewidencyjnej działki nr [...].

Starosta L. w dniu 5 listopada 2015 r. przeprowadził oględziny, podczas których geodeta okazał granice nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu. Ustalono, że przedmiotowy teren od strony północnej zajęty jest pod pielęgnowaną zieleń tj. wykoszony trawnik i kilkuletnie nasadzenia drzewek. Pozostała część projektowanych działek położona jest na skarpie porośniętej wysokim chwastem i pojedynczymi drzewami. Nieruchomość w tej części nie jest pielęgnowana i stanowi nieużytek.

W dniu 6 listopada 2015 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której pełnomocnik wnioskodawczyni poinformował, że do akt postępowania zostanie złożona nowa wersja dokumentacji geodezyjno-prawnej, a wniosek o zwrot zostanie ograniczony. Ponadto pełnomocnik wniósł o rozłożenie na raty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy [...], w przypadku orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast przedstawiciel Gminy [...] sprzeciwił się zwrotowi przedmiotowej nieruchomości podnosząc, że grunt został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. W ocenie Gminy [...] nieruchomość została zagospodarowana pod zieleń, stanowiącą infrastrukturę osiedla mieszkaniowego i spełnia funkcje rekreacyjno-wypoczynkowe dla mieszkańców osiedla. Do akt sprawy złożono kopie umów i pism Prezydenta Miasta L. z dnia 5 i 17 sierpnia 2015 r., z których wynika, że teren ewidencyjnej działki zlokalizowanej w obrębie P. R. objęty jest stałym utrzymaniem Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. od 2009 r., a w latach wcześniejszych teren ten koszony był interwencyjnie. Pełnomocnik wnioskodawczyni stwierdził, że roślinność istniejąca na nieruchomości nie stanowi uporządkowanej zieleni osiedlowej, a teren porośnięty jest chwastem i nie jest pielęgnowany.

Pismem z dnia 13 listopada 2015 r., Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. przekazał organowi I instancji, kopię planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego osiedla "R. " oraz zatwierdzającej go decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...] Według rysunku ww. planu, zawnioskowany do zwrotu teren znajdował się poza granicami opracowania planu osiedla "R. " oznaczonymi literami A-T.

W dalszym toku postępowania, pismem z dnia 30 listopada 2015 r. Wydział Planowania UM L. przekazał informację, że obszar dawnych działek nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L. - C. zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta L. N. 21 z dnia 17 sierpnia 1976 r. Według ustaleń ww. planu, zawnioskowany do zwrotu obszar nie był przeznaczony pod realizację osiedla "R. ", którego budowę wskazano jako cel wywłaszczenia, ale pod tereny o funkcji dzielnicowej. Grunt wykazany jako projektowane działki nr [...] i [...] położony był w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu (symbol [...]). Według rysunku ww. planu przedmiotowy teren znajduje się w miejscu planowanego stadionu i jego bezpośrednim sąsiedztwie.

W dniu 20 lipca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył do akt sprawy zmodyfikowaną wersję dokumentacji geodezyjno-prawnej, zgodnie z którą wnioskowana do zwrotu nieruchomość (część dawnej działki nr [...]), wchodzi w teren działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej własność Gminy [...] i została oznaczona jako projektowane działki nr: [...] o pow. 0,3730 ha i [...] o pow. 0,2041 ha.

Następnie w dniu 4 sierpnia 2016 r. przeprowadzono kolejne oględziny nieruchomości, podczas których pełnomocnik wnioskodawcy poinformował, że zakres wniosku obejmuje projektowane działki nr [...] i nr [...], zgodnie z wersją nr [...] dokumentacji geodezyjno-prawnej. W trakcie oględzin stwierdzono, że wnioskowane do zwrotu działki położone są na skarpie porośniętej wysokim chwastem, z pojedynczymi drzewami, rosnącymi w sposób nieuporządkowany. Roślinność znajdująca się na przedmiotowym terenie nie nosi śladów pielęgnacji. W ocenie przedstawiciela Gminy [...] opisywany teren stanowi zieleń osiedlową.

Decyzją z dnia [...] r., Starosta L. orzekł zwrot nieruchomości oznaczonej jako projektowane działki nr [...] o pow. 0,3730 ha i nr [...] o pow. 0,2041 ha, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] ([...]), będącej własnością Gminy [...]. W zakresie dotyczącym zwrotu gruntu w pozostałym obszarze dawnych działek nr [...], organ umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe, wobec niepodtrzymania przez wnioskodawców żądania.

Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu wniosła Gmina [...] reprezentowana przez Prezydenta Miasta L..

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda, decyzją z dnia [...] r., znak: [...] w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i w tym zakresie odmówił zwrotu projektowanych działek nr [...] i nr [...] zaś w pozostałej części, dotyczącej umorzenia postępowania, utrzymał decyzję w mocy. Wojewoda wskazał, że teren zielony znajdujący się na przedmiotowej działce jest funkcjonalnie związany z osiedlem mieszkaniowym oraz izoluje to osiedle od pobliskich głównych arterii komunikacyjnych - ul. [...], a dalej ul. [...].

Zdaniem organu odwoławczego zagospodarowanie przedmiotowego terenu pod zieleń mieści się w pojęciu celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, które to osiedle oprócz domów mieszkalnych winno posiadać również infrastrukturę, w tym tereny zielone i ciągi komunikacyjne. Wprawdzie jak wykazało postępowanie na części wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano żadnego obiektu, a zawnioskowany do zwrotu grunt niemal w całości nie został w żaden sposób zagospodarowany, co nie zmienia jednak faktu, że nie nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia, tym bardziej, że obszar ten przeznaczony był pod tereny o funkcji dzielnicowej związanej z rekreacją i wypoczynkiem (dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R. " z zespołami boisk i płyta stadionu, szkoła specjalistyczna).

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła R. Ś..

W wyniku rozpoznania ww. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1142/16 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelką wątpliwość, że na przedmiotowym gruncie nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Na działkach objętych wnioskiem o zwrot nie tylko nie zostało urządzone boisko do piłki nożnej, ale nie powstał też żaden inny obiekt sportowy. Jak zaznaczył Sąd, na wnioskowanym do zwrotu gruncie, jak i działkach sąsiednich w ogóle nie powstał przewidziany w zatwierdzonym planie realizacyjnym ośrodek sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem do piłki nożnej. Tym samym mimo, że osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane, to wywłaszczenie nieruchomości obejmującej nieruchomość wnioskodawców nie było niezbędne do budowy osiedla mieszkaniowego.

Od powyższego wyroku Gmina [...] wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1465/17 oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, co oznacza, że sporną nieruchomość należało uznać za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. i orzec o jej zwrocie na rzecz uprawnionego spadkobiercy byłych właścicieli.

Rozpatrując ponownie sprawę, Wojewoda decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...]., orzekającą o zwrocie wnioskowanej nieruchomości. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 170 p.p.s.a., rozpatrując ponownie niniejszą sprawę jest związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1142/16 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1465/17.

Wojewoda stwierdził, że wobec dokonanych przez organ I instancji ustaleń, na przedmiotowej nieruchomości nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia tj. ośrodka sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boisk wykazanych w planie realizacyjnym osiedla mieszkaniowego "R." z 1977 r., jak również wynikającego z założeń Miejscowego Planu Szczegółowego L. z 1976 r. tj. dzielnicowego parku wypoczynku i rekreacji "R. " z zespołem boisk i płytą stadionu. Mając na względzie, że wnioskowany do zwrotu teren jedynie w części porośnięty jest pielęgnowaną zielenią, a w pozostałej części stanowi nieużytek, stwierdził, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość, stała się zbędna na cel na jaki ją wywłaszczono, co z kolei prowadzi do wniosku, że zostały spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości, zawarte w art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy.

Na powyższe rozstrzygnięcie organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła Gmina [...], zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204, z późn. zm.) - dalej jako "u.g.n." poprzez uznanie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona byłym właścicielom;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a." poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do celu na jaki nastąpiło wywłaszczenie, stanowiących podstawę wydania decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 136 ust. 3 u.g.n. i uznania, iż na nieruchomości, której zwrot orzeczono nie zrealizowano celu wywłaszczenia.

Skarżąca podniosła, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany, a zieleniec osiedlowy zlokalizowany na spornej nieruchomości stanowi integralną część tego osiedla. Wyjaśniła, że na terenie przeznaczonym pod budownictwo wielorodzinne winny występować przestrzenie wolne od zabudowy, które zapewniałyby mieszkańcom możliwość biernego i czynnego odpoczynku oraz dawałyby poczucie ładu i harmonii. Do prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego niezbędne jest wyposażenie go w infrastrukturę w postaci m. in. ulic, parkingów, ciągów pieszych, punktów handlowo - usługowych, zieleńców, terenów rekreacyjno - wypoczynkowych, obiektów sportowych, szkół. Ponadto, skarżąca wskazała, że rezygnacja z pełnej realizacji pierwotnego założenia nie może służyć przyjęciu, że spełniona została przesłanka zwrotu nieruchomości. Niewątpliwie cel wywłaszczenia nieruchomości miał charakter ogólny, zastąpienie zatem obiektów sportowych, których celem miała być funkcja rekreacyjna i zorganizowanie w tym miejscu zieleńca, który spełnia podobne funkcje, powinien być traktowany jako element infrastruktury osiedla. Powyższe świadczy, więc nie tyle o braku realizacji celu wywłaszczenia, ile o dopuszczalnej jego modyfikacji.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja Wojewody jest następstwem oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1142/16, w którym uchylono decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...], orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, kwestią o podstawowym znaczeniu dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest zastosowanie się organu do wiążącej oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w ww. wyroku WSA z 14 marca 2017 r. (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Jest to tym istotniejsze, że w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał stanowisko Sądu I instancji, wyrażając przy tym poglądy determinujące merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Sądu Wojewoda w pełni zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania natomiast argumenty Gminy [...] podniesione w skardze stanowią w istocie polemikę z wiążącą oceną prawną wyrażoną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na względzie treść zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i zasady prawomocności materialnej wyroku, wyrażonej art. 170 p.p.s.a., Sąd zauważa, że argumenty skarżącej są sprzeczne z tymi zasadami oraz ocenami wyrażonymi w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także w wydanym w tej samej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Istotą sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie jest kwestia realizacji celu publicznego, na który wywłaszczono sporną nieruchomość. Mając na względzie treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2017 r., a następnie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2019 r., Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości oceny i stanowiska organów. Ustalenia faktyczne co do sposobu zagospodarowania spornej nieruchomości są niesporne, odmienna jest natomiast ocena tych ustaleń. W okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu organy obydwu instancji prawidłowo uznały, że cel publiczny nabycia nieruchomości nie został zrealizowany.

Dokumentacja zebrana w sprawie wskazuje bowiem, że obszar dawnych działek nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L. - Czuby zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia 17 sierpnia 1976 r. Jak ustalono w oparciu o archiwalne dokumenty planistyczne, wnioskowany do zwrotu obszar znajdował się poza granicami planowanego osiedla "R. i przeznaczony był pod tereny o funkcji dzielnicowej. Teren, na którym znajdują się wnioskowane do zwrotu działki oznaczone projektowanymi nr [...] i [...], położony był w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu (symbol [...]). Według rysunku ww. planu przedmiotowy teren znajduje się w miejscu planowanego stadionu i jego bezpośrednim sąsiedztwie.

Powyższe, zaprzecza zatem argumentacji Gminy, że sposób zagospodarowania projektowanych działek dowodzi, że teren ten stanowi zieleniec osiedlowy o funkcji rekreacyjnej. Niezasadne jest zatem, stanowisko skarżącej, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany, a zieleniec osiedlowy zlokalizowany na spornej nieruchomości stanowi integralną część tego osiedla.

Takie argumenty są sprzeczne z treścią wiążącej oceny prawnej wyrażonej w sprawie w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1465/17, z kopii planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego osiedla "R. " oraz zatwierdzającej go decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. znak: [...], wynika, że zawnioskowany do zwrotu teren znajdował się poza granicami opracowania planu osiedla "R." oznaczonymi literami A-T.

Wobec wiążących w sprawie ocen prawnych wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie można zgodzić z argumentacją Gminy, że na spornym terenie podjęto jakiekolwiek działania związane z realizacją celu publicznego, na jaki nabyto nieruchomość w 1978 r. Stan zagospodarowania jednoznacznie wskazuje na brak jakiejkolwiek idei zagospodarowania, działkę pozostawiono w istocie niezagospodarowaną, a pewne elementy infrastruktury mają charakter przypadkowy, całkowicie poboczny. Nie można też mówić o modyfikacji celu publicznego, gdyż po prostu nie podjęto żadnych planowych, zorganizowanych działań, które mogłyby wskazywać na realizację jakiegokolwiek zamierzenia związanego z celem publicznym. Na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, jak również na działkach sąsiadujących, nie podjęto żadnych zorganizowanych działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia jakim miała być budowa ośrodka sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem piłki nożnej. Co więcej teren wnioskowanej do zwrotu działki porośnięty jest trawą i stanowi część większego obszaru wolnego od jakiejkolwiek zabudowy.

Podobnie, teza skarżącej o wystąpieniu modyfikacji inwestycji na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot również nie ma oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z materiału tego wynika, że na nieruchomości nie zrealizowano w istocie żadnego celu publicznego i pozostawiono ją w większości niezagospodarowaną.

Jak wynika z ustaleń poczynionych podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniach 5 listopada 2015 r. i 4 sierpnia 2016 r. wnioskowany do zwrotu teren w części porośnięty jest pielęgnowaną zielenią, tj. koszoną trawą i kilkuletnimi drzewami, a w pozostałej części teren ten jest nieuporządkowany, porośnięty chwastami i pojedynczymi drzewami. (W ostatecznej wersji z żądania zwrotu wyłączono teren, na którym istnieją nasadzenia kilkuletnich drzewek). Skoro sporny teren stanowi zaniedbany nieużytek, porośnięty nieuporządkowaną i niepielęgnowaną roślinnością, obszaru tego nie można uznać za pielęgnowaną, chociażby interwencyjnie zieleń miejską. Stwierdzić zatem należy, że wyżej wskazana nieruchomość nie została zagospodarowana w sposób zgodny z określonym w opisanych dokumentach planistycznych, a istnienie samej zieleni (i to nieurządzonej) uznać należy za niewystarczające z punktu widzenia realizacji celu wywłaszczenia.

Sąd zgadza się z argumentacją Gminy, że realizacja takiego celu publicznego jak budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje nie tylko same budynki, ale również całą infrastrukturę (m.in. drogi, parkingi, obiekty użyteczności publicznej – szkoły, przychodnie etc.). Infrastrukturę osiedla tworzą również tereny zielone, bez których istnienia nie sposób sobie wyobrazić funkcjonowania osiedla. Są to poglądy utrwalone w orzecznictwie i Sąd w pełni je podziela. Jednak w orzecznictwie zwraca się również uwagę, że utworzenie terenów zielonych na obszarze osiedla mieszkaniowego może stanowić realizacji celu publicznego (wywłaszczenia lub innych form nabycia, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości) o tyle, o ile stanowi przejaw pewnej zorganizowanej działalności właściciela tegoż terenu pozostającej w powiązaniu z funkcjonowaniem osiedla, w szczególności z istniejącą zabudową. Warunku tego nie spełnia przypadkowo rosnąca i niezorganizowana zieleń (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2018 r., I OSK 789/18; wyrok WSA w Lublinie z 5 marca 2019 r., II SA/Lu 899/18, dostępny w CBOSA).

Jak już wyżej wskazano, w rozpoznawanej sprawie stan spornej nieruchomości wskazuje na brak jakiegokolwiek działania planowego, ukierunkowanego na realizację elementu infrastruktury osiedla w postaci terenu zielonego. Byłoby to możliwe, gdyby w stanie zagospodarowania działki dało się dostrzec choćby ślad takiej myśli przewodniej i konkretnych działań. Kwestię tą w sposób jednoznaczny i wiążący przesądził Naczelny Sąd Administracyjny, wywodząc, że "skoro wyżej wskazana nieruchomość nie została zagospodarowana w sposób zgodny z określonym w opisanych dokumentach planistycznych, to istnienie samej zieleni (i to nieurządzonej) uznać trzeba za niewystarczające z punktu widzenia realizacji celu wywłaszczenia". Natomiast próba wywodzenia, że wyrazem realizacji celu publicznego budowy osiedla mieszkaniowego jest każdy teren porośnięty trawą znajdujący się w okolicy osiedla, niezależnie od tego, co się na tym terenie znajduje, byłaby sprzeczna z konstytucyjnymi gwarancjami ochrony własności. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku, sygn. akt II SA/Lu 1142/16, co podziela również Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, kwestia zagospodarowania spornej nieruchomości (w tym fakt jego częściowej pielęgnacji przez zewnętrzne firmy na podstawie umów zawieranych z Gminą [...]) pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny jej zbędności na cel wywłaszczenia.

Obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku braku realizacji zamierzonego celu publicznego, jest gwarancją tego, że instytucja wywłaszczenia będzie stosowana racjonalnie, a nie nadużywana ze szkodą dla interesu indywidualnego właściciela. Te same argumenty wynikające z konstytucyjnej zasady ochrony własności przesądzają również o konieczności ścisłej wykładni celu publicznego, na który nabyto nieruchomość. (wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 496/19, dostępny w CBOSA).

Z tego względu, tezy o braku realizacji celu publicznego na spornej nieruchomości nie podważa powoływanie się przez Gminę na zawarte z podmiotem zewnętrznym umowy dotyczące utrzymywania zieleni na terenie całego osiedla. Kwestię tą w sposób wiążący przesądził Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że wszelkie niejasności w zakresie realizacji celu publicznego "należy interpretować na korzyść tego, kogo nieruchomość wywłaszczono, gdyż to jego prawo zostało odjęte na rzecz interesu ogółu". Polemika z tym poglądem wyrażonym w prawomocnym wyroku wydanym w rozpoznawanej sprawie nie jest dopuszczalna z uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

W świetle powyższego chybione są zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i art. 136 ust. 3 u.g.n., gdyż wbrew argumentacji Gminy organy prawidłowo uznały, że cel publiczny nabycia nieruchomości nie został zrealizowany.

Zasadnicza przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości została zatem spełniona.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.