Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2072/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), Protokolant referent stażysta Marta Stec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. B. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1469/20 1. wznawia postępowanie zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1469/20; 2. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1469/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. B. (dalej: ,,skarżący’’) na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: ,,Szef KAS’’, ,,Organ II instancji’’) z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego.

II. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżący od [...] sierpnia 1993 r. był zatrudniony w administracji celnej. Na dzień [...] lutego 2017 r. pełnił służbę w Izbie Celnej w [...] - Oddział Celny w [...] na stanowisku [...] w stopniu [...].

W związku z wprowadzoną od marca 2017 r. reformą administracji skarbowej, skarżący nie otrzymał propozycji służby lub pracy w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej (zwana dalej także jako: "KAS"), w związku z tym jego stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: ,,DIAS", ,,Organ I instancji") w przedmiocie nieprzedstawienia propozycji służby w Izbie Administracji Skarbowej w [...] (zwana dalej: IAS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 2 lutego 2018 r. sygn. akt II SAB/Rz 92/17 odrzucił powyższą skargę. Skarga kasacyjna skarżącego od tego orzeczenia została z kolei oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1366/18.

2. Decyzją znak [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., DIAS, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwana dalej: ,,k.p.a."), art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, zwana dalej: ,,u.p.w.KAS."), w związku z art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2019 r. poz. 768, zwana dalej: ,,u.KAS"), stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego z dniem [...] sierpnia 2017 r.

Uzasadniając podjętą decyzję DIS wskazał, że w związku z wdrożoną reformą administracji skarbowej w IAS przeprowadzono szczegółowe analizy stanu zatrudnienia uwzględniające przygotowanie merytoryczne pracowników i funkcjonariuszy. Podziału etatów na poszczególne komórki dokonano w oparciu o koncepcję obsady etatowej, z wykorzystaniem dokumentacji, służącej do określenia stanu etatyzacji, uwzględniając konieczność zabezpieczenia najpilniejszych potrzeb etatowych, wynikających z obecnych i przyszłych obszarów działania, proponowane rozwiązania w zakresie alokacji do priorytetowych zadań, wskazane przez Szefa KAS i konieczność dalszego wzmacniania komórek granicznych i realizacyjnych w kontekście walki z luką podatkową. Obsada etatowa została dostosowana do wykonywanych zadań i zmiany struktury organizacyjnej, celem zapewnienia organizacji pracy odpowiedniej do ilości i rodzaju realizowanych zadań.

Organ I instancji wskazał, że podejmując decyzję o przedłożeniu lub nieprzedłożeniu propozycji służby/pracy określonym funkcjonariuszom/pracownikom, kierował się ustawowymi przesłankami w powiązaniu z realnymi potrzebami pracodawcy. W związku z faktem, że skarżącemu nie przedstawiono propozycji, określającej nowe warunki pełnienia służby, jego stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r. W tym też dniu wystawione zostało świadectwo służby.

DIAS wyjaśnił nadto, że dokonano analizy przebiegu służby skarżącego (w tym przede wsyzstkim jego absencję chorobową), która wykazywała znaczne deficyty w oczekiwanej dyspozycyjności. W związku z powyższym, realizując politykę kadrową na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 9 u.KAS nie przedstawiono Skarżącemu propozycji zatrudnienia/pełnienia służby.

3. Następnie, w decyzji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] wydanej na skutek odwołania skarżącego, Szef KAS wskazał, że rozstrzygnięcia w zakresie stosunku służbowego determinowały względy wynikające ze zmian w organizacji funkcjonowania skarbowości i Służby Celnej, tj. utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej. Z dniem 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej tworząca KAS, w ramach której została wyodrębniona Służba Celno - Skarbowa. Zgodnie z art. 165 ust. 3 u.p.w.KAS pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych albo komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych stali się z dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, z zastrzeżeniem art. 170 u.p.w.KAS, odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych KAS albo funkcjonariuszami Służby Celno - Skarbowej, pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowali ciągłość pracy i służby.

Szef KAS stwierdził, że DIAS podejmując decyzję wziął pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej jednostki, działał w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych. Dla prawidłowej i terminowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celno-Skarbową, istotne jest efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów kadrowych przy uwzględnieniu potrzeb i specyfiki poszczególnych jednostek Krajowej Administracji Skarbowej. Podkreślenia wymaga, w ocenie Szefa KAS, że DIAS będąc kierownikiem urzędu i realizując politykę kadrową w izbie administracji skarbowej, podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki. Przede wszystkim odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbyła się w prawidłowy sposób i zapewnia ciągłość pracy organu. Na każdym etapie zatem zarządzania podległą jednostką jednym z zasadniczych celów realizowanych przez jej kierownika jest m.in. dążenie do stworzenia optymalnych warunków do kształtowania pozytywnego wizerunku Krajowej Administracji Skarbowej. Realizując zaś politykę kadrową w podległej mu jednostce dyrektor izby administracji skarbowej ma możliwość oceny kadry pod kątem zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Z treści art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS nie wynika, że po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości przedstawienia propozycji, czy też, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przedłożyć funkcjonariuszowi/pracownikowi propozycji służby/pracy.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1469/20 oddalając skargę zauważył, że z treści art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS nie wynika, że po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Sąd podkreślił, że organy obu instancji, podejmując decyzje w sprawie skarżącego, wzięły pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej DIAS jednostki, działały w trosce o dobrą organizację służby/pracy, właściwą i terminową realizację zadań ustawowych. Ponadto, Sąd w uzasadnieniu podkreślił, ze organy ważąc argumenty dotyczące przebiegu służby skarżącego oraz konieczność zapewnienia właściwej obsady kadrowej w zarządzanej jednostce organizacyjnej wskazały, że interes publiczny zyskał prymat nad interesem prywatnym skarżącego. Dla prawidłowej i terminowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celno - Skarbową istotne jest efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów kadrowych przy uwzględnieniu potrzeb i specyfiki poszczególnych jednostek KAS. DIAS, będąc kierownikiem urzędu i realizując jego politykę kadrową podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki, odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbywała się w sposób prawidłowy. Realizując politykę kadrową DIAS ma możliwość oceny kadry pod kątem zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem lub, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie przedłożyć mu propozycji służby/pracy.

Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., ponieważ w treści uzasadnień podjętych decyzji orzekające w sprawie organy wyjaśniły przesłanki swojego działania, którymi kierowały się przy wydaniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Wydane w sprawie decyzje znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Wyrok ten uprawomocnił się na skutek odrzucenia złożonej po terminie skargi kasacyjnej skarżącego.

II. 1. Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W piśmie wskazał, że wniosek składa w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o przyczynach go uzasadniających albowiem w dniu [...] listopada 2022 r. dowiedział się (po raz pierwszy) o tym, że wyrok ten jest prawomocny, a po tej dacie dowiedział się o istnieniu nowych środków dowodowych, z których skarżący nie mógł korzystać ani przed Sądem, ani przed organami, tj.:

- pisma Związku Zawodowego Celnicy PI z dnia [...] listopada 2022 r. ([...]), który zwrócił się do Dyrektora IAS w [...] o udostępnienie danych o absencjach chorobowych funkcjonariuszy, którzy otrzymali propozycję służby,

- pisma Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. (znak: [...]), na okoliczność przedłożenia przez Dyrektora IAS informacji o absencjach chorobowych funkcjonariuszy wskazanych we wniosku ZZ Celnicy PI ZOI przy IAS w [...],

- zestawienie absencji chorobowych w okresie 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2017 r. funkcjonariuszy, którzy otrzymali w trybie art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. do dnia 31 maja 2017 r. tzw. propozycję służby, na okoliczność m.in. braku zastosowania w sposób uczciwy i transparentny w stosunku do wszystkich funkcjonariuszy tzw. przesłanki dyspozycyjności polegającej na uwzględnieniu przy składaniu tzw. propozycji służby lub pracy, albo przy nie złożeniu żadnej propozycji absencji chorobowych, zwłaszcza w sytuacji gdy w strukturach IAS w [...] pełnili służbę funkcjonariusze którzy częściej od ode mnie przebywali na zwolnieniach lekarskich, a mimo to, otrzymali tzw. propozycję służby oznaczającą możliwość kontynuowania służby.

W ocenie skarżącego, powyższe dowody są bardzo ważne, bowiem nieprzedstawienie mu propozycji służby/pracy było związane z jego absencjami (rzekomo wyjątkowymi), podczas gdy osoby z podobną i nawet znacznie większą liczbą nieobecności takową propozycję służby dostały. W ocenie skarżącego pokazuje to jasno wadliwość i fałsz wydanej wobec niego decyzji administracyjnej.

Skarżący podkreślił, że podczas gdy nie został on zatrudniony z powodu rzekomych limitów, to na terenie IAS trwały nabory na:

- 100 etatów (ogłoszony w dniu 29 grudnia 2017 r.)

- 110 etatów (ogłoszony w dniu 17 października 2018 r.)

- 30 etatów (ogłoszone w dniu 16 października 2019 r.)

Skarżący wskazał, że w dniu [...] listopada 2019 r. ogłoszono nabór 50 etatów oraz w komórkach dochodzeniowo śledczych [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] na 10 etatów.

Skarżący przywołał także jako podstawę skargi art. 271 pkt. 2 p.p.s.a. wskazując, że był pozbawiony jako strona możliwości działania oraz możliwości obrony moich praw.

Po pierwsze, uniemożliwiono mu zapoznanie się z aktami sprawy i złożenie wniosków uzupełniających w Il instancji z powodu pandemii coronawirusa. Skarżący wniósł także o rozprawę jawną przed Sądem administracyjnym (pismo z dnia [...] października 2021 r.), a zamiast tego sąd wydał wyrok bez przeprowadzenia rozprawy w dniu 18 marca 2021 r. Tym samym w ocenie skarżącego był On pozbawiony możliwości działania, obrony swoich praw.

Po drugie, skarżący był w tym okresie w bardzo złej kondycji zdrowia, ponieważ ciągnące się procesy dosłownie były dla niego "wyniszczające" i nie miałem siły występować i zajmować się sprawą.

Po trzecie, wskutek błędu sekretariatu jego pełnomocnika nie dostał informacji o odrzuceniu kasacji z powodu przekroczenia jednego dnia terminu, którego mylne oznaczenie (jak mnie zapewniono) też było winą sekretariatu. Nie było wnoszone zażalenie na to odrzucenie kasacji, a całym fakcie skarżący dowiedział się dopiero [...] listopada 2022 r.

2. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2305/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r., sygn akt II SA/Wa 1469/20 o oddaleniu skargi na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że istotą opisanej w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłanki jest to, że "wykrycie" okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu sądowym odnosi się wyłącznie do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały podczas poprzedniego postępowania, ale nie były znane stronom postępowania i dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania zostały ujawnione. Sąd I instancji podkreślił, że podstawa wznowienia postępowania sądowego nie może więc "powstać" po uprawomocnieniu się wyroku kończącego pierwotne postępowanie sądowe. Tym samym, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pisma wytworzone po wydaniu wyroku z dnia 18 marca 2021 r., nie mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem.

Z kolei odnosząc się do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., Sąd I instancji podkreślił, że podnoszona przez skarżącego okoliczność dotycząca uniemożliwienia mu przez organ odwoławczy zapoznania się z aktami administracyjnymi sprawy, jako mająca miejsce w toku postępowania administracyjnego, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego. W odniesieniu zaś do okoliczności dotyczących uniemożliwienia zapoznania się z aktami w toku postępowania sądowego i rozpoznania sprawy przez WSA w Warszawie na posiedzeniu niejawnym, złego stanu zdrowia skarżącego oraz niepoinformowania skarżącego przez pełnomocnika o uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, Sąd I instancji stwierdził, że w toku poprzedniego postępowania sądowego skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, miał więc zapewnioną profesjonalną pomoc prawną i w związku z tym okoliczności te nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego.

III.1 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł skarżący zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także oświadczając, że nie wyraża zgody na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym i wnosząc o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez Sąd I instancji:

1) art. 280 § 1 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a., poprzez niezasadne odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania wskutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że środki dowodowe, na które powołuje się skarżący powstały już po prawomocnym zakończeniu postępowania, albowiem trzeci z przywołanych przez skarżącego środków dowodowych w postaci zestawienia absencji chorobowych w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. dotyczących funkcjonariuszy, którzy otrzymali propozycję służby w trybie art. 165 ust. 7 ustawy 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948) do dnia 31 maja 2017 r. i jednocześnie listy tych zdarzeń z osobna (lista absencji chorobowej i lista osób, które otrzymały propozycje służby) istniały w momencie prowadzenia postępowania (tak przed organami obu instancji, jak i przed Sądem), lecz skarżący nie mógł z nich skorzystać wcześniej, podobnie jak z dokumentów dotyczących naboru do Służby Celno-Skarbowej;

2) art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., poprzez niezasadne odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania wskutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że podane we wniosku przyczyny wznowienia nie są zasadne, bo skarżący miał pomoc prawną fachowego pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że mylne jest stanowisko Sądu I instancji jakoby wszystkie dokumenty, na ujawnienie których skarżący powołał się w skardze o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, powstały już po zakończeniu postępowania sądowego. Trzeci z przywołanych przez skarżącego środków dowodowych w postaci zestawienia absencji chorobowych z okresu od dnia 1 maja 2015 r. do dnia 21 grudnia 2017 r. dotyczący funkcjonariuszy, którzy otrzymali propozycję służby do dnia 31 maja 2017 r. istniały już w momencie prowadzenia postępowania zarówno przez organy obu instancji, jak i przez WSA w Warszawie, ale skarżący nie mógł z nich skorzystać wcześniej. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że istotne jest rozróżnienie przywołanych dokumentów na te, które powstały już po zakończeniu postępowania sądowego oraz na te, które zostały ujawnione i "pozyskane" w wyniku sporządzenia uzyskanych przez skarżącego kasacyjnie pism, ale które same w sobie istniały już wcześniej, a strona nie mogła z nich skorzystać. Jednocześnie skarżący podniósł, że ujawnione dowody pokazują jasno, że kryterium zwolnienia go ze służby z uwagi na jego rzekomo wyjątkowo wysoką absencję ma charakter fikcyjny, gdyż tego samego kryterium nie zastosowano wobec osób wymienionych w załączonych przez niego pismach Zakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Celnicy PL oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] . W związku z tym strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że powinna otrzymać szansę merytorycznej oceny jej skargi o wznowienie postępowania, właśnie z uwagi na ujawnienie wskazywanych dowodów.

Nawiązując z kolei do drugiej podstawy wznowienia niniejszego postępowania sądowego, skarżący kasacyjnie podniósł, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji jakoby posiadanie fachowego pełnomocnika eliminowało znaczenie i uprawnienia strony, konwalidowało wszelkie uchybienia organu względem strony i usprawiedliwiało naruszenie prawa do sądu skarżącego, chociażby poprzez rozpoznanie jego sprawy przez WSA w Warszawie na posiedzeniu niejawnym, mimo jego wyraźnego żądania rozpoznania przedmiotowej sprawy na rozprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

2. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1840/23 uchylił zaskarżone postanowienie.

3. Organ II instancji odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia [...] listopada 2023 r., dotyczące sprawy wznowienia postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2021 r., sygn. akt Il SA/Wa 1469/20, przekazał w załączeniu akta osobowe skarżącego. Jednocześnie ustosunkował się do treści skargi. Organ II instancji wyjaśnił, iż w jego ocenie wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie pojawiły się nowe okoliczności faktyczne ani środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Wobec tego organ wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku/skargi.

Odnosząc się natomiast do zarzutów przedstawiania propozycji funkcjonariuszom, którzy posiadali większą liczbę dni absencji aniżeli skarżący, Organ wskazał, że jak wynika z informacji przekazanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], wśród osób wymienionych w załączonej tabeli są kobiety funkcjonariuszki przebywające na zwolnieniu lekarskim z powodu ciąży i korzystające z uprawnień macierzyńskich, rodzicielskich. W przypadku pozostałych osób, nieobecności w służbie, z powodu choroby w skali każdego roku byty niewielkie w porównaniu z nieobecnościami skarżącego, który w każdym roku począwszy od 2014 do 2017 roku, przebywał na długotrwałych zwolnieniach lekarskich (w roku 2017 - 228 dni, w 2016 - 130 dni, w 2015 - 162 dni, w 2014 - 254 dni). Dla porównania nieobecność jednego z funkcjonariuszy przywołanych w piśmie DIAS z powodu czasowej niezdolności do pełnienia służby z powodu choroby przez okres ponad 2 lat tj.: od 20.01.2015 r. do 08.03.2017 r. wyniosła 197 dni łącznie (w roku 2017 - 67 dni, w 2016 - 71 dni, w 2015 - 59 dni) podczas, gdy absencja skarżącego w jednym roku wynosiła od 130 do nawet 254 dni.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wyjaśnił przy tym, iż wymienione przez skarżącego "chorujące" osoby wykonywały zadania o mniejszym znaczeniu strategicznym dla służby. Natomiast, w ocenie Organu II instancji, osoby pełniące służbę na kluczowych stanowiskach w oddziałach celnych granicznych, tak jak skarżący powinny legitymować się profesjonalizmem i pełnym zaangażowaniem w wykonywanie zadań służbowych. Osoba sprawująca funkcję publiczną, winna charakteryzować się m.in. dyspozycyjnością, nieskazitelnym charakterem, bezwzględnym przestrzeganiem przepisów prawa, a także powinna dawać przykład uczciwości, sprawiedliwości i zaangażowania w wykonywanie obowiązków służbowych. Tej ostatniej zasadzie skarżący się sprzeniewierzył, gdyż wykazane nieobecności w służbie przeczą jego dyspozycyjności, skuteczności i operatywności w wykonywaniu powierzonych mu zadań służbowych.

Niewątpliwym jest, że absencja skarżącego niekorzystnie wpływa na organizację pracy komórek, w których wówczas pełnił służbę (głównie oddziały celne). Nieobecność w służbie oraz krótkie okresy jej pełnienia komplikowały właściwe planowanie służby na następne miesiące, gdyż funkcjonariusz nie dawał gwarancji co do swojej dyspozycyjności. Powyższe miało wpływ na właściwą organizację pracy oddziału celnego granicznego z uwagi na konieczność zabezpieczenia na każdej zmianie odpowiedniej liczby funkcjonariuszy. Właściwa obsada kadrowa jest bowiem niezbędnym warunkiem do utrzymania ciągłości i płynności odpraw.

W ocenie Organu II instancji skarżący nie dawał gwarancji skutecznego realizowania nałożonych na niego zadań, wykazując się brakiem dyspozycyjności. Długotrwałe przebywanie poza służbą skarżącego spowodowało, że nabyte przez niego doświadczenie w zakresie znajomości i stosowania przepisów celnych dezaktualizowało się w świetle nieustannie nowelizowanego prawa i nowych obowiązków nakładanych na Służbę Celną/Służbę Celno-Skarbową. Za każdym razem powrót do służby po długiej nieobecności wiązał się z koniecznością uzupełnienia i uaktualnienia swojej wiedzy zawodowej, zaznajomienia z nowymi procedurami oraz systemami informatycznymi. Mając na uwadze ograniczoną dyspozycyjność skarżącego w ostatnich latach służby, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] realizując politykę kadrową, podjął decyzję o nieprzedstawieniu ww. propozycji służby/pracy, w wyniku czego jego stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r. na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej.

Utworzenie skonsolidowanej struktury administracji skarbowej w województwie [...] wymagało, w ocenie Szefa KAS, dokonania zmian kadrowych, logistycznych i strukturalnych, które zapewniłyby realizację wszystkich zadań związanych z wykrywaniem i zwalczaniem nieprawidłowości potencjalnie zagrażających bezpieczeństwu finansowemu państwa, w tym zgodności z prawem przywozu oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier, a także zapewnianie bezpieczeństwa [...] odcinka [...] granicy.

Koncepcja kształtu kadrowego Izby i podległych jednostek obejmowała dwa założenia: precyzyjny dobór kadr pod kątem kwalifikacji, doświadczenia, umiejętności oraz wysoki standard etycznego działania. Alokacja kadr uwzględniała również graniczną specyfikę Izby oraz lokalizację jednostek. Szef KAS wskazał, że w Izbie przeprowadzono analizy stanu zatrudnienia, uwzględniające przygotowanie merytoryczne funkcjonariuszy/pracowników. Podziału etatów na poszczególne komórki dokonano w oparciu o koncepcję obsady etatowej z wykorzystaniem dokumentacji służącej do określenia stanu etatyzacji, uwzględniając konieczność zabezpieczenia najpilniejszych potrzeb etatowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podejmując decyzję o przedłożeniu bądź nieprzedłożeniu propozycji służby/pracy określonym funkcjonariuszom/pracownikom, kierował się określonymi ustawą przesłankami w powiązaniu z realnymi potrzebami pracodawcy. Przepis art. 165 ust. 7 PwKAS zakładał bowiem, aby proces składania propozycji został poprzedzony analizą posiadanych przez funkcjonariusza/pracownika kwalifikacji, przebiegu dotychczasowej służby/pracy oraz dotychczasowego miejsca zamieszkania. Pod pojęciem przebiegu służby należy zaś rozumieć, na co zwrócił uwagę Szef KAS, m.in. sposób wykonywania obowiązków służbowych, rzetelność, sumienność i stopień zaangażowania w wykonywanie obowiązków służbowych, a także dyspozycyjność.

Z podanych wyżej przyczyn, po konsolidacji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podjął decyzję o uzupełnieniu stanu kadrowego osobami, które będą dyspozycyjne i będą posiadały umiejętność dostosowania swojego życia prywatnego do pracy zawodowej.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu pozbawienia skarżącego możliwości obrony praw na etapie prowadzonego postępowania przed organem I instancji na wstępie Szef KAS wskazał, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w zapadłym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 22 września 2023r., sygn. akt III OSK 1840/23.

Nadto, Organ II instancji wskazał, iż decyzja o wygaśnięciu stosunku służbowego jest decyzją deklaratoryjną. Decyzja deklaratoryjna to akt prawny, który nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ale jedynie potwierdza istniejący stan prawny. Takim aktem prawnym jest decyzja, która stwierdza wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego z uwagi na nieprzedstawienie propozycji pełnienia służby/zatrudnienia z przyczyn w tej decyzji wymienionych. Żadne okoliczności przedstawione przez skarżącego nie wpłynęłyby na zmianę treści ww. decyzji, bowiem potwierdza ona jedynie zaistniały stan prawny.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym we wniosku z dnia [...] grudnia 2022 r., miał on możliwość zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych przed organem Il instancji, o czym został poinformowany pismem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]. Wskazane pismo zostało doręczone Panu P. B. [...] marca 2020 r. Z przysługujących uprawnień do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy, tj. do [...] maja 2020 r., skarżący jednak nie skorzystał. Wobec tego stawianie zarzutu organowi Il instancji, że pozbawiony został jako strona możliwości działania oraz obrony swoich praw, jest całkowicie bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze Szef KAS wniósł o oddalenie ww. wniosku/skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2021r., sygn. akt Il SA/Wa 1469/20.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a.")., można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Przypadki te, stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 p.p.s.a., i stanowią katalog zamknięty.

W świetle tych przepisów skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 p.p.s.a.), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 p.p.s.a.), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.).

Skarga o wznowienie postępowania sądowego jako stanowiąca nadzwyczajny środek zmierzający do ponownego rozpoznania sprawy już prawomocnie zakończonej, stosownie do art. 279 p.p.s.a., który określa jej wymogi, winna wskazywać ustawową podstawę wznowienia i jej uzasadnienie.

2. Stosownie do przepisów art. 280-282 p.p.s.a. rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym (na posiedzeniu niejawnym) dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania.

W sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie lub gdy z samego uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, skarga jako pozbawiona ustawowych podstaw wznowienia postępowania podlega odrzuceniu (por. postanowienia NSA z: 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1057/12; 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1285/12 i 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2607/12). W przeciwnym razie rozpoczyna się drugi etap postępowania.

Na tym etapie, a więc wówczas, gdy nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania (skarga jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia), sąd rozpoznaje (na rozprawie) sprawę merytorycznie.

3. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Negatywny wynik tej oceny, a więc gdy powołane podstawy wznowienia wprawdzie istnieją, ale nie pozostają w związku przyczynowym z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, sprawia, że skarga o wznowienie postępowania podlega oddaleniu. Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona (tak: wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., II OSK 2836/15, https://cbois.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

W pierwszej kolejności Sąd zbadał przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, skarżący wystąpił o wznowienie postępowania z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wynikającego z art. 277 p.p.s.a.

Termin ten rozpoczął bowiem bieg w dniu, w którym skarżący dowiedział się o nowych dowodach i okolicznościach w sprawie, co miało miejsce po [...] listopada 2022 r. a w dniu [...] grudnia 2022 r. skarżący złożył niniejszą skargę.

Sąd uznał również, że skarga o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne wynikające z art. 279 p.p.s.a. oraz opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 273 § 2 p.p.s.a.

Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania z art. 273 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przesądził o tym Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 1840/23.

4. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt III OSK 1840/23 uchylił zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1469/20.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 388) wskazuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Może ona dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Związanie oceną prawną oznacza zaś, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10, vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 r., sygn. III SA/Wa 1434/05, publ. CBOSA).

Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie art. 280 § 1 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że powołane przez skarżącego środki dowodowe jako powstałe już po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, wskazywanej w art. 273 § 2 p.p.s.a., okazał się zasadny. NSA podkreślił, że istotą opisanej w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłanki jest to, że "wykrycie" okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu sądowym odnosi się wyłącznie do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały podczas poprzedniego postępowania, ale nie były znane stronom postępowania i dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania zostały ujawnione. Jednocześnie NSA podkreślił, że dokument stanowiący zestawienie absencji chorobowych funkcjonariuszy wskazanych we wniosku Zakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Celnicy PL dotyczący okresu od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. odnosi się do okoliczności faktycznych nieistniejących podczas prowadzenia poprzedniego postępowania sądowego, które zostało prawomocnie zakończone w dniu 8 lipca 2021 r. Już samo zestawienie powyższych dat prowadzi do odmiennego wniosku niż ten wyprowadzony przez WSA w Warszawie i należy przy tym podkreślić, że bez znaczenia pozostaje to, że owo zestawienie zostało sporządzone dopiero w ramach odpowiedzi udzielonej Zakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Celnicy PL przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w dniu [...] listopada 2022 r., gdyż nawiązuje ono do okoliczności faktycznych istniejących w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., tj. w czasie przed prawomocnym zakończeniem poprzedniego postępowania sądowego. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny jako niezasadny ocenił zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania wskutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że skarżący miał pomoc prawną fachowego pełnomocnika a zatem nie został pozbawiony możliwości obrony swych praw. Zestawienie stanu faktycznego sprawy ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., w ocenie NSA prowadzi do wniosku, że zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl bowiem art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. NSA podkreślił w tym zakresie, że słusznie uznał Sąd I instancji, że żadna z powoływanych przez skarżącego kasacyjnie okoliczności, tj.: uniemożliwienie skarżącemu przez organ odwoławczy zapoznania się z aktami administracyjnymi sprawy, uniemożliwienie zapoznania się z aktami w toku postępowania sądowego i rozpoznanie sprawy przez WSA w Warszawie na posiedzeniu niejawnym, zły stan zdrowia skarżącego, czy niepoinformowanie skarżącego przez reprezentującego go w sprawie pełnomocnika o uchybieniu terminowi do złożenia skargi kasacyjnej, nie świadczą ani o braku zdolności sądowej lub procesowej strony, ani o tym, że nie była ona należycie reprezentowana, jak i o tym, że wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.

5. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2305/22 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1469/20 przez Naczelny Sąd Administracyjny zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

6. Zasadą jest, że uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania musi się wiązać z ustaleniem, czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Istotą sprawy jest zatem dokonanie oceny wpływu na wynik sprawy, wykrycia przez skarżącego takich faktów, które niebyły wiadome skarżącemu w momencie trwania postępowania sądowoadministracyjnego, w postaci zestawienia absencji chorobowych funkcjonariuszy wskazanych we wniosku Zakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Celnicy PL za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. (dalej jako: ,,zestawienie’’).

Zestawienie to zostało udostępnione pismem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek Zakładowej Organizacji Związkowej Związku Zawodowego Celnicy PL. Pismo to nawiązuje do okoliczności faktycznych istniejących w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., tj. w czasie przed prawomocnym zakończeniem poprzedniego postępowania sądowego.

W ocenie Sądu okoliczności wynikające z ww. dokumentu nie mogą być uznane za mające wpływ na wynik sprawy sądowej w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Przywołane nowe dowody nie miały wpływu na treść uprzednio wydanych rozstrzygnięć. Pisma przedłożone przez skarżącego nie dotyczyły bowiem jego zindywidualizowanej sytuacji, a jedynie innych funkcjonariuszy służby. Tymczasem, dokonując oceny potrzeb kadrowych Organ administracji celno-skarbowej w perspektywie tego, komu z dotychczasowych funkcjonariuszy należy złożyć propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby musiał opierać swoje rozstrzygnięcie na analizie przebiegu służby konkretnego funkcjonariusza, jego kwalifikacjach, przebytych szkoleniach, ocenach okresowych, dyspozycyjności oraz odnieść się do ścieżki awansowej z uwzględnieniem ścieżki awansowej funkcjonariuszy rozpoczynających służbę w tym samym roku co skarżący, a więc kryteriów określonych w art. 165 ust. 7 ustawy z 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Decydujące pozostają kryteria zindywidualizowane, podmiotowe (przebieg służby i kwalifikacje) a także zajmowane stanowisko służbowe. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję czy skorzystać z prawnej możliwości przedstawienia propozycji, czy też nie konkretnemu funkcjonariuszowi, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z treści art. 165 ust. 7 Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948, dalej: ,,u.p.w.KAS’’) nie wynika, że po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione przez ustawodawcę uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje określoną decyzję lub przedkłada funkcjonariuszowi określone propozycje.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie Szef KAS takie przesłanki przedstawił w zakresie skarżącego. Sam fakt, że skarżący w latach 2014-2017 często przebywał na zwolnieniach lekarskich (w 2017 r. - 228 dni, w 2016 - 130 dni, w 2015 r. - 162 dni, w 2014 r. - 254 dni) wpływa na negatywną ocenę przebiegu dotychczasowej pracy lub służby. Organy obu instancji wskazały na to, że pomimo zmian stanowiska służbowego absencja skarżącego niekorzystnie wpływała na organizację pracy komórek, w których pełnił służbę. Nadto, zmiana stanowiska także nie poprawiła frekwencji obecności na służbie, skarżącego. Fakt, że inni funkcjonariusze wskazani w zestawieniu absencji chorobowych w okresie 1 stycznia 2015 r. – 31 grudnia 2017 r. otrzymali w trybie art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS. do dnia 31 maja 2017 r. propozycję służby nie ma wpływu na zindywidualizowaną sytuację skarżącego i nie stanowi dowodu na nierówne traktowanie przez Organy poszczególnych funkcjonariuszy, czy też na brak transparentności w stosunku do wszystkich funkcjonariuszy, albowiem w stosunku do każdego ze wskazanych funkcjonariuszy oceniano szereg zindywidualizowanych okoliczności na co wskazał Organ II instancji w odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania. Szef KAS podkreślił, że analizowano m.in. powód zwolnienia lekarskiego, czy rodzaj zajmowanego stanowiska służbowego.

Podkreślić należy, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 2022 r. sygn. akt III OSK 3185/21, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) wskazał, że uzasadnieniem nieprzedstawienia propozycji pracy/służby w Krajowej Administracji Skarbowej jest przebieg dotychczasowej służby funkcjonariusza cechujący się dużą absencją. Skarżący zatem nie otrzymał propozycji służby lub zatrudnienia w KAS zgodnie z treścią przepisu art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS., na co nie mają wpływu zindywidualizowane i odmienne sytuacje odnoszące się do innych funkcjonariuszy.

7. Sąd orzekając w sprawie merytorycznie chociaż związany wykładnią sądów orzekających poprzednio w niniejszej sprawie, zwrócił uwagę, że zgodnie z zarządzeniem Z-cy Przewodniczący Wydziału II z dnia 18 listopada 2020 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w dniu 16 grudnia 2020 r. Podstawą prawną rozpoznania sprawy przed Sądem pierwszej instancji na posiedzeniu niejawnym był § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służacytch przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1758, z późn zm.).

W dacie wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego nie obowiązywała jeszcze regulacja art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno następować z zachowaniem wymogu rzetelnego procesu sądowego. Za najważniejsze dla zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego należy uznać zagwarantowanie prawa do obrony (wyroki NSA: z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3462/21; z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1802/21 - dostępne w CBOSA). W warunkach stanu epidemii, w jakich zostało wydane zarządzenie o przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego w rozpoznawanej sprawie, prawo do obrony powinno być zagwarantowane przede wszystkim poprzez powiadomienie stron o posiedzeniu niejawnym i umożliwienie im zajęcia stanowiska w formie pisemnej (wyroki NSA: z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1442/21; z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1927/22).

W rozpoznawanej sprawie zarządzenie z 18 listopada 2020 r. o wyznaczeniu terminu posiedzenia niejawnego na dzień 16 grudnia 2020 r. oraz wyznaczeniu składu orzekającego chociaż nie zawierało pouczenia o możliwości przedstawienia przez strony dodatkowego stanowiska w sprawie.

Należy podkreślić, że jawna rozprawa daje stronom możliwość wyjaśnienia wątpliwości składu orzekającego, przedstawienia swoich racji czy uzupełnienia stanowisk zawartych we wcześniejszych pismach. Ponadto, stwarza możliwość przedstawienia okoliczności, które wydarzyły się pomiędzy złożeniem pisma inicjującego postępowanie a rozprawą. Przy czym, jak już zostało to wyjaśnione, jawność może zostać wyłączona na podstawie przepisów szczególnych. Stąd też odstępstwo od rozpoznania sprawy na posiedzeniu jawnym na rzecz formy niejawnej powinno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Z tej perspektywy najistotniejszym jest zachowanie prawa strony do przedstawienia swojego stanowiska (gwarancja prawa do obrony). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okolicznościach opisanych powyżej nie stanowi samo w sobie przesłanki nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Jednakże w niektórych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego uznano, że zastosowanie powołanego przepisu powinno być połączone z przedsięwzięciem środków mających na celu zmniejszenie negatywnych dla realizacji prawa do obrony skutków pozbawienia strony prawa do jawnego rozpoznania sprawy. W szczególności przyjęto, że strony powinny być uprzedzone o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz pouczone o możliwości przedstawienia dodatkowego stanowiska na piśmie (np. wyroki NSA z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3462/21 oraz z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1442/21). W taki sposób wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. II OSK 1927/22, pub. CBOSA. Z tego względu konieczne było wznowienie postępowania i ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji dla zagwarantowania stronie możliwości czynnego udziału.

Reasumując Sąd podkreśla, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu, a podniesione przez skarżącego zarzuty i argumenty w skardze o wznowienie postępowania nie zasługują na uwzględnienie.

8. Z tych względów i na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o wznowieniu postępowania i oddaleniu skargi.