Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 480/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del.WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. F. "W., I., R." w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1410/21 w sprawie ze skargi G. F. "W., I., R." w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 17 marca 2021 r. nr 957/RR/2021 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gl 1410/21 oddalił skargę G. z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 17 marca 2021 r. nr 957/RR/2021 w przedmiocie zwrotu części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.

Skarżący od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjna, zaskarżając wyrok w całości i w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

1.obrazę art. 145 §1 pkt1 lit c i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art.77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: sąd I instancji, lub WSA), że Zarząd Województwa śląskiego (dalej: organ II instancji lub zwś) w sposób prawidłowy i zgodny z odnośnymi normami prawnymi zebrał i rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz że dokonał w sprawie swobodnej oceny dowodów, w sytuacji gdy działania organu II instancji cechowała dowolności w rozpatrywaniu materiałów dowodowego, prowadząca do wadliwego przyjęcia za niekwalifikowalne części wydatków poczynionych w ramach realizowanego przez skarżącą projektu.

2. Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w związku z. art. I45 § 1 pkt 1 lit a i c poprzez oddalenie skargi, pomimo, ze istniały podstawy prawne do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji Województwa Śląskiego nr 957RR/2021 z dnia 17 marca 2023 roku, a naruszenie to miało decydujący wpływ na wynik sprawy.

3. Art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia treści zaskarżonego wyroku, co pozbawiło skarżącą możliwości oceny prawnej i merytorycznej decyzji WSA, a nadto pozbawia tutejszy Sąd możliwości dokonania kontroli instancyjnej wskazanego orzeczenia, co ma istotny wpływ na wynik sprawy jednocześnie w praktyce uniemożliwia kontrolę między instancyjną.

Zarzucono ponadto, że w konsekwencji naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego poprzez obrazę art. 145 § 1pkt 1 lit. a i art. 134 § 1p.p.s.a. poprzez naruszenie, art.184 ust. 1 w związku z art.207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp) oraz art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (dalej: rozporządzenie 1303/2073), oraz art. 65 kodeksu cywilnego i sekcji 6.2 pkt 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego' Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne) poprzez błędną ich wykładnie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym zastosowaniu korekt finansowych w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie nie pozwala na stwierdzenie wystąpienia ,,nieprawidłowości'' w realizacji projektu przez Beneficjenta w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.

Opierając skargę kasacyjną na wskazanych powyżej podstawach kasacyjnych każdą z osobna, jak też wszystkie łącznie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Dodać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postepowania i zarzutu najdalej idącego a więc naruszenia art. 141§4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten w żaden sposób nie został uzasadniony. Wskazać zatem wyłącznie należy, że zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie w powyższej sprawie spełnia wszystkie te wymogi i wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w pełni poddaje się kontroli instancyjnej.

Bezpodstawne są także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jak zasadnie i słusznie wskazał Sąd I instancji odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na dowolnych wnioskach nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, iż fakt, że organ dokonał odmiennej od oczekiwań Skarżącego oceny stanu faktycznego, nie oznacza, że dokonał jej w sposób nienależyty. Organ zobligowany jest zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, co też w niniejszej sprawie zostało niewątpliwie wykonane. Organ działał na podstawie prawa i w jego granicach, a w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a poczynione ustalenia są prawidłowe i mają oparcie w zgromadzonej dokumentacji. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ też wyczerpująco wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę Sądu I instancji, że przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom prawa. Odnosząc się do oceny poniesionych przez skarżącego wydatków Sąd I instancji słusznie wskazał, że nastąpiło naruszenie art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego poprzez podejmowanie przez beneficjenta działań niezgodnych z umową o dofinansowanie projektu oraz z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 r., ponieważ bezspornym faktem jest że skarżąca zawarła w dniu [...] lipca 2016 r. umowę (nr [...]) najmu sal szkoleniowych z A. Sp. z o.o. Odnosząc się do kosztów wynajmu sal szkoleniowych słusznie stwierdził, że stanowisko organu w tym zakresie wyrażone w kontrolowanej decyzji jest zasadne. Skarżący nie dochowali reguł postępowania ponieważ A. Sp. z o.o zawierając z beneficjentem ww. umowę najmu sal szkoleniowych nie posiadał tytułu prawnego do jej zawarcia. Natomiast beneficjent był świadomy gdzie znajdują się przedmiotowe sale szkoleniowe tj.: w siedzibie S. w Z. z którym blisko współpracował i mimo to nie sprawdził stanu faktycznego i prawnego przedmiotu najmu. Tym samym Beneficjent nie dopełnił obowiązku wynikającego z Wytycznych, rozdziału 6.2 pkt 3 ppkt b określającego wydatek kwalifikowany jako zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz krajowego w tym przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej jeśli mają zastosowanie. Z przywołanego przepisu wynika, że wydatek kwalifikowany musi spełniać m.in. warunek przestrzegania nie tylko przepisów prawa unijnego oraz przepisów regulujących udzielanie pomocy publicznej jeśli mają zastosowanie lecz również przepisów prawa krajowego. W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa krajowego tj. art. 668 § 1 kodeksu cywilnego, który stanowi: "najemca może rzecz najętą oddać w całości lub części do bezpłatnego używania albo w podnajem, jeżeli umowa mu tego nie zabrania (...)". Skarżący nie dochował warunku z art. 668 kc., albowiem zawarł umowę najmu z podmiotem, który nie miał tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. W konsekwencji naruszył ww. regulacje. Zatem słusznie organ uznał wydatek za niekwalifikowalny, ponieważ Skarżący nie dochował należytej staranności zawierając umowę najmu sal szkoleniowych wbrew treści ww. przepisu art. 668 § 1 kodeksu cywilnego. Nadto realizacja staży przez niepełnosprawnych uczestników projektu w dniach 5, 14, i 26 czerwca 2017 r., nie została wykonana przez beneficjenta, a także wydatki związane z wynagrodzeniem osoby pełniącej nadzór nad realizacją spotkań z doradcami zawodowymi były nieprawidłowo rozliczone jako wydatki bezpośrednie. W wyniku czego beneficjent nieprawidłowo przedłożył do rozliczenia końcowego wniosku o płatność wydatki za okres od dnia 1 czerwca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. Należy wskazać, że zgodnie z § 15 umowy o dofinansowanie w przypadku, gdy na podstawie weryfikacji wniosku o płatność lub czynności kontrolnych stwierdzone zostanie, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., beneficjent ma obowiązek zwrotu w całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami.

Mając powyższe na względzie należało stwierdzić zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły prawidłowości dokonanych ustaleń w zakresie stany faktycznego zaakceptowanych przez Sąd co musi skutkować uznaniem za bezzasadny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, który także zmierza wyłącznie do podważenia ustaleń faktycznych.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.