Postanowienie NSA, sygn. akt I GW 10/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4 i § 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35 a ust. 4;
journal: Dz.U. 2023 poz 100
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Powiatu S. z dnia 12 września 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu S. a Prezydentem Miasta E. w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta E. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 12 września 2023 r. Starosta Powiatu S. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu S. a Prezydentem Miasta E. w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu S. a Prezydentem Miasta E. dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie – R. S. (przebywającej w domu opieki - Domu św. E., położonym w S. [...], ul. H. [...]) reprezentowanej przez opiekuna prawnego - I. G. (zamieszkałą w E., ul. S. [...]) w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON do zaopatrzenia w środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym.

W uzasadnieniu wniosku organ wyjaśnił, że spór powstał w związku z wnioskiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej o dofinansowanie ze środków PFRON do zaopatrzenia w środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym. Wniosek w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie złożył ww. opiekun prawny, którego miejscem zamieszkania jest miasto E. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie - jak wyżej zostało wskazane - przebywa natomiast na stałe w domu opieki - Domu św. E., położonym w miejscowości S. [...].

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2023 r. Prezydent Miasta E. został wezwany w terminie 30 dni do złożenia odpowiedzi na wniosek.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, pismem z 7 listopada 2023 r. Prezydent Miasta E. wniósł o wskazanie jako właściwego organu do rozpoznania ww. wniosku Starostę Powiatu S. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 926, dalej: rozporządzenie) osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie składa wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca zamieszkania. Na podstawie powyższej regulacji organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku powinno być Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w S. [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 p.p.s.a.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie, reprezentowanej przez opiekuna prawnego w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON do zaopatrzenia w środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym.

Właściwość organu w rozpatrywanej sprawie została określona w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 926.) na podstawie delegacji zawartej w art. 35 a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U.2023, poz. 100). Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na pisemny wniosek złożony odpowiednio do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy, właściwego dla miejsca zamieszkania - w przypadku osoby niepełnosprawnej. W sprawie jest bezsporne, że wnioskodawczyni – R. S. jest osobą niepełnosprawną, gdyż za taką została uznana orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnia 19 maja 2023 r. W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie z dnia 22 czerwca 2021 r. wydane przez Sąd Rejonowy w S. [...], że I. G., została ustanowiona opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionej R. S.

Okoliczność ta oznacza, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 27 ustawy - kodeks cywilny, stanowiący podstawę normatywną do ustalenia miejsca zamieszkania osoby pozostającej pod opieką, a w konsekwencji także do określenia właściwości miejscowej organu w sprawie rozpoznania wniosku osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie reprezentowanej przez opiekuna prawnego w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON.

Przepis § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia formułuje bowiem zasadę w myśl, której w przypadku osoby niepełnosprawnej o miejscu zamieszkania takiej osoby przesądza miejsce zamieszkania. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, z ponadto całkowicie ubezwłasnowolnioną. Przepis art. 27 Kodeksu cywilnego ma więc, z uwagi na brak odmiennych uregulowań prawnych w tym zakresie, zastosowanie w sprawie. Art. 27 Kodeksu cywilnego stanowi, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Także osoby pełnoletnie ubezwłasnowolnione całkowicie mają ustawowe miejsce zamieszkania w miejscu zamieszkania opiekuna (por. M. Pilich [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 27, Wyd. LEX.el). Oznacza to, że bez znaczenia jest rzeczywiste miejsce zamieszkania osoby pozostającej pod opieką, a więc takie, o którym mowa w art. 25 k.c., gdyż decydujący jest stan prawny a nie faktyczny, dotyczący osoby pozostającej pod opieką (por. postanowienie NSA z 12 marca 2009 r., sygn. I OW 120/08). W związku z tym uznać należy, że dla ustalenia właściwości organu gminy w rozpatrywanej sprawie znaczenie ma miejsce zamieszkania opiekuna prawnego (por. postanowienie NSA z 24.03.2011 r., I OW 187/10, LEX nr 990316).

Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Prezydenta Miasta E. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie reprezentowanej przez opiekuna prawnego w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON.