Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2167/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. WSA Mariola Kowalska /spr./ Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Gl 64/12 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Katowice na rzecz [...] Sp. z o.o. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Gl 64/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie warunków zabudowy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. [...] Sp. z o.o. w Warszawie wystąpiło do Prezydenta Miasta Katowice o ustalenie warunków zabudowy nieruchomości dla budowy XVI kondygnacyjnego wielofunkcyjnego budynku wraz z parkingami podziemnymi na działkach nr 1 oraz 2 przy Al. K. w Katowicach.

Prezydent Miasta Katowice postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie, z powołaniem się na art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.; aktualnie Dz.U. z 2012 r., poz. 647), zwanej dalej "u.p.z.p.". W uzasadnieniu podał, że postępowanie w tej sprawie należało zawiesić, bowiem Rada Miasta Katowice podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren przewidzianej do zainwestowania nieruchomości.

Pismem z dnia 12 lutego 2007 r. inwestor wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Następnie [...] Sp. z o.o. złożyła w dniu 20 marca 2007 r. drugi wniosek o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej nieruchomości tym razem dla budowy obiektu o innych gabarytach (81 m, tj. o 25 kondygnacjach nadziemnych).

Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Prezydent Miasta Katowice podjął postępowanie w sprawie, wskazując na upływ terminu wskazanego w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Niedługo po podjęciu postępowania, w dniu [...] października 2007 r. organ ten ponownie jednak zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie – tym razem z uwagi na konieczności rozstrzygnięcia przez Urząd Lotnictwa Cywilnego w Warszawie zagadnienia wstępnego dotyczącego uzgodnienia wysokości projektowanego budynku. Po upływie kolejnych 6 miesięcy na żądanie wnioskodawcy Prezydent Miasta Katowice postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. podjął ponownie postępowanie w sprawie.

W dniu 7 sierpnia 2008 r. [...] Sp. z o.o. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", w Katowicach, zarzucając organowi I instancji pozostawanie w stanie bezczynności. Zażalenie to SKO w Katowicach uznało za uzasadnione i postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. wyznaczyło Prezydentowi Miasta Katowice termin do załatwienia sprawy. W następstwie tego Prezydent Miasta Katowice wydał decyzję z dnia [...] października 2008 r., nr [...], którą odmówił ustalenia żądanych warunków zabudowy. Orzeczenie to nie utrzymało się w obrocie prawnym, bowiem po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...] zostało uchylone decyzją SKO w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], a sprawa zostałam przekazana Prezydentowi Miasta Katowice do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ ten pismem z dnia 28 maja 2009 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzonego przedsięwzięcia w terminie 7 dni. W tym stanie rzeczy Spółka [...] wniosła o zawieszenie postępowania do czasu wydania ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Prezydent Miasta Katowice zawiesił postępowanie w sprawie.

Pismem z dnia 22 października 2010 r. Spółka wniosła o podjęcie tego postępowania, dołączając do tego wniosku decyzję Prezydenta Miasta Katowice z dnia [...] października 2010 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach. Po interwencjach ze strony wnioskodawcy postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało podjęte przez Prezydenta Miasta Katowice jednak dopiero postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Pomimo podjęcia postępowania organ I instancji nie wydał w sprawie z wniosku z dnia 31 sierpnia 2006 r. żadnego rozstrzygnięcia przez okres 1,5 roku.

Decyzją wydaną dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r. organ ten umorzył postępowanie w sprawie nr [...]. Uzasadniając to orzeczenie organ I instancji wskazał, że teren wskazany we wniosku został objęty uchwałą Rady Miasta Katowice Nr XX/442/12 z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie Al. K. w Katowicach, która weszła w życie w dniu 9 czerwca 2012 r.

Od decyzji tej [...] Sp. z o.o. w Warszawie wniosła odwołanie do SKO w Katowicach. Po rozpatrzeniu tego odwołania organ ten decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję tę Spółka wniosła następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga ta zawisła przed tym Sądem pod sygnaturą SA/Gl 1288/12 i oczekuje na rozpatrzenie.

[...] Sp. z o.o. w Warszawie pismem z dnia 16 października 2012 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Katowice postępowania znak: [...], w sprawie z wniosku z dnia 31 sierpnia 2006 r. o ustalenie warunków zabudowy.

W skardze [...] Sp. z o.o. domagała się stwierdzenia przewlekłego prowadzenia przez Prezydenta Miasta Katowice przedmiotowego postępowania wraz z orzeczeniem, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Spółka domagała się zobowiązania organu do wydania decyzji zgodnej z jej wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. w terminie zakreślonym przez Sąd, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, że naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", upatruje ona w niezastosowaniu w sprawie przepisowo art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 36 §§ 1 i 2 K.p.a. w związku z ich niezastosowaniem i prowadzeniem w sposób przewlekły postępowania, a także niezawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżąca Spółka wskazała ponadto na prowadzenie postępowania w opisanej sprawie z naruszeniem wskazanej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz z naruszeniem wynikającej z art. 12 K.p.a. zasady szybkości postępowania.

W uzasadnieniu Spółka [...] opisała szczegółowo przebieg postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta Katowice. Podniosła, że mimo wniesionego przez nią zażalenia na niezałatwienie w terminie jej wniosku o ustalenie warunków zabudowy, Prezydent Miasta Katowice nie wprowadził żadnych zmian do swojego postępowania i po uchyleniu przez SKO jego decyzji z dnia [...] października 2008 r., nr [...], dalej postępował w sposób dotychczasowy, rażąco naruszając przepisy K.p.a. Ponadto wskazał, że po podjęciu postępowania w tej sprawie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. organ zwlekał aż 1,5 roku z wydaniem decyzji, którą w dodatku umorzył to postępowanie. W podsumowaniu skargi strona skarżąca wskazała, że od złożenia wniosku do wydania decyzji o umorzeniu postępowania minęło aż 6 lat. Powyższe dowodzi, że Prezydent Miasta Katowice w sposób niewątpliwy naruszył zasady postępowania administracyjnego wskazane w art. 8 i art. 12 K.p.a.

Spółka wskazała jednocześnie, że pismem z dnia 27 lutego 2012 r. wniosła do SKO w Katowicach zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. SKO w Katowicach stwierdziło zaś, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Do uzasadnienia tego postanowienia wkradła się jednak nieścisłość dotycząca nieskorzystania przez Spółkę z możliwości wniesienia zażalenia na bezczynność, bowiem takie zażalenie zostało wniesione pismem z dnia 7 sierpnia 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Katowice wskazał, że zajął swoje stanowisko w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania w piśmie przekazanym SKO w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2012 r. Poinformował w nim, że teren planowanej inwestycji znajduje się w strefie dominacji przestrzeni publicznej o charakterze metropolitarnym i ogólnomiejskim, dla którego komitet powołany do przebudowy centrum miasta sporządził projekt przebudowy. Organ przyznał jednocześnie, że sposób prowadzenia przez niego postępowania doprowadził do niedotrzymania terminów załatwienia sprawy. Sytuacja taka nie może być jednak uznana za pozostawanie organu w bezczynności. Przedstawiciel Spółki brał bowiem udział w wielu spotkaniach władz miasta z autorami projektu planu miejscowego oraz otrzymywał korespondencję w tej sprawie. Ponadto na przebieg postępowania wpływ miała także konieczność uzupełniania wniosku, a także kilkakrotne jego zawieszanie zarówno z urzędu, jak i na wniosek inwestora. Dodatkowo organ poinformował o treści postanowienia SKO z dnia [...] września 2012 r. stwierdzającym prowadzenie przedmiotowego postępowania z naruszeniem przepisów K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Gl 64/12, oddalając skargę wskazał, że skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie objęta została hipotezą art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

W ocenie Sądu strona skarżąca wywiązała się także z wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. obowiązku bowiem przed wniesieniem skargi pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. skierowanym do SKO w Katowicach wniosła zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta Katowice. Skarżąca wskazała także, że kolejnym pismem z dnia 27 lutego 2012 r. wniosła do SKO w Katowicach także zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na niezałatwienie sprawy w terminie. Sąd wskazał, że treść uzasadnienia postanowienia SKO w Katowicach wydanego w dniu [...] września 2012 r. budzić może wątpliwości, czy zażalenie to dotyczyło postępowania wszczętego z wniosku skarżącej z dnia 31 sierpnia 2006 r., czy też wyłącznie toczącego się równolegle postępowania wszczętego z dnia [...] marca 2007 r. Z rubrum tego postanowienia nie wynika jednak, czy rozstrzygnięcie to dotyczyło sprawy opatrzonej znak: [...], czy też również [...]. Wątpliwości tych nie rozwiewa także sentencja tego postanowienia, w której SKO stwierdziło, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone było z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze stanowisko skarżącego, a także treść udzielonej odpowiedzi na skargę Sąd stwierdził, że w sprawie spełniony został także wymóg przewidziany w art. 52 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, okoliczność, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna nie oznacza jednak, iż zasługiwała ona na uwzględnienie. Wskazać bowiem trzeba, że przed wniesieniem skargi, a nawet przed wydaniem przez SKO postanowienia z dnia [...] września 2012 r. organ I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2012 r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie [...], a wobec utrzymania w mocy tego orzeczenia decyzją SKO w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], uzyskała ona walor ostateczności. Tymczasem stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, literalne brzmienie powolnego przepisu dowodzi, że możliwość uwzględnienia przez sąd skargi na przewlekłość bądź bezczynność organu ograniczona jest do przypadków, w których stan bezczynności lub przewlekłości postępowania trwa w dacie wyrokowania. Tylko bowiem wówczas możliwe jest wydanie wyroku zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności, czy też stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

W ostatnim czasie w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowana została także inna korzystniejsza dla strony skarżącej interpretacja przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., którą oparto na wykładni celowościowej.

Zgodnie z tym stanowiskiem wydanie przez organ aktu lub dokonanie czynności po wniesieniu skargi, a przed dniem orzekania przez sąd w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania skutkującego jego umorzeniem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (por. m.in. powołane w piśmie procesowym strony skarżącej postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Sąd wskazał, że pogląd ten opiera się na stwierdzeniu, że wprawdzie wydanie przez organ żądanego orzeczenia po wniesieniu skargi powoduje bezprzedmiotowość postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania takiego orzeczenia to jednak uwzględnienie skargi, o jakim mowa w art. 149 p.p.s.a., obejmuje także stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. Sąd powinien zatem wypowiedzieć się merytorycznie w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Skarga tego rodzaju ma bowiem służyć ochronie obywatela przed opieszałością władzy (por. materiał opracowany w Biurze Orzecznictwa NSA na konferencję sędziów w Kielcach w dniach 14-16 maja 2012 r. s. 15 ).

Sąd wskazał, że stanowisko dopuszczające możliwość uwzględnienia skargi w sytuacjach gdy po jej wniesieniu stan bezczynności czy przewlekłości przestał istnieć, nie oznacza jednak, że sąd może uwzględnić także skargę na bezczynność czy przewlekłość postępowania w przypadkach, gdy przed wniesieniem skargi stan taki przestał istnieć. Jeżeli bowiem przed wniesieniem skargi organ wydał akt lub interpretację bądź dokonał czynności czy też stwierdził albo uznał uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa, to po ustaleniu tej okoliczności faktycznej sąd winien skargę taką jako nieuzasadnioną oddalić, gdyż przed wniesieniem skargi bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania już miała miejsca.

W konsekwencji powyższych rozważań Sąd stwierdził, że skoro przed wniesieniem przez [...] Sp. z o.o. skargi na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Katowice sprawy z jej wniosku z dnia 31 sierpnia 2006 r. w obrocie prawnym znajdowała się już ostateczna decyzja kończąca postępowanie administracyjne w tej sprawie, to skarga ta musiała zostać oddalona.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., złożyła [...] Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzeczenia w zakresie stwierdzenia czy przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Katowic wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postawiony w niej zarzut dotyczący naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. zawiera usprawiedliwione podstawy.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji, pomimo prawidłowego przywołania zarówno stanowiska doktryny, jak i judykatury sądowoadministracyjnej, stanął na błędnym stanowisku, że skoro przed wniesieniem przez [...] Sp. z o.o. skargi na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Katowice sprawy z jej wniosku z dnia 31 sierpnia 2006 r. w obrocie prawnym znajdowała się już ostateczna decyzja kończąca postępowanie administracyjne w tej sprawie, to skarga ta musiała zostać oddalona.

Przede wszystkim z treści art. 149 § 1 p.p.s.a. nie wynika by w okolicznościach jakie zaistniały w niniejszej sprawie, tj. wydania przez organ decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd Administracyjny został zwolniony z obowiązku oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika to z tego, że ww. przepis nie uzależnia stwierdzenia tej kwestii od zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego przez sąd administracyjny. A zatem sam fakt wydania przez organ administracyjny aktu administracyjnego przed- lub po- wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku poddania kontroli, czy owa przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto zakres kognicji sądu administracyjnego w ww. zakresie wynika z samego znaczenia pojęcia "przewlekłość postępowania". Sąd I instancji zupełnie pominął znaczenie tego pojęcia i to, w jaki sposób determinuje ono zakres kognicji sądu administracyjnego. Należy mieć na względzie, że z "przewlekłością postępowania" mamy do czynienia wtedy, gdy organ administracji prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, gdy wykonywane są czynności zbędne lub działania pozorne, a także gdy organ powstrzymuje się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działania organu, oraz sytuacje, w których organ administracji bez rzeczywistej potrzeby przedłuża termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a., mimo że formalnie nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12).

A zatem dla stwierdzenia, czy organ administracyjny pozostawał w "przewlekłości" nie ma znaczenia to, czy podejmował w trakcie postępowania jakiekolwiek czynności, a nawet rozstrzygnięcia, lecz to czy rzeczywiście podjęte przez niego działania doprowadziły do sprawnego załatwienia postępowania bez zbędnej zwłoki. Oznacza to, że dokonanie kontroli działań organów administracyjnych przez sąd administracyjny pod kątem "przewlekłości postępowania" winno polegać na wnikliwej oraz wieloaspektowej analizie i ocenie działań organu prowadzącego sprawę w kontekście zasad i szczegółowych unormowań procedury administracyjnej.

Ponadto Sąd I instancji zupełnie pominął skutki, z jakim wiąże się stwierdzenie, czy organ pozostawał w "przewlekłości".

Sąd I instancji pomimo, że powołał się w uzasadnieniu wyroku na stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, to nie uwzględnił znaczenia treści art. 4171 § 3 K.c. dla prawidłowego odkodowania i zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. Nadanie art. 149 § 1 p.p.s.a. nowego brzmienia kolejnymi nowelami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miało za zadanie rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienie efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek rażącego naruszenia prawa. Wprowadzenie tych zmian pozostaje w ścisłym związku z Konwencją o ochronie praw człowiek i podstawowych wolności oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie przeciwdziałania przewlekłemu prowadzeniu postępowań administracyjnych i rekompensowania szkód wynikających z tego tytułu. Prawidłowa wykładnia art. 149 P.p.s.a. nie może zostać przeprowadzona w oderwaniu od celów tych zmian (por. ww. postanowienie NSA sygn. akt II OSK 1360/12).

Z powyższych wywodów wynika, że prawidłowe zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. wiąże się nie tylko z językowym i celowościowym znaczeniem tego przepisu, ale także jego znaczeniem w systemie obowiązującego prawa. Zresztą każda z ww. reguł wykładni prawa daje wynik, zgodnie z którym wydanie przez organ administracji decyzji przed- lub po- wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Wynika to z tego, że uwzględnienie skargi w takim przypadku polega na rozstrzygnięciu czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13).

Mając powyższe na względzie, nie ulega wątpliwości, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nawet nie podjął próby wieloaspektowego zbadania działań Prezydenta Miasta Katowice pod kątem stwierdzenia czy przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.