Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 433/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 106 par. 3.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 365.
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
article: art. 130a ust. 1, art. 78 ust. 2.
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 852/22 w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 14 września 2022 r. nr SKO/41/RD-90/2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia wysokości kosztów związanych z usunięciem pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 3 listopada 2023 r., oddalił skargę D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 14 września 2022 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia wysokości kosztów związanych z usunięciem pojazdu.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

w dniu 23 lutego 2018 r., na podstawie dyspozycji wydanej przez Komendę Miejską Policji w Jeleniej Górze, pojazd marki VW Polo nr rej. [...], został usunięty z drogi na parking strzeżony z powodu kierowania pojazdem przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Korzystającym z pojazdu był K. M.. Powiadomienie o zaistniałej okoliczności zostało nadane do skarżącej oraz do korzystającego. Z uwagi na brak odebrania wymienionego pojazdu, Prezydent Miasta Jelenia Góra wniósł do Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia 14 października 2020 r. o sygn. akt I Ns 132/20 Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny orzekł przepadek pojazdu, stanowiącego własność D. N., na rzecz Prezydenta Miasta Jelenia Góra. Pojazd, z uwagi na stan techniczny, został zakwalifikowany do utylizacji – kasacji.

Powyższe stało się podstawą decyzji Prezydenta Miasta Jelenia Góra z dnia 19 marca 2021 r., którą na podstawie art. 130a ust. 10h i 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej: p.r.d.) orzeczono o zapłacie przez D. N. i K. M., kosztów w wysokości 12.886,00 zł powstałych w następstwie usunięcia przedmiotowego pojazdu. Decyzja ta została uznana za doręczoną skarżącej w trybie tzw. "podwójnego awizo" i nie została przez nią zaskarżona.

W wyniku wszczętego postępowania egzekucyjnego, skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, a następnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek o uchylenie decyzji oraz ewentualny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, a następnie objętą skargą decyzją odmówiło stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu I instancji wskazując, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uprawniające do stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję podkreślił, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie nadzwyczajnym, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. W tym aspekcie Sąd I instancji za prawidłowe uznał stwierdzenie organu, że postępowanie nieważnościowe nie może być traktowane jako ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją. Weryfikacja okoliczności podniesionych przez stronę skarżącą mogłaby nastąpić jedynie w zwykłym postępowaniu, natomiast nie można w postępowaniu wszczętym w trybie nadzwyczajnym podnosić zarzutów, których rozpoznanie stanowiłoby kolejne, trzecie już, rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji.

W ocenie Sądu I instancji, w dacie orzekania organ I instancji miał podstawy do orzeczenia o nałożeniu na skarżącą kosztów za usunięcie pojazdu, na co wskazywał zgromadzony przez ten organ materiał dowodowy. Sąd nie dopatrzył się przy tym kwalifikowanego naruszenia przepisów przez organ skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd I instancji przywołując przepisy regulujące usuwanie, przechowywanie, przepadek i utylizację pojazdów, stwierdził, że znajdujący się w aktach sprawy wydruk z Centralnej Ewidencja Pojazdów i Kierujących z dnia 26 października 2018 r. wskazywał, że skarżąca nabyła przedmiotowy pojazd umową sprzedaży z dnia 3 lipca 2016 r. Stosowna zmiana właściciela została odnotowana w CEPiK-u w dniu 8 września 2016 r. Z ewidencji nie wynikało aby nastąpiły w niej dalsze zgłoszenia zmian właściciela pojazdu. Sąd podkreślił, że obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu spoczywa na właścicielu pojazdu, przy czym obciąża on jednocześnie zbywcę i nabywcę pojazdu.

Wobec tego Sąd stwierdził, że organy miały podstawy do przyjęcia, że właścicielem przedmiotowego pojazdu była skarżąca, na której zgodnie z p.r.d. spoczywał obowiązek poniesienia kosztów usunięcia pojazdu solidarnie z użytkownikiem K. M.. Oparcie się przez Prezydenta Miasta Jelenia Góra na danych wynikających z ewidencji nie mogło być uznane za wadliwe.

Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącą dowodów, Sąd I instancji wskazał, że skarżąca mogła zbyć przedmiotowy pojazd na rzecz K. M. na podstawie załączonej umowy sprzedaży z dnia 10 lipca 2017 r. Fakt ten jednak nie został nigdy zgłoszony do bazy CEPiK ani przez nabywcę pojazdu, ani przez jego zbywcę. Organy nie miały zatem wiedzy o tej czynności prawnej. Sąd zauważył przy tym, że okoliczność ta mogła być podnoszona w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym nie zaś w trybie nieważności, który nie polega na kolejnej merytorycznej ocenie wydanej decyzji.

Sąd I instancji nie dopatrzył się wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji w stosunku do osoby, która nie była stroną w sprawie, Sąd ponownie podkreślił, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego jakie prowadzi się przed organami merytorycznymi. Wobec tego brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony skarżącej oraz użytkownika pojazdu.

Odnosząc się do wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 14 października 2020 r., Sąd I instancji wskazał, że w powołanym orzeczeniu przepadek nastąpił względem właścicielki pojazdu D. N.. Okoliczność ta nie zwalniała, w ocenie Sądu, organu z obowiązku dokonania we własnym zakresie ustaleń dotyczących właściciela pojazdu w postępowaniu służącym określeniu wysokości pokrycia kosztów usunięcia i przechowania tego pojazdu. W tym aspekcie Sąd I instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż w sprawie organy dokonały ustalenia na podstawie danych z CEPiK, z których wynikało, że właścicielem pojazdu w dacie wydawania dyspozycji usunięcia pojazdu, była D. N., a użytkownikiem K. M.. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez organ I instancji oraz decyzja o kosztach z dnia 19 marca 2021 r. były wysyłane zaś na adres skarżącej, podany w CEPiK. Brak było zatem, zdaniem Sądu, podstaw do stwierdzenia, że organy zaniechały czynności zmierzających do ustalenia właściciela pojazdu i ograniczyły się jedynie do postanowienia Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze.

Podsumowując, Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organ I instancji, skutkujących koniecznością stwierdzenia przez Kolegium nieważności decyzji. Sąd stwierdził, że wydana przez organ I instancji decyzja nie zawierała wad wymienionych w art. 156 k.p.a., w szczególności decyzja ta nie naruszała rażąco prawa.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

D. N., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą, tj. umowy sprzedaży samochodu z dnia 10.07.2017r., aneksu do umowy sprzedaży z dnia 10.07.2017r. i wypowiedzenia umowy ubezpieczenia z dnia 10.05.2017r., oraz dokumentacji medycznej skarżącej oraz zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do ustalenia kto w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Jelenia Góra był właścicielem auta w sytuacji gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, albowiem z dowodów przedłożonych przez stronę w toku postępowania wynikało, że skarżąca od dnia 10.07.2017r. nie posiadała tytułu prawnego do samochodu VW Polo o nr rej [...], a więc nie była stroną postępowania, a nadto z akt sprawy wynikało, że auto prowadził K. M. w związku z czym koniecznym było ustalenie na podstawie jakiego tytułu prawnego poruszał się tym autem, co więcej skarżąca z uwagi na stan zdrowia bez swojej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, w związku z czym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co miało wpływ na treść wyroku, albowiem doprowadziło do uznania, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 19.03.2021r. nr 12/SM/2021;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art 156 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 107§1 pkt 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowane i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 19.03.2021r. nr 12/SM/2021 w sytuacji gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowana do osoby niebędącej stroną, albowiem skarżąca nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, a w dacie wydania decyzji skarżąca nie była już właścicielką auta, stąd też brak było podstaw do przyjęcia, iż jest ona zobowiązana solidarnie do zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i wyceną wartości pojazdu z użytkownikiem auta K. M..

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 19.03.2021 r. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania w całości. Wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowego, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które jednak w analizowanej sprawie nie wystąpiły. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi D. N..

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, SKO w Jeleniej Górze bez naruszenia prawa odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji, albowiem wydana przez organ decyzja nie zawierała wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja ta nie naruszała rażąco prawa i nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Podkreślić należy za Sądem I instancji, iż postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie nadzwyczajnym, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. "Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w ww. art. 156 § 1 k.p.a. Wyłącznie w tym zakresie organ może przeprowadzić ewentualne postępowanie dowodowe. Niedopuszczalne jest przy tym rozpatrywanie (ocena) istoty sprawy załatwionej weryfikowanym orzeczeniem (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA/89/85, ONSA 1985, Nr I, poz. 30, LEX nr 9840). Decyzja przewidziana w art. 158 § 1 k.p.a. jest bowiem, decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, chociaż sprawy tej nie rozstrzyga (por. T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 156). W postępowaniu tym organ nie może zatem przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się – jak w postępowaniu zwykłym – oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym. Wady decyzji administracyjnej stanowiące zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. przyczyny stwierdzenia jej nieważności mają charakter materialny i tkwią w niej samej." (s. 5-6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Stosownie do poglądów judykatury: "Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym jej wydaniem. Podkreślić w związku z tym należy, iż zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji wyłącznie w trybie zwykłym (w trybie kontroli instancyjnej zainicjowanej odwołaniem). Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W przepisie tym chodzi bowiem wyłącznie o wady tkwiące w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Wady tego rodzaju, a więc stanowiące naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia dowodów, ich oceny i ustalenia stanu faktycznego, podlegają zwalczaniu w zwykłym trybie postępowania." (tak w wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 984/23; Lex nr 3710715).

Natomiast z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, "gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania lub - inaczej mówiąc - w sytuacji, gdy organ orzekł w formie decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu, który nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. znajduje zastosowanie w razie błędnego ukształtowania stosunku prawnego, tj. wyznaczenia praw i obowiązków podmiotu, którego takie rozstrzygnięcie w ogóle nie dotyczy." (wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2105/22).

Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, powołując się na stanowisko doktryny i judykatury, instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco (tak w wyrokach: wyrok NSA z 22 września 1999 r., IV SA 1380/97, LEX nr 47894; wyrok NSA z 10 listopada 1998 r., IV SA 912/97, LEX nr 45693; zob. także wyrok NSA z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1889/97, LEX nr 47887; wyrok NSA z 29 czerwca 1999 r., IV SA 1066/97, LEX nr 48675). W orzecznictwie sadowym stwierdza się, że ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość instytucji stwierdzenia decyzji. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie może być traktowane jako ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją, wydaną w trybie zwykłym.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, iż nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji "art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą, tj. umowy sprzedaży samochodu z dnia 10.07.2017r., aneksu do umowy sprzedaży z dnia 10.07.2017r. i wypowiedzenia umowy ubezpieczenia z dnia 10.05.2017r., oraz dokumentacji medycznej skarżącej oraz zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do ustalenia kto w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Jelenia Góra był właścicielem auta w sytuacji gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości", pomieszczony w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego zarzutu - naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. - wskazać trzeba, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265). W badanej sprawie, jak już podkreślono wyżej, postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajny i zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a ustalenie tego faktu było możliwe bez konieczności przeprowadzania dowodów uzupełniających. Dlatego też podniesiony zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji weryfikacja okoliczności podniesionych przez stronę skarżącą mogłaby nastąpić jedynie w zwykłym postępowaniu, natomiast nie można w postępowaniu wszczętym w trybie nadzwyczajnym podnosić zarzutów, których rozpoznanie stanowiłoby w istocie kolejne, trzecie już, rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji. Przedmiotem rozważań organu prowadzącego postępowanie w trybie art. 156 k.p.a. winno być zatem jedynie bezsporne ustalenie wystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie, a nie ponowna merytoryczna analiza przepisów w oparciu o nowe dowody zgłoszone przez skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu pomieszczonego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji "przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art 156 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowane i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 19.03.2021 r., nr 12/SM/2021 w sytuacji gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowana do osoby niebędącej stroną, albowiem skarżąca nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, a w dacie wydania decyzji skarżąca nie była już właścicielką auta, stąd też brak było podstaw do przyjęcia, iż jest ona zobowiązana solidarnie do zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i wyceną wartości pojazdu z użytkownikiem auta K. M.."

Jak niewadliwie stwierdził Sąd I instancji: "Analiza akt sprawy prowadzi do stanowiska, że w dacie orzekania organ I instancji miał podstawy do orzeczenia o nałożeniu na skarżącą kosztów za usunięcie pojazdu, na co wskazuje zgromadzony wówczas przez ten organ materiał dowodowy. W kontekście pozostałych zarzutów, Sąd nie dopatrzył się ponadto kwalifikowanego naruszenia przepisów przez organ skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. (...) podstawą materialnoprawą kwestionowanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 130a ust. 1 u.p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h u.p.r.d.). Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (art. 130a ust. 10i u.p.r.d.)." W analizowanej sprawie organ administracji, na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Ewidencja Pojazdów i Kierujących z dnia 26 października 2018 r., niewadliwie ustalił, iż D. N. nabyła przedmiotowy pojazd umową sprzedaży z dnia 3 lipca 2016 r. (data zmiany prawa własności: 3 lipca 2016 r.). Ta zmiana właściciela została odnotowana w CEPiK-u w dniu 8 września 2016 r. W ww. bazie zostały również zamieszczone szczegółowe dane pojazdu oraz dane adresowe właściciela pojazdu. Z ewidencji tej nie wynika aby nastąpiły w niej dalsze zgłoszenia zmian właściciela pojazdu. Stosownie do treści art. 78 ust. 2 u.p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu spoczywa na właścicielu pojazdu, przy czym obciąża on jednocześnie zbywcę i nabywcę pojazdu. Stosownie do stanowiska judykatury w przypadku obrotu pojazdami na rynku wewnętrznym wtórnym, na podstawie umów dwustronnych zarówno nabywca jak i zbywca pojazdu powinni dokonać wymaganych zawiadomień dla zapewnienia zaewidencjonowania zmiany właściciela pojazdu i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd. Rację ma zatem Sąd I instancji wskazując, iż wszczynając tryb postępowania uregulowany w art. 130a u.p.r.d., organy obowiązane były zatem do sięgnięcia do bazy CEPiK celem ustalenia właściciela pojazdu, co też – jak wynika z akt sprawy – miało miejsce. Stosowny wydruk z CEPiK wskazujący, że od 2016 r. właścicielem pojazdu pozostaje D. N., został załączony do akt sprawy. Organy administracji miały zatem podstawy do przyjęcia w tej sprawie, że właścicielem przedmiotowego pojazdu jest skarżąca, na której zgodnie z u.p.r.d. spoczywał obowiązek poniesienia kosztów usunięcia pojazdu solidarnie z użytkownikiem K. M.. Nadto w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze ( I Wydział Cywilny) z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt I Ns 132/20, w którym Sąd ten wskazał, iż przepadek nastąpił względem właścicielki pojazdu D. N.. Jak słusznie zaznaczył WSA - zgodnie z art. 365 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż: "W kwestii oceny czy mamy do czynienia z wydaniem decyzji w stosunku do osoby, która nie jest stroną w sprawie, nie można zapominać, że w ramach postępowania nieważnościowego nie przeprowadza się nowych dowodów merytorycznych w sprawie. (...). strona ma możliwość aktywnego uczestnictwa w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 130a u.p.r.d. i zgłaszania tam nowych dowodów do czasu jej ostatecznego zakończenia. Po tym czasie weryfikacja decyzji następuje w nadzwyczajnych trybach postępowania, i nie oznacza kolejnej merytorycznej instancji, lecz kontrolę decyzji pod kątem wystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 154 i 155 k.p.a. W ramach postępowania nieważnościowego organy są ograniczone możliwościami przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego.(...). Niezasadne są zatem zarzuty strony skarżącej w zakresie braku przeprowadzenia przez organ dowodów takich jak przesłuchanie K. M. lub skarżącej. W postępowaniu nieważnościowym nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego jakie prowadzi się przed organami merytorycznymi. Co więcej, również podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku postępowania toczącego się przed wymienionymi organami, co wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a." (s. 13 zaskarżonego wyroku WSA).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej,