Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 936/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 września 2023 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi C. S. i B. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 maja 2023 r. znak: WS-VI.7534.3.13.2023.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 31 maja 2023 r., nr WS-VI.7534.3.13.2023.BK, na podstawie art. 9a w zw. z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344; dalej: u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 12 grudnia 2022 r., znak: GN.II.6821.1.22.2020.BL, w której Starosta Krakowski orzekł o:

- zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow.0,0098 ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. P. , m. Kraków, powstałej z podziału działki nr [...], objętej Księgą Wieczystą nr [...], na rzecz C. S. i B. S. (dalej: skarżący) – na prawach wspólności ustawowej,

- zobowiązał skarżących do zwrotu na rzecz Gminy Kraków kwoty 3 017,67 zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości,

- odmówił zwrotu skarżącym nieruchomości część działki nr [...], odznaczonej na planie podziału nr [...] jako działka nr [...] o pow. 0,1252 ha, objętej Księgą Wieczystą nr [...] położonej w obrębie [...] jedn. ewid. P. w Krakowie.

W uzasadnieniu decyzji Starosta Krakowski stwierdził, że jedynie południowy fragment działki nr [...] – wydzielony przez uprawnionego geodetę w toku niniejszego postępowania jako działka nr [...] - można uznać za zbędny na cel wywłaszczenia. Pozostała część działki nr [...] nie spełnia przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n.

Wojewoda Małopolski uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Starosty wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżących z 3 lutego 2020 r. o zwrot nieruchomości składającej się z działki nr [...] (1350 m2), poł. w obr. [...], jedn. ewid. P. w Krakowie, która -decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków-P. z 3 lipca 1986 r. - została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z treścią tej decyzji wywłaszczenia nieruchomości dokonano na cele realizacji stacji redukcyjnej [...]/15 kV linii zasilających i rozdzielczych WN i SN w ramach rozbudowy stacji rozrządowej K. P., zgodnie z decyzją Naczelnika Dzielnicy Kraków-P. z 8 grudnia 1983 r., zatwierdzającą plan realizacyjny tej inwestycji.

Analiza planu sytuacyjnego, będącego załącznikiem do wskazanej decyzji Naczelnika Dzielnicy Kraków-P. z 8 grudnia 1983 r. zatwierdzającej plan realizacyjny stacji transformatorowej [...]/15 kV i linii zasilających 110 kV przy ul. S. w Krakowie wykazała, że przeważająca część działki nr [...] znajdowała się w granicach terenu objętego tą inwestycją. Niewielka, południowa część działki nr [...] (ok. 1/12 cz.), znajdowała się poza granicą inwestycji, wyznaczoną rowem odwadniającym. W obszarze zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości powstać miały: budynek rozdzielni 15 kV, fragment trasy kabla 15 kV, fragment drogi wewnętrznej, a także fragment sieci kanalizacji deszczowej ze studzienkami i fragment rowu odwadniającego, okalającego teren stacji.

Dokonując oceny zbędności działki nr [...] na cel jej wywłaszczenia Starosta Krakowski dokonał analizy pozyskanych z Głównego Urzędu Geodezji Kartografii w Warszawie zdjęć lotniczych obszaru objętego wnioskiem o zwrot wykonanych: 4 maja 1982 r., 30 kwietnia 1987 r., 24 września 1993 r., 25 sierpnia 1996 r. i 10 maja 1998 r. oraz wydruków ortofotomap z lat: 2004, 2011, 2013, 2017, 2018, 2019 i 2021.

Fotografia wykonana w roku 1982 zdaniem organu potwierdza, że przed wywłaszczeniem działka nr [...] położona była na terenach rolnych i użytkowana była rolniczo, na co wskazują widoczne na zdjęciu pasma pól uprawnych.

Nieostrość zdjęcia wykonanego w 1987 r. nie dostarczała informacji o stanie zagospodarowania tej działki, niemniej jednak Starosta stwierdził, że widoczny jest na nim obrys terenu przeznaczonego pod budowę stacji transformatorowej, z czego wnioskować można, zdaniem organu I instancji, że od tego momentu działka nie była użytkowana rolniczo.

Z kolei obraz uwidoczniony na zdjęciach lotniczych wykonanych: 24 września 1993 r., 25 sierpnia 1996 r. i 10 maja 1998 r. zdaniem organu dowodzi, że na omawianym terenie doszło do wybudowania urządzeń stacji transformatorowej. Widoczne są na nich m.in.: budynek nastawni, budynek rozdzielni 15kV, rozdzielnie napowietrzne z transformatorami, zarys dróg wewnętrznych i rów odwadniający wokół stacji. Na obszarze zawnioskowanej do zwrotu działki nr [...] widoczne są w szczególności: budynek rozdzielni 15 kV i fragment drogi wewnętrznej. W części południowej, przylegającej do posesji zabudowanej domem jednorodzinnym nr [...] przy ul. S. , działkę nr [...] przecina rów odwadniający teren stacji transformatorowej. Obszar zlokalizowany poza rowem pokryty był trawą.

Analiza wskazanych ortofotomap wykazała natomiast, że budynek rozdzielni 15 kV na działce nr [...] istniał do 2004 r. W tym też okresie teren stacji transformatorowej [...]/15 kV zaczął zarastać trawą i pojedynczymi drzewami. Na ortofotomapie z 2011 r., w obszarze działki nr [...], w prześwitach pod koronami drzew, widoczne są już tylko pozostałości budynku rozdzielni 15 kV, natomiast na działce sąsiedniej, niebędącej przedmiotem postępowania, nadal widoczny jest budynek nastawni.

Ortofotomapy z lat: 2017, 2018, 2019 i 2021 ukazują teren po zlikwidowanej stacji transformatorowej [...]/15 kV, w całości pokryty szatą roślinną - widoczne są korony drzew.

Organ I instancji wskazał następnie, że według informacji przekazanej przez Dyrektora Wydziału Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie P. S.A. w piśmie z 3 listopada 2020 r., cel wywłaszczenia na działce nr [...] "(...) został zrealizowany, ponieważ stacja trafo została wybudowana w 1990 r.", a następnie zlikwidowana w 2013 r. Okoliczność tę potwierdza nadesłana przez P. S.A. kopia księgi inwentarzowej z 31 października 2013 r. Lp. [...], dotyczącej budynku rozdzielni podstacji trakcyjnej, zlokalizowanej przy ul. S. w Krakowie.

W dniu 15 września 2021 r. Starosta Krakowski przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami nieruchomości, podczas której stwierdził, że południowa część działki, tj. obszar 3 m x 24,7 m, ogrodzona jest razem z działką nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. S. , ogrodzeniem wykonanym częściowo z blachy falistej, a częściowo z siatki drucianej wspartej na metalowych słupkach. Ta część działki użytkowana jest przez właścicieli ww. posesji jako ogród przydomowy. Tuż za ogrodzeniem, na osi wschód - zachód przebiega fragment rowu odwadniającego. Pozostała, przeważająca część działki nr [...], porośnięta jest samosiejkami drzew i krzewów. O tym, że stanowi teren po zlikwidowanej stacji transformatorowej, świadczą pozostałości - płyty betonowe - budynku rozdzielni i kanały technologiczne.

Zdaniem Wojewody Małopolskiego, ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwoliła w związku z powyższym organowi I instancji stwierdzić, że tylko południowy fragment działki nr [...] znajdujący się poza rowem odwadniającym teren wybudowanej, a następnie zlikwidowanej stacji transformatorowej [...]/15 kV P. , można uznać za zbędny na cel wywłaszczenia. Jest to obszar położony poza granicą inwestycji, wyznaczoną na planie sytuacyjnym południową krawędzią rowu odwadniającego, aktualnie ogrodzony i użytkowany jako ogród przydomowy przez właścicieli posesji zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. S. .

W celu wydzielenia do zwrotu części działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. P. , m. Kraków, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia, geodeta uprawniony przeprowadził w terenie niezbędne czynności geodezyjne. Linia podziału działki nr [...] biegnie wzdłuż północnego odcinka ogrodzenia posesji zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. S. . Południowa część działki nr [...] użytkowana jako ogród przydomowy, w całości pokryta jest trawnikiem. Poza ogrodzeniem znajduje się północna część działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. P. , m. Kraków, stanowiąca teren po zlikwidowanej stacji transformatorowej. W tym obszarze znajduje się fragment rowu odwadniającego, a powierzchnię tej części działki pokrywają drzewa i krzewy samosiejki. W efekcie sporządzony został projekt podziału działki nr [...] na działki: nr [...], której zwrotu Starosta Krakowski odmówił w pkt 4 decyzji, oraz nr [...], będącej przedmiotem zwrotu.

Po przeanalizowaniu akt sprawy Wojewoda Małopolski stwierdził, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji w zakresie określenia, sprecyzowania i ustalenia faktów związanych z realizacją celu wywłaszczenia należy ocenić pozytywnie.

Zdaniem Wojewody nie ulega wątpliwości, że teren objęty wnioskiem o zwrot był przed wywłaszczeniem użytkowany rolniczo i na przestrzeni lat zmienił się, a mianowicie powstał na nim budynek rozdzielni 15 kV oraz rów odwadniający. Dla kontrolowanej sprawy nie ma przy tym znaczenia brak dowodu potwierdzającego wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stacji rozrządowej Kraków - P. , gdyż przepis stanowiący wzór normatywny wypowiada się o realizacji celu wywłaszczenia, a nie o kwalifikowanym prawem dopuszczeniu do użytkowania celu wywłaszczenia.

Organ odwoławczy podał, że zgodnie z decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków-P. z 3 lipca 1986 r. znak: G-8221/I/Kb/35/86 wywłaszczenia nieruchomości dokonano na cele realizacji stacji redukcyjnej [...]15 kV linii zasilających i rozdzielczych WN SN w ramach rozbudowy stacji rozrządowej Kraków P. , a nie jak podnoszą skarżący, na cel rozbudowy stacji rozrządowej.

Organ wyjaśnił, że często zdarzało się, iż cel wywłaszczenia określony był w decyzji wywłaszczeniowej w sposób ogólnikowy. W takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia odbywa się na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym, w szczególności analizy dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w tym decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Decyzja Naczelnika Dzielnicy Kraków-P. z 8 grudnia 1983 r. zatwierdzała plan realizacyjny stacji transformatorowej [...]/15 kV i linii zasilających 110 kV, zgodnie z którym na przedmiotowej nieruchomości powstać miały i powstały: budynek rozdzielni 15 kV, fragment trasy kabla 15 kV, fragment drogi wewnętrznej, a także fragment rowu odwadniającego, okalającego teren stacji.

Wojewoda Małopolski podał, że jedynie teren działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. P. , m. Kraków, znajdujący się poza rowem odwadniającym teren wybudowanej, a następnie zlikwidowanej stacji transformatorowej [...]/15 kV P. , można uznać za zbędny na cel wywłaszczenia. Jest to obszar położony poza granicą inwestycji, wyznaczoną na planie sytuacyjnym południową krawędzią rowu odwadniającego, aktualnie ogrodzony i użytkowany jako ogród przydomowy przez właścicieli posesji zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. S. .

Odnośnie zaś działki nr [...], która stanowiła funkcjonalną całość wybudowanej, a następnie zlikwidowanej stacji transformatorowej [...]/15 kV P. i jako taka nie może zostać uznana za zbędną na cel jej wywłaszczenia, Starosta Krakowski prawidłowo odmówił jej zwrotu. Niezrealizowanie celu wywłaszczenia oznacza sytuację, gdy planowanych prac nie podjęto w ogóle lub odstąpiono od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona, tj. w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym.

Z uwagi na fakt, że na terenie objętym roszczeniem o zwrot (działka [...]) nie poczyniono żadnych nakładów, które mogły zmienić wartość zawnioskowanej do nieruchomości, organ I instancji celem zadośćuczynienia regulacji art. 140 u.g.n., dokonał stosownych rozliczeń finansowych związanych ze zwrotem nieruchomości, tj. waloryzacji zwracanego na rzecz Skarbu Państwa, otrzymanego za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowania, w stosunku do powierzchni zwracanej nieruchomości na rzecz wnioskodawców.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących dotyczącego braku włączenia do sprawy dowodu z oświadczeń skarżących oraz Z. C. organ odwoławczy stwierdził, że oświadczenia te nie mogą zostać uznane za wiarygodny dowód w sprawie, gdyż wynika z nich, że w latach 1991 do 1999 stacja nie została ukończona, co stoi w sprzeczności ze znajdującymi się w aktach sprawy zdjęciami lotniczymi wnioskowanego do zwrotu terenu oraz pismem P. z 3 listopada 2020 r., z których wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 136 ust. 3 i art, 137 u.g.n. przez wadliwą wykładnię i uznanie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i w konsekwencji brak uzupełnienia postępowania wyjaśniającego i postępowania dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

II. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania sprawy, a to:

1. art. 7 i 77 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, również dokumentów księgowych, dokumentów z procesu inwestycyjnego, które winny dowodzić o realizacji celu wywłaszczenia, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy ze względu na interes społeczny i słuszny interes skarżących, pominięcie zawnioskowanych dowodów, a wobec wadliwie przeprowadzonego postępowania przez Starostę Krakowskiego w konsekwencji wadliwe uznanie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany;

2. art. 78 § 1 w związku z art. 79a k.p.a., przez brak umożliwienia skarżącym przedstawienia i włączenia do sprawy dowodu z ich oświadczeń z 5 grudnia 2022 r., oraz pominięcie oświadczenia Z. C. z 5 grudnia 2022 r. na okoliczność jej pracy w charakterze stróża na działkach będących przedmiotem wniosku o zwrot, na których budowana była stacja rozrządowa Kraków-P. oraz na okoliczność, że ta stacja nigdy nie była ukończona, podłączona do sieci zasilającej oraz nigdy nie była oddana do użytkowania, na okoliczność licznych pożarów, wzniecanych przez osoby postronne, które miały tam miejsce, dewastacji nie ukończonej stacji rozrządowej oraz rozebrania niedokończonej stacji, która była w ruinie i w konsekwencji brak rozeznania innymi możliwymi dowodami (dokumenty procesu inwestycyjnego, dokumenty księgowe), czy realnie cel wywłaszczenia został zrealizowany;

3. art. 84 § 1 k.p.a., przez brak zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w sprawie dotyczącej stwierdzenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany;

4. art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez brak wskazania przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności;

5. art. 79a k.p.a., przez jego niezastosowanie, oparcie uzasadnienia decyzji wyłącznie o art. 10 k.p.a., brak wskazania skarżącym przez organ przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony przy stosowaniu art. 10 § 2 i 3 k.p.a., przez co organ uniemożliwił skarżącym przedłożenie dodatkowych dowodów takich jak oświadczenie skarżących, J. D. oraz Z. C..

W odpowiedzi na skargę wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne dokonują kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jedynie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle tych kryteriów należało stwierdzić, że jest ona prawidłowa, a wniesiona skarga, jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Istotę sporu w sprawie stanowiło ustalenie, czy w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowiącej obecnie działkę nr [...] położonej w obrębie [...] jedn. ewid. P. w Krakowie, zaistniały przesłanki tego zwrotu, określone w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n.

Zgodnie z treścią pierwszego z przywołanych przepisów, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (zd. 1 przepisu). Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli cel ten nie został zrealizowany.

Zarówno art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że celem wywłaszczenia działki ówcześnie nr [...] położonej w obrębie [...] jedn. ewid. P. w Krakowie, była realizacja stacji redukcyjnej [...]/15 kV linii zasilających i rozdzielczych WN i SN w ramach rozbudowy stacji rozrządowej Kraków P. . Ustalenie to znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków-P. z 3 lipca 1986 r. o wywłaszczeniu i nie jest w sprawie sporne.

Odnośnie do ustalenia przesłanki zbędności spornej nieruchomości dla realizacji wskazanego wyżej celu, Sąd ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy, dokonana przez organy analiza dokumentów dotyczących faktycznego przeznaczenia spornej działki oraz wnioski z niej wyciągnięte zasługują na aprobatę.

I tak, treść decyzji Starosty, jak i Wojewody potwierdza, że organy wzięły pod uwagę plan sytuacyjny, będący załącznikiem do decyzji Naczelnika Dzielnicy Kraków-P. z 8 grudnia 1983 r., zatwierdzającej plan realizacyjny stacji transformatorowej [...]/15 kV i linii zasilających 110 kV przy ul. S. w Krakowie. Plan ten istotnie wykazał, że przeważająca część działki nr [...] znajdowała się w granicach terenu objętego tą inwestycją, zaś niewielka, południowa część działki nr [...], znajdowała się poza granicą inwestycji, wyznaczoną rowem odwadniającym. W obszarze zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości powstać miały: budynek rozdzielni 15 kV, fragment trasy kabla 15 kV, fragment drogi wewnętrznej, a także fragment sieci kanalizacji deszczowej ze studzienkami i fragment rowu odwadniającego, okalającego teren stacji. Znajduje to potwierdzenie w znajdującym się w aktach dokumencie datowanym na sierpień 1982 r., pn. Założenia Techniczno-Ekonomiczne stacji [...]15 kV P. GPZ, Ogólny plan zagospodarowania stacji i linii zasilających 110 kV.

Powyższe założenia i projekty prawidłowo organy zestawiły z zebranymi dowodami z zasobów Głównego Geodety Kraju w postaci zdjęć lotniczych z 4 maja 1982 r., 30 kwietnia 1987 r., 24 września 1993 r., 25 sierpnia 1996 r. i 10 maja 1998 r. oraz wydruków ortofotomap z lat: 2004, 2011, 2013, 2017, 2018, 2019 i 2021. Takie zestawienie uprawniało w ocenie Sądu Starostę i Wojewodę do wyciągnięcia kilku zasadniczych dla rozstrzygnięcia wniosków, a mianowicie: przed wywłaszczeniem (1982 r.) działka nr [...] położona była na terenach rolnych i użytkowana była rolniczo, gdyż na zdjęciu widoczny jest pas pola uprawnego, po drugie, zdjęcia z 1993 r., 1996 r. i 1998 r. świadczą o tym, że na omawianym terenie doszło do wybudowania urządzeń stacji transformatorowej, tj. m.in.: budynku nastawni, budynku rozdzielni 15kV, rozdzielni napowietrznych z transformatorami, i rowu odwadniającego wokół stacji (k. 141 I tom akt admin.). Z materiału dowodowego w postaci wydruków ortofotomap z kolei wynika, że z pewnością od 2004 r. teren działki [...] zaczął porastać trawą i drzewami, aż do niemal całkowitego przesłonięcia budowli koroną drzew (ostatnie zdjęcie z 2021 r.). Z dokumentu w postaci pisma P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. z dnia 3 listopada 2020 r. (k. 163 I tom akt admin.) wynika dodatkowo, że stacja - wybudowana w 1990 r. - została ostatecznie zlikwidowana w 2013 r. Informacja ta pozostaje zatem spójna ze stanem spornej działki udokumentowanym zdjęciami znajdującymi się w aktach.

W tym momencie, odnośnie do stanu prawnego sprawy, należy wyjaśnić, że konstrukcja art. 136 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 137 u.g.n. przesądza, że do oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia nie można stosować zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia jest bowiem wyłącznie okoliczność faktycznego zrealizowania na wywłaszczonej nieruchomości celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Nie jest przy tym dopuszczalna wykładnia, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia. W świetle art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to brak jest możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, mimo nawet późniejszej zmiany jej przeznaczenia. Zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, po realizacji na niej celu wywłaszczenia, pozostaje bez wpływu na ocenę jej zbędności na cel wywłaszczenia.

Sąd stanął na stanowisku, że organy w rozpoznawanej sprawie były uprawnione do przyjęcia, że wywłaszczona nieruchomość wykorzystana została zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Wnioskowanie takie znajduje oparcie w prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych poczynionych na podstawie dopuszczonych jako dowód w sprawie dokumentów, zdjęć lotniczych, wydruków ortofotomap, jak i pisma P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. z dnia 3 listopada 2020 r., w którym stwierdzono wprost, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem stacja trafo została wybudowana w 1990 r. Jak już wcześniej zaznaczono, późniejsza decyzja o dyskontynuacji na wywłaszczonej nieruchomości części złożonej przecież inwestycji w postaci rozbudowy stacji rozrządowej Kraków P. , nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy.

Dalej, zgodnie z treścią art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Z kolei zgodnie z art. 79a § 1 zd. 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Odnośnie do naruszenia art. 79a k.p.a., skarżący upatrują go w braku umożliwienia przedstawienia i włączenia do sprawy dowodu z ich oświadczeń z 5 grudnia 2022 r., oraz pominięcie oświadczenia Z. C. z 5 grudnia 2022 r. na okoliczność jej pracy w charakterze stróża na działkach będących przedmiotem wniosku o zwrot, na których budowana była stacja rozrządowa Kraków-P. oraz na okoliczność, że ta stacja nigdy nie była ukończona, podłączona do sieci zasilającej oraz nigdy nie była oddana do użytkowania, a w konsekwencji brak rozeznania innymi możliwymi dowodami (dokumenty procesu inwestycyjnego, dokumenty księgowe), czy realnie cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Zdaniem Sądu, istotnie Wojewoda uchybił obowiązkowi umożliwienia skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem przez niego zaskarżonej decyzji, do czego zobowiązywał go art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie tego przepisu zostało w skardze powiązane z naruszeniem art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania skarżącym przez organ przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że aby stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło skutkować uwzględnieniem skargi, musi – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - stanowić naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego związku w sprawie zabrakło, o czym niżej.

W tym momencie należy wytknąć organowi odwoławczemu niekonsekwencję w argumentacji, gdyż w najpierw stwierdził, że oświadczeniu Z. C. o nieukończeniu stacji rozrządowej nie dał wiary, jako sprzecznemu z innymi dowodami, które uznał za wiarygodne, a już w kolejnym paragrafie wyartykułował, że "dla kontrolowanej sprawy nie ma znaczenia: "(...) czy stacja rozrządowa Kraków-P. została ukończona w procesie inwestycyjnym (...)" – o czym stanowiło przecież oświadczenie Z. C.. Innymi słowy w kolejnym akapicie, organ uznał, że oświadczenie to nie dotyczy okoliczności istotnej w sprawie, a zatem jest dla niej zbędne. Wskazany brak spójności w argumentacji nie miał ostatecznie wpływu na wynik sprawy, gdyż to co dla rozstrzygnięcia istotne i na co również zwrócił uwagę Wojewoda, to to, że rzeczywiście, czy inwestycja uzyskała pozwolenie na użytkowanie obiektu - wybudowanego przecież zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacji, czy zostało dopełnione zgłoszenie zakończenia budowy, z punktu widzenia ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ma dla sprawy znaczenia. Jak trafnie wskazano w decyzji, w ustawie tej jest mowa o realizacji celu wywłaszczenia, a nie o kwalifikowanym prawem dopuszczeniu do użytkowania celu wywłaszczenia. Stąd też skoro oświadczenie Z. C. odnosiło się do podłączenia do sieci zasilającej i oddania do użytkowania stacji rozrządowej (a przynajmniej jej części na działce [...]), to dotyczyło kwestii, która nie miała wpływu na uznanie realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości. Stąd też brak wezwania skarżących w trybie art. 10 i art. 79a k.p.a. przed wydaniem decyzji przez Wojewodę w tym kontekście nie miał wpływu na wynik sprawy.

W ocenie WSA nie doszło również do naruszenia w sprawie art. 84 § 1 k.p.a., przez brak zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w sprawie dotyczącej stwierdzenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Ocena bowiem, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, jest bowiem kwestią kwalifikacji określonego stanu faktycznego kategorią prawną określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ocena ta należy do organu orzekającego, nie zaś do biegłego.

Po dokonaniu analizy akt, Sąd doszedł do przekonania, że wbrew zarzutom skarżących, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę, organy obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący mogli uczestniczyć w postępowaniu dowodowym i składali środki dowodowe, takie jak choćby oświadczenia z dnia 5 grudnia 2022 r. Orzekające organy prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a .

W konsekwencji, skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 p.p.s.a.