Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1517/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2 art. 19 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji w M. z [...] r. nr [...] w sprawie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania na rok 2009 i przyznał I. O. płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł po potrąceniu kwoty sankcji w wysokości [...] zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Decyzję organu odwoławczego wydano na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej powoływana jako k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz.634 ze zm.), ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFRROW (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności odwołał się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podniósł, że wnioskodawczyni ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2009 złożyła w dniu [...] 2009 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, wraz z dwoma załącznikami graficznymi zawierającymi szkic działek rolnych objętych wnioskiem i wraz z oświadczeniem współposiadaczy – H. O. i E. O. o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności na rok 2009 I. O..

Wniosek zawierał deklarację działek rolnych:

A - JPO TUZ o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...] ;

B - JPO o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

B1 -UPO o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

C - JPO TUZ o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

zlokalizowanych w obrębie: J., gmina: K., powiat: [...] , woj. [...], strefa ONW ze specyficznymi utrudnieniami. Skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności do łącznej powierzchni [...] ha. Warunki otrzymania płatności ONW na rok 2009 określa Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2009 r. nr 40, poz. 329 ze zm.).

Działki objęte wnioskiem I. O. zostały poddane kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, której wyniki obejmuje Raport Nr [...] z dnia [...] 2009 r.

Następnie w dniach [...] 2009 r. oraz [...] 2009 r. odbyły się ponowne kontrole, które nie stwierdziły nieprawidłowości. Ponadto w dniu [...] 2009 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu, która odbyła się bez udziału producenta, a pomiary dokonane w terenie stwierdzają nieprawidłowości stanu zastanego faktycznie na gruncie względem danych zapisanych we wniosku o płatności.

W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej z wykorzystaniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, wykryto błędy dla działek nr [...] i [...]:

- suma powierzchni działek rolnych powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] i nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tej działce ewidencyjnej. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej: A, C,

- suma powierzchni działek rolnych, zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] i nr [...] we wszystkich wnioskach jest większa od całkowitej powierzchni tej działki wynikającej z ewidencji gruntów. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej A, B, B1,

- suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni zalesionych, wskazanych we wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty, położonych na działce ewidencyjnej nr [...], nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków (uprawnionych do uzyskania JPO oraz UPO) występujących na tej działce ewidencyjnej, zgodnie z bazą referencyjną. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej: A, B, B1.

Jedna z nieprawidłowości stanowiła tzw. błąd kontroli krzyżowej, polegający na zadeklarowaniu tej samej powierzchni w tym samym roku kalendarzowym przez więcej niż jednego rolnika. Konflikt krzyżowy wystąpił pomiędzy dwoma producentami tj. I. O. a J. Z..

W odpowiedzi na wezwanie organu I. O. wyjaśniła, że zadeklarowane działki są tylko w jej posiadaniu i inne osoby nie mają do nich żadnych praw. Wnioskodawczyni informowała, że dla działek będących jej własnością i przez nią użytkowanych nr [...] i nr [...] bezprawnie przypisuje sobie prawo posiadania inny rolnik J. Z..

Z kolei, rolnik J. Z., który również wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych dla działek nr [...] i [...] podtrzymał deklarację spornych działek wskazując na nich uprawy UPO i oświadczył, że jest ich jedynym użytkownikiem i decyduje o przeprowadzanych zabiegach agrotechnicznych.

J. Z. ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2009 (jak również na lata wcześniejsze) deklarując do płatności m. in. działki ewidencyjne [...] i [...]- obręb J..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. rozstrzygnął postępowanie w sprawie I. O. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmawiając przyznania płatności ONW i nałożył sankcje w łącznej wysokości [...] zł, z zastosowaniem przepisów prawa unijnego, a to:

- - art. 16 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 368 z dnia 23 grudnia 2006 r., str. 74 ze zm.) w związku z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30.04.2004r., str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.) wedle którego:

- "jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, rolnik jest wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym i stwierdzonym".

- Uzasadniając swoją decyzję organ pierwszej instancji wskazał na przedeklarowanie powierzchni wynoszące w przypadku JPO powyżej 181,99% powierzchni stwierdzonej, a w przypadku UPO przedeklarowanie wynoszące 100% powierzchni stwierdzonej. Do płatności JPO organ zakwalifikował powierzchnię [...] ha przy deklarowanej [...] ha, a do płatności UPO organ zakwalifikował [...] ha przy deklarowanej [...] ha. Ustalenia wielkości powierzchni kwalifikujących się do płatności organ dokonał w oparciu o poszczególne kontrole na miejscu przeprowadzone w roku 2009 i 2010 r.

- Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania I.O., uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M..

- Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił w zakresie jednolitej płatności obszarowej: powierzchnia deklarowana do płatności to [...] ha, powierzchnia deklarowana kwalifikująca się do płatności to [...] ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu to [...] ha [...]m2. A zatem różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikującą się do płatności a powierzchnią stwierdzoną to 14,93 %.

Wobec stwierdzenia różnicy między powierzchnią obszaru zadeklarowanego a powierzchnią obszaru zatwierdzonego w powierzchni użytków rolnych ARiMR zobowiązana była do zastosowania prawa wspólnotowego w zakresie pomniejszeń lub odmowy płatności. Zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Jeśli różnica między powierzchnia zadeklarowana a powierzchnia stwierdzona przekracza 3 %, ale nie więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma bvć przyznana w ramach przyznania płatności za jeden obszar jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotna wykryta różnice. Jeżeli różnica ta przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Z kolei, zgodnie z art. 16 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.) początkowo naliczona kwota płatności dla obszaru ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami w wysokości [...] zł w roku 2009 została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na sankcje wieloletnie nałożone w 2008 r. dla płatności ONW. Dokonane potrącenia spowodowały odmówienie płatności ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami.

Do potrącenia pozostała kwota w wysokości [...] zł tytułem sankcji wieloletnich nałożonych w 2008 decyzją Nr [...] z dnia [...] r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. uwzględniając wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu zakończył postępowanie w drodze decyzji Nr [...] z dnia [...] r. odmawiając przyznania płatności ONW na rok 2009 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz nałożone sankcje wieloletnie w roku 2008 dla płatności ONW.

Strona wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. odwołanie od tej decyzji.

W odwołaniu zarzuciła bezzasadne zaniżenie powierzchni stwierdzonej określonej w decyzji, gdzie przyjęto powierzchnię stwierdzoną [...] ha a powinno być [...] ha, błędne naliczenie sankcji oraz nałożenie bezzasadnych sankcji z tytułu niezgodności zaistniałych w roku 2008. Ponadto zwróciła uwagę, iż czynności kontroli administracyjnej wykonywane były bez udziału strony postępowania, co narusza kodeks postępowania administracyjnego, gdyż strona nie miała zapewnionego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, a wyniki tej kontroli nie zostały do pani I. O. przesłane.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. uchylił w całości Decyzję Nr [...] z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. i przyznał płatność ONW na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł, po potrąceniu kwoty w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Organ odwoławczy wskazał na nieprawidłowość jedynie w zakresie mniejszej powierzchni faktycznie użytkowanej w obszarze działki działki B/Bl zlokalizowanej na działce ewidencyjnej [...]. Kontroli podlegały wszystkie działki rolne zadeklarowane we wniosku.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. stwierdził, że po przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona dla ONW na rok 2009 wynosiła [...] ha.

We wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 zadeklarowana została powierzchnia [...] ha. Oznacza to, ze różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną wynosi [...] ha, co stanowiło zawyżenie powierzchni i wynosi 1,89 % powierzchni stwierdzonej.

Na podstawie art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami wynosi 264,00 zł. Zatem płatność naliczona do stwierdzonej i bezspornej na tym etapie postępowania powierzchni [...] ha wynosi [...] zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.) ww. naliczona kwota płatności dla obszaru ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami w wysokości [...] zł została pomniejszona o kwotę [...] zł ze względu na sankcje wieloletnie nałożone w 2008 r. dla płatności ONW decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M., rozstrzygającą sprawę o przyznanie płatności ONW na rok 2008. Potrącona kwota w całości pokryła kwotę sankcji wieloletnich nałożonych w 2008 r. Kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wynosi [...] zł.

Ponadto organ stwierdził, że w sprawie I. O. prowadzona była liczna korespondencja także odnośnie kontroli administracyjnej co czyni bezzasadnymi zarzuty strony odnośnie braku jej udziału w kontroli administracyjnej.

Rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., Nr [...] stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakładającej sankcje w kwocie [...] zł i zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze strona zarzuciła jedynie zastosowanie sankcji wieloletnich nałożonych decyzją organu za rok 2008, nr [...] z dnia [...] r.

Ponadto podniosła, że decyzja o nałożeniu sankcji z dnia [...] r. dotycząca roku 2008 jest nieprawomocna, gdyż wniosła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. dnia [...] r., podczas gdy zaskarżona decyzja Nr [...] została wydana dzień później i nie uwzględniała faktu wniesienia odwołania.

Wniosek o wstrzymanie wykonania Decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] o nieprzyznaniu dopłat bezpośrednich za rok 2008 i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł, dnia [...] r. nie był jeszcze rozpatrzony przez organ administracyjny i pomimo nierozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej płatności za rok 2008, została wydana za rok 2009 decyzja wykonująca sankcje nałożone nie ostateczną decyzją wydaną za rok 2008.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko Wskazał ponadto, że nieprawomocnymi wyrokami tut. Sądu uchylone zostały decyzje organu odwoławczego w sprawach za 2008 r. co ma wpływ na prawidłowość naliczenia sankcji w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływana jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność pomniejszenia przez organ odwoławczy przyznanej płatności ONW o sankcje wieloletnie nałożone decyzją organu pierwszej instancji za rok 2008, nr [...] z dnia [...] r.

W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie, w niniejszym postępowaniu, mimo jego długotrwałości, zaskarżona decyzja w odniesieniu do pomniejszenia przyznanej płatności ONW o sankcje wieloletnie nałożone decyzją będącą przedmiotem odrębnego zaskarżenia jest jako przedwczesna wadliwa i tym samym nie może się ostać.

Przepisem materialnym regulującym warunki przyznania określonemu podmiotowi płatności ONW jest § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. i powołane tam przepisy wspólnotowe. Zgodnie ze wskazanym przepisem:

§ 2. Płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym".

Wszystkie wyżej wymienione przesłanki uzyskania płatności skarżąca w ocenie organu odwoławczego spełniła co do wniosku za 2009 r. Powyższe ustalenia pozwoliły organowi przyznać płatność ONW w bezspornej wysokości [...] zł co do powierzchni [...] ha.

Natomiast fakt posiadania przez skarżącą działek rolnych o numerach [...] i [...], które objęte są konfliktem krzyżowym z J. Z. nadal pozostaje przedmiotem sporu w odniesieniu do wniosków za 2008 r. Należy przy tym zauważyć, że postępowanie wyjaśniające i dowodowe w sprawach przyznania płatności obszarowych za 2009 r. i 2008 r. prowadzone było przez organy pierwszej i drugiej instancji równolegle, w tym samym czasie, a strony co wynika z akt sprawy składały podobne o ile nie tożsame wnioski dowodowe i wyjaśnienia. Oczywiście słusznie organ zauważył, że wnioski w sprawie płatności bezpośrednich na poszczególne lata są rozpoznawane w odrębnych postępowaniach. Jednak zdaniem Sądu pomniejszenie przyznanej płatności ONW za rok 2009 r. na podstawie sankcji wieloletnich nałożonych zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji w sprawie wniosku o przyznanie płatności za rok 2008 nie daje się pogodzić z zasadą praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa zawartą w art. 8 k.p.a., z zasadą dwuinstancyjności postępowania określona w art. 15 k.p.a. i zasadą trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 k.p.a.

Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w powołanym przez pełnomocnika skarżącej nieprawomocnym wyroku tut. Sądu wydanym w sprawie sygn. III SA/Gl 714/12 oraz jego argumentację zawartą w pisemnym uzasadnieniu. Wyrokiem tym uchylono decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w M. z [...] r. w sprawie odmowy przyznania I. O. płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania na rok 2008 i nałożenia sankcji w kwocie [...] zł, która będzie potrącana z płatności w okresie kolejnych lat kalendarzowych.

Zdaniem organu nieprawidłowość, która stała się podstawą wydanej decyzji za rok 2008 r., to konflikt kontroli krzyżowej, a w ocenie Sądu ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca nie utraciła posiadania gruntów, do których miała tytuł prawny. Nawet gdyby taka konstatacja była nieuprawniona, to oczywistym jest, że skarżąca nie ponosi winy za przestępcze działanie osoby trzeciej J. Z., nota bene podjęte na jej szkodę.

Właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na korzystanie z nieruchomości przez J. Z. i żądali zaprzestania naruszeń ich prawa własności.

Skoro właściciele nieruchomości żądali zaniechania naruszeń w ostatnich latach, a J. Z. został uznany winnym przestępstw popełnionych na szkodę właścicieli działek [...] i [...] w roku 2006, 2007 i 2009, sam zainteresowany uzyskaniem dopłat tzn. J. Z. nie wykazał, aby posiadał z 2008 r. tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, a właściciele konsekwentnie utrzymywali, że to oni cały czas prowadzili działalność rolniczą na spornych działkach, to doświadczenie życiowe wskazuje – w braku dowodu przeciwnego - że ten stan faktyczny i stan stosunków sąsiedzkich należy odnieść również do roku 2008, a nie pomijać całkowicie przy ocenie kwestii posiadania uprawniającego do dopłat.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1. ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Z ust. 2. pkt 1 i 2 powołanego artykułu wynika, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nie jest wyrazem praworządności przyznanie przez organ ochrony i dopłat osobie, która za samowolne działania związane z gruntami, o dopłaty do których się ubiega została skazana za popełnienie przestępstwa na szkodę osoby uprawnionej, której prawa bezprawnie naruszono.

Z powyższych względów organ odwoławczy pochopnie w ocenie Sądu pomniejszył przyznaną pomoc finansową ONW o sankcje wieloletnie nałożone w skutecznie zakwestionowanym rozstrzygnięciu organu.

Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza wyżej powołane przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności jest przedwczesna co do pomniejszenia przyznanej płatności ONW o sankcje wieloletnie za 2008 r., Sąd na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania, a przede wszystkim wynik i uzasadnienie postępowania sądowego o przyznanie skarżącej płatności obszarowych na rok 2008.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.