Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1302/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 a ust. 1, l.p. 5.11 pkt 1-3 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Op 170/20 w sprawie ze skargi P. P., R. R. - wspólników spółki cywilnej B. s.c. P. P., R. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2020 r. nr BP.500.182.2019.1200.OP8.2738, 2928 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt II SA/Op 170/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi P.P. i R.R. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na P.P. i R.R., wspólników spółki cywilnej [...] z siedzibą w N., karę pieniężną w wysokości 6.100 zł, za naruszenia opisane w lp. 5.11, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 5.2.1, i lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.; dalej jako: "u.t.d."), tj. odpowiednio: przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny; niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W uzasadnieniu organ wskazał na ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonej kontroli u przedsiębiorcy, która obejmowała okres od dnia 1 czerwca 2018 r. do dnia 31 marca 2019 r., a następnie omówił szczegółowo stwierdzone naruszenia. Odnośnie do naruszenia opisanego w lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 i lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do ustawy, dotyczącego przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut i o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut organ wskazał, że:

- kierowca S. P. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 9 stycznia 2019 r. o 3 minuty (prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty, okres prowadzenia pojazdu rozpoczął o godzinie 17:43 a zakończył o godzinie 23:08 i w tym okresie nie odebrał żadnej przerwy);

- kierowca M. P. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniach: 10 stycznia 2019 r. o 1 godzinę i 36 minut (prowadził pojazd przez 6 godzin i 6 minut, okres prowadzenia pojazdu rozpoczął o godzinie 19:41 a zakończył o godzinie 04:12 i w tym okresie odebrał tylko dwie przerwy 15 minutowe: od 20:45 - 21:26 - 02:12-02:33); 28 stycznia 2019 r. o 3 minuty (prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty, okres prowadzenia pojazdu rozpoczął o godzinie 04:24 a zakończył o godzinie 10:27 i w tym okresie odebrał tylko jedną przerwę 15 minutową);

- kierowca Ł. T. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 17 stycznia 2019 r. o 8 minut (prowadził pojazd przez 4 godziny i 38 minut, okres prowadzenia pojazdu rozpoczął o godzinie 07:58 a zakończył o 12:41 i w tym okresie nie odebrał żadnej przerwy). Powyższe oznacza, iż wymienieni kierowcy naruszyli przepis art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.; dalej jako: "rozporządzenie nr 561/2006"), zgodnie z którym po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa, trwająca, co najmniej 45 minut, chyba, że kierowca zaczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwą o długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Na skutek odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Skargę na powyższą decyzję organu złożyli skarżący. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że

stanowisko organów obu instancji przyjęte w zaskarżonych decyzjach było nieuzasadnione, a co najmniej przedwczesne. Skarżący przedstawiali bowiem w toku postępowania dowody, z których miały wynikać korzystne dla nich okoliczności, świadczące o braku popełnienia deliktu administracyjnego, a organy nie przeprowadziły ich wnikliwej analizy. Przedstawione dowody to kserokopie faktur (47 szt.) dotyczących napraw samochodów, mających świadczyć o jeździe bez karty nie przez pracowników (kierowców) zatrudnionych przez obu przedsiębiorców, lecz o jazdach technicznych wykonywanych przez serwisantów, a także jazdach wykonywanych na terenie bazy magazynowej, w której dokonywany był załadunek towarów. Organy stwierdziły, że przedstawione dowody, w postaci faktur VAT, potwierdzają dokonywanie napraw, wymian lub sprawdzeń czy też badań technicznych pojazdów, jednakże nie pokrywają się z datami stwierdzonych naruszeń, co prowadzi do wniosku, iż nie dotyczą one wskazanych przypadków nierejestrowania danych na kartach kierowców. Zdaniem Sądu choć przedstawione faktury dokumentowały dokonywanie napraw pojazdów skarżących, to jednak brak było w ocenie organów administracji możliwości powiązania tych napraw z konkretnymi przypadkami poruszania się pojazdów bez włożonej karty kierowcy, na której winna być rejestrowana jego aktywność

Zdaniem Sądu, organy nie wykazały, które z kwestionowanych przez kontrolujący organ zapisów w tachografach cyfrowych zainstalowanych w kontrolowanych pojazdach, był zapisem niedopuszczalnego z punktu widzenia przepisów przejazdem, co do którego istniał obowiązek rejestracji czasu pracy kierowcy. Organy ograniczyły się jedynie do prostego zestawienia dat wystawienia faktur za naprawy pojazdów z datami ustalonych deliktów administracyjnych stwierdzając, że się nie pokrywają. Nie odniesiono się jednak do twierdzeń skarżących o charakterze napraw i sposobie wystawiania faktur oraz o sposobie rozliczenia za wykonane usługi. Ponadto, w ocenie Sądu, niewystarczające było samo stwierdzenie, że brak w fakturach numeru rejestracyjnego naprawianego pojazdu, nie pozwala przyjąć, że w dniu objętym kontrolą i stwierdzonym deliktem administracyjnym dany pojazd nie był – jak twierdzą skarżący – objęty naprawą, remontem, załadunkiem czy jazdą techniczną z innego powodu. Wobec składanych przez skarżących oświadczeń, sam tylko zarejestrowany ruch pojazdów nie może świadczyć o wykonywaniu przewozów (jazd) po drogach publicznych. W ocenie Sądu istniejące wątpliwości co do stanu faktycznego powinny zostać wyjaśnione przy wykorzystaniu innych środków dowodowych niż jedynie dowód z dokumentu. Organ mógł i powinien był choćby przesłuchać w charakterze świadka co do okoliczności i czasu dokonywanych napraw właścicieli i pracowników przedsiębiorstw wykonujących wskazane remonty (naprawy, przeglądy) pojazdów oraz wystawiających faktury. Tym bardziej, że z analizy czasu oraz odległości zarejestrowanych jazd wykonywanych bez włożonej karty kierowcy wynikało, iż nie były one prowadzone w porze nocnej i w zdecydowanej większości były to przejazdy na bardzo krótkich odcinkach - od jednego do kilku kilometrów.

Ponadto Sąd stwierdził w zakresie nieobjętym zarzutami skarżących naruszenie prawa materialnego. Sąd uznał bowiem, że stwierdzone w dniu 10 stycznia 2019 r. w przypadku kierowcy M. P. naruszenie podlegało wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 3 lp. 5.11. załącznika nr 3 do ustawy i jednorazowej karze w wysokości 350 zł. Tymczasem organy w sposób błędny nałożyły karę osobno za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut i o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut oraz o czas powyżej 1 godziny i 30 minut. Wobec tego zdaniem Sądu doszło więc do nieuprawnionego, podwójnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należało ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące

II

Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania - art 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej jako: "kpa"), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, gdyż nie ustalił i nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy oraz nie odniósł się do argumentacji i twierdzeń skarżącego, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, zaś w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i okoliczności sprawy, działając w granicach swobodnej oceny dowodów, kierując się zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, organ prawidłowo przyjął, że przewozy wykonywane pojazdami należącymi do skarżącego podlegały regulacjom unijnym i krajowym nakazującym obowiązek rejestrowania na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;

2) obrazę przepisów prawa materialnego tj. lp. 5.11 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. i w zw. z art 7 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w sytuacji stwierdzenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 36 minut zasadnym jest nałożenie kary w łącznej wysokości 350 zł tylko na podstawie Ip. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. i brak jest podstaw do nałożenia kary przewidzianej w lp. 5.11 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków;

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie są zgodne z prawem.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że - najogólniej rzecz ujmując - w przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie okolicznościach faktycznych, Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące nałożenie kary pieniężnej. W ocenie Sądu pierwszej instancji zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy był niewystarczający do uznania, że skarżący dopuścili się naruszenia, o którym mowa w 6.2.1 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym, a także uwzględniając zasadę wynikającą z treści art. 134 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził naruszenie prawa materialnego (nieobjęte skargą) opisane w pkt 5.11 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na nieuprawnionym podwójnym sankcjonowaniu (sumowaniu kar pieniężnych) jednego naruszenia przepisów.

Skoro w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego, to co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

W ocenie NSA nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że przedstawiony zarzut w istocie odnosi się do odmiennej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, a w szczególności wskazuje, iż wbrew stanowisku zawartym w zaskarżonym wyroku organ prawidłowo ocenił i uznał, że przewozy wykonywane pojazdami należącymi do skarżących podlegały regulacjom unijnym i krajowym nakazującym rejestrowanie na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebiegu drogi.

W ramach przedstawionego zarzutu najdalej idącym jest zarzut wskazujący na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uznanie jego zasadności mogłoby bowiem wykluczyć możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle ważkie, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób wystarczająco logiczny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w zakresie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy więc podkreślić, że w ocenie NSA uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. i zostało sporządzone w sposób, który umożliwia przeprowadzenie kontroli prawidłowości tego orzeczenia.

W ocenie NSA zamierzonego skutku nie mogły także odnieść zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji pozostałych przepisów postępowania wymienionych szczegółowo w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty te adresowane są wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia o czym trzeba wnioskować na podstawie konstrukcji wskazanych zarzutów, jak i na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że w orzecznictwie NSA wyraźnie wskazuje się, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane (por. wyroki NSA z dnia: 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1633/22; 11 lipca 2023 r. sygn. akt II GSK 426/20).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji badał, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz oceniał proces ustalania stanu faktycznego przez organ administracji z punktu widzenia wymagań proceduralnych oraz zastosowania przepisów prawa materialnego.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji, w zakresie w jakim stwierdził deficyty w gromadzeniu materiału dowodowego oraz wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać za prawidłowe i dające podstawę do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia co do stawianego skarżącym zarzutu naruszenia przepisów zawartych w 6.2.1 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem NSA zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przypadku przedstawienia przez skarżących dowodów w postaci kserokopii faktur dotyczących napraw samochodów i stanowiska skarżących o przemieszczaniu się pojazdów na terenie bazy magazynowej koniecznym było odniesienie się przez organ do twierdzeń o charakterze napraw i sposobie wystawiania faktur oraz o sposobie rozliczania za wykonane usługi. Dla uznania przedstawionych dowodów za niewiarygodne nie jest wystarczające zestawienie samych dat wystawienia faktur za naprawy pojazdów z datami stwierdzonych naruszeń i przyjęcie, że skoro daty te nie pokrywają się to tym samym brak podstaw do uznania, że przedstawione faktury mogą stanowić podstawę do przyjęcia, iż skarżący nie dopuścili się naruszenia przepisów o obowiązku rejestrowania na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Ponadto trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że brak w fakturze numeru rejestracyjnego naprawianego pojazdu nie może dyskwalifikować takiego dowodu jako wykazującego przeprowadzane naprawy, a powstałe w tym zakresie wątpliwości należy wyjaśnić przy wykorzystaniu innych środków dowodowych w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W ocenie NSA nie jest również zasadny zarzut opisany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią 5.11. załącznika nr 3 do u.t.d. za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przewidziano następujące kary pieniężne za przekroczenie: o czas do mniej niż 30 minut -100 zł; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut - 250 zł; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut-350 zł.

W tym stanie rzeczy NSA orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z treści 5.11. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym nie wynika żadna podstawa do sumowania kwot kar z punktów 1, 2 i 3, a brzmienie punktu 3 5.11. załącznika numer 3 do ustawy nie pozwala na przyjęcie, iż przewidziana w nim kara jest poprzedzona sankcją z pkt 1 i 2.

Przedstawiony wyżej sposób redakcji przytoczonych przepisów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnia przyjęcie, że w przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy określonego w 5.11.3 mieści się naruszenie z 5.11. pkt 2, zaś w naruszeniu opisanym w 5.11.2 mieści się czyn z 5.11.1.

Tym samym w przypadku nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku ze stwierdzeniem naruszenia opisanego w 5.11. pkt 3 załącznika nr 3 do tej ustawy, za "współukarane" uznać należy naruszenia skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego z 5.11. pkt 2 i 1.

W związku z powyższym podzielić należy pogląd, że w tego typu sytuacjach (w naruszeniach zawierających w sobie czyny "współukarane") nie dochodzi do realnego zbiegu naruszeń. Nie ma więc uzasadnienia nakładanie kar za każdy z czynów przewidzianych w 5.11. pkt 1-3 z osobna. Treść omawianych przepisów świadczy o tym, że nie mogą one stanowić podstawy prawnej do sumowania kar, szczególnie, że z treści powoływanego załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika, że wagę trzech naruszeń wskazanych w 5.11. ustawodawca ocenił odmiennie. Te same okoliczności nie mogą stanowić naruszenia różnych deliktów, co do naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w szczególności - jak w tej sprawie – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Przekroczenie progu przewidzianego dla poszczególnego naruszenia powoduje jedynie uruchomienie kolejnej wyższej, narastającej sankcji, nie skutkuje zaś sumowaniem sankcji (por. wyroki NSA z dnia: 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 604/21, 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 2167/21).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.