Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 142/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki Jawnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2023 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia 26 września 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 387,- (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 26 września 2023 r. nr [...] Zarząd Dróg Miejskich w P. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm., dalej: u.d.p.) oraz § 2 uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych Miasta P. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2022 r. poz. 4692 ze zm., dalej: uchwała), nałożył na [...] sp. jawna (dalej: strona/skarżąca) karę pieniężną w kwocie 621 zł za zajęcie przez 9 dni bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego przy ul. [...] w P..

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., art. 8 § 2 K.p.a., art. 28 K.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art.17, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm., dalej: u.o.), art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519, dalej: u.u.c.p.g.), § 1, § 2, § 4, § 5 ust.1, 4 i 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2, § 9 pkt 2, §11 ust. 7 – określone w zał. do uchwały Rady Miasta P. z 28 września 2021r. nr [...] w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P., a także art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19,innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), dalej ustawa COVID-19.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO/organ odwoławczy) decyzją z 28 grudnia 2023 r. (nr jak w sentencji wyroku) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem do właściciela drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego winien wystąpić podmiot, który ustawia kontener w pasie drogowym, jeżeli wcześniej nie wystąpił o zezwolenie właściciel nieruchomości, inwestor czy zleceniodawca. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. W dniu 5.07.2023 r. w wyniku terenowej kontroli organ I instancji stwierdził zajęcie pasa drogowego ul. [...] w P., będącej drogą powiatową, bez wymaganego zezwolenia poprzez ustawienie kontenera nr [...] stanowiącego własność firmy [...] sp.j. Dodatkową kontrolę przeprowadzono 13 lipca 2023 r., w trakcie której stwierdzono, że kontener nadal zajmuje pas drogowy. Dopiero kontrola w dniu 19 lipca 2023 r. ujawniła brak zajęcia ww. pasa drogowego. 5 lipca 2023r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia przez skarżącą spółkę. Zawiadomienie odebrane zostało w dniu 17 lipca 2023r. Ustalono, że kontener zajmuje powierzchnię 2,30 m2, pomiarów dokonano drogomierzem NEDO, posiadającym świadectwo wzorcowania. Z załączonych zdjęć fotograficznych oraz pomiarów dokonanych odbiornikiem GPS ustalono, że obiekt umieszczono w miejscu oznaczonym w ewidencji gruntów jako droga. 18 lipca 2023r. A. T. podała, że nie zgadza się z wszczęciem postępowania wobec spółki, gdyż zlecającym podstawienie kontenera była osoba fizyczna więc ewentualne wszczęcie postępowania powinno dotyczyć zleceniodawcy a nie jego wykonawcy. Decyzją z 26.09.2023r. organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną za zajęcia pasa drogowego od 5.07.2023r. do 13.07.2023r. przez kontener o powierzchni 2,30 m2 w wysokości 621 zł (2,30m2 x 3 zł x 9 dni x10). Rozpoznając odwołanie Kolegium wskazało, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powinien wystąpić podmiot, który ustawia kontener w pasie drogowym, czyli ten kto faktycznie zajmuje pas drogowy. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie podmiotem, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi jest firma [...] sp.j. prowadząca działalność gospodarczą polegającą, m.in. na zabraniu odpadów do kontenerów, które ustawiane są m.in. w pasie drogowym i ta firma decyduje kiedy kontener jest odbierany. Stawiając kontener w określonym przez zleceniodawcę miejscu spółka powinna najpierw zweryfikować, czy na zajęcie pasa drogowego wydane zostało stosowne zezwolenie.

Kontener jest narzędziem, poprzez które zleceniobiorca realizuje zlecaną usługę, otrzymując w zamian zapłatę. Zleceniodawca wskazuje jedynie miejsce postawienia kontenera, a zleceniobiorca decyduje, czy kontener można postawić w danym miejscu. Jeśli stawia go nie weryfikując, czy organ wydał zezwolenie, narusza bezpieczeństwo użytkowników drogi, a tym samym podlega karze za zajęcie pasa drogowego.

Kolegium uznało również, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 K.p.a. Organ uznał, że o ile strona zaprzestała naruszenia prawa poprzez usunięcie kontenera, to nie można uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. SKO podało, że zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim urządzeń niezwiązanych z budową, przebudową, remontem lub utrzymaniem drogi stanowi zagrożenie dla utrzymania szczególnej ochrony ruchu drogowego. Pas drogowy jest szczególną przestrzenią, która ma umożliwić prowadzenie zadań w zakresie transportu, komunikacji i przemieszczania się. Jakiekolwiek zajęcie pasa drogowego wymaga wydania stosownego zezwolenia przez zarządcę drogi. Zajęcie pasa drogowego ul. [...] dotyczyło drogi powiatowej. Nadto zdaniem organu odwoławczego w sprawie mamy do czynienia z dużą społeczną szkodliwością czynu, który może zachęcić kolejne podmioty do zajmowania pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi. Organ podał, że trudno podjąć decyzję o zastosowaniu wobec spółki jedynie pouczenia. Jest ona świadoma, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia będzie skutkować nałożeniem na nią kary. Pomimo wielokrotnych decyzji organu (ZDM) nakładających na [...] sp.j. kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, robi to nadal, czyli świadomie.

Organ wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy kwestii uregulowanych w ustawie o drogach publicznych a nie na podstawie ustawy o odpadach, na którą powołuje się strona. Podnoszona w odwołaniu kwestia opracowania projektu tymczasowej organizacji ruchu jest odrębnym zagadnieniem, nie związanym z niniejszą sprawą. Sumując organ uznał, że spółka profesjonalna, jaką jest [...] sp.j. powinna przed postawieniem kontenera upewnić się, czy zostało wydane zezwolenie na zajęcie pasa drogowego przez zarządcę drogi. W przedmiotowej sprawie tego nie uczyniła, zajmując pas drogowy bez stosownego zezwolenia.

[...] sp. jawna w skardze do Sądu na powyższą decyzję SKO w P. wniosła o jej uchylenie, a w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego - o uchylenie obu decyzji w sprawie i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Podniesiono zarzuty naruszenia:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji,

- art. 136 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodów powołanych w odwołaniu i jego uzupełnieniu,

- art. 7 K.p.a. – poprzez uznanie, że to strona zobowiązana była uzyskać zezwolenie na zajęcie pasa drogowego,

- art. 8 § 2 K.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie prawnym i faktycznym,

- art. 28 K.p.a., art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 17, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.o., art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 u.u.c.p.g., § 1, § 2, § 4, § 5 ust.1, 4 i 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2, §8, §11 ust. 7 – określone w zał. do uchwały RM P. z 28 września 2021r. w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1264) poprzez ich nie zastosowanie i nie wypowiedzenie się co do treści tych przepisów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,

- art. 84 Konstytucji RP poprzez nałożenie na stronę obowiązków nie wynikających z regulacji ustawowych,

- art. 32 Konstytucji RP i art. 8 § 1 K.p.a., tj. zasady równego traktowania poprzez nie nakładanie obowiązku uzyskania decyzji na zajęcie pasa drogowego na firmę SKIP, a nakładanie na stronę takiego obowiązku.

Nadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., gdyż w postępowaniu naruszono zasadę praworządności, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę bezstronności i zasadę równego traktowania. Zdaniem strony naruszono również przepisy art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie:

- art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że stroną postępowania była spółka,

- art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 17, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach,

- art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz art. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,

- §1, §2, §4, §5 ust. 1,4 i 5, §6 ust. 1 i ust. 2 pkt 11, § 7 ust.9 pkt 2, §9 oraz § 11 ust.7 określone w załączniku do uchwały Nr [...] Rady Miasta P. z dnia 28 września 2021r. w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P.,

- całkowite pominięcie w prowadzonych postępowaniach administracyjnych i wydanych decyzjach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. 2016, poz. 1264),

- art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID – 19,

- całkowite pominięcie pisma z 11.07.2023r. skierowanego do Biura Miejskiego Inżyniera Ruchu w P. i pisma Biura Miejskiego Inżyniera Ruchu z 20.07.2023r.

W motywach skargi wskazano, że Kolegium nie odniosło się do załączonych do odwołania dokumentów i błędnie uznało, że skoro skarżąca jest podmiotem ustawiającym kontener w pasie drogowym, to zajmuje pas drogowy i winna wystąpić o zezwolenie na jego zajęcie. Podniesiono, że organy - pomimo inicjatywy strony - nie podjęły żadnych działań celem ustalenia podmiotu zobowiązanego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem strony to podmiot zlecający jest odpowiedzialny za zamówienie kontenera, bowiem wskazuje miejsce jego posadowienia oraz akceptuje regulamin świadczenia usług skarżącej. Organ winien dążyć do wyjaśnienia sprawy w tym zakresie, choćby w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o. Dodano również, że w związku z otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie spółka przesłała do organu informacje o rzeczywistym zleceniodawcy usług ustawienia kontenera w pasie drogowym, lecz organy nie podjęły żadnych działań celem ustalenia, czy ów podmiot posiada zezwolenie na zajęcie pasa drogowego.

Strona w uzasadnieniu skargi podniosła również zarzut braku odniesienia się przez Kolegium do zarzutu naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19.

SKO w P. w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024r. WSA w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Na rozprawie 5 czerwca 2024r. na podstawie art. 111§ 2 p.p.s.a sąd postanowił połączyć niniejszą sprawę i sprawę III SA/Po 146/24 do łącznego rozpoznania lecz odrębnego rozstrzygnięcia, gdyż pozostawały ze sobą w związku, dotyczyły bowiem nałożenia przez organ kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego przez [...] sp.j.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę jako zasadną należało uwzględnić.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o drogach publicznych (pełna nazwa i publikator podano wyżej). Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych;

3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1–3 (ust. 2).

Jak stanowi art. 40 ust. 12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,

3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c

– zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną

w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4–6.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt zajęcia pasa drogowego ul. [...] w P. w dniach od 5 lipca 2023r. do 13 lipca 2023 r. przez ustawienie kontenera. Spór dotyczy natomiast podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w rozumieniu art. 40 ust. 12 u.d.p. Zdaniem organu podmiotem tym jest strona skarżąca, która podjęła się ustawienia przedmiotowego kontenera na wywóz odpadów w pasie drogowym, zdaniem zaś strony była ona jedynie zleceniobiorcą wywozu odpadów, a podmiotem odpowiedzialnym winien być zleceniodawca usługi ustawienie kontenera.

Zważyć należy, że z przepisu art. 40 ust. 12 u.d.p. nie wynika, który podmiot jest zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a jedynie, że zarządca drogi zobowiązany jest do wszczęcia postępowania i wymierzenia kary z tego tytułu. Kto będzie adresatem decyzji zależy od konkretnych okoliczności sprawy i na tej podstawie należy określić podmiot zobowiązany. Ustawa nie stanowi, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary jest ten, kto ma tytuł do urządzenia/kontenera, lecz ten, kto zajmuje pas drogowy bez zezwolenia. Należy więc rozważyć, czy okoliczności zajęcia pasa drogowego są ukształtowane przez umowę na wywóz odpadów, czy inne zdarzenia, a jeśli tak jakie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w przypadku kar za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, co do zasady odpowiedzialność administracyjnoprawna powinna być wiązana z właścicielem obiektu zajmującego pas drogowy. Jednak od tej zasady dopuszczalne są wyjątki w tych wszystkich przypadkach, w których mamy do czynienia z wieloma podmiotami zajmującymi pas drogowy lub zajęciem tego pasa w imieniu lub na rachunek osób trzecich. W takich sytuacjach przypisanie kary musi być odnoszone do konkretnej sytuacji faktycznej i w jej ramach organ ma ustalić podmiot odpowiedzialny (por. wyroki NSA z: 17 września 2019 r., sygn. akt II GSK 484/19, 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 595/19, 18 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 90/18 i II GSK 565/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy kategorycznie stwierdził zaś, że to firma wywożąca odpady (zleceniobiorca) zobowiązana jest zweryfikować, czy zleceniodawca posiada stosowne zezwolenie na realizację usługi. W przeciwnym wypadku, jak w niniejszej sprawie, to firma umieszczająca kontener w pasie drogowym zobowiązana jest przed postawieniem kontenera wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Organ poprzestał jedynie na takim arbitralnym i nie mającym oparcia w omawianych przepisach i materiale dowodowym ustaleniu, pomimo, że w toku postępowania strona skarżąca poinformowała drogą elektroniczną (w dniu 18.07.2023 r.) organ I instancji (występujący w jego imieniu Zarząd Dróg Miejskich w P.), że kontener był postawiony dla osoby fizycznej. P. to stanowiło bezpośrednią reakcję strony na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Pomimo powyższego, organ I instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej temu oświadczeniu ze względu na brak przedstawienia jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego to twierdzenie.

W ocenie Sądu, skoro organy orzekające w sprawie dysponowały oświadczeniem spółki kwestionującym podmiot odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, to obowiązkiem organu była weryfikacja takiej informacji i podjęcie dalszych czynności dowodowych w zakresie ustalenia podmiotu zlecającego ustawienie kontenera oraz poddanie ich ocenie. Podobnie uznanie organu, że wskazane wyżej pismo nie zawiera wymaganych załączników w postaci umowy z osobą fizyczną, czy innych informacji, winno obligować organ na gruncie art. 50 § 1 K.p.a. do wezwania strony do uzupełnienia pisma poprzez nadesłanie wymaganych dokumentów, jak również podania danych osobowych i adresu zamieszkania osoby uznanej przez stronę za odpowiedzialną za przedmiotowe naruszenie. Przepis art. 50 § 1 K.p.a. stanowi bowiem, że organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Skoro więc organ I instancji dopatrzył się braków pisma strony wniesionego drogą elektroniczną zobowiązany był – tym bardziej, że stanowiło ono jedyny przejaw udziału w I-instancyjnym postępowaniu administracyjnym– wezwać stronę do usunięcia jego braków w stosownym terminie poprzez dołączenie wymaganych dokumentów czy informacji. W ocenie Sądu brak podjęcia przez organy orzekające wyjaśnień w tym kluczowym zakresie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z określoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powinny przy tym, jak stanowi art. 9 K.p.a. należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W postępowaniu wyjaśniającym zaś, jak stanowi art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Zdaniem Sądu w zakończonym postępowaniu administracyjnym organy orzekające obu instancji błędnie, z naruszeniem powyższych przepisów postępowania, nie zbadały w sposób wyczerpujący, który z podmiotów – skarżąca spółka czy zlecająca postawienie kontenera w pasie drogowym ul. [...] w P. osoba fizyczna, dopuściła się deliktu administracyjnego polegającego na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia w dniach 5.07.- 13.07.2023r. Pomimo uzyskania od skarżącej informacji pisemnej (e-mail z 18.07.2023 r.) wskazującej, że osobą zamawiającą kontener posadowiony w pasie drogowym przy ul. [...] w w/w dniach była osoba fizyczna, organy przedwcześnie, dysponując ograniczonym materiałem dowodowym, pominęły w swoich ustaleniach ww. oświadczenie strony w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego. W tym kluczowym zakresie sprawy organy nie przeprowadziły w zasadzie postępowania wyjaśniającego uznając, że informacja strony była niepełna. Zdaniem Sądu powyższy brak złożonego przez stronę pisma z 18 lipca 2023 r. drogą elektroniczną nie zwalniało organów z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tym bardziej, gdy sygnalizowane przez stronę okoliczności wymagały wyjaśnienia. Relewantne prawnie bowiem było ustalenie, danych wskazywanej przez spółkę osoby fizycznej, jaki rodzaj umowy wiązał skarżącą spółkę z osobą fizyczną na okoliczność posadowienia kontenera i wywozu odpadów, w tym wynikający z umowy tej zakres odpowiedzialności stron umowy. Zagadnienie to wymagało bezsprzecznie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym zebrania niezbędnych dowodów, poza samymi dowodami z kontroli przeprowadzonych w dniach 5 i 13 lipca 2023 r.

Sąd jednocześnie pragnie podkreślić, że zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1634/20, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca zobowiązana będzie również wykazać aktywność procesową w wyjaśnieniu okoliczności, w jakich doszło do omawianego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i wskazać osobę fizyczną, o której wspomniała w piśmie z 18 lipca 2023r. z potwierdzeniem faktu, że to ona zleciła ustawienie kontenera w tym konkretnym miejscu.

W rezultacie należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, ze względu na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu przez organy całości okoliczności sprawy i zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, a organ II instancji błędnie zaaprobował te uchybienia. Nie odpowiedział i nie ustosunkował się również w pełni do zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym także zarzutu naruszenia przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1ustawy COVID-19, skoro uznał że to skarżący jest zobligowany do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. W kontekście stwierdzenia powyższych uchybień, Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi za przedwczesne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ – kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i zastosuje się do wskazań wynikających z powyższych rozważań Sądu. W pierwszej kolejności poczyni stosowne ustalenia w zakresie strony postępowania – podmiotu odpowiedzialnego za omawiany delikt administracyjny, uprzednio gromadząc materiał dowodowy.

W ocenie Sądu po ustaleniu okoliczności, w jakich doszło do ww. naruszenia przepisów u.d.p. ponownego rozważenia wymagać będzie również, czy w kontekście normy określonej w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie jest zasadne odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. W szczególności przy ocenie przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa" organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę nie tylko fakt, że zajęcie dotyczyło drogi publicznej, gdyż w każdej tego typu sytuacji kara nakładana jest za zajęcie pasa drogowego, co przy przyjęciu, że zajęcie pasa drogowego wyklucza uznanie "znikomej wagi naruszenia" powodowałoby, że przewidziana możliwość odstąpienia od nałożenia kary byłaby wyłączona, co nie wynika z w/w przepisów ale weźmie pod uwagę liczbę dni, w których doszło do naruszenia prawa, a także zbada i uwzględni, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania naruszenia i czy było ono skutkiem interwencji pracowników ZDM, z pouczeniem o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przypadku ewentualnego uznania przez organ, że w sprawie nie mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia prawa organ I instancji rozważy możliwość zastosowania art. 189f § 2 i 3 K.p.a. zważywszy na usunięcie naruszenia prawa. Badając "świadomość" naruszenia prawa przez dany podmiot organ uwzględni, czy nakładane na niego były kary w okresie poprzedzającym przedmiotowe naruszenie, czy też później.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) w pkt II. sentencji wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 387 zł jako sumę wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz stawki wynagrodzenia pełnomocnika (270 zł).