Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 242/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 617
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi L. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. po wznowieniu postępowania podatkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej "SKO" lub "Kolegium"), działając m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a, art. 245 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201), dalej "O.p." w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), dalej "u.p.o.l." oraz art. 6c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.) uchyliło w całości decyzję (nakaz płatniczy) Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] uchylającą w całości nakaz płatniczy

z dnia [...] r. nr [...] i ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r. w kwocie [...] zł i ustaliło łączne zobowiązanie pieniężne za ten okres w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił ustalony

w sprawie stan faktyczny i argumentację prawną.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił z urzędu, wobec L. B. i S. B. (dalej strona lub podatnicy) postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (nakazem płatniczym) z dnia [...] r. nr [...] , dotyczącą nieruchomości położonych w C. przy ul. [...] , oraz przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. uchylił w całości ww. nakaz płatniczy z dnia [...] r. i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne od ww. nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że wznowił postępowanie, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał.

Od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej strona wniosła odwołanie, w którym podniosła liczne zarzuty natury procesowej. Strona zaskarżyła również postanowienie z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 140 § 1 O.p. poprzez niepodanie przyczyn niedotrzymania terminu oraz postanowienie o wznowieniu postępowania podatkowego z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 128 O.p., poprzez wskazanie w tym postanowieniu, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji, podczas gdy w rzeczywistości fakt, iż budynki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] według ewidencji gruntów i budynków zakwalifikowane jako odpowiednio budynek łączności i transportu oraz inne niemieszkalne, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu, który był nieznany organowi w dniu wydania decyzji, gdyż fakt ten znany był organowi z urzędu na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków, i przeznaczenie tych budynków nie było w międzyczasie zmieniane w ewidencji, co doprowadziło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium na wstępie odniosło się do instytucji wznowienia postępowania zawartej w art. 240 O.p.

Powołując się na orzecznictwo sądowe podniosło, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Cytując treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. SKO wskazało, że aby została spełniona podstawa wznowienia postępowania określona w tym przepisie ujawnione okoliczności faktyczne muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tą decyzję.

Z akt sprawy wynika, że wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. i uchylenie nakazu płatniczego z dnia [...] r. nr [...] spowodowane było przeprowadzeniem w dniach od [...] r. do [...] r. kontroli podatkowej. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli z dnia [...] r. nr [...], w którym zawarte zostały ustalenia dokonane na podstawie dostępnych danych wynikających z prowadzonych ewidencji oraz dokonane w toku oględzin z dnia [...] r. przeprowadzonych z udziałem pełnomocnika stron.

W toku oględzin nieruchomości położonych w C. przy ul. [...] ustalono, że nieruchomości położone w C. przy ul. [...] są działkami niezabudowanymi, na działce przy ul. [...] znajduje się budynek, który jest w trakcie budowy, natomiast nieruchomość położona przy ul. [...] jest nieruchomością zabudowaną i znajdują się na niej:

- budynek mieszkalny o całkowitej powierzchni użytkowej 313,17 m2, w tym pomieszczenia o wysokości 1,40 m - 2,20 m o powierzchni 16 m2 oraz pomieszczenia o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni 297,17 m2. Powierzchnie te zostały przyjęte na podstawie zaświadczenia o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i niewniesieniu sprzeciwu z dnia

[...] r.nr [...];

- budynek przemysłowy o całkowitej powierzchni użytkowej 641,69 m2;

- budynek gospodarczy o całkowitej powierzchni użytkowej 230,32 m2.

Ustalono również, że L. B. na nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] prowadzi działalność gospodarczą pod firmą L. B. A. s.c.

W dniu [...] r. do organu podatkowego wpłynęły zastrzeżenia podatników do protokołu kontroli. Następnie pismem z dnia [...] r. strony zwróciły się o przeprowadzenie oględzin nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]. Organ podatkowy po uprzednim zawiadomieniu stron o zamiarze przeprowadzenia oględzin z dnia [...] r. przeprowadził oględziny ww. nieruchomości w dniu [...] r.

W toku ponownych oględzin ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdują się:

1. budynek mieszkalny, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek mieszkalny nr ewid. [...], o całkowitej powierzchni użytkowej 313,17 m2;

2. budynek niemieszkalny, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa nr ewid. [...], o całkowitej powierzchni użytkowej 321,25 m2, w budynku tym wydzielone są następujące pomieszczenia:

- garaż o powierzchni użytkowej 29,88 m2, w którym znajdował się samochód;

- pomieszczenie WC o powierzchni użytkowej 1,20 m2;

- puste pomieszczenie o powierzchni użytkowej 22,57 m2;

- pomieszczenie o powierzchni użytkowej 34,16 m2, w którym znajdowały się maszyny do szycia, stoły krawieckie, a na nich butelki;

- pomieszczenie z bramą garażową o powierzchni użytkowej 37,32 m2;

- pomieszczenie o powierzchni użytkowej 82,21 m2, w którym stał wózek widłowy oraz znajdował się puste worki po zbożu;

-pomieszczenie o powierzchni użytkowej 13 m2, w którym znajdowały się meblościanki i stół, a na półkach ustawione były butelki z winem;

- pomieszczenie na poddaszu o wysokości od 1,40 m do 2,20 m o powierzchni użytkowej 49,24 m2 oraz o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni użytkowej 51,67 m2, według oświadczenia S. B. to wykorzystywane jest do przechowywania zboża.

Według oświadczenia strony złożonego do protokołu oględzin powierzchnia użytkowa budynku o nr ewid. [...] wynosi 225,99 m2. Według kontrolujących po dokonaniu pomiarów powierzchnia użytkowa tego budynku wynosi 321,25 m2.

3..budynek niemieszkalny, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek transportu i łączności nr ewid. [...], o całkowitej powierzchni użytkowej 625,33 m2,

w budynku tym wydzielone są następujące pomieszczenia:

- hala, w której odbywa się produkcja odzieży o powierzchni użytkowej 241,62 m2;

- pomieszczenie WC o powierzchni użytkowej 8,92 m2;

- pomieszczenie o powierzchni użytkowej 25,84 m2, w którym odbywa się sprzedaż wina;

- pomieszczenie o powierzchni użytkowej 126,15 m2, w którym odbywa się produkcja wina oraz składowane są beczki i balony na wino.

Według oświadczenia strony złożonego do protokołu oględzin oraz kontrolujących powierzchnia użytkowa budynku o nr ewid. [...] wynosi 625,33 m2.

4. budynek niemieszkalny, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek inny niemieszkalny nr ewid. [...], o całkowitej powierzchni użytkowej 90 m2, który według oświadczenia strony złożonego do protokołu oględzin od 1 stycznia 2015 r. wykorzystywany jest na cele mieszkalne.

5. budynek niemieszkalny, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek inny niemieszkalny nr ewid. [...], o całkowitej powierzchni użytkowej 360,00 m2.

W budynku tym znajdowały się maszyny rolnicze oraz drewno opałowe.

Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż nakaz płatniczy z dnia

[...] r. nr [...] wydany został w oparciu o informacje podatkowe, złożone przez strony w latach 2003-2004. i tak w pierwotnym nakazie płatniczym na 2011 r. ujęto:

- grunty rolne o powierzchni 21,81 ha fiz.,

- budynek mieszkalny o wysokości od 1,40 m do 2,20 m o powierzchni użytkowej 143,00 m2 oraz o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni użytkowej 152 m2,

- garaż wolnostojący o powierzchni użytkowej 20 m2,

- pomieszczenia w budynkach niemieszkalnych o powierzchni użytkowej 40 m2 związane z działalnością gospodarczą,

- grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 40 m2.

Mając na uwadze powyższe organ podatkowy wznowił postępowanie podatkowe za 2011 r. i wydał w dniu [...] r. decyzję, w której przyjął do opodatkowania następujące powierzchnie gruntów i budynków:

- grunty rolne o powierzchni 21,81 ha fiz.;

- budynek mieszkalny o wysokości od 1,40 m do 2,20 m o powierzchni użytkowej

16 m2 oraz o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni użytkowej 297,17 m2. Powierzchnie te zostały przyjęte na podstawie zaświadczenia o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i niewniesieniu sprzeciwu z dnia [...] r. nr [...];

- pomieszczenia w budynku niemieszkalnym o powierzchni użytkowej 310,54 m2 związane z działalnością gospodarczą;

- grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 300,00 m2, powierzchnia przyjęta zgodnie z oświadczeniem strony złożonym do protokołu oględzin;

- pomieszczenia w budynku gospodarczym związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym o powierzchni użytkowej 206,89 m2 - zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 § 4b u.p.o.l.;

- budynki pozostałe lub ich części o powierzchni użytkowej 823,31 m2.

W dalszej części uzasadnienia SKO przytoczyło treść art. 2 ust. 1 i ust. 2,

art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.), dalej "u.p.r.".

Cytując następnie treść art. 7 ust. 1pkt 4b u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej Kolegium wskazało, że niewątpliwie to zwolnienie podatkowe ma charakter przedmiotowy i odnosi się do budynków lub ich części związanych z działalnością rolniczą. Warunkiem jego zastosowania jest:

1. posadowienie budynków gospodarczych na gruntach gospodarstw rolnych, przez które rozumie się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy (art. 2 ust. 1 u.p.r.);

2. budynki te służyć muszą wyłącznie działalności rolniczej, przez którą - zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. - rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.

Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie bez wątpienia został spełniony pierwszy warunek ponieważ nieruchomości gruntowe, których strony są współwłaścicielami o łącznej powierzchni 21,81 ha zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne: RIIIb-3.0983 ha, Br-RIVa-0.2761 ha, RlVa-12.9020 ha, RIVb-1.9768 ha, RV-3.2356 ha, RVI-0.3224 ha.

Zgodnie natomiast z wypisem z kartoteki budynków, dołączonym do akt postępowania, tylko budynek o numerze ewidencyjnym [...] został zaklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa. O tym z kolei, czy mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym decyduje przede wszystkim odpowiedni zapis w ewidencji gruntów i budynków. Przy czym budynki gospodarcze (ich części) muszą służyć wyłącznie tej działalności,

a więc z wyłączeniem innej działalności. Przeznaczenie i wykorzystanie nawet

w niewielkim zakresie budynków gospodarczych, bądź ich części na inną działalność niż rolnicza powoduje brak możliwości skorzystania z komentowanego zwolnienia. SKO powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniosło, że dla zastosowania tego zwolnienia warunkiem zasadniczym jest wyłączny związek budynku lub jego części z działalnością rolniczą.

Następnie Kolegium szczegółowo omówiło kwestię mocy wiążącej wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków, wskazując na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), dalej "u.p.g.k." oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych. W tym zakresie obszernie przytoczyło wywody zawarte w wyroku WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt. I SA/Gl 1312/15.

Kolegium podkreśliło, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że ewidencja gruntów

i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznie wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji słusznie zastosował zwolnienie podatkowe wynikające z treści art. 7 ust. 1 pkt 4b u.p.o.l. tylko do części budynku gospodarczego o numerze ewidencyjnym [...]. Z dokonanych ustaleń wynika bowiem, że tylko powierzchnia 206,89 m2 wykorzystywana jest

w prowadzonym gospodarstwem rolnym.

Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów podniesionych w odwołaniu SKO zgodziło się ze stanowiskiem stron, że S. B. będąc właścicielem winiarni nie prowadzi działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l. za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm., dalej "u.s.d.g.") nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej.

Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 3 u.s.d.g. przepisów tej ustawy nie stosuje się do wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1104 – obecnie t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 859 ze zm.).

Kolegium uznało zatem, że skoro S. B. nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż według ustaleń postępowania jego działalność wypełnia znamiona art. 3 pkt 3 u.s.d.g., to pomieszczenie o powierzchni 25,84 m2 mieszczące się w budynku o numerze ewidencyjnym [...] nie może być opodatkowane najwyższą stawką, tj. stawką od budynków związanych z działalnością gospodarczą, tylko stawką przewidzianą dla budynków pozostałych ponieważ pomieszczenie to mieści się w budynku oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków jako budynek transportu i łączności.

SKO uznało również, że S. B. prowadzi działalność rolniczą

w zakresie uprawy winorośli i ta działalność wyczerpuje znamiona produkcji roślinnej, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

Wskazując na definicję pojęcia działalność rolnicza zawartą w u.p.o.l. organ podniósł, że działalność prowadzona przez winiarza (a definiowana jako rolnicza na potrzeby innych regulacji) nie stanowi działalności rolniczej w rozumieniu zapisów u.p.o.l.

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny Kolegium uznało, iż organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r., gdyż po przeprowadzeniu w dniach od [...] r. do [...] r. kontroli podatkowej oraz oględzin nieruchomości, z których sporządzone zostały stosowne protokoły, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Odnosząc się do zaskarżenia w odwołaniu również postanowienia z dnia

[...] r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji wskazał nowy termin zakończenia postępowania podatkowego, jednocześnie informując strony o przyczynach niezakończenia sprawy w terminie z uwagi na konieczność zachowania terminów proceduralnych. Wskazało przy tym, iż organ dochował terminu wskazanego w postanowieniu wydając decyzję w dniu [...] r.

Końcowo Kolegium przedstawiło w formie tabeli prawidłowe jego zdaniem wyliczenie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podatnicy reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnieśli o stwierdzenie jej nieważności

w całości ewentualnie o jej uchylenie w całości, rozważenie zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo pełnomocnik skarżących podniósł zarzut przedawnienia z dniem [...] r. zobowiązania podatkowego, którego jednak w żaden sposób nie uzasadnił. Pełnomocnik wniósł także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 1 p.p.s.a. oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 220 § 1 w zw. z art. 168 § 3,

art. 169 § 1, art. 235 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego na podstawie odwołania, które nie zostało podpisane przez stronę i bez wezwania do uzupełnienia tego braku, co narusza zasadę skargowości i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p.

w związku z rażącym naruszeniem prawa.

W przypadku nieuwzględnienia ww. zarzutu pełnomocnik skarżących zarzucił organowi:

1. błędy w ustaleniach faktycznych, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu przez organ podatkowy, że:

- pomieszczenie w budynku oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków

nr ewid. [...] jako budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa, o powierzchni 34,16 m², związane jest z działalnością gospodarczą, podczas gdy zebrane przez organ dowody na to nie wskazują;

- pomieszczenia w budynku oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków

nr ewid. [...] jako budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa, o powierzchni łącznej 50.32 m² (pomieszczenie o powierzchni 37,32m² i 13,00 m²) powinny być opodatkowane podatkiem do podatku nieruchomości, podczas gdy jako wykorzystywane do rolnictwa powinny być zwolnione od podatku od nieruchomości;

- w budynku oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków nr ewid. [...] jako budynek transportu i łączności, pomieszczenie o powierzchni 8,92 m², będące pomieszczeniem WC jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy zgodnie z oświadczeniem strony i zebranymi w sprawie dowodami pomieszczenie to jest pomieszczeniem WC służącym dla potrzeb działalności rolniczej, a dla potrzeb działalności gospodarczej wykorzystywane jest drugie pomieszczenie WC o powierzchni 9,82 m² będące lustrzanym odbiciem tego pomieszczenia i do niego przylegającym;

- budynek o nr ewid. [...] według ewidencji gruntów i budynków, o łącznej powierzchni użytkowej 360 m² powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości, podczas gdy jako budynek wykorzystywany na cele rolnicze, w związku z prowadzeniem działalności rolniczej powinien być zwolniony z podatku od nieruchomości, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 par. 4b u.p.o.l.;

- tylko powierzchnia 206,89 m² jest wykorzystywana w prowadzonym gospodarstwie rolnym podczas gdy budynek o nr ewid. [...] według ewidencji gruntów i budynków, o łącznej powierzchni użytkowej 360 m² oraz powierzchnia 258,95 m² budynku o nr ewid. 952 wykorzystywana jest wyłącznie w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy;

- budynek o nr ewid. [...] według ewidencji gruntów i budynków, o łącznej powierzchni użytkowej 360 m² powinien być kwalifikowany jako budynek dla celów podatkowych, podczas gdy faktycznie na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów nie spełnia cech budynku;

- w budynku oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków nr ewid. [...] jako budynek transportu i łączności, pomieszczenia o powierzchni 258,95 m², w których odbywa się produkcja wina z upraw własnych, powinny być opodatkowane, podczas gdy jako wykorzystywane na cele rolnicze, w związku z prowadzeniem działalności rolniczej powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 par. 4b oraz 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie.

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie pomimo, iż obowiązek ten spoczywa na organach podatkowych;

- art. 125 § 1 O.p. poprzez brak wnikliwego zbadania sprawy;

- art. 187 § 1 O.p., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

- art. 191 O.p., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego

w sprawie materiału dowodowego, polegającej na błędnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie odniesienie się w żadnym miejscu uzasadnienia decyzji oraz niewyjaśnieniu sprzeczności pomiędzy zgromadzonymi w sprawie dowodami tj. między innymi ustaleniami zawartymi w protokołach oględzin z dnia

[...] r. i [...] r. oraz w protokole kontroli z dnia [...] r. oraz oświadczeń strony;

- art. 210 § 4 O.p., poprzez niewystarczające wskazanie podstaw rozstrzygnięcia,

tj. niewskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej, a także niewystarczające wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, tj. między innymi:

a) niewyjaśnienia sprzeczności pomiędzy protokołami oględzin dnia [...] r. i 14 czerwca 2016 r. oraz w protokole kontroli z dnia [...] oraz oświadczeń strony,

b) nieodniesienie się w żadnym miejscu uzasadnienia do zarzutu naruszenia art. 200 O.p.,

c) nieodniesienie się w żadnym miejscu uzasadnienia do zarzutu zakwalifikowania niektórych pomieszczeń w budynku nr ewid. [...] jako związanych z działalnością gospodarczą i wykorzystywanych do innych celów,

- art. 200 § 1 O.p. poprzez niewyznaczenie stronie 7 - dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co skutkowało naruszeniem art. 123 O.p., tj. zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, co stanowi naruszenie prawa mający istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 128 O.p. poprzez wskazanie

w postanowieniu o wznowieniu postępowania w niniejszej sprawie, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji, podczas gdy w rzeczywistości fakt, iż budynki o nr ewid. [...] i [...] według ewidencji gruntów i budynków zakwalifikowane jako odpowiednio budynek łączności i transportu oraz inne niemieszkalne, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu, który był nieznany organowi w dniu wydania decyzji, gdyż fakt ten znany był organowi z urzędu na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, i przeznaczenie tych budynków nie było w międzyczasie zmieniane w ewidencji, co doprowadziło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących, nie zgadzając się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ podatkowy, w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu przeprowadzenia postępowania odwoławczego na podstawie niepodpisanego odwołania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że uznanie za odwołanie pisma niepodpisanego powoduje, że organ

II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu podatkowego, a takie naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji ostatecznej.

Cytując następnie treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz fragmenty orzeczeń sądowych autor skargi podniósł, że fakt przeznaczenia budynków o nr ewid. 952 i 953 według ewidencji gruntów i budynków nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi, gdyż wpisy w ewidencji gruntów i budynków, jako dokumentu urzędowego, znane były organowi z urzędu. Zaakcentował, iż wpis o przeznaczeniu przedmiotowych budynków widniał w ewidencji gruntów i budynków w dniu wydania decyzji, wobec powyższego znany był organowi i nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu, na który organ może się powoływać wznawiając niniejsze postępowanie. Wskazał, iż także metraż użytkowy tych budynków nie uległ zmianie. W ocenie pełnomocnika skarżących wzruszenie decyzji podatkowej i wydanie nowej decyzji oraz naliczenie podatku od nieruchomości za te budynki jest niezgodne z prawem

i narusza stałość decyzji podatkowej. Odnośnie tych budynków (poza powierzchnią wykorzystywaną pod działalność gospodarczą) nie zostały ujawnione żadne nowe okoliczności faktyczne i dowody, które mogłyby uzasadniać wznowienie decyzji w tym zakresie i naliczenie podatku od nieruchomości za rok 2011. Wpisy w ewidencji budynków i gruntów nie są nowymi okolicznościami faktycznymi i dowodami, gdyż nie uległy zmianie i były znane organowi w czasie wydania decyzji. Fakt, na podstawie, którego organ zaliczył w niniejszej decyzji ww. budynki jako opodatkowane podatkiem od nieruchomości znany był już organowi w czasie wydawania decyzji, którą uchylił.

W dalszej części uzasadnienia (na str. od 6 do 11) skargi pełnomocnik skarżących szczegółowo opisał i umotywował uchybienia popełnione przez organ podatkowy w toku postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. WSA w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Od powyższego postanowienia strona nie wniosła zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach sprawy Sąd uznał, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, z przyczyny wskazanej na wstępie skargi, związanej z brakiem formalnym odwołania.

Z tego względu kwestią, którą Sąd winien rozstrzygnąć w pierwszej kolejności jest rozpatrzenie przez organ II instancji odwołania, które nie zostało podpisane przez stronę, zaś brak ten nie został dostrzeżony przez organy podatkowe obu instancji.

Wskazać należy, iż w myśl art. 168 § 3 O.p. podanie wniesione pisemnie (...) powinno być podpisane przez wnoszącego (...)". Do podań zalicza się również odwołania (art. 168 § 1 O.p.). Stosownie natomiast do treści art. 169 § 1 tej ustawy, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego wniosku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie zaś z art. 235 O.p. w sprawach nieuregulowanych w art. 220 - 234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zapisy dotyczące postępowania odwoławczego nie regulują kwestii braków formalnych odwołania wymienionych w art. 168 O.p.

Jak wynika z załączonych akt sprawy administracyjnej, odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli osobno podatnicy L. B. i S. B. Oba odwołania zostały opatrzone wydrukiem imienia i nazwiska każdego z podatników (w formie pisma komputerowego), bez jego podpisania przez tę osobę. Organ podatkowy nie wezwał stron do złożenia podpisu, zaś organ odwoławczy rozpoznał niepodpisane odwołanie.

W tym miejscu zauważyć trzeba, że brak podpisania odwołania przez osobę wnoszącą takie podanie (stronę lub prawidłowo przez nią umocowanego pełnomocnika) oznacza, iż określona w treści odwołania osoba nie złożyła pisma, o którym mowa w art. 222 O.p., zaś jego rozpatrzenie przez organ odwoławczy, bez uprzedniego uzupełnienia tego braku, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które nie tylko mogło mieć, ale miało istotny wpływ na wynik sprawy. O ile bowiem nie doszłoby do wypełnienia wskazanego braku w wyznaczonym do tego terminie, rozpoznanie takiego odwołania byłoby niemożliwe, co wiązałoby się z koniecznością wydania postanowienia o określonej treści.

Należy także wskazać, że "dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis" (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1719/07). Odwołanie niepodpisane przez osobę je wnoszącą (art. 168 § 2 O.p.) nie wywołuje skutków prawnych związanych z jego wniesieniem (art. 220 O.p.), a tym bardziej możliwości jego rozpatrzenia (art. 233 O.p.). Podpis pod odwołaniem, o ile nie zachodzi przypadek z art. 168 § 3a cyt. ustawy, powinien być złożony własnoręcznie przez wnoszącego odwołanie, natomiast zastąpienie go czy jakąkolwiek formą pisma maszynowego czy komputerowego, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 168 § 3 O.p.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż rozpatrzenie odwołania przez organ II instancji, bez uprzedniego uzupełnienia braku w postaci podpisów strony, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji odwoławczej, jak tego żądał pełnomocnik strony skarżącej. W ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, nie będzie uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p., jeżeli wada wskazująca na nieważność decyzji nie tkwi w treści samej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2969/14). W niniejszej sprawie zarzuty skargi wskazujące na konieczność wydania orzeczenia o nieważności zaskarżonej decyzji nie były adekwatne do rodzaju stwierdzonego uchybienia przepisom postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy podejmie czynności zmierzające do usunięcia wskazanego braku formalnego odwołania, a następnie uwzględniając wynik tych czynności wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Z przyczyn wskazanych wyżej, Sąd odstąpił od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem okazało się to przedwczesne i nieuprawnione.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 714 zł., na co składa się wpis od skargi 200 zł, koszty zastępstwa procesowego dla adwokata 480 zł i opłata skarbowa w kwocie 34 zł.