Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 240/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 214
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 400/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skarg M.G. i T.G., A.H. i T.H., M.R. i G.R., D.Ł., L.R. i Ł.R., T.D. i E.D., K.Ż. i P.Ż., M.K.1 i M.K.2, N.Ś. i Ł.Ś., B.C., A.P., A.C. i A.M., S.K., J.D., J.C.1 i J.C.2, B.U., I.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2022 r., znak DON.7101.363.2022.AGP w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi M.G. i T.G., A.H. i T.H., M.R. i G.R., D.Ł., L.R. i Ł.R., T.D. i E.D., K.Ż. i P.Ż., M.K.1 i M.K.2, N.Ś. i Ł.Ś., B.C., A.P., A.C. i A.M., S.K., J.D., J.C.1 i J.C.2, B.U., I.K. (dalej: "skarżący") na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2022 r., znak DON.7101.363.2022.AGP w przedmiocie wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zarządzeniem z dnia 23 lutego 2023 r. wezwał stronę skarżącą A.P. (dalej: "żalący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2003 Nr 221 poz. 2193 ze zm.; dalej "rozporządzenie").

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła A.P. wraz z pozostałymi skarżącymi wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania: art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że skarżący nie mają wspólnych uprawnień lub obowiązków związanych z przedmiotem zaskarżenia, a skarga wniesiona przez skarżących powinna podlegać odrębnym opłatom.

Żaląca, przywołując w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniosła że niezależnie od oceny merytorycznej wniosku, skarga została wniesiona przez skarżących jako współwłaścicieli garażu stanowiącego odrębną nieruchomość objętą księgą wieczystą nr [...]. W ocenie skarżących, współwłaściciele nieruchomości garażowej stanowiącej, zgodnie z treścią księgi wieczystej, odrębny lokal niemieszkalny, mają wspólne prawa i obowiązki dotyczące tego lokalu. We wspólnym interesie wszystkich skarżących leży wykonanie dojazdu do garażu z drogi publicznej. Garaż jest przedmiotem współwłasności wszystkich skarżących, których łączy współuczestnictwo materialne. Z tego względu wszyscy skarżący, na podstawie art. 214 § 2 p.p.s.a., wnieśli jeden wpis.

Żaląca uważa, że wpis został uiszczony poprawnie. Skarga podlega jednej opłacie, ponieważ jest wnoszona przez współwłaścicieli nieruchomości garażowej, których uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne i oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Po wpłynięciu środka odwoławczego do zadań Sądu I instancji należy zbadanie czy środek odwoławczy odpowiada wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis. W razie potrzeby Sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu.

Stosownie do art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis. Do pism, o których mowa w tym przepisie należy między innymi skarga. W przypadku gdy skarga nie została należycie opłacona, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, ponieważ wobec braku opłaty Sąd nie podejmie żadnej czynności.

W świetle powołanego w zażaleniu § 2 ust. 5 rozporządzenia (wskazanie w zażaleniu § 2 ust. 6 NSA uznał za omyłkę pisarską), wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wysokość należnego wpisu została określona prawidłowo.

W myśl art. 214 p.p.s.a. do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej (§ 1). Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie (§ 2 zd. 1), w przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2 zd. 2). W niniejszej sprawie zastosowanie ma zdanie drugie, tym samym każdy skarżący (bądź skarżący, których uprawnienia i obowiązki są wspólne) został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 23 lutego 2023 r., jednocześnie skarżący zostali prawidłowo pouczeni o rygorze niezastosowania się do wezwania oraz poinformowani, że uiszczony przez G.R. w dniu 22 stycznia 2023 r. wpis został zaliczony na poczet wymaganego solidarnie wpisu od skarżących G.R. i M.R.

W art. 214 § 2 p.p.s.a. uregulowano przypadek opłacania pisma, wnoszonego przez kilka osób, w sytuacji gdy w sprawie występuje kilka podmiotów w charakterze skarżącego (art. 51 p.p.s.a.). Osoby, których uprawnienia lub obowiązki są wspólne, wnosząc jedno pismo, uiszczają jedną opłatę. Natomiast, jeżeli te osoby, mają odrębne uprawnienia lub obowiązki, wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie w zależności od indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. W takiej sytuacji do uiszczenia opłaty należy wezwać każdą z tych osób. Wynikająca z art. 214 § 2 p.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki zawiązane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe z obowiązku uiszczenia opłaty. (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GZ 292/14).

Natomiast w przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie istnieje współuczestnictwo formalne i materialne, a wniesienie skargi w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a.

Wbrew twierdzeniu podniesionym w zażaleniu, uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z przedmiotem zaskarżenia nie są wspólne. Skarżący są bowiem właścicielami różnych lokali w nieruchomości, z którymi związany jest udział w garażu i pomimo ustanowienia odrębnego lokalu niemieszkalnego udział w nim stanowi oddzielne tytuły prawne. Trzeba też zaznaczyć, że skarżący nie stanowią wszystkich współwłaścicieli lokalu, a przedmiot ich udziału można odróżnić od przedmiotu udziału pozostałych (miejsca postojowe oznaczone i oddzielone). Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, że niektórzy współwłaściciele posiadają jedynie prawo do wyłącznego korzystania z komórki lokatorskiej bez prawa do oznaczonego miejsca postojowego.

Sytuacja, na którą powołują się skarżący w zażaleniu ma miejsce wówczas, gdy przedmiotem jest wspólne uprawnienie, a skarżący mogą występować tylko wspólnie. Jeżeli każdemu ze skarżących przysługuje prawo własności do innego lokalu, uznać należy, że każdy z nich reprezentuje w sprawie swój własny interes prawny, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą oni osiągnąć jest dla nich wspólny (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I OZ 673/11). Czym innym jest zaś podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej skarżących, jakie zachodzi w niniejszej sprawie. Jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie (por. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1182/09).

W związku powyższym należy wskazać, że w niniejszej sprawie po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednak ma ono charakter formalny. Taki rodzaj współuczestnictwa nie został objęty regulacją art. 214 § 2 p.p.s.a. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 p.p.s.a.

W związku z powyższym skargi wniesione w jednym piśmie podlegają odrębnemu wpisowi, w pełnej wysokości od każdego ze skarżących (z wyjątkiem wpisów solidarnych).

Z tych też względów przytoczony w zażaleniu zarzut należy uznać za niezasadny.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.