Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1684/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 października 2022 r., nr 1801-IOA.4146.52.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gry hazardowych bez wymaganego zezwolenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącej A.M. kwotę 4.018 (cztery tysiące osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 25 października 2022 r., nr 1801-IOA.4246.52.2022, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej: skarżąca) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: NPUCS) z 12 lipca 2022 r., nr 408000-408000-COP.4246.177.2022, w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 10.610,00 zł, za urządzanie loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w roku 2017 prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą "S" w [...], przy ul. [...]. W dniu 6 marca 2018 r. przeprowadzono kontrolę celno-skarbowa w ww. lokalu. Ustalono, że 14 grudnia 2017 r. skarżąca zorganizowała za pomocą portalu społecznościowego Facebook konkurs w którym można było wygrać nagrody w postaci: zestawu kosmetyków oraz usługi w salonie urody w postaci stylizacji paznokci o łącznej wartości [...] zł. Osoby chętne do wzięcia udziału w "konkursie" zgłaszały się poprzez polubienie strony internetowej "S" na portalu społecznościowym Facebook, udostępnienie i polubienie postu, napisanie w komentarzu "biorę udział" oraz zaproszenie kolejnych 2 osób. W dniu 23 grudnia 2017 r. skarżąca przeprowadziła losowanie, w wyniku którego wyłoniono dwie osoby, które wygrały nagrody. Rozstrzygnięcie konkursu zostało opublikowane na portalu Facebook na profilu skarżącej. Ustalono, że skarżąca nie posiada zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej.

Zorganizowane przedsięwzięcie uznano za loterię promocyjną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 471 z późn. zm., dalej: u.g.h.) która określa warunki jej przeprowadzenia.

W ramach postępowania karno-skarbowego, skarżącej przedstawiono zarzut urządzania nielegalnej loterii promocyjnej wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 108 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (dalej: k.k.s.). Skarżąca złożyła wniosek o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, zobowiązując się do uiszczenia kary grzywny oraz zryczałtowanych kosztów postępowania. Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt II K 346/18, udzielił skarżącej zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności i orzekł tytułem kary grzywny kwotę 700 zł.

Natomiast postanowieniem z 6 czerwca 2022 r. NPUCS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie u.g.h., a następnie decyzją z 12 lipca 2022 r. nałożył na nią karę pieniężną w wysokości 10.610,00 zł za urządzanie gry hazardowej w postaci loterii promocyjnej bez wymaganego prawem zezwolenia.

Organ I instancji stwierdził, że skarżąca nie posiadała wymaganego zezwolenia, a loteria promocyjna stanowiła rodzaj gry losowej. Przedsięwzięcie to było rodzajem gry hazardowej, ponieważ jej wynik zależał od przypadku. Nie był to konkurs, którego wynik zależałoby od umiejętności lub wiedzy uczestników. Wygrana miała charakter rzeczowy w rozumieniu u.g.h., a udział w niej polegał na nieodpłatnym nabyciu dowodu udziału w grze poprzez polubienie strony (profilu firmowego skarżącej), polubienie i udostepnienie postu, wpisanie w komentarzu "biorę udział" oraz zaproszenie do zabawy minimum 2 osób. Wysokość kary pieniężnej określono na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h.

Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała prawo do wydania przez organ decyzji ustalającej zobowiązanie z uwagi na jej doręczenie po upływie 3 lat od daty naruszenia przepisów u.g.h. Ponadto według skarżącej, nie rozważono istnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Nie uwzględniono nieświadomości niedopełnienia przez nią obowiązków, znikomej wagi naruszenia i wartości loterii promocyjnej, a także, że poniosła już odpowiedzialność karno-skarbową z tego tytułu i zapłaciła grzywnę.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, opisaną na wstępie decyzją DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko odnośnie do ustaleń faktycznych. Uznał, że zgromadzono niezbędny materiał dowodowy, który pozwolił poczynić ustalenia faktyczne związane ze zorganizowaną loterią promocyjną. Wykazano wszystkie kwestie wskazujące na zorganizowanie loterii, o której mowa w u.g.h., bez wymaganego zezwolenia. Uprzednie poddanie się karze grzywny nie świadczyło o naruszeniu art. 189f k.p.a. Nie wystąpiła bowiem tożsamość celów obu kar, tj. z Kodeksu karnego skarbowego i u.g.h., która mogłaby stanowić podstawę nałożenia kary z u.g.h. Nie można mówić o znikomej wadze naruszenia, ponieważ naruszenie przepisów u.g.h. nie może być uznane za narzucenie prawa znikomej wagi.

Wskazano ponadto, że wydanie decyzji w przedmiocie kary mogło mieć miejsce tylko przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art.189g § 1 k.p.a. i termin ten został zachowany. Uwzględniając datę kontroli (6 marca 2017 r.) przed upływem z dniem 6 marca 2023 r. terminu określonego ww. przepisie, wydano i doręczono decyzję organu I instancji.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. w zw. z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) przez jego błędną wykładnię, co polegało na przyjęciu, że zorganizowanie przez skarżącą "konkursu" na portalu Facebook, który polegał na polubieniu strony internetowej skarżącej, udostępnieniu i polubieniu postu, napisaniu w komentarzu "biorę udział" oraz zaproszeniu kolejnych 2 osób, stanowiło loterię promocyjną w rozumieniu w/w ustawy, podczas gdy loterią promocyjną w sensie ścisłym (takiej należy dokonywać wykładni tj. ścisłej literalnej, a nie rozszerzającej) jest gra losowa, w której warunkiem udziału jest zakupienie konkretnego towaru, usługi lub "innego dowodu" (kuponu) tym czasem wykładnia zastosowana przez organ II Instancji (jak również organ I Instancji), nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż dokonuje nieracjonalnej wykładni pojęcia nabycia towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, które jest warunkiem sine qua non uznania jej za loterię promocyjną;

2) przepisów postępowania:

a) art. 229 w zw. z art. 121, 122, 123, art. 180, art. 188 w zw. z art. 235 O.p., przez niedokonanie wszechstronnej i odnoszącej się do realiów sprawy oceny istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, jak również nieuwzględnienie wniosku skarżącej zawartego w odwołaniu o uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie dowodu z jej zeznań w charakterze strony, co miało na celu m.in. wykazanie istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kąty pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją organu I Instancji;

b) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 68 § 1 O.p. oraz w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 91 u.g.h., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że decyzja ta w ocenie skarżącej jest decyzją ustalającą zobowiązanie (nałożenie na odwołującą się kary pieniężnej w wysokości 10 610,00 zł) i została doręczona odwołującej się po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek (doszło do naruszenia u.g.h.);

c) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 91 u.g.h. oraz w zw. z art. 189f k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji pomimo tego, że organ I Instancji nie dokonał uprzedniego rozważenia istnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej nałożonej w decyzji, w szczególności wobec podnoszonej przez skarżącą nieświadomości niedopełnienia swoich obowiązków, a nadto wobec znikomej wagi naruszenia i wartości "loterii promocyjnej", jak również wobec uprzedniego poniesienia przez skarżącą się odpowiedzialności karno-skarbowej z tego tytułu i zapłaty grzywny.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że prawidłowa wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. winna trzymać się językowego znaczenia nabycia, które cechuje się odpłatnością i trwałością. Loterią promocyjną w sensie ścisłym jest więc gra losowa, w której warunkiem udziału jest zakupienie konkretnego towaru, usługi lub "innego dowodu" (kuponu). Orzecznictwo sądowe aprobujące nałożenie kary administracyjnej na przedsiębiorcę za organizację bez zezwolenia konkursu w medium społecznościowym, w którym warunkiem udziału było polubienie i udostępnienie posta, w ocenie skarżącej zasługuje na krytykę, bo dokonuje nieracjonalnej wykładni pojęcia nabycia towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, które jest warunkiem sine qua non uznania jej za loterię promocyjną.

Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła, że z uwagi na upływ wynikającego z art. 68 § 1 O.p. 3-letniego terminu na doręczenie decyzji organu I instancji, brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, czego organ odwoławczy bezzasadnie nie uwzględnił.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że w okolicznościach sprawy wystąpiły pozytywne przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary określone w art. 189f K.p.a., czego organ I instancji w ogóle nie rozważył. Podkreślono, że zachowanie skarżącej miało charakter jednorazowy, skarżąca zaprzestała naruszania prawa, poniosła ona odpowiedzialność karno-skarbową, wartość puli nagród była minimalna i nie doszło do żadnych negatywnych skutków z punktu widzenia interesów Skarbu Państwa oraz osób biorących udział.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są niesporne.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że skarżąca dopuściła się przypisanego jej naruszenia. Ustalenia organów w tym zakresie, oparte na kompletnym materiale dowodowym, nie pozostawiają wątpliwości, że urządziła loterię promocyjną bez uzyskania zezwolenia. Nazwanie loterii konkursem nie zwalniało przedsiębiorcy od obowiązku prawnej oceny legalności podjętego przez nią osobiście działania. Zestawienie dokonanych ustaleń oraz właściwych przepisów u.g.h., w szczególności art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 1, art. 13, art. 32 ust. 3, art. 61 ust. 3 pkt 13 oraz art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h., wskazuje, że zorganizowanie loterii promocyjnej wymagało opracowania regulaminu oraz uzyskania odpłatnego zezwolenia, a niedopełnienie określonych ustawą warunków podlegało sankcji finansowej. Na profilu w portalu społecznościowym umieszczona została przez skarżącą informacja o warunkach nieodpłatnego wzięcia udziału w losowaniu wygranej rzeczowej, a później także informacja o dokonanym losowaniu nagrody w postaci zestawu kosmetyków oraz karnetu wstępu na świadczone przez nią usługi zabiegowe. Działania te wypełniały warunki do uznania ich za zorganizowanie loterii promocyjnej w rozumieniu odnośnych przepisów u.g.h. Skoro nie została ona poprzedzona uzyskaniem zezwolenia, istniały podstawy do stwierdzenia, że skarżąca swym zachowaniem wyczerpała znamiona określone w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.g.h.

Niezasadny jest, zdaniem Sądu, zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h.

Należy wskazać, że w świetle powyższego przepisu warunkiem koniecznym uznania loterii z loterię (konkurs) promocyjną jest nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie podziela, że udział w loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. może polegać na nabyciu innego dowodu udziału w grze przez polubienie na stronie serwisu społecznościowego materiałów zamieszczonych przez organizatora konkursu i ich publiczne udostępnienie w sieci oraz spełnienie przez uczestników gry warunków konkursu określonych przez organizatora, jeżeli skutkiem tych działań ma być losowe wskazanie zwycięzcy uzyskującego nagrodę pieniężną lub rzeczową (por. wyroki NSA: z 5 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 1201/99, z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 601/20, z 26 lipca 2022 r., sygn. akt II GSK 536/19).

W orzecznictwie tym wskazuje się, że pojęcie nabycia innego dowodu potwierdzającego udział w grze musi być rozumiane na gruncie języka potocznego, bo u.g.h. nie definiuje tego pojęcia. "Nabycie" musi być rozumiane szeroko, a więc w oderwaniu od kontekstu, jaki przypisuje się temu terminowi na gruncie języka prawnego, na gruncie którego "nabyć to otrzymać coś na własność, płacąc za to". Zatem nabycie o jakim stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h., nie może być sprowadzone do jakiejkolwiek ekwiwalentności umowy pomiędzy uczestnikami loterii promocyjnej a jej organizatorem. Dowodem udziału w grze może być wszystko, co organizator uzna za potwierdzenie faktu udziału w grze, niezależnie od tego czy nabycie dowodu udziału w grze było faktycznie związane z zamiarem jego zakupienia, a więc nabycia w rozumieniu prawnym. Wobec powyższego przyjąć należy, że "nabycie", o jakim stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. to "uzyskanie czegoś lub zdobycie". W takim ujęciu nabycie innego dowodu udziału w grze nie musi łączyć się z przysporzeniem majątkowym uzyskiwanym przez organizatora tej gry z wpływów ze sprzedaży rzeczy, usług lub innych dowodów udziału w grze np. losów. Wystarczającym powodem uznania gry za grę losową w rozumieniu u.g.h. jest, by gra jak w rozpoznawanym przypadku loteria promocyjna promowała działalność prowadzoną przez organizatora w powiązaniu z uzyskaniem wygranej rzeczowej, przyznawanej losowo, miała na celu zwiększenie atrakcyjności jego działalności, bo wówczas działanie takie prowadzi niewątpliwie do zwiększenia obrotów, a w konsekwencji do większych zysków. Zamiar osiągnięcia tych zysków jest elementem odpłatności gry, mimo że samo polubienie w mediach społecznościowych nie wiązało się z koniecznością nabycia czegokolwiek.

Jednak, według Sądu, ustalenia faktyczne sprawy w powyższym zakresie jakkolwiek nie budzą zastrzeżeń, to jednak nie mogą przesądzić na gruncie niniejszej sprawy, czy skarżąca powinna podlegać karze pieniężnej z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. Uznanie, że w okolicznościach tej sprawy wystąpiły podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej wymagało bowiem rozstrzygnięcia wystąpienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia takiej kary, o których mowa w art. 189f k.p.a.

Sąd nadmienia jedynie, gdyż nie jest to w niniejszej sprawie kwestionowane przez strony postępowania, że dział IVa k.p.a., zatytułowany "Administracyjne kary pieniężne", nie podlega wyłączeniu w przypadku deliktów administracyjnych, poddanych regulacji u.g.h. Możliwość zastosowania IVa k.p.a. do spraw rozstrzyganych na gruncie u.g.h. przyznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 28 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2433/17 i z 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20.

Powinnością organów orzekających w sprawie było zatem rozważenie wszystkich okoliczności związanych z niniejszą sprawą, dających podstawę do nienakładania kary na skarżącą.

Przepis art. 189f k.p.a. formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej. Stanowi on, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

W związku z powyższym należy wskazać, że organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach.

Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy.

Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. Powyższe cele mogą być osiągnięte również w wyniku wyznaczenia stronie przez organ terminu do usunięcia naruszenia prawa lub powiadomienia właściwych podmiotowo stwierdzonym naruszeniu prawa (art. 189f § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organ nie kwestionował okoliczności zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa. Stwierdził natomiast, że na przeszkodzie odstąpieniu od nałożenia kary stoi okoliczność, że waga naruszenia prawa nie może być w tym przypadku oceniona jako znikoma, ponieważ naruszenie przepisów u.g.h. nie może być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi. Zaznaczył, że przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier mają służyć ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu.

Okoliczności jakie winny zostać rozważone przy ocenie wagi naruszenia prawa zostały wskazane w art. 189d pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia.

W orzecznictwie wskazuje się, że w świetle art.189f § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego (por. wyroki WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r., IV SA/Wa 973/20 i z 27 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 566/21, wyrok WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt 711/22).

W ocenie Sądu, rozpatrując możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. organ nie dokonał wystarczającej analizy w aspekcie wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia. Zajęte przez organ stanowisko, że waga popełnionego czynu była znaczna, w ocenie Sądu, nie jest przekonujące. Przyjęcie, że kara pieniężna stanowi ekwiwalent utraconych wpływów z opłaty za zezwolenie, nie jest wystarczające do oceny wagi naruszenia, zwłaszcza jeżeli uwzględnić niewielką skalę zorganizowanej loterii oraz wartość wygranej rzeczowej (łączna wartość 235 zł).

Nie można także pominąć faktu, że nałożona na skarżącą kara w wysokości 10.610 zł pozostaje w dużej dysproporcji do kary grzywny w kwocie 700 zł wymierzonej w ramach dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej.

W przekonaniu Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności przypadku skarżącej pod kątem znikomości naruszenia prawa. Niezbędna jest pogłębiona analiza w kwestii wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia, w szczególności w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i wpływu ustalonych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych na wymiar kary.

Niezasadny jest natomiast zarzut dotyczący kwestii przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej.

Prawidłowo przyjął organ II instancji, że przepis art. 189g § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów u.g.h. Takie stanowisko reprezentuje obecnie Naczelny Sąd Administracyjny w aktualnym orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20).

W takim stanie rzeczy należy stwierdzić, że w świetle art. 189g § 1 k.p.a. administracyjna kara pieniężna mogła zostać nałożona, ponieważ nie upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa lub wystąpienia skutków naruszenia prawa, co miało miejsce w dniu kontroli tj. 6 marca 2018 r., ponieważ przed upływem terminu przedawnienia stronie skarżącej doręczono decyzję ostateczną organu odwoławczego (27 października 2022 r.).

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.