Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1110/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi F. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 października 2023 r. nr GD.RUZ.4219.34.2022.4.IG w przedmiocie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

F. P. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 10 października 2023 r. w przedmiocie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Dyrektor Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z 3 sierpnia 2022 r. nałożył na W. i J. R. obowiązek przywrócenia do dobrego stanu technicznego rowu na działce nr [...] obr. C., gm. G., na wysokości działki nr [...] obr. C., tj. w miejscu osuwiska gruntowego i 20 m poniżej (w dół) rowu. Celem zapewnienia właściwej drożności rowu zobowiązano adresatów decyzji do odmulenia i oczyszczenia dna rowu z gruntu, który napłynął w wyniku spływu skarpy. Wskazano też, że wydobyty grunt należy umieścić w uszkodzonej skarpie, którą należy wyrównać i zagęścić oraz wzmocnić poprzez obsiew trawą. Nadane parametry rowu, w tym rzędne dna i spadek powinny zapewnić swobodny przepływ wód. Ustalono termin wykonania tego obowiązku do 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. W decyzji umorzono także postępowanie administracyjne dotyczące nielegalnej likwidacji urządzeń wodnych - rowu na dz. nr [...] na pozostałym odcinku - poza odcinkiem opisanym w punkcie pierwszym oraz rowu na dz. nr [...] obr. C., gm. G., p. w. Umorzono ponadto postępowanie administracyjne dot. nielegalnej likwidacji urządzenia wodnego - drenażu na dz. nr [...] i [...] obr. C., gm. G., p. w.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że otrzymał od F.P., właścicielki działki nr [...] obr. C., przyległej do rowu na dz. nr [...], od strony wschodniej, zawiadomienie dotyczące zobowiązania właściciela działki nr [...] do odbudowy urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego. Organ wskazał, że początkowo postępowanie prowadzone było w kwestii nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na grunty (art. 191 Prawa wodnego), które jednak po przeprowadzeniu wstępnych czynności dowodowych zostało zakwalifikowane jako dotyczące nałożenia na właściciela urządzenia wodnego obowiązku ewentualnego odtworzenia tego urządzenia (art. 190 ust. 13 Prawa wodnego), bowiem do zaniku urządzeń nie doszło w wyniku braku ich odpowiedniej konserwacji, lecz zostały one zasypane lub zdemontowane.

Organ wyjaśnił, że za główny dowód w sprawie uznano oświadczenia z 2 grudnia 2021 r. i 26 maja 2022 r. składane przez M. K., dawnego właściciela terenu z przebiegiem drenażu, które pozwoliły na ocenę czasookresu wykonania oraz funkcji analizowanych urządzeń. Z pisemnych oświadczeń wynika, że drenaż położony m.in. na dz. nr [...]-[...] obr. C. powstał w latach 1985 - 1990, w trakcie stacjonowania na tym terenie P. Na terenie tym umieszczono barakowozy dla potrzeb pracowników, a drenaż powstał wyłączenie dla celów socjalno-bytowych pracowników, w tym w celu odprowadzania zużytych wód i ścieków. Drenaż prowadził do istniejącego w tamtym czasie rowu na dz. nr [...] obr. C.

Biorąc pod uwagę brak zewidencjonowania drenażu w jakichkolwiek rejestrach oraz brak potwierdzenia funkcji melioracyjnej tego urządzenia w innych niezależnych dowodach, oświadczenia M. K. należało uznać za wiarygodne. Samo znajdowanie się urządzenia na terenie administrowanym przez PGR, nie przesądza w żaden sposób o jego legalności.

Jednoczenie organ nie zanegował przeznaczenia dla melioracji wodnych rowów na dz. nr [...] i [...] obr. C. Rów na dz. nr [...] wg informacji przekazanych przez M. K. istniał już przed wykonaniem drenażu, tj. co najmniej w latach 80/90 ub. w. Z uwagi na warunki terenowe musiał on mieć ujście, jego recypientem był prawdopodobnie rów na dz. nr [...]. Rowy związane były w dużej części z gruntami ornymi; ówcześnie na tym terenie nie występowała trwała zabudowa. Zatem przyjęto, że rowy na dz. nr [...] i [...] obr. C. oraz drenaż na dz. nr [...] i [...] obr. C. powstały przed 1 stycznia 2002 r., ale tylko biorąc pod uwagę realizowanie ówcześnie funkcji melioracji wodnych wyłącznie w odniesieniu do rowów, uznano te rowy za legalne. Drenaż wykonany w tym czasie spełniający inną funkcję niż melioracyjna, powstał w wyniku samowoli wodnoprawnej. Nie potwierdzono również dokładnej trasy tego urządzenia wskazanej przez pełnomocnika skarżącej m.in. w pismach z dnia 12 lipca 2021 r. i 10 maja 2022 r. Właściciele działek zlokalizowanych dalej, tj. w kierunku północno-zachodnim, o nr [...] i [...], zaprzeczyli istnieniu drenażu na tych nieruchomościach. Oświadczono, że w trackie prac budowlanych nie napotkano na jakiekolwiek drenaże, dodatkowo M. K. przedłożyła mapę do celów projektowych oraz badania archeologiczne wykonane na potrzeby procedury uzyskania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego (umiejscowionego na trasie ewentualnego drenażu), z brakiem zinwentaryzowanych drenaży. Z kolei na dz. nr [...] obr. C., poprzedzającej od strony południowej działkę skarżącej ustalono istnienie elementów drenażu, w tym studzienkę i wylot do rowu. Właściciel dz. nr [...] poinformował, że jest nowym właścicielem tej nieruchomości i nie wykonał tych obiektów, a w czerwcu 2022 r. zlikwidował te elementy drenażu. Wobec powyższego ciąg rurociągu istnieje wyłącznie na dz. nr [...] obr. C., co potwierdzają wykonane odkrywki gruntowe. Obecnie rurociąg nie mając kontynuacji w żadnym kierunku, brak wylotu - nie kształtuje zasobów wodnych, zasadne jest więc uznanie, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, co stanowi podstawę do jego umorzenia w części, w trybie art. 105 § 1 K.p.a., co uczyniono w pkt III decyzji.

Zdaniem organu odtworzenie rurociągu, czyli wykonanie robót wyłącznie w miejscu jego dotychczasowej lokalizacji i na podstawie pierwotnych parametrów, nie jest możliwe. Nawet bowiem w przypadku udowodnienia faktycznej lokalizacji rurociągu, to jego odtworzenie byłby bezcelowe, powstał on bowiem na potrzeby socjalno-bytowe, jako obiekt tymczasowy i jego parametry, w tym np. głębokość posadowienia nie byłby odpowiednie względem rodzaju odwadnianego terenu. Obecnie obszar ten został znacznie przekształcony. W celu wykonania urządzeń wodnych odwadniających lub gospodarujących wody opadowe jedyną możliwością jest uzyskanie stosownego pozwolenia bądź zgłoszenia wodnoprawnego, do wniosku o wydanie którego należy dołączyć wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty uwzględniające wnioskowany obszar inwestycji.

W kwestii rowu na działce nr [...] organ wyjaśnił, że został on zasypany i nie spełniał swojej funkcji, a dokładne parametry i data likwidacji rowu nie zostały ustalone, oszacowano jedynie, że likwidacji dokonano w okresie ostatnich kilku lat. Właściciele tej działki, Państwo R., wykonali dwukrotnie (w październiku i listopadzie 2021 r.) roboty doprowadzające rów do prawidłowego stanu i zapewniające swobodny przepływ wód na całej długości (oprócz odcinka na wysokości dz. nr [...] obr. C., gdzie powstało osuwisko gruntowe; w ocenie organu pozostały odcinek rowu zapewnia prawidłowy odpływ wód. Robót dokonano zatem przed zakończeniem przedmiotowego postępowania. Jeżeli zatem sankcją, jaką dysponuje organ, jest nakaz odtworzenia urządzenia wodnego zlikwidowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, to w sytuacji, gdy urządzenie to zostało przywrócone do stanu pierwotnego, to tym samym uzyskano stan zgodny z prawem, a dalsze prowadzenie postępowania dotyczącego nałożenia ww. obowiązku nie znajduje uzasadnienia.

Natomiast dla miejsca, w którym powstało osuwisko gruntowe, nałożono na W. i J. R., właścicieli dz. nr [...] obr. C., obowiązek przywrócenia do dobrego stanu technicznego rowu poprzez odmulenie i oczyszczanie dna rowu z gruntu, który napłynął w wyniku spływu skarpy, umieszczenie wydobytego gruntu w uszkodzonej skarpie, którą należy wyrównać i zagęścić oraz wzmocnić poprzez obsiew trawą.

W odniesieniu do likwidacji rowu na dz. nr [...] obr. C. (stwierdzono, że w pierwotnej formie oddziaływał on przede wszystkim na działkę, na której był zlokalizowany, tj. na działkę nr [...] oraz działkę przyległą, nr [...] obr. C. Obecnie teren w miejscu rowu nie jest użytkowany rolniczo, został zabudowany na cele mieszkaniowe jednorodzinne; nastąpiła wymiana gruntu poprzez nawiezienie materiału budowlanego, gliny. Wody deszczowe zostały zagospodarowane indywidualnie, poprzez wykonanie odpowiednich urządzeń przez właścicieli dz. nr [...] i [...], a działki są suche w okresie. Zatem brak rowu nie wpływa obecnie na kształt zasobów wodnych, a ewentualne odtworzenie rowu na dz. nr [...] lub wykonanie urządzeń zabiegających szkodom jest niepożądane terenowo i ekonomicznie. Wobec tego postępowanie umorzono w tej części (pkt II).

Zdaniem organu problem z nadmiernym uwilgoceniem gruntu/podtapianiem działki nr [...] lub innych sąsiednich nieruchomości, może być bardziej złożony i związany z wystąpieniem jednocześnie kilku czynników takich jak wycinka kompleksu leśnego na dz. nr [...] obr. C. stanowiącego naturalną retencję, zmiana gruntu rodzimego na nawieziony, w tym utwory gliniaste, związana z procesem zabudowy jednorodzinnej oraz utworzenie i utwardzenie drogi (działka Nr [...] obr. C.) mogącej tamować przepływ wód. Jednak kwestie te nie podlegają właściwości rzeczowej organu, stanowiąc możliwy przedmiot postępowania w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie rozpoznając odwołanie F. P., decyzją z 10 października 2023 r. utrzymał w mocy wyżej opisaną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ wyjaśnił najpierw, że skarżąca w dniu 20 marca 2021 r. złożyła wniosek, z którego wynika, że urządzenia wodne znajdujące się na działce nr [...] obręb C., gm. G., zostały zasypane, co w konsekwencji doprowadziło do zalewania działki nr [...] obręb C. Z akt sprawy wynika, że rów znajdujący się na działce nr [...] został zasypany, co potwierdziły oględziny. Ustalono również, że zasypany rów na działce nr [...] ma wpływ na zalewanie działki nr [...], działki nr [...] oraz działki należącej do skarżącej (nr [...]). Właściciele działki nr [...] zobowiązali się do wykonania niezbędnych prac naprawczych.

Ponowne oględziny wykazały, że na wysokości działki nr [...] prace ziemne polegające na odtworzeniu rowu są niewystarczające. Z załączonej notatki służbowej wykonanej przez Nadzór Wodny w Kartuzach wynika, że na działce nr [...] na wysokości działki nr [...] obręb C. nastąpiło osuwisko gruntowe. W związku z tym Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Gdańsku w zaskarżonej decyzji prawidłowo nałożył obowiązek przywrócenia do dobrego stanu technicznego rowu na dz. nr [....] obręb C., gm. G. - na wysokości dz. nr [...] obręb C., tj. w miejscu osuwiska gruntowego i 20 m poniżej (w dół) rowu. W pozostałym zakresie Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Gdańsku umorzył postępowanie, ponieważ właściciel odtworzył rów (poza odcinkiem, w który nałożono obowiązek przywrócenia do dobrego stanu w pkt I zaskarżonej decyzji). Zatem rów znajdujący się na działce [...] obręb C. został odtworzony zgodnie z żądaniem skarżącej.

Sporną kwestią jest natomiast, jak wskazał organ odwoławczy, drenaż, który według skarżącej znajdował się na działce nr [...] i [...]. Część pozostałości drenażu istnieje dziś tylko na działce skarżącej i nie pełni funkcji urządzenia wodnego, a jego dobudowa jest niezasadna. Ponieważ nie udało się ustalić faktów niezbędnych do orzeczenia w tym zakresie, należało umorzyć postępowanie, co organ pierwszej instancji uczynił.

W odniesieniu do umorzenia postępowania w sprawie nielegalnej likwidacji rowu melioracyjnego na działce nr [...], obręb C., gmina G., organ odwoławczy uznał, że odtworzenie zasypanego rowu jako odbiornika dla drenażu jest nieuzasadnione ze względu na to, iż brak rowu nie wpływa na kształtowanie zasobów wodnych na tym terenie, zasadne więc było umorzenie postępowania w tym zakresie.

F. P. w skardze na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 10 października 2023 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie zarzuciła organowi naruszenia K.p.a. w zakresie powiadamiania o terminie załatwienia sprawy i powiadamiania o przesunięciu terminów jej załatwienia, przewlekłość postępowania, naruszenie art. 190 ust 13 i ust. 14, art. 203, art. 208 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne, a także oparcie się na oświadczeniach zainteresowanych właścicieli sąsiednich działek, w których interesie nie jest potwierdzenie istnienia urządzeń melioracyjnych na ich działkach, w obawie przed konsekwencjami za ich zniszczenie. Skarżąca zarzuciła także nierówne traktowanie jej wobec prawa w stosunku do właścicieli sąsiednich działek.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Skarżąca w piśmie z dnia 6 stycznia 2024 r. uzupełniła skargę wnosząc o zobowiązanie organu do nakazania właścicielom działek nr [...]-[...] przywrócenia do stanu pierwotnego urządzeń melioracyjnych na ich działkach.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że rów melioracyjny został przywrócony do stanu poprzedniego, natomiast skarżącej zależy na przywróceniu wszystkich urządzeń, które występowały na tym terenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.- Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm. – dalej jako p.w.), w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (ust. 1). W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust. 2). Jeżeli określenie funkcji urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, określić na nowo funkcję tego urządzenia oraz nakazać jego odbudowę albo likwidację. W postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 i 3, przepisy art. 401 i art. 402 stosuje się odpowiednio (ust. 4). Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w ust. 1 i 3, jest wnioskodawca, właściciel urządzenia wodnego oraz właściciel wód.

Przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym: a) urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy, b) sztuczne zbiorniki usytuowane na wodach płynących oraz obiekty związane z tymi zbiornikami, c) stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji, d) obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych, e) obiekty energetyki wodnej, f) wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych, g) stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych, h) urządzenia służące do chowu ryb lub innych organizmów wodnych w wodach powierzchniowych, i) mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie, j) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych (art. 16 pkt 65 p.w.).

Przepisy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do urządzeń melioracji wodnych niezaliczonych do urządzeń wodnych (art. 17 pkt 3 lit. b. p.w.). Urządzeniami melioracji wodnych są: 1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, 2) drenowania, 3) rurociągi, 4) stacje pomp służące wyłącznie do celów rolniczych, 5) ziemne stawy rybne, 6) groble na obszarach nawadnianych, 7) systemy nawodnień grawitacyjnych, 8) systemy nawodnień ciśnieniowych (art. 197 ust. 1).

W przedmiotowym postępowaniu bezsporne okazało się, że rów na działce nr [...] został przykrócony do stanu technicznego wymaganego do pełnienia funkcji dla niego przewidzianej. Okoliczność tę potwierdził na rozprawie pełnomocnik skarżącej. Stan taki jest zgodny z oczekiwaniem skarżącej. Kwestia umorzenia postępowania w tym zakresie nie budziła wątpliwości. Zgodnie bowiem z art. 105 §1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Podstawową kwestią sporną w sprawie była zasadność umorzenia przez organ pierwszej instancji postępowania w zakresie drenażu na działce nr [...] i [...]. W ocenie Sądu stanowisko organów administracji było w tym zakresie prawidłowe. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że zebrany materiał dowodowy nie wskazywał, aby rurociąg przebiegający przez działkę skarżącej pełnił funkcję melioracyjną i powinien być określony jako drenaż. Organ pierwszej instancji pierwszej instancji ustalił w ramach prowadzonego postępowania, że instalacja ta pełniła funkcję odpływu dla celów socjalno-bytowych pracowników, w trakcie stacjonowania na tym terenie P. (w latach 1985 – 1990). Organ oparł się m. in. na oświadczeniach M. K. – byłego właściciela przedmiotowego terenu, a także wyjaśnieniach i dokumentach wskazywanych na str. 2 i 3 decyzji z 3 sierpnia 2022 r. Między innymi, właściciele działek nr [...] i [...] zaprzeczyli istnieniu drenażu na tych nieruchomościach. Oświadczono, że w trackie prac budowlanych nie napotkano na jakiekolwiek drenaże, dodatkowo Pani K. przedłożyła mapę do celów projektowych oraz badania archeologiczne wykonane na potrzeby procedury uzyskania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego (umiejscowionego na trasie ewentualnego drenażu), w których brak informacji o istnieniu rurociągu. Na działce nr [...] ustalono natomiast istnienie elementów drenażu - studzienkę i wylot do rowu, jednakże zostały one zlikwidowane.

W świetle powyższych wyjaśnień oraz braku jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na wykonanie na spornym terenie legalnego urządzenia wodnego w postaci drenażu, nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, że postępowanie dowodowe w tym zakresie nie było rzetelne. Organ pierwszej instancji podjął próbę weryfikacji oświadczeń sąsiadów poprzez kwerendę zasobów archiwalnych i ewidencyjnych. Także przedłożona przez skarżącą wraz z pismem z 13 czerwca 2022 r., znajdująca się w aktach administracyjnych mapa starostwa powiatowego nie potwierdza istnienia na spornym obszarze legalnego urządzenia melioracyjnego w postaci drenażu. Przedkładane przez skarżącą zdjęcie z odkrywek własnej działki potwierdzają istnienie rurociągu przy jej granicach, jednakże z istoty rzeczy nie potwierdzają ani celu jego położenia, ani tym bardziej jego legalności. Nie można przy tym podzielić opinii skarżącej, że złożone przez sąsiadów wyjaśnienia są tendencyjne, ponieważ mają oni interes w umorzeniu postępowania. W aktach sprawy nie znajdują się dowody wskazujące na odmienny stan faktyczny niż wskazywany przez organy administracji. Skarżąca takich dowodów również nie zaoferowała. Ponadto nie sposób wyjaśnić jaki interes w umorzeniu postępowania miałby Pan K. – jako były właściciel działek. Także badania archeologiczne przedłożone przez Panią K. w żadnej mierze nie przeczą twierdzeniom sąsiadów. W ocenie Sądu organy administracji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, czym wypełniły wymagania określone w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Odnosząc się przy tym do zarzutu skargi dotyczącego braku reakcji organu na wniosek o ustalenie przebiegu rurociągu, uznać należy w sytuacji braku możności potwierdzenia uprzedniego istnienia legalnego urządzenia wodnego, dodatkowe czynności organu w tym zakresie uznać należało za zbędne.

Skoro zatem organy administracji po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego nie były w stanie wykazać na spornym terenie istnienia legalnego urządzenie wodnego lub melioracyjnego, to nie mogły prowadzić postępowania administracyjnego mającego na celu przywrócenie jego poprzedniej funkcji. Postępowanie takie stało się bowiem bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 K.p.a.

W zakresie zaś umorzenia postępowania w zakresie likwidacji rowu na działce [...] Sąd podzielił stanowisko organów administracji wskazujące, że rów ten pełnił funkcję melioracyjną do momentu zmiany przeznaczenia działki [...] z rolnej na budowlaną. Organ w tym zakresie powołał się m.in. na wskazywaną uprzednio mapę starostwa powiatowego (przedłożoną przez skarżącą), z której istotnie wynika, że sporny teren był terenem rolnym. Prawidłowym jest zatem wniosek, że sporny rów pełnił funkcję melioracyjną w związku rolnym użytkowaniem działki, na której się znajdował oraz sąsiedniej działki [...]. Taka też jest istota urządzeń melioracyjnych. W myśl bowiem art. 195 p.w., melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. W momencie jednakże wymiany gruntu na działkach [...] oraz [...] w ramach zabudowy mieszkalnej oraz zagospodarowania wód opadowych w ramach indywidualnych urządzeń na terenie przedmiotowych działek, sporny rów utracił funkcję odwadniającą. Organy słusznie wskazały, że z protokołu oględzin (załączony do pisma skarżącej z 12 czerwca 2021 r.) wynika, że przedmiotowe działki są suche w okresie bezopadowym. Zatem skoro sporny rów przestał służyć kształtowaniu zasobów wodnych lub korzystaniu z tych zasobów, nie mógł być uznany urządzenie wodne w rozumieniu p.w. Z powodu utraty zaś przez grunty na które rów oddziaływał, funkcji rolnej, przestał być on urządzeniem melioracyjnym. Z tego powodu zasadnym było umorzenie postępowania również w tym zakresie.

Powyższe okoliczności odnoszą się także do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Otóż zgodnie z art. 190 p.w. dotyczy ono urządzeń wodnych, co oznacza że w przypadku braku takowych, postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących długości trwania postępowania administracyjnego w sprawie, wyjaśnić należy, że zarzuty takie rozpoznawane są w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z zm.- dalej jako "P.p.s.a."). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja administracyjna określona na wstępie, co oznacza, że Sąd uprawniony był jedynie do kontroli prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, a nie czasu toczącego się w sprawie postępowania.

Końcowo wyjaśnić należało, że rację miał organ drugiej instancji wskazując, że celem aktywności skarżącej było w istocie zobowiązanie właścicieli gruntów sąsiednich do podjęcia czynności zmierzających do zaprzestania negatywnego odziaływania tych gruntów na nieruchomość skarżącej w ramach stosunków wodnych. Abstrahując od zasadności takiego żądania wskazać, należało że ani Dyrektor Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ani Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, nie są organami właściwymi w sprawie. Należy to bowiem do kompetencji wójta, burmistrz lub prezydenta miasta (art. 234 p.w.).

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.