Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 362/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. H. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2024 r. nr WOP.7721.80.2020.MK w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2024 r. nr WOP.7721.80.2020.MK w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie podczas oględzin przeprowadzonych 22 maja 2018 r. w piwnicy budynku zlokalizowanego w B. przy ul. D. [...], na działce o nr ewid. [...], obręb [...] ustalił, że inwestor, R. T., w piwnicy tego budynku wykonał remont polegający na ociepleniu ścian wewnątrz budynku, ułożeniu płytek na podłodze, malowaniu, wymianie drzwi wejściowych i ustawieniu słupka pomiędzy nimi, wymieniono dwa okna, bez ingerencji w ścianę zewnętrzną budynku. W miejscu dawnego zejścia do piwnicy wykonano schody wzdłuż ściany szczytowej budynku otoczone barierką. Szerokość zejścia do piwnicy została zmniejszona z 1,80 m do 1,25 m. Wykonano również schody ze sklepu do piwnicy, a także wydzielono za pomocą ścianki z suporexu, gr. 12 cm dwa pomieszczenia, zamontowano schody zabiegowe stalowe, w stropie budynku wykonano otwór. Roboty budowlane rozpoczęto 27 stycznia 2018r., natomiast zakończono je pod koniec marca 2018r. Inwestor nie posiada pozwolenia na ich wykonanie, ani nie dokonał ich skutecznego zgłoszenia. W konsekwencji organ nałożył na R. T. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych, po czym, decyzją z dnia 22 kwietnia 2020 r., orzekł o braku podstaw do wydania nakazu wykonania robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Rozstrzygnięcie to zostało przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylone decyzją z dnia 13 sierpnia 2020 r., nr WOP.7721.80.2020.MK, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W opinii organu odwoławczego podczas robót budowlanych wykonywanych w przedmiotowym budynku w okresie styczeń - marzec 2018 r. zostały odtworzone okna (które znajdowały się w budynku w latach 50-tych i zostały zamurowane w 1993-1994r.). Roboty budowlane wykonywane były w 2018 r., a zatem już po podziale działek w 1994r., w wyniku którego powstała działka inwestycyjna, wobec czego mają do nich zastosowanie przepisy prawa budowlanego obowiązujące w momencie ich prowadzenia, m.in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 14 marca 2022 r. nakazał R. T. przywrócenie do poprzedniego stanu ścian zewnętrznych budynku usługowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...] przy ul. D. [...] w B., poprzez zamurowanie otworów okiennych znajdujących się w ścianach zewnętrznych pomieszczeń piwnicy od strony działek nr ewid. gruntu [...] i [...] tego budynku wyrobem o wymaganej odporności ogniowej jak dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60.

Organ wskazał, że podczas rozprawy administracyjnej:

- R. T. zeznał, że przedmiotowy obiekt budowlany kupił w 1996 roku, już po wydzieleniu działki nr [...], która powstała w wyniku podziału działki nr [...]. W 2010 roku nastąpił podział nieruchomości poprzez zniesienie współwłasności, w wyniku którego powstały działki o nr ewid. gruntu [...]-[...]. Oświadczył też, że budynek został wybudowany w latach 50-tych, w kondygnacji piwnicy znajdowały się okna i otwór drzwiowy, na potwierdzenie istnienia okien przedstawił zdjęcia w ekspertyzie technicznej, która została złożona w organie nadzoru budowlanego. Inwestor wyjaśnił, że na ścianie bocznej w kierunku wschodnim były trzy okna, dwa zamurował, ale jedno zostawił, wykonał też zaślepienie okien w kondygnacji piwnicy.

- D. H. zeznał, że jest właścicielem działki nr [...] od 1994 roku, jak również użytkownikiem wieczystym działki nr [..] od 1994r. i nie widział żadnych okien w ścianie szczytowej przed wykonaniem elewacji ze styropianu, drzwi zostały poszerzone, wjazd pogłębiony, przed remontem nie było żadnych schodów.

- Z. D. zeznał, że do 2010 roku był współwłaścicielem obiektu zlokalizowanego na obecnej działce nr [...], pomieszczenie w kondygnacji piwnicy było użytkowane jako magazyn, nie wie, czy były tam okna, ale myśli, że ich nie było, schodów zewnętrznych również nie było, był tylko zjazd, a okna powstały w czasie remontu piwnicy, nie pamięta dokładnej daty, gdy już nie był współwłaścicielem budynku.

- M. M. zeznała, że "z tego co pamięta", jeśli chodzi o zjazd do budynku na działce o obecnym nr [...] była pochylnia, nie było schodów, natomiast po obu stronach znajdowały się okna, w tym samym miejscu, co obecnie, znajdowały się w nich metalowe kraty, a w ścianie szczytowej były drzwi, przez które wtaczano beczki.

- Z. P. zeznał, że przez 9 lat kierował przetwórnią, do której należał magazyn w piwnicy, były to lata 1984 - 1993, pamięta duże drzwi wejściowe i po obu stronach znajdowały się okna, były już one od 1984 roku, w kondygnacji piwnicy budynku zlokalizowanego na obecnej działce nr [...] znajdował się magazyn, a do piwnicy prowadził zjazd, nie było schodów. W 1993 roku były tam drzwi i okna.

Organ wyjaśnił następnie, że z przedłożonej ekspertyzy technicznej sporządzonej przez mgr inż. G. Ł. nie wynika, aby nastąpiła zmiana wysokości pomieszczeń piwnicy oraz że schody do piwnicy nie mogą być ewakuacyjne. Zdaniem organu nieprawidłowy stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego nie wynika z jakiejkolwiek modyfikacji budynku, a wyłącznie z faktu dokonania w 1994 roku podziału działki nr [...] na działki o nr ewid. gruntu [...]-[...]. Następnie w 2010 roku nastąpił podział działki o nr ewid. gruntu [...], w wyniku którego powstały działki o nr ewid. gruntu [...]-[...]. Budynek usługowy został zbudowany w latach 50 – tych. W ocenie organu wobec tego, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 25 września 2018r., zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed 19 września 2020 r.

Stwierdzony i udowodniony fakt zrealizowania robót budowlanych polegających na wykonaniu/odtworzeniu okien w ścianach zewnętrznych pomieszczeń piwnicy budynku usługowego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [..] przy ul. D. [...] w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi przesłankę do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, natomiast § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zezwala na wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego na granicy z sąsiednią działką lub w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy. Zdaniem organu nie doszło do zmiany sposobu użytkowania polegającej na zmianie funkcji pomieszczenia piwnicznego. Organ powołał się przy tym na ekspertyzę techniczną wykonanych robót budowlanych w pomieszczeniach piwnicy budynku zlokalizowanego przy ul. D. [...], sporządzonej przez mgr inż. G. Ł., zgodnie z którą inwestor, w ramach robót budowlanych, dokonał: ocieplenia ścian kondygnacji piwnicy od zewnątrz, ułożenia płytek na podłodze w kondygnacji piwnicy, malowania pomieszczeń piwnicy, wymiany drzwi wejściowych do piwnicy (w miejsce starych drzwi skrzydłowych wstawiono dwie pary nowych drzwi dwuskrzydłowych ze słupkiem w środku), wykonano schody betonowe ze sklepu na parterze do piwnicy, wydzielono dwa pomieszczenia w piwnicy za pomocą ściany działowej z gazobetonu o grubości 12 cm, zamontowano schody stalowe, wykonano otwór w stropie nad piwnica i wymieniono dwa okna bez ingerencji w ściany zewnętrzne budynku. Ekspertyza wskazała również, że w wyniku podziału kondygnacji piwnicy powstały dwa niezależne pomieszczenia, które nie są ze sobą połączone, a prace są wykonane prawidłowo. Oba pomieszczenia posiadają obsługę komunikacyjną z zewnątrz budynku oraz przez klatki schodowe wewnętrzne. Zapewniona jest wentylacja w obu pomieszczeniach oraz dostęp światła dziennego. Oba pomieszczenia znajdują się w tej samej strefie pożarowej ZLIII (cały budynek przyjęty do jednej strefy pożarowej). W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że powyższe roboty budowlane nie doprowadziły do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higienicznosanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń, a co za tym idzie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania funkcji pomieszczenia piwnicznego w budynku usługowym zlokalizowanym na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb [...]. Natomiast roboty budowlane polegające na wykonaniu/odtworzeniu okien zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadniało podjęte rozstrzygnięcie.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku rozpoznając odwołania D. H. i R. T., decyzją z dnia 15 lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 14 marca 2022 r. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek jest budynkiem usługowym, a jego przebudowa dokonana przez R. T. w okresie od końca stycznia do końca marca 2018 r. jest samowolą budowlaną. Jak wynika z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy, okna wykonane w trakcie przebudowy znajdują się w ścianie budynku zlokalizowanej ok. 1 m od granicy działki. Narusza to przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022r., poz. 1225 ze zm.), nie ma zarazem możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym organ pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazując inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworów okiennych.

Odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśniono, że analiza materiału dowodowego, w tym licznych zeznań świadków, wykazała, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu otworów okiennych zostały przeprowadzone w 2018r., tj. już po podziale działki i zmniejszeniu odległości budynku od granicy działki. Dlatego lokalizacja samego budynku nie jest kwestionowana, ale przy rozpatrywaniu kwestii samowolnie wykonanych otworów okiennych należy wziąć pod uwagę m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ stwierdził też, że na podstawie ekspertyzy uznać trzeba, że zrealizowane roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo. W aktach sprawy znajduje się ocena techniczna wykonana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a z materiału dowodowego wynika, że tylko wykonanie okien w ścianie budynku wymagało nałożenia określonych obowiązków z uwagi na naruszenie przepisów.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D. H., zarzucając organowi naruszenie:

1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z 77 oraz w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na przyjęciu za wiarygodną ekspertyzę techniczną przedstawioną przez R. T., a sporządzoną przez mgr. inż. G. Ł., który był jednocześnie umocowany przez inwestora do jego reprezentowania,

2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie mimo że nieprawidłowy stan techniczny budynku oraz zmiana przeznaczenia piwnicy spowodowane są przez roboty budowlane przeprowadzone przez inwestora.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując sposób załatwienia sprawy w części, w której nie rozstrzygnięto sprawy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. R. T. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2249 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w pomieszczeniach piwnicy budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...], B., przy ul. D.[...].

Ustalono w toku postępowania, że w ramach owych robót budowlanych wykonanych w okresie od stycznia do marca 2018 r. inwestor R. T. dokonał:

1) ocieplenia ścian kondygnacji piwnicy od zewnątrz, ułożenia płytek na podłodze w kondygnacji piwnicy, malowania pomieszczeń piwnicy, wymiany drzwi wejściowych do piwnicy (w miejsce starych drzwi skrzydłowych wstawiono dwie pary nowych drzwi dwuskrzydłowych ze słupkiem w środku), wykonania schodów betonowych prowadzących ze sklepu na parterze do pomieszczenia piwnicy, wydzielenia dwóch pomieszczeń w piwnicy za pomocą ściany działowej z gazobetonu o grubości 12 cm, zamontowania schodów stalowych, wykonania otworu w stropie nad piwnicą,

2) wykonania/odtworzenia dwóch okien w ścianie budynku graniczącej z działką [...].

Odnośnie robót opisanych w punkcie 1, organy rozważały, czy roboty te skutkowały zmianą sposobu użytkowania obiektu. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351), przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z ekspertyzy technicznej przedłożonej przez inwestora wynikało, że powyższe roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką i wiedzą budowlaną i nie zagrażają bezpieczeństwu życia, zdrowia i mienia. Uznano również, mając na uwadze przepisy dotyczące warunków technicznych, higieniczno-sanitarnych oraz BHP i PPOŻ, że prace są wykonane prawidłowo. Oba pomieszczenia posiadają obsługę komunikacyjną z zewnątrz budynku oraz przez klatki schodowe wewnętrzne. Zapewniona jest wentylacja w obu pomieszczeniach oraz dostęp światła dziennego. Oba pomieszczenia znajdują się w tej samej strefie pożarowej ZLIII (cały budynek przyjęty do jednej strefy pożarowej).

W oparciu o zebrany materiał dowodowy organy stwierdziły, że ww. roboty budowlane nie doprowadziły do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higienicznosanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń, a co za tym idzie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania funkcji pomieszczenia piwnicznego w budynku usługowym zlokalizowanym na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb [...] B.

Odnośnie robót opisanych w punkcie drugim, prowadzone było postępowanie naprawcze. Organy stwierdziły, że roboty budowlane polegające na wykonaniu/odtworzeniu okien zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. Otwory te znajdując się w ścianie budynku zlokalizowanej ok. 1 m od granicy z działką sąsiednią, naruszały warunki techniczne. Zgodnie bowiem z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość ta powinna wynosić 4 m. Fakt zrealizowania robót budowlanych polegający na wykonaniu/odtworzeniu okien w ścianach zewnętrznych pomieszczeń piwnicy budynku usługowego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...] przy ul. D. [...] w m. B. bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi przesłankę do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, natomiast wyżej wymieniony przepis rozporządzenia nie dopuszcza do wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego na granicy z sąsiednią działką lub w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie decyzją z dnia 14 marca 2022 r. nakazał R. T. przywrócenie do poprzedniego stanu ścian zewnętrznych budynku usługowego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...] przy ul. D. [...] w m. B., poprzez zamurowanie otworów okiennych znajdujących się w ścianach zewnętrznych pomieszczeń piwnicy od strony działek o nr ewid. gruntu [...] i [...] obręb [...] tegoż budynku wyrobem o wymaganej odporności ogniowej jak dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60 (zgodnie z § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli R. T. i D. H.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia 15 lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł wyłącznie D. H. – nie kwestionując decyzji w zakresie, w jakim nałożono na R. T. obowiązek zamurowania otworów okiennych, a wyłącznie co do nierozstrzygnięcia sprawy w zakresie nakazania R. T. przywrócenia do poprzedniego stanu pomieszczenia piwnicznego budynku usługowego, zmienionego w wyniku wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu schodów wewnętrznych, wykonaniu otworu w stropie nad piwnicą, zmianie wysokości pomieszczenia, wydzielenia dwóch pomieszczeń za pomocą ściany z bloczków gazobetonowych o grubości 12 cm, wstawieniu w miejsce starych drzwi zewnętrznych dwuskrzydłowych dwóch par drzwi, pomiędzy którymi wymurowano słup i zmiany przeznaczenia budynku.

Sąd rozpatrzył sprawę w granicach wniesionej skargi, mając na uwadze, że zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a., Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przez użyty w przepisie art. 134 § 2 p.p.s.a. termin "niekorzyść", należy rozumieć takie sformułowanie przez sąd oceny prawnej w wyroku uwzględniającym skargę, która zdeterminowałaby wydanie w przyszłości aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną strony skarżącej w porównaniu z sytuacją wynikającą z zaskarżonego aktu. Innymi słowy omawiana niekorzyść dotyczy sytuacji, gdy po uchyleniu zaskarżonej decyzji, ze względu na zakres związania wyrokiem, w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym musiałoby zapaść rozstrzygnięcie mniej korzystne od zaskarżonego - na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Decyzja nakładająca na inwestora obowiązek zamurowania otworów okiennych znajdujących się w ścianach zewnętrznych pomieszczeń piwnicy od strony działek o nr ewid. gruntu [...] i [...] jest dla skarżącego, jako współwłaściciela działek [...] i [...], korzystna w podanym wyżej rozumieniu. Nie została one jednocześnie zaskarżona przez inwestora R. T., co otworzyłoby drogę do jej weryfikacji także i w zakresie nałożonego na inwestora obowiązku. Z tego też względu Sąd nie badał legalności zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości nałożonego na R. T. obowiązku, ale w zakresie, w jakim skarżący D. H. kwestionuje brak podjęcia przez organy rozstrzygnięcia na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Rozpatrując sprawę w takim zakresie Sąd uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Organy w tej sprawie stwierdziły, że roboty budowlane polegające na ociepleniu ścian kondygnacji piwnicy od zewnątrz, ułożenia płytek na podłodze w kondygnacji piwnicy, malowania pomieszczeń piwnicy, wymiany drzwi wejściowych do piwnicy (w miejsce starych drzwi skrzydłowych wstawiono dwie pary nowych drzwi dwuskrzydłowych ze słupkiem w środku), wykonano schody betonowe ze sklepu na parterze do piwnicy, wydzielono dwa pomieszczenia w piwnicy za pomocą ściany działowej z gazobetonu o grubości 12 cm, zamontowano schody stalowe, wykonano otwór w stropie nad piwnicą - nie doprowadziły do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higienicznosanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń, a co za tym idzie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania funkcji pomieszczenia piwnicznego w budynku usługowym zlokalizowanym na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb [...].

Skarżący, będący współwłaścicielem działek [...] i [...], nie wykazał posiadania interesu prawnego w kwestionowaniu takiego stanowiska organu.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1) oraz uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter obiektywny, a jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego (niekiedy również procesowego, czy też nawet ustrojowego), w związku z czym o jego istocie trzeba wnioskować na podstawie jego związku z konkretną normą prawną, co oznacza, że istnienie interesu prawnego uzasadnia istnienie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej źródło (podstawę) wywiedzenia z niej dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienie NSA z dnia 26.03.2013 r., I GSK 290/13, wyrok NSA z dnia 28.08. 2013 r., sygn. akt I OSK 478/12, postanowienia NSA z dnia: 31.08. 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/11; 27.01. 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/11; 15.04. 2010 r., sygn. akt II FSK 126/10).

Wykonane przez R. T. w budynku usługowym zlokalizowanym na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb [...] roboty budowlane (w przeciwieństwie do robót polegających na wykonaniu/odtworzeniu otworów okiennych) w żaden sposób nie wpływały na interes prawny skarżącego D. H.

Skarżący wskazywał na wynikające z art. 5 ustawy Prawo budowalne obowiązki ciążące na właścicieli obiektu i podnosił, że działa w interesie zabezpieczenia mienia własnego oraz zdrowia i życia osób, które znajdą się w okolicy budynku, którego na czas orzekania w niniejszej sprawie, stan techniczny budzi poważne zastrzeżenia.

Otóż zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1–7.

Jakkolwiek w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, w odniesieniu do wymagań związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego nawiązano wprost do art. 5 ust. 1 pkt 1-7, to nie jest to wyliczenie enumeratywne. Świadczy o tym określenie "w szczególności". Wymagania te obejmują zatem również zakaz naruszania prawnie chronionych interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich wynikających z norm materialnego prawa administracyjnego.

Skarżący nie wykazał jednak, aby roboty budowlane wykonane wewnątrz budynku usługowego obejmujące ocieplenia ścian kondygnacji piwnicy od zewnątrz, ułożenia płytek na podłodze w kondygnacji piwnicy, malowania pomieszczeń piwnicy, wymiany drzwi wejściowych do piwnicy (w miejsce starych drzwi skrzydłowych wstawiono dwie pary nowych drzwi dwuskrzydłowych ze słupkiem w środku), wykonania schodów betonowych prowadzących ze sklepu na parterze do piwnicy, wydzieleniu dwóch pomieszczeń w piwnicy za pomocą ściany działowej z gazobetonu o grubości 12 cm, zamontowaniu schodów stalowych, wykonaniu otworu w stropie nad piwnicą - w jakikolwiek sposób ograniczyło jego prawa jako właściciela sąsiedniej nieruchomości. Roboty te w żaden sposób nie ograniczają jego uprawnień związanych z zabudową i użytkowaniem jego nieruchomości. Twierdzenia o istnieniu w związku z wykonanymi robotami zagrożenia mienia, życia i zdrowia są zbyt hipotetyczne aby można je było powiązać z własnym i konkretnym interesem prawnym skarżącego.

To, że uzasadnione interesy prawne osób trzecich, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, podlegają ochronie i w związku z tym właściciele (użytkownicy wieczyści) sąsiednich nieruchomości mogą występować w sprawie na prawach strony, nie oznacza, że muszą być tak traktowani w każdej konkretnej sprawie, gdyż tę kwestię indywidualnie w każdej sprawie powinien rozważyć organ prowadzący postępowanie. O tym, kto jest uczestnikiem postępowania oprócz inwestora, powinny każdorazowo decydować okoliczności faktyczne sprawy (położenie obiektów na gruncie, odległości od granicy i od innych obiektów), które wyznaczają zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W tej sprawie przedmiotowe roboty budowlane wykonane wewnątrz budynku usługowego nie naruszały w żaden sposób interesu prawnego skarżącego.

Na koniec wyjaśnić należy, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i stwierdzenie, że skarżący nie miał żadnego interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję w zakresie, w jakim ona go nie dotyczyła - ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508). Por.: T. Woś komentarz do art. 151 teza 6 (w:) H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016,).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.