Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 183/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 i art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 24 maja 2023 r. G. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że wnioskiem z dnia 15 czerwca 2023 r. G. K. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem o udostępnienie informacji publicznej. Z treści sporządzonego odręcznie wniosku wynika, że skarżący zażądał udzielenia odpowiedzi na: (pisownia zbliżona do oryginalnej):

1. Jakie zarządzenia wydał tutejszy Dyrektor w latach 2015-2023 w sprawie funkcjonowania tutejszego ZK?

2. Jakie są przewidziane zadania remontowe do wykonania w tutejszym ZK na rok 2023 ?; na jaką sumę pieniędzy?

3. Udostępnienie zarządzenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 14 kwietnia

2016 znowelizowanego w sprawie zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych.

4. Udostępnienie mi załączników 1, 2, 3, 4 do zarządzenia tutejszego Dyrektora

z dnia 30 marca 2022 w sprawie postępowania z telefonami komórkowymi

i stacjonarnymi.

5. Pismo Dyrektora Okręgowego SW z dnia 27 stycznia 2022 01.09.0830.48.2021 TW i udostępnienie mi tego pisma.

6. Udostępnienie mi instrukcji tutejszego Dyrektora 11/2022 z dnia 7 października 2022 r.

7. Jakie wykształcenie posiada kadra penitencjarna zatrudniono na tutejszym oddziale terapeutycznym wraz z podaniem stanowiska pracy?

8. Zalecenia Dyrektora Generalnego SW z dnia 3 kwietnia 2023 BDG.070.26.2023.PA, które dotyczą korespondencji skazanego.

9. Jakie dotacje europejskie i państwowe otrzymał tutejszy ZK na rok 2023; na jaką sumę pieniężną?

10. Udostępnienie zarządzenia tutejszego Dyrektora z dnia 21 kwietnia 2021

w sprawie wysokości opłat za wykonanie kserokopii lub odpis dokumentów związanych z postępowanie wykonawczym na wniosek osadzonego lub jego pełnomocnika oraz za udostępnienie dokumentacji medycznej.

11. Udostępnienie wszystkich zaleceń oraz instrukcji przez Dyrektora Generalnego które zostały przesłane do wszystkich ZK/AŚ; chodzi też o wszystkie pisma ww. Dyrektora; chodzi o zalecenia instrukcje oraz pisma w roku 2022 i 2023, które nie zostały opublikowane na stronach BiP SW, a tutejszy Dyrektor jest w posiadaniu ww. informacji publicznej.

12. Ile zastosowano środków przymusu bezpośredniego wobec osadzonych w roku 2023? Wnoszę o udostępnienie pełnego raportu środków przymusu bezpośredniego do dnia dzisiejszego.

Pismem z dnia 3 lipca 2023 r. Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem poinformował G. K., że udzielenie informacji nie będzie możliwe w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy od dostępie do informacji publicznej z uwagi na konieczność zajęcia stanowiska przez właściwe komórki merytoryczne oraz że stosowna odpowiedź zostanie udzielona w terminie wstępnie ustalonym do dnia 14 lipca 2023 r.

W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek G. K., w piśmie z dnia 13 lipca 2023 r., Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wyjaśnił, że informacje, których dotyczą punkty 1, 5 i 11 wniosku stanowią informację publiczną przetworzoną. Z tego względu organ wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. Organ poinformował, że w przypadku niewykazania w wyznaczonym terminie przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego interesu publicznego konieczne będzie wydanie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.") decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.

Odnośnie punktów 2, 6 i 7 wniosku organ podał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 u.d.i.p. Z kolei odnośnie punktu 3 wniosku organ wskazał, że udostępnianie informacji publicznej następuje

w drodze ogłoszenia informacji publicznej, w tym dokumentów urzędowych w Biuletynie Informacji Publicznej, o której mowa w art. 8 u.d.i.p. Dopiero wówczas gdy informacja publiczna, która nie została udostępniona w BiP lub centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W związku z tym organ odwołał wnioskodawcę do przedmiotowej strony organu.

Organ wyjaśnił ponadto, że Zakład Karny w Czarnem na dzień udzielanej odpowiedzi nie otrzymał dotacji europejskich ani państwowych w bieżącym roku (ad. 9). Odpowiadając na punkt 12 wniosku organ poinformował, że od 1 stycznia 2022 r. do 26 czerwca 2023 r. środki przymusu bezpośredniego względem osób pozbawionych wolności w Zakładzie Karnym w Czarnem zostały użyte łącznie 18 razy, tj.:

- 16 zostały użyte w związku z wyegzekwowaniem wymaganego prawem zachowania zgodnie z wydanym przez uprawnionego poleceniem;

- 1 użyte w związku z usiłowaniem bezpośredniego, bezprawnego zamachu

na życie lub zdrowie funkcjonariusza lub innej osoby;

- 1 użyty w związku z przeciwdziałaniem czynnościom zmierzającym bezpośrednio do zamachu na życie, zdrowie lub wolność uprawnionego lub innej osoby.

Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470), osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym, w zakresie odpowiadającym informacjom zawartym w aktach, uzasadniającym ograniczenie dostępu do tych akt.

Do pisma organ załączył kserokopie żądanych w punktach 4, 3 i 10 wniosku dokumentów.

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r., nr D/P.0143.49.2023.AB, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.", Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem odmówił G. K. udostępnienia wnioskowanej w punktach 1, 5 i 11 wniosku z dnia 15 czerwca 2023 r. informacji publicznej. Powodem, dla którego organ odmówił udzielenia informacji było niewykazanie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w jej pozyskaniu.

W osobiście sporządzonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. K. wniósł o stwierdzenie, że informacje, o które wystąpił nie stanowią informacji nieprzetworzonej i podlegają udostępnieniu (ad. punktów 1, 5 i 11 wniosku) oraz stwierdzenie, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną (ad. punktów 2, 6 i 7 wniosku). Ponadto, skarżący wystąpił o zwrot kosztów postępowania i wymierzenie od organu na swoją rzecz grzywny w wysokości 1.000 zł za nieudostępnienie informacji publicznej.

Z treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem, iż informacje, których dotyczą punkty 1, 5 i 11 jego wniosku stanowią informację publiczną przetworzoną. Stanowiska w tym przedmiocie organ w żaden sposób nie uzasadnił. Natomiast wnioskowane informacje były proste do udostępnienia i nie stanowiły formy przetworzonej. Ponadto błędne jest stanowisko, że informacje, których dotyczą punkty 2, 6 i 7 jego wniosku nie stanowią informacji publicznej. Informacje te dotyczą działalności zakładu karnego oraz ogółem działalności służby więziennej. Nieudzielenie odpowiedzi w tym zakresie skutkuje zatem bezczynnością organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wniósł

o oddalenie skargi.

Organ wyjaśnił, że informacje zawarte w punktach 1, 5 oraz 11 wniosku zostały uznane za informację przetworzoną, bowiem w latach 2015-2023 Dyrektor jednostki wydał blisko 1000 zarządzeń, z których każde ma co najmniej kilka stron; w latach 2022-2023 Dyrektor Generalny Służby Więziennej przesłał do jednostki co najmniej kilkadziesiąt pism, zaleceń i instrukcji, ponadto dotyczą one działalności różnych działów, stanowisk i sytuacji, a wiele z nich posiada charakter wewnętrzny. Analogiczny stan dotyczy wskazanego we wniosku z dnia 15 czerwca 2023 r. pisma Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Koszalinie, z dnia 27 stycznia 2022 r., znak OI/OP.0830.48.2021. Jest to projekt wystąpienia pokontrolnego przeprowadzonego przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Koszalinie w Dziale Informatyki i Łączności Zakładu Karnego w Czarnem.

Z kolei informacje zawarte w punktach 2, 6 i 7 wniosku zostały uznane za informacje nieposiadające waloru informacji publicznej. Zapytanie dotyczące planowanych remontów (pkt 2) w istocie dotyczy zdarzeń przyszłych i niepewnych, bowiem do dnia otrzymania z budżetu państwa środków finansowych na realizację w danym roku konkretnego zadania jednostka nie może w sposób pewny wskazać, że jest to zadanie planowane do wykonania na ten właśnie rok. Wskazana przez skarżącego instrukcja nr 11/2022 Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 7 października 2022 r. (pkt 6), ma charakter dokumentu wewnętrznego, regulującego sposób postępowania funkcjonariuszy w przypadku udzielania widzeń między osobami odbywającymi karę pozbawienia wolności w jednostce, a będącymi najbliższą rodziną, sposobu realizacji widzeń bez osoby dozorującej w oddzielnym pomieszczeniu w dni powszednie, sposobu realizacji korzystania przez osadzonych z komunikatora Skype oraz sposobu korzystania przez osadzonych z dostępu do stron internetowych BIP. Wykształcenie kadry oddziału terapeutycznego wraz z podaniem stanowisk (pkt 7),

na którym to karę odbywa skarżący nie stanowi informacji publicznej. Organ wyjaśnił dodatkowo, że służbę w oddziale terapeutycznym jednostki pełni jeden kierownik, dwóch wychowawców, psycholog i dwóch oddziałowych. Podanie wykształcenia wraz

z zajmowanym stanowiskiem doprowadziłoby do nieuzasadnionego ujawnienia danych osobowych w postaci wykształcenia konkretnego funkcjonariusza, co w świetle art. 24b ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej stanowiłoby działanie niezgodne z tą ustawą.

Organ zauważył ponadto, że skarżący składa bardzo dużą ilość wniosków

o udostępnienie informacji publicznej (w przeciągu niespełna dwóch lat ponad

70 wniosków), a każdy z nich zawiera po kilka, kilkanaście zapytań dotyczących różnego rodzaju informacji. W ocenie organu, ich treść i liczba świadczą o próbie wykorzystania prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia innego niż troska o dobro publiczne celu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W realiach rozpatrywanej sprawy, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.",

która kształtuje prawo do informacji publicznej, określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.); zwanej dalej

w skrócie: "p.p.s.a.", zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa

(§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec

o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego

i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu

na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona przez G. K. skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zasadności stanowiska organu zapadłego względem punktów 2, 6 i 7 wniosku, tj. planowanych remontów, udostępnienia dokumentu opisanej instrukcji oraz wykształcenia kadry penitencjarnej Sąd wskazuje, że kwestię sporną w tym przypadku stanowi ocena, czy odpowiedź

na tak postawione pytanie posiada w ogóle walor informacji publicznej. Innymi słowy, spór dotyczy tego, czy został spełniony ustawowy warunek przedmiotowy udostępnienia informacji publicznej.

Na tle tak zaistniałego problemu wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowanie przywołanego przepisu stanowi art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się w związku z tym,

że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej

i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Z tym zastrzeżeniem, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów. Inaczej rzecz ujmując informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku oraz odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem

w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty,

o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Podobnie wypowiedział się tutejszy Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r., III SAB/Gd 80/23 wskazując, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Żądana od organu informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego stanu rzeczy, do czynności już przez organ dokonanych i tylko w takiej sytuacji może być ona udostępniona. Wniosek nie może służyć wytworzeniu nowej informacji, wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej.

Mając na uwadze przedstawione poglądy Sąd orzekający doszedł do przekonania, że zapytanie o przewidziane w 2023 r. zadania remontowe dotyczy

w istocie kwestii przyszłych i niepewnych, a nie sfery faktów obiektywnie zaistniałych, które mogą stanowić przedmiot skutecznego zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej. Przedmiotowe żądanie dotyczyło informacji, których organ zarówno w dacie wpływu wniosku, jak i na moment udzielenia odpowiedzi jeszcze nie posiadał i posiadać nie mógł. Żądana informacja nie została bowiem jeszcze wytworzona, więc wystosowany wniosek był w tym przedmiocie przedwczesny. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, do dnia otrzymania z budżetu państwa środków finansowych na realizację

w danym roku konkretnego zadania, jednostka nie może w sposób pewny wskazać,

że jest to zadanie planowane do wykonania na ten właśnie rok. Ustawa o dostępie

do informacji publicznej dotyczy natomiast wyłącznie prawa do zapoznania się

z informacją już przez organ posiadaną w istniejącej lub przetworzonej formie,

nie reguluje natomiast uprawnienia do żądania informacji publicznej, która nie istnieje

i którą organ miałby dopiero wytworzyć. To samo dotyczy danych prognozowanych. Zapytanie o okoliczności przyszłe i niepewne (tak jak to miało miejsce w przypadku punktu 2 wniosku), nie stanowi pytania o fakty, albowiem fakty te nie zdążyły obiektywnie zaistnieć. Organ nie był jeszcze w ich posiadaniu. Podkreślenia wymaga, że odpowiadając na wniosek o udzielenie informacji publicznej organ nie może żądanych przez stronę informacji domniemywać, zakładać, czy w inny podobny sposób dopiero generować. Objęte wnioskiem dane nie mogą być też prognozowane

czy symulowane. Udostępnianie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacje muszą odpowiadać faktom, być obiektywne, pewne i rzeczywiste.

Równie zasadnie zdaniem Sądu organ odmówił przyznania waloru informacji publicznej instrukcji Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 7 października

2022 r., nr 11/2022. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że przedmiotowa instrukcja ma charakter dokumentu wewnętrznego, regulującego sposób postępowania funkcjonariuszy w przypadku udzielania widzeń między osobami odbywającymi karę pozbawienia wolności w jednostce, a będącymi najbliższą rodziną, sposobu realizacji widzeń bez osoby dozorującej w oddzielnym pomieszczeniu w dni powszednie, sposobu realizacji korzystania przez osadzonych z komunikatora Skype oraz sposobu korzystania przez osadzonych z dostępu do stron internetowych BIP. Omawiana instrukcja niewątpliwie służy zatem realizacji zadania publicznego. Sądowi znane jest również orzecznictwo wskazujące na publiczny charakter wewnętrznych aktów zakładowych. Niemniej jednak zdaniem Sądu wniosek taki nie może się automatycznie rozciągać na wszystkie akty wewnętrzne w każdej sytuacji.

Sąd rozpoznający sprawę zwrócił bowiem uwagę na niebagatelną w realiach sprawy okoliczność, że adresatem instrukcji dyrektora zakładu karnego są osoby znajdujące się w strukturach wewnętrznych zakładu karnego, podległe dyrektorowi służbowo. Instrukcja jako akt wewnętrzny została skierowana wyłącznie do takich właśnie osób. Specyfika środowiska, jakim jest zakład karny pozwala na stwierdzenie, że dokumenty regulujące funkcjonowanie zakładu, tryb postępowania funkcjonariuszy

w określonych sytuacjach i tym podobne kwestie, nie powinny być dla osadzonych powszechnie dostępne, albowiem pozyskanie przez nich wiedzy w takim właśnie zakresie mogłoby uniemożliwić nie tylko efektywne realizowanie powierzonych władzom zakładu karnego zadań, ale potencjalnie zakłócić spokój, czy nawet wpłynąć

na bezpieczeństwo w zakładzie karnym. Dokument wewnętrznej instrukcji ze swej natury stanowi zatem przeciwieństwo informacji publicznej, dlatego też nie mógł zostać udostępniony wnioskodawcy we wnioskodawcy trybie.

W sytuacji uznania, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej

w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej organ nie ma natomiast obowiązku wydania decyzji o odmowie jej udzielenia. Wystarczającym jest w takiej sytuacji poinformowanie wnioskującego, że jego wniosek nie znajduje podstaw

w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.

W realiach sprawy Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem niewątpliwie podjął niezbędne w omawianej sytuacji działanie i pismem z dnia 13 lipca 2023 r.,

w ustawowym terminie, co nie było przez skarżącego kwestionowane poinformował,

że informacja z pkt 2 i 6 wniosku nie mają charakteru informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ zrealizował tym samym przewidzianą prawem formę załatwienia wniosku

o udostępnienie informacji publicznej, a zarzucana przez skarżącego bezczynność

w zakresie punktu 6 wniosku nie miała miejsca.

Natomiast odmiennej oceny wymaga procedowanie organu odnośnie zapytania o wykształcenie kadry oddziału terapeutycznego wraz z podaniem stanowiska pracy. Zdaniem Sądu, stanowisko wyrażone przez skarżony organ w tym zakresie jest zasadniczo wadliwe, albowiem informacje w poruszonym zakresie wbrew stanowisku organu mają charakter publiczny. Wyjaśnienia w tym kontekście wymaga jednak, że o ile przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie, to zgodnie z ust. 2 tego przepisu, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Takim szczególnym przepisem, który ma pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami udostępniania informacji publicznej zawartymi w ustawie o dostępie

do informacji publicznej jest właśnie art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r.

o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm.), zwanej dalej w skróci: "u.s.w.". Przepis ten stanowi specjalną regulację w zakresie udostępniania danych osobowych osób pełniących funkcje publiczne, ale nie wyłącza stosowania całej ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 kwietnia 2023 r., IV SA/Po 35/23).

Treść art. 24b ust. 3 u.s.w. jednoznacznie przesądza natomiast o tym,

że informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników

nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.

Oznacza to, że wykształcenie kadry oddziału terapeutycznego, nawet jako informacja publiczna, nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu we wskazanym we wniosku skarżącego trybie, a Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem nie był zobowiązany do jej udzielenia. Co prawda, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to jednak, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, pismo Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 13 lipca 2023 r. można potraktować

w tym zakresie za "ułomną decyzję administracyjną". W ocenie Sądu, pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami pomimo braku posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81). Zatem istnienie niektórych składników wymienionych w art. 107 k.p.a. jest koniecznym, a zarazem wystarczającym warunkiem stwierdzenia bytu decyzji. Wspomniane pismo Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 13 lipca 2023 r. wszystkie wymienione i konieczne dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej elementy posiada. Mianowicie Sąd uznał, że wskazanym pismem organ administracji publicznej, tj. Dyrektor, w sposób jednostronny i władczy, ukształtował sytuację prawną konkretnego adresata (skarżącego) odmawiając mu udostępnienia żądanej informacji publicznej w ww. zakresie do czego de facto sprowadza się stwierdzenie, że informacje których dotyczy zapytanie nr 7 wniosku nie stanowią informacji publicznej. Ponadto przedmiotowe pismo podpisane zostało ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej. Niewłaściwa natomiast podstawa odmowy udostępnienia informacji, tj. nie z uwagi na obowiązujące szczególne uregulowanie jakie stanowi art. 24b ust. 3 u.s.w., a błędne przyjęcie, iż wnioskowana informacja w ogóle nie stanowi informacji publicznej, takiego skutku samo w sobie nie niweczy. Istota stanowiska organu sprowadzała się bowiem do odmowy udostępnienia informacji.

Pomimo zatem tego, że Dyrektor wprawdzie nie nadał swojemu działaniu expressis verbis formy decyzji błędnie przyjmując, iż w niniejszej sprawie pismo informujące o odmowie udzielenia informacji będzie wystarczające, to opisane cechy, jakie wskazanemu pismu organ nadał, zawarta w nim treść, ale i władcze ukształtowanie prawa strony - adresata, pozwalają na stwierdzenie, że stanowi ono wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję, od której przysługuje odwołanie. Z uwagi

na to, że w treści wymienionego pisma (decyzji) Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem nie zostało zawarte pouczenie co do prawa odwołania, skarżący może, stosownie

do art. 111 § 1 w zw. z art. 58 k.p.a., wystąpić do organu z wnioskiem o uzupełnienie

tej decyzji (dotyczącej pkt 7 wniosku) co do prawa odwołania, składając jednocześnie do organu żądanie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji.

Na akceptację Sądu zasługiwała ponadto działalność organu w pozostałym kwestionowanym zakresie, to znaczy zarzucanego mu braku odpowiedzi na pytania

1, 5 i 11 wniosku z uwagi na stwierdzenie, że żądana materia stanowi informację przetworzoną, co obligowało wnioskującego do wykazania szczególnego interesu publicznego.

Na uwadze mieć w tym kontekście należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej zasadniczo rozpatruje się poprzez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna), przy założeniu, że nie zachodzą przesłanki

do umorzenia postępowania określone w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź w przypadku

gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Odmówienie udostępnienia informacji może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (na skutek ograniczeń określonych w art. 5 u.d.i.p), albo w przypadku informacji przetworzonej,

ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Uznając, że w sprawie zachodzi drugi z wymienionych wypadków, również w piśmie z dnia 13 lipca 2023 r., organ skierował do skarżącego wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego, i następnie wobec braku odpowiedzi na to wezwanie, wydał w dniu

1 sierpnia 2023 r., przewidzianą przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję

nr D/P.0143.49.2023.AŻ o odmowie udostępnienia informacji w zakresie pytań 1, 5 i 11 wniosku skarżącego.

Tym samym zachowanie się organu w sprawie przesądza o tym, że organ nie pozostaje w bezczynności albowiem po pierwsze, pismem z dnia 13 lipca 2023 r. w zakresie pytań 1, 5 i 11 podjął czynności poprzez skierowanie zobowiązania do skarżącego do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Po drugie, organ wydał wspomnianą już decyzję. Można przy tym dodać, że nieudzielenie skarżącemu informacji w tym zakresie wynika nie z zaniechania organu, a wyłącznie z postawy skarżącego, który nie podjął nawet próby wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego.

Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu zainicjowanym skargą

na bezczynność sąd administracyjny nie może oceniać, czy żądane informacje miały rzeczywiście charakter informacji publicznej przetworzonej. Przedmiotem takiego postępowania może być jedynie ocena, czy organ pozostaje w stanie zaskarżalnej bezczynności. Ocena prawna co do charakteru informacji publicznej jako informacji przetworzonej i spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki jej uzyskania w postaci wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego oraz tego, czy organ właściwie uzasadnił przesłanki i okoliczności przetworzenia (charakter i źródła informacji, nakład pracy związany jej przygotowaniem, itd.) może ewentualnie stanowić przedmiot postępowania wszczętego skargą na decyzję wydaną po wyczerpaniu trybu kontroli instancyjnej. Ocenie sądu w niniejszej sprawie podlegało zatem jedynie to,

czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy została udostępniona bądź czy została wydana decyzja odmowna.

Reasumując przedstawione zapatrywania Sąd uznał, że w terminie wynikającym z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej organ wyczerpał ciążące na nim obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej,

a więc terminowo rozpoznał w całości wniosek skarżącego, albowiem forma i treść odpowiedzi są zgodne z przepisami tej ustawy.

Wobec braku bezczynności organu w rozpoznaniu złożonego przez stronę skarżącą wniosku Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku

na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność

lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".