Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1615/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2006 nr 227 poz 1658
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
article: 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 5 i ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania realizacji projektu; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...]jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] maja 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania realizacji projektu.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Dnia [...] grudnia 2009 r. [...]zawarła z Instytucją Wdrażającą, tj. Województwem [...] - Wojewódzkim Urzędem Pracy (WUP) Umowę o dofinansowanie projektu nr [...] "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, zwaną dalej "Umową". Umowa została zawarta w na podstawie wniosku o dofinansowanie projektu złożonego w WUP dnia [...] grudnia 2009 r. Projekt miał być realizowany w okresie od 1 grudnia 2009 r. do 31 października 2010 r.

Celem projektu, zgodnie z pkt 3.1 wniosku o dofinansowanie projektu, był rozwój umiejętności i kompetencji kadry zarządzającej i pracowników (90 osób) z 45 przedsiębiorstw sektora małych i średnich przedsiębiorstw, zwanych dalej "MSP", z powiatów [...]. Cel miał być zrealizowany poprzez przeprowadzenie szkoleń z zakresu księgowości, podatków i finansów, będących jedną z form wsparcia zawierających elementy wiążące się z udzielaniem pomocy publicznej.

Na realizację projektu przewidziane zostało dofinansowanie w wysokości [...] zł. ze środków publicznych. Strona zobowiązana została do wniesienia wkładu własnego w postaci wynagrodzeń w kwocie [...] zł. Wydatki ogółem objęte pomocą publiczną wynosiły [...] zł, przy czym intensywność pomocy publicznej dla mikro i małych przedsiębiorstw wynosiła 80%, zaś średnich przedsiębiorstw 70%.

W dniach [...] grudnia 2010 r. WUP przeprowadził kontrolę na zakończenie realizacji projektu. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w Informacji pokontrolnej nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. strona nie posiadała dokumentów wymaganych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie informacji o otrzymanej pomocy publicznej oraz informacji o nieotrzymaniu pomocy oraz oświadczeń o sytuacji ekonomicznej firmy (Dz. U. Nr 61, poz. 413), zwanym dalej "rozporządzeniem 2007". Ponadto kontrolujący ustalili, iż strona nie podała beneficjentom pomocy numeru referencyjnego programu pomocowego, tak jak tego wymagał § 36a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 90, poz. 557), zwanego dalej "rozporządzeniem MRR", a także nie posiadała sprawozdań kwartalnych (za wyjątkiem sprawozdania za IV kwartał 2010 r.) o udzielonej pomocy publicznej" zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej, informacji o nieudzieleniu takiej pomocy oraz sprawozdań o zaległościach przedsiębiorców we wpłatach świadczeń należnych na rzecz sektora finansów publicznych (Dz. U. Nr 153, poz. 952), zwanym dalej "rozporządzeniem 2008".

WUP ustalił także, że projektem zostały objęte 4 przedsiębiorstwa znajdujące się w upadłości, podczas gdy zgodnie z art. 1 ust. 6 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) oraz § 2a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRR pomoc nie może być udzielona podmiotom w trudnej sytuacji ekonomicznej.

W związku z przeprowadzoną kontrolą strona częściowo uzupełniła brakujące dokumenty. W lutym 2012 r. przeprowadzone zostały dodatkowe czynności kontrolne.

W Informacji pokontrolnej nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. stwierdzono, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z umową o dofinansowanie projektu, która przewidywała realizację projektu na zasadach pomocy publicznej, beneficjent okazał sporządzone po terminie przeprowadzonej kontroli oraz po zakończeniu realizacji projektu - formularze informacji o pomocy publicznej dla podmiotów ubiegających się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie oraz oświadczenia o spełnianiu kryteriów MSP. Kontrolujący stwierdzili ponadto, iż "Beneficjent w trakcie procesu rekrutacji zobowiązany jest do zgromadzenia całej wymaganej dokumentacji rekrutacyjnej i nie ma możliwości sporządzania dokumentacji rekrutacyjnej po zakończeniu realizacji projektu, w związku z powyższym stwierdzono, że środki na realizację przedmiotowego projektu zostały wykorzystane niezgodnie z umową o dofinansowanie".

Dnia [...] kwietnia 2011 r. [...]doręczono pismo zawierające oświadczenie Instytucji Wdrażającej o rozwiązaniu Umowy o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym, na podstawie § 26 ust. 1 pkt 1 Umowy i na podstawie § 28 ust.1 Umowy zobowiązano ją do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania w kwocie [...] zł.

Wobec braku zwrotu środków, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie ich zwrotu i decyzją z dnia [...] września 2011 r. Marszałek Województwa [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez [...]środków przekazanych stronie jako dotacja przeznaczona na realizację projektu zgodnie z Umową, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2011 r. Od tej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie Minister Rozwoju Regionalnego na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił ww. decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2011 r. i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2011 r. wskazując, iż przyjęcie błędnej podstawy prawnej przez organ I instancji mogło mieć wpływ na sposób bronienia się i odwoływania strony, a zmiana kwalifikacji prawnej przez organ odwoławczy mogła mieć wpływ na wynik postępowania. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Marszałek Województwa [...] nakazał [...]zwrot całości środków przekazanych stronie jako dotacja na realizację projektu "Nowoczesna kadra – najlepszą inwestycją firmy" zgodnie z Umową z dnia [...] grudnia 2009 r. zmienioną aneksem z dnia [...] marca 2010 r., wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art.184 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazane zostały przepisy art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 ustawy o finansach publicznych, art. 27 ust. 1 pkt 6a i 7 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.) w związku z § 3 ust. 2 lit. f Porozumienia w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nr KL/WM/2007/1 z dnia 22 czerwca 2007 r. pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Rozwoju Regionalnego a Samorządem Województwa [...].

Strona wniosła odwołanie od decyzji, podnosząc między innymi, że jej uchybienia miały charakter formalny, a przedstawione jej zarzuty dotyczą tylko kompletności dokumentacji na określony dzień, tj. na dzień przeprowadzenia kontroli. Wskazała, że cele projektu zostały osiągnięte, a pomoc publiczna udzielona podmiotom uprawnionym do jej otrzymania, poza czterema podmiotami.

Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez stronę Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy jest w zasadzie bezsporny, odwołująca nie kwestionuje uchybień związanych z udzielaniem przez nią w ramach projektu pomocy publicznej, w tym udzielenia pomocy czterem firmom, które nie były do niej uprawnione. Braki w dokumentacji zostały uzupełnione.

Odnosząc się do stanu prawnego organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z Podrozdziałem 5.3 pkt 1 Wytycznych z dnia 19 września 2008 r. (obowiązujących w czasie sporządzenia wniosku o dofinansowanie projektu oraz rozpoczęcia realizacji projektu), w przypadku gdy pokrycie wydatku środkami przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego stanowi pomoc publiczną, wydatek uznany może być za kwalifikowalny, jeśli spełnia równocześnie:

a) wszystkie dotyczące go warunki określone w niniejszych Wytycznych, oraz

wszystkie dotyczące go warunki określone w programie pomocowym, tj. w akcie prawa polskiego stanowiącym podstawę prawną udzielania pomocy.

Zgodnie z pkt 3 Podrozdziału 5.3 ww. Wytycznych, pomoc publiczna w ramach PO KL jest udzielana zgodnie z następującymi rozporządzeniami wspólnotowymi:

- rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008 lit. r., 3 str.),

- rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 379/5 z 28.12. 2006 r.).

Przedmiotowy projekt objęty był programem pomocowym wydanym na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, tj. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 90, poz. 557), zwanego dalej "rozporządzeniem MRR".

Zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej(Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, ze zm.), zwanej dalej "UPP", "podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo .oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy". Doprecyzowanie powyższego obowiązku znajduje się w ust. 6 ww. artykułu, zgodnie z którym "Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres informacji oraz oświadczenia, o których mowa w ust. 5, oraz wzory formularzy informacji, biorąc pod uwagę przeznaczenie planowanej pomocy oraz konieczność zapewnienia nieprzekroczenia dopuszczalnej wielkości pomocy udzielonej w związku z realizacją danego przedsięwzięcia przez poszczególne podmioty ubiegające się o pomoc oraz uwzględniając wymagania z zakresu sprawozdawczości". Jednocześnie ust. 7 cytowanego artykułu stanowi, iż "do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 ni 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi". Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 11 UPP przez dzień udzielenia pomocy należy rozumieć dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy.

Tym samym, wszelkie dokumenty oraz informacje niezbędne do stwierdzenia prawidłowości udzielenia pomocy powinny zostać przedłożone przez beneficjenta pomocy najpóźniej w dniu jej udzielenia. Nie jest zatem możliwe przyjęcie zaproponowanych przez Odwołującą rozwiązań, polegających na uzupełnieniu dokumentacji po czynnościach kontrolnych, odnoszących się do stanu na dzień rekrutacji przedsiębiorstw, ponieważ w tym przypadku podmiot udzielający pomocy nie był w stanie jednoznacznie orzec, czy w dniu udzielenia pomocy podmioty te faktycznie spełniały wszelkie warunki niezbędne do uzyskania pomocy. Również doktryna jednoznacznie wypowiada się, że "realizacja ww. obowiązków informacyjnych została zagwarantowana poprzez wprowadzenie w art. 37 ust. 5 UPP zakazu udzielania pomocy publicznej do czasu pełnego ich wykonania przez beneficjentów pomocy. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, tzn. nie jest dopuszczalne warunkowe udzielenie pomocy publicznej".

IZ PO KL wskazuje również, że zgodnie § 32 b ust. 2 rozporządzenia MRR "uznaje się, że pomoc przyznana MSP wywołuje efekt zachęty, jeśli wniosek o przyznanie pomocy został złożony przez beneficjenta pomocy do właściwej instytucji przed rozpoczęciem realizacji projektu, przy czym w przypadku beneficjentów pomocy niebędących jednocześnie beneficjentami w rozumieniu art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju lub w przypadku gdy pomoc publiczna jest przyznawana beneficjentom pomocy niewymienionym we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, przez wniosek o przyznanie pomocy rozumie się umowę o przystąpieniu do projektu szkoleniowego lub umowę o rozpoczęciu korzystania z usług doradczych". Wbrew zatem twierdzeniom Odwołującej istniał obowiązek prawny zawarcia umów z pracodawcami, których pracownicy mieli wziąć udział w szkoleniach w ramach projektu. Ponadto, § 32b ust. 4 ww. rozporządzenia wskazuje, że "podmiot udzielający pomocy sprawdza, przed udzieleniem przedsiębiorstwu pomocy publicznej, spełnienie warunków, o których mowa w ust. 3, na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy, o którym mowa w ust. 2".

Organ odwoławczy stwierdził, iż uzupełnienie brakującej na moment udzielania pomocy publicznej dokumentacji nie może sanować naruszenia procedur dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Podsumowując, zdaniem IZ PO KL, organ I instancji dokonał właściwej kwalifikacji faktycznej i prawnej zarówno uchybień, jak też późniejszych działań Odwołującej poprzez uznanie, iż:

- w ramach projektu naruszono przepisy dotyczące udzielania pomocy publicznej poprzez brak wymaganych oświadczeń beneficjentów pomocy publicznej w chwili udzielania tej pomocy,

- naruszenie przepisów w zakresie pomocy publicznej oznaczało realizację projektu niezgodnie z umową,

- realizacja projektu niezgodnie z umową pociągała za sobą konsekwencje w postaci rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym oraz konieczności zwrotu całości środków,

- żądanie zwrotu całości środków uzasadnione jest tym, iż stwierdzone naruszenia przepisów prawa obowiązujących przy udzielaniu pomocy publicznej miały wpływ na realizację całości projektu, gdyż dotyczyły wszystkich uczestników projektu,

- naruszenie przepisów w zakresie pomocy publicznej stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych.

W skardze z dnia [...] czerwca 2012 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca [...]wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji marszałka Województwa [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1/art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej jako "k.p.a."), poprzez wydanie decyzji z pominięciem określenia daty jej wydania, a więc niezawierającej wszystkich prawem wymaganych elementów,

2/art. 8 i 9 oraz 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm. - dalej jako "u.f.p."), poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania podstawy prawnej uznania Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w PO KL jako procedury określonej w art. 184 u.f.p.;

3/ art. 8 i 107 §1 i §3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na brak odniesienia się do zarzutów skarżącej, związanych z odrzuceniem wyjaśnień skarżącej w zakresie rozliczenia wkładu własnego, przed zakończeniem postępowania kontrolnego oraz zaniechaniem wskazania podstawy prawnej takiej decyzji;

4/ art. 7 i 8 k.p.a., poprzez złamanie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wskutek utrzymania w mocy decyzji nakazującej zwrot całości kwoty przyznanego dofinansowania, pomimo zaistnienia przesłanek do nakazania zwrotu jedynie części przyznanej dotacji, a także poprzez dokonanie niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy;

5/ art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji utrzymującej w mocy decyzję o zwrocie całej kwoty dofinansowania;

6/ art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak dokładnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz brak pełnego uzasadnienia prawnego decyzji, w szczególności poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji podstaw żądania zwrotu całej kwoty przyznanej dotacji z pominięciem rezultatów osiągniętych w ramach realizacji projektu;

7/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo zaistnienia przesłanek do jej uchylenia.

Rozwijając zarzuty w motywach skargi wskazała, że decyzja organu II instancji nie jest opatrzona datą, a zawiera jedynie oznaczenie miesiąca i roku wydania, który to brak nie może być uzupełniony w trybie art.113 § 1 k.p.a.

Zarzuciła, że organ wydający decyzję nie wskazał materialnoprawnej podstawy żądania całej kwoty przyznanej dotacji, co stanowi naruszenie przepisu art. 9 k.p.a., oraz, że w chwili obecnej nie istnieje norma prawna nakazująca żądanie zwrotu całej kwoty przyznanego dofinansowania, strony natomiast przewidziały możliwość częściowego zwrotu kwoty dotacji w Umowie o dofinansowanie (§28 ust. 1 Umowy).

Zarzuciła ponadto, iż organ II instancji zaniechał dokładnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji oraz pełnego uzasadnienia prawnego decyzji. Przyjmując za zasadne twierdzenie organu I instancji, iż udzielenie pomocy publicznej bez uprzedniego udokumentowania na właściwych formularzach możliwości jej udzielenia skutkuje złamaniem bezwzględnego zakazu, który nie może zostać następczo spełniony, organ II instancji nie wskazał podstawy prawa materialnego, na której oparł swoje twierdzenia. Co więcej, organ II instancji stwierdził naruszenie zasad pomocy publicznej, wskazując iż stanowi ono naruszenie Wytycznych oraz procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej wskazanych w art. 184 u.f.p. Nie wskazał natomiast o jakie konkretnie procedury chodzi, ani jakie Wytyczne zostały naruszone. Przy czym należy podkreślić, iż wytyczne nie stanowią źródeł prawa wspólnotowego zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Mają one raczej charakter wyjaśnień i nie mają charakteru prawnie wiążącego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, v: art.145§1 p.p.s.a.).

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego oraz poprzedzająca ją decyzja marszałka Województwa [...] zostały wydane w przedmiocie zwrotu środków przekazanych [...] na podstawie umowy o dofinansowanie projektu "Nowoczesna kadra - najlepszą inwestycją firmy" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Umowa została podpisana dnia [...] grudnia 2009 r. pomiędzy [...] a Instytucją Wdrażającą, tj. Województwem [...] - Wojewódzkim Urzędem Pracy (WUP). W §2 umowy zapisano, że Instytucja Wdrażająca (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) przyznaje beneficjentowi dofinansowanie w formie dotacji rozwojowej na realizację Projektu, w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł. Umowa została zmieniona aneksem z dnia [...] marca 2010 r. Na podstawie § 3 ust. 1 i 4 umowy o skarżąca zobowiązała się:

- do realizacji projektu na podstawie wniosku stanowiącego załącznik do umowy;

- stosować "Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL" przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu.

Z wniosku o dofinansowanie wynika, iż w ramach projektu przewidziano udzielanie pomocy publicznej oraz złożono oświadczenie, iż "projekt jest zgodny z właściwymi przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, w tym dotyczącymi zamówień publicznych oraz pomocy publicznej." We wniosku określone zostało również, że intensywność pomocy publicznej dla mikro i małych przedsiębiorstw wynosi 80%, dla średnich 70%.

Zgodnie z Podrozdziałem 5.3 pkt 1 Wytycznych w przypadku, gdy pokrycie wydatku środkami przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego stanowi pomoc publiczną, wydatek uznany może być za kwalifikowalny, jeśli spełnia równocześnie:

a. wszystkie dotyczące go warunki określone w niniejszych Wytycznych, oraz

b. wszystkie dotyczące go warunki określone w programie pomocowym, tj. w akcie prawa polskiego stanowiącym podstawę prawną udzielenia pomocy.

Zgodnie z pkt 3 Podrozdziału 5.3 ww. Wytycznych, pomoc publiczna w ramach PO KL jest udzielana zgodnie z następującymi rozporządzeniami wspólnotowymi:

rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008 lit. r., 3 str.),

rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 379/5 z 28.12. 2006 r.).

Środki finansowe zostały przekazane: [...] kwietnia 2010 r., [...] kwietnia 2010 r., [...] października 2010 r. i [...] października 2010 r.

Umowa została rozwiązana w trybie natychmiastowym, o czym strona została poinformowana pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., doręczonym dnia [...] kwietnia 2011 r.

Podstawą rozwiązania umowy i następnie orzeczenia obowiązku zwrotu otrzymanych środków było naruszenie przez stronę norm proceduralnych określających zasady udzielania pomocy publicznej w szczególności poprzez: nieposiadanie umów z przedsiębiorcami delegującymi pracowników na szkolenia, nieuzyskanie przez stronę od podmiotów , które korzystały ze szkoleń dokumentacji dotyczącej sytuacji finansowej firmy, jak również informacji o udzielonej pomocy publicznej w chwili udzielenia pomocy, zaniechanie obowiązku sporządzenia wymaganych sprawozdań kwartalnych, nie podanie beneficjentom pomocy numeru referencyjnego programu pomocowego oraz udzielenie wsparcia czterem firmom znajdującym się w upadłości. W tym miejscu należy wyjaśnić, że środki w kwocie 65 000 zł związane ze szkoleniem pracowników firm znajdujących się w upadłości zostały przez stronę zwrócone dobrowolnie.

Przekazanie środków finansowych w 2010 r. powoduje, że do ich rozliczenia mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157, poz.1240 ze zm.). Stosownie do art.111 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych ( Dz.U.Nr 157, poz.1241 ze zm.) do rozliczenia środków przekazanych do dnia 31 grudnia 2009 r. na realizację programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. czyli środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.). Oznacza to, że do środków przekazanych poczynając od dnia 1 stycznia 2010 r. stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych z 2009 r.

Stosownie do przepisu art. 207ust.1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Art. 184 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast art.184 ust.2 stanowi, że przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa.

Procedury, które zostały naruszone przy wykorzystaniu środków przyznanych umową to procedury dotyczące pomocy publicznej.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.z 2004 r. Nr 90, poz.862) z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktacie, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.

W art. 21 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.Nr 227, poz.1658 ze zm.), dalej: u.z.p.p.r., która jest podstawowym aktem prawnym prawa krajowego regulującym sprawy związane z realizowaniem programów operacyjnych, w tym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w ramach którego dofinansowanie uzyskała skarżąca, zostało ustalone, że:

1. W zakresie, w którym finansowanie projektów w ramach programów stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską albo pomoc de minimis, do tego finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy.

2. Podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa w ust. 1, są instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub beneficjenci.

3. Właściwy minister albo minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego - w zakresie programów operacyjnych, w ramach których zarząd województwa pełni funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1, mając w szczególności na uwadze konieczność zapewnienia zgodności udzielanej pomocy z warunkami jej dopuszczalności, w przypadku gdy odrębne przepisy nie określają szczegółowych warunków i trybu udzielania tej pomocy.

4. Pomoc, o której mowa w ust. 1, nieobjęta przepisami, o których mowa w ust. 3, lub innymi przepisami wydanymi na podstawie odrębnych ustaw, stanowi pomoc indywidualną, a jej przeznaczenie i szczegółowe warunki udzielania określa decyzja lub umowa o dofinansowanie projektu.

Na podstawie delegacji zawartej w ust.3 ww. artykułu Minister Rozwoju Regionalnego wydał dnia 6 maja 2008 r. rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki ( Dz. U. Nr 90, poz.557 ze zm.). §21 ust.1 rozporządzenia stanowi, że pomoc na pokrycie kosztów uczestnictwa w szkoleniu beneficjentów pomocy lub pracowników beneficjentów pomocy oddelegowanych na szkolenie stanowi pomoc publiczną i jest udzielana zgodnie z przepisami rozdziału I, sekcji 8 w rozdziale II oraz przepisami rozdziału III rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych).

Stosownie do § 32b ust.1 rozporządzenia ma ono zastosowanie do pomocy, o której mowa w przepisach rozdziałów 2-4 i 5a, (udzielanie pomocy publicznej na szkolenia zostało uregulowane w rozdziale 3) wyłącznie w przypadku, gdy pomoc ta wywołuje efekt zachęty. Natomiast § 32b ust.2 rozporządzenia stanowi, że pomoc przyznana małym i średnim przedsiębiorstwom wywołuje efekt zachęty, jeśli wniosek o przyznanie pomocy został złożony przez beneficjenta pomocy do właściwej instytucji przed rozpoczęciem realizacji projektu, przy czym w przypadku beneficjentów pomocy niebędących jednocześnie beneficjentami w rozumieniu art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju lub w przypadku gdy pomoc publiczna jest przyznawana beneficjentom pomocy niewymienionym we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, przez wniosek o przyznanie pomocy rozumie się umowę o przystąpieniu do projektu szkoleniowego lub umowę o rozpoczęciu korzystania z usług doradczych.

Stosownie do definicji sformułowanej w art.5 pkt 1 u.z.p.p.r. beneficjentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, realizująca projekty finansowane z budżetu państwa lub ze źródeł zagranicznych na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie projektu. W rozumieniu tej definicji beneficjentem jest [...]Natomiast beneficjentami pomocy "niebędącymi jednocześnie beneficjentami w rozumieniu art. 5 pkt 1" są przedsiębiorcy którzy korzystali (osobiście lub kierując swoich pracowników) ze szkoleń organizowanych przez skarżącą. Skarżąca, w świetle zacytowanego wyżej przepisu art. 21 ust.2 u.z.p.p.r. była podmiotem udzielającym im pomocy publicznej. Dla uznania, że pomoc wywołała efekt zachęty niezbędne było zawarcie przez podmioty korzystające ze szkoleń umów o przystąpieniu do projektu szkoleniowego przed rozpoczęciem realizacji projektu.

Niepodpisanie umów na realizację szkoleń przed rozpoczęciem ich realizacji oznacza, że skarżąca wykorzystała otrzymanie środki finansowe z naruszeniem określonej w § 32 b rozporządzenia procedury dotyczącej pomocy publicznej.

Skarżąca naruszyła również przepis § 36a rozporządzenia, nie podając beneficjentom pomocy numeru referencyjnego programu pomocowego, na podstawie którego pomoc była udzielana.

Prawidłowo organy orzekające stwierdziły, że skarżąca naruszyła przepisy art. 37 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.jed. Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz.404 ze zm.) zobowiązujące podmioty ubiegające się o pomoc publiczną do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, na formularzach określonych rozporządzeniem Rady Ministrów. Informacje takie muszą być złożone razem z wnioskiem o udzielenie pomocy i do czasu ich przekazania pomoc nie może być udzielona.

Zakaz udzielenia pomocy przed przekazaniem wymaganych prawem informacji wynika wprost z art. 37 ust.7 ww. ustawy z 30 kwietnia 2004 r. i uzupełnienie dokumentacji po zakończeniu prowadzenia szkoleń, nawet jeżeli dokumentacja jest uzupełniania na wezwanie organu kontrolującego nie może konwalidować błędu polegającego na nieuzyskaniu tych informacji przed udzieleniem pomocy publicznej, tu przed przeprowadzeniem szkoleń.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisu art.107§1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pominięciem określenia daty jej wydania, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że błąd taki nie może być naprawiony w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Brak daty dziennej wydania decyzji, przy wskazaniu miesiąca i roku jej wydania stanowi oczywistą omyłkę, która może być naprawiona w trybie art.113 § 1 k.p.a.

Sąd nie podziela również pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu decyzja została należycie uzasadniona. Organ orzekający przedstawił prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, który w zakresie uchybień dotyczących procedur związanych z udzielaniem pomocy publicznej popełnionych w trakcie wykonywania umowy, nie był przez skarżącą kwestionowany. Organ II instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, przy czym fakt rozliczenia przez skarżącą wkładu własnego nie był w sprawie kwestionowany. Wskazane zostały również przepisy, które były podstawą wydania rozstrzygnięć przez organy obu instancji,

Skarżąca podniosła również, że stwierdzone uchybienia mają charakter formalny, a ponadto zostały w toku przeprowadzonej kontroli uzupełnione. Jak wyżej wyjaśniono stanowisko skarżącej w tym zakresie, w świetle obowiązujących przepisów dotyczących udzielania pomocy jest nietrafne, bowiem bezwzględnie obowiązujące przepisy nakazywały zgromadzenie określonej dokumentacji przed udzieleniem pomocy publicznej.

Nietrafny jest również zarzut o braku podstawy prawnej do żądania zwrotu całej kwoty dofinansowania, w sytuacji gdy cel realizowanego projektu został osiągnięty, a stwierdzone uchybienia miały charakter formalny. Należy podzielić stanowisko organów orzekających, iż naruszenie procedur dotyczyło wszystkich podmiotów, które były beneficjentami pomocy udzielanej przez skarżącą, co uzasadniało żądanie zwrotu całości środków.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepis art. 207 ustawy o finansach publicznych, stanowiący podstawę orzeczenia o obowiązku zwrotu środków przez skarżącą, stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostaną wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami i nie przewiduje zwrotu części środków. W rozpoznanej sprawie wszystkie środki otrzymanej pomocy zostały wykorzystane z naruszeniem procedur dotyczących udzielania pomocy publicznej, dlatego prawidłowo orzeczono o obowiązku ich zwrotu. Przewidziana umową możliwość orzeczenia o obowiązku zwrotu części środków nie może odnosić się do sytuacji, która miała miejsce w tej sprawie.

Należy stwierdzić, że prawidłowe orzeczenie o obowiązku zwrotu środków finansowych nie stanowi naruszenia zasady praworządności, czy zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Jak wyżej wyłożono podstawą orzeczenia o obowiązku zwrotu środków było naruszenie przez skarżącą procedur dotyczących udzielania pomocy publicznej, określonych w powszechnie obwiązujących przepisach prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.