Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 838/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r. nr 407.165/F-7/22/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Decyzją z 9 sierpnia 2022 r. nr Km.5430.4.83.2022, wydaną z upoważnienia Starosty przez Podinspektora w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim, cofnięto skarżącemu S.A. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B (nr prawa jazdy [...]), na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 14 czerwca 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa)

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 31 stycznia 2022 r. do Referatu Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w Białymstoku wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej Białystok-Południe w Białymstoku, sygn. akt [...] z 25 stycznia 2022 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania S.A. na badania lekarskie w związku z zaistnieniem uzasadnionego podejrzenia co do stanu jego zdrowia.

Decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z [...] marca 2022 r., wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, zainteresowany został skierowany na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 8 lipca 2022 r., do Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim wpłynęło ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z 24 czerwca 2022 r., wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie, stwierdzające u S.A. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, BI, B, B+E, T, z określonym terminem następnego badania; 24 czerwca 2023 r.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, cofnął zainteresowanemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej kategorii B.

Od tej decyzji zainteresowany złożył odwołanie zarzucając, że jest ona błędna i wynika z nieprzeprowadzenia przez Starostę Bielskiego pełnego postępowania wyjaśniającego oraz nieprzeanalizowania obowiązującego orzecznictwa sądowego. Odwołujący zarzucił, że Starosta nie chciał nawet zaczekać z decyzją do czasu otrzymania wyników badań poszczególnych lekarzy z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie a oparł się jedynie na końcowym enigmatycznym orzeczeniu lekarskim z podejrzeniem zespołu zależności alkoholowej - jak sam Instytut stwierdził w korespondencji z 01.08.2022 r. W ocenie odwołującego decyzja cofająca mu uprawnienia powinna być podjęta po zbadaniu wszelkich okoliczności sprawy oraz wyników badań poszczególnych lekarzy.

Odwołujący zarzucił, że wniosek Prokuratury Rejonowej Białystok-Południe o skierowanie go na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami był niezasadny przede wszystkim w kontekście wyroku WSA w Gdańsku (III SA/Gd 599/18). Podkreśli, że przed wydaniem decyzji Starosta winien zapoznać się z treścią tego wyroku i jego pełnym uzasadnieniem. Decyzja o cofnięciu mu prawa jazdy została wydana tak naprawdę jedynie na podstawie opinii lekarza psychiatrii, który oparł się jedynie na historycznej i krótkiej dokumentacji ze Szpitala w C., w trakcie jego depresji związanej z decyzją o rozwodzie przez żonę.

Poza tym, w kwestii choroby alkoholowej oparto się jedynie na podejrzeniu krótkiego stosunkowo epizodu, (kilkumiesięcznego) nadużywania alkoholu wynikającego, jak później ustalono z choroby depresji. To z jej przyczyny odwołujący uciekał się do alkoholu. Jak wyjaśnił po zdiagnozowaniu u niego tej choroby i przepisaniu stosownych leków, które zażył, wyleczył się od depresji i tym samym od krótkiego epizodu z alkoholem. Podkreślił, że w kwestii rzekomego uzależnienia od alkoholu nie przeprowadzono w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej żadnych specjalistycznych badań psychiatrycznych, które miałyby stwierdzić rzekome uzależnienie. Wszelkie wykonane obiektywne badania i ich wyniki, które odzwierciedlały jego obecny stan zdrowia, były dla niego pozytywne.

Podkreślił, że końcowe orzeczenie, stwierdzające istnienie u niego przeciwskazań do prowadzenia pojazdu nie odpowiadało ani wynikom przeprowadzonych u niego badań ani jego obecnej sytuacji tj. całkowitej abstynencji.

W związku z powyższym wniosek o kontrolę orzeczenia był jak najbardziej zasadny. Takiej kontroli Wojskowy Instytut Lotnictwa do chwili obecnej nie przeprowadził. W piśmie z 01.08.2022 r. Instytut Lotnictwa stwierdził: że na podstawie specjalistycznych konsultacji, wyników badań, mając na względzie posiadaną dokumentację medyczną, podtrzymano orzeczenie pierwszej instancji i wydano w dniu 24.06.2022r. ostateczne orzeczenie lekarskie nr 151/2022 (orzeczenie lekarskie - nie decyzja) stwierdzające istnienie przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami mechanicznymi. Przyczyną wydania negatywnego orzeczenia jest podejrzenie zespołu zależności alkoholowej. Zarzucono, że zdaniem opiniującego wystarczy podejrzenie, aby orzec o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi i odebrać stronie prawo jazdy. Takie działanie nie jest zgodne ani z prawami człowieka, ani z Konstytucją RP.

W dalszej kolejności odwołujący przedstawił jakie symptomy muszą wystąpić by zdiagnozować zespół uzależnienia od alkoholu (min. 3 z podanych 5), wyjaśniając jednocześnie, że u niego nic takiego nie zostało zdiagnozowane. Właściwego zdiagnozowania pacjenta w przypadku choroby alkoholowej mogą dokonać tylko lekarze o odpowiednim przygotowaniu. Obserwacje wszystkich innych osób mogą jedynie stanowić materiał pomocniczy, natomiast ostateczną diagnozę stawia zawsze i wyłącznie lekarz z ośrodka dla alkoholików. Przy czym nie może to być jedynie podejrzenie jak w wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniu lekarskim.

Wyjaśnił, że przyczyną krótkotrwałego picia była depresja. W trakcie leczenia, żona nie tylko, że mu nie pomogła, lecz dodatkowo go pogrążyła pozwem o rozwód. Jego sporadyczne w tym czasie ucieczki w alkohol, jak się ostatecznie okazało, były przyczyną depresji a nie choroby alkoholowej. Kierując się na badania liczył na obiektywizm, zwłaszcza, że niniejsza sprawa ma drugie dno. Z uczciwego, kochającego męża (który nie chciał zgodzić się na rozwód), ojca dwojga dzieci, uczyniono z niego rzekomego pijaka, którym nigdy nie był. Krótki epizod jego choroby wykorzystano przeciwko niemu. W ocenie odwołującego, gołym okiem widać, że komuś bardzo zależało, aby go pogrążyć z każdej możliwej strony. Nigdy nie wsiadł do samochodu w stanie po spożyciu alkoholu, więc o jakim przeciwskazaniu jest mowa.

Ponadto zgodnie z ww. wyrokiem WSA w Gdańsku samo stwierdzenie uzależnienia od alkoholu nie daje podstawy do skierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W sprawie znaczenie ma fakt abstynencji i brak zachowań psychotycznych. A zatem taki wniosek w jego sprawie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B jako bezpodstawny - nie powinien zostać przez prokuraturę złożony.

Odwołujący wskazał, że niestety wszystkie instytucje łącznie ze Starostą Bielskim potraktowały jego sprawę rutynowo bez wnikania w rzeczywisty stan sprawy. Walec administracyjny zapoczątkowany przez prokuraturę został uruchomiony. Kierowano się jedynie przypuszczeniem uzależnia alkoholowego, co było najłatwiejsze i nie wymagało dodatkowej analizy.

Końcowo podniósł, że nie może zgodzić się z faktem, jak stwierdza Starosta, iż decyzja w tej sprawie nie zależy od uznania organu, gdyż ma charakter związany. Organ powinien zbadać czy postępowanie prokuratury w tej sprawie jest zgodne z prawem i w przypadku braku zasadności skierowania na takie badanie wniosek prokuratury odrzucić. Starosta winien zbadać rzeczywisty stan sprawy i czy aby taka decyzja nie jest krzywdząca.

Do odwołania dołączono aktualną dokumentację potwierdzającą brak przeciwskazań do prowadzenia pojazdów jak również aktualne zaświadczenie lekarskie z Ośrodka Leczenia Uzależnień i Współuzależnień z 26.08.2022 r., z którego wynika, że odwołujący nie jest uzależniony od alkoholu. Odwołujący wniósł jednocześnie o to, aby przed rozpatrzeniem odwołania zażądać z Wojskowego Instytutu Badań Lotniczych w Warszawie pełnej dokumentacji z przeprowadzonych u niego badań lekarskich łącznie z ich wynikami jak również zażądać z tego Instytutu pełnej dokumentacji z prowadzonej w tej sprawie korespondencji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 28 września 2022 r. nr 407.165/F-7/22/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskaznao, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie w dniu 24 czerwca 2022 r., w trybie ponownego badania lekarskiego, lekarz uprawniony stwierdził u S.A. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A. BI. B. B+E, T.

W dniu 8 lipca 2022 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła kopia orzeczenia lekarskiego z 24 czerwca 2022 r., nr [...], przekazana przez uprawnionego lekarza, w trybie art. 79 ust. 8 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem albo wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia, o których mowa w ust. 3 tego artykułu, uprawniony lekarz przesyła jego kopię staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania - stwierdzające u zainteresowanego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T. Zgodnie z pouczeniem zawartym w powołanym wyżej orzeczeniu lekarskim orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie, a następnie wydał decyzję o cofnięciu S.A. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B (nr [...]). W myśl przepisu art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega; z zastrzeżeniem ust. 4, kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020, poz. 2213 w zm.; zwane dalej jako rozporządzenie) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W przypadku S.A., zamieszkałego w B. (na etapie postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie), obecnie zamieszkałego w B1, ośrodkiem właściwym do przeprowadzenia badania lekarskiego był Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B.

Stosownie do przepisu § 11 ust. 2 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, są w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy:

a) Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie,

b) Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi,

c) Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie,

d) Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni,

e) Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie.

Jak już wyżej wskazano S.A. poddał się ponownemu badaniu lekarskiemu w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie, gdzie stwierdzono u niego przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T.

Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść powołanego wyżej przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie wątpliwości. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Oznacza to, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami.

Analiza przesłanki określonej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, prowadzi do wniosku, że postępowanie to ogranicza się do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Starosta nie dokonuje bowiem samodzielnie żadnych ustaleń, co do stanu zdrowia kierowcy, jak również nie jest uprawniony do oceny okoliczności, na podstawie których wydane zostało właściwe orzeczenie lekarskie. Ma on jedynie obowiązek uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego i wydać decyzję w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy w sytuacji, gdy stwierdzono w nim przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami.

Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a., co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że okoliczności sprawy uzasadniały cofnięcie S.A. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B.

Kolegium nie podzieliło stanowiska, że popełniono błąd w ustaleniach faktycznych odnośnie stanu zdrowia zainteresowanego. Wskaznao, że w przypadku wydania w stosunku do kierowcy ostatecznego orzeczenia lekarskiego, przez lekarza uprawnionego w ośrodku o wyższym stopniu referencyjności, w którym to orzeczeniu stwierdzono przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, u osoby poddanej badaniu takie przeciwskazania zdrowotne występują. Kolegium podniosło, że szanuje odmienne stanowisko strony, jednak samo jej przeświadczenie o tym, że nie występują przeciwwskazania do kierowania pojazdami kat. B, nie jest wystarczające do zmiany stanowiska w sprawie.

Odnosząc się do powołanego wyroku WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2018 r., III SA/Gd 599/18, wskaznao, że sprawa dotyczyła skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Niniejsze postępowanie natomiast dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, które jest następstwem przeprowadzonych badań lekarskich w P. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B. a następnie w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie w wyniku których wydano ostateczne orzeczenie lekarskie. Prezydent Miasta B. decyzją z 2 marca 2022 r. skierował S.A. na badanie lekarskie do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i decyzja ta nie została zakwestionowana przez odwołującego, wobec czego z dniem 19 marca 2022 r. uzyskała walor ostateczności. Przedmiotem niniejszego postępowania nie było badanie zasadności skierowania S.A. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (którym de facto się poddał), lecz postępowanie dotyczyło cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B w związku z wydaniem ostatecznego orzeczenia lekarskiego przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie.

Ponadto Kolegium stwierdziło, że dowody oraz argumenty zawarte w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione w sprawie, bowiem Kolegium jak i organ pierwszej instancji nie posiadają uprawnień do oceny stanu zdrowia kierowcy, ani prawidłowości przeprowadzania badań lekarskich przez uprawnionych do tego specjalistów. Także twierdzenia, że zainteresowany nigdy po alkoholu nie wsiadł do samochodu, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, co wbrew przekonaniu strony świadczy o tym, że przepis ten ma charakter związany a nie uznaniowy. W przepisie nie znajduje się sformułowanie "może wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia (..)" tylko "wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia (...)", brak tu jest zatem znamion dowolności. Okolicznością przesądzającą jest zatem to, że u odwołującego występują przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami określonej kategorii. Okoliczność ta została bezsprzecznie ustalona poprzez wydanie przez lekarza uprawnionego Wojskowego Instytutu - Medycyny Lotniczej w Warszawie, ostatecznego orzeczenia lekarskiego z 24 czerwca 2022 r., stwierdzającego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł S.A. i zarzucił naruszenie:

1) art. 7 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

2) art. 7a § 1 K.p.a.;

3) art. 77 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i niezasadne prowadzenie sprawy z pominięciem stanu faktycznego;

4) błędne prowadzenie sprawy i wydanie decyzji zamiast jej odrzucenia z uwagi na jej niedopuszczalność. Nawet gdyby przyjąć błędną diagnozę uzależnienia od alkoholu wystawioną podczas pobytu skarżącego w szpitalu w trakcie depresji, powieloną później z automatu w orzeczeniu lekarskich, to samo stwierdzenie uzależnienia od alkoholu nie daje podstawy do skierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W sprawie znaczenie ma fakt abstynencji i brak zachowań psychotycznych (wyrok WSA w Gdańsku, III SA/Gd 599/18).

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o:

- stwierdzenie nieważności decyzji w całości na podstawie art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.;

- stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.;

bądź też o:

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a.;

- uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Starosty Bielskiego, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Ponadto wniósł o:

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych i ewentualnie kosztów zastępstwa procesowego w przypadku wejścia pełnomocnika procesowego do sprawy;

- dołączenie do akt sprawy załączników dołączonych do odwołania od decyzji Starosty do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, w tym zaświadczeń lekarskich o braku uzależnienia alkoholowego;

- zażądania z Wojskowego Instytutu Medycyny Sądowej całości dokumentacji sprawy wraz ze szczegółowymi wynikami badań i pełną prowadzoną z tym Instytutem korespondencją;

- przeprowadzenie dowodu z aktualnego badania psychofizycznego nr [...] oraz orzeczenia lekarskiego z 26.10.2022r. z Centrum Medycznego R. w B. o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami;

- przeprowadzenie dowodu poprzez skierowanie na badanie lekarskie do niezależnego biegłego sądowego specjalisty w zakresie uzależnienia od alkoholu, bądź tez Instytutu, celem ustalenia prawdy obiektywnej i tym samym weryfikacji błędnego orzeczenia uzależnienia od alkoholu wynikającego z błędnej początkowej diagnozy uzależnienia alkoholowego, powielanej przez komisję (bo tak najłatwiej) podczas krótkiego pobytu w szpitalu tj. zamiast w rzeczywistości zdiagnozowanej później choroby depresji;

- wezwanie na świadka Kierownika Ośrodka Badań Orzecznictwa Lotniczo-Lekarskiego i Medycyny Pracy Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej Jacka Popiela w kwestii wyjaśnienia, dlaczego mimo pozytywnych poszczególnych wyników badań przeprowadzonych w Instytucie została wydana końcowa opinia o rzekomym uzależnieniu od alkoholu oraz wyjaśnienia, dlaczego mimo skargi i wniosku o przeprowadzenie żądanej kontroli dotychczasowego orzeczenia takiej kontroli nie przeprowadzono;

- wezwanie na świadka K.C. oraz K.Z. psychologów z NZOZ O. Ośrodka Leczenia Uzależnień i Współzależnień w B., którzy w zaświadczeniach z 01.04.2022 r. oraz 26.08.2022 r. stwierdzili o braku objawów uzależnienia;

- wezwanie na świadka dr. K.K. z Ośrodka Leczenia Uzależnień w B. w kwestii przebytej i leczonej krótkotrwałej choroby depresji a nie uzależnienia alkoholowego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja odpowiadała przepisom prawa materialnego zawartym w ustawie o kierujących pojazdami, a także została podjęta w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B ze względu na stwierdzone, przez uprawniony do tego podmiot, istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Wstępnie wskazać należy, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przed sądem administracyjnym nie przeprowadza się zasadniczo postępowania dowodowego. Z treści art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) wynika, że sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (vide: wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., II FSK 1162/07, pub. CBOSA). Akta sprawy w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie ma możliwości skierowania skarżącego na badania, czy też przesłuchania zawnioskowanych przez niego świadków. Dlatego wskazane w skardze wnioski dowodowe nie mogły być uwzględnione.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji wskazać należy, że jej podstawę prawną stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 14 czerwca 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo.

Najpierw prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego, zakres badań lekarskich i jednostki uprawnione do przeprowadzania badań określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213 dalej: rozporządzenie). Podkreślić należy, że to na tym etapie strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu pierwszej instancji. Podnieść należy, że powoływany przez skarżącego wyrok WSA w Gdańsku dotyczy tego właśnie etapu postępowania. To postępowanie w sprawie niniejszej zostało zakończone ostatecznym orzeczeniem lekarskim z 24 czerwca 2022 r.

Kontrolowana w sprawie niniejszej decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści tego przepisu wynika obowiązek starosty wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym poprzedzającym wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści (vide: np. wyrok WSA we Wrocławiu z 17 stycznia 2023 r., III SA/Wr 872/21; wyroki NSA: z 10 listopada 2021 r., II GSK 517/21; z 18 maja 2020 r., I OSK 786/19; z 6 lipca 2020 r., I OSK 3042/19, pub. CBOSA). Wobec wydania ostatecznego orzeczenia w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie, gdzie stwierdzono u skarżącego przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T, Starosta musiał wydać decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia. Organ nie miał w takim przypadku luzu decyzyjnego i był związany orzeczeniem lekarskim. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji - tak pod względem ich treści, jak i procedowania, w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, przez organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy (vide: wyrok NSA z 10 listopada 2021 r., II GSK 517/21, pub. CBOSA).

Wobec sformułowanych w skardze zarzutów, należy zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym orzeczenie lekarskie, o jakim mowa w art. 79 ust. 2 ustawy i w § 7 rozporządzenia, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości, tzn., że pochodzi od organu, który go wystawił oraz domniemania zgodności z prawdą zawartego w dokumencie oświadczenia organu. Przyjęcie stanowiska, że orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnionego lekarza określonej jednostki organizacyjnej oznacza, że w myśl art. 76 § 3 K.p.a. należy przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. Postawienie określonych wymagań dokumentowi urzędowemu, jakim jest orzeczenie lekarskie, ma ten skutek, że przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści jest możliwe wyłącznie poprzez przedstawienie innego orzeczenia lekarskiego spełniającego kryteria cytowanego rozporządzenia. Przeciwdowodem mogłoby być jedynie uzyskane przez stronę w wyniku poddania się badaniom zaświadczenie lekarskie odpowiadające kryteriom rozporządzenia, a więc wydane przez uprawnionego lekarza w uprawnionej do przeprowadzania badań lekarskich jednostce. W postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy prawodawca postawił określone wymagania orzeczeniu lekarskiemu, jako dowodowi, na podstawie którego orzekają organy administracyjne. Otóż musi to być orzeczenie wydane przez "uprawnionego lekarza" i to funkcjonującego w odpowiednich strukturach. Wymóg w zakresie kwalifikacji lekarza wynika wprost z art. 77 ustawy, natomiast co do ośrodka, to zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzenia badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3- 5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej (vide: wyrok NSA z 18 maja 2020 r., I OSK 786/19, pub. CBOSA).

Skarżący w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie przedstawił żadnych orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki, które mogłyby stanowić kontrdowody w stosunku do orzeczeń znajdujących się w aktach sprawy, a którymi to związane były organy orzekające w sprawie. W szczególności takimi dowodami obalającymi moc dowodową ostatecznego orzeczenia lekarskiego z 24 czerwca 2022 r. nie mogły być dołączone do akt sprawy dokumenty, które nie pochodziły od uprawnionej w rozumieniu powołanych wyżej przepisów jednostki. Sąd nadmienia przy tym, że w celu weryfikacji przedmiotowego orzeczenia skarżący powinien stawić się na badania kontrolne, których termin został wyznaczony na 24 czerwca 2023 r. Jest to jedyna droga weryfikacji ostatecznego orzeczenia z 24 czerwca 2022 r.

W konsekwencji, w sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 81, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak już bowiem wcześniej wskazano wiążący charakter wydanego w stosunku do skarżącego orzeczenia uprawnionej jednostki orzeczniczej, a co za tym idzie brak możliwości weryfikacji jego treści, ogranicza przewidzianą w art. 76 § 3 K.p.a. możliwość przeprowadzania dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania prawdziwości, tzn. zgodności twierdzeń zawartych w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem silnikowym z rzeczywistym stanem rzeczy, możliwe jest w zasadzie jedynie przy zastosowaniu procedury przeprowadzania badań lekarskich, określonej w rozporządzeniu. Tym samym organ nie jest władny ani uwzględniać - jako przeciwdowodu, o którym mowa w art. 76 § 3 K.p.a. orzeczeń, zaświadczeń lub wyników badań lekarskich wykonanych przez inne podmioty medyczne lub w innym trybie, jak również przeprowadzać na tę okoliczność jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wszczęte w oparciu o orzeczenie lekarskie właściwej jednostki orzeczniczej, nie jest władny dokonywać w toku prowadzonego postępowania weryfikacji ww. orzeczenia w oparciu o inne środki dowodowe. Wbrew zatem zarzutom postawionym w skardze, organy wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności sprawy, poprzez uzyskanie stosownego ostatecznego orzeczenia lekarskiego i nie mogły prowadzić dalszego postępowania w celu jego weryfikacji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, które w dostateczny sposób wyjaśnia podstawę prawną wydanej decyzji i względy którymi kierował się organ.

Mając na uwadze powyższe, sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), skargę oddalił.