Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1796/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1 lit. b, art. 24 ust. 4, art. 27 ust. 5, art. 32 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 54/22 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. I SA/Wa 54/22 oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę kasacyjną od wyroku wywiodła M. S. na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. z 2002, poz. 1257 – dalej jako: "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1.naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

2.naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Na wstępie wskazać należy, że skoro w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Istota zagadnienia sprowadza się do wykładni art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615; dalej jako: "ustawa" albo "u.ś.r.") oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia wymaga poczynienia uwagi porządkującej, a mianowicie, że skarżącej kasacyjnie przyznano świadczenie pielęgnacyjne od [...] sierpnia 2021 r. Spór ogniskuje się natomiast wokół daty początkowej przyznania tego świadczenia tj. okresu od daty złożenia wniosku (co miało miejsce w kwietniu 2021 r.) do końca lipca 2021 r.

W sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w kwietniu 2021 r. kiedy jeszcze w obrocie prawnym pozostawała decyzja z [...] września 2020 r. przyznająca jej specjalny zasiłek opiekuńczy. Bezsporne jest, że Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] maja 2021 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] sierpnia 2021 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Przekazując organowi I instancji sprawę do ponownego rozpoznania Kolegium, wskazało na konieczność złożenia przez skarżącą kasacyjnie jednoznacznej rezygnacji z otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Treść orzeczenia Kolegium nie została zakwestionowana przez skarżącą kasacyjnie, a na jego skutek M. S. została wezwana przez Burmistrza [...] do złożenia jednoznacznego oświadczenia w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Bezsporne pozostaje, że pismem z [...] sierpnia 2021 r. skarżąca kasacyjnie złożyła oświadczenie o rezygnacji z przyznanego jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, a Burmistrz [...] decyzją z [...] sierpnia 2021 r. uchylił decyzję przyznającą skarżącej kasacyjnie to świadczenie, wskazując że "specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje od dnia [...].08.2021 r.". M. S. również decyzji tej nie zakwestionowała.

Niezasadnie w tej sytuacji Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 17 ust 5 pkt 1 lit b oraz art. 27 ust 5 u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stosownie zaś do art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Przepis ten umożliwia uprawnionemu dokonanie wyboru przysługującego mu świadczenia. To jednak strona jest dysponentem wniosku i ma prawo go modyfikować.

Trafnie przyjął Sąd Wojewódzki, że w konkretnych okolicznościach badanej sprawy niemożliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - za okres - co do którego w obrocie prawnym pozostaje rozstrzygnięcie przyznające skarżącej kasacyjnie specjalny zasiłek opiekuńczy, które jak wynika z akt, zostało zgodnie z jej wolą skonsumowane. W tej sytuacji prawidłowo organy orzekły o przyznaniu skarżącej kasacyjnie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2021 r., a Sąd Wojewódzki stanowisko to zaakceptował.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.