Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 433/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8 , pkt 8a , art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 , art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 ,
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 75 § 1 , art. 77 § 1 i 2 , art. 78 § 1 , art. 107 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151 , art. 134
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2021 roku nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] i merytorycznie rozstrzygnął sprawę w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Starosta [...] (dalej także jako "organ

I instancji"), na podstawie art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia

17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm. dalej jako "ustawa" lub "p.g.i.k.") w związku z § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393 ze zm. dalej jako "rozporządzenie"), wprowadził z urzędu aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów

i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] B. P. w zakresie działek nr [...], [...] i [...] w sposób następujący:

- w jednostce [...] zapisanej na własność M. S. L.

s. M. i H. oraz jego żony B. L. c. J. i S.:

- wykreślić działkę [...] o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha i wykazać przebieg granicy działki [...] z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od zachodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od północy z działką drogi nr [...], z punktu [...]

w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od wschodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od południa z działką drogi nr [...], o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha;

- wykreślić działkę [...] o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha i wykazać przebieg granicy działki [...] z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od zachodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od północy z działką drogi nr [...], z punktu [...]

w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od wschodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od południa z działką drogi nr [...], o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha, [...] ha, [...] ha;

- w jednostce [...] zapisanej na własność R. J. S. c. J.

i H. wykreślić działkę [...] o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha i wykazać przebieg granicy działki [...] z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od zachodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od północy z działką drogi nr [...], z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od wschodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od południa z działką drogi nr [...], o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha;

- w jednostce [...] zapisanej na współwłasność B. E. H. c. A.

i H. w udziale ˝ oraz K. B. O. s. W. i M.

w udziale ˝ wykreślić działkę [...] o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha i wykazać przebieg granicy działki [...] z punktu [...]

w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od zachodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od północy z działką drogi nr [...] z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od wschodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od południa z działką drogi nr [...], o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha, [...] ha;

- w jednostce [...] zapisanej na własność M. E. O. s. W.

i [...] wykreślić działkę [...] o powierzchni [...] ha w tym [...] ha, [...] ha i wykazać przebieg granicy działki [...] z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od zachodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od północy z działką drogi nr [...], z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m graniczącą od wschodu z działką nr [...], z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...]

w odległości [...] m graniczącą od południa z działką drogi nr [...], o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha, [...] ha.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła B. H. podnosząc, że nie zgadza się z jej zapisami, a w szczególności z tym, że na pierworysie mapy zasadniczej sporządzonej ze zdjęcia lotniczego i pomiarów na gruncie w 1962 roku jest inny układ działek. Nie zgadza się też z przyjęciem innego przebiegu granic niż wynikającego z użytkowania, gdyż byłoby to naruszenie jej prawa własności.

Z decyzją nie zgodziły się również R. S. oraz H. G..

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej także jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego podzielił całkowicie ustalenia Starosty [...] i uznał, wbrew zarzutom zawartym w odwołaniach, że organ

I instancji wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a decyzja jest zgodna

z obowiązującymi przepisami prawa.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosły B. H. oraz R. S..

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. sygn. akt. [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę R. S..

Natomiast w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę B. H., aczkolwiek z przyczyn zupełnie innych niż w niej podniesione i prawomocnym wyrokiem z [...] stycznia 2021 r. uchylił decyzję organu II instancji z [...] lipca 2020 r. Sąd wyjaśnił, że organ I instancji dokonując zmiany wpisów w ewidencji dokonał wykreślenia w jednostce [...] działki nr [...] o powierzchni [...] ha i działki nr [...]

o powierzchni [...] ha, w jednostce [...] działki nr [...] o powierzchni [...] ha, w jednostce [...] działki nr [...] o powierzchni [...] ha a w jednostce [...] działki nr [...] o powierzchni [...] ha. W rozstrzygnięciu organ I instancji jednak nie nakazał ponownego wpisu tych działek do ewidencji, co oznacza, że nie wypełnił dyspozycji zawartej w § 45 rozporządzenia, gdyż nie nastąpiło zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi i nie doszło do ujawnienia nowych danych ewidencyjnych. Organ odwoławczy zaś zamiast zastosować w tych okolicznościach tryb przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd zwrócił uwagę, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przywołał treść rozstrzygnięcia organu

I instancji, ale w zupełnie innej treści. W tej sytuacji wątpliwości Sądu budzi jakie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne - czy nie wcześniej uchylone - miał na uwadze podejmując decyzję L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego. Utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji organ odwoławczy nawet nie podjął się sanowania uchybień zawartych w osnowie decyzji organu I instancji. Zawarcie rozstrzygnięcia sprawy w uzasadnieniu decyzji jest wadą powodującą, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Obie te decyzje nie zawierają bowiem klarownego, jednoznacznego i czytelnego dla adresatów rozstrzygnięcia, naruszając tym samym przepisy art. 6, art. 8 oraz 107 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd zauważył, że istotna wadliwość dyskwalifikująca decyzję, a wynikająca ze sposobu sformułowania rozstrzygnięcia,

a więc ze względów formalnych, czyni nieuprawnionym odnoszenie się do kwestii merytorycznych taką decyzją rozstrzyganych. Sąd w końcu podkreślił, że szczególną uwagę organ poświęcić winien starannemu zredagowaniu rozstrzygnięcia decyzji, tak by było ono przejrzyste, jednoznaczne i nie nasuwało żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołań B. H., R. S. i H. G., zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] i merytorycznie rozstrzygnął sprawę orzekając o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] B. P., w zakresie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], na podstawie danych zawartych w operacie [...] w następujący sposób:

a) w jednostce rejestrowej nr [...] zapisanej na własność M. S. L. s. M. i H. oraz B. L. c. J. i S.:

- wykreślić działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha i wpisać w jej miejsce działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...] ha, [...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha,

- ujawnić numeryczny opis granic działki nr [...]: od punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...] w odległości [...] m, działka nr [...] graniczy od zachodu, z działką nr [...], od północy z działką drogi nr [...], od wschodu z działką nr [...], od południa z działką drogi nr [...],

- wykreślić działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha i wpisać w jej miejsce działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha,

- ujawnić numeryczny opis granic działki nr [...]: od punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...] w odległości [...] m, działka nr [...] graniczy od południa z działką drogi nr [...], od zachodu z działką nr [...], od północy z działką drogi nr [...], od wschodu z działką nr [...],

b) w jednostce rejestrowej nr [...] zapisanej na własność R. J. S. c. J. i H.:

- wykreślić działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha i wpisać w jej miejsce działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha,

- ujawnić numeryczny opis granic działki nr [...]: z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...] w odległości [...] m, działka nr [...] graniczy od południa z działką drogi nr [...], od zachodu z działką nr [...], od północy z działką drogi nr [...], od wschodu z działką nr [...],

c) w jednostce rejestrowej [...] zapisanej na współwłasność B. E. H. c. A. i H. w udziale ˝ oraz K. B. O.

s. W. i M. w udziale ˝:

- wykreślić działkę [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],03 ha i wpisać w jej miejsce działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha,

- ujawnić numeryczny opis granic działki nr [...]: z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...] w odległości [...] m, działka nr [...] graniczy od południa z działką drogi nr [...], od zachodu z działką nr [...], od północy z działką drogi nr [...], od wschodu z działką nr [...],

d) w jednostce rejestrowej nr [...] zapisanej na własność M. E. O. s. W. i Z.:

- wykreślić działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha i wpisać w jej miejsce działkę nr [...] o pow. [...] ha, w tym: [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha, [...],[...] ha,

- ujawnić numeryczny opis granic działki nr [...]: z punktu [...] w kierunku północnym na punkt [...] w odległości [...] ha, z punktu [...] w kierunku wschodnim na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku południowym na punkt [...] w odległości [...] m, z punktu [...] w kierunku zachodnim na punkt [...] w odległości [...] m, działka nr [...] graniczy od południa z działką drogi nr [...], od zachodu z działką nr [...], od północy z działką drogi nr [...], od wschodu z działką nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie dotyczy ponownego rozpatrzenia odwołań B. H., R. S. i H. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie aktualizacji z urzędu informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] B. P., w zakresie granic i powierzchni działek nr [...] i [...] Powyższe jest skutkiem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia

[...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...]. Przy czym, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił poprzednią decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji stwierdził wówczas, że decyzja Starosty [...] była niezgodna z zakresem przedmiotowym postępowania organu I instancji, bowiem postępowanie zostało wszczęte w związku z wykryciem błędnych informacji dotyczących wykazanych na mapie ewidencyjnej obrębu [...], granic działek nr [...] i [...], niezgodnych ze stanem prawnym, zaś w omawianym przypadku organ I instancji ograniczył się jedynie do wydania rozstrzygnięcia co do powierzchni wskazanych działek, pomijając całkowicie kwestię granic. Organ doszedł do wniosku, że rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organ I instancji wykonał wszystkie zalecenia organu odwoławczego i podjął właściwe kroki w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości, a tym samym usunięcia błędnych danych istniejących w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...]. Niemniej jednak organ odwoławczy uznał, na co zwrócił uwagę w wyroku z dnia [...] stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w L., że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji organu I instancji istotnie zostało sformułowane nieprecyzyjnie.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności umożliwiające aktualizację danych w drodze czynności materialno-technicznych, zatem Starosta [...] wszczął stosowne postępowanie administracyjne z urzędu w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b i lit. d ustawy, w związku

z wykryciem błędnych informacji. Wszczęte postępowanie administracyjne miało na celu wyeliminowanie danych błędnych poprzez wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], w celu doprowadzenia operatu ewidencji gruntów i budynków do zgodności ze stanem prawnym. Bezspornym jest, że ewidencja gruntów w zakresie przebiegu granic działek nr [...] i [...] wykazanych na mapie ewidencyjnej jest niezgodna z treścią dokumentacji źródłowej. Jak ustalono błąd zaistniał podczas ponownego wykreślania mapy ewidencyjnej dla obrębu [...] w 1992 r., gdy na nowo wykreślonej mapie ewidencyjnej błędnie przyjęto, iż linia przerywana wskazująca granicę użytku gruntowego [...] stanowi granicę działek nr [...], w konsekwencji czego działka nr [...] wykazana została jako granicząca od północy z działką nr [...], od wschodu z działką nr [...], od zachodu

z działką nr [...], a od południa z działką nr [...]. Natomiast w rzeczywistości, działka nr [...] w dokumentacji powstałej podczas założenia ewidencji gruntów oraz późniejszych uwłaszczeń graniczyła od wschodu z działką nr [...] natomiast od północy z działką nr [...] stanowiącą drogę, od południa z działka nr [...], a od zachodu z działką nr [...]. Na słuszność takiego stanowiska wskazuje bezsprzecznie fragment mapy ewidencyjnej w stanie sprzed ponownego wykreślenia dokonanego

w 1992 r., czyli w stanie jaki był obowiązujący również w momencie uwłaszczeń (dokument karta [...] w tomie III akt organu I instancji). W związku z tym, jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, to właśnie na ten stan wydawane były również akty własności ziemi przedmiotowych działek. Z tego też względu Starosta [...], działając z urzędu, przeprowadził postępowanie administracyjne mające na celu wyeliminowanie błędnych danych. Dla realizacji tego zadania została sporządzona dokumentacja techniczna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego. Początkowo była to dokumentacja nr [...] z ustalenia przebiegu granic według użytkowania na gruncie, jednakże nie przedstawiała ona wiarygodnych danych do aktualizacji i dostała odrzucona jako dowód w sprawie. Następnie sporządzono nową dokumentację - operat nr [...], która stanowiła podstawę do aktualizacji.

Organ odwoławczy ustalił, że w trakcie prac, dokonano oględzin spornych nieruchomości przez pracownika organu i geodetę uprawnionego przy udziale stron, podczas których został również sporządzony protokół z wyznaczenia granic. Geodeta uprawniony wyznaczył granice nieruchomości według danych ewidencyjnych dla działek nr [...] i [...], zgodnie z danymi zawartymi w dokumentacji źródłowej - operatem nr [...] z założenia ewidencji gruntów dla wsi M.. Analizując operat nr [...], organ odwoławczy doszedł do wniosku, że przebieg granic działek ewidencyjnych o nr [...], [...] w tym opracowaniu rzeczywiście został ujawniony zgodnie z dokumentacją z założenia ewidencji gruntów dla wsi M.. Do opracowania przebiegu granic tych działek geodeta wykorzystał dane zawarte w operacie z pomiaru do założenia ewidencji wsi M., w tym powstałą wówczas mapę ewidencji gruntów dla wsi M., czynniki obliczeniowe.

Z operatu tego wynika, że miary czołowe tych działek (przedstawione na szkicu na str. 54 operatu) odpowiadają tym miarom zawartym w operacie nr [...] (czynniki obliczeniowe zachowane na str. 73-74 operatu). Ponadto zachowano miary dotyczące długości tych działek z operatu z 1966 r. Z czynników obliczeniowych wynika, że działki nr [...], a także pozostałe działki miały długość około [...] m. Pozwala to na stwierdzenie, że działki nr [...] nie powinny być wykazane na mapie ewidencyjnej jedna pod drugą, ale kolejno od lewej strony mapy - nr [...]. Faktem jest, że na fotomapie, nr działki - [...] uwidoczniony jest w miejscu powyżej działki nr [...], jednakże nie oznacza to, że tak właśnie powinny być usytuowane działki nr [...] i [...]. Powyżej przedstawione ustalenia dowodzą, że aktualnie nie jest możliwe usytuowanie działek nr [...] i [...] tak jak na fotomapie. Na brak wiarygodności fotomapy, na którą powołuje się jedna z odwołujących się, zwrócił organ I instancji, w związku ze sprzecznymi danymi w stosunku do aktów własności ziemi. Wyjaśnił ponadto, że rozbieżności wykazane w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla działki nr [...] wynikały z błędnej interpretacji mapy, a w następstwie błędnie wydanego wyrysu dla tej działki. Stwierdził też, że prawidłowo wyznaczona działka nr [...] powinna od zachodu graniczyć z działką nr [...], od wschodu z działka nr [...], a od północy i południa z drogami.

Organ odwoławczy zaznaczył, że rozbieżność w powierzchni i w miarach działek na mapie ewidencyjnej wynikała z błędu zaistniałego podczas ponownego wykreślania mapy, a nie z ustaleń poczynionych podczas założenia ewidencji. Na nowo wykreślonej mapie ewidencyjnej błędnie przyjęto, iż linia przerywana wskazująca granicę użytku gruntowego [...] stanowi granicę działek nr [...]

w konsekwencji czego działka nr [...] wykazana została jako granicząca od północy

z działką nr [...] od wschodu z działką nr [...], od zachodu z działką nr [...], a od południa z działką nr [...]. Każdy z fragmentów gruntu wykazany na mapie ewidencyjnej podczas założenia ewidencji gruntów posiadał unikalny numer

i wszystkie działki od nr [...] przez [...] stanowiły nieruchomości graniczące od północy i południa, odpowiednio z działkami nr [...] stanowiącymi drogi gminne. Na słuszność takiego stanowiska wskazuje bezsprzecznie fragment mapy ewidencyjnej w stanie sprzed ponownego wykreślenia dokonanego w 1992 r.

W trakcie czynności ustalono, że obecne na gruncie osoby nie zgadzają się ze wskazanymi granicami, a jako granice prawne swoich działek uznają granice,

w których je użytkują od lat. Na gruncie ustalono, że [...] i M. L. użytkują obszar działek [...], a tytuł własności posiadają na działki [...], R. S. użytkuje obszar gruntu działki [...] oraz część działki [...] (około [...] ha), a M. O. użytkuje część działki [...] ([...] ha). Takie ustalenia świadczą

o tym, że użytkowanie na gruncie nie jest zgodne z tytułami własności. Należy jednak pamiętać, że mapa ewidencyjna, wchodząca w skład operatu z założenia ewidencji gruntów z 1966 r., obowiązywała również w momencie uwłaszczeń i na taki stan były wydane akty własności ziemi.

Zdaniem organu odwoławczego dane zawarte w dokumentacji nr [...] zawierają wiarygodne dane, które mogą stanowić podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego, mającą na celu wyeliminowanie danych błędnych. Brak akceptacji przez strony przebiegu granic prawnych, pozostaje bez znaczenia dla sprawy, bowiem są one zgodne z dokumentacją źródłową, tj. danymi zawartymi w dokumentacji z założenia ewidencji gruntów, zgodnie z którą dokonano później uwłaszczeń.

Głównym dowodem, na którym oparł się organ I instancji oraz wykonawca dokumentacji [...], były akty własności ziemi wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, stwierdzające nabycie własności nieruchomości rolnej przez rolnika. Do uwłaszczeń wykorzystano dane ewidencyjne zawarte w operacie z założenia ewidencji gruntów wsi M.. Z akt sprawy wynika, że powierzchnie działek ewidencyjnych nr [...] obliczone na podstawie mapy ewidencyjnej obrębu [...] zawartej w operacie nr [...], odpowiadają powierzchniom znajdującym się w aktach własności ziemi. Ponadto, w będącym częścią tego operatu, rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym sporządzonym dnia [...] października 1965 r., jak i w rejestrze gruntów założonym w dniu [...] grudnia 1965 r. dla wsi M., powierzchnie działek również odpowiadają powierzchniom w aktach własności ziemi.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nie akceptują tak wykazanego przebiegu granic, który przecież jest zgodny z dokumentacją źródłową - operatem z założenia ewidencji gruntów dla obrębu [...] Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi powierzchni, a co za tym idzie przebiegu granic, nie mogą być rozstrzygane

w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów - a jedynie w postępowaniu cywilnym. Dlatego też całkowicie błędnym jest oczekiwanie stron postępowania, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności,

o granice czy powierzchnie ich działek. Odwołująca się R. S., podała, że zarówno działka nr [...] posiadają swoją kontynuację po drugiej stronie drogi powiatowej w postaci działki nr [...], odpowiednio dla działki nr [...], odpowiednio dla działki nr [...] i ten stan został potwierdzony aktami własności ziemi nr [...] i [...] Takiej kontynuacji nie ma działka nr [...] wskazana przez organ, co oznacza występowanie jej w innej lokalizacji. Podnosi, że nigdy nie była właścicielem, ani też posiadaczem działki nr [...] we wskazanych

w decyzji granicach. Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiona okoliczność nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Jeśli strona twierdzi, że uwłaszczenia były wykonane niewłaściwie (np. niezgodnie z użytkowaniem), to aktualnie rolą ewidencji gruntów nie jest korygowanie aktów własności ziemi. Do uwłaszczeń zostały wykorzystane dane z założenia ewidencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. S. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych, a także istniejącego od co najmniej 90 lat, na gruncie stanu faktycznego, a także jednostronną i dowolną ocenę materiału dowodowego i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte skarżone rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r. poz. 2325, ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Zaś w przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Po przeprowadzeniu według wskazanych zasad oceny decyzji stanowiącej przedmiot skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani prawa materialnego ani też przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Starosty [...] i merytorycznie rozstrzygnął sprawę w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jak stanowi art. 2 pkt 8 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Bazę danych ewidencyjnych stanowi operat opisowo-kartograficzny oraz utworzone na podstawie danych tej bazy rejestry, kartoteki oraz mapa ewidencyjna. Bazę tworzy się w oparciu o wyniki prac geodezyjnych wykonanych w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków (art. 2 pkt 8a p.g.i.k.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.i.k., celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1231/97, LEX nr 41277). W ustawie zawarto normy określające zakres działania organów administracyjnych. Realizacja kompetencji przez organy ewidencyjne nie może wykraczać poza ten ustalony zakres.

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne określiła podstawową funkcję ewidencji gruntów i budynków na rolę informacyjną dotyczącą położenia, granic

i powierzchni gruntów, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, jak również położenia budynków (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 p.g.i.k.) Dane te, zgodnie

z obowiązkiem nałożonym na organ ewidencyjny, powinny być utrzymywane w stanie aktualności, przez którą rozumie się zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Jeżeli istnieją wątpliwości co do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym organ ewidencyjny z urzędu lub na wniosek przeprowadza postępowanie aktualizacyjne (art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 p.g.i.k.). Jak wynika z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Istota postępowania aktualizacyjnego sprowadza się do wprowadzenia do operatu ewidencyjnego danych wykazanych za pomocą dokumentów, o jakich mowa w § 35 rozporządzenia, odzwierciedlających bieżący stan gruntu, czy budynku.

Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter

i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających

z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, jednakże tylko takich, które mają charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów, pomyłek (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 7 maja 2008 r., sygn. I OSK 719/07, LEX nr 505313). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Zatem organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości. W razie powstania sporu co do tego, czyją własnością jest nieruchomość ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2016 r., I OSK 1377/14, LEX nr 2035966).

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte

z urzędu i jego przedmiotem była aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym granic i powierzchni działek nr [...] i oceny wytyczenia ich granic i określenia powierzchni. Sąd podziela wyrażone

w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż w okolicznościach tej sprawy mamy do czynienia z błędami w ewidencji gruntów o charakterze błędów oczywistych. Rozbieżność w powierzchni i w miarach działek na mapie ewidencyjnej wynikała

z błędu zaistniałego podczas ponownego wykreślania mapy, a nie z ustaleń poczynionych podczas założenia ewidencji. W świetle dokumentów zgromadzonych w sprawie jest to oczywiste. Na nowo wykreślonej mapie ewidencyjnej w 1992 r. błędnie przyjęto, iż linia przerywana wskazująca granicę użytku gruntowego [...] stanowi granicę działek nr [...], w konsekwencji czego działka nr [...] wykazana została jako granicząca od północy z działką nr [...] od wschodu

z działką nr [...], od zachodu z działką nr [...], a od południa z działką nr [...]. Każdy

z fragmentów gruntu wykazany na mapie ewidencyjnej podczas założenia ewidencji gruntów posiadał unikalny numer i wszystkie działki od nr [...] przez [...] i [...] stanowiły nieruchomości graniczące od północy i południa, odpowiednio z działkami nr [...] stanowiącymi drogi gminne. Tym samym to w 1992 r. doszło do błędów, które doprowadziły do nieprawidłowych oznaczeń działek. Za organem odwoławczym podnieść należy, że na słuszność takiego stanowiska wskazuje fragment mapy ewidencyjnej w stanie sprzed ponownego wykreślenia dokonanego w 1992 r. Postępowanie aktualizacyjne dotyczyło zatem trzech kwestii, po pierwsze usytuowania działek nr [...] na mapie ewidencyjnej, po drugie wyznaczenia granicy pomiędzy tymi działkami oraz po trzecie określenia powierzchni działek i rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych.

Słusznym jest przy tym stanowisko organu odwoławczego, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informatyczno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1128/06, LEX nr 343855).

Skarżąca przedstawiła szereg zarzutów, z których wynika, że organy administracyjne były zobowiązane do prowadzenia postępowania wyjaśniającego

i dowodowego, celem dokonania oceny różnego rodzaju cywilnoprawnych roszczeń. Tymczasem dla rozstrzygnięcia o tych roszczeniach, właściwy jest sąd powszechny lub ewentualnie postępowanie może prowadzić organ administracyjny w pierwszej fazie sprawy o rozgraniczenie.

Zakres postępowania wyjaśniającego i dowodowego był zdeterminowany przedmiotem postępowania administracyjnego, co znajduje podstawę w treści art. 75 § 1 k.p.a. określającego, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Różnego rodzaju spory o charakterze cywilnoprawnym pozostawały poza przedmiotem zainteresowania organów administracyjnych, które nie były władne tych sporów rozstrzygać. Organ przeprowadził dowód z operatu technicznego i dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w zasobie ewidencyjnym i należy przyjąć, że jedynie te dowody mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Z tych samych przyczyn organy administracyjne nie naruszyły art. 77 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. Brak ustaleń w zakresie różnego rodzaju roszczeń cywilnoprawnych czy sporów cywilnoprawnych, znajduje podstawę w art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. Jednocześnie organ wskazał przesłanki, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy i odniósł się do zarzutów skarżącej, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Brak jest podstaw do przyjęcia, aby organy administracyjne były zobowiązane do szczegółowego ustosunkowania się do zarzutów niezwiązanych z przedmiotem postępowania, co dotyczy twierdzeń skarżącej o istnieniu różnego rodzaju roszczeń cywilnoprawnych czy też stanów prawnych.

Istotnym jest, że organ odwoławczy szczegółowo wskazał, na podstawie jakich materiałów, w tym archiwalnych, dokonywano ustaleń w tej sprawie.

W szczególności przy opracowywaniu operatu technicznego nr [...] wykorzystano akty własności ziemi, stwierdzające podstawę nabycia własności nieruchomości rolnej przez rolnika. Organ odwoławczy trafnie podnosi, że do uwłaszczeń wykorzystano dane ewidencyjne zawarte w operacie z założenia ewidencji gruntów wsi M.. Należy wskazać, że powierzchnie spornych działek ewidencyjnych obliczone na podstawie mapy ewidencyjnej obrębu [...] zawartej w operacie nr [...], odpowiadają powierzchniom znajdującym się w aktach własności ziemi. Ponadto, w będącym częścią ww. operatu, rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym sporządzonym [...] października 1965 r., jak i w rejestrze gruntów założonym w dniu [...] grudnia 1965 r. dla wsi M., powierzchnie działek również odpowiadają powierzchniom w aktach własności ziemi. Tym samym operat techniczny nr [...], sporządzony w niniejszej sprawie przedstawia dane wiarygodne i jednoznaczne, mogące stanowić podstawę do ujawnienia

w ewidencji gruntów i budynków informacji dotyczących przebiegu granic przedmiotowych działek, zgodnych z danymi wynikającymi z dokumentacji źródłowej. Z powołanej dokumentacji wynika, że obliczone współrzędne punktów granicznych, wyznaczonych na podstawie dokumentacji źródłowej, dla przedmiotowych działek spełniają obowiązujące kryterium dokładności, dlatego też istniała możliwość aktualizacji powierzchni działek, dostosowując ją do obowiązujących obecnie standardów w dziedzinie geodezji, wykazując zapis z dokładnością do 1 m2.

Jeszcze raz należy podkreślić, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. W żadnym zaś razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów o własność. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji

o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygając sporów

o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. Przez żądanie wprowadzenia zmian

w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13, LEX nr 1723906).

Organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się do zarzutów skarżących sformułowanych w postępowaniu odwoławczym, zaś szczegółowa

i wieloaspektowa analiza operatu nr [...], który stanowił podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, a której elementy oraz wyniki zostały omówione szeroko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje na prawidłowość pomiarów

i zasadność dokonania aktualizacji usytuowania działek nr [...]

i nr [...] na mapie ewidencyjnej, a także wyznaczenia granicy pomiędzy tymi działkami. W ocenie Sądu prawidłowo także dokonano określenia powierzchni działek i rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych. Organ ustosunkował się też do wniosków dowodowych składanych przez strony, co również znalazło wyraz w szczegółowej argumentacji zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy dokonały wnikliwej

i poprawnej oceny dowodów w granicach ich swobodnej oceny. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, w ocenie Sądu, jest kompletny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a wyprowadzone z jego analizy wnioski należało uznać za spójne

i logiczne.

Z omówionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie zachodzą przewidziane w art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.