Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 445/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak sędzia NSA Michał Kowalski Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 677/18 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 października 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 677/18 oddalił skargę [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 28 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

[...] – dalej: skarżąca lub strona - wnioskiem z 27 stycznia 2017 r. zwróciła się o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę [...] zł, pochodzącej ze zwolnienia z podatku od nieruchomości znajdującej się przy ul. Taśmowej 1 w Warszawie. Do wniosku została dołączona faktura [...] zł netto. Środki z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały przekazane 29 grudnia 2016 r.

Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 17 maja 2017 r. odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek został złożony z uchybieniem 30 -dniowego terminu, jak również nie przedłożono informacji o uzyskanej pomocy de minimis udzielonej przez [...]

Orzekając na skutek zażalenia strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO) orzeczeniem z 19 lipca 2017 r. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z 27 września 2017 r. ponownie odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż z danych pozyskanych z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej SUDOP monitorowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do którego dane są pobierane bezpośrednio z Systemu Rejestracji i Monitorowania Pomocy Publicznej SHRIMP wynika, że strona nie wykazała czterech przypadków pomocy de minimis udzielonej przez [...] na łączną kwotę [...] zł ([...] euro). Wprawdzie skarżąca wyjaśniła, że nie posiada zaświadczeń o tak otrzymanej pomocy, gdyż nie występowała o taką pomoc, jednakże co innego wynika z duplikatów zaświadczeń przedłożonych przez [...]

Orzekając na skutek zażalenia skarżącej SKO w Warszawie postanowieniem z 28 lutego 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższe postanowienie WSA w Warszawie wskazał, że organy ustaliły na podstawie danych zawartych w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej monitorowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do którego dane są pobierane bezpośrednio z Systemu Rejestracji i Monitorowania Pomocy Publicznej SHRIMP, iż skarżąca wnosząc o wydanie zaświadczenia nie wykazała czterech przypadków pomocy de minimis udzielonej przez [...]). Skarżąca twierdziła, że nie posiada zaświadczeń o tak otrzymanej pomocy de minimis i nie występowała o taką pomoc, przeczą temu jednak duplikaty zaświadczeń przedłożone przez [...] Wyjaśnienie tej kwestii wykracza poza ramy postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Postępowanie o wydanie zaświadczenia może odnosić się jedynie do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ dokumentów.

[...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie w całości postanowień organów I i II instancji, ewentualnie uchylenia w całości wyroku WSA w Warszawie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W każdym z przypadków skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1) lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej:k.p.a.) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w wyniku stwierdzenia, że wyjaśnienie kwestii udzielenia skarżącej pomocy de minimis w kwocie [...] wykracza poza ramy postępowania w sprawie wydania zaświadczenia i że organy nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ stwierdzenie przez Sąd obowiązku dokonania odpowiednich ustaleń, a następnie ustalenie przez organy, że w rzeczywistości skarżącej nie została udzielona pomoc de minimis od [...] powinno prowadzić do wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem skarżącej,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 §1i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w wyniku przyjęcia, że organy nie zaniechały zbadania, czy skarżąca faktycznie występowała i uzyskała pomoc de minimis, wykazaną w zaświadczeniach przedłożonych przez podmiot trzeci, tj. spółkę pod firmą [...] Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ podjęcie czynności wyjaśniających przez organy mogłoby doprowadzić do wniosku, że [...] nie udzieliła pomocy de minimis Skarżącemu, a w konsekwencji doprowadziłoby to do wydania zaświadczenia skarżącej.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów Spółdzielnia Świt w Warszawie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania wymienionych w pkt 1 i 2 osnowy skargi kasacyjnej, kwestionuje stanowisko Sądu I instancji, że wydawanie zaświadczeń oparte jest, co do zasady, na posiadanych przez organ danych, zaś konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaświadczenia ma w istocie charakter fakultatywny i nie może polegać na dokonywaniu przez organ jakichkolwiek ocen.

Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że w niniejszej sprawie przyjęcie ogólnej zasady, że organ wydając zaświadczenie może opierać się jedynie na posiadanych przez siebie informacjach, doprowadziłoby do uniemożliwienia stronie uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis. W ocenie skarżącej zagadnieniem kluczowym jest to, że art. 218 § 2 k.p.a. mówi o postępowaniu wyjaśniającym w "koniecznym zakresie". Nie powinno ulegać wątpliwości, że dla możliwości wydania zaświadczenia o pomocy de minimis koniecznym jest ustalenie zakresu otrzymanej pomocy, a skoro tak jest, to nie ma żadnych przesłanek, aby odmówić przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego w sytuacji zaprzeczenia przez stronę skarżącą, iż otrzymała pomoc od [...] Dlatego Sąd powinien uznać, że organy zobowiązane były do podjęcia dalszych czynności wyjaśniających, tym bardziej że wystąpienie o udostępnienie umowy nie wymagało podjęcia żadnych skomplikowanych czynności ze strony organów. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, skoro organ mógł zwrócić się do spółki o informację co do udzielonej pomocy de minimis (w taki sposób organ uzyskał duplikaty zaświadczeń), to mógł zwrócić się z uzupełniającym wnioskiem o przesłanie rzekomej umowy szkoleniowej łączącej [...] i skarżącą lub innych dowodów potwierdzających świadczenie usług przez tę spółkę na rzecz skarżącej.

Ustosunkowując się do tak sformułowanych zarzutów należy wskazać, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, w ramach którego organ jest zobowiązany do porównania treści żądania ze stanem rzeczy wynikającym z dokumentów będących w jego posiadaniu lub przedłożonych przez stronę. W orzecznictwie przyjmuje się, że wydanie zaświadczenia jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Innymi słowy jest ono przejawem tego, co zostało zawarte w dokumentach, na podstawie których jest ono wydawane. Organ jest więc zobowiązany odmówić wydania zaświadczenia, jeśli z dokumentów tych nie wynika żądana treść zaświadczenia. Co za tym idzie nietrafne jest twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że w toku postępowania o wydanie zaświadczenia organ winien zbadać, czy skarżąca faktycznie występowała i uzyskała pomoc de minimis, wykazaną w zaświadczeniach przedłożonych przez podmiot trzeci - [...] Postępowanie wyjaśniające spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę pełnią dane z ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami. Unormowane w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie o wydanie zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym w sprawie, w wyniku którego kształtowane są prawa i obowiązki strony tego postępowania, lecz stanowiącym zasady na jakich właściwy organ administracji publicznej wydaje osobie zainteresowanej na jej żądanie zaświadczenie o określonym stanie prawnym lub faktycznym jej dotyczącym. Przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w koniecznym dla wydania zaświadczenia zakresie uzasadnia posłużenie się w tej mierze właściwymi dla ogólnego postępowania administracyjnego przepisami dotyczącymi postępowania dowodowego z zastrzeżeniem ograniczenia go do danych znajdujących się w posiadaniu organu, który ma wydać zaświadczenie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.