Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 964/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2, 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. (dalej: "ZUS") po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez płatnika składek – M.F., utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2017 r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 77 844,83 zł.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. wpłynął w dniu [...] października 2017 r. wniosek M.F. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") będącego płatnikiem składek, o umorzenie należności. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że nie opłacała składek ze względu na brak środków finansowych, gdyż uzyskiwane dochody z tytułu prowadzonej działalności wystarczają jedynie na skromne życie. Na obecną sytuację finansową, co podkreślił wnioskodawca, miała wpływ przebyta choroba zakaźna oraz kradzież sprzętu diagnostycznego, który jest niezbędny do prowadzenia działalności. Poinformował również o problemach związanych z wynajmem lokalu użytkowego od Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami i o złożonej w tej sprawie skardze do prokuratury.

Przy piśmie z 28 listopada 2017 r. Strona złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenie przedsiębiorcy o nie otrzymaniu pomocy publicznej de minimis, PIT-36, PIT/B za lata 2015-2016 wraz z urzędowym poświadczeniem odbioru, sumowanie księgi przychodu i rozchodu z 24.07.2017 r. deklaracje podatku VAT-7 za 06/2017, formularz obliczeniowy zaliczki na podatek dochodowy za okres 01.03.2017-30.06.2017 r.

Decyzją z [...] grudnia 2017 r. o wskazanym wyżej nr, ZUS odmówił umorzenia nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 77 844,83 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą wnioskodawca był zobowiązany do opłacania składek przez cały okres prowadzenia działalności, bez względu na trudności finansowe. Nadto stwierdzono, że uwzględniając przesłankę powołaną w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm. dalej jako u.s.u.s.) ZUS nie miał możliwości orzeczenia o nieściągalności zobowiązania, nie znaleziono również podstaw do umorzenia zaległości składowych na podstawie art. 28 ust. 3 a ww. ustawy.

Organ ustalił, że Wnioskodawca jest współwłaścicielem w 1/3 części nieruchomości gruntowej o powierzchni 7833,00 m² położonej w [...] przy ul. [...], właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 5200,00 m² położonej w miejscowości [...] gmina M. oraz właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 46,4 m² w [...] przy ul. [...]. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] oraz lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...] obciążone są wpisem hipoteki umownej kaucyjnej na rzecz banku [...] S.A. na kwotę 395 714,07 zł. Zakład stwierdził, że nie została spełniona przesłanka dotycząca zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku.

ZUS wskazał, że prowadzona przez Stronę działalność przynosi straty, które w latach 2015-2017 wyniosły 23 447,71 zł, 18 581,57 zł, 10 026,28 zł. Ze względu na wykazanie strat z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Zakład nie miał możliwości ustalenia średniomiesięcznego dochodu wnioskodawcy. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej Strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponosi stale wydatki związane z opłatami za czynsz w kwocie 391,78 zł, opłatami eksploatacyjnymi w kwocie 80,00 zł oraz kosztami leczenia w kwocie 25,00 zł. Organ podkreślił, że wnioskodawca jest w wieku emerytalnym, który uprawnia do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia.

Pismem z 19 stycznia 2017 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o umorzenie należności z tytułu składek. Wnioskodawca poinformował, że pomimo faktu, że znajduje się w wieku emerytalnym, nadal pracuje i próbuje samodzielnie się utrzymać, by nie być obciążeniem i ciężarem dla Skarbu Państwa oraz innych osób. Wskazał, że nie płaci składek, gdyż mając do wyboru ich spłatę lub kupienie jedzenia, wybiera to drugie. Przedstawił szereg zdarzeń, które negatywnie wpływały na prowadzoną działalność i zadłużenie w ZUS tj. kradzież samochodu, sprzętu elektronicznego, nieskuteczna umowa o odzyskanie długów, niejasności przy wynajmie lokalu użytkowego od ZGN, czy doniesienia do prokuratury, które nie zostały pozytywnie rozstrzygnięte. Do wniosku przedłożono stosowne dokumenty.

Decyzją z [...] marca 2018 r., o wskazanym wyżej nr, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji stwierdzając brak podstaw do umorzenia należności i zaznaczając, że w przypadku wnioskodawcy, nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać całkowitą nieściągalność należności z tytułu składek, co daje organowi potencjalną możliwość umorzenia należności.

Wskazano, że Zobowiązany jest właścicielem nieruchomości o nr [...] i [...] oraz współwłaścicielem w 1/3 części nieruchomości o nr [...], na których Zakład ma możliwość dokonania wpisu hipoteki, celem zabezpieczenia spłaty należności składkowych. Dodatkowo zaznaczono, że działalność gospodarcza nie została zakończona, a ZUS nie prowadzi postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości składkowych. Zatem w sprawie ZUS nie stwierdził spełnienia żadnej z przesłanek umorzenia wynikających z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Zakład podkreślił, że przedmiotowy wniosek rozpatrywany był również z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej na podstawie art. 28 ust. 3a-3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przedłożonego do wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej wynika, że Strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej, w latach 2015-2016 oraz w okresie 01-06.2017 r. ponosiła stratę. Koszty utrzymania mieszkania Strona oszacowała na kwotę 471,78 zł oraz koszty leczenia na kwotę 25,00 zł. Strona posiada zadłużenie na ROR w wysokość 297,00 zł, jednak nie Strona podała informacji czy jest spłacane lub zostało uregulowane.

W ocenie ZUS brak jest możliwości ustalenia z czego Strona pokrywa ponoszone wydatki oraz jaki jest rzeczywisty budżet prowadzonego samodzielnie gospodarstwa domowego. Wskazano, że okoliczności dotyczące kradzieży mogły negatywnie wpływać na prowadzoną działalność gospodarczą, jednak nie wynika, by wpływały one bezpośrednio na brak możliwości opłaty składek czy wymusiły konieczność likwidacji działalności. Tym bardziej, że już po zaistniałych faktach związanych z kradzieżą w dniu 5 marca 2012 r. Zobowiązany podpisał umowę z ZUS na ratalną spłatę zaległości składkowych i do końca 2012 r. dokonywał wpłat wynikających z tej umowy. Zaś problemy wynikające z ustaleniem wysokości czynszu za wynajmowany lokal użytkowy czy rozliczeń z Krajowym Rejestrem Długów [...], nie mogą być uznane natomiast za nadzwyczajne okoliczności. Są one bowiem wpisane w ryzyko działalności gospodarczej, jakie podejmuje każdy przedsiębiorca.

Organ podkreślił, że przebyta żółtaczka zakaźna, która negatywnie odbiła się na zdrowiu, nie wpływa jednak bezpośrednio na możliwość świadczenia przez Stronę pracy, co potwierdza choćby fakt prowadzenia działalności gospodarczej. W sprawie nie zachodzi konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby zatrudnienie czy pracę.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domaga się umorzenia zaległych składek. Niezwykle szczegółowo opisuje okoliczności dotyczące faktów i zdarzeń, które negatywnie odbiły się na jej sytuacji materialnej i prowadzonej działalności gospodarczej. Do skargi załączono szereg dokumentów.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy w dniu 7 grudnia 2018 r. Skarżący wskazał, że od 10 maja 2017 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2000 zł netto (obciążone przez komornika), a posiadane nieruchomości są obciążone hipotekami na rzecz banku oraz Urzędu [...]. Do akt złożył stosowne dokumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm. dalej jako u.s.u.s.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365 ze zm. dalej jako rozporządzenie).

W art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych sformułowana została zasada, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Z kolei w ust. 3 art. 28 ustawodawca zdefiniował sytuacje, w których organ może uznać, że zachodzi całkowita nieściągalność należności wskazanych w ust. 2. I tak, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Równocześnie w art. 28 ust. 3a ustawy przewidziana została także możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Stosownie do upoważnienia ustawowego zawartego w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego miał określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania należności, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie "biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych".

Przepis § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31.07.2003 r. stanowi, iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Użycie przez ustawodawcę zarówno w ust. 2 jak i w ust. 3a art. 28 zwrotu "mogą być umarzane" oznacza dopuszczenie możliwości orzeczenia o umorzeniu składek, przy zaistnieniu okoliczności wskazanych w tym akcie prawnym. Dopuszczenie możliwości orzeczenia o umorzeniu należności nie oznacza, że wystąpienie okoliczności mogących stanowić przesłankę orzeczenia o umorzeniu należności obliguje organ do wydania decyzji orzekającej umorzenie zaległych, należnych składek. Przez użycie sformułowania "mogą być umarzane" ustawodawca usankcjonował możliwość wydawania decyzji tzw. "uznaniowych". Oznacza to, że pomimo zaistnienia przesłanek, które pozwoliłyby na ewentualne umorzenie zaległości, organ nie musi tych zaległości umorzyć. Jest natomiast zobligowany do wykazania dlaczego orzekł o odmowie umorzenia zaległych należności, co wymaga należytego ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.

Z uwagi na uwarunkowania prowadzące do możliwości orzeczenia o umorzeniu należności wymienione w powołanych wyżej aktach prawnych w pierwszej kolejności ocenić należało, czy organ przeprowadził postępowanie w sposób pozwalający na dokonanie poprawnych ustaleń faktycznych i czy te ustalenia faktyczne zostały prawidłowo ocenione.

Decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek są bowiem – jak wskazano wyżej – podejmowane na zasadzie uznania administracyjnego. Podlegają one kontroli sądowej, ale ze względu na specyficzny charakter spraw, których dotyczą, kontrola ta ma ograniczony zakres. Jeżeli zatem organ poprawnie przeprowadzi postępowanie dowodowe i dokonana przez niego ocena stanu faktycznego jest właściwa, to samo wyprowadzenie wniosku przesądzającego o wyniku sprawy jest zagadnieniem natury słusznościowej, które pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza jedynie do ustalenia czy na podstawie określonych przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2006, s. 505).

Z akt administracyjnych wynika, że organ podejmował działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy, przy czynnym udziale wnioskodawcy, m.in. analizował szczegółowo zdarzenia wskazane przez wnioskodawcę związane z kradzieżą samochodu, sprzętu diagnostycznego, problemy z wynajmem lokalu użytkowego niezbędnego do prowadzenia dalszej działalności gospodarczej, oceniał sytuację zdrowotną strony, jej dochody i wydatki, sytuację rodzinną i majątkową. Informacje uzyskane odnośnie stanu majątkowego Skarżącego legły u podstaw dokonania przez organ ustaleń faktycznych, a stan majątkowy był przedmiotem precyzyjnych rozważań organu.

Z zestawienia akt administracyjnych z uzasadnieniami decyzji wynika, że przedmiotem ustaleń faktycznych i rozważań organu był cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. W uzasadnieniach decyzji wskazano podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia.

W takim stanie rzeczy stwierdzić należało, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a przyjęte stanowisko zostało szczegółowo uzasadnione.

Sąd nie stwierdził także, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

Organ odniósł się do uzyskanych dowodów. Dokonana została ocena dowodów dotyczących stanu majątkowego, możliwości zarobkowych oraz zdrowotnych Skarżącego i po ich analizie organ stwierdził, iż w stosunku do M.F. nie istnieją uzasadnione powody do stwierdzenia, że nie jest lub nie będzie on w przyszłości w stanie spłacić zaległości wobec ZUS. Ocenie tej nie można postawić w świetle poczynionych ustaleń zarzutu dowolności. Organ rozważając sytuację majątkową Skarżącego miał podstawy do uznania, że sytuacja finansowa Skarżącego choć jest trudna, nie nosi znamion wyjątkowej. Z uzyskanych w trakcie rozprawy wyjaśnień Skarżącego wynika, że nie on prowadzi od 10 maja 2017 r. działalności gospodarczej, pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2000 netto.

Organ miał podstawy do uznania, że uregulowanie powstałych zaległości jest możliwe chociażby w ratach.

Zakład w pierwszej kolejności rozważył przesłanki z art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który daje możliwość umorzenia należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W tym zakresie organ wskazał, że nie prowadzi postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości składkowych, a zatem brak jest potwierdzenia nieściągalności zobowiązań. Nie spełniona została zatem przesłanka do umorzenia. Dołączone do akt sprawy w trakcie rozprawy postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] z [...] października 2018 r. dotyczy kosztów egzekucji świadczenia niepieniężnego – wprowadzenia w posiadanie lokalu użytkowego przy ul. [...] w [...] (miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Strony), nie zaległych składek.

Nadto nie została spełniona przesłanka określona w pkt 3 dotycząca zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku. M.F. jest współwłaścicielem w 1/3 części nieruchomości gruntowej o powierzchni 7833,00 m² położonej w [...] przy ul. [...], właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 5200,00 m² położonej w miejscowości [...] gmina [...] oraz właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 46,4 m² w [...] przy ul. [...]. Nieruchomość położona w [...] oraz lokal mieszkalny w [...] obciążone są wpisem hipoteki umownej kaucyjnej na rzecz banku [...] S.A. na kwotę 395 714,07 zł, jednakże Strona nie odniosła się do sposobu spłaty do tych zobowiązań. Strona posiada także zadłużenie na ROR w wysokość 297,00 zł, jednak nie wiadomo Sądowi, czy jest ono spłacane lub zostało uregulowane.

ZUS był zatem w pełni uprawniony do odmowy umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i co za tym idzie rozważenia przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r.

Również na gruncie tych przepisów organ zasadnie nie dopatrzył się okoliczności, które byłyby przesłanką wystarczającą do orzeczenia o umorzeniu należności.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Norma § 3 ust. 1 wymaga od dłużnika wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. A zatem ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji, tak, aby organ miał podstawy przypuszczać, że zapłata należności (jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji) spowoduje egzystencjalną zapaść bytu zobowiązanego. Nie wystarczy, gdy osoba zobowiązana wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie należności, a jednocześnie jest przekonana, że "choć praca nie przynosi zysków, to pozwala na skromne przeżycie". Organ nie był w stanie jednoznacznie oszacować jakimi środkami finansowymi dysponuje strona, w chwili obecnej – jak wskazał Skarżący w trakcie rozprawy – jest to świadczenie emertytalne.

Zgodzić się należy z organem, że zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

Zasadnie też Zakład podniósł fakt, że Strona nie informowała o korzystaniu ze wsparcia finansowego z Ośrodka Pomocy Społecznej, której zadaniem jest świadczenie pomocy społecznej osobom, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, a nie są w stanie pokonać jej wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły także okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia. Skarżący nie poniósł bowiem strat materialnych wywołanych klęską żywiołową lub wskutek innego nadzwyczajnego zdarzenia, których efektem byłby brak funduszy na opłacenie składek. Co prawda do akt sprawy Zobowiązany przedłożył obszerny materiał dowodowy, z którego wynikało, że został dwukrotnie okradziony oraz utracił dochód w związku z przejęciem przez właściciela remontowanego samochodu bez zapłaty za wykonaną usługę. Jednak jak słusznie zauważono okoliczności te mogły negatywnie wpływać na prowadzoną działalność gospodarczą, z materiału dowodowego nie wynikało, by wpływały one bezpośrednio na brak możliwości opłaty składek czy wymusiły konieczność likwidacji działalności. Tym bardziej, że już po zaistniałych faktach związanych z kradzieżą oraz przywłaszczeniem remontowanego samochodu, w dniu 5 marca 2012 r. Zobowiązany podpisał umowę na ratalną spłatę zaległości składkowych i do końca 2012r. dokonywał wpłat wynikających z tej umowy. Odnosząc się do kradzieży sprzętu diagnostycznego, która miała miejsce 25 czerwca 2014 r. stwierdzono, że pomimo powoływania się na okoliczność utraty narzędzi niezbędnych do wykonywania działalności, była ona nadal prowadzona (do 10 maja 2017 r.).

Prawidłowo wskazano, że problemy wynikające z ustaleniem wysokości czynszu za wynajmowany lokal użytkowy czy rozliczeń z Krajowym Rejestrem Długów [...], nie mogą być uznane za nadzwyczajne okoliczności, Są one bowiem wpisane w ryzyko działalności gospodarczej, jakie podejmuje każdy przedsiębiorca.

W złożonych wnioskach o umorzenie zobowiązany informował o przebytej wiele lat temu żółtaczce zakaźnej, która to choroba negatywnie odbiła się na jego zdrowiu. Okoliczność ta nie wpływa jednak bezpośrednio na możliwość świadczenia pracy, co potwierdza choćby fakt prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej (do 10 maja 2017 r.). Wnioskodawca nie powoływał się również na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby zatrudnienie czy pracę, co pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ prawidłowo ustalił, że wnioskodawca nie wykazał, aby zaistniały nadzwyczajne zdarzenia losowe wywołane przez czynniki zewnętrzne.

Mając zatem na względzie fakt, że decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jest decyzją o charakterze uznaniowym, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ wydając obie decyzje rozważył sytuację majątkową Skarżącego wynikającą z zebranego w sprawie obszernego materiału i ocenił ją w aspekcie art. 28 ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. W ocenie Sądu organ właściwie wyważył słuszny interes strony i interes społeczny, dając w okolicznościach rozpatrywanej sprawy pierwszeństwo temu drugiemu. Zdaniem Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania zgodności z prawem tej oceny, wyrażonej w zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja nie zamyka skarżącej drogi do złożenia nowego wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w przypadku zmiany okoliczności faktycznych (np. długotrwałej choroby, innych zdarzeń losowych), czy też możliwości wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie zaległych należności na raty (podobnie jak w roku 2012).

Mając na uwadze wszystkie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.