Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 162/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 50,  art. 51,  art. 83
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2023 r. nr 94/2023 w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku w obrębie garażu do stanu poprzedniego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 listopada 2022 r.nr 2408/2022 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nakazano A. M. oraz G. P. - właścicielom lokalu użytkowego [...] oraz zabudowanych miejsc postojowych nr [...] oraz [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. - doprowadzenie budynku w obrębie garażu do stanu poprzedniego, poprzez: demontaż zabudowy miejsc postojowych nr [...] i nr [...] w garażu w budynku wykonanej w sposób naruszający przepisy i przywrócenie tego miejsca postojowego do stanu istniejącego przed przebudową. O wykonaniu obowiązku należy zawiadomić organ pisemnie. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 i art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) - dalej Pb i art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że wpłynęła do organu skarga dotycząca zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. , polegająca na przyłączeniu powierzchni zabudowanych miejsc do lokalu użytkowego nr [...] w opisanym budynku. W toku kontroli przeprowadzonej przez nas 28.09.2021 roku, w sprawie m.in. robót budowlanych związanych z zabudową miejsca postojowego nr [...] w budynku ustaliliśmy, że przy ul. [...] we W. istnieje budynek mieszkalny w zabudowie zwartej, 6-kondygnacyjny, z poddaszem użytkowym oraz garażem podziemnym i usługami w parterze. W podziemnej hali garażowej widoczna jest zabudowa 2 miejsc parkingowych o nr [...],[...]. Wymiary zabudowy od strony hali garażowej to ok. 5,49 x 4,56 m + 0,25 x 0,3m. Zabudowa umiejscowiona po prawej stronie od wjazdu do garażu. Brak dostępu do miejsc garażowych z hali garażowej, brak dostępu do lokalu [...]. W dniu 26.04 2022 roku nie udostępniono lokalu nr [...]. Od strony garażowej zabudowa - układ zabudowy nie uległ zmianie od czasu poprzedniej kontroli. W dniu 5.09.2022 roku udostępniono lokal użytkowy. W toku kontroli ustalono, że w lokalu nr [...] usytuowanym po prawej stronie zjazdu do garażu podziemnego widoczne pomieszczenie główne oraz dwa pomieszczenia gospodarcze (z dostępem z pomieszczenia głównego). Pomieszczenie główne o wymiarach 3,63 x 5,09 m + 4,56 x 5,03 m (powierzchnia zabudowanych miejsc parkingowych), wysokość pomieszczenia to ok. 2,51 m. W dniu kontroli lokal nieużytkowany. Od strony hali garażowej układ zabudowy bez zmian od czasu poprzednich kontroli. Roboty budowlane zakończone. Z przeprowadzonych kontroli sporządzono protokoły oraz dokumentację fotograficzną. Pismem z 21.10.2022 roku zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na zabudowie miejsc postojowych nr [...] oraz [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. oraz, w aktach sprawy znajdują się dokumenty dopuszczone jako materiał dowodowy. W toku postępowania dowodowego organ ustalił, że dla terenu tej nieruchomości na podstawie decyzji nr 369/2005 z dnia 05.05.2005 roku wydanej przez Prezydenta Wrocławia ustalono warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową oraz garażem w kondygnacji podziemnej wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury technicznej. W decyzji określono, że dla terenu, na którym zlokalizowano budynek, dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej minimalny wskaźnik miejsc postojowych powinien wynosić: 0,8 do 1,0 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, 12-20 miejsc na postojowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej i handlu. W budynku znajdują się 4 lokale usługowe o łącznej powierzchni 224,6 m2, 5 lokali biurowych o łącznej powierzchni 245,13 m2 co daje łącznie powierzchnię 469,73 m2, zakładając wskaźnik 12-20 miejsc na każde 1000m2, przyjęto minimalną liczbę 6 stanowisk. W budynku istnieje 20 lokali mieszkalnych zakładając wskaźnik 0.8 do 1 miejsca na mieszkanie przyjęto minimalną liczbę 16 miejsc postojowych. W garażu podziemnym zlokalizowano 15 miejsc postojowych (w tym 1 stanowisko NPS) i 7 miejsc parkingowych zewnętrznych (w tym 1 NPS). Sumaryczna liczba miejsc w hali garażowej i zewnętrznych jest zgodna z minimalną ilością miejsc parkingowych wymaganych decyzją o warunkach zabudowy tj. 22 miejscami parkingowymi. Nadto dla tej inwestycji wraz opisaną liczbą 22 miejsc parkingowych decyzją nr 732/2007 z 22.05.2007 roku udzielono pozwolenia na użytkowanie. W wyniku wykonanych robót w hali garażowej liczba miejsc w budynku została zmniejszona, w następstwie czego doszło do naruszenia przepisu § 18 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2022r. poz.1225) w brzmieniu; zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne, liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne oraz decyzji o warunkach zabudowy - wymóg zapewnienia minimalnej liczby miejsc parkingowych tj. 22 dla opisanej inwestycji nie jest obecnie spełniony. W toku prowadzonego postępowania ustalono również, że opisane roboty zostały wykonane bez wiedzy zgody wspólnoty mieszkaniowej, inwestor nie przedłożył dokumentu uprawniającego do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane - w zakresie zabudowy miejsc parkingowych. Inwestor nie przedłożył mimo kilkukrotnych wezwań organu żadnych dokumentów mogących świadczyć o tym, że zabudowę wykonał inwestor budowy budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. (tym samym uznano, że brak jest dowodu na wykonanie robót przez inwestora budowy budynku). Lokal usługowy nr [...] oraz sąsiadujące miejsca parkingowe były zakupione (oraz sprzedane w 2022 roku) obecnemu właścicielowi, na podstawie dwóch odrębnych ksiąg wieczystych w których min. powierzchnia lokalu usługowego odpowiada powierzchni w załączniku graficznym i opisu dokumentacji powykonawczej budynku na podstawie której organ udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku decyzją nr 732/2007 z 22 maja 2007 roku. Powyższe ustalenia pozwalają potwierdzić stanowisko przedstawiciela L. Sp. z o.o. który jako inwestor budowy budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. oświadczył, że nie jest inwestorem spornej zabudowy. Inwestorami robót wobec tych ustaleń przeprowadzonych w toku postępowania wyjaśniającego byli właściciele lokalu oraz opisanych miejsc parkingowych w latach 2007-2022. Wykonane roboty budowlane, w ocenie organu, należy uznać za przebudowę budynku wielorodzinnego w obrębie garażu - w ich wyniku nastąpiła zmiana jego parametrów użytkowych pomniejszenie ilości miejsc wymaganych przepisami planistycznymi. Naruszono przy tym przepis § 18 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.1225). Inwestorem wykonanych robót są ówcześni właściciele lokalu E. G. oraz M. O., roboty wykonano już po uzyskaniu przez budynek pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a) Pb nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. W niniejszym przypadku nie stwierdzono, by wykonane roboty ingerowały w elementy budynku. Zatem przepisy ustawy nie nakładały na inwestora konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonania uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jednakże przedmiotowe roboty wykonał wadliwie - w sposób naruszający warunki zabudowy. Przepisy art. 50 i 51 Pb określają postępowanie organu nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 50 Pb postępowanie naprawcze prowadzone jest w przypadku robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Wystąpienie chociażby jednej z przesłanek obliguje nas do przeprowadzenia postępowania, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie występuje przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy. Organ jest zatem zobowiązany do prowadzenia postępowania w oparciu o art. 51 ust. 7 Pb, który nakazuje odpowiednie stosowanie ustępu 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, w przypadku już zakończonych robót budowlanych (jak w niniejszym przypadku). Oznacza to, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb można nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych (co w stosunku do wykonanych robót nie znajduje zastosowania), rozbiórkę obiektu (jego części) lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeżeli możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb. Przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznawanej sprawie natomiast nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (zabudowy miejsca postojowego) do zgodności z decyzją o pozwoleniu na budowę, projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb, zaistniało naruszenie prawa nienadające się do usunięcia na podstawie tego przepisu. Wobec powyższego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb organ nakazał przywrócenie garażu w obrębie miejsc postojowych nr [...] i [...] do stanu poprzedniego poprzez demontaż wykonanej zabudowy – uznając to za jedyny sposób doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (co ma na celu umożliwienie użytkowania ww. miejsc jako postojowych). Zgodnie z art. 52 Pb - obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W niniejszym przypadku roboty budowlane zostały zakończone, zatem uznaliśmy za zasadne nałożenie obowiązku wynikającego z tej decyzji na obecnego właściciela miejsc postojowych nr [...] i [...]. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb nie daje podstaw do wyznaczenia terminu wykonania obowiązku, a zatem staje się on wymagalny z chwilą, gdy decyzja uzyska przymiot ostateczności i winien być wykonany niezwłocznie. Następuje to po upływie 14 dni od doręczenia decyzji, w przypadku, gdy żadna ze stron nie wniesie odwołania. W razie wniesienia odwołania ostateczna jest decyzja organu II instancji, a termin biegnie od dnia jej doręczenia. W przypadku niewykonania obowiązku w terminie 2 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna podejmiemy działania egzekucyjne. Termin ten jest jedynie instrukcyjny, prosimy nie występować z wnioskiem o jego zmianę, brak jest takiej procedury.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w imieniu adresatki decyzji, na podstawie art. 127 § 1-2 k.p.a. i art. 129 § 1-2 k.p.a. wniosła pełnomocnik i zaskarżyła w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 25.11.2022r. nakazującą demontaż zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1 naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych, nieopartych na zgromadzonym materiale dowodowym oraz niezgodnych ze stanem rzeczywistym ustaleń faktycznych w sprawie, 2 naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakie dowody zostały przeprowadzone w sprawie i które z tych dowodów organ uznał za wiarygodne, a którym odmówił wiary i z jakich powodów, 3. z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, strona podnosi zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy, ponieważ organ zaniechał poczynienia ustaleń kiedy konkretnie miało dojść do zmiany zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku. W świetle powyższych zrzutów 1. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. odwołująca się wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji co do istoty sprawy o odmowie demontażu zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W.; 2. ewentualnie, z ostrożności procesowej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu strona wskazuje, że ze stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. W pierwszej kolejności zarzucono, iż organ w sposób dowolny poczynił ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z przepisów tych wynika obowiązek organu wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i zgodny ze stanem rzeczywistym istotnych okoliczności sprawy - jest to tzw. zasada prawdy materialnej. Podnosi także, że organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone wadliwie. Z przepisów, a także z orzecznictwa wynika, iż organ w uzasadnieniu decyzji musi wskazać dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Organ może co najwyżej zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. WSA we Wrocławiu (wyr. z 4.12.2007 r., III SA/Wr 282/07, Legalis) stwierdził, że: "1) Organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny". Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów strona stawia ponadto zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy.

Decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. Nr 94/2023 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania G. P., reprezentowanej przez adw. M. N., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 2408/2022 z dnia 25 listopada 2022 roku, nakazującej A. M. oraz G. P. - właścicielom lokalu użytkowego [...] oraz zabudowanych miejsc postojowych nr [...] oraz [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. - doprowadzenie budynku w obrębie garażu do stanu poprzedniego, poprzez demontaż zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku wykonanej w sposób naruszający przepisy i przywrócenie ww. miejsc postojowych o do stanu istniejącego przez przebudową, utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach organ wskazał (między innymi), że z ustaleń dokonanych przez PINB wynika, że przy ul. [...] we W. istnieje budynek mieszkalny w zabudowie zwartej 6-kondygnacyjny, z poddaszem użytkowym oraz garażem podziemnym i usługami w parterze. W podziemnej hali garażowej widoczna jest zabudowa 2 miejsc parkingowych o nr [...] i [...]. Wymiary zabudowy od strony hali garażowej to ok. 5,49 x 4,56m + 0,25 x 0,3m. Zabudowa umiejscowiona po prawej stronie od wjazdu do garażu. Brak dostępu do miejsc garażowych z hali garażowej, brak dostępu do lokalu [...]. W toku kontroli z dnia 5.09.2022r. ustalono, że w lokalu nr [...] usytuowanym po prawej stronie zjazdu do garażu podziemnego widoczne pomieszczenie główne oraz dwa pomieszczenia gospodarcze (z dostępem z pomieszczenia głównego). Pomieszczenie główne o wymiarach 3,63 x 5,09m + 4,56 x 5,03m (powierzchnia zabudowanych miejsc parkingowych), wysokość pomieszczenia to ok. 2,51 m. W dniu kontroli lokal nieużytkowany. Roboty budowlane zakończone. Z przeprowadzonych kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną. Dnia 7 listopada 2022 roku do PI NB wpłynęło pismo Pana B. M., w którym poinformował on, iż nie wyraża zgody na zabudowę miejsc garażowych. Dnia 3 listopada 2022 roku oraz 8 listopada 2022 roku Pan A. M. oraz jego pełnomocnik - Pan S. B. zapoznali się z aktami sprawy, na okoliczność czego zostały sporządzone adnotacje z udostępnienia akt. Dnia 8 listopada 2022 roku Pan A. M. złożył osobiście w siedzibie PI NB pismo, w którym poinformował m.in., że nabył lokal ([...]) 22 kwietnia 2022 roku. Sprzedający i pośrednik - biuro nieruchomości - nie poinformowali o przeróbkach w lokalu niezgodnych z projektem. Nie przeprowadził on żadnych zmian w kształcie rzeczonego lokalu. Zabudowa miejsc parkingowych musiała nastąpić w 2007 roku, w czasie nabycia nieruchomości przez pierwszego nabywcę. W aktach sprawy znajduje się pismo przedstawiciela wykonawcy dotyczące dokonania nieistotnych zmian w projekcie nieruchomości. Nikt nie wyraził sprzeciwu w tej kwestii. Te nieistotne zmiany polegały na zabudowie miejsc postojowych nr [...] i [...] i połączeniu ich z lokalem [...]. Po tym piśmie znajduje się w aktach projekt tej części budynku z naniesionymi czerwonym kolorem zmianami. Zatem o zabudowie 2 miejsc postojowych i połączeniu ich z lokalem [...] była powiadomiona władza budowlana. Wydaje się poza sporem, że wykonanie tych prac nie utrudniło korzystania z nieruchomości i nie naruszało niczyich praw właścicieli innych miejsc postojowych lub lokali. Dnia 25 listopada 2022 roku PINB wydał decyzję nr 2408/2022, którą nakazał A. M. oraz G. P. - właścicielom lokalu użytkowego [...] oraz zabudowanych miejsc postojowych nr [...] oraz [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. - doprowadzenie ww. budynku w obrębie garażu do stanu poprzedniego, poprzez demontaż zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku wykonanej w sposób naruszający przepisy i przywrócenie ww. miejsca postojowego do stanu istniejącego przez przebudową. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez Panią G. P., reprezentowaną przez adw. M. N., poprzez wniesienie odwołania.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie, stwierdził, że oprotestowana decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w następującym brzmieniu: "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo (...)". W związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 pb. oraz art. 51 ust. 7 pb., zgodnie z którym: "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1." W pierwszej kolejności zasadne jest wskazanie, że celem postępowania naprawczego, prowadzonego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z obecnie obowiązującym prawem. Przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane znajdują zastosowanie w innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49f pb, przypadkach wykonywania robót budowlanych - niezależnie od tego, czy przedmiotowe roboty budowlane wymagały uprzedniej zgody stosownego organu architektoniczno-budowlanego czy też z obowiązku tego zostały zwolnione (uchwała NSA z dnia 3 października 2016 roku, sygn. akt II OPS 1/16). Organ wyjaśnia również, że w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone, to nie zachodzi podstawa do orzeczenia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pb. W sytuacji spełnienia przesłanek tego przepisu odpowiednie zastosowanie znajduje przepis art. 51 ust. 7 odsyłający do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Powołany art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy przypadku prowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się, że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o zaniechaniu dalszych robot budowlanych, rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego, przy czym nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się tylko wówczas, gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie naprawcze w sposób negatywny. W niniejszym postępowaniu PINB stwierdził, że doszło do sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, tj. prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym m.in. z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lipca 2017 roku, sygn. akt II SA/Op 149/17, wynika, iż w trybie naprawczym (art. 50-51 pb.) nie chodzi o to, aby organ nakazał lub odmówił nakazania rozbiórki, lecz o to aby w toku prowadzonego postępowania ustalił, czy doszło do wykonania robót budowlanych, które mogą skutkować koniecznością dokonania odpowiednich zmian mając na uwadze słuszny interes osób trzecich oraz czy jest możliwe nakazanie wykonania przez inwestora takich czynności lub robót budowlanych, które doprowadziłyby obiekt do stanu zgodnego z prawem i z poszanowaniem wspomnianych interesów osób trzecich. Dopiero brak możliwości nakazu wykonania odpowiednich czynności lub robót, przy jednoczesnym ustaleniu, że doszło do wykonania robót budowlanych naruszających obowiązujący porządek prawny, może skutkować nakazem rozbiórki bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 pb.). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dla terenu nieruchomości na podstawie decyzji nr 369/2005 z dnia 5 maja 2005 roku wydanej przez Prezydenta Wrocławia ustalono warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową oraz garażem w kondygnacji podziemnej wraz z niezbędnymi elementami infrastruktury technicznej. W decyzji określono, że dla terenu, na którym zlokalizowano rzeczony budynek dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej minimalny wskaźnik miejsc postojowych powinien wynosić: 0,8 do 1,0 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, 12-20 miejsc postojowych na 1000m2 powierzchni użytkowej i handlu. W omawianym budynku znajdują się 4 lokale usługowe o łącznej powierzchni 224,6 m2, 5 lokali biurowych o łącznej powierzchni 245,13 m2 co daje łącznie powierzchnię 469,73 m2, zakładając wskaźnik 12-20 miejsc na każde 1000m2, przyjęto minimalną liczbę 6 stanowisk. W budynku istnieje 20 lokali mieszkalnych zakładając wskaźnik 0,8 do 1 miejsca na mieszkanie przyjęto min. liczbę 16 miejsc postojowych. W garażu podziemnym zlokalizowano 15 miejsc postojowych (w tym 1 stanowisko NPS) i 7 miejsc parkingowych zewnętrznych (w tym 1 stanowisko NPS). Sumaryczna liczba miejsc w hali garażowej i zewnętrznych jest zgodna z minimalną ilością miejsc parkingowych wymaganych decyzją o warunkach zabudowy tj. 22 miejscami parkingowymi. PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowej inwestycji wraz z opisaną liczbą 22 miejsc parkingowych decyzją nr 732/2007 z dnia 22 maja 2007 roku. W wyniku wykonanych robót w hali garażowej liczba miejsc parkingowych została zmniejszona czym naruszono przepis § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym: "Zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne" oraz decyzje o warunkach zabudowy - wymóg zapewnienia minimalnej liczby miejsc parkingowych, tj. 22 dla przedmiotowej inwestycji nie jest aktualnie spełniony. W toku postępowania ustalono, że ww. roboty zostały wykonane bez wiedzy i zgody wspólnoty mieszkaniowej, inwestor nie przedłożył dokumentu uprawniającego do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane - w zakresie zabudowy miejsc parkingowych. Inwestor nie przedłożył pomimo kilkukrotnych wezwań PINB żadnych dokumentów mogących świadczyć o tym, że zabudowę wykonał inwestor budowy budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. Lokal usługowy nr [...] oraz sąsiadujące miejsca parkingowe były zakupione (oraz sprzedane w 2022 roku obecnemu właścicielowi) na podstawie dwóch odrębnych ksiąg wieczystych, w których m.in. powierzchnia lokalu usługowego odpowiada powierzchni w załączniku graficznym i opisie dokumentacji powykonawczej budynku, na podstawie której PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku decyzją nr 732/2007 z dnia 22 maja 2007 roku. Powyższe ustalenia pozwalają potwierdzić stanowisko przedstawiciela L. Sp. z o.o., który jako inwestor budowy rzeczonego budynku oświadczył, że nie jest inwestorem spornej zabudowy. Inwestorami robót wobec w świetle ustaleń byli właściciele lokalu oraz opisanych miejsc parkingowych tj. nr [...] i [...] w latach 2007-2022. Konkludując organ zauważa, iż w sprawie wykonane roboty budowlane stanowią przebudowę budynku wielorodzinnego w obrębie garażu, bowiem w wyniku ich wykonania nastąpiła zmiana jego parametrów użytkowych - pomniejszenie ilości miejsc wymaganych przepisami planistycznymi. Naruszono przy tym przepis § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestorem wykonanych robót byli ówcześni właściciele lokalu [...] oraz owych miejsc postojowych tj. E. G. oraz M. O. Roboty zostały wykonane po uzyskaniu przez budynek pozwolenia na użytkowanie. Wykonanie owych robót nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia, jednakże zostały one wykonane wadliwie - w sposób naruszający warunki zabudowy, z uwagi na co zasadne było zastosowanie w sprawie przepisów art. 50-51 pb. W tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym zaskarżone rozstrzygnięcie PINB wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 pb. w zw. z art. 51 ust. 7 pb. należy uznać na prawidłowe. W niniejszej sprawie bowiem nie mógł znaleźć zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 pb., z uwagi na to, że na jego podstawie nakłada się obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonywanych, bądź już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli możliwe jest usunięcie naruszenia prawa poprzez wykonanie wskazanych prac, bez konieczności rozbiórki obiektu lub jego części. W rozpatrywanej sprawie zabudowa miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w taki sposób, że nie jest możliwe jej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż poprzez doprowadzenie budynku w obrębie garażu do stanu poprzedniego poprzez demontaż zabudowy ww. miejsc postojowych i przywrócenie ww. miejsc postojowych do stanu istniejącego przed przebudową. Nadto nie zasadne byłoby zastosowanie innego rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 1 pb., ponieważ zaniechanie dalszych robót budowlanych nie usunęłoby stanu naruszenia ww. przepisów, natomiast obowiązek rozbiórki mógłby nie doprowadzić jednocześnie do przywrócenia owych miejsc postojowych do stanu sprzed przebudowy. Analiza akt tej sprawy wykazała zatem, że organ I instancji prawidłowo wdrożył procedurę naprawczą w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Przez wzgląd na wskazane okoliczności, w ocenie organu, brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż to, które zawarte zostało w zaskarżonej decyzji, w związku z powyższym zasadne stało się zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 kpa tj. utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Odnosząc się do treści odwołania, organ wyjaśnia, iż G. P. ani jej pełnomocnik nie skorzystały z przysługującego im prawa zapoznania się z aktami sprawy ani nie przedłożyły dokumentów oraz wyjaśnień w sprawie, na podstawie których PINB lub organ odwoławczy mógłby zająć inne stanowisko niż te opisane w decyzji. Zgodnie natomiast m.in. z wyrokiem NSA z dnia 29 listopada 2016 roku, sygn. akt II GSK 3721/16, nie tylko na organie administracji publicznej spoczywają obowiązki wszechstronnego zebrania materiału dowodowego - również strona postępowania, jeżeli pewne okoliczności mają przemawiać za słusznością jej wniosków winna je uprawdopodobnić i wykazać poprzez przedstawienie odpowiednich dowodów. Ustosunkowując się do dalszej części odwołania wskazać trzeba, że zdaniem DWINBu PINB nie naruszył wskazanych w nim przepisów a materiał zgromadzony w sprawie uprawniał do wydania zaskarżonej decyzji, co zostało właściwie uzasadnione.

Skargę na ostateczną decyzję, w imieniu G. P., złożyła pełnomocnik. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1-2 w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (tj. z dnia 22 listopada 2019 r., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zaskarżonej decyzji zarzucono 1 naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, tymczasem ustalenia te zostały dokonane w sposób dowolny, nieoparty na zgromadzonym materiale dowodowym oraz niezgodny ze stanem rzeczywistym, co przejawiło się tym, iż organ błędnie przyjął, iż w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, podczas gdy zabudowa, o której pisze organ nie została wykonana przez skarżącą; 2 naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, tymczasem ustalenia te zostały dokonane w sposób dowolny, nieoparty na zgromadzonym materiale dowodowym oraz niezgodny ze stanem rzeczywistym, co przejawiło się tym, iż organ błędnie przyjął, iż zabudowa winna zostać rozebrana przez skarżącą, podczas gdy mamy do czynienia ze ścianą nośną odpowiadającą za stabilność konstrukcji budynku, a rury biegnące w spornym miejscu świadczą o tym, iż zabudowa istniała w momencie odbioru budynku; 3 naruszenie przepisów postępowania - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., ponieważ Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, pomimo że organ I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji jakie dowody zostały przeprowadzone w sprawie i które z tych dowodów organ uznał za wiarygodne, a którym odmówił wiary i z jakich powodów, w tym jakie konkretnie dowody były podstawą ustalenia, że rzekoma samowola budowlana nie istniała w momencie nabycia nieruchomości przez Skarżącą, jak również dlaczego nie zostało to zakwestionowane wcześniej, w momencie chociażby odbioru budynku; 4. z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, skarga podnosi a) zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegający na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy, ponieważ organ (zarówno I, jak i II instancji) zaniechał poczynienia ustaleń kiedy konkretnie miało dojść do samowoli budowlanej oraz jaki był poprzedni stan nieruchomości, tymczasem okoliczności te były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy; b) zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 51 § 1 ust. 1 ustawy o Prawo budowlane poprzez błędną interpretację, albowiem zabudowa miejsc postojowych me stanowi samowoli budowlanej, organ zaniechał precyzyjnego wskazania elementów objętych nakazem rozbiórki, a co najważniejsze nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami. W świetle powyższego,1. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. strona skarżąca wnosi, aby organ, który wydal zaskarżoną decyzję - Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego - wstrzymał jej wykonalność w całości do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania; 2. w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku zawartego w pkt 1, wnoszę na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, gdyż wykonanie przedmiotowej decyzji przed prawomocnym zakończeniem niniejszego postępowania grozi Skarżącej wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków; 3 o dopuszczenie dowodu z fotografii oraz rzutu piwnic - na okoliczność ustalenia okresu powstania, braku zabudowy przez skarżącą oraz niemożności demontażu; 4. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 5 o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów nin. postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi podniesiono, że ze stanowiskiem organu II instancji nie sposób się zgodzić. Skoro Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i utrzymał wadliwą decyzję organu I instancji w mocy, aktualny pozostaje zarzut, iż organ w sposób dowolny poczynił ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Organ bowiem błędnie przyjął, iż skarżąca dobudowała miejsca postojowe nr [...] i [...] w garażu budynku, naruszając tym samym przepisy Prawa budowlanego. Strona wskazuje, iż skarżąca nie dokonywała jakichkolwiek zmian w zakresie miejsc postojowych w garażu budynku. Kupując ową nieruchomość, zapewniano ją iż stan prawny nieruchomości wraz z garażem jest w pełni prawidłowy. Nadto, sam wygląd miejsc postojowych nie wygląda na wprowadzanie jakichkolwiek zmian w ostatnich latach. Co ważne, rury tam biegnące świadczą, iż owa zabudowa istniała od początku, od odbioru budynku. Organ poczynił więc powyższe ustalenia faktyczne w sposób dowolny i arbitralnie przyjął, iż skarżąca winna dokonać demontażu zabudowy miejsc postojowych nr [...] i [...] w garażu budynku, pomimo że nie przeprowadził żadnego dowodu, z którego wynikałaby aktywność skarżącej. Na domiar tego, z posiadanego przez skarżącą rysunku wynika, iż mamy do czynienia ze ścianą nośną odpowiadającą za stabilność konstrukcji budynku. Na tę okoliczność wnoszę o dopuszczenie dowodu z fotografii oraz rzutu piwnic wskazanych we wnioskach. Zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z przepisów tych wynika obowiązek Organu wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i zgodny ze stanem rzeczywistym istotnych okoliczności sprawy - jest to tzw. zasada prawdy materialnej. Poczynienie przez organ ustaleń stanu faktycznego bez oparcia w materiale dowodowym oraz niezgodnie ze stanem rzeczywistym stanowiło oczywiste naruszenie ww. przepisów. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ dokonał prawidłowych ustaleń, to mógłby wydać decyzję o odmiennej treści w związku ze stwierdzeniem, iż nie doszło do jakichkolwiek naruszeń Prawa budowlanego przez skarżącą. Kolejno pełnomocnik podnosi, że organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., ponieważ organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sytuacji, kiedy decyzja ta zawierała wadliwie sporządzone uzasadnienie. Wadliwość tego uzasadnienia nie została konwalidowana w postępowaniu w II instancji, ponieważ Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego również nie odniósł się do kwestii braków w uzasadnieniu decyzji, w szczególności braku oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów zgromadzonych w sprawie. Z przepisów k.p.a., a także z orzecznictwa wynika, iż organ w uzasadnieniu decyzji musi wskazać dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Organ może co najwyżej zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 KPA) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. WSA we Wrocławiu (wyr. z 4.12.2007 r., III SA/Wr 282/07, Legalis) stwierdził, że: "Organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny." W niniejszym stanie faktycznym, wynikającym również z przedłożonego rzutu piwnic przywołać należy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2022r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/G1 1422/20: "Nawet brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami, sztuką budowlaną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, czy też zgodności z przepisami prawa w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego ." Nadto, zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 października 2022 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 28/22: "W postępowaniu wydanie decyzji z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego musi zostać poprzedzone m.in. ustaleniem, jakie dokładnie roboty inwestor wykonał. Musi zostać ustalony w sposób wyczerpujący zakres tych robót oraz ich charakter. Przeprowadzenie ustaleń dokonane musi być w ramach postępowania dowodowego unormowanego w art. 75 - 88a KPA, przy wykorzystaniu wszelkich możliwych środków, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem. W czynnościach dowodowych organu uprawniona jest uczestniczyć strona, co z kolei wynika z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 KPA). Organ zobowiązany jest więc powiadomić stronę o prowadzonym postępowaniu, umożliwiając jej tym samym czynny w nim udział (art. 61 § 4 KPA). Prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu nie jest celem samym w sobie ale służyć ma z założenia zapewnieniu optymalnych warunków dla dokonania rzetelnych ustaleń faktycznych i prawidłowej oceny dowodów. Stąd też ustawodawca uzależnił możliwość uznania okoliczności za udowodnioną, od zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu (art. 81 KPA). Oznacza to, że ewentualne uchybienia w zakresie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu postrzegane muszą być przez pryzmat materiału dowodowego, na którym ostatecznie oparł się organ przy rozstrzygnięciu sprawy." W niniejszej sprawie organ nie dokonał takich ustaleń, gdyż wiedziałby, iż owa zabudowa nie nosi jakichkolwiek śladów remontów, zawiera w sobie ścianę nośną, a najprawdopodobniej zostało to właśnie w taki sposób zrobione przez dewelopera z uwagi na chociażby biegnące tam rury. Strona skarżąca podnosi, że stanowisko organu II instancji nie wyjaśniło okoliczności podniesionych przez stronę, iż brak jest oceny materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W związku z czym aktualnie zarówno uzasadnienie decyzji I, jak i decyzji II instancji nie spełnia wymogów przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Taki sposób redakcji uzasadnienia przez organy jest wadliwy i uniemożliwia weryfikację stanowiska organu, zarówno przez stronę, jak i przez sąd. Stanowi to naruszenie przepisów - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć wypływ na wynik sprawy, ponieważ świadczy o niewnikliwym i niewszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego w sprawie zarówno przez organ I, jak i II instancji. Gdyby organ II instancji wnikliwie rozważył całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, to mógłby wydać decyzję o odmiennej treści — o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania. Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów, stawiam ponadto zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy. Skarżąca wskazuje, że nawet jeżeli przyjąć, iż doszło do rzekomej zmiany zabudowy, to organ powinien był poczynić w sposób wnikliwy ustalenia kiedy konkretnie miało dojść do zmiany oraz jaki był poprzedni sposób zabudowy tychże miejsc postojowych w garażu budynku. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla sprawy. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 6 października 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 495/22: "Skoro organ zamierza nałożyć na właściciela nieruchomości obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to winien je skonkretyzować mając na uwadze swoje dotychczasowe ustalenia, w tym wskazać, jakie czynności lub roboty budowlane strona ma wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do — stanu zgodnego z prawem." Dalej skarga podnosi, że stanowisko organu II instancji stanowi nie tylko naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, ale też świadczy o naruszeniu prawa materialnego polegającego na błędnej interpretacji przez organ II instancji art. 51 ustawy Prawo budowlane.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W kolejnym piśmie strony skarżącej z dnia 4 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej, w wykonaniu zobowiązania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, po przeprowadzeniu konsultacji, wskazał, iż (przedłożony do akt – przyp. sądu) rysunek stanowi projekt architektoniczny, a nie instalatorski, stąd też nie ma zaznaczenia w nim jakichkolwiek rur. Instalacja wodno-kanalizacyjna zaznaczona jest na projekcie instalatorskim, którego nie posiada strona skarżąca. Próbowała ona skontaktować się z poprzednim właścicielem nieruchomości, który być może mógłby być w posiadaniu projektu instalatorskiego, lecz uzyskała informację, iż przebywa w szpitalu, na oddziale kardiologicznym. Niemniej jednak, przedkłada kolorowe fotografie lokalu z zewnątrz, na którym widać brązowe rury wodno-kanalizacyjne, które biegną zarówno "na ścianie", jak i w wewnątrz, co wskazuje, na brak jakichkolwiek remontów, a tym samym prawdopodobnie były od początku. Z daleko posuniętej ostrożności, strona skarżąca przedkłada również fotografie lokalu wewnątrz. Nadto, po poddaniu projektu architektonicznego analizie, wskazuje, iż lokal stanowi integralną część projektu, co również stanowi o tym, iż prawdopodobnie istniał od samego początku w budynku, co ważne, równolegle, po drugiej stronie istnieje drugi lokal, również zabudowany w taki sam sposób. Jednocześnie wskazać należy, iż wszystkie ściany są ścianami żelbetowymi, co wskazuje, iż nie były dobudowane później, gdyż są oznaczone w jednakowy sposób, wraz z pozostałymi. Nadto, dwa pierwsze segmenty są przystosowane konstrukcyjnie do pełnienia innych funkcji niż same garaże. Ponadto, lokal znajduje się zaraz przy wjeździe na parking budynku, tym samym rozebranie ścian może spowodować bardzo negatywne skutki dla budynku. Co ważne, w ławach głównych zarówno tego lokalu, jak i lokalu równoległego zostały uwzględnione drzwi już na poziomie projektowania, tym samym to również wskazuje na uwzględnienie całości od samego początku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył:

Przede wszystkim trzeba wskazać, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę wskazane kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest niezasadna.

Poddaną kontroli sądu decyzją, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą nakazano A. M. oraz G. P. - właścicielom lokalu użytkowego [...] oraz zabudowanych miejsc postojowych nr [...] oraz [...] w garażu budynku przy ul. [...] we W. - doprowadzenie budynku w obrębie garażu do stanu poprzedniego, poprzez: demontaż zabudowy miejsc postojowych nr [...] i nr [...] w garażu w budynku wykonanej w sposób naruszający przepisy i przywrócenie tego miejsca postojowego do stanu istniejącego przed przebudową. Materialnoprawną podstawę zakwestionowanej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 i art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.). W ocenie sądu prawidłowo organy obu instancji zakwalifikowały przeprowadzone roboty budowlane jako przebudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7a p.b.). Potwierdzają to protokoły kontroli, podczas których ustalono, że w podziemnej hali garażowej znajduje się zabudowa dwóch miejsc parkingowych o nr [...],[...]. Wymiary zabudowy od strony hali garażowej to ok. 5,49 x 4,56 m + 0,25 x 0,3 m. Zabudowa ta znajduje się po prawej stronie od wjazdu do garażu. W toku (drugiej) kontroli ustalono, że w lokalu nr [...] usytuowanym po prawej stronie zjazdu do garażu podziemnego umiejscowione jest pomieszczenie główne oraz dwa pomieszczenia gospodarcze z dostępem z pomieszczenia głównego). Pomieszczenie posiada wymiary 3,63 x 5,09 m + 4,56 x 5,03 m. Jak wynika z art. 29 ust. 2 pkt 1aa) p. b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Co istotne, dokonując analizy wykonanych robót kompetentny organ nie stwierdził, by wykonane roboty ingerowały w elementy budynku. Również mimo odmiennych twierdzeń zawartych w skardze i zobowiązania przez sąd, pełnomocnik skarżącej nie wskazał żadnego, przeciwnego dowodu.

Zakres robót budowlanych był taki, że przepisy Prawa budowlanego nie nakładały na inwestora konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonania uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nie mniej jednak roboty budowlane wykonane niezgodnie z uzyskanymi przez inwestora budynku decyzjami administracyjnymi spowodował konieczność ingerencji organu nadzoru budowlanego w trybie art. 50-51 p. b. W toku postępowania organy niewadliwie ustaliły, że minimalny wskaźnik miejsc postojowych dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego określono na: 0,8 do 1,0 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, 12-20 miejsc na postojowych na każde 1000 m2 powierzchni użytkowej i handlu. Dalej prawidłowo i niespornie organ ustalił, że w budynku znajdują się 4 lokale usługowe o łącznej powierzchni 224,6 m2, 5 lokali biurowych o łącznej powierzchni 245,13 m2 co daje łącznie powierzchnię 469,73 m2, zakładając wskaźnik 12-20 miejsc na każde 1000m. Dalej organ wskazał (czego nie kwestionuje strona skarżąca), że inwestor zlokalizował 15 miejsc postojowych (w tym 1 stanowisko NPS) w garażu i 7 miejsc parkingowych na zewnątrz (w tym 1 NPS). Łącznie daje to minimalną ilością miejsc parkingowych wymaganych decyzją o warunkach zabudowy i w takim kształcie decyzją nr 732/2007 z 22.05.2007 roku udzielono inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Natomiast wykonane w części garażowej roboty budowlane doprowadziły do realnego zmniejszenia liczby miejsc postojowych w budynku. Działania te doprowadziły do naruszenia przepisu § 18 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz.1225) który to przepis stanowi, że 1 zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Natomiast w świetle ust. 2 tego paragrafu liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika nadto, że nie odnotowano żadnego dokumentu, z którego miałaby wynikać zgoda wspólnoty mieszkaniowej na dokonane przeróbki.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Trzeba także dodać, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych, bądź już wykonanych robót budowlanych, do stanu zgodnego z prawem o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 7 lutego 2013 r., sygn.. akt II OSK 1877/11). W rozpoznawanej sprawie przeszkodą w legalizacji przebudowy na poziomie garażu był brak prawa inwestora do dysponowania tym obiektem na cele budowlane, a także okoliczność, że poprzez kontrolowane roboty inwestycja utraciła przymiot zgodności z prawem. Trzeba powiem pamiętać, że w świetle art. 3 pkt 11 p.b. ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że przebudowa była wykonana wcześniej, ani że demontaż przebudowy może mieć negatywne skutki dla całej inwestycji mieszkaniowej. Z ustaleń organu I szej instancji wynika okoliczność przeciwna (o czym była mowa wcześniej), a strona nawet w toku postępowania sądowego nie przedstawiła przeciwdowodu. Nie podzielił sąd zarzutów skargi, iż organy naruszyły wskazane w skardze przepisy postępowania. Ustalenia organów są wystarczające dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Nadto, sąd administracyjny może uwzględnić zarzuty procesowe jedynie w przypadku, gdyby te naruszenia mogły mieć istotny wpływ sprawy.

Brak naruszenia art. 51 p.b. został szeroko omówiony wcześniej.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.