Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 524/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 29, art. 33
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 lipca 2022 r. nr 0601-IEW.711.17.2022 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia M. J. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 1 kwietnia 2022 r. nr 0611-SEW.720.163.2022.3 w sprawie "rozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne", którym organ I instancji:

1) uznał za niedopuszczalny zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku,

2) oddalił zarzut dotyczącego braku uprzedniego doręczenia upomnienia

- uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w pkt 1) i w tym zakresie orzekł o oddaleniu zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku;

- utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie.

Z jego uzasadnienia wynika, że skarżący w dniu 28 kwietnia 2016 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie złożył PIT36L – zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2015, a w dniu 18 sierpnia 2016 r. korektę tej deklaracji, wykazując zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., tj. w zakresie podatku należnego kwotę 714.035 zł, przy czym sumę należnych zaliczek za rok podatkowy w kwocie 714.878 zł, a kwotę sumy zaliczek wpłaconych w wysokości 714.878 zł. Tym samym wykazał kwotę nadpłaty w wysokości 843 zł, która została mu zwrócona 31 sierpnia 2016 r.

W dniu 26 lutego 2020 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego

w Białej Podlaskiej wszczął wobec skarżącego kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości, skutkujące zmianą rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Kontrola została zakończona w dniu 24 maja 2021 r., poprzez doręczenie skarżącemu wyniku kontroli (data wydania 10 maja 2021 r.)

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2021 r., doręczonym w dniu 6 lipca 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe. W dniu 20 stycznia 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej wydał decyzję nr 308000-CKK-1.4102.2.2021, określającą skarżącemu kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości 750.587 zł. Decyzja ta została doręczona w dniu 3 lutego 2022 r. (według ustaleń organu podatkowego zaniżona kwota podatku należnego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. wyniosła 36.552 zł, natomiast kwota nadpłaty nie wystąpiła).

Postanowieniem z 18 lutego 2022 r. nr 0611-SEW.4251.2.2022.2 Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie nadał decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 18 lutego 2022 r. wierzyciel – Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie – wystawił tytuły wykonawcze o nr 0611-723.111812.2022 oraz o nr 0611-723.111815.2022, obejmujące opisane należności wynikające z decyzji nieostatecznej. Tytułem wykonawczym o nr 0611-723.111812.2022 objęta została zaległości podatkowa w kwocie 36.552 zł wraz

z należnymi odsetkami za zwłokę, dla której termin płatności przypadał na dzień

2 maja 2016 r., natomiast tytułem wykonawczym 0611-723.111815.2022 objęta została zaległość podatkowa w kwocie 843 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, wynikająca z nienależnie dokonanego zwrotu nadpłaty, dla której termin płatności/zwrotu został określony na dzień 18 listopada 2016 r. Organ egzekucyjny podejmując działania windykacyjne na podstawie tych tytułów wykonawczych zastosował skuteczny środek egzekucyjny, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S. A. zawiadomieniem z 18 lutego 2022 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 25 lutego 2022 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 lutego 2022 r.). Jednakże pomimo zastosowania skutecznych działań zaległość za 2015 r. nie została do chwili obecnej wyegzekwowana.

Kwestionując powyższe działania organu egzekucyjnego pismem z 25 lutego 2022 r. skarżący wniósł "Zarzuty zobowiązanego na czynności egzekucyjne Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie", zaskarżając czynność dokonaną w oparciu o:

- decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr 308000-CKK-1.4102.2.2021 z dnia 20 stycznia 2022 r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości 750.587 zł,

- postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego

w Lublinie z dnia 18 lutego 2022 r. o rygorze natychmiastowej wykonalności, nadanym powyższej decyzji w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Skarżący zarzucił, iż zajęcie wierzytelności z jego rachunków bankowych zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i to pomimo braku wymagalności obowiązku podatkowego, niedoręczenia upomnienia, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów formalnych.

W konsekwencji wniósł o:

- zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia "niniejszego odwołania", ewentualnie o:

- wstrzymanie wykonania zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia "niniejszego odwołania" oraz o:

- uchylenie w całości zaskarżonej czynności w postaci zajęcia wierzytelności rachunków bankowych.

W związku z wniesionymi zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny postanowieniem z 15 marca 2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r., po rozpatrzeniu "zarzutów na postępowanie egzekucyjne":

1. uznał za niedopuszczalny zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku,

2. oddalił zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Odnośnie do kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułów wykonawczych (pkt 3 i 4 zarzutów) odstąpił od rozpatrywania w tym zakresie uznając, że w tej materii właściwym do wypowiedzenia się był organ egzekucyjny.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył zażalenie,

z wnioskami i argumentacją jak poprzednio.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej na wstępie podkreślił, że przedmiotem jego oceny było postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2022 r. w sprawie rozpatrzenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego

w Lublinie, jako organu egzekucyjnego.

Po przytoczeniu przepisów art. 33 do art. 35a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 – dalej: "u.p.e.a".) wskazał, że jak wynika z treści zgłoszonych żądań w definicję zarzutu

w sprawie egzekucyjnej wpisują się kwestie, określone w punktach 1 i 2, tj. zarzut braku wymagalności obowiązku podatkowego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Organ odwoławczy podniósł, że zobowiązanie podatkowe, które jest przedmiotem przymusowego egzekwowania wobec majątku skarżącego, zostało określone decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 20 stycznia 2022 r. nr 308000-CKK-1.4102.2.2021, której postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 18 lutego 2022 r. (doręczonym w tym samym dniu) nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Podkreślając, że wszczęte i prowadzone postępowanie egzekucyjne doprowadziło do skutecznego przerwania terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2015 r. organ odwoławczy stwierdził, że zarzut "braku wymagalności obowiązku podatkowego" (pkt 1) był nieuzasadniony i powinien on skutkować oddaleniem zarzutu przez organ I instancji.

Z uwagi na powyższe postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w części dotyczącej zarzutu braku wymagalności obowiązku podatkowego – podlegało uchyleniu. Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. wierzyciel stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że wierzyciel może stwierdzić niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, gdy zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym oraz gdy zobowiązany kwestionuje w całości albo

w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Istotą tej regulacji jest z jednej strony ograniczenie możliwości ponownego rozpatrywania sprawy już rozstrzygniętej, zaś z drugiej ograniczenie możliwości kwestionowania

w postępowaniu egzekucyjnym wysokości należności ustalonej w orzeczeniu, które mogło być kwestionowane w drodze przysługującego środka prawnego. Dodatkowo wskazano, że zarzut w konkurencyjnym postępowaniu winien być rozpatrywany, czyli analizowany, oceniany i sprawdzany co do swojej zasadności, natomiast bez znaczenia dla oceny jego dopuszczalności jest, czy proces ten został zakończony. Tymczasem w żadnym z przedstawionych wyżej postępowań, czy to w postępowaniu odwoławczym przed Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, czy też w postępowaniu zażaleniowym przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zarzut w powyższym zakresie nie podlegał rozpoznaniu. Dlatego też – zdaniem organu odwoławczego – zarzut wniesiony w zakresie braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie winien był oddalić zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na to, że nie występuje okoliczność, będąca podstawą wniesionego zarzutu.

Odnosząc się z kolei do kwestii uprzedniego niedoręczenia upomnienia, wyjaśnił, że rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131, dalej: "rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 r.") określa należności pieniężne inne niż określone w art. 15 § 3a u.p.e.a., których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Wśród enumeratywnie wymienionych przypadków dotyczących możliwości wszczęcia egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia upomnienia występuje przypadek należności pieniężnych wynikających z orzeczeń, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności (§ 2 pkt 3). Dlatego też w przedmiotowej sprawie prawidłowe było wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdyż w związku z nadaniem decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności podlegała ona wykonaniu. W konsekwencji zarzut "braku uprzedniego doręczenia upomnienia" (pkt 2) organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Z kolei co do uchylenia w całości zaskarżonej czynności egzekucyjnej Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. podał, że był on przedmiotem odrębnego procedowania organu egzekucyjnego, gdyż nie pozostawał w kompetencji rozpatrzenia przez wierzyciela.

W skardze do Sądu skarżący – wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według prawem przepisanych norm – zarzucił naruszenie przepisów u.p.e.a. "poprzez zajęcie wierzytelności z rachunków (...) pomimo:

1) braku wymagalności obowiązku podatkowego – art. 33 § 1 pkt 2;

2) niedoręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 – art. 33 § 1 pkt 7,

3 zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – art. 33 § 1 pkt 8,

4) niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego – art. 33 § 1 pkt 10".

W jej uzasadnieniu przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania

i stanowisko organu odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 259 – dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 października 2022 r., w sprawie I FSK 2545/21 przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości: 1. Czy art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) dotyczy również wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów przewidzianych przepisami prawa podatkowego? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi dotyczącej zagadnienia pierwszego, czy art. 15zzr ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 2 marca 2020 r. powinien być interpretowany w ten sposób, że z uwagi na wynikający z art. 2 Konstytucji RP ochronny charakter wskazanych w nim terminów, wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenia biegu tych terminów może mieć miejsce jedynie na korzyść podatników?

W związku z podjęciem w dniu 27 marca 2023 r. uchwały I FPS 2/22, postanowieniem z dnia 30 marca 2023 r., zawieszone postępowanie w sprawie niniejszej zostało podjęte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Mimo podjęcia uchwały I FPS 2/22, w myśl której "Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.)

w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych", Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 29 lipca 2022 r., wydane w przedmiocie zażalenia skarżącego na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2022 r.:

1) uchylające zaskarżone rozstrzygnięcie uznające za niedopuszczalny zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku i w tym zakresie orzekające o oddaleniu zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku;

2) utrzymujące w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w pozostałym zakresie.

Trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Pełnią one rolę środka ochrony zobowiązanego, przed egzekucją na wypadek późniejszego stwierdzenia, że w dacie wszczęcia egzekucji nie było podstaw do podejmowania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty jedynie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu

w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

We wskazanym brzmieniu przepis ten obowiązuje od 30 lipca 2020 r.,

w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 20 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.).

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być tylko konkretne zdarzenia i okoliczności w tym przepisie wymienione, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Jedynie zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc wniesione

w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a., podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Wskazanie innych uchybień czy nieprawidłowości nie uprawnia wierzyciela do ich rozpatrzenia (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne

w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33, por. także wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13, CBOSA).

Skarżący złożył zarzut polegający na braku wymagalności obowiązku,

o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (sprzed nowelizacji). Przepis ten stanowił, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku, brak wymagalności obowiązku

z innego powodu albo rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.

Wymagalność, o której w nim mowa oznacza taką cechę obowiązku, która pozwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego jego wykonania,

a w przypadku odmowy – także wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast o braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Przepis używa także sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Według aktualnego brzmienia, brak wymagalności obowiązku oznacza według art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. - a) odroczenie terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienie innej przyczyny niż określona w lit.

a i b.

Skarżący w niniejszej sprawie nie wskazał ani na odroczenie terminu wykonania obowiązku, ani na rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, ani wreszcie nie podał innej przyczyny braku wymagalności obowiązku.

Treść zarzutu wnoszonego przez zobowiązanego reguluje art. 33 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Celem stosowania przepisu jest usprawnienie rozpatrywania zarzutów poprzez usystematyzowanie ich treści oraz wyjaśnienie wątpliwości zobowiązanego co do zakresu informacji, które powinny być wskazane w zarzucie. Z ciążącego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na zobowiązanym obowiązku jasnego i niebudzącego żadnych wątpliwości sprecyzowania zarzutu wyprowadzić należy obowiązek rozpatrzenia zarzutu. Rozpatrzenie zarzutu odbywać się ma jednak wyłącznie w odniesieniu do złożonego zarzutu, w jego zakresie i jego granicach, nie zaś w granicach całej sprawy, jak to ma co do zasady miejsce w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Inaczej mówiąc, złożenie przez zobowiązanego zarzutu

w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na jednej z podstaw wymienionych wart. 33 § 2 u.p.e.a. legitymuje organ administracyjny do rozpatrzenia zarzutu, aczkolwiek czyni to wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy, która dookreślona została w złożonym przez zobowiązanego środku zaskarżenia.

W niniejszej sprawie odnosząc się do kwestii zarzutu braku wymagalności obowiązku podatkowego wskazać trzeba, że zobowiązanie podatkowe, które było/jest przedmiotem przymusowego egzekwowania zostało określone decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 20 stycznia 2022 r. nr 308000-CKK-l.4102.2.2021, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w Lublinie z dnia 18 lutego 2022 r. (doręczonym w tym samym dniu pełnomocnikowi skarżącego). Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje wymagalność obowiązku i możliwość wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę do wszczęcia egzekucji, co też się w sprawie niniejszej stało.

Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 18 lutego 2022 r., obejmujących należności wynikające z decyzji nieostatecznej dokonano zajęcia wierzytelności

z rachunku bankowego (zawiadomieniem z dnia 18 lutego 2022 r. doręczonym w tej samej dacie dłużnikowi zajętej wierzytelności, a skarżącemu w dniu 25 lutego 2022 r.).

Nie ulega wątpliwości, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego może nastąpić jedynie wtedy, gdy egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Jak już wyżej wskazano, przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego

o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie bada merytorycznie decyzji wymiarowej ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Nie jest tym samym uprawniony do weryfikacji prawidłowości postanowień w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zważywszy nadto na przedmiot zaskarżonego postanowienia organu I instancji (zasadność zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym), ewentualna kwestia zgodności z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wykraczałaby poza granice sprawy, wyznaczane przez zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Kwestia rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi odrębną sprawę w rozumieniu art. 134 p.p.s.a., a poprawność wydanego w tym przedmiocie postanowienia może być zweryfikowana

w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Zatem granice niniejszej sprawy uniemożliwiają ocenę legalności tego postanowienia.

Celem postępowania egzekucyjnego nie jest konkretyzacja obowiązków podmiotów i weryfikacja poprawności wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia, jak to ma miejsce w postępowaniu podatkowym, lecz doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku, czyli spowodowanie, aby zobowiązany zachował się

w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku (por. M. Bielikow,

A. Kwella, Zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych

z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę oraz ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, "Finanse komunalne" 2013, nr 9, s. 33). W postępowaniu egzekucyjnym nieskuteczne jest zatem żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego, wynikającego z ostatecznej decyzji podatkowej. Decyzja taka może być bowiem wzruszona wyłącznie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej lub w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Postępowanie egzekucyjne ma jedynie charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Zarzuty oraz inne środki zaskarżenia, przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Jak to już wyżej podniesiono, zobowiązanie podatkowe, będące przedmiotem przymusowego egzekwowania w niniejszej sprawie zostało określone decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 20 stycznia 2022 r., której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 239a Ordynacji podatkowej), konsekwencją czego była możliwość podjęcia szeroko rozumianych działań windykacyjnych (i egzekucyjnych), mających na celu zaspokojenie zaległości podatkowych. Wobec powyższego zarzut "braku wymagalności obowiązku podatkowego" (pkt 1) uznać należało za nieuzasadniony.

Podobną ocenę należy podzielić również co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. jednoznacznie wskazują, że nie jest wymagane doręczenie upomnienia w przypadku, gdy wszczęta egzekucja dotyczy należności pieniężnych, wynikających z orzeczeń, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stanowi o tym wprost § 2 pkt 3 tego aktu. Innymi słowy, skoro wysokość dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych należności określona została w decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to brak było obowiązku wystosowania upomnienia. Skarżący w ogóle nie wskazał, na jakiej podstawie wywiódł konieczność wystosowania takiego upomnienia, co czyni dodatkowo zarzut w tym zakresie bezzasadnym.

Co się tyczy zarzutów opisanych w pkt 3 i 4 skargi (zajęcie wierzytelności

z rachunków bankowych, pomimo że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy i dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, pomimo że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów formalnych), zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie mieszczą się one w katalogu zarzutów, przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. i uchylają się od ich rozpoznania przez wierzyciela. Wchodzą one w zakres instytucji skargi na czynność egzekucyjną (zbyt uciążliwy środek egzekucyjny) oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego (niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a.), a właściwym do ich rozpatrzenia jest organ egzekucyjny.

W zakresie skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny wydał postanowienie z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr 0611-SEE.711.9.2022.12.SM, które zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (do chwili obecnej zażalenie nie zostało rozstrzygnięte).

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.