Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 427/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2024 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego P. C. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji (dalej KGP/Organ II instancji) rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] (dalej rozkaz personalny Organu

II Instancji) po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika P. C. (Strona/Skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej Organ I Instancji) z dnia [...] października 2023 r. nr [...] (dalej rozkaz personalny Organu I instancji) w sprawie zwolnienia ww. ze służby

w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 r. o Policji, zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy, uchylając go w zakresie dotyczącej daty zwolnienia, ustalając ją jednocześnie na dzień [...] października 2023 r.

Organ I Instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne ([...]) przeciwko Skarżącemu - ekspertowi Wydziału w J. Zarządu we W. Centralnego Biura Śledczego Policji. Zarzucił, iż: w okresie od dnia 25 lutego 2020 r. do dnia 7 lutego 2023 r. jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, w ten sposób, że nie chronił ich odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w przepisach, doprowadzając do utraty

w nieustalonych okolicznościach teczki osobowej współpracownika nr rej. [...], stanowiącej załącznik nr [...] do pisma [...], zawierającej dokumenty niejawne oznaczone klauzulą tajności "ściśle tajne" i "poufne", tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 8 pkt 3 ustawy

z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.

Ponadto Skarżącemu zarzucono, iż w okresie od dnia [...] lipca 2019 r. do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia służbowego wydanego przez przełożonego, tj. naczelnika Wydziału w J. Zarządu we W. Centralnego Biura Śledczego Policji, wykonania czynności rejestrujących osobowe źródło informacji (...) w policyjnych systemach informatycznych. Ponadto w okresie od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia służbowego wydanego przez przełożonego, tj. naczelnika Wydziału w J. Zarządu we W. Centralnego Biura Śledczego Policji, dotyczącego wykonania czynności służbowych związanych z zakończeniem współpracy z osobowym źródłem informacji (...) i złożeniem materiałów do archiwum, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy

z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Dodatkowo zarzucono, iż w dniu 26 sierpnia

2022 r. jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, w ten sposób, że nie chronił ich odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w przepisach, pozostawiając w pomieszczeniu socjalnym Wydziału w J. Zarządu we W. CBŚP segregator koloru niebieskiego z zawartością dokumentów niejawnych oznaczonych klauzulą tajności "poufne" (...), tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Dodatkowo zarzucono, iż w okresie czasu, nie wcześniej niż od dnia

22 września 2022 r. do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia służbowego wydanego przez przełożonego, tj. naczelnika Wydziału w J. Zarządu w W. Centralnego Biura Śledczego Policji, dotyczącego złożenia ankiety bezpieczeństwa osobowego, celem przeprowadzenia poszerzonego postępowania sprawdzającego, w związku z obowiązkiem wynikającym z decyzji nr [...] Komendanta CBŚP z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie postępowań sprawdzających przeprowadzanych wobec policjantów i pracowników CBŚP oraz polecenia Zastępcy Komendanta CBŚP z dnia [...] lutego 2018 r. wydanego w piśmie [...], posiadania na zajmowanym stanowisku poświadczenia bezpieczeństwa umożliwiającego dostęp do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą tajności "ściśle tajne", tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.

o Policji.

Utrzymując w mocy w/w rozkaz personalny Organu I instancji, Organ

II Instancji wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Podniósł, że prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony. W jego ocenie w omawianej sprawie w interesie społecznym bezsprzecznym jest, by w szeregach formacji, jaką jest Policja, nie mogli pozostawać funkcjonariusze, którzy powołani, aby stać na straży porządku publicznego i bezwzględnie przestrzegać prawa, stoją po zarzutem jego naruszenia. Dlatego też z tego względu wobec Skarżącego wszczęta procedura administracyjna w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

W ocenie Organu II Instancji przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r, sygn. akt I OSK 1853/13). Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r, sygn. akt USA 426/99).

W sytuacji zastosowania podstawy wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy

o Policji niezbędne jest dowiedzenie, że dalsze pełnienie służby przez policjanta, wobec zaistnienia różnych okoliczności, koliduje z jej ważnym interesem.

Wskazano, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Ustawodawca wyposażył zatem organ w tzw. luz decyzyjny, który umożliwia mu konkretyzację norm zwartych w przepisach prawa, które stanowią klauzulę generalną. Jednakże, jak wskazano wyżej, subsumcja norm zawierających pojęcia niedookreślone musi być dokonana

w oparciu o studium konkretnego przypadku.

W uzasadnieniu orzeczenia odniesiono się do argumentów odwołania.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:

A. przepisu prawa materialnego, tj.:

1. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji:

a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do przekroczenia przez organ odwoławczy granic uznania administracyjnego w wyniku rażąco dowolnego i arbitralnego przyjęcia, że przedstawienie kom. P. C. zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, implicite powoduje utratę przez niego nieposzlakowanej opinii, koniecznej do pełnienia służby w Policji. W ocenie skarżącego, treść kwestionowanego rozkazu personalnego nie realizuje kryterium "ważnego interesu służby", i pozostaje jednocześnie sprzeczny z interesem indywidualnym skarżącego;

b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że za zwolnieniem Skarżącego ze służby przemawia ważny interes tej służby, przy bezkrytycznym uznaniu, że samo zaginięcie akt niejawnych, nad którymi to pieczę sprawować miał ww., świadczy

o rażącym zaniedbaniu z jego strony i w konsekwencji o konieczności jego zwolnienia po kilkunastu latach nienagannej służby, w sytuacji, gdy wobec wydania zaskarżonego rozkazu personalnego umorzono postępowanie dyscyplinarne, a co

w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia okoliczności związanych z utratą tychże dokumentów;

B. przepisów postępowania tj.:

1. art. 10 § 1 k.p.a. sprowadzające się do niezagwarantowania stronie, przed wydaniem rozkazu personalnego, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a to poprzez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej

o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy dyscyplinarnej, jak i wydanie rozstrzygnięcia jedynie na podstawie informacji znajdujących się w notatce urzędowej z dn. 2 czerwca 2023 r. sporządzonej przez zastępcę Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Centralnego Biura Śledczego Policji po dokonaniu

i analizy akt dyscyplinarnych, a także przy pominięciu, iż orzeczeniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dn. [...].11.2023 r. umorzono postępowanie dyscyplinarne a to wobec wydania zaskarżonego rozkazu z dn. [...].12.2023 r. i zwolnienia P. C. ze służby, a tym samym uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym w postępowaniu dyscyplinarnym materiałem dowodowym, istotnie ograniczając tym samym stronie skarżącej rzeczywistą realizację prawa do obrony, co w konsekwencji doprowadziło do wydania arbitralnego rozstrzygnięcia na podstawie materiałów de facto nieznanych skarżącemu;

2. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 134i ust. 5a pkt 1-3 i art. 135g ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego

z naruszeniem zasad bezstronności i równego traktowania, a przez to w sposób podważający zaufanie do organu władzy publicznej, co skutkowało wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego, przy uwzględnieniu okoliczności, których ustalenie należy do wyłącznej kompetencji innego organu, a przez to sprowadzające się do uniemożliwienia skarżącemu realizowania w ramach postępowania dyscyplinarnego szeroko rozumianego prawa do obrony;

3. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.:

a. poprzez ich niezastosowanie sprowadzające się in concreto do zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, w tym w szczególności poprzez brak ustalenia istotnego faktu, a więc czy skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanych mu

w ramach odrębnego postępowania przewinień dyscyplinarnych, zwłaszcza czy zagubił dokumenty niejawne związane z wykonywaniem czynności operacyjnych, jak też w wyniku pominięcia istotnych dowodów zgromadzonych w ramach postępowania dyscyplinarnego, w tym fotografii obrazujących nieuprawniony dostęp osób trzecich (- zerwane referentki) do szafy, w której skarżący przechowywał powierzoną mu dokumentację niejawną, protokołu konfrontacji pomiędzy P. C. a jego bezpośrednim przełożonym S. Z., co

w konsekwencji doprowadziło do wydania rozkazu personalnego sprzecznego

z "interesem służby" bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jak też wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

b. sprowadzające się do ich błędnego zastosowania a to przejawiającego się

w dopuszczeniu, jako najistotniejszego dowodu w niniejszym postępowaniu administracyjnym, notatki urzędowej z dn. [...] czerwca 2023 r. sporządzonej przez zastępcę Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Centralnego Biura Śledczego Policji po dokonaniu analizy akt dyscyplinarnych, w sytuacji, gdy notatka owa nie gwarantuje prawdziwości twierdzeń w niej zawartych, ani też obiektywizmu

w przedstawieniu przeanalizowanego materiału, a co powinno prowadzić do wniosku, iż ustalenia odnośnie wniosków z postępowania dyscyplinarnego oparte w istotnej mierze jedynie na ww. notatce powinny być ocenione jako niewypełnienie obowiązków organu wynikających z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.;

4. art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez uznanie zasadności oddalenia złożonego na piśmie wniosku dowodowego pełnomocnika Skarżącego z dnia

3 sierpnia 2023 r. o przesłuchanie ww. oraz wskazanych tam funkcjonariuszy CBŚP, jak też o dopuszczenie dowodu z akt postępowania dyscyplinarnego, pomimo tego, iż okoliczności wynikające z treści tych dowodów mogły mieć kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy skarżący dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a jeśli tak to jaki był to stopień zawinienia oraz, czy wydalenie skarżącego ze służby nie jest sprzeczne z jej interesem;

5. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie poprawności nieuwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego z dn. 31 lipca 2023 r. o zawieszenie postępowania, pomimo tego, że dla wydania w ramach niniejszego postępowania prawidłowego, merytorycznego rozstrzygnięcia wymagane było uprzednie ustalenie przez organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne, czy obwiniony dopuścił się penalizowanych mu w tym postępowaniu przewinień, a jeśli nawet tak, to jaki był stopień jego winy, w tym stopień naruszenia obowiązujących w ramach pełnionej przezeń służby obowiązków i procedur, co w konsekwencji skutkowało wkroczeniem w kompetencje organu dyscyplinarnego, a to poprzez ustalenie w toku niniejszego postępowania dopuszczenia się przez skarżącego deliktu dyscyplinarnego (w oparciu o nieznany skarżącemu materiał dowodowy), a w konsekwencji do wydania kwestionowanego rozkazu personalnego sprzecznego z "interesem służby", a który to interes został nadto naruszony obligatoryjnym w aktualnej sytuacji umorzeniem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko P. C. przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego z dn. [...] grudnia 2023 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego z dn. [...] października 2023 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny Organu II Instancji z dnia

[...] grudnia 2023 r. w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymujący w mocy rozkaz personalny Organu I Instancji z dnia [...] października 2023 r. oraz uchylający go w zakresie dotyczącym daty zwolnienia, i ustalający tę datę na dzień [...] października 2023 r..

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 8 lutego 2023r., Dz. U. z 2023 r., poz. 259 -zwaną dalej P.p.s.a.").

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby, w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak

i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie, gdy ustawodawca używa wyrażeń nieostrych, prawnie niezdefiniowanych - w postaci "ważnego interesu służby". Stąd też skoro ustawodawca kwestie związane ze zwolnieniem policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten musi ocenić zebrany materiał dowodowy w jego całokształcie. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być oceniana indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego policjanta. W wyroku z 21 kwietnia

1999 r. sygn. akt II SA 426/99 (publik. Lex nr 47389) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, pozwala na zwolnienie policjanta ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Okoliczności te winny odnosić się do art. 1 powołanej ustawy o Policji. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie (wyrok NSA z 16 marca 1995 r., sygn. akt

II SA 1802

Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, jednak nieobjęty zakresami innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe (wyrok NSA z 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93

i z 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99). Podkreślić w niniejszej sprawie należy, że w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można rozwiązać stosunek służbowy z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie prawnej określonej w ustawie o Policji.

W niniejszej sprawie Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji wszczęto postępowanie dyscyplinarne ([...]) przeciwko Skarżącemu mające wykazać popełnienie przez policjanta deliktu dyscyplinarnego poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych. W postępowaniu zarzucono, iż: w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2023 r. jako policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, w ten sposób, że nie chronił ich odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w przepisach, doprowadzając do utraty

w nieustalonych okolicznościach teczki osobowej współpracownika nr rej. [...], stanowiącej załącznik nr [...] do pisma [...], zawierającej dokumenty niejawne oznaczone klauzulą tajności "ściśle tajne" i "poufne", tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 8 pkt 3 ustawy

z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Zatem uruchomiono postępowanie zmierzające do oceny prawidłowości realizacji przez skarżącego obowiązków służbowych i dalszej przydatności do pełnienia służby w Policji.

Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r. Skarżący został zawieszony

w czynnościach służbowych od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] lipca 2023 r. Rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu [...] kwietnia 2023 r.

Pismem Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2023 r. ([...]) zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy

o Policji.

Rozkazem personalnym Organu I Instancji z dnia [...] października 2023 r. zwolniono Skarżącego ze służby w Policji.

W związku ze zwolnieniem Skarżącego ze służby umorzono postępowanie dyscyplinarne.

Organ II instancji zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia

2023 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Organu I Instancji uchylając go

w zakresie dotyczącej daty zwolnienia, ustalając ją jednocześnie na dzień

[...] października 2023 r.

Na rozprawie w dniu [...] października 2024 r. skarżący oświadczył, że dostęp do szafy z tajnymi aktami miał on i wszyscy funkcjonariusze wydziału. Do szafy był jeden klucz, który znajdował się w skrzynce otwieranej za pomocą chipa. Z otwarcia takiej szafy przez innego funkcjonariusza powinien być sporządzony protokół. Nie ustalono zatem na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz policyjnych regulacji wewnętrznych, w jaki sposób, zgodny z obowiązującymi w tym zakresie aktami prawnymi, dokumentacja niejawnych powinna być przez policjanta zabezpieczona, jak powinien postępować policjant z taką dokumentacją w przypadku nieobecności w służbie z powodu zwolnienia lekarskiego, czy urlopu wypoczynkowego. Czy dopuszczalnym i wystarczającym było pozostawienie dokumentacji niejawnej w szafie pancernej, czy też należało tę dokumentację zdać do kancelarii akt tajnych. Kto i według jakich procedur sprawował pieczę nad dokumentacją niejawną pod dłuższą nieobecność policjanta w służbie. Czy i jakich procedur nie dopełnił skarżący w tym względzie. Jakie środki ochrony

i zabezpieczenia dokumentacji niejawnej wdrożono podczas przeprowadzki.

W świetle zaś art. 14 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 632), kierownik jednostki organizacyjnej stoi na czele jednostki organizacyjnej, kierując podległymi mu pracownikami i komórkami organizacyjnymi; reprezentuje jednostkę organizacyjną na zewnątrz, w sprawach związanych z ochroną informacji niejawnych - odpowiada za ochronę przetwarzanych w podległej mu jednostce organizacyjnej informacji niejawnych,

w szczególności za zorganizowanie i zapewnienie funkcjonowania tej ochrony. Nie ustalono w toku niniejszego postępowania, jak prawidłowo w realiach niniejszej sprawy powinna być prowadzona ochrona dokumentów niejawnych i czy skarżący tych reguł przestrzegał. Tych istotnych okoliczności w sprawie nie wyjaśniono przyjmując, iż skoro "na stanie" skarżącego znajdowała się utracona w nieustalonych okolicznościach dokumentacja niejawna, bez względu na to, czy skarżący przestrzegał przepisów o ochronie informacji niejawnej, czy też nie, jest on odpowiedzialny za jej utratę i przez to traci przymiot nieskazitelnego charakteru, zaufanie społeczne i instytucjonalne oraz zdolność pełnienia służby w Policji, którą dotychczas w sposób nienagannych pełnił przez prawie 20 lat.

Podjęte w taki sposób rozstrzygnięcie jawi się jako dowolne, arbitralne

i nierespektujące gwarancji procesowych strony postępowania, a przede wszystkim w sposób jaskrawy pomija słuszny jej interes.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (np. wyrok z 12 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 710/17, z 23 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 3092/23 – wszystkie wyroki zostały opublikowane na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie wykazano jednoznacznie, że zwolnienie skarżącego ze służby z powołaniem się na jej ważny interes jest całkowicie uzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych

w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Zatem należy odwołać się do przepisów ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, tj. art. 2 pkt 2, art. 21 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 21 ust. 4, art. 24 ust. 1, art. 29 ust. 4, art. 33 ust. 1. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy "rękojmią zachowania tajemnicy - jest zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego". Natomiast stosownie do treści art. 21 ust. 1 tej ustawy, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbycia szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. Zatem z tych przepisów wywieść należy, że posiadanie przez funkcjonariusza poświadczenia bezpieczeństwa (oznaczającego, że jest zdolny do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem) jest niezbędne do wykonywania zadań

i czynności służbowych na każdym stanowisku w Policji.

W świetle powyższego w ważnym interesie służby leży dopuszczenie do służby wyłącznie osób spełniających ustawowe kryteria dostępu do informacji niejawnych. W toku postępowania nie wykazano aby skarżący kryteriów tych nie spełniał i tym samym nie może dalej pełnić służby w Policji. W niniejszej sprawie istotne jest to, że skarżącemu nie cofnięto poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" i "tajne", a tylko wówczas niemożliwe byłoby pełnienie służby w Policji. Wprawdzie wobec skarżącego wszczęte zostało kontrolne postępowanie sprawdzające, lecz do czasu wydania zakwestionowanej przez stronę decyzji o zwolnieniu ze służby nie cofnięto skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy

o ochronie informacji niejawnej, po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6 (o wszczęciu postępowania kontrolnego), kierownik jednostki organizacyjnej lub osoba uprawniona do obsady stanowiska uniemożliwia osobie sprawdzanej dostęp do informacji niejawnych. Wszystkie czynności przeprowadzone w toku kontrolnych postępowań sprawdzających muszą być rzetelnie udokumentowane i powinny być zakończone przed upływem 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania,

a szczególnie uzasadnionych przypadkach przedłużone o kolejne 6 miesięcy (ust. 9

i 10). Kontrolne postępowanie sprawdzające kończy się: 1) decyzją o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa; 2) poinformowaniem osób wymienionych w ust. 6

o braku zastrzeżeń w stosunku do osoby, którą objęto kontrolnym postępowaniem sprawdzającym, z jednoczesnym potwierdzeniem dalszej jej zdolności do zachowania tajemnicy w zakresie określonym w posiadanym przez nią poświadczeniu bezpieczeństwa; 3) decyzją o umorzeniu postępowania, w przypadku gdy postępowanie to nie zostanie zakończone przed upływem 12 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że ważny interes służby zostałby naruszony w sytuacji dopuszczenia do jej pełnienia osób, które nie dają rękojmi właściwego postępowania z informacjami niejawnymi, a więc takich, którym cofnięto lub odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa. Kontrolne postępowanie sprawdzające jedynie na czas jego trwania odsuwa policjanta od pracy z dokumentacją niejawną. Instytucja ta ma charakter prewencyjny. Dopiero cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa pozbawia funkcjonariusza rękojmi zachowania

w poufności tajemnicy. Zatem w braku takiego poświadczenia należy upatrywać zagrożenia dla ważnego interesu służby – patrz wyrok NSA z 15 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 259/23 (publik. LEX nr 3700903).

W ocenie Sądu wobec wydania zaskarżonego rozkazu personalnego umorzono postępowanie dyscyplinarne, a co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia okoliczności związanych z utratą tychże dokumentów. Zdaniem Sądu zasadne jest twierdzenie, że doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezagwarantowanie stronie, przed wydaniem rozkazu personalnego, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a to poprzez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy dyscyplinarnej, jak i wydanie rozstrzygnięcia jedynie na podstawie informacji znajdujących się w notatce urzędowej z dn. [...] czerwca 2023 r. sporządzonej przez zastępcę Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Centralnego Biura Śledczego Policji po dokonaniu i analizy akt dyscyplinarnych, a także przy pominięciu, iż orzeczeniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dn. [...].11.2023 r. umorzono postępowanie dyscyplinarne a to wobec wydania zaskarżonego rozkazu

z dn. [...] grudnia i zwolnienia Skarżącego ze służby, a tym samym uniemożliwienie Skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym w postępowaniu dyscyplinarnym materiałem dowodowym, istotnie ograniczając tym samym stronie skarżącej rzeczywistą realizację prawa do obrony, co w konsekwencji doprowadziło do wydania arbitralnego rozstrzygnięcia na podstawie materiałów de facto nieznanych Skarżącemu.

Zdaniem Sądu zaniechano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, w tym

w szczególności poprzez brak ustalenia istotnego faktu, a więc czy Skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanych mu w ramach odrębnego postępowania przewinień dyscyplinarnych, zwłaszcza czy zagubił dokumenty niejawne związane

z wykonywaniem czynności operacyjnych, jak też w wyniku pominięcia istotnych dowodów zgromadzonych w ramach postępowania dyscyplinarnego, w tym fotografii obrazujących nieuprawniony dostęp osób trzecich (- zerwane referentki) do szafy,

w której skarżący przechowywał powierzoną mu dokumentację niejawną, protokołu konfrontacji pomiędzy Skarżącym a jego bezpośrednim przełożonym S.Z., co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozkazu personalnego bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jak też wszechstronnego

i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W ocenie Sądu uznanie, jako najistotniejszego dowodu w niniejszym postępowaniu administracyjnym, notatki urzędowej z dn. [...] czerwca 2023 r. sporządzonej przez zastępcę Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Centralnego Biura Śledczego Policji po dokonaniu analizy akt dyscyplinarnych, nie gwarantuje prawdziwości twierdzeń w niej zawartych, ani też obiektywizmu w przedstawieniu przeanalizowanego materiału, a co powinno prowadzić do wniosku, iż ustalenia odnośnie wniosków z postępowania dyscyplinarnego oparte w istotnej mierze jedynie na ww. notatce powinny być ocenione jako niewypełnienie obowiązków organu wynikających z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu naruszono przepisy art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez uznanie zasadności oddalenia złożonego na piśmie wniosku dowodowego pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r. o przesłuchanie ww. oraz wskazanych tam funkcjonariuszy CBŚP, jak też o dopuszczenie dowodu z akt postępowania dyscyplinarnego, pomimo tego, iż okoliczności wynikające z treści tych dowodów mogły mieć kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy skarżący dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a jeśli tak to jaki był to stopień zawinienia oraz, czy wydalenie skarżącego ze służby nie jest sprzeczne z jej interesem;

Należy uznać, że doszło do naruszenia przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie poprawności nieuwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego z dn. [...] lipca 2023 r. o zawieszenie postępowania, pomimo tego, że dla wydania w ramach niniejszego postępowania prawidłowego, merytorycznego rozstrzygnięcia wymagane było uprzednie ustalenie przez organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne, czy obwiniony dopuścił się penalizowanych mu w tym postępowaniu przewinień, a jeśli nawet tak, to jaki był stopień jego winy, w tym stopień naruszenia obowiązujących w ramach pełnionej przezeń służby obowiązków

i procedur, co w konsekwencji skutkowało wkroczeniem w kompetencje organu dyscyplinarnego, a to poprzez ustalenie w toku niniejszego postępowania dopuszczenia się przez skarżącego deliktu dyscyplinarnego (- w oparciu o nieznany skarżącemu materiał dowodowy), a w konsekwencji do wydania kwestionowanego rozkazu personalnego sprzecznego z "interesem służby", a który to interes został nadto naruszony obligatoryjnym w aktualnej sytuacji umorzeniem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko Skarżącemu przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

Jak wynika z powyższych rozważań organy orzekające w sprawie w sposób niewystarczająco zindywidualizowany odniosły się do analizowanego przypadku. Co najmniej przedwczesny, bez zebrania w wystarczającym stopniu materiału dowodowego sprawy i bez jego pogłębionej analizy przyjęły, iż skarżący dopuścił się czynu, który obiektywnie uniemożliwia mu dalsze pełnieni służby w Policji.

W przedmiotowej sprawie, jak zostało wyżej wskazane, brakuje uzasadnienia rozstrzygnięcia w oparciu o zindywidualizowane przesłanki. Tym samym nie można przyjąć, iż organy orzekające w sprawie nie wyszły poza granicę uznania administracyjnego. Powyższe stanowi naruszenie prawa materialnego (art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) jak też prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.). Reasumując, naruszono w sprawie przepisy prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zwolnienia ze służby z uwagi na jej ważny interes oraz przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy

w zakresie w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na jej wynik.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w sposób dostateczny winien ustalić, czy w istocie, jakie i w jakim stopniu skarżący naruszył przepisy normujące ochronę informacji niejawnej i czy utrata przedmiotowej dokumentacji niejawnej była wynikiem nieprawidłowego działania skarżącego lub jego zaniechania. Dopiero tak oceniony czyn skarżącego i jego wpływ na "ważny interes służby" pozwoli podjąć decyzję na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wolną od zarzutu dowolności i arbitralności.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów obejmował koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.