Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2272/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 89, art. 90 ust. 1, art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 98
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Aneta Kardas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 K.p.a., art. 6 a, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nakazującą G.L. i K. L. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] jest własnością [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji (zwanego dalej organem I instancji). Na podstawie przydziału mieszkania pracowniczego z dnia [...] sierpnia 1954 r., ww. lokal przydzielono Z. L. do wspólnego zamieszkania z żoną A. L., córką S. L. oraz synami J. L. i R. L. W dniu [...] lipca 2006 r. A. L. zwróciła się do Komendanta [...] Policji o potwierdzenie jej uprawnień do ww. lokalu mieszkalnego z uwagi na zgon w dniu [...] grudnia 1995 r. jej męża Z. L. Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. organ poinformował A. L., że jej uprawnienia do zamieszkania w zajmowanym lokalu wynikają z przepisów art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin– zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową.

A. L. zmarła [...] grudnia 2017 r., stąd też Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] w dniu [...] marca 2018 r. wystąpił do Komendanta [...] Policji z zapytaniem o uprawnienia do zamieszkania w ww. lokalu córki A. L. – J. S. i jej synów G. L. i K. L. Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] powiadomił J. S., G. L. i K. L., że nie posiadają tytułu prawnego do ww. lokalu oraz wezwał ich do dobrowolnego opróżnienia zajmowanego lokalu i przekazania go dysponentowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma.

W dniu [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 61 K.p.a. Komendant [...] Policji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, pouczając strony o przysługującym prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz o możliwości dostarczenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia - wyjaśnień, uwag lub wniosków mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz o prawie wglądu do akt sprawy do czasu wydania orzeczenia.

W dniu [...] stycznie 2019 r. G. L. i K. L. zapoznali się z aktami sprawy, złożyli także do akt sprawy akt zgonu J. S., która zmarła [...] października 2018 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. organ I instancji poinformował strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i prawie złożenia końcowego oświadczenia wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, w terminie 7 dni do dnia otrzymania pisma.

W odpowiedzi na to zawiadomienie G. L. i K. L. zwrócili się do Komendanta [...] Policji w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. z prośbą o zrzeczenie się dyspozycji do ww. lokalu i przekazanie go do zasobów [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Komendant [...] Policji poinformował strony, że nie jest możliwe przekazanie ww. lokalu do zasobów [...], z uwagi na to, że doprowadziłoby to do uszczuplenia ilości mieszkań pozostających w dyspozycji Komendanta [...] Policji i w konsekwencji wpłynęłoby na ograniczenie możliwości organu w realizacji jego ustawowych zadań.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, Komendanta [...] Policji nakazał G. L. i K. L. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji, powołując przepisy art. 88 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy zaopatrzeniowej Komendant [...] Policji wyjaśnił, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Organ I instancji zaznaczył, że nie ma znaczenia prawnego fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w tym lokalu zameldowany – jeżeli nie jest uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Komendant [...] Policji podkreślił, że do mieszkań znajdujących się w dyspozycji organów Policji stosuje się tylko i wyłącznie przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, co powoduje, że członków rodziny funkcjonariusza nie uważa się za uprawnionych w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji.

Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że w wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r. o sygn. akt I CKN 683/00 Sąd Najwyższy, wskazał, że lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi, co oznacza, że dysponowanie lokalem związane jest z prawem organu Policji do decydowania o jego przydziale bądź opróżnieniu.

Podniesione także zostało, że status przedmiotowego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1234 z późn. zm.), ani też przepisy art. 691 § 1 K.c.

Komendant [...] Policji podkreślił również, że art. 29 ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej nie kreuje dożywotniego prawa suigeneris do lokalu zastępczego, abstrahującego od uprawnień mieszkaniowych określonych w przepisach ustawy o Policji, o dodatkowe prawa, które miałyby zostać zrealizowane przez organy Policji. Zasadniczą funkcją tych przepisów jest zapewnienie lokalu mieszkalnego policjantom, a nie pomoc (po ich śmierci) dorosłym dzieciom z uwagi na ich trudną sytuację mieszkaniową, czy zdrowotną. Pomoc taka - jako wyjątek od zasadniczej funkcji przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla policjantów - przysługuje dzieciom tylko przez czas pobierania renty rodzinnej. Dodano także, że uprawnienia rencistów i emerytów policyjnych są ograniczone względem uprawnień funkcjonariuszy czynnych.

Organ I instancji wskazał, że nie ulega wątpliwości, że G. L. i K.L. nie należą do kategorii osób określonych w ww. przepisie, a tym samym nie mogą uzyskać tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tytułu tego nie mogą również uzyskać na podstawie art. 691 K.c., gdyż nie ma on zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowo w art. 90 ustawy o Policji.

Wyjaśniono też, że członkowie rodziny policjanta pomimo, że na podstawie art. 89 ustawy o Policji, są uwzględniani przy przydziale lokalu mieszkalnego, to nie posiadają samodzielnego, odrębnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego policjantowi.

Wobec powyższego Komendant [...] Policji stwierdził, że G. L.i K.L. nie należą do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 88 ustawy o Policji, zatem zajmują sporny lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania. Dodatkowo przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji zawiera kategoryczny nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny i nie została pozostawiona organowi do uznania administracyjnego, stąd też Komendant [...] Policji był zobowiązany przepisami prawa do wydania decyzji o opróżnieniu spornego lokalu mieszkalnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. L.iK.L. podnieśli, że decyzja ta stawia ich w trudnej sytuacji. Wskazali, że w spornym lokalu mieszkają od urodzenia, a lokal ten jest zarazem jedynym mieszkaniem służbowym w całym budynku (reszta została wykupiona przez lokatorów). Podkreślili, że ich dochody nie pozwalają na normalny wykup ani też wynajem mieszkania na rynku, co oznacza, że nie mają się gdzie podziać. Podnieśli też, że nigdy nie zalegali z czynszem, nie mieli również problemów z jego opłatą, posiadając niekiedy sporą nadpłatę.

Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że podziela ustalenia organu I instancji, iż G. L. i K.L. nie posiadają jakiegokolwiek tytułu prawnego do zajmowania spornego lokalu mieszkalnego, ponieważ nie spełniają warunków określonych w przepisach prawa. Nie są bowiem funkcjonariuszami Policji oraz nie spełniają przesłanek z art. 29 ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ nie są emerytami lub rencistami policyjnymi albo osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2018 r. (sygn. akt SK 29/16), w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach należy do gminy, a nie do organów administracji publicznej realizujących zadania publiczne w zakresie swojej właściwości. Ten obowiązek ciąży na gminie także w stosunku do osób, które w wyniku realizacji decyzji administracyjnej nakazującej opróżnienie lokalu, musiały opuścić dotychczasowe mieszkanie.

Komendant Główny Policji podkreślił jednocześnie, że regulacje rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. To na organach gminy spoczywa natomiast obowiązek zabezpieczenia tych potrzeb jej mieszkańcom. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie uprawnień do pomieszczenia tymczasowego, o którym mowa w rozdziale 4A ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. G. L. wniósł o orzeczenie przez Sąd na jego rzecz prawa do lokalu socjalnego lub komunalnego na terenie [...].

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w zajmowanym lokalu mieszka od urodzenia, dba o mieszkanie, wszystkie opłaty uiszcza w terminie. Przedstawił się jako spokojny, niekonfliktowy mężczyzna. Dodał, że od lutego 2019 r. podjął pracę w Ministerstwie Środowiska, ale zatrudniony jest przez firmę zewnętrzną na podstawie umowy o pracę do grudnia 2019 r. Skarżący wyjaśnił nadto, że wcześniej pracował tytko dorywczo ze względu na konieczność opieki nad ciężko chorą matką.

Poinformował jednocześnie, że złożył już do Urzędu Gminy [...] wniosek o przydzielenie mieszkania komunalnego, ale został poinformowany, że gmina nie dysponuje mieszkaniami i czas oczekiwania jest bardzo długi. W tej chwili nie może więc zostać bez dachu nad głową. Dodał też, że utrata mieszania nastąpiła nie z jego winy, nie poprzez jego zachowanie ani też przez zaległości w uiszczaniu opłat (wszystkie opłacane są w terminie), a ze względu na obowiązujące przepisy o mieszkaniach służbowych i brak zgody Komendanta Głównego Policji na przekazanie lokalu do zasobów [...].

Skarżący wyjaśnił nadto, że zajmowane przez niego mieszkanie znajduje się w trzypiętrowym budynku (z dwiema klatkami schodowymi), co daje w sumie 24 mieszkania i tylko zajmowane przez niego mieszkanie pozostało, jako jedyne, o statusie - służbowe.

Wniósł też o wstrzymanie ewentualnej eksmisji i procedury opuszczenia mieszkania do czasu otrzymania mieszkania zastępczego od gminy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej.7

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wtrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W postępowaniu sądowym przy ocenie aktu administracyjnego nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej ani też zasady współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogący mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego.

Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, został wyczerpująco określony w przepisach ww. ustawy o Policji oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.).

W świetle art. 90 ust. 1 ww. ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Za lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów uznaje się lokale mieszkalne uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej tych jednostek od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin, czy zakładów pracy, a także lokale, które zostały zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały od jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w tezie wyroku z 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Dyspozycja organów Policji nie wiąże się automatycznie z prawem własności co do lokalu. Nadto podnieść należy, że kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym, czy też zrzeczenie się przez organ prawa dysponowaniem lokalem nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani w formie postanowienia, ani w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak bowiem umocowania do rozstrzygania w kwestii przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym w jednej z wymienionych form przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Tym samym do kognicji sądu administracyjnego nie należą sprawy dotyczące przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji organów policyjnych (np. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2009 r., I OSK 834/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też ewentualne spory powstałe na tle w czyjej dyspozycji pozostaje dany lokal mieszkalny.

Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy podkreślenia wymaga fakt, że nie ma sporu pomiędzy organami Policji, a [...]co do tego, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] pozostaje w dyspozycji organów Policji. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że również dziadek skarżącego, Z. L., któremu w 1954 r. przydzielono sporny lokal jako mieszkanie służbowe, nie miał wątpliwości co do statusu zajmowanego lokalu. Również babcia skarżącego A. L. oraz jego matka J. S., a następnie sam skarżący, nie kwestionowali, że sporny lokal znajduje się w dyspozycji organów Policji i z organami tymi podejmowali działania zmierzające do regulacji tytułu prawnego do tego lokalu.

W tych warunkach, skoro przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji organów podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a skarżący nie jest uprawniony do zajmowania kwatery stałej dla funkcjonariusza Policji, którą zajmują bez tytułu prawnego, to decyzja o opróżnieniu lokalu odpowiada prawu.

Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania wynikające z innych regulacji prawnych rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 tej ustawy.

Status zajmowanego przez skarżącego oraz jego brata lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 i 2 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2012 r., I OSK 1122/10, z 30 stycznia 2013 r., I OSK 220/12, publ. http://cbois.nsa.gov.pl).

Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.

Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07 publ. LEX nr 491472).

W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.

Skarżący bezsprzecznie nie jest i nie był nigdy funkcjonariuszem Policji. W świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie jest też członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełnia zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałaby go do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jego uprawnienie do zamieszkiwania w przeszłości w tym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego go z babcią A. L. (uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu).

Zgodnie natomiast z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego organ wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez skarżącego oraz jego brata przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione.

W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.