Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 78/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 1, 2a, art. 24a
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: par. 11 pkt 1, 2 i 3, par. 10, par. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi Z. A. i J. A. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 21 grudnia 2023 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach decyzją z 21 grudnia 2023 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. i J. A. od decyzji Starosty Kieleckiego z 24 października 2023 r., orzekającej o:

• odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki o numerze [...] położonej w obrębie 0008 [...], jednostka ewidencyjna B. - obszar wiejski w zakresie:

- zmiany powierzchni działki nr [...];

- zmiany użytku gruntownego wykazanego w działce nr [...] z B - tereny mieszkaniowe na Br - grunty rolne zabudowane;

• umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu 0008 [...], jednostka ewidencyjna B. - obszar wiejski w zakresie:

- zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...]

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Starosta Kielecki działając w oparciu o art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przeprowadził w latach 2021-2022 r. modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu 0008 - [...]. gm. B.. Jak wynika z akt sprawy znak: [...] informację z 18 grudnia 2020 r. o rozpoczęciu modernizacji ewidencji gruntów i budynków: wywieszono na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Kielcach od 21 grudnia 2020 r. do 2 lutego 2021 r., zamieszczono w BIP 21 grudnia 2020 r. oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy B. od 22 grudnia 2020 r. do 5 stycznia 2021 r. W terminie od 23 sierpnia 2021 r. do 10 września 2021 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 0008 - [...] gm. B. został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych. Z kolei 24 stycznia 2022 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego umieszczono informację, że od 4 października 2021 r. powyższy projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.

Pismem z 27 lutego 2023 r. Z. A. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazał do wiadomości do Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami odwołanie od decyzji z 24 stycznia 2023 r. dotyczącej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2023. W piśmie tym podał, że obszar działki nr [...] nie stanowi terenu zamieszkania, a jest to teren koszonej corocznie łąki z kilkoma drzewkami owocowymi.

Pracownicy Starostwa Powiatowego w Kielcach przeprowadzili 17 maja 2023 r. oględziny działki nr [...]. Z tych czynności sporządzono protokół, do którego dołączono fotografie przedstawiające stan faktyczny działki nr [...] na gruncie. Z protokołu wynika, że na działce znajduje się budynek mieszkalny, działka jest częściowo ogrodzona i posiada urządzony teren zielony wokół domu.

Pismem z 8 sierpnia 2023 r. Starosta Kielecki zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. W trakcie tego postępowania uzyskał informację z Wydziału Rolnictwa. Leśnictwa i Środowiska, że dla działki nr [...] Starosta Kielecki nie wydal pozwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej. Następnie została wydana decyzja z 24 października 2023 r. W decyzji tej organ wskazał, że zabudowa znajdująca się na przedmiotowej działce nie spełnia przesłanek do potraktowania jej jako zabudowy zagrodowej, a tym samym nie jest możliwe ujawnienie na działce o numerze [...] użytku Br - grunty rolne zabudowane. Ponadto wykazany w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków zasięg użytku B - tereny mieszkaniowe na działce nr [...], pokrywa się z konturem terenów mieszkaniowych wskazanym w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz spełnia definicję użytku B - tereny mieszkaniowe, co potwierdzają przeprowadzone oględziny nieruchomości.

Dalej Wojewódzki Inspektor podkreślił, że rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji zastosował regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.) i przepisy wykonawcze do tej ustawy, w tym rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2023 r. poz. 745 ze zm.), rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. 2022 r. poz. 1670).

Organ odwoławczy zauważył, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że decyzją z 28 czerwca 1999 r. Burmistrz Miasta i Gminy Bodzentyn ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego, które zostały określone w załączniku tekstowym nr [...] i załączniku graficznym nr [...] do tej decyzji. Z załącznika nr 1A wynika, że na budowę budynku gospodarczego obowiązuje pozwolenie budowlane. Działka nr [...] znajduje się na terenach budowlanych przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe z dopuszczeniem jednorodzinnego. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki sporządzonym 1 sierpnia 1999 r. na przedmiotowej działce przedstawiono jedynie budynek mieszkalny, który zlokalizowany został w granicach użytku gruntowego o symbolu S - sady. Natomiast z opisu technicznego do zagospodarowania działki nr [...] wynika, że przedmiotem niniejszego opracowania jest inwestycja polegająca na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Zgodnie z tym opisem działka położona jest na terenach budowlanych przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe z dopuszczeniem zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej.

Decyzją z 29 września 1999 r. Urząd Miasta i Gminy w Bodzentynie zatwierdził projekt budowlany oraz wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Analizując dane zawarte w operacie technicznym o nr ewide[...] dotyczącym inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego wraz z przyłączami zlokalizowanego na działce nr [...] organ wskazał, że wykonawca sporządził szkic i mapę inwentaryzacji oraz wykaz zmian gruntowych dla działki nr [...]. Według tego wykazu działka posiada powierzchnię wynoszącą 1,2600 ha, a w skład tej powierzchni wchodzą takie użytki jak: BR Illb (o powierzchni 0,1068 ha), R Illb (o powierzchni 0,4432 ha), R IVa (o powierzchni 0,3000 ha), R IVb (o powierzchni 0,0400 ha), S Ps III (o powierzchni 0,0900 ha), Ł IV (o powierzchni 0,2300 ha) oraz Ł V (o powierzchni 0,0500 ha). Brak w tym operacie wykazu zmian odnoszącego się do budynku znajdującego się na tej działce oraz określenia jego powierzchni zabudowy. Ponadto brak jest budynku gospodarczego, o którym mowa w załączniku nr 1A.

Mając na uwadze operat techniczny [...] dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków organ wskazał, że wykonawca tej pracy, działając w zgodzie z wówczas obowiązującymi regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych działki nr [...]. Z tego wynika że działka na stan nowy posiada powierzchnię wynoszącą 1.2676 ha, a w jej skład wchodzą takie użytki jak: B (o powierzchni 0.2282 ha), R Illb (o powierzchni 0,4116 ha), R IVa (o powierzchni 0,3142 ha), R IVb (o powierzchni 0.0376 ha), Ł IV (o powierzchni 0,1985 ha), WŁ IV (o powierzchni 0.0290 ha) oraz Ł V (o powierzchni 0,0485 ha).

Organ odwoławczy zaznaczył, że pismo stron z 27 lutego 2023 r. zostało złożone ponad rok od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego informacji, że od 4 października 2021 r. projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Pismo to należało potraktować jako wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.). Organ dodał, że przepisy regulujące ewidencję gruntów i budynków obowiązujące w trakcie trwania modernizacji tj. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) w zakresie zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych są tożsame z przepisami obowiązującymi aktualnie - Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390).

Zdaniem organu, w kwestii zmiany użytków gruntowych na działce nr [...] należy zaznaczyć, że z załącznika tekstowego nr [...] A do decyzji z 28 czerwca 1999 r. dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenach budowlanych przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe z dopuszczeniem jednorodzinnego. Nierolniczy charakter tej działki potwierdza fakt, że zatwierdzono projekt budowlany oraz wydano pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja świadcząca o istnieniu na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego kategorii I. Niniejszy stan faktyczny pozbawia działkę nr [...] cech, o których mowa w rozporządzeniu ewidencji gruntów i budynków, w kwestii związanej z oznaczeniem gruntów rolnych.

Wojewódzki Inspektor przedstawił regulacje zawarte w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntowi budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390) pod nazwą: Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych i podkreślił, że w przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Organ zwrócił również uwagę, że kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy oraz podkreślił, że art. 46 Kodeksu cywilnego zawiera definicję nieruchomości rolnej.

Tym samym wykazane użytki na działce nr [...] należy uznać za prawidłowe w aspekcie ww. przepisów, gdyż potwierdzają to dokumenty zgromadzone w przedmiotowej sprawie przez organ pierwszej instancji, jak i te przedłożone przez Urząd Miasta i Gminy w Bodzentynie np. decyzja Urzędu Miasta i Gminy w Bodzentynie którą zatwierdzono projekt budowlany oraz wydano pozwolenie na budowy budynku mieszkalnego. Dodatkowo przemawia za tym fakt, że działka jest zagospodarowana, znajdują się na niej budynek (mieszkalny) kategorii I, działka jest ogrodzona oraz w części utwardzona. Według powyższego nie ma możliwości przywrócenia dotychczasowego stanu działki dotyczącego użytków gruntowych. Jednocześnie organ podniósł, że powierzchnia użytku tereny mieszkaniowe B, została zaktualizowana prawidłowo i zgodnie z linią wskazaną w projekcie zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do wydanego pozwolenia na budowlę. Dodał, że w pozwoleniu na budowę jest mowa jedynie o budowie budynku mieszkalnego - kategorii I na działce nr [...], który ma charakter budowy w zabudowie jednorodzinnej, nie zaś w zabudowie zagrodowej.

W odniesieniu do aspektu dotyczącego powierzchni przedmiotowej działki organ II instancji uznał, że różnice w powierzchni działek, jakie powstały w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków wynikają z zastosowania dokładniejszych metod obliczeń powierzchni oraz z dokładności zapisu.

Organ odwoławczy stwierdził także, że ponieważ wnioskodawca wycofał swój wniosek w części dotyczącej zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], to Starosta Kielecki słusznie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...].

Organ odwoławczy nadto zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. (Dz. U. 2023.1984 ze zm.) —podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dział I księgi wieczystej aktualizuje się w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie. Aktualizacja ewidencji następuje w oparciu o kolejno powstałe (nowe) dokumenty dostarczone organowi ewidencyjnemu. Polega ona na rejestrowaniu nowych danych w oparciu o nowe dokumenty, organ ewidencyjny nie może zaktualizować bazy ewidencji w oparciu o dokumenty archiwalne. W przedmiotowej sprawie strony nie przedłożyły nowych dokumentów tj. dokumentacji geodezyjnej odnoszącej się do danych działki ewidencyjnej nr [...], która wskazywałaby inny stan niż wykazany w ewidencji gruntów i budynków po przeprowadzonej modernizacji. Ta dokumentacja zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiłaby podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...]. Natomiast dane dotyczące powierzchni oraz oznaczenia użytków i konturów klasyfikacyjnych działki wykazane w aktualnej ewidencji są prawidłowe i tożsame z danymi wykazanymi w operacie technicznym [...], mapie klasyfikacyjnej oraz dokumentacją odnoszącą się do budowy budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję Z. A. i J. A. zarzucili, że decyzję tę należy sprostować, bo skarżący nie występował o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, bo takowych nigdy nie otrzymał i do tej pory nie otrzymał danych o zmianie statusu własności. O zmianie tej dowiedział się dopiero z decyzji podatkowej w 2023 r. Skarżący podkreślił, że wszystkie wystąpienia dotyczyły i dotyczą nieuprawnionej zmiany tych danych w tym zamiany części użytku rolnego na działkę budowlaną.

Autora skargi podkreślił, że Starosta Kielecki działając w oparciu o art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przeprowadził w latach 2021-2022 r. modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu 0008 - [...], gm. B.. Przepis ten pochodzi z czasów komunistycznych, a nawet jeszcze starszych, gdy nie było takich jak obecnie środków powiadamiania obywateli o prowadzeniu przez urzędy zmian w ich własności i było to ogłaszane przez rozwieszanie obwieszczeń na słupach, co obecnie nie spełnia wymogów skutecznego powiadomienia. Jednak nawet w przypadku zastosowania tego przepisu, geodeta który realizował to zlecenie, gdyby rzetelnie wykonał swoje obowiązki, fizycznie pojawił się na działce, zapoznał z posiadanymi przez właściciela dokumentami, to być może inaczej by sformułował swą opinię o zmianie części użytku rolnego na działkę budowlaną, nie sprawdzając nawet w Starostwie, czy były jakiekolwiek dokumenty o odrolnienie tej wydzielonej przez niego części użytku rolnego.

Odnośnie odmowy złożenia podpisu na protokole oględzin z 17 maja 2023 r., skarżący podał, że wynikała ona wyłącznie z powodu odmowy wykonanie kopii podpisywanego dokumentu. Zdaniem skarżącego, kuriozalne jest stwierdzenie Starosty, że na działce jest budynek mieszkalny jak i fakt, że Wydział Budownictwa Starostwa Powiatowego w Kielcach nie może się wypowiedzieć co do rodzaju/kategorii przedmiotowej zabudowy.

Wnoszący skargę nie zgodził się również z interpretacją przez organ odwoławczy zapisu załącznika nr 1, Lp. 5, pkt 3 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2021.1390). Stwierdził, że faktyczne brzmienie tego punktu w ww. rozporządzeniu jest trochę inne. Skarżący dalej wskazał, że działka nr [...] od samego początku była użytkiem rolnym i na tej podstawie w 1999 r. wydano pozwolenie na zabudowę budynku jednorodzinnego na użytku rolnym niezabudowanym, co jest zgodne z aktem notarialnym z 15 lipca 1999 r. Teren ten od momentu objęcia we władanie nie był i nie jest oraz nie mieści się w kategorii gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Fakt że na tej działce zostały podłączone ujęcia wodociągowe i energetyczne nie oznacza, że jest to teren zurbanizowany i stoi w sprzeczności z definicją gruntów zurbanizowanych tj. przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej. Dla działki nr [...], nie ma takiego planu i nie ma wyłączenia tej działki czy też jej części z produkcji rolniczej.

W odniesieniu do zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów, skarżący stwierdził, że została ona dokonana niezgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U.2012.1246 ze zm.).

Autor skargi dalej zaznaczył, że przekazana do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w 2006 r. dokumentacja zawierała zawiadomienie o zakończeniu budowy z podanymi danymi o zrealizowanym obiekcie budowlanym, jego wyposażeniu, powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej, odpisy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i inne dokumenty. Urzędnicy powinni więc dokonać naniesienia danych z tej przekazanej dokumentacji. W tej sytuacji niewiadomym jest, na jakiej podstawie, mimo błędnego zapisu powierzchni nieruchomości, naliczano od lat podatek od nieruchomości za 239m2, czyli powierzchni budynku przekazanej w dokumentach do PINB w 2006 roku. W dokumentach Starostwa "Wypis z Rejestru Budynków" z 24 lutego 2023 r. brak jest danych dotyczących powierzchni użytkowej lokali, błędna jest powierzchnia zabudowy 178m2.

Skarżący także podał, że lokalizacja budynku za zgodą gminy była wyznaczona za linią starego sadu, a stary sad był aż do 2010 r., co oznacza, że ŚWINGiK stara się uzasadnić zamianę gruntów rolniczych w działkę budowlaną nie wspominając o braku odrolnienia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie.

Na rozprawie sądowej 27 marca 2024 r. skarżący w imieniu własnym i jako pełnomocnik J. A. poparł skargę i wyjaśnił, że część działki oznaczonej kolorem zielonym i literami ABCD na projekcie zagospodarowania, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z 1990 r., ma prawdopodobnie powierzchnię taką, jaką przyjął geodeta w toku modernizacji. Projekt ten nie był znany organowi w toku modernizacji, gdyż skarżący złożył kopię tego projektu w 2023 r. i dopiero wtedy dokumentacja ta została odszukana w starostwie. Na działce nr [...] znajduje się łąka, która w części położona jest na terenie, który został objęty projektem zagospodarowania działki.

Skarżąca J. A. wyjaśniła natomiast, że jest zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych i od 2015 r. pobiera dopłaty z Unii Europejskiej, początkowo za uprawę pszenżyta, a teraz za uprawę łąki. Cała łąka na działce nr [...] ma powierzchnię około 1 hektara. Kosi ją sąsiad, który zabiera też siano.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi jest decyzja utrzymująca w mocy odmowę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mającej polegać na zmianie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] oraz zmianie rodzaju użytku gruntowego w tej działce z B – tereny mieszkaniowe na Br – grunty rolne zabudowane. Objęte decyzją organu I instancji umorzenie postępowania administracyjnego w zakresie zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], spowodowane cofnięciem wniosku w tej części, nie było bowiem kwestionowane w skardze, ani też nie było nią objęte.

Na wstępie, w nawiązaniu do zarzutów skargi dotyczących wadliwości popełnionych przez organy administracji w toku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 0008 – [...], gm. B., należy odnieść się do tej kwestii.

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2023.1752 t.j. ze zm.), dalej Prawo geodezyjne lub ustawa, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, informacje powyższe, jak również informacje dotyczące podmiotów ewidencji i pozostałych danych, o których mowa w art. 20 ust. 2, 3 i 3a ustawy zawiera operat ewidencyjny, składający się z bazy danych, oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

Według art. 24 ust. 2a ustawy, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

2b. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Według regulacji art. 24a ust. 1 ustawy, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Pojęcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków precyzuje przepis § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2021.1390 ze zm.), dalej rozp. ws. ewidencji gruntów, zgodnie z którym modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia;

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,

3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.

Dalsze postanowienia art. 24a ustawy regulują tryb postępowania mającego na celu przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, terminy zgłaszania uwag do danych zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego i zarzutów do operatu, oraz sposób i formę załatwiania przez organ prowadzący modernizację uwag i zarzutów. Zgodnie z art. 24a ust. 2 ustawy, starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa (ust. 8). Ustawa w art. 24a ust. 6 przewiduje możliwość zgłaszania uwag do danych zawartych w projekcie, lub zarzutów do operatu - ust. 9 - w zależności od etapu prac modernizacyjnych. Sposobem załatwienia uwag do projektu operatu modernizacji gruntów i budynków jest udzielenie przez organ informacji o sposobie ich rozpatrzenia oraz uczynienie w protokole wzmianki o treści uwag i sposobie ich rozpatrzenia (ust. 7), natomiast o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organy ewidencyjne przeprowadziły postępowanie we właściwym trybie oraz zgodnie z przytoczonymi przepisami. W związku z zarzutami skargi należy podkreślić, że w okolicznościach niniejszej sprawy różnica pomiędzy postępowaniem modernizacyjnym, a postępowaniem o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków sprowadza się do tego, że zgodnie z art. 24a ust. 11 ustawy, do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 24a ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące. Natomiast zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W tym zaś ostatnim przypadku, jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 237/18, nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. Przedstawione przepisy i ich wykładnia powodują, że zarzut skargi opierający się na twierdzeniu, że skarżący nie występowali o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów – nie zasługiwał na uwzględnienie, zwłaszcza w kontekście zgłoszenia przez Z. A. w dniu 26 maja 2023 r. (k. 42 akt administracyjnych),zmian danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących: zmiany powierzchni działki nr [...] z 1,2676 ha na 1,260 ha, zmiany nieprawidłowej klasyfikacji terenu zamieszkałego z B na Br oraz zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] z nieprawidłowych 178 m˛ na 206,7 m˛.

W niniejszej sprawie skarżącym chodziło w istocie nie o wprowadzenie jakichś nowych zmian na podstawie przedkładanych przez nich nowych dokumentów, tylko nie zgadzają się oni z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków ujawnionymi w operacie opisowo-kartograficznym sporządzonym w toku zakończonej modernizacji gruntów i budynków. Przez to jednak, że dane objęte przeprowadzoną i zakończoną modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się w myśl art. 24a ust. 8 Prawa geodezyjnego danymi ewidencji gruntów i budynków podlegającymi ujawnieniu w bazie danych tej ewidencji, zgłoszone przez skarżących w piśmie z dnia 27 lutego 2023 r. zarzuty, zasadnie zostały potraktowane jako złożone po upływie terminu 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego informacji, o której mowa w art. 24a ust. 8 Prawa geodezyjnego, a więc jako spóźnione. Wspomnianą informację, że z dniem 4 października 2021 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzony w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego 0008 – [...], gm. B., stał się operatem ewidencji gruntów i budynków podlegającym ujawnieniu w bazie danych tej ewidencji, umieszczono bowiem w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś. z dnia 24 stycznia 2022 r., poz. 357. W tej sytuacji zarzuty skarżących złożone blisko rok po terminie, zgodnie z art. 24a ust. 12 Prawa geodezyjnego zasadnie zostały potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wniosek ten zaś wszczynał odrębne - w stosunku do modernizacji ewidencji gruntów - postępowanie. W związku z tym należało uznać, że zarzuty, w których skarżący poddawali krytyce sposób postępowania organu podczas wykonywania czynności mających na celu modernizację ewidencji gruntów (art. 101 § 1, art. 7, "art. 77" k.p.a. i art. 6 k.c.) całkowicie wykraczały poza granice rozpoznawanej sprawy, a zatem - co do zasady - nie mogły podlegać rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., I OSK 510/19). Ubocznie tylko i w nawiązaniu do zarzutów skargi można dodać, że postulowane przez skarżących powiadamianie właścicieli o zmianach dotyczących ich nieruchomości wprowadzanych w toku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, pojawiło się w art. 24a ust. 4 Prawa geodezyjnego z dniem 10 listopada 2022 r. (art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców Dz.U.2022.2185) i dotyczy udostępniania za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) projektu operatu opisowo-kartograficznego sporządzanego w toku modernizacji. Nie uległ natomiast zmianie tryb informowania o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. Tryb ten został w niniejszej sprawie dochowany.

Uwzględnienie wniosku stron o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków zależne było od spełnienia wymagań, o jakich mowa w art. 24 ust. 2a lub 2b tej ustawy, tj. od przedstawienia przez wnioskodawców stosownej dokumentacji uzasadniającej wnioskowaną zmianę. Rodzaj tej dokumentacji wymieniony został w art. 23 ust. 1 – 4 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b) oraz w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a) do h) Prawa geodezyjnego. Zgodnie z tymi przepisami informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 Prawa geodezyjnego. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2b tej ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b.

Żadne takie dokumenty nie zostały jednak przez skarżących złożone, gdyż w toku postępowania powoływali się oni na okoliczności i w konsekwencji również na dokumentację sporządzoną jeszcze przed przeprowadzoną modernizacją. Mimo tego, organy administracji przeanalizowały tę dokumentację i powoływane przez strony okoliczności. Wyciągnięte z tej analizy wnioski zasługują na akceptację.

Ocenę zasadności żądań skarżących organy oparły na przepisach Prawa geodezyjnego oraz rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Trzeba w związku z tym wyjaśnić, że w dacie przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego 0008 – [...], gm. B., obowiązywało poprzednie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia ws. ewidencji gruntów z 2021 r. zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 782). Ponieważ jednak przedmiotem niniejszej sprawy, jak to już wyżej wyjaśniono, nie była kontrola legalności czynności podjętych przez organy ewidencyjne w toku tej modernizacji, ale kontrola postępowania przeprowadzonego przez te organy na podstawie wniosku strony o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków złożonego w dniu 27 lutego 2023 r. i sprecyzowanego w zgłoszeniu zmian danych w ewidencji gruntów i budynków z 26 maja 2023 r., nie może być wątpliwości, że postępowanie w sprawie powinno być przeprowadzone na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i rozporządzenia ws. ewidencji gruntów w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie tego rozporządzenia. Jak to jednak trafnie zauważył organ II instancji, przepisy regulujące ewidencję gruntów i budynków obowiązujące w trakcie modernizacji przeprowadzonej w sprawie były tożsame z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z § 11 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, ewidencja obejmuje dane dotyczące między innymi działek ewidencyjnych, użytków gruntowych i klas bonitacyjnych.

Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są między innymi identyfikator działki ewidencyjnej; pole powierzchni ewidencyjnej i pola powierzchni użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w obszarze działki ewidencyjnej (§ 16 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów).

Według § 10 tego rozporządzenia, zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z nim zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych zawiera [...] tabela, w której pod Lp. 5 dotyczącą gruntów rolnych zabudowanych –Br stwierdzono, że do takich gruntów zalicza się grunty zajęte pod:

1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;

2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;

3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.

2. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także:

1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;

2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326).

3. W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Według natomiast Lp. 13 tabeli dotyczącej terenów mieszkaniowych – B, do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład gruntów rolnych zabudowanych, o których mowa w lp. 5:

1) zajęte pod budynki mieszkalne;

2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;

3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.

Kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy.

Analiza przytoczonych przepisów w konfrontacji z niewadliwymi ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organy obu instancji wskazuje, że nie było podstaw do zmiany powierzchni i rodzaju użytku gruntowego przedmiotowej działki nr [...] w sposób postulowany przez skarżących, a zmiana dokonana w czasie modernizacji również była uzasadniona.

Należy zauważyć, że przytoczony przepis Lp. 5 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów przewiduje dwa alternatywne warunki zaliczenia gruntów zabudowanych tylko budynkiem mieszkalnym (czyli takich, jak przedmiotowa działka nr [...]), do kategorii gruntów rolnych zabudowanych, a więc takich, jakie postulowali w sprawie skarżący. Pierwszy dotyczył sytuacji, gdy w przypadku, gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3 (t.j. takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2,tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej), z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (który na przedmiotowym terenie nie został uchwalony) albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową.

Drugi warunek dotyczy tego, czy w sytuacji identycznej jak opisana wyżej, z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, tj. 1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;

2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki.

Żaden z powyższych warunków nie został w sprawie spełniony, czego skarżący skutecznie nie podważyli.

Z ujawnionej w sprawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Bodzentyn z 28 czerwca 1999 r. ustalającej warunki zabudowy wynika, że dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego, które zostały określone w załączniku tekstowym nr [...] i załączniku graficznym nr [...] do tej decyzji, działka nr [...] znajduje się na terenach budowlanych przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego. Oznacza to, że warunek, aby z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową budynku wynikało, że zabudowywany grunt przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową – nie został spełniony.

Z dołączonej do akt administracyjnych decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Bodzentyn z 29 września 1999 r. wynika natomiast, że udzielone zostało tą decyzją pozwolenie na budowę na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego kategorii I wraz z przyłączem energetycznym, wodnym i szambem szczelnym. Z projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją nie wynika natomiast, aby na działce nr [...] mogły być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, tj. o charakterze rolniczym. Takie dokumenty potwierdzają nierolniczy charakter przedmiotowej działki, podobnie jak i inne dowody i okoliczności przedstawione w sprawie.

Z protokołu oględzin, przeprowadzonych przez organ I instancji na działce nr [...] w [...] w dniu 17 maja 2023 r. wynika, że na jej części położonej od strony północnej znajduje się budynek mieszkalny, działka jest częściowo ogrodzona i posiada urządzony teren zielony wokół domu. Na trawniku między domem, a drogą znajduje się butla z gazem. Za domem znajdują się wiaty na drewno opałowe oraz panele fotowoltaiczne. Nie ma natomiast na tej działce budynku gospodarczego, o którym mowa w decyzji Burmistrza [...] i Gminy B. z 28 czerwca 1999 r. ustalającej warunki zabudowy, co z kolei wynika z inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego wraz z przyłączami, dołączonej do operatu technicznego nr ewid.[...]

Z kolei z projektu zagospodarowania działki będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę z 29 września 1999 r. (k 73 akt administracyjnych organu I instancji) wynika, że kontur terenów mieszkaniowych, według którego wyznaczono i obliczono w czasie prac modernizacyjnych powierzchnię użytku oznaczonego jako B – tereny mieszkaniowe o pow. 0,2282 ha, nie przekracza linii wskazanych w ww. projekcie zagospodarowania działki nr [...]. Mimo niewskazania na tym projekcie powierzchni terenu działki objętego opracowaniem i oznaczonego literami A, B, C i D, weryfikacja tej powierzchni możliwa jest z domiaru na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500, na której ten projekt zagospodarowania działki został wykonany. Powyższe oznacza, że wypełniony został w sprawie również warunek zaliczenia części działki skarżących o pow. 0,2282 ha do terenów mieszkaniowych, o którym mowa w Lp. 13 pkt 3 in fine załącznika nr 1 do rozp. ws. ewidencji gruntów. Również sposób zagospodarowania tej części działki nr [...] widoczny na zdjęciach sporządzonych w czasie oględzin z 17 maja 2023 r., odpowiada wymogom wskazanym w ww. przepisie Lp. 13 pkt 1, 2 i 3. Na działce tej bowiem znajdują się: budynek mieszkalny, budynek i urządzenia techniczne związane funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym, urządzenia w postaci podwórza, utwardzonego dojazdu, przejścia, przydomowego placu odpoczynku, śmietnika, obiektów małej architektury, ogrodzeń, a także położone między tymi urządzeniami i budynkiem mieszkalnym lub w bezpośrednim ich sąsiedztwie, niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie do innej grupy użytków gruntowych – trawniki, rabaty, kwietniki i warzywniak.

Odnosząc się do wynikającej z akt sprawy okoliczności, że pozostała, poza objętą skargą, część działki nr [...] położonej w Leśnej Starej Wsi, stanowi łąkę, na którą skarżąca J. A. pobiera dopłaty z Unii Europejskiej, należy wyjaśnić, że cała ta łąka o powierzchni około 1,04 hektara, jest uprawiana przez sąsiada skarżących, które zabiera również z niej siano, co przyznał skarżący (k. 65).

Zgodnie z Lp. 5 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. ws. ewidencji gruntów budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej. Ponieważ na całej działce skarżących nr [...], nie ma budynków, ani urządzeń, o których mowa w Lp. 5 ust. 1 pkt 1 i 2, co wyjaśniono już powyżej, to nie może być mowy o tym, aby grunt zajęty pod istniejące na działce nr [...] budynek mieszkalny oraz inne budynki i urządzenia niezwiązane w żaden sposób z produkcją rolniczą, bądź z przetwórstwem rolno-spożywczym, tworzyły z jakąkolwiek częścią gruntu skarżących położonego w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej zorganizowaną całość gospodarczą. Świadczy to o niespełnieniu w sprawie również tego warunku pozwalającego na zaliczenie do gruntów rolnych zabudowanych spornej części działki skarżących o pow. (ta część) 0,2282 ha.

Odnośnie zarzutów skarżących dotyczących zmiany powierzchni całej ich objętej modernizacją działki nr [...] z 1,260 ha do 1,2676 ha, należy podzielić argumentację organów co do zgodności takiej zmiany z obowiązującymi przepisami.

Zgodnie z § 16 ust. 2 rozp. ws. ewidencji gruntów pole powierzchni, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (t.j. powierzchni ewidencyjnej), oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych działki ewidencyjnej, uwzględniając wartość poprawki odwzorowawczej, i wykazuje się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Skoro więc w toku prac modernizacyjnych, dzięki zastosowaniu dokładniejszych metod obliczeń powierzchni w oparciu o współrzędne punktów granicznych, powierzchnię działki skarżących obliczono z wymaganą obecnie dokładnością, to nie było podstaw do kwestionowania takiej zmiany w ewidencji gruntów w oparciu o poprzednie zapisy powierzchni tej działki obliczonej przy pomocy mało dokładnej metody analityczno-graficznej. Nie zmienia takiej oceny również podnoszony przez skarżących argument, że w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla ich nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej w obrębie L. S. Wieś, ujawniona jest powierzchnia 1,2600 ha. Zgodnie bowiem z § 28 ust. 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. 2002.102.1122 ze zm.), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Natomiast według § 31 ust. 2 tego rozporządzenia, obszar nieruchomości gruntowej, powierzchnię użytkową budynku, powierzchnię użytkową lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych wyraża się w jednostce miary określonej w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Takie zapisy oznaczają, że niedopuszczalne jest, co do zasady, dostosowywanie zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych do zapisów figurujących w dziale I ksiąg wieczystych, lecz to zapisy w tym dziale ksiąg wieczystych powinny być zgodne z aktualnymi wpisami w ewidencji gruntów.

Nie były też zasadne zarzuty skargi dotyczące dokonania w toku przedmiotowej modernizacji "odrolnienia" części działki skarżących, tj. "zamiany gruntu rolnego na zurbanizowany bez wymaganej do tej zmiany procedury odrolnienia".

Przede wszystkim należy przypomnieć, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kontrola legalności zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu 0008 – [...], gm. B., wprowadzonych w następstwie modernizacji zakończonej w 2022 r., ale kontrola legalności decyzji odmawiających aktualizacji danych zawartych w tej ewidencji, zgodnie z wnioskami stron. Kontrola decyzji wydanej w postępowaniu o zmianę danych (w procesie aktualizacji) nie może obejmować prawidłowości pierwotnie dokonanej zmiany w trybie modernizacji. W tym zakresie Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z 15 czerwca 2018 r. (I OSK 1776/16 - dostępne na stronie CBOIS). W związku z tym kwestionowana przez skarżących, dokonana w trybie modernizacji zmiana rodzaju użytku gruntowego wykazanego w działce nr [...] z Br – grunty rolne zabudowane na B – tereny mieszkaniowe, nie mogła być przedmiotem oceny Sądu. Przedmiotem tym była bowiem zasadność wprowadzenia zmiany odwrotnej, tj. z B – tereny mieszkaniowe na Br – grunty rolne zabudowane.

W związku z powyższym ubocznie tylko można zauważyć, że regulacje zawarte w przepisach Prawa geodezyjnego i rozporządzenia ws. ewidencji gruntów dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych, mają charakter szczególny i wyłączają ograniczenia wynikające z ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2022.2409 ze zm.), w szczególności wtedy, gdy zmiana dokonana w postępowaniu modernizacyjnym dotyczy gruntu, który już wcześniej był oznaczony jako zabudowany grunt rolny, tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.1634 ze zm.).