Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1057/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 7, 8, 11 i 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1057/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2006r., sprawy ze skarg Z. R., na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 9 czerwca 2008 r. Nr [...], Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych za 2007 rok, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 400, 00 zł (czterysta złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20.02.2008 r., Nr[...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej w skrócie "ARiMR", odmówił Z. R. przyznania:

1. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 581,97 zł, która będzie potrąca z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności,

2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 569,18 zł, która będzie potrąca tak jak w/w sankcja.

Natomiast decyzją z dnia 14.03.2008 r., Nr[...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił w/W przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu: ONW-Obszary ze specyficznymi utrudnieniami-2007 na rok 2007 i nałożył sankcję w wysokości 509,52 zł, potrącaną jak wyżej.

Odnośnie jednolitej płatności obszarowej stwierdzono, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 2,04 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 2,04 ha. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 0,11 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła 1754,54%. Nieprawidłowości te dotyczyły działki ewidencyjnej nr 102/2 i powiązanej z nią działki rolnej A. Z danych z Ewidencji Gruntów i Budynków wynikało, iż działka ta ma powierzchnię 0,61 ha. W konsekwencji wykluczono działkę ewidencyjną nr 102/2 (powierzchnia zadeklarowana do płatności wynosiła 1,93 ha) oraz wykluczono działkę rolną A. Ponieważ różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50% płatność została odmówiona.

Ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, wszystkie uzupełniające płatności obszarowe zostały odmówione i została nałożona sankcja. Organ wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 do wszystkich płatności uzupełniających wynosiła 1,93 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 1,93 ha. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 0,00 ha. Również więc i w tym przypadku różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50%. W związku z tym płatność została odmówiona.

Z tych samych powodów odmówiono skarżącemu przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznania płatności ONW w roku 2007 wynosiła 2,04 ha, natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,11 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła 1754,54%.

W odwołaniach od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, skarżący wniósł o ich uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie przedmiotowych płatności. Zarzucił min. naruszenie art. 76§1 i 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odmówienie wiarygodności dowodowi z dokumentu urzędowego w postaci wypisu z rejestru gruntów i niezasadne podważenie prawdziwości danych w nim zawartych, a także art. 107§3 k.p.a. poprzez niezupełność i nielogiczność uzasadnienia, w którym nie zostało wskazane na jakiej podstawie organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne mające wpływ na treść zaskarżonych decyzji.

Po ich rozpatrzeniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzjami z dnia 9.06.2008 r., nr [...]i[...], utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy szczegółowo przedstawił przepisy regulujące problematykę przyznawania płatności. Wskazał również, iż najważniejsze dla przedmiotowych spraw okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej w dniu 3.10.2007 r., która wykazała nieścisłości dotyczące działki ewidencyjnej o nr [...] oraz działki rolnej "A". Organ przedstawił zasady i podstawy prawne przeprowadzenia w/w kontroli oraz podkreślił, iż przed wydaniem decyzji organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone, jednak skarżący wyjaśnień nie złożył. Stosownie do pouczenia niezłożenie wyjaśnień we wskazanym terminie miało wpływ na wysokość przyznanej płatności. Brak reakcji za wezwanie spowodował, iż organ I instancji wydał decyzje w oparciu o stan faktyczny - zgodnie z posiadaną dokumentacją - jaki ustalił w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku. Organ odwoławczy wskazał na różnice między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnia stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej. Podkreślił także, iż wnioskodawca był zobowiązany do podania danych dotyczących działek rolnych w taki sposób, by możliwe było bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia o jakie wnioskował. Płatności są przyznawane na dobrowolny wniosek producenta i nie są one obowiązkowe, w związku z czym to na producencie ciąży obowiązek złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku zgodnego z rzeczywistością, a zatem nie ma znaczenie błędne wypełnienie wniosku przez nieuwagę lub niewiedzę. Organ administracji nie może w przedmiotowej sytuacji działać z urzędu i niejako domyślać się, które działki zostały zgłoszone przez producenta. Wynika to z faktu, iż z przyznaniem prawa do dopłat wiąże się spełnienie szeregu określonych warunków, w tym utrzymywanie zgłaszanych gruntów w stanie zgodnym z normami określonymi stosownymi przepisami. Strona mogła poza tym dokonać stosownej korekty, czego jednak nie uczyniła.

W skargach na decyzje Dyrektora Oddziału ARiMR, skarżący wniósł o ich uchylenie wraz z poprzedzającymi je decyzjami organu I instancji, zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, regulujących przyznawanie przedmiotowych płatności, które miało wpływ na wynik spraw, jak również przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik spraw. Skarżący, tak jak w odwołaniach, zarzucił naruszenia art.76§1 i §3 k.p.a., w powiązaniu z art. 7 k.p.a., a ponadto art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności sprawy w oparciu o zgromadzone dowody z dokumentów i zastąpienie tego środka dowodowego przesłuchaniem strony; art. 10 k.p.a. poprzez niedoinformowanie skarżącego o czasie i miejscu przeprowadzanej kontroli administracyjnej; art. 197§3 poprzez niezupełne, sprzeczne i niejasne uzasadnienie zaskarżonych decyzji. Skarżący wskazał, iż zarówno organ I jak II instancji pomimo dołączenia do wniosku o przyznanie płatności dokumentów, z których w sposób niewątpliwy wynikała powierzchnia działek rolnych, których płatności miały dotyczyć, nie oparł decyzji na zebranym materiale dowodowym, a jedynie na omyłkowym wyliczeniu zawartym przez skarżącego we wniosku. Wskazał on, iż okoliczności te mógł ustalić również sam organ przeprowadzając postępowanie dowodowe z urzędu, taki bowiem obowiązek wynika z przepisów k.p.a. To na organie spoczywa obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego. Poza tym wyjaśnienia stron stanowią dowód subsydiarny, po który sięga się po wyczerpaniu środków dowodowych lub ich braku. Decyzje organu I instancji zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, mimo podniesionych w odwołaniach zarzutów. Wskazał także na rażące w zaskarżonych decyzjach naruszenie art. 107§3 k.p.a., gdyż ich uzasadnienie jest niespójne, niepełne i sprzeczne, nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia przyczyn podjęcia takich a nie innych decyzji, w szczególności nie zawiera wyjaśnienia, co do przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Nie zawiera też wskazania przyczyn, dla których organy odmówiły wiarygodności załączonym do wniosku dokumentom urzędowym.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Z uwagi na tożsamość stanu faktycznego w sprawach dotyczących odmowy przyznania przedmiotowych płatności na rok 2007 oraz zawartych w skargach żądań, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", postanowił sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1057/08 i I SA/Kr 1058/08 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 1057/08.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w nich zarzuty są słuszne.

Zgodnie z treścią art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a), bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c), a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b).

W rozpoznanych sprawach Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tych spraw.

Stosownie do regulacji art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 44, poz. 262), do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie w dniu 15.03.2008 r.

W myśl zatem art. 3 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (sprzed nowelizacji) - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Identyczny zapis znajduje się także w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 ze zm.). W obu tych ustawach znajduje się także przepis, z którego wynika, iż "strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 pierwszej ustawy oraz art. 21 ust. 3 drugiej z powołanych wyżej ustaw).

Powyższe regulacje wskazują na pewną modyfikację - wyrażonej w art. 7 k.p.a. - zasady tzw. "prawdy obiektywnej". Podkreślić należy, że zasada ta nie została jednak wyłączona. Wskazany przepis stanowi, iż "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Porównanie tego ostatniego przepisu z w/w przepisami szczególnymi, pokazuje, iż w sprawach dotyczących przyznania płatności został "wyłączony" obowiązek organu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Pomimo tego organy administracji są nadal zobligowane do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków celem wnikliwego (dokładnego) zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą oraz do załatwienia sprawy. Przebieg postępowania w sprawie przyznania płatności w dużym stopniu jest zatem uzależniony od aktywności stron w zakresie przedstawiania dowodów, żądania zapewnienia udziału w postępowaniu oraz pouczeń. Podkreślić należy, iż orany administracji w toku postępowania, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, winny dokonać oceny poszczególnych dowodów zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. W świetle powyższych podkreślić również należy, iż wprawdzie to strona składając wniosek inicjuje wszczęcie postępowania dotyczącego przyznania płatności i to ona kształtuje zakres takiego żądania, to jednak organ administracji publicznej ma obowiązek zweryfikować prawidłowość złożonego wniosku, w tym zgodność deklarowanych powierzchni gruntów ze stanem rzeczywistym (wyrok WSA w Opolu z dnia 22.04.2009 r., I SA/Op 375/08).

Analiza powyższych przepisów wskazuje, iż ustawodawca nie dokonał żadnych ograniczeń odnośnie stosowania naczelnych i ogólnych zasad postępowania, w szczególności zasady legalności (praworządności) oraz wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, z których wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy administracyjnej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19.11.2009 r., II SA/Go 757/09).

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanych spraw stwierdzić należy, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad postępowania.

W rozpoznanych sprawach organy administracji zakwestionowały prawidłowość złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności, stwierdzając, iż powierzchnia działki rolnej "A" (działka ewidencyjna 102/2), jest inna niż zadeklarowana we wniosku.

Spór w przedmiotowej sprawach sprowadzał się więc do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie przyjął różnicę pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności na 2007 rok, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej.

Z treści uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, iż dowody, na których organy oparły swoje rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania skarżącemu płatności w przedmiotowych sprawach stanowiły: jego wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 oraz wyniki kontroli administracyjnej. Analiza jednak akt administracyjnych nie pozwala Sądowi na weryfikację dokonanych przez organy administracji w oparciu o te dowody ustaleń faktycznych, a w konsekwencji również na ocenę prawidłowości zapadłych w sprawach rozstrzygnięć. W aktach tych brakuje bowiem dokumentacji w oparciu, o którą organy administracji dokonały ustaleń faktycznych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wskazuje, iż najważniejsze dla przedmiotowej sprawy okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, przeprowadzonej w dniu 3.10.2007 r., która wykazała nieścisłości dotyczące działki o nr 102/2. Akta administracyjne, poza raportem z kontroli administracyjnej wniosku obszarowego, nie zawierają dokumentacji związanej z kontrolą administracyjną nieprawidłowości dotyczących wniosku strony o przyznanie płatności. W/w raport za taki dokument uznany być nie może, gdyż znajduje się w nim jedynie zestawienie wykrytych błędów przedstawione w formie bardzo ogólnej . Poza tym w uzasadnieniach decyzji brak jest jakiegokolwiek omówienia (analizy) tego dokumentu. Organy administracji w uzasadnieniach decyzji w żaden sposób nie wyjaśniają dlaczego, w oparciu o jakie dokumenty, powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej odnośnie jednolitej płatności obszarowej i ONW wyniosła 0,11 ha, a odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej 0,00 ha, zwłaszcza w świetle wskazanej powierzchni działki nr 102/2 wynikającej z ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić należy, iż pomimo wezwania Sądu, organy nie uzupełniły akt o dokumenty (w tym wypis z rejestru gruntów), które do wniosku o przyznanie płatności załączył skarżący. Sąd nie neguje, iż źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów weryfikacji zawartych w nim danych jest przeprowadzenie kontroli administracyjnej. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. W myśl art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrole administracyjne stosownie do art. 24 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości za pomocą narzędzi informatycznych. Nie jest to zatem kontrola, o której zawiadamia się wnioskodawcę. W tym zakresie zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. jest bezzasadny. Kontrole administracyjne są przeprowadzane w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, który obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności (umożliwiający weryfikację uprawnień, kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych), wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli oraz jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. Powierzchnia działek rolnych jest ustalana na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola i wykonane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Dokonane jednak w oparciu o tę kontrolę ustalenia muszą znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie zarówno w zgromadzonej dokumentacji, jak i uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Wskazać należy, iż pojęcia działki rolnej nie można utożsamiać z działką ewidencyjną, gdyż relacje między tymi pojęciami mogą być różne. Działka rolna może zajmować całą powierzchnię działki ewidencyjnej, ale nie musi. Może także być położona na kilku działkach ewidencyjnych. Wypis z rejestru gruntów, na który powołuje się skarżący, którego, co jeszcze raz podkreślić należy w aktach administracyjnych brak, stanowi dowód jedynie tego co zostało w nim urzędowo potwierdzone, czyli co do danych dotyczących działek ewidencyjnych, sposobu ich oznaczenia, rodzaju użytków gruntowych. Mimo, iż jest on dokumentem urzędowym, nie może stanowić, wbrew twierdzeniu skarżącego dowodu, co do danych dotyczących działek rolnych, ich powierzchni, albowiem tych danych ewidencja gruntów i budynków nie zawiera. O obszarze działek rolnych decydują więc rolnicy, a weryfikuje go organ za pomocą min. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników. Tym bardziej więc, akta administracyjne, jak i uzasadnienie decyzji powinny wskazywać w oparciu o jakie dane powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 0,11 ha, względnie 0,00 ha.

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku organy dysponowały odpowiednimi narzędziami do jej przeprowadzenia, a realizując zasadę prawdy obiektywnej, powinny były włączyć do akt dowody na podstawie, których weryfikowały przedmiotowy wniosek. Dołączenie na etapie postępowania sądowego "informacji dotyczącej działek ewidencyjnych", w świetle powyższych uwag, nie zmienia oceny, iż analiza przedłożonych sądowi akt administracyjnych, nie pozwalała na dokonanie oceny legalności zaskarżonych decyzji, w szczególności w odniesieniu do stwierdzonej przez organy w toku w/w kontroli administracyjnej powierzchni gruntów, a co się z tym wiąże Sąd nie mógł zweryfikować zawyżenia powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów i ocenić zasadności stanowisk obu organów. Podkreślić należy, iż wszechstronne rozpatrzenie dowodów oznacza, że dowody w prowadzonym postępowaniu organ zobligowany jest odpowiednio udokumentować i zgromadzić w aktach sprawy, aby Sąd badając legalność wydanej decyzji mógł dokonać jej kontroli. Tymczasem przedstawione w uzasadnieniach decyzji ustalenia organów nie wynikają z dokumentacji zebranej w sprawach.

W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 133 ustawy p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd dokonując kontroli legalności decyzji opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracyjnym wydającym zaskarżoną decyzję i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie. Z uwagi na powyższe zwrócić należy uwagę, iż zgłaszanie wniosków dowodowych na etapie postępowania sądowego, jest spóźnione, dlatego Sąd wniosek skarżącego o przesłuchanie świadków oddalił.

Powyższe uchybienia organów spowodowały także, iż uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełniają wymagań określonych w art. 107§3 k.p.a. (skarżący błędnie wskazał w skargach art. 197§3 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno bowiem w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia.

Uzasadnienia wydanych w sprawach decyzji natomiast odbiegają w sposób istotny od zasad ogólnych postępowania administracyjnego, przede wszystkim zasady - obowiązku wyjaśniania przesłanek zasadności rozstrzygnięcia oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i podnoszenia ich świadomości i kultury prawnej (art. 8 i art. 11 k.p.a.), co w efekcie przesądza o istotnej wadliwości zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych uwag dotyczących uzasadnienia decyzji, stwierdzić należy, iż nie jest wystarczające ograniczenie się w nim do przytoczenia przepisów prawa materialnego, regulujących zasady przyznawania płatności, ogólnych zasad postępowania, jak również podanie przez organ w uzasadnieniu decyzji lakonicznie, ogólnikowo, iż ustalił określonej wysokości różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, ale koniecznym jest również wnikliwe i dokładne oraz przekonywujące wyjaśnienie dlaczego określony obszar wnioskowany przez producenta uznał za nieprawidłowy do przyznania określonego rodzaju pomocy. Podanie niczym niepopartych wyników obliczeń, zarówno przez organ I, jak i II instancji nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne. Jeszcze raz podkreślić należy, iż dowodu tego nie zawierają także akta spraw. Zarówno organ I jak i II instancji powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, by z decyzji i jej uzasadnienia wynikało jasno, dlaczego podjęto takie, a nie inne rozstrzygnięcie, zwłaszcza w sytuacji gdy, chociażby tylko w ocenie subiektywnej strony nieuwzględniono jej żądania w ogóle, bądź jak ma to miejsce w przedmiotowych sprawach dodatkowo nałożono sankcje finansowe skutkujące potrąceniami z pomocy należnej według wniosków składanych w latach następnych. Sąd stoi na stanowisku, iż uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej stanowi jej element niezbędny, istotny z punktu widzenia zakresu zastosowania wielu norm prawnych, a co za tym idzie posiada ogromne znaczenie dla oceny praworządności działania administracji publicznej (zob. w/w wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim). Prawidłowe uzasadnienie decyzji daje stronie możliwość obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Reasumując stwierdzić należy, iż powyższe braki spowodowały, że ustalenia co do powierzchni działki rolnej "A" muszą być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie cechuje arbitralność, co z kolei powoduje, iż nie poddaje się ono całościowej merytorycznej kontroli sądowej. Wobec powyższego kontrola prawidłowości zastosowanych przez organy przepisów prawa materialnego jest z uwagi na powyższe uchybienia, na obecnym etapie postępowania niemożliwa.

Z tych względów należało orzec o uchyleniu zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na podstawie art. 152 wskazanej ustawy określono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.

Przy ponownym rozpoznaniu spraw, organ administracji kierując się powyższymi wskazaniami uzupełni postępowanie dowodowe i stosownie do treści zgromadzonych dowodów wyda ponowne decyzje, wyczerpująco i jasno motywując swe rozstrzygnięcie.