Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 521/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., znak: [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u W. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W. S. w 1995 i 2011 roku był leczony z powodu gruźlicy płuc (bez potwierdzenia bakteriologicznego). W 2012 roku ze względu na progresję zmian radiologicznych został on poddany rozszerzonej diagnostyce pulmonologicznej i skierowany na konsultację i diagnostykę radiologiczną.

W dniach [...].06.2012 - [...].07.2012 r. W. S. przybywał na leczeniu i badaniach w [...] Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w P., gdzie stwierdzono, że istnieje u niego podejrzenie pylicy. Skarżącego z podejrzeniem choroby zawodowej - pylicy, do [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L., skierował w 2013 r. lekarz specjalista chorób płuc. W wyniku przeprowadzonego badania konsultacyjnego w Pracowni RTG Zakładu Diagnostyki Obrazowej Szpitala Miejskiego im. [...] w P. stwierdzono: "Obraz RTG poza podejrzeniem BBS (gruźlica) przemawia za Siiicosis (pylica)". Na podstawie tej diagnostyki [...] Centrum Medycyny Pracy, Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Profilaktyki w P. stwierdziło iż "obraz radiologiczny jest zgodny ze standardami ILO (MOR - Międzynarodowej Organizacji Pracy) opracowanymi dla pylic krzemowych".

[...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. [...].06.2013 r. wydało orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: pylica krzemowa płuc u W. S.. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że "obraz radiologiczny płuc jest zgodny ze standardami MOR opracowanymi dla pylic krzemowych płuc, a praca w styczności z pyłem krzemowym - pomimo braku przekroczeń NDS - wydaje się być wystarczającym elementem do uznania związku przyczynowego pomiędzy pracą, a występującym schorzeniem."

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. oceniając schorzenie występujące u W. S. stwierdził, że rozpoznana "Pylica krzemowa płuc" jest jednostką chorobową wymienioną w poz. 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Organ wskazał, iż W. S. był narażony w środowisku pracy na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, co spowodowało u niego chorobę - pylicę płuc.

Dnia [...] czerwca 2014 r. od ww. decyzji odwołanie złożyła Spółka A.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania Spółki A dnia [...] sierpnia 2014 r. wydał decyzję uchylającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak: [...] z dnia [...].05.2014 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u W. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. po otrzymaniu dnia [...] października 2014 r. całości akt sprawy podjął ponownie postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u W. S.. Do akt sprawy dołączono wyniki badań i pomiarów stężeń pyłów na stanowiskach pracy w Wydziale [...] Spólki A przeprowadzone w 1979 i 1982 roku przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w L..

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził u W. S. chorobę zawodową: pylico - gruźlicę.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że W. S. pracę w Spółce A. (poprzednio: Spółce B) rozpoczął [...].08.1970 r. jako formierz odlewnik-uczeń. Uczęszczając do Szkoły Zawodowej, a następnie Technikum Odlewniczego w P. równocześnie pracował jako formierz. Po ukończeniu nauki, od 1976 do [...].04.1980 r., pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółce A jako formierz maszynowy. W tym okresie zatrudnienia, w latach 1977-1979 r., przez 17 miesięcy odbywał służbę wojskową.

Organ wskazał, że W. S. od [...].05.1980 do [...].05.1984 r. był zatrudniony w Spółdzielni Inwalidów im. M. K. w L. na stanowisku niezwiązanym bezpośrednio z produkcją oraz narażeniem zawodowym na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę. W Spółce A ponownie został zatrudniony dnia [...].06.1984 r. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło [...].09.2012 r. W tym okresie ponad 34 miesiące przebywał na zwolnieniu lekarskim. W. S. pracował w Spółce A na stanowiskach związanych z odlewnictwem: formierz ręczny, formierz maszynowy, szlifierz odlewów, rdzeniarz ręczny i maszynowy. Ogółem, uwzględniając nieobecność w pracy spowodowaną służbą wojskową oraz zwolnieniami z powodu choroby, przepracował ponad 33 lata. Praca skarżącego polegała m. in. na przygotowywaniu mas formierskich, wypełnieniu skrzynek formierskich, rozkładaniu, wybijaniu, oczyszczaniu, wykańczaniu modeli, obsłudze maszyn rdzeniarskich. Miejscem pracy był Wydział Odlewni. W trakcie pracy zawodowej był on narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia: pyłu masy formierskiej i pyłu masy rdzeniowej, które zawierały wolną krystaliczną krzemionkę. Praca wykonywana przez skarżącego nie miała jednolitego charakteru lecz istotne jest, że przy wykonywaniu tych prac narażony był na czynnik szkodliwy jakim był pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę.

Spółka A. w toku prowadzonego w 2013 i 2014 r. postępowania w sprawie podejrzenia u W. S. choroby zawodowej przedstawiła "Wyniki badań czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w okresie zatrudnienia pracownika pana W. S. od 1997 r.". Wyniki tych badań pyłów wskazują iż zawartość wolnej krzemionki w pyle wynosiła od [...] do [...] %, stężenie pyłu całkowitego zawierającego wolną (krystaliczną) krzemionkę od [...]% do [...]% od [...] do [...] mg/m3 (najwyższe dopuszczalne stężenie [NDS] wynosi 4 mg/m3), stężenie pyłu respirabilnego wynosiło od [...] do [...] mg/m3 (najwyższe dopuszczalne stężenie [NDS] wynosi 1 mg/m3).

Organ wskazał, że Spółka A nie przedstawiła wyników badań stężeń pyłów na stanowisku W. S. z wcześniejszego okresu jego zatrudnienia w Spółce A. Zakład pracy w sporządzonej "Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" u W. S. stwierdził, że: "Z analizy okresów zatrudnienia w/w pracownika wynika, iż nie istniały czynniki, które mogłyby być przyczyną choroby zawodowej".

Organ podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr [...] do Świadectwa pracy "Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach" z dnia [...].10.2012 r. sporządzonym przez Spółkę A W. S. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z wyłączeniem okresów nieskładkowych wskazanym w świadectwie pracy z dnia [...].10.2012 r.) na stanowiskach:

. Formierz ręczny (od [...].06.1984 do [...].03.1987 r.),

. Kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji oraz dozór inżynieryjno-techniczny w oddziałach i wydziałach (od [...].04.1987 do [...].03.1997 r.),

. Oczyszczacz odlewów (od [...].03.1997 do [...].05.1997 r.),

. Rdzeniarz (od [...].06.1997 do [...].09.2012 r.),

które to stanowiska były wymienione w przepisach prawnych związanych z świadczeniami z tytułu pracy w warunkach szczególnych i uciążliwych, gdzie definiuje się pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jako pracowników stale zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. prowadząc postępowanie w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przesłuchał W. S. oraz przedstawiciela Spółki A w celu oceny narażenia zawodowego. Podczas przesłuchania W. S. podkreślił, że jego praca na stanowisku formierz ręczny polegała na zagęszczaniu i ubijaniu masy formierskiej oraz zalewaniu formy żeliwem i wybijaniu odlewu z formy, Pracując jako rdzeniarz obsługiwał maszyny rdzeniarskie, a praca odbywała się w styczności z bardzo wysoką temperaturą rdzeni w środowisku nieprzyjemnego drażniącego zapachu. W 1997 roku przez 3 miesiące W. S. szlifował na szlifierkach kamiennych żeliwne odlewy.

Przedstawiciel Spółki A podczas przesłuchania [...].06.2013 r. wyjaśnił, że od około 1995 roku ograniczono produkcję rdzeni na gorąco, a w to miejsce wprowadzono produkcję rdzeni na zimno, gdzie rdzenie produkowane są automatycznie na maszynach firmy [...] i w tej technologii nie występuje bezpośrednia styczność pracownika z procesem produkcji rdzeni, a przestrzeń robocza maszyny jest wentylowana.

Organ I instancji wskazał, że w piśmie znak: [...] z dnia [...].07.2013 r., będącym uzupełnieniem informacji do w/w przesłuchania przedstawiciela Spółki A przedstawiono technologię formowania rdzeni metodą gorącej rdzennicy i zimnej rdzennicy oraz skład masy formierskiej i materiałów do obróbki ściernej. W podsumowaniu tego pisma podkreślono, że "w całej długoletniej historii Spółki A nie było przypadku choroby zawodowej pracowników pracujących na takich samych stanowiskach co pan W. S. oraz iż "z Programu Ochrony Powietrza dla miasta L. publikowanego na stronie internetowej Urzędu Miasta wynika, że stężenie 24-godzinne pyłu zawieszonego [...] jest 4-ro krotnie przekroczone na terenie miasta, a ujawniona częstość przekroczenia wynosi 67."

Przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. postępowanie dowodowe wykazało, iż w środowisku pracy W. S. występował czynnik szkodliwy dla zdrowia jakim jest pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. uznając, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji dotyczącej choroby zawodowej, dnia [...].07.2013 r. zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. o przekazanie kopii wyników z badania histopatologicznego oraz konsultacji i diagnostyki radiologicznej z Poradni Konsultacyjnej Chorób Zawodowych oraz prosił o wyjaśnienie na jakiej podstawie rozpoznano pylicę krzemową i czy istnieje związek pomiędzy obecnością pyłu węglowego w miąższu płuca, a stwierdzoną w orzeczeniu lekarskim pylicą krzemową płuc.

[...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. przekazało (data wpływu [...].08.2013 r.) żądane wyniki badań oraz wyjaśniło, powołując się na poradnik dla lekarzy "Wszystko o pylicy płuc" pod redakcją prof. E. W.-K., że "Podstawą właściwego rozpoznania pylicy płuc zawsze stanowi pełnowymiarowe zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej", a "do prawidłowej oceny radiograficznych zmian pyliczych w obrębie klatki piersiowej wykorzystywana jest Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy (International Labour Organization - ILO) z 1980 r." W piśmie nie odniesiono się do wyjaśnienia związku pomiędzy obecnością pyłu węglowego w miąższu płuca, a stwierdzoną w orzeczeniu lekarskim pylicą krzemową płuc.

Państwowy Powiatowy inspektor Sanitarny w L. zwrócił się dnia [...].09.2013 r. z pismem do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o udzielenie opinii dotyczącej orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanego przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L..

Dnia [...] lutego 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. otrzymał pismo z Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. [...] w Ł. ul. [...]. Teresy 8 będące "Opinią uzupełniającą do orzeczenia [...] nr [...]". Z pisma tego wynika, że w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. W. S. wykonano zdjęcie RTG, które jest podstawą rozpoznania pylicy krzemowej jako choroby pochodzenia zawodowego, a dla oceny zmian pylicznych wykorzystano klasyfikację Międzynarodowego Biura Pracy (International Labour Organization - ILO). W opinii Instytutu na wykonanym w Ł. zdjęciu RTG "nie można jednoznacznie wykluczyć nakładających się zmian pyliczych, ale o niewielkim nasileniu (maks [...] q/r, tb wg klasyfikacji ILO)" niemniej "obraz radiologiczny nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej pylicy krzemowej. By można było rozpoznać pylicę krzemową jako chorobę zawodową konieczne jest wykazanie obecności w miąższu płucnym zmian o gęstości przynajmniej [...] lub wyższej."

Ponadto Instytut stwierdził, że: "na stanowiskach pracy badanego wartości NDS dla pyłu zawierającego WKK nie zostały przekroczone, co przy obecnym obrazie RTG stanowi dodatkowy dowód przemawiający przeciwko rozpoznaniu pylicy krzemowej pochodzenia zawodowego. Jednakże wspomnieć należy, że ustawodawca nie uzależnia rozpoznania pylicy jako choroby zawodowe od obowiązku wykazania przekroczeń normatywów higienicznych na stanowisku pracy".

Instytut Medycyny Pracy w swym piśmie skomentował również występowanie w miąższu płuca W. S. pyłu węglowego: ,,stwierdzenie w obrazie histopatologicznym miąższu płuc złogów pyłu węglowego nie ma znaczenia diagnostycznego, ponieważ jest to badanie wysoce nieswoiste w diagnostyce pylic, zwłaszcza pylicy krzemowej."

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. po analizie opinii Instytutu Medycyny Pracy zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. o ponowne zajęcie stanowiska w przedmiocie orzeczonej choroby zawodowej u W. S. uwzględniając opinię uzupełniającą do orzeczenia wydaną przez instytut Medycyny Pracy w Ł.. W odpowiedzi [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. podtrzymało swoją opinię dotyczącą rozpoznania pylicy płuc u W. S., potwierdzając opinię Instytutu dotyczącą trudności diagnostycznych wynikających z współistnienia w obrazie radiologicznym zmian pyliczych i gruźliczych. W piśmie swoim [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. stwierdziło ponadto, że W. S. wymaga dalszej obserwacji i ewentualnego ponownego badania w [...] za rok."

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. z zapytaniem co w jego ocenie w toczącym się obecnie postępowaniu stanowiło podstawę do rozpoznania pylicy krzemowej płuc u W. S.. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...].04.2014 r., [...] Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w L. stwierdziło, że "Rozpoznanie choroby zawodowej pylicy krzemowej płuc u p. S. ustalono na podstawie wywiadu lekarskiego, badania przedmiotowego, wyników badań dodatkowych (pełnowymiarowe zdjęcie RTG klatki piersiowej, spirometria), przedstawionej dokumentacji medycznej (karty informacyjne i wyniki badań z [...]) i oceny narażenia zawodowego."

Ponadto wskazano, że "Po zapoznaniu się z opinią Instytutu Medycyny Pracy w Ł. przeprowadziliśmy weryfikację interpretacji radiologicznej zdjęć p. S. - lekarz radiolog zdecydowanie podtrzymuje swoją opinię o rozpoznaniu pylicy krzemowej u osoby ze zmianami pogruźliczymi. [...] Odnosząc się do oceny narażenia zawodowego przypominamy, że ustawodawca nie uzależnia pylicy jako choroby zawodowej od występowania przekroczeń normatywów higienicznych na stanowisku pracy. Wieloletnią ekspozycję na pył krzemowy można uznać za wystarczające narażenie."

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy z prośbą o dostarczenie brakującego w aktach sprawy dokumentu: "Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" sporządzonego przez jednostkę orzeczniczą oraz o ponowną opinię Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w sprawie choroby zawodowej u W. S. po uzupełnieniu akt sprawy o wyniki pomiarów na stanowiskach pracy przeprowadzonych w Spółce A w 1979 i 1982 roku.

Dnia [...].11.2014 r Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. otrzymał "Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" sporządzoną przez jednostkę orzeczniczą, a [...].05.2015 r. opinię Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w sprawie choroby zawodowej W. S., który został poddany badaniom w Klinice w dniach 24-25.02.2015 r.

Klinika Chorób Zawodowych instytutu Medycyny Pracy w Ł. analizując wyniki wykonanych badań, dokumentację medyczną oraz ocenę narażenia zawodowego nie znalazła podstaw do rozpoznania u pana S. choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej płuc (poz. 3.1 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeni Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych), jednak wskazała, iż "obraz RTG odpowiada zmianom swoistym w fazie przewlekłej - postać rozsiana, ze zmianami guzkowymi, włóknistymi i marskością piatów górnych, oczywiście przy takim obrazie nie można jednoznacznie wykluczyć nakładających się zmian pyliczych, ale o niewielkim nasileniu".

Biorąc pod uwagę rozbieżności w zakresie rozpoznania choroby u W. S. zawarte w orzeczeniu i opiniach [...] Centrum Medycyny Pracy oraz opiniach instytutu Medycyny Pracy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy z prośbą o skierowanie W. S. na dodatkowe badania konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej: "[...] w S."). Na podstawie badań przeprowadzonych w dniach [...]-[...]08.2015 r. w [...] w S. rozpoznano u W. S. pylicę płuc pod postacią pylico-gruźlicy i wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...].09.2015 r., nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u W. S.: "Pylico-grużlicy" wymienionej w poz. 3.3 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeni Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Opinię i rozpoznanie choroby zawodowej u W. S. przez [...] w S. potwierdziła Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Profilaktyki [...] Centrum Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...].11.2015 r., wskazując iż zmiana punktu w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych, pozycja [...] (pylica u osoby z przebytą gruźlicą płuc), co zostało ujęte w uzasadnieniu [...] i pozycja [...] (pylico-gruźlica) w orzeczeniu [...] w S. są merytorycznie równoznaczne. Zważywszy iż w obydwóch orzeczeniach wskazano, że stwierdzona u W. S. pylica płuc powiązana jest z przebytą gruźlicą dlatego przyjęto "pylico-gruźlicę" (poz. 3.3 wykazu chorób zawodowych) jako rozpoznaną u W. S. chorobę zawodową.

W decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. oceniając schorzenie występujące u W. S. stwierdził, że rozpoznana: Pylica płuc - Pylico-gruźlica jest jednostką chorobową wymienioną w poz. 3 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Organ wskazał, że analizując całość dokumentów dowodowych zgromadzonych podczas postępowania w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u W. S. oraz biorąc pod uwagę, iż za chorobę zawodową można uznać zgodnie z art. 235 kodeksu pracy chorobę, jeżeli jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz jeżeli w wyniku oceny warunków pracy, można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. stwierdził, że rozpoznana w u W. S. przez [...] Centrum Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. choroba z wysokim prawdopodobieństwem spowodowana została działaniem czynnika szkodliwego jakim jest wolna krystaliczna krzemionka zawarta w pyle występującym na stanowisku pracy W. S. w Spółce A.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Spółka A zastępowana przez adwokata, wniosła odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. obrazę przepisów postępowania, to jest art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszystkich czynności celem ustalenia rozbieżności w rozpoznaniu odmiennych chorób zawodowych u W. S.,

2. obrazę przepisów postępowania, to jest art. 80 kpa poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie jako błędnego stanowiska Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy [...] w Ł.,

3. obrazę przepisów postępowania, to jest art. 77 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i całkowite pominięcie okoliczności wykrycia u W. S. złogów pyłu o węglowym charakterze,

4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu zaistnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy nowo rozpoznaną chorobą - pylico-gruźlicą, a faktem świadczenia pracy przez W. S. w warunkach szczególnych,

5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, iż przekroczenie stężeń pyłów w 1979 roku oraz w 1982 roku miało wpływ na rozwój u W. S. choroby zawodowej, w sytuacji kiedy to w roku 1982 nie pozostawał on zatrudniony w Spółce A, a za pozostały okres nie przedstawiono wyników.

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., znak: [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u W. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał na specyfikę postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organy te nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r, sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 335/10). Dotyczy to zarówno objawów choroby, jak i przyczyn jej powstania (etiologii).

Organ odwoławczy podkreślił, że nie wszystkie strony postępowania zostały poinformowane przez organ I instancji o przysługującym prawie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, iż o postępowaniu przed organem I instancji nie został poinformowany pełnomocnik zakładu pracy Spółki A - adwokat K. S. z Adwokackiej Spółki Partnerskiej [...].

Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji prowadził postępowanie w stosunku do jednostki chorobowej wymienionej w poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, natomiast decyzję nr [...] wydał, wskazując w rozstrzygnięciu chorobę zawodową w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. Brak zatem rozstrzygnięcia obejmującego jednostkę chorobową w stosunku do której toczyło się postępowanie (poz. 3 pkt 1). Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie wszczęte na wniosek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dotyczy konkretnej choroby zawodowej wskazanej w zgłoszeniu, zgodnie z § 3 pkt 1 i Załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia ł sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1379), a nie ustalenia - niezależnie od treści zgłoszenia - czy osoba nim objęta dotknięta jest którąś z chorób zawodowych wymienionych w wykazie.

Organ odwoławczy wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L.:

1. wyodrębni przedmiotową sprawę w ten sposób, by toczyły się odrębne postępowania administracyjne w stosunku do każdej jednostki chorobowej, na podstawie której wydano orzeczenia lekarskie przez uprawnione podmioty i w konsekwencji wyda odrębne decyzje w każdej z wyodrębnionych spraw;

2. zawiadomi wszystkie strony, uwzględniając ustanowione pełnomocnictwa, o toczących się postępowaniach oraz umożliwi stronom udział w postępowaniach zgodnie z art. 10 § 1 Kpa.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. W. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] uchylającą w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...]

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 6 kpa polegające na nie działaniu przez organ na podstawie przepisów prawa, lecz z ich naruszeniem,

2. naruszenie art. 8 kpa polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, m.in. z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

3. naruszenie art. 9 i 11 kpa polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przez organ skarżącemu podstaw i przesłanek uchylenia w całości decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. wydanej w dniu [...].01.2016 r. w sprawie nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji,

4. naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, m.in. z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń i nie zawarcie w niej przez organ wskazania faktów, które uznał on za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, jak też nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

5. naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na uznaniu, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i występuje w sprawie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, w konsekwencji czego doszło do uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

6. naruszenie § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 01.08.2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób i załącznika nr 1 do niego polegające na uznaniu, że postępowanie wszczęte na wniosek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dotyczy konkretnej choroby i może się toczyć tylko i wyłącznie w kierunku ustalenia czy ta konkretna choroba występuje oraz wykluczeniu możliwości ustalenia w toku postępowania innej choroby niż wskazana na jego początku, choć przepis ten nie wyklucza "zmiany kwalifikacji" choroby w ramach wymienionych w załączniku chorób zawodowych.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Inspektor Sanitarny w P. wydanej w dniu [...].04.2016 r. w sprawie nr [...] w całości. Ponadto skarżący wniósł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Skarżący wskazał, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie doszło w sprawie do naruszenia zasady oficjalności, czy interesów uczestnika. Skarżący wskazał, że organ zaznaczył, iż działający w imieniu uczestnika aplikant adwokacki K. L. zapoznał się z całością akt sprawy i nie wniósł żadnych uwag, a w dalszej części uzasadnienia stwierdził, że "nie wszystkie strony postępowania zostały poinformowane o przysługującym prawie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym". Zdaniem skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia praw uczestnika i nie poniósł on żadnych ujemnych konsekwencji prawnych. Skarżący podkreślił, że uczestnik brał udział w postępowaniu, a sama decyzja Powiatowego Inspektora dotarła do wiadomości zarówno uczestnika, jak również reprezentującego go pełnomocnika, gdyż zostało skutecznie wniesione odwołanie od niej. Poza tym w toku postępowania uczestnik nie zgłosił żadnych uwag co do jego przebiegu, w tym jakichkolwiek nieprawidłowości związanych z doręczaniem pism, a uczestnik działający przez swojego pełnomocnika nie zarzucił w odwołaniu z dnia [...].02.2016 r. jakoby doszło do błędów podczas doręczania jakichkolwiek pism oraz aby jego interesy zostały naruszone. W ocenie skarżącego Wojewódzki Inspektor Sanitarny wykroczył poza granice określone odwołaniem uczestnika.

Skarżący stoi na stanowisku, że stan faktyczny został w sprawie ustalony, a zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że skarżący obarczony jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, niezależnie od tego czy jest to pylica krzemowa, czy pylico-gruźlica, gdyż obie te choroby wymienione zostały w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Ponadto skarżący wskazał, że uczestnik działający przez profesjonalnego pełnomocnika, znając znajdujące się w aktach sprawy dowody, nie zgłosił żadnego wniosku o przeprowadzenie jakiegokolwiek dodatkowego dowodu. W ocenie skarżącego powoływanie się w takiej sytuacji na naruszenie przepisów art. 7, 77 oraz 80 kpa uznać należy za nieuprawnione.

Ponadto skarżący wskazał, że w odniesieniu do kwestii braku rozstrzygnięcia obejmującego jednostkę chorobową, w stosunku do której toczyło się postępowanie, to zdaniem skarżącego jest to kwestia wtórna wobec ustalenia, że posiada on chorobę zawodową. Skarżący podkreślił, że obie choroby (pylica krzemowa oraz pylico-gruźlica) są chorobami zawodowymi i obie należą do pylic płuc. Okoliczność rozpoczęcia prowadzenia postępowania pod kątem jednej choroby i późniejsza zmiana kwalifikacji danej choroby w obrębie jednego rodzaju choroby (pylice płuc) nie powinna mieć decydującego znaczenia.

Inspektor Sanitarny w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podtrzymał w całości argumenty zawarte w swojej decyzji znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie podzielić należy stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235ą K.p. Zgodnie z jej brzmieniem, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb ich stwierdzania oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa przywołane już wcześniej rozporządzenie.

Wyjaśnić tu trzeba przede wszystkim, że "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w przywołanej definicji nie odnosi się do zakładu pracy, jako pracodawcy. Odnosi się natomiast do zakładu pracy, jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Spełnienie się tej przesłanki jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na nabawienie się choroby, wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" negować może wyłącznie porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych prowadzące do stwierdzenia, iż chorobę spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy. Jeśliby nawet choroba ta istniała u pracownika już wcześniej, ale ujawniła się dopiero później podczas zatrudnienia lub już po ustaniu zatrudnienia u strony skarżącej, to ta okoliczność nie ma znaczenia dla treści rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią pylico-grużlicy, wymienionej pod pozycją [...] wykazu chorób zawodowych, dla której nie można określić okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Przypomnieć tu trzeba utrwalony pogląd judykatury, aktualny również w obecnym stanie prawnym, zgodnie z którym, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w innych zakładach pracy nie obala domniemania, o którym mowa w art. 235ą K.p., gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie pracownika. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy i w danym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową. Jednocześnie organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy pracownika, czyli nie mogą odstąpić od wskazania zakładu pracy, bowiem bez zakładu pracy nie istnieje środowisko pracy. "Wskazanie to należy to jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001r. o sygn. akt I SA 1780/00, Lex nr 77662). Tym samym rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki "wysokiego prawdopodobieństwa", o której mowa w art. 235ą K.p.

Jednocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002r. i zachowuje ono nadal aktualność (sygn. akt OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4) Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie jest bowiem jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Wydane orzeczenia lekarskie - mające charakter opinii biegłych - wymykają się ocenie merytorycznej, a podlegają jedynie badaniu pod kątem logiki, spójności oraz prawidłowości uzasadnienia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2011 r. o sygn. akt III SA/Kr 1436/10, dostępne w centralnej bazie orzeczeń NSA).

Trzeba zauważyć, że organ I instancji prowadził szczegółowe postępowanie dowodowe. Przy czym pracodawca w toku sprawy nie przedłożył żadnego dowodu na obalenie pozytywnych dla skarżącego twierdzeń organów orzeczniczych. Biorąc pod uwagę rozbieżności w zakresie rozpoznania choroby u Pana W. S. zawarte w orzeczeniu i opiniach [...] Centrum Medycyny Pracy oraz opiniach instytutu Medycyny Pracy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy z prośbą o skierowanie pana S. na dodatkowe badania konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej: "[...] w S."). Na podstawie badań przeprowadzonych w dniach 11-14.08.3015 r. w [...] w S. rozpoznano u pana W. S. Pylicę płuc pod postacią pylico-grużlicy i wydano Orzeczenie lekarskie z dnia [...].09.2015 r. nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u "Pylico-grużlicy" wymienionej w poz. 3.3 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ I instancji uzasadnił również, że opinię i rozpoznanie choroby zawodowej u Pana W. S. przez [...] w S. potwierdziła Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Profilaktyki [...] Centrum Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...].11.2015 r., wskazując iż zmiana punktu w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych, pozycja 3/1 (pylica u osoby z przebytą gruźlicą płuc) co zostało ujęte w uzasadnieniu [...] i pozycja [...] (pylico-gruźlica) w orzeczeniu [...] w S. są merytorycznie równoznaczne. Zważywszy iż w obydwóch orzeczeniach wskazano, że stwierdzona u pana W. S. pylica płuc powiązana jest z przebytą gruźlicą dlatego przyjęto "pylico-gruźlicę" (poz. 3.3 wykazu chorób zawodowych) jako rozpoznaną u Pana W. S. chorobę zawodową. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. oceniając schorzenie występujące u Pana W. S. stwierdził, że rozpoznana: Pylica płuc - Pylico-gruźlica jest jednostką chorobową wymienioną w poz. 3 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Wątpliwości jakie zawarł Instytut Medycyny Pracy w Ł. w swojej opinii iż "obraz radiologiczny nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej pylicy krzemowej" nie są w ocenie organu I instancji w pełni przekonywujące bowiem w tej samej opinii Instytut informuje, że na wykonanym w Ł. zdjęciu RTG "nie można jednoznacznie wykluczyć nakładających się zmian pyliczych, ale o niewielkim nasileniu". W przepisach dotyczących chorób zawodowych nie ma warunku wielkości nasilenia zachorowania, a wyłącznie istnienie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. O rozpoznaniu pylicy płuc pochodzenia zawodowego u W. S. przekonało tutejszy organ uzasadnienie zawarte w pismach [...] Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...].04.2014 r. i [...].07.2015 r., gdzie opisujący wynik radiologiczny lekarz specjalista radiologii i medycyny pracy nie miał wątpliwości w rozróżnieniu zmian spowodowanych pylicą krzemową, a zmianami gruźliczymi, która to choroba jest jedną z najczęściej współistniejących z pylicą schorzeń, a jedno schorzenie nie wyklucza drugiego oraz uzasadnienie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej [...] w S. z dnia [...].09.2015 r. nr [...], w którym stwierdzono: "Całokształt obrazu klinicznego pozwala / wysokim prawdopodobieństwem na rozpoznanie u Pana W. S. choroby zawodowej - pylico-gruźlicy".Organ I instancji nie dał wiary stwierdzeniu zawartemu w "Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" sporządzonej przez Spółkę A - "iż nie istniały czynniki, które mogłyby być przyczyną choroby zawodowej' bowiem takim udowodnionym czynnikiem był pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę występujący w środowisku pracy, którego stężenie z punktu zarówno medycznego jak i prawnego, dla powstania choroby pochodzenia zawodowego, nie musi przekraczać normatywu higienicznego (NDS).

W. S. pracował w Spółce A w środowisku, gdzie występowały pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę, co potwierdzone zostało przez Spółkę A wynikami badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia przeprowadzonych w latach 1997-2012. Występowanie wolnej krystalicznej krzemionki w pyłach oraz wielokrotne przekroczenia dopuszczalnych norm stężenia wykazały również wyniki badań i pomiarów przeprowadzone w 1979 roku w Spółce A przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w L..

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. stwierdził, że przyczyną powstania pylicy płuc u Pana W. S. był pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę występujący w środowisku pracy.

Sąd uchylił w niniejszej sprawie decyzję organu drugiej instancji ,gdyż naruszała ona w jego ocenie przepis art.138§2 k.p.a.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze prawniczej jednoznacznie wskazuje się, iż zasada określona w art. 15 k.p.a., zawierająca wymóg dwuinstancyjności postępowania administracyjnego musi być tak rozumiana, iż sprawę w jej całokształcie rozpoznaje nie tylko organ I instancji, ale również w razie zaskarżenia orzeczenia organu I instancji - organ II instancji. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Organowi odwoławczemu ustawodawca przyznał możliwość uchylenia orzeczenia organu I instancji i w to miejsce wydania własnego orzeczenia (reformacyjnego) i to zarówno w części, jak i w całości. Organ odwoławczy w granicach własnej kompetencji do orzekania w ramach dwuinstancyjności postępowania administracyjnego może usunąć wadliwości orzeczenia pierwszoinstancyjnego.

Z zasady ponownego rozpatrywania sprawy przez organ II instancji wynika, że ma on prawo korygować błędy popełnione przez organ I instancji, oczywiście o ile nie prowadziłoby to do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji uprawniony jest także, jeżeli uzna to za konieczne, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 k.p.a.) a od tego organ w niniejszej sprawie się wyraźnie uchylił.

Organ odwoławczy jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę a nie organem kontrolującym, a to oznacza, że ponowne rozstrzygnięcie co do istoty jest efektem przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty, zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania, w świetle art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, a zakres uzupełnienia przez organ odwoławczy materiału dowodowego sprawy mieści się w granicach zakreślonych w art. 136 k.p.a. Organ II instancji może rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. Co więcej, w myśl jednolitego orzecznictwa - organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przewidzianego w art. 136 k.p.a., umożliwia temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub znacznej części jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. Ponadto w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy niniejszej istniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ drugiej instancji art. 136 k.p.a. i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.

W niniejszej sprawie postepowanie o stwierdzenia choroby zawodowej związanej z płucami W. S. toczyło się od [...] marca 2016 roku. Pierwsza decyzja o stwierdzeniu o skarżącego choroby zawodowej wydana przez organ I instancji zapadła [...] maja 2014 roku ,gdzie stwierdzono u niego pylicę krzemową płuc. Na skutek złożonego odwołania organ II instancji uchylił powyższą decyzję do ponownego rozpoznania .W decyzji uchylającej zawarł cztery punkty wytycznych dla organu I instancji.

Miedzy innymi nakazał uzupełnioną analizę oceny narażenia zawodowego sporządzoną na karcie oceny narażenia zawodowego skonsultować z lekarskimi jednostkami orzeczniczymi biorącymi udział w postepowaniu w celu wydania opinii uzupełniającej do orzeczenia lekarskiego ,którego treść nie powinna budzić wątpliwości w kwestii istnienia związku przyczynowo-skutkowego objawów chorobowych W. S. z występującym narażeniem w jej środowisku pracy.

Organ I instancji uzupełniając w pełni postępowanie dowodowe wydał ponownie decyzję o stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej związanej z chorobą płuc z tym, że określił ją jako pylico-gruźlica.

Organ odwoławczy jako główny powód uchylenia kolejnej decyzji organu I instancji o chorobie zawodowej podał naruszenie przez ten organ procedury.

Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji prowadził postępowanie w stosunku do jednostki chorobowej wymienionej w poz. 3 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, natomiast decyzję nr [...] wydał, wskazując w rozstrzygnięciu chorobę zawodową w poz. 3 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. Brak zatem rozstrzygnięcia obejmującego jednostkę chorobową w stosunku do której toczyło się postępowanie (poz. 3 pkt 1). Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie wszczęte na wniosek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dotyczy konkretnej choroby zawodowej wskazanej w zgłoszeniu, zgodnie z § 3 pkt 1 i Załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1379), a nie ustalenia - niezależnie od treści zgłoszenia - czy osoba nim objęta dotknięta jest którąś z chorób zawodowych wymienionych w wykazie.

Sąd nie podziela w tym zakresie oceny organu II instancji.

W Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach powiedziane jest: w § 4. 1.,że właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2, powiadamiając o tym pracodawcę i jednostkę podstawową służby medycyny pracy sprawującą profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, z którą pracodawca zawarł umowę w trybie określonym odrębnymi przepisami.

W niniejszej sprawie właściwy organ otrzymał podejrzenie choroby zawodowej związanej z płucami, pylicy krzemowej płuc. Jak sama nazwa świadczy ustawodawca mówi o podejrzeniu choroby zawodowej wymienionej w wykazie. Zarówno pylica krzemowa jak i pylico-gruźlica są wymienione w wykazie chorób zawodowych, dotyczą płuc tylko wymienione są pod innymi pozycjami. W uznaniu sądu organy miały obowiązek w tym postępowaniu zebrać materiał dowodowy wystarczający na stwierdzenie bądź wykluczenie

którejś z tych chorób zawodowych a nie jak wskazał organ II instancji wyodrębniać osobne postępowania co do pylicy krzemowej płuc oraz pylico-gruźlicy.

Jeżeli organ II instancji miał jakiekolwiek wątpliwości co do sporządzonych opinii sam mógł je wyjaśnić zwracając się do medycznych jednostek orzeczniczych.

Nie miał też organ II instancji racji co do naruszenia przez organ I instancji prawa strony do udziału w postępowaniu i niepoinformowania pełnomocnika zakładu pracy o toczącym się postępowaniu . W odwołaniu złożonym przez pełnomocnika Spółce A ten zarzut nie został w ogóle podniesiony. Organ II instancji z urzędu dopatrzył się jakoby takiego uchybienia i jeśli uznał ,że doszło do takiego naruszenia przepisów mógł to naprawić na etapie postepowania przed organem II instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji weźmie pod uwagę wytyczne z uzasadnienia Sądu i po uzupełnionym ewentualnie przez siebie postępowaniu dowodowym przystąpi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.