Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1061/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33  pkt 2 pkt 1 i 5
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Bator sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r. znak SKO.EA/418/95/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. K. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2023 r. znak SKO.EA/418/95/2022 utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. z 10 czerwca 2022 r. znak IS.6324.5.2022 o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W stanie faktycznym sprawy Wójt Gminy Z. decyzją z 7 lipca 2020 r. nakazał skarżącej przywrócenie ciągłości spływu komunalnych ścieków socjalno-bytowych z budynków położonych na działkach nr [...] obr. Z., Gm. Z. do publicznej sieci kanalizacji sanitarnej poprzez kanalizację zlokalizowaną na działkach [...] oraz [...] poprzez przywrócenie kolektora sanitarnego zlokalizowanego na tych działkach do stanu sprawnego, zgodnie z dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją Starosty Krakowskiego nr AB.V.1.150.2019 z 6 lutego 2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Pismem z 15 listopada 2021 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.), tj. nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Skarżąca wskazała, że 2 marca 2022 r. doręczono jej upomnienie do wykonania orzeczonego obowiązku. W odpowiedzi na to upomnienie skarżąca wniosła 8 marca 2022 r. do organu egzekucyjnego o udostępnienie projektu instalacji wykonawczej, wobec niedysponowania dokumentacją przez organ egzekucyjny – do Starostwa Powiatowego w Krakowie. Jak podała skarżąca, dopiero 31 maja 2022 r. udostępniono jej do wglądu dokumenty, zaś już 2 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w kwocie 10 000 zł na skarżącą.

Skarżąca podkreśliła, że instalacja sanitarna na odcinku, której dotyczy tytuł wykonawczy, pozostaje drożna. Skarżąca przedłożyła mapę, gdzie kolorem pomarańczowym zaznaczono odcinek kanalizacji objętej dokumentacją projektową zatwierdzoną pozwoleniem na budowę z 6 lutego 2019 r. Skarżąca podała, że kanalizacja ta dochodzi jedynie do zbiornika (szamba) zlokalizowanego pod garażem na działce nr [...] i nie sięga (nie jest zaprojektowana) na żadnym dalszym odcinku. Na kolejnej mapie kolorem pomarańczowym zaznaczono odcinek zaprojektowany zgodnie z pozwoleniem na budowę, a kolorem zielonym przebieg gminnej kanalizacji na działce [...]. Skarżąca podkreśliła, że oba odcinki się nie łączą. Wedle skarżącej pomiędzy nimi istniała wewnętrzna prywatna sieć kanalizacyjna, wykonana staraniem poprzedniego właściciela. Dotyczyła tylko garażu i miała minimalny przekrój 100-150 mm. Została ona częściowo przez skarżącą usunięta, ponieważ była w złym stanie technicznym, a także ze względów gospodarczych i zamierzeń inwestycyjnych. Skarżąca wskazała, że nałożony obowiązek jej nie dotyczy. Nie dokonała żadnych czynności, które ten obowiązek by naruszyły.

Postanowieniem z 20 czerwca 2022 r. organ I instancji oddalił zarzuty. W ocenie organu zachodzi obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Skarżąca sama stwierdziła, że ingerowała w część kanalizacji znajdującej się na jej nieruchomości. W ten sposób doprowadziła do sytuacji, w której konieczne było nałożenie na nią obowiązku. Wskazanie w przedmiotowym obowiązku na projekt budowlany i pozwolenie na budowę nie miało na celu wskazania dokumentów, z których skarżąca ma korzystać by wykonać obowiązek. Miało ono charakter wyłącznie informacyjny, pomocniczy. W związku z działaniem skarżącej nieczystości ciekłe z domów wybudowanych na działkach 1792, 1793, 1794 nie znajdowały ujścia w kanalizacji i rozlewały się na działce [...] i wzdłuż drogi powiatowej. Powyższe fakty nie są przez skarżącą kwestionowane.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Dodała, że nie może przywrócić ciągłości spływu, bowiem nigdy ścieki nie przepływały przez prywatną część kanalizacji na działce [...]. Sprzedaż przez inwestorów budynków na działkach 1792, 1793, 1794 nastąpiła później, po częściowym zniesieniu przez skarżącą prywatnego fragmentu kanalizacji. Kanalizacja objęta dokumentacją projektową i pozwoleniem na budowę nigdy nie łączyła się z publiczną kanalizacją. W ocenie skarżącej zagrożenie biologiczne spowodowane jest działaniem inwestora, który nie mając zagwarantowanego prawa do odbioru ścieków, sprzedał wybudowane przez siebie domy na działkach [...], stawiając właścicieli przed faktem braku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Skarżąca wyraziła opinię, że Gmina rękami i na koszt skarżącej usiłuje przyłączyć nieruchomości do gminnej sieci. Skarżąca wskazała, że w piśmie z 2 lipca 2018 r. Wójt pozytywnie zaopiniował lokalizację kanalizacji w pasie drogi gminnej, a więc zupełnie inaczej niż domaga się teraz. Skarżąca podkreśliła, że nabyła działki [...] i [...] bez służebności przesyłu, nie był także wzmianki, że ma być tam wybudowana sieć kanalizacyjna. Skarżąca po nabyciu działek zawiadomiła inwestorów o zamiarze częściowego rozebrania prywatnej instalacji sanitarnej. Inwestorzy zignorowali tę informację. Skarżąca dodała, że w pasie drogowym został wybudowany zbiornik bezodpływowy, który jest sukcesywnie opróżniany na koszt właścicieli działek i domów i w chwili obecnej nie występuje zagrożenie epidemiologiczne. Końcowo wspomniała o nakładach poczynionych przez nią i jej ojca na modernizację przystanku autobusowego i progów zwalniających oraz ubytku asfaltu.

Postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium podkreśliło, że argumentacja odnośnie do braku zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku z uwagi na okoliczności nabycia nieruchomości była poddana badaniu w postępowaniu odwoławczym i sądowym. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie ma możliwości badania decyzji nakładającej obowiązek na zobowiązaną. Obowiązek zatem istnieje, jest niewykonany, a argumentacja o wygaśnięciu bądź nieistnieniu nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., oraz art. 33 § 2 pkt 1) lub art. 33 § 2 pkt 5) u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie. Skarżąca podtrzymała wyrażone dotąd stanowisko. Skonstatowała, że prywatny wewnętrzny odcinek kanalizacji nigdy nie stał się gminną siecią i z punktu widzenia gminy nie istnieje. Zniesienie tego odcinka nie było działaniem bezprawnym. Skarżąca dodała, że wykonanie obowiązku nie przyczyni się do odprowadzenia ścieków do gminnej sieci, bowiem prywatna sieć na działce [...] położona jest poza obszarem objętym dokumentacją projektową i pozwoleniem na budowę i została częściowo zniesiona. Dodała, że w jej ocenie Gmina ma świadomość niezasadności postępowania, skoro własnym staraniem Gmina wybudowała zbiornik na ścieki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonawszy kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna i podlega ona oddaleniu.

W niniejszej sprawie podstawą zarzutów skarżącego były art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a, tj. nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Organy obu instancji prawidłowo uznały oba te zarzuty za nieuzasadnione i je oddaliły.

I tak, zobowiązana zgłosiła zarzut, zgodnie z którym nałożony na nią obowiązek, polegający na przywróceniu ciągłości spływu komunalnych ścieków socjalno-bytowych z budynków położonych na działkach nr [...], nr [...] oraz nr [...] obręb Z., Gmina Z. do publicznej kanalizacji sanitarnej poprzez kanalizację zlokalizowaną na działkach [...] oraz [...] obręb Z., Gmina Z. zgodnie z dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 6 lutego 2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie istnieje, względnie obecnie skarżącej nie dotyczy. Skarżąca argumentowała, że zatwierdzona dokumentacja projektowa – do której dostęp, jak podała, dostała w Starostwie Powiatowym w dniu 31 maja 2022 r. – obejmuje bowiem jedynie tę część kanalizacji, która dochodzi jedynie do szamba zlokalizowanego przed garażem na działce [...] i nie sięga (nie jest zaprojektowana) na dalszym odcinku. Ta zaś część kanalizacji, która łączy działki nr [...], nr [...] i kanalizację publiczną nie jest objęta zatwierdzoną dokumentacją projektową (skarżąca określa ją jako kanalizację wewnętrzną), więc jej nakaz nie obejmuje. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że w jej ocenie, nie było działaniem bezprawnym częściowe usunięcie przez nią prywatnej części kanalizacji, tj. jej odcinka pomiędzy odcinkiem zaprojektowanym, zgodnie z dokumentacją projektową a gminną kanalizacją sanitarną na działce [...] i było to usprawiedliwione jej złym stanem technicznym, a także celami gospodarczymi.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że egzekucja administracyjna dotyczy wykonania nakazu zawartego w decyzji Wójta Gminy Z. wydanego postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219). Decyzja ta została skontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wydaniem wyroku w dniu 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 922/21. Wyrok ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny z dniem 8 stycznia 2022 r. Z uzasadnienia powyższego judykatu wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie za prawidłowe uznał ustalenie organów, zgodnie z którym w dniu 2 kwietnia 2020 r. na działce nr [...] stwierdzono zastoisko ścieków, a zaobserwowany stan był bezpośrednim skutkiem zatkania, likwidacji bądź innego uszkodzenia fragmentu istniejącej kanalizacji sanitarnej, na odcinku przebiegającym m.in. przez działki nr [...] oraz nr [...] w miejscowości Z., przez ich właściciela. W wyniku tego ścieki odprowadzane z domów, wybudowanych na działkach nr [...] nie znajdowały swojego ujścia do kanalizacji sanitarnej przechodzącej m.in. przez działki skarżącej i wylewały się na sąsiadującą działkę nr [...], a następnie spływały wzdłuż publicznej drogi powiatowej. Taki stan faktyczny związany z nieprawidłowym i zaburzonym przepływem ścieków socjalno-bytowych powodował zaś realny stan zagrożenia środowiska, poprzez zanieczyszczenie gleby i wód podziemnych, przyczyniając się również w sposób bezpośredni do zagrożenia zdrowia ludzkiego. Za istotne w sprawie, w której wydano decyzję na podstawie art. 363 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, WSA uznał to, że skarżąca jest właścicielem instalacji, która negatywnie oddziałuje na środowisko. Obie te przesłanki, w ocenie Sądu I instancji, zostały ustalone w sprawie jednoznacznie i nie ma co do nich wątpliwości. Jak już wyżej wspomniano od tego wyroku Sądu skargi kasacyjnej nie wywiedziono. Wobec powyższego, powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest wiążące na podstawie art. 170 p.p.s.a. również dla składu orzekającego w niniejszej sprawie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenił, że brak podstaw, by przyjąć, że na egzekucję skierowanego wobec skarżącej ostatecznego nakazu przywrócenia ciągłości spływu komunalnych ścieków socjalno-bytowych do publicznej sieci kanalizacji sanitarnej mógł mieć wpływ obecnie ujawniony status części kanalizacji sanitarnej skarżącej. Nie można w tym kontekście mówić o niwelowaniu obowiązku, o którym stanowi art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W wyroku z 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 922/21 Sąd podkreślił bowiem, co w sprawie jest istotne, że obowiązek doprowadzenia do stanu pożądanego ze względu na zasady ochrony środowiska, spoczywa na właścicielach instalacji kanalizacji sanitarnej. Nie ulega wątpliwości, że skoro skarżąca jest właścicielem działek na których znajduje się kolektor sanitarny, a celem wykonania obowiązku jest usunięcie negatywnego oddziaływania na środowisko, to ujawniony następnie status instalacji, która przecież do czasu ingerencji skarżącej de facto funkcjonowała, nie mógł przesądzać w ogóle o nieistnieniu obowiązku.

Sąd podzielił też ustalenia organów, które nie zgodziły się ze skarżącą, jakoby wykonanie przez organ w dniach 23 – 25 czerwca 2020 r. na działce nr [...] przy granicy z działką drogową ul. [...] wielokomorowego, żelbetowego, szczelnego zbiornika na ścieki socjalno–bytowe wytwarzane przez właścicieli nieruchomości nr [...] oraz [...] spowodowało, że usunięte zostało zagrożenie dla środowiska, a tym samym obowiązek nałożony na skarżącą wygasł. Sąd miał na uwadze stanowisko organu, zgodnie z którym rozwiązanie to ma charakter tymczasowy został zrealizowany w celu uniknięcia katastrofy ekologicznej do czasu realizacji postanowień decyzji.

Mając powyższe na uwadze, a także stwierdzając brak innych naruszeń przepisów postępowania, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.