Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2038/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 pkt 6, art. 55 ust. 1, art. art. 57 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary sędzia del. WSA Mirosława Pindelska /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej N. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2938/10 w sprawie ze skargi N. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2938/10 oddalił skargę N. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylającą decyzję Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz umarzającą postępowanie w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. N. B., dalej "skarżąca", wystąpiła do Wojewody M. z ponownym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku wskazała, że pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim.

Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że skarżąca zawarła w dniu [...] lipca 2008 r. związek małżeński z J. B. W dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżąca wystąpiła z pierwszym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Wojewoda M. odmówił jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając, że małżeństwo skarżącej i J. B. zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Odmawiając skarżącej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony po rozpatrzeniu powtórnego wniosku skarżącej, organ pierwszej instancji stwierdził, że kwestia celu zawarcia małżeństwa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody. Rozpoznawana sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, w części dotyczącej udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Ponadto organ wskazał, że dowodem na okoliczność zawarcia małżeństwa w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach są poczynione w ramach wywiadu środowiskowego ustalenia funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz dowody z przesłuchania świadka oraz oświadczenia skarżącej.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię art. 55 ust. 1, art. 57 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach, niezastosowanie art. 18, 47 i 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz niezastosowanie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Po rozpatrzeniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2010 r. uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że kwestia celu zawarcia przez skarżącą małżeństwa z J. B. została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody M. z dnia [...] marca 2009 r. Obecnie rozpoznawana sprawa dotycząca udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z powodu zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Wojewody. Dlatego wydanie przez organ pierwszej instancji kolejnej decyzji rozstrzygającej co do istoty wniosek skarżącej stanowi naruszenie prawa odpowiadające przesłance z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że w zwykłym trybie odwoławczym nie można ponownie badać i oceniać celu zawarcia związku małżeńskiego przez skarżącą, ponieważ ta kwestia została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną.

W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, poprzez ich niewłaściwą wykładnię oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ pierwszej instancji powinien zastosować w sprawie regułę "res iudicata", art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeanalizowanie sprawy i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie w pierwszej instancji powinno zostać umorzone.

W ocenie skarżącej fakt zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem polskim jako podstawa pierwszego oraz powtórnego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie przesądza o tożsamości rozpoznawanych spraw. W przypadku skarżącej okoliczności faktyczne uległy zmianie, ponieważ więzi pomiędzy małżonkami uległy zacieśnieniu, o czym w ocenie skarżącej świadczy treść jej przesłuchania przeprowadzonego podczas postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2009 r. W konsekwencji organ odwoławczy przyjmując, że raz poczynione ustalenia co do pozorności zawartego związku małżeńskiego przekreślają możliwość udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nawet jeśli sytuacja pomiędzy małżonkami uległa zmianie dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy błędnie przyjął, że w sprawie zachodzi "res iudicata", a w konsekwencji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ nie przeprowadził postępowania w zakresie słuszności stanowiska organu pierwszej instancji, nie dokonał analizy sprawy oraz nie przeprowadził dodatkowego podstępowania wyjaśniającego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu ww. skargi wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2938/10) oddalił ją.

W uzasadnieniu sąd wskazał, że niespornym jest, że N. B. składając w dniu [...] sierpnia 2009 r. wniosek o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powołała się na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim J. B. Okoliczność ta była wcześniej podstawą wniosku cudzoziemki z dnia [...] sierpnia 2008 r., złożonego do Wojewody M. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Wojewoda M. odmówił cudzoziemce udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając, że związek małżeński zawarty przez cudzoziemkę miał na celu obejście przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i miał służyć skarżącej do legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja Wojewody M. wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna.

Zdaniem sądu trafne jest stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że w takiej sytuacji prawnej brak było podstaw do wydania przez Wojewodę M. decyzji rozstrzygającej merytorycznie o żądaniu cudzoziemki zawartym w jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. Okoliczność zawarcia związku małżeńskiego przez cudzoziemkę celem obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie uległa bowiem zmianie, niezależnie od tego, że już po tym fakcie w miarę upływu czasu małżonkowie z różnych powodów mogli zmienić swoje wzajemne relacje i mogli kontynuować zawarty z określonych motywów związek. Treść art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r., który w określonych okolicznościach, musi być badany w związku z oceną zasadności wniosku cudzoziemca opartego o treść art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek ustalenia, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na zaistnienie którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Treść przepisu wskazuje zatem, że istotna dla oceny wniosku jest motywacja małżonków z chwili zawarcia związku małżeńskiego. Jeśli więc na podstawie okoliczności dotyczących zawarcia małżeństwa zostanie ustalone, że zawierając małżeństwo małżonkowie w tym czasie działali na podstawie określonego zamysłu, czyli, że zawierają małżeństwo "dla pozoru", przy czym niektóre z przesłanek o jakich jest mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, stanowią jedynie zewnętrzną kontynuację poprzedniego ustalenia małżonków co do charakteru ich związku (np. brak wypełniania obowiązków małżeńskich, brak wspólnego zamieszkiwania, brak znajomości istotnych faktów dotyczących małżonków), to fakt ten dotyczący zamiaru małżonków, jest wiążący. Jest przy tym oczywiste, że w życiu takiego małżeństwa może dojść do zmian, może się bowiem okazać w przyszłości, że niezależnie od pierwotnego zamiaru w określonym czasie istnienia takiego formalnego małżeństwa małżonkowie zmienią jego zasady. Może się więc okazać, że nawiązali oni trwałe relacje, że doszło do nawiązania związków uczuciowych, fizycznych i małżonkowie stali się w pełni małżeństwem. Okoliczności te nie mają jednak wpływu na ocenę faktu, że w dacie zawarcia małżeństwa zawarli je celem obejścia przepisów o udzielaniu cudzoziemcom zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W związku z powyższym stanowiskiem Sąd nie podzielił poglądu WSA w Warszawie wyrażonego w sprawie o sygnaturze V SA/Wa 1540/09, w którym Sąd uznał, że w przypadku sprawy dotyczącej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w której wydano decyzję odmowną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 w zw. z treścią art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, możliwe jest następnie wydanie decyzji pozytywnej na skutek zmiany okoliczności sprawy dotyczących późniejszego funkcjonowania małżeństwa, mimo że wcześniejsza decyzja była odmowna ze względu na stwierdzenie zawarcia małżeństwa w sytuacji o jakiej mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu późniejsza zmiana okoliczności co do funkcjonowania małżeństwa, nie może mieć wpływu na ustalenie w zakresie motywu jego zawarcia. Inna interpretacja treści art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach doprowadziłaby do sytuacji, w której motyw zawarcia małżeństwa istniejący obiektywnie, czyli zawarcie małżeństwa "dla pozoru" w sytuacji późniejszej, następczej zmiany w stosunkach między małżonkami do której mogłoby dojść z różnych powodów, przestałby mieć znaczenie. Sąd I instancji wskazał też, że dopuszcza możliwość, iż w toku istnienia małżeństwa dojdzie do powstania bliskości, nawiązania więzi uczuciowej między nimi, co może być podstawą ewentualnej ochrony małżonka będącego cudzoziemcem przed wydaleniem i rozstrzyganiem w związku z tym o prawie jego pozostanie w Polsce na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie praw cudzoziemców z dnia 13 czerwca 2003 r. nie zaś na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.

Niezależnie od tego cudzoziemiec może też występować (jeśli widzi taką możliwość) o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na podstawie innej przesłanki określonej w art. 53 ustawy o cudzoziemcach.

W ocenie sądu organ nie naruszył treści art. 53 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a w związku z treścią wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. wobec ustalonego stanu faktycznego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody M. z [...] marca 2009 r., brak jest też podstaw do stwierdzenia, że organ nieprawidłowo uznał, iż decyzja Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2010 r. narusza treść art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że został naruszony art. 77 § 1 k.p.a. ponieważ dla potrzeb zaskarżonego rozstrzygnięcia stan faktyczny został prawidłowo ustalony.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła N. B.

Wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2011 r., zaskarżyła w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

– art. 1 p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, polegające na oddaleniu skargi N. B. pomimo błędnego przyjęcia przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że w jej sprawie organ I instancji powinien zastosować regułę "res iudicata", w związku z czym jego decyzja obarczona jest wadą nieważności;

– art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, polegające na oddaleniu skargi N. B. pomimo naruszenia przez organ art. 77 § k.p.a., tj. zaniechania dokonania analizy stanu faktycznego sprawy i ewentualnego przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego;

– art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, polegające na oddaleniu skargi N. B. pomimo błędnego uznania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że postępowanie w I instancji jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone,

2) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.

– art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że Skarżąca nie powinna otrzymać zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na fakt, iż zawarła związek małżeński w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie, pomimo iż w życiu małżonków doszło do zmian wskazujących na trwałość związku i prawdziwe więzi pomiędzy nimi.

Na podstawie art. 185 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie w przypadku przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że doszło jedynie do naruszenia prawa materialnego wniosła na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi.

Na podstawie art. 203 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz Skarżącej, N. B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W przypadku rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z art. 188 p.p.s.a. na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz Skarżącej kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wnosząca skargę kasacyjną nietrafnie zarzuca Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 55 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) przez przyjęcie, iż skarżąca nie powinna otrzymać zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tylko z uwagi na fakt, iż zawarła związek małżeński w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie, a bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, iż w życiu małżonków doszło do zmian wskazujących na trwałość związku i prawdziwe więzi pomiędzy nimi.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przesłanki uzasadniające udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony zostały enumeratywnie wymienione w art. 53 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jedną z przesłanek jest zawarcie przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelem polskim (art. 53 ust. 1 pkt 6). Pomimo zawarcia ważnego związku małżeńskiego, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia, jeżeli zawarcie związku małżeńskiego nastąpiło w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1 pkt 4).

Ustawa o cudzoziemcach w art. 55 ust. 1 precyzuje warunki wskazujące na potrzebę ustalenia, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Opisane w tym przepisie warunki wyraźnie nakierowane są na ustalenie celu w jakim to małżeństwo zawarto, czyli na ustalenie motywów jakimi małżonkowie kierowali się przy zawieraniu związku małżeńskiego. Wynika to z literalnego brzmienia przepisu. Organ ustala, czy związek małżeński nie został zawarty "w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów..." jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że: jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczajów ugruntowanych w danym państwie lub grupie społecznej; małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; małżonkowie nie zamieszkują wspólnie; nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa; nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru.

Zatem, pomimo iż ustala się zachowanie małżonków po zawarciu związku małżeńskiego, to jednak czyni się to i ocenia w celu ustalenia okoliczności, czy zachowanie to jest wyrazem poprzednich, leżących u podstaw zawarcia związku małżeńskiego, ustaleń małżonków co do charakteru związku.

Przepis art. 55 ust. 1 ustawy nakłada obowiązek ustalenia celu zawarcia związku małżeńskiego, a pozostawia poza zakresem badania przez organ okoliczności dotyczących trwałości tego związku i zmian w nim zachodzących. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie skarżącej, że w przypadku zawarcia związku małżeńskiego dla pozoru, a następnie z upływem czasu, z różnych powodów, zbliżenie się małżonków i ich zmiana w stosunku do siebie i zawartego związku małżeńskiego, wyklucza możliwość odmowy udzielenia zgody na zamieszkanie na czas oznaczony w myśl art. 55 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy (podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim – art. 53 ust. 1 pkt 6 (...), a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony).

Przepis art. 55 ust. 1 nie odnosi się do zachowań małżonków mających na celu utrzymanie związku w dacie orzekania organu czy na przyszłość, nie wynika z niego inna konieczna przesłanka do ustalenia w sprawie ponad przesłankę celu zawarcia związku małżeńskiego.

Z uwagi zaś na okoliczność, że zawarcie związku małżeńskiego jest czynnością jednorazową o charakterze konstytutywnym, dokonaną w określonym czasie, to nie ulega wątpliwości, iż ten cel zawarcia związku małżeńskiego jest realizowany właśnie na datę zawarcia tego związku. Na tę datę należy badać zamiar i motywy małżonków. Po skutecznym pod względem prawnym zawarciu tego związku cele i zamiary małżonków mogą już tylko dotyczyć czynności związanych z prawną lub prawną i faktyczną kontynuacją związku. Nie będą odnosiły się do samej czynności "zawarcia" związku małżeńskiego, bo czynność ta pod względem prawnym została już dokonana.

Wynika to z faktu, że zawarcie małżeństwa następuje, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenie, że wstępują ze sobą w związek małżeński lub gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa, a gdy zostaną spełnione te warunki małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego – o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, podjęty i zrealizowany w dacie zawarcia związku małżeńskiego, zamiar małżonków co do samego celu zawarcia tego związku, jest okolicznością niepodlegającą zmianie przez późniejsze zachowania małżonków.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w tym składzie nie podziela poglądu prawnego wyrażonego we wskazywanym przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1540/09, w którym przyjęto za prawnie dopuszczalną możliwość sanowania skutków zawarcia związku małżeńskiego dla pozoru, późniejszym zachowaniem małżonków nakierowanym na zmianę ich relacji i urealnienie zawartego związku na potrzeby art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że analiza zaskarżonego wyroku, przeprowadzona w świetle zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej, prowadzi do wniosku, że w sprawie tej nie można skutecznie postawić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 55 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.

Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i zaniechanie analizy stanu faktycznego sprawy, ewentualnie przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Uwzględnienie prawidłowej wykładni prawa materialnego skutkuje wywiązaniem się przez organ z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w zakresie w jakim wymagane było dokonanie ustaleń odnoszących się do warunków dotyczących możliwości udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o które ubiegała się cudzoziemka w oparciu o zwarty związek małżeński z obywatelem polskim.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i błędne przyjęcie, że w sprawie powinien organ I instancji zastosować regułę "res iudicata".

Zgodzić się należy z Sądem I instancji co do tego, że stabilizacja stosunków prawnych opartych na decyzji ostatecznej jest jedną z fundamentalnych zasad procedury administracyjnej. Skoro w odniesieniu do cudzoziemki została wydana przez Wojewodę M. w dniu [...] marca 2009 r. decyzja ostateczna, odmawiająca wydania jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP w oparciu o zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim – J. B. dla pozoru, czyli w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a cel ten nie może być zmieniony późniejszym zachowaniem małżonków, oznacza to brak prawnej możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego co do okoliczności już raz przesądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do wydania decyzji merytorycznej w związku ze złożonym wnioskiem cudzoziemki. Podstawą wniosku cudzoziemki było zawarcie małżeństwa, co do którego ustalono we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym, że zostało ono zawarte w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Powyższe każe uznać, że Sąd I instancji miał prawo stwierdzić, że zaskarżona decyzja uchylająca rozstrzygnięcie merytoryczne organu I instancji (odmowa zezwolenia na zamieszkanie) i umarzająca postępowanie I instancji, jest prawidłowa. Wniosek został złożony przez tę samą cudzoziemkę, został oparty na tej samej przesłance, która po ustaleniu jej zaistnienia na konkretną datę czynności (datę zawarcia związku małżeńskiego) nie podlega zmianie na skutek późniejszych działań małżonków. Przesłanka ta została ustalona ostateczną decyzją Wojewody M. Dało to uzasadnioną podstawę do uznania, że w sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania organu I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Bezprzedmiotowość zazwyczaj wiąże się z powstaniem przeszkody w kontynuacji postępowania, która nie pozwala na osiągnięcie celu, dla jakiego postępowanie zostało wszczęte. Istotne znaczenie dla możliwości prowadzenia postępowania ma w tym kontekście to, czy sprawa administracyjna ma charakter otwarty, czyli czy nie została rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Brak prawnych możliwości wydania przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia regulującego w sposób władczy i jednostronny konkretną sytuację określonej osoby z tej przyczyny, że w jej sprawie wydana już została decyzja ostateczna rozstrzygająca właśnie tę konkretną sytuację, stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania i czyni je bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010).

Z rozważań Sądu I instancji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wynika, że w sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Są to prawidłowe ustalenia znajdujące potwierdzenie w aktach administracyjnych przez co nie można skutecznie postawić Sądowi I instancji zarzutu nienależytej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracyjnego i naruszenia tym samym przepisów art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

Powyższe rozważania dają podstawę do przyjęcia, iż dokonana przez Sąd I instancji ocena zaskarżonej decyzji oraz argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są prawidłowe.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.