Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 388/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.P. i J.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 742/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2023 r. w sprawie ze sprzeciwu I.P. i J.P. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2023 r., nr 212/2023 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 742/23, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2023 r. w sprawie ze sprzeciwu I.P. i J.P. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2023 r., nr 212/2023 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.

Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wyrokiem z dnia 22 maja 2023 r., sygn. akt: VII SA/Wa 742/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw I.P. i J.P. od wskazanej wyżej decyzji.

Wnioskiem z 31 maja 2023 r., wniesionym do elektronicznej skrzynki podawczej sądu, zawodowy pełnomocnik skarżących zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i jednocześnie wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.

We wniosku wskazano, że pełnomocnik próbował złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku 30 maja 2023 r. od godziny dwudziestej pierwszej za pośrednictwem platformy ePUAP, jednak z uwagi na występujące i powtarzające się problemy techniczne nie mógł tego zrobić. Ponadto pełnomocnik podał, że w celu zachowania należytej staranności wysłał wiadomość mailową do Sądu opisującą problem i zapowiadającą złożenie wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Okoliczności te, w ocenie pełnomocnika skarżących, wskazują że uchybienie terminu nie wynika z winy wnioskodawcy ale jest skutkiem technicznych przeszkód po stronie dostawcy usługi ePUAP. Do powyższego wniosku dołączono dwa "zrzuty ekranu", które zdaniem pełnomocnika, mają potwierdzić wskazane problemy techniczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił powyższego wniosku.

Sąd uznał, że samo złożenie we wskazanym terminie, wniosku o przywrócenie terminu oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której skarżący uchybili, ponieważ niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu.

Sąd ustalił, że pełnomocnik skarżących wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a więc spełnił przesłankę z art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Ponadto wniosek został złożony 31 maja 2023 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (uchybiony termin upłynął 30 maja 2023 r.). W takim stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był w ocenie Sądu dopuszczalny.

Sąd odniósł się do wskazanej przez wnioskodawców okoliczności, która ich zdaniem stanowiła przeszkodę w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w terminie siedmiu dni, a którą stanowiły problemy techniczne występujące na platformie ePUAP w dniu 30 maja 2023 r. po godzinie 21:00. Ta okoliczność – w ocenie Sądu – nie mogła jednak stanowić przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, albowiem nie zostało uprawdopodobnione, że takie problemy techniczne wystąpiły po stronie dostawcy usług, a nie po stronie pełnomocnika. Wprawdzie dołączone do wniosku "zarzuty ekranu" pokazują problemy z otwarciem strony internetowej "mój.gov.pl", to jednak nie świadczą o wystąpieniu problemów technicznych po stronie operatora tej strony. Komunikaty o braku dostępu do witryny mogą bowiem świadczyć o różnorakich problemach technicznych, występujących zarówno po stronie użytkownika jak i podmiotów odpowiedzialnych za platformę ePUAP. Sąd nie był więc w stanie jednoznacznie ocenić źródła tych problemów. W związku z powyższym Sąd wskazał, że wnioskodawca powinien przedstawić dodatkowe wyjaśnienia, które pozwolą uznać, że twierdzenia sformułowane we wniosku o przywrócenie terminu nie są gołosłowne. W niniejszej sprawie pełnomocnik powinien uprawdopodobnić, że zaistniałe problemy technicznie nie wystąpiły po jego stronie. W tym celu powinien przedstawić zgłoszenie skierowane do administratora platformy ePUAP, a także odpowiedź na to zgłoszenie. W takim przypadku, Sąd uzyskując jednoznaczne wyjaśnienia, w jakiej dacie nastąpiły problemy techniczne, jaki był ich zakres i czy rzeczywiście uniemożliwiały dokonanie czynności za pośrednictwem platformy ePUAP, mógłby uznać twierdzenia wnioskodawcy za uprawdopodobnione.

Ponadto w ocenie Sądu, wniosek o sporządzenie uzasadnienia w postaci wiadomości wysłanej do Sądu 30 maja 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej nie został złożony prawidłowo. Zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został przekroczony, gdyż wniosek o sporządzenie uzasadniania wyroku został prawidłowo wniesiony dopiero 31 maja 2023 r., za pośrednictwem platformy ePUAP. Z tego też względu Sąd rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu, ponieważ doszło to jego uchybienia. Natomiast wiadomość mailowa z 30 maja 2023 r. nie mogła odnieść oczekiwanego skutku, gdyż ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje wnoszenia jakichkolwiek pism do sądu administracyjnego za pośrednictwem poczty elektronicznej.

I.P. i J.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Żalący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2023 r.

W uzasadnieniu wskazali, że Sąd w sposób wadliwy rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu, uznając, że nie zostało uprawdopodobnione to, iż problemy techniczne związane ze złożeniem wniosku w formie elektronicznej za pośrednictwem ePUAP wystąpiły po stronie dostawcy usług, a nie pełnomocnika.

Zastrzeżenia żalących budzi również i to, że Sąd, wskazując na konieczność uprawdopodobnienia a nie udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę wniosku o przywrócenie terminu, nie przyjął informacji i dowodów do niego dołączonych, twierdząc że pełnomocnik powinien przedstawić zgłoszenie skierowane do administratora platformy ePUAP, a także odpowiedź na to zgłoszenie. Zdaniem żalących, Sąd wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a., zażądał w istocie udowodnienia a nie uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę wniosku.

Tym niemniej w zażaleniu wskazano, że pełnomocnik żalących wystąpił do operatora ePUAP z prośbą o wyjaśnienie problemów z działaniem usługi ePUAP w dniu 30 maja 2023 r. po godz. 21:00. W odpowiedzi z 13 czerwca 2023 r. wyjaśniono, że zgłaszany problem nie powinien występować. Przyjęto, że mogło to być chwilowe obciążenie platformy.

W ocenie żalących nie zostało zatem wykluczone, że problem zaistniał po stronie operatora, co stanowi wystarczające uprawdopodobnienie braku winy po stronie pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy też uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez profesjonalnego pełnomocnika (wyrok SN z 21.02.2002 r., I PKN 903/00, OSNP – wkł. 2002/19/11). Ponadto należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679).

Z przedstawionych we wniosku oraz w zażaleniu okoliczności nie wynika, że sprzeciwiający się skutecznie uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminowi. Byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który jako osoba zaznajomiona z regulacjami dotyczącymi terminów i trybów składania środków zaskarżenia i mająca doświadczenie w tym zakresie powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich czynności procesowych.

O braku winny nie może świadczyć wykazanie nieudanej próby zalogowania się do systemu ePUAP. W związku z podnoszonym wystąpieniem problemów technicznych w dniu 30 maja 2023 r. od godziny 21:00, pełnomocnik powinien podjąć alternatywne działania mające na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu, np. (zważywszy na siedzibę kancelarii) poprzez nadanie wniosku za pośrednictwem operatora pocztowego. Poza tym, na co zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, istniała możliwość skorzystania z usług oferowanych użytkownikom platformy ePUAP w postaci systemu wsparcia informatycznego, tym bardziej, że przy zachowaniu należytej staranności pełnomocnik mógł odnaleźć wskazania rozwiązania problemów z logowaniem, tożsame z tymi przekazanymi przez pomoc techniczną platformy ePUAP w korespondencji z 13 czerwca 2023 r. Natomiast "chwilowe obciążenie platformy", na co powołuje się pełnomocnik, w istocie nie może świadczyć, że "uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika, ale z powodu problemów z działaniem oficjalnej platformy do elektronicznego obiegu korespondencji". Sąd orzekający w niniejszej sprawie ma świadomość, jaką winien również mieć profesjonalny pełnomocnik, że z funkcjonowaniem systemów informatycznych wiąże się zagrożenie wystąpienia określonych problemów technicznych, dotyczy to również Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), z której możliwości pełnomocnik, jak sam twierdzi, korzysta od wielu lat, co odnosząc do okoliczności podnoszonych w złożonym wniosku, stwierdzić trzeba, że przedstawiona argumentacja nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.