Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 695/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2025-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T Sp. z o.o. w S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18 czerwca 2024 r. nr NS-HP.2332.2.29.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, ŚPWIS) zaskarżoną decyzją z 18 czerwca 2024 r., nr NS-HP.2332.2.29.2024, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 2 kwietnia 2024 r. T. Sp. z o.o. (dalej: strona, skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej: organ I instancji, PPIS) z dnia 13 marca 2024 r., nr [...] orzekającej o stwierdzeniu u M. K. (dalej: pracownik) choroby zawodowej: astmy oskrzelowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 235¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, dalej: K.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2020 poz. 1465, dalej: rozporządzenie).

W uzasadnieniu organ II instancji decyzji przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że decyzją z 13 marca 2024 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S.(dalej PPIS w S.) stwierdził u pracownika chorobę zawodową - astmę oskrzelową wymienioną w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe i orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wystawione przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy [...] w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 11 grudnia 2023 r.; dalej; [...]OMP [...] w S.) i uzupełnienie orzeczenia z w/w Poradni z dnia 21 lutego 2024 r.

W dniu 2 kwietnia 2024 r. skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącej pracownik podczas wykonywania obowiązków służbowych nie miał kontaktu z czynnikami o działaniu alergizującym. Strona podkreśliła, że żadna ze stosowanych substancji na stanowisku czy w środowisku pracy pracownika nie jest sklasyfikowana jako uczulająca, ani też w swoim składzie nie ma składników o potwierdzonym działaniu uczulającym lub sklasyfikowanych jako alergizujące, co potwierdzają wszystkie przedstawione jako dowody karty charakterystyk. Podniosła, że wskazane w decyzji oleje Biotem Plus V oraz Q8 Brunei XF 741 nie mają w swoim składzie substancji/czynników o działaniu alergizującym, a jedynie w sekcji 2 "Identyfikacja zagrożeń", w rubryce "uzupełniające elementy etykiety" zostały wykazane substancje mogące powodować wystąpienie reakcji alergicznej:

- Biotem Plus V - 3-izodo-2propynyl butylcabamate; 2-butylobenzo [d] izotiadol - 3-on;

1,2- benzoizotiadol-3(2H)-on,

- Q8 Brunei XF 741 - bezwodnik maleinowy.

Spółka dodała, że w/w produkty od 2020 r. nie posiadają w swoim składzie substancji wskazanych jako mogące powodować wystąpienie reakcji alergicznych, a olej Biotem Plus V nie jest stosowany w zakładzie od 2019 r., czyli zanim pojawiły się objawy chorobowe u pracownika. T. Sp. z o.o. wskazała także na wadliwość w jej ocenie wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego [...]OMP [...] w S. z dnia 11 grudnia 2023 r., ponieważ zostało wydane w oparciu o źle zebrany materiał dowodowy, gdyż testy skórne pracownika nie były przeprowadzone z substancjami, z którymi miał on kontakt w pracy zawodowej. Dodatkowo strona wskazała, że objawy chorobowe (duszności) pojawiły się u pracownika już po wyeliminowaniu z olejów/środowiska pracy czynników, które zostały wskazane jako mogące powodować wystąpienie reakcji alergicznej. Spółka łączy stan zdrowia pracownika ze stwierdzonym podczas hospitalizacji we wrześniu 2023 r. rozpoznaniem, które brzmiało: "rozsiane zmiany śródmiąższowe obu płuc oraz nikotynizm i otyłość". Takie rozpoznania o pozazawodowym charakterze mogą z dużym prawdopodobieństwem prowadzić do ujawnionych u pracownika objawów; duszności i niskiej tolerancji wysiłku.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji PPIS w S. w całości i wydanie decyzji w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W dniu 29 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik T. Sp. z o.o. zapoznał się z aktami sprawy, a następnie pismem z dnia 10 maja 2024 r. przedstawił stanowisko, w którym podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia 2 kwietnia 2024 r. Ponadto wskazał, że w składzie cieczy Biotem Pius V i Q8 Brunel XF 741 znajdowały się czynniki klasyfikowane jako mogące wywołać reakcję alergiczne, a nie sklasyfikowane jako czynniki o działaniu alergizującym. Zapis ten został ujawniony w kartach charakterystyki produktów, w sekcji 2 pkt 2.2. Spółka wyjaśniła, iż zgodnie z zasadami klasyfikacji substancji w sekcji 2 podane zostały substancje sklasyfikowane jako działające uczulająco na skórę, które ze względu na niskie stężenia nie mają wpływu na klasyfikację mieszaniny. Spółka podała, że nie wskazuje się w tym miejscu czynników o działaniu alergizującym na układ oddechowy. Podsumowując skarżąca podkreśliła, że pracownik nie mógł zachorować na astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego z powodu braku kontaktu z czynnikami alergizującymi.

ŚPWIS zaskarżoną decyzją z 18 czerwca 2024 r., nr NS-HP.2332.2.29.2024, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej: organ I instancji, PPIS) z dnia 13 marca 2024 r., nr [...] orzekającą o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej: astmy oskrzelowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ŚPWIS wskazał, że dokonana na etapie postępowania odwoławczego analiza akt sprawy wykazała, iż odwołanie strony nie jest zasadne. Zgodnie z ustaleniami upowszechnionego orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2237/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. III SA/Kr 619/15) wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. IV SA/GI 941/15, wyrok WSA w Gliwicach z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/GI 811/19). W ocenie ŚPWIS w niniejszej sprawie PPIS w S. obszernie zgromadził materiał dowodowy, a następnie wraz z kartą oceny narażenia zawodowego sporządzoną po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w dniach 13 kwietnia 2023 r. - 18 maja 2023 r. przekazał go do jednostki diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia, celem ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym u pracownika schorzeniem, a czynnikami szkodliwymi, z którymi miał kontakt w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Organ I instancji wskazał, iż w w/w karcie oceny narażenia zawodowego stosowane mieszaniny nie zawierały w swoim składzie składników zaklasyfikowanych jako alergizujące, jednakże zawierają substancje (składniki mieszaniny) mogące powodować wystąpienie reakcji alergicznych. Podkreślił, że w środowisku pracy pracownika dochodziło do mieszania się oparów z chłodziwa i olejów, które mogły działać drażniąco na górne drogi oddechowe. Na podstawie przedstawionych danych i zgromadzonych dowodów, a także po przeprowadzonych badaniach lekarze [...]OMP [...] w S. uznali, iż istnieją podstawy do rozpoznania u pracownika astmy oskrzelowej. Organ podkreślił, iż lekarze specjaliści nie wskazali w orzeczeniu lekarskim z dnia 11 grudnia 2023 r., a także w uzupełnieniu z dnia 21 lutego 2024 r. konkretnego produktu, który wywołał u pracownika chorobę. Podkreślili natomiast, iż w przypadku kontaktu z licznymi mieszaninami substancji testy ekspozycyjne często nie są możliwe do wykonania lub dają wyniki niewiarygodne. Organ wyjaśnił, że wyłącznie lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu czynników o działaniu uczulającym na organizm ludzki. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi: wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi metodami i środkami rozpoznawania chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością (art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1516 z późn. zm.; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 108/15). Stąd w ocenie ŚPWIS poddawanie analizie konkretnych produktów, takich jak np. Biotem Plus V, czy też Q8 Brunel XF 741, pod kątem czynnika, który wywołał chorobę u pracownika, wydaje się niezasadne. Orzecznicy wyjaśnili, że podwyższony u ww. poziom IgE całkowite oraz negatywne testy z popularnymi alergenami środowiskowymi w ramach przeprowadzonej diagnostyki różnicowej oraz częściowa poprawa stanu zdrowia po ustaniu pracy zawodowej wskazują na zawodową etiologię powstałej astmy oskrzelowej. Organ zauważył, że nie dysponuje wiedzą specjalistyczną i nie jest uprawniony do odmiennej interpretacji wyników badań i rozpoznań uprawnionych jednostek orzeczniczych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 1049/14).

Niezasadny w ocenie organu jest zarzut Spółki przekroczenia wyznaczonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Dla astmy oskrzelowej okres ten wynosi 1 rok. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 363/16 wykładnia użytego w treści art. 235² Kp sformułowania "wystąpienie udokumentowanych objawów", wskazuje, iż nie jest wymagane, aby u pracownika zdiagnozowano dane schorzenie ani też, aby był on na tę dolegliwość leczony. Wystarczy bowiem samo potwierdzenie przez lekarza faktu występowania symptomów charakterystycznych dla danej choroby, nawet jeżeli są one równocześnie typowe dla innej jednostki chorobowej, pod kątem której leczenie się wówczas odbywało. "Udokumentowanie", może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę leczenia szpitalnego lub inny dokument o tych charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby. Pracownik zakończył pracę w narażeniu w lutym 2023 r., natomiast w orzeczeniu lekarskim [...]OMP [...] w S. widnieje zapis o hospitalizacji w/w w styczniu 2023 r. na Oddziale [...] Szpitala Specjalistycznego nr [...] w S. A zatem okres 1 roku wskazany przepisami prawa nie został przekroczony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 lipca 2024r., Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1) art. 7 i 8 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w związku z brakiem podjęcia czynności zmierzających do określenia przyczyn powstania astmy oskrzelowej u pracownika;

2) art.77 § 1 k.p.a i art. 7 k.p.a. polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, a także na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia schorzeń, a tym samym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy wyrażające się zaniechaniem m.in.:

- zgromadzenia i dołączenia do akt postępowania kompletnej dokumentacji medycznej pracownika, stwarzającej podstawę do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie pozwalając tym samym, na zbadanie i wykluczenie ewentualnych przyczyn pozazawodowych rozpoznanej choroby;

- przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego testów uwzględniających substancje z którymi w środowisku pracy miał kontakt pracownik, celem weryfikacji czy wywołują u niego reakcje alergiczne;

- dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy z zakresu pulmonologii i alergologii, w celu ustalenia przyczyn powstania u pracownika astmy oskrzelowej i jej ewentualnego związku z pracą wykonywaną w sytuacji, gdy w "Orzeczeniu lekarskim nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej" wydanym w dniu 11 grudnia 2023 r. przez lekarza-orzecznika z [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni [...] w S., zwanego w dalszej części Skargi "Orzeczeniem lekarskim nr [...]", konkluzja stwierdzająca chorobę zawodową nie została uzasadniona, nie pozwalając tym samym na ocenę jej słuszności, a lekarz orzecznik nie wykluczył w sposób jednoznaczny ewentualnych pozazawodowych przyczyn jej powstania i nie wskazał także dokumentacji medycznej, na jakiej oparł swoje rozstrzygnięcie.

3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granie swobodnej oceny dowodów wyrażające się w:

- stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie Orzeczenia lekarskiego nr [...] i formularza oceny narażenia zawodowego, ograniczającego się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w Orzeczeniu lekarskim nr [...] podczas, gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia, a także nie zostały wydane oparciu o kompletny materiał dowodowy;

- braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy.

Ponadto Spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w szczególności:

1) art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo braku ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem szkodliwych czynników dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie;

2) § 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 1836), poprzez wydanie decyzji w oparciu o Orzeczenie lekarskie nr [...] wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

3) Art. 235² Kodeksu pracy poprzez brak odpowiedniego udokumentowania objawów choroby pracownika. W sprawie nie zadośćuczyniono obowiązku "udokumentowania" w rozumieniu art. 235² Kodeksu pracy, wadliwie zastępując ten obowiązek ograniczeniem się do samego wywiadu z pracownikiem.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez:

1) dołączenie pełnej dokumentacji medycznej celem ustalenia czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u pracownika, o charakterze pozazawodowym;

2) zażądanie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] wymagane przez art. 84 k.p.a. uzasadnienie, przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej i o dokładne określenie w nim (z wskazaniem jakie badania zostały wykonane, bądź też ewentualne dokonanie kolejnych badań, z wskazaniem wniosków i wiadomości specjalnych) czy schorzenie pracownika bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowane zostało warunkami pracy w narażeniu, a także określenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a wykonywaną pracą, a ponadto zbadanie czy schorzenie to może mieć inne pochodzenie niezwiązane w wykonywaną pracą;

3) przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z opinii biegłych z zakresu pulmonologii i alergologii Instytutu Medycyny Pracy w L. im. [...] w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia pracownika oraz ewentualnej przyczyny wystąpienia choroby, a w szczególności, czy schorzenie takie zostało wywołane sposobem wykonywania pracy w spółce skarżącego, a także związku pomiędzy schorzeniem a wykonywaną przez pracownika pracą;

4) przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącą testów uwzględniających substancje z którymi w środowisku pracy miał kontakt pracownik, celem weryfikacji czy wywołują u niego reakcje alergiczne;

5) ustalenia czy występowanie u pracownika astmy oskrzelowej, nie jest wynikiem schorzenia tkwiącego w jego organizmie bez względu na rodzaj wykonywanej pracy i wydanie na tej podstawie decyzji, która odpowiada prawu.

Ponadto wniosła o zasądzenie - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że poczynione w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym ustalenie dotyczące występowanie u pracownika astmy oskrzelowej, nie jest wynikiem schorzenia tkwiącego w jego organizmie. Natomiast bezrefleksyjne i arbitralne, uznanie zawodowej etiologii tego schorzenia u pracownika, skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, która nie odpowiada prawu. Skarżąca zakwestionowała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że orzeczenie jednostki orzeczniczej sposób kompletny i nie budzący żadnych wątpliwości uzasadnia w tym konkretnym przypadku istnienie związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy rozpoznaną u pracownika astmą oskrzelową a warunkami pracy w narażeniu.

Skarżąca wskazała, że związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z prawem tylko właściwie uzasadniona opinia lekarska może być powołana jako podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Tylko więc w sytuacji, kiedy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 713/n, LEX nr 1146152).

Skarżąca kwestionuje stanowisko organu, że Orzeczenie lekarskie nr [...] wraz z jego uzupełnieniem z dnia 21 lutego 2024 r. w sposób kompletny i nie budzący żadnych wątpliwości uzasadnia w tym konkretnym przypadku przyjęcie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną u pracownika astmą oskrzelową a warunkami pracy w narażeniu.

Spółka nadmieniła, że o istnieniu powyższego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną astmą oskrzelową a warunkami pracy w narażeniu zdecydowano arbitralnie, odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącą badań uzupełniających (testów) uwzględniających substancje z którymi w środowisku pracy miał kontakt pracownik, celem weryfikacji, czy wywołują u niego reakcje alergiczne.

Zdaniem spółki orzeczenie lekarskie nr [...] bezkrytycznie zaakceptowane przez organ, nie spełnia, wymaganych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym "parametrów" odnoszących się do logiczności i poprawności wniosków zawartych w opinii biegłego. Same zaś mankamenty w zakresie logiczności i poprawności sformułowanych wniosków dotykają już samej elementarnej kwestii konstrukcji materialnoprawnej choroby zawodowej. Przedmiotowa opinia nie udziela bowiem jednoznacznej odpowiedzi na pytanie w jaki sposób biegły dopatrzył się istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną u pracownika astmą oskrzelową a warunkami jego pracy.

W przekonaniu skarżącej zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzucane przez skarżącą naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy konkretyzuje się przy spornej, a nie wyjaśnionej należycie przez organ orzekający, a wręcz arbitralnie przezeń rozstrzygniętej kwestii "potwierdzonego kontaktu z czynnikami o działaniu alergizującym." W ocenie skarżącej stanowi to przejaw nadużycia ze strony organu, że określone substancje mogą wywoływać reakcje alergiczne, stanowi dla organu orzekającego pretekst do przyjęcia z góry tezy o "potwierdzonym kontakcie z czynnikami o działaniu alergizującym".

Spółka podkreśliła, że w trakcie postępowania organ orzekający nie uwzględnił, iż w karcie oceny narażenia zawodowego (pkt. 13) wskazano, że w składzie cieczy BIOTEM PLUS -V oraz Q8 BRUNEL XF 741 są czynniki klasyfikowane jako mogące wywoływać reakcję alergiczne, a nie są sklasyfikowane jako czynniki o działaniu alergizującym. Zgodnie z zasadami klasyfikacji substancji w sekcji 2 należy podać istnienie tych substancji sklasyfikowanych jako działające uczulające na skórę, które ze względu na bardzo niskie stężenia nie mają wpływu na klasyfikację mieszaniny. Nie wskazuje się tu czynników o działaniu alergizującym na układ oddechowy. Zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2020/878 należy wskazać w sekcji 2 pkt 2.1 Klasyfikacja substancji lub mieszaniny Informacje dotyczące klasyfikacji substancji lub mieszaniny oraz w pkt. 2.2. punkt 2.2 Elementy oznakowania w oparciu o klasyfikację muszą być wskazane na etykiecie, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr. 1272/2008, piktogramy wskazujące rodzaj zagrożenia, ostrzeżenia, wskazania niebezpieczeństwa, zalecenia dotyczące środków ostrożności oraz informacje dotyczące substancji sklasyfikowanych jako uczulające, zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego w stężeniach niższych niż wartości graniczne, które należy podać w sekcji 3.

Zdaniem Spółki generalnie w sekcji 3 karty charakterystyki należy podać wszystkie składniki/substancje których zawartość w substancji/mieszaninie/oleju jest większa niż:

- 1% wag. w preparatach niebędących gazami i 0,2% wag. w preparatach występujących w postaci gazami dla substancji stanowiących zagrożenie dla zdrowia lub środowiska zgodnie z dyrektywą 67/548/EWG,

- 0,1% wag. dla substancji trwałych i bardzo trwałych, wykazujących dużą oraz bardzo dużą zdolność do bioakumulacji.

W sekcji 3 należy również podać wszystkie zagrożenia związane z tymi składnikami w tym właściwości uczulające. Na tej podstawie określa się klasyfikację/charakterystykę danej substancji. Oleje stosowane przez skarżącą na stanowisku, na którym pracownik pracował przez cały okres zatrudnienia nie mają w tej sekcji czynników o właściwościach alergizujących mogących wywoływać reakcję alergiczne. Składniki olejów Biotem Plus V oraz Q8 Brunel XF74i miały właściwości głównie drażniące, a nie uczulające. Nie miały też właściwości działających uczulająco na układ oddechowy.

Spółka wskazała, że w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 zostały szczegółowo opisane zasady klasyfikacji substancji w tym w zakresie działania uczulającego na drogi oddechowe. Muszą wystąpić m.in. objawy kliniczne reakcji alergicznej a przy analizie wyników bierze się wielkość narażonej populacji oraz wielkość narażenia. Jako dowody uznaje się m.in. testy immunologiczne oraz dane z pozytywnych wywoławczych testów oskrzelowych z substancją, przeprowadzonych zgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi określania specyficznych reakcji nadwrażliwości. Natomiast oleje oraz żadna z substancji będąca składnikiem olejów, które były stosowane na stanowisku, na którym pracował pracownik, nie została zaklasyfikowana jako działająca uczulająca na drogi oddechowe. Oznacza to że badania ww. substancji nie wykazały reakcji nadwrażliwości, reakcji alergicznej oraz astmy oskrzelowej i tym samym nie mogły przyczynić się do powstania astmy oskrzelowej u pracownika ponieważ nie mają takiego oddziaływania na organizm ludzki.

Biorąc pod uwagę powyższe substancje wskazane w karcie oceny narażenia zawodowego jako czynniki wskazane jako wywołujące chorobę zawodową nie mają właściwości czynników o działaniu alergizującym. W karcie oceny narażenia zawodowego również pojawił się zapis iż stosowane mieszaniny nie zawierały w swoim składzie składników zaklasyfikowanych jako alergizując. Również same substancje BIOTEM PLUS -V oraz Q8 BRUNEL XF 741 nie zostały sklasyfikowane jako substancje jako uczulające.

Substancje wskazane w karcie oceny narażenia zawodowego czynniki wskazane jako wywołujące chorobę zawodową nie mają właściwości czynników o działaniu alergizującym. W karcie oceny narażenia zawodowego również pojawił się zapis iż stosowane mieszaniny nie zawierały w swoim składzie składników zaklasyfikowanych jako alergizując. Również same substancje BIOTEM PLUS -V oraz Q8 BRUNEL XF 741 nie zostały sklasyfikowane jako substancje uczulające.

W związku z powyższym w ocenie Spółki pracownik nie mógł był zachorować na astmę oskrzelową pochodzenia zawodowego z powodu braku kontaktu z czynnikami alergizującymi.

W karcie oceny narażenia zawodowego w pkt. 13 jako przyczyna choroby zawodowej zostały wskazane czynniki mogące wywołać reakcję alergiczne zawarte w olejach; BIOTEM PLUS -V oraz Q8 BRUNEL XF 741. Są to koncentraty płynów do obróbki metali, a nie oleje hydrauliczne ze smarowania maszynowego.

Nadto skarżąca zauważyła, że wskazanie przez biegłego, iż u pracownika występowało podwyższone IgE całkowite nie oznacza, że spowodowane ono było działaniem oparów chłodziwa i oleju hydraulicznego ze smarowania maszynowego. Zaniechano przy tym - wbrew wyraźnemu żądaniu skarżącej przeprowadzenia testów uwzględniających substancje, z którymi miał kontakt pracownik w okresie pracy zawodowej w zakładzie skarżącej. Zaniechanie przeprowadzenia tych testów, uzasadnia przyjęcie twierdzenia, że określenie procesu etiologii astmy oskrzelowej u pracownika nie zostało prawidłowo dokonane, a wręcz zdeterminowało dowolność ustaleń co do zawodowego pochodzenia schorzenia pracownika o dowolności tych ustaleń świadczy dodatkowo, że w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr [...] wskazano, że pracownik podczas wywiadu z 2023 r. w zgłaszał dolegliwości związane z dusznościami w pracy trwające od około 3 lat oraz niską tolerancje wysiłku. Zdaniem spółki organ orzekający zignorował jednakże, że już przed okresem wskazanym przez pracownika, bo od 2019 r., na stanowiskach gdzie on pracował, nie był stosowany olej Biotem Plus V, który został wskazany w karcie oceny narażenia zawodowego jak substancja która wywołała chorobę zawodową (astma oskrzelowa).

W ocenie skarżącej w postępowaniu przed organem I i II instancji nie wyczerpano możliwości dowodowych związanych z ustaleniem epistemologii schorzenia występującego u pracownika, a także nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości czasu, w którym u pracownika ujawniła się astma oskrzelowa.

W przedmiotowej sprawie zdaniem Spółki nie zadośćuczyniono obowiązku "udokumentowania" czasu ujawnienia się u pracownika objawów astmy oskrzelowej, tym samym przesłanka "udokumentowania", o której mowa w art. 235² Kodeksu pracy, nie została spełniona.

Mając na uwadze, że przedmiotem ustaleń organów I i II instancji w ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego jest:

- charakter schorzenia w kontekście chorób wymienionych w wykazie,

-warunki pracy w świetle narażenia zawodowego na powstanie tej choroby,

- związek przyczynowy między chorobą a tymi warunkami, i w postępowaniu nie wykazano istnienia warunków pracy w świetle narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej tj. w wyniku dokonanej przez organ I i II instancji oceny warunków pracy, nie można było stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy ponieważ nie wykazano zależności przyczynowo - skutkowej między warunkami pracy a chorobą zawodową.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając w zakreślonych wyżej ramach zaskarżoną decyzję wskazać trzeba, że jest ona zgodna z prawem.

Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową u pracownika Spółki w postaci

choroby zawodowej: astmy oskrzelowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Z powyższego wynika, że dla stwierdzenia choroby zawodowej muszą zostać spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, którego to rozpoznania dokonuje lekarz orzecznik właściwej medycznej jednostki orzeczniczej oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma wątpliwości, że na gruncie art. 235¹ Kodeksu pracy nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (patrz wyroki NSA: z dnia 5 lutego 2020 r., II OSK 1111/19, z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18, z dnia 22 lutego 2022 r. II OSK 567/19). Zatem wbrew stanowisku skarżącej Spółki nie ma konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, iż w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę. Nadto wyjaśnić należy również, że decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawca, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała (§ 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia RM). Chodzi o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnienie w warunkach, które te skutki spowodowały. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u jego pracownika, który wykonuje pracę w warunkach narażenia zawodowego stanowi odrębną kwestię, zaś spory na jej tle należą do właściwości sądu cywilnego. Nie można organowi zatem skutecznie zarzucić dokonania błędnej wykładni art. 235¹ K.p.

Dalej należy zauważyć, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Z powyższej regulacji wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią opisanego wyżej orzeczenia w zakresie poczynionych w nim ustaleń dotyczących stwierdzonego u strony schorzenia i jego przyczyn. Organ nie ma zatem prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Jest bowiem niesporne, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do tego rozpoznania są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13 i z dnia 28 stycznia 2015 r., II OSK 1567/13).

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia RM, rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19). Zatem organ inspekcji sanitarnej, co do zasady, nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy, wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Wkraczałby przez to w dziedzinę wiedzy specjalistycznej i w istocie podważał fachowość lekarza, którego rola procesowa polega właśnie na pomocy w dokonaniu ustaleń faktycznych, jakie tej wiedzy wymagają. Jednak związanie organu orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Jeżeli zatem taki dowód w postaci opinii właściwej jednostki orzeczniczej (uznawany za opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.) nie został należycie uzasadniony i zawiera sprzeczne ze sobą informacje, bądź gdy organ dostrzeże, że opinia ta została wydana w stanie faktycznym, który nie został należycie wyjaśniony, to wówczas powinien zwrócić się do tej jednostki (w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia) o uzupełnienie wydanej opinii, wskazując, jakie jej elementy budzą wątpliwości, bądź jakie jeszcze elementy stanu faktycznego powinny zostać przez tę jednostkę uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia.

Wobec zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, przedmiotem badania organów sanitarnych powinny być okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a mianowicie ustalenie, czy w przypadku pracownika warunki wykonywania przez niego pracy mogły bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować schorzenie w postaci astmy oskrzelowej.

Stosownie do § 8 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.

Orzeczenie lekarskie wydane przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą jest zasadniczym dowodem w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej. W związku z tym winno ono być uzasadnione w sposób zrozumiały, pełny, logiczny nie pozostawiający wątpliwości. Orzeczenie lekarskie jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych nie jest aktem administracyjnym, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., w związku z czym nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Badając legalność decyzji w przedmiocie choroby zawodowej sąd administracyjny może zakwestionować orzeczenie lekarskie, jedynie z uwagi na jego niepełne lub niejasne uzasadnienie.

Należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Jednocześnie określony przez ustawodawcę tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych nie przewiduje możliwości powoływania biegłych.

W świetle powyższych przepisów samo rozpoznanie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych nie oznacza uznania tej choroby za chorobę zawodową; musi ponadto istnieć związek tej choroby z narażeniem zawodowym, a udokumentowane objawy niektórych wymienionych w załączniku chorób muszą wystąpić w określonym czasie po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym.

W przedmiotowej sprawie pracownik został poddany badaniom w uprawnionej jednostce orzeczniczej tj. [...] Ośrodku Medycyny Pracy w S., przez uprawnionego lekarza który wydał orzeczenie lekarskie nr orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wystawione przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię [...] w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 11 grudnia 2023 r.; dalej; [...]OMP [...] w S.) i uzupełnienie orzeczenia z w/w Poradni z dnia 21 lutego 2024 r.

Orzeczenie to, po stosownym uzupełnieniu stało się podstawą do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej pracownika.

Wbrew zarzutom skargi, organy inspekcji sanitarnej oparły dokonane rozstrzygnięcie na należycie zgromadzonym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym. Lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej – [...]OMP w S. przeanalizował historię zatrudnienia pracownika oraz jego sytuację zdrowotną w oparciu o kartę narażenia zawodowego, dokumentację dotyczącą warunków pracy, wywiad i dokumentację lekarską.

W orzeczeniu lekarskim z dnia 11 grudnia 2023 r. nr [...] wystawionym przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię [...] w S. wskazano, że od trzech lat zgłaszał duszność w pracy, która występuje do nadal podczas wysiłków. W lipcu 2023r. w trakcie hospitalizacji badania pulmonologiczne wykazały występowanie u pracownika astmy oskrzelowej.

W orzeczeniu lekarskim przedstawiono w logiczny sposób przyczyny ustalenia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy pracownika w skarżącej spółce i ujawnieniem się u niego objawów astmy oskrzelowej. Wskazano w szczególności na zbieżność czasową pomiędzy pracą pracownika w skarżącej spółce i wystąpieniem objawów astmy. Podkreślono także fakt ustępowania objawów w czasie przerw w pracy. Wskazano na negatywny wynik testów alergicznych skórnych. Te okoliczności wskazywały, zdaniem wydającego orzeczenie lekarza specjalisty medycyny pracy, na wysokie prawdopodobieństwo związku warunków pracy pracownika jako w T. Sp. z o.o. z wykrytą u niego chorobą zawodową.

Ustalenie tego faktu bynajmniej nie wymagało wiedzy specjalistycznej.

Występowanie w środowisku pracy narażenia zawodowego na stanowisku ustawiacza szlifierskiej linii obróbczej jest oczywiste, a wynika także z karty oceny ryzyka zawodowego. Lekarz uprawnionej jednostki orzeczniczej, stwierdził, że czynniki o działaniu alergizującym zawarte w oparach chłodziwa i oleju hydraulicznego ze smarowania maszyn stanowiły przyczynę stwierdzonej choroby zawodowej. Nie było konieczne szczegółowe wykazywanie składu tych olejów i chłodziw, aby w oparciu o wiedzę medyczną uprawnionego lekarza specjalisty medycyny pracy ocenić narażenie pracownika na czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Niezbędne informacje zawiera karta oceny narażenia zawodowego. Podkreślić należy, że nieprzekraczanie dopuszczalnych norm obecności czynników szkodliwych w środowisku pracy nie wyklucza w żadnym razie ustalenia związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem tych czynników i chorobą zawodową. Celem przepisów ustalających normy obecności czynników szkodliwych w środowisku pracy jest zapewnienie pracownikom ochrony przed nadmiernym oddziaływaniem tych czynników. Przestrzeganie tych norm nie daje jednak pracownikom pełnej gwarancji bezpieczeństwa. Również czynniki szkodliwe występujące w natężeniu nie przekraczającym dopuszczalnych norm powodować mogą u niektórych osób chorobę uznawaną za zawodową. Przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych nie ustanawiają przekroczenia w środowisku pracy norm obecności czynników szkodliwych w środowisku pracy jako przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej.

W orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny dopuszczalny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, gdyż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej.

Organy administracji są zatem związane ustaleniami orzeczeń sporządzonych przez właściwą jednostkę orzeczniczą, nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich.

W rozpoznawanej sprawie uprawnieni lekarze Poradni Chorób Zawodowych w S. [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. rozpoznali chorobę zawodową.

W tych warunkach w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe oraz o ww. orzeczenie lekarskie z dnia 11 grudnia 2023 r. nr [...] r. organ pierwszej instancji stwierdził u strony przedmiotową chorobę zawodową.

W ocenie sądu i wbrew zarzutom skargi, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z 11 grudnia 2023 r. szczegółowo odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika, karty oceny narażenia zawodowego, danych z wywiadu i dokumentacji medycznej, w tym wyników aktualnych badań laboratoryjnych.

Tym samym biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie zawodowe od 1976r. do 2022r. (sposób wykonywania pracy na stanowisku ustawiacza szlifierskiej linii obróbczej) uznano z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy.

W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie zostało poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały, że pracownik był zatrudniony w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową.

Wbrew stanowisku strony organ, przy braku jakichkolwiek przesłanek, nie miał obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Zaakcentować należy, że wydane w kontrolowanej sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Zaś skarżąca, oprócz sformułowania zarzutów nie przedstawiła żadnych konkretnych faktów lub okoliczności podważających kompletność i spójność orzeczenia lekarskiego. W kontrolowanej sprawie organ oceniał pracę związaną z narażeniem zawodowym oraz dysponował orzeczeniem lekarskim, które poddał prawidłowej ocenie. Wbrew postawionym zarzutom nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów. W orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia, jednoznacznie stwierdzono podstawy do rozpoznania u pracownika co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy na stanowisku szlifierza.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów oraz okoliczności wynikające z akt administracyjnych należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy uczyniły zadość wymogom wynikającym z art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.. Brak w sprawie dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarskim i opartych na nim ustaleń organów obu instancji. Uzasadnienie decyzji zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne.

Materiał dowodowy został zebrany w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały pełnej i wnikliwej analizy zebranych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne. Zaś dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów.

Wbrew postawionym przez skarżącą zarzutom, domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a wystąpieniem choroby zawodowej nie zostało skutecznie podważone, orzeczenie lekarskie odnosi się do aktualnych badań.

Wątpliwości zgłaszane wobec orzeczenia z 18 marca 2022 r. przez skarżącą Spółkę należy w okolicznościach tej sprawy uznać wyłącznie za polemikę z nim. W ocenie Sądu, brak jest podstaw, by poddawać w wątpliwość konstatację przedmiotowego orzeczenia lekarskiego, odwołującego się ogólnie do wiedzy medycznej, skoro posiadanie wiadomości specjalnych zaliczających się do tej dziedziny jest oczywistą i konstytutywną cechą lekarza właściwego do orzekania w zakresie chorób zawodowych, który zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia musi spełniać specjalistyczne wymagania kwalifikacyjne. Zatem wbrew wywodom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM, w sposób opisany w skardze.

Zdaniem Sądu brak jest w przedmiotowej sprawie dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarskim i opartych na nim ustaleń organów obu instancji. Uzasadnienie decyzji zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne.

Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił jako niezasadną.