Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 244/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1 i 2, art. 50 ust. 1, art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 10 par. 1, art. 15
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. T. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 20 grudnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego ze skarżących po 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2024 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania K. T. i M. T., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z 20 grudnia 2023 r. ([...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Dnia 20 listopada 2023 r. E. S.A. z siedzibą w G. (dalej jako "Inwestor" lub "Spółka") wystąpiła do Wójta Gminy C. (zwanego dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") z wnioskiem o ustalenie warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej nn-0,4 kV wraz ze złączami kablowymi nn-0,4 kV na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości N. , obręb P. , gmina C. (zwanej też dalej "Inwestycją").

Przywołaną wyżej decyzją z 20 grudnia 2023 r. – wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 50 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p.") – Wójt ustalił "warunki zabudowy" dla Inwestycji, obejmujące w szczególności określenie rodzaju inwestycji (w pkt 1 decyzji: "budowa elektroenergetycznej linii kablowej nn-0,4 kV wraz ze złączami kablowymi nn-0,4 kV") oraz, w pkt 2 decyzji, "ustalenia dotyczące warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego:

a) linie rozgraniczające teren inwestycji określono na mapie w skali 1:1000 stanowiącej załączniki nr 1, 2 do niniejszej decyzji,

b) orientacyjne parametry inwestycji:

- długość elektroenergetycznej linii kablowej: maks. 700,0 m,

- ilość złączy: maks. 3,

- ilość stanowisk słupowych: maks. 3, [...]".

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że dla terenu Inwestycji nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p."), ani obowiązku jego sporządzenia. Zgodnie z wymogami art. 53 ust. 3 u.p.z.p. organ dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu przewidzianego pod realizację Inwestycji oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także analizy stanu faktycznego i prawnego tego terenu – z której to analizy wynika, że:

- planowane zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane na terenie dróg oraz na terenach użytkowanych rolniczo;

- teren Inwestycji nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (w skrócie "u.o.g.r.l.") – teren w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako drogi (dr), grunty orne klasy V, VI (RV, RVI), łąki i pastwiska klasy V (ŁV, PsV), tereny zabudowane (B), grunty rolne zadrzewione klasy VI (RVI), nieużytki (N);

- teren nie jest objęty ochroną konserwatorską ani ochroną wynikającą z przepisów dotyczących ochrony przyrody;

- Inwestycja nie należy do przedsięwzięć wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839);

- działki objęte wnioskiem są własnością prywatną (dz. nr ewid.[...], [...], [...], [...]) oraz województwa wielkopolskiego (dz. nr ewid.[...]).

Ponadto, jak dalej wskazał organ I instancji, w trakcie procedury administracyjnej uzyskano niezbędne uzgodnienia, a strony postępowania (w tym właściciele nieruchomości, na których będzie lokalizowana Inwestycja) nie wniosły uwag i zastrzeżeń do Inwestycji.

Odwołanie od opisanej decyzji Wójta złożyli pismem z 03 stycznia 2024 r. K. T. oraz M. T. (zwani dalej łącznie "Skarżącymi") – "w zakresie lokalizacji inwestycji na terenie działki [...] będącej własnością K. T. [...] oraz działki [...] będącej własnością M. T. [...]" – wnosząc o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, "i wyłączenie działek [...] i [...] z planowanej inwestycji". W uzasadnieniu odwołania jego autorzy podnieśli, że obszar Inwestycji obejmuje część terenu działki nr [...], który stanowi jedyny dostęp do drogi publicznej dla pozostałej części tej działki i jedyny czynny dostęp do drogi publicznej dla działki nr [...], a nadto wyłącznie ta część działki umożliwia przyłączenie do sieci wodociągowej i zapewnienie pozostałych mediów niezbędnych do odpowiedniego funkcjonowania nieruchomości. Ponadto wytknęli, że w pkt 2 decyzji zapisano budowę stanowisk słupowych, o czym nie ma mowy w jej pkt 1, i to bez określenia miejsc ich położenia. Tymczasem postawienie słupów na działce nr [...] może spowodować znaczne utrudnienie w dostępie do drogi publicznej, brak możliwości uzbrojenia działki oraz obniżenie wartości nieruchomości. Analogiczne zastrzeżenia Skarżący podnieśli w kwestii utrudnień, jakie mogą wyniknąć z realizacji Inwestycji, dla działki nr [...]. Poza tym wskazali, że przedstawiciel Inwestora zwrócił się do nich o udzielenie zgody na udostępnienie ww. nieruchomości pod urządzenia związane z Inwestycją, której jednak nie udzielili.

Utrzymując w mocy decyzję ULICP – przywołaną na wstępie decyzją z 26 lutego 2024 r. – SKO, przytoczywszy treść art. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w skrócie "u.g.n."), oceniło, że sporna Inwestycja w postaci budowy elektroenergetycznej linii kablowej nn, "mającej zapewnić dostawy energii nieruchomościom", stanowi inwestycję celu publicznego. Zdaniem SKO wniosek Spółki spełnia wymagania z art. 52 ust. 2 u.p.z.p., dołączono do niego określenie granic terenu na mapie 1:500 i wykreślono na mapie linię przebiegu inwestycji. Została dokonana analiza, zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p., oraz sporządzony projekt decyzji przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. W toku postępowania uzyskano wymagane uzgodnienia innych organów. Realizacja Inwestycji nie stoi w sprzeczności z regulacjami odrębnymi oraz zagospodarowaniem terenu. Zdaniem SKO nie istnieją przeszkody prawne do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a w takiej sytuacji organ nie może odmówić jej wydania, co wynika z art. 56 u.p.z.p. Zaskarżona decyzja odpowiada również wymaganiom art. 54 pkt 1-3 u.p.z.p. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, SKO zaznaczyło, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (w skrócie "decyzja u.l.i.c.p.") jest pierwszym etapem procesu inwestycyjnego i stanowi jedynie informację dla potencjalnego inwestora czy planowane zamierzenie inwestycyjne może być zrealizowane na danym terenie, natomiast nie przesądza o prawie do rozpoczęcia budowy. W decyzji u.l.i.c.p. nie określa się szczegółowych parametrów technicznych inwestycji, a jedynie warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie polega także na analizowaniu różnych wariantów inwestycji. Organ wydający taką decyzję nie bada celowości realizacji inwestycji i nie może modyfikować wniosku inwestora co do zaproponowanego jej przebiegu oraz szczegółowych rozwiązań technicznych. Żaden przepis prawa nie uzależnia również wydania decyzji u.l.i.c.p. od zgody właściciela nieruchomości, po której taka inwestycja będzie przebiegać. Decyzja ta nie jest bowiem powiązana z prawem inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowy infrastruktury przesyłowej. Jest wiedzą powszechną, że przebieg takich inwestycji, jak linia kablowa, zawsze pozostaje kompromisem uwzględniającym szereg czynników i nie jest możliwe całkowite zrezygnowanie z ich przebiegu przez nieruchomości będące własnością prywatną. Zdaniem SKO bez znaczenia dla sprawy jest fakt braku zgody Skarżących na Inwestycję, gdyż kwestia ta będzie miała znaczenie dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, gdy inwestor będzie musiał wówczas legitymować się tytułem prawnym do działek stanowiących teren inwestycji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, K. T. i M. T. wnieśli o jej uchylenie w całości, wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta, oraz o zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania – zarzuciwszy zaskarżonej decyzji SKO:

1. naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. – przez jego niezastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji;

2. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. – przez:

a) niepodjęcie wszelkich czynności oraz niezebranie pełnego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do określenia niezbędności realizacji inwestycji celu publicznego właśnie na działkach nr [...] oraz nr [...] będących własnością Skarżących, co skutkowało m.in. niewykazaniem kolizji pomiędzy instalacją wodociągową i linią kablową na ww. działkach oraz istniejącym i rozbudowywanym ogrodzeniem w wysokości do 2,20 m na działce nr [...], a planowaną inwestycją celu publicznego;

b) niewykazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naruszenia art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. przez Wójta, który winien przed wydaniem swej decyzji zawiadomić strony o skompletowaniu materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów oraz dowodów;

3. naruszenie art. 15 k.p.a. – przez niepoczynienie własnych ustaleń w sprawie, niepoddanie rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i nie odniesienie się w zaskarżonej decyzji w ogóle do zarzutów odwołania;

4. naruszenie art. 54 pkt 2 lit. d i art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. – przez rozpoznanie sprawy i uzasadnienie utrzymania w mocy decyzji Wójta w sposób stronniczy i w oparciu głównie o interes Inwestora;

5. naruszenie art. 50 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. – przez niewłaściwe jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wójta w sytuacji, gdy objęta wnioskiem inwestycja nie realizuje celu publicznego i nie ma charakteru lokalnego (gminnego), ponadlokalnego (powiatowego, wojewódzkiego i krajowego), ani krajowego (obejmującego również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), lecz ma służyć jedynie celom prywatnym jednej nieruchomości;

6. niezakwestionowanie rozbieżności w decyzji Wójta pomiędzy wymienionym w niej rodzajem inwestycji celu publicznego – określonym jako "budowa elektroenergetycznej linii kablowej nN-0,4kV wraz ze złączami kablowymi nN-0,4kV" – a orientacyjnym parametrem inwestycji podanym w punkcie 2 lit. b decyzji: "ilość stanowisk słupowych: maks. 3". Przy budowie wyłącznie linii kablowej elektroenergetycznej nN-0,4kV nie mają zastosowania stanowiska słupowe. Tym samym te dwa zapisy w decyzji Wójta wykluczają się wzajemnie, a decyzja ta, utrzymana w mocy przez SKO z takim zapisem skutkuje pozostawieniem Inwestorowi dużej swobody kształtowania inwestycji;

7. niezakwestionowanie rozbieżności w określeniu przeznaczenia gruntów pod planowaną inwestycję celu publicznego pomiędzy pierwszymi dwoma punktorami analizy zawartej w uzasadnieniu decyzji Wójta – z których pierwszy brzmi: "planowane zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane na terenie dróg oraz na terenach użytkowanych rolniczo", a drugi: "teren inwestycji nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne stosownie do art. 7, ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - teren w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako drogi (dr), grunty orne klasy V i VI (RV, RVI), łąki i pastwiska klasy V (LV, PsV), tereny zabudowane (B), grunty rolne zadrzewione klasy VI (RVI), nieużytki (N)" – która to rozbieżność polega na braku wskazania w punktorze pierwszym, że planowane zamierzenie inwestycyjne realizowane będzie także na terenie zabudowanym (na działce nr [...]). Nieprawdziwość treści zawartej w pierwszym punktorze analizy potwierdza też załącznik nr 2 do decyzji Wójta, stanowiący mapę z zaznaczonymi liniami określającymi teren planowanej inwestycji, gdzie punkty G, L, K, J wyznaczone pod planowaną inwestycję na terenie działki nr [...] zlokalizowane są właśnie na terenie widniejącym w ewidencji gruntów jako teren zabudowany (B), o czym nie ma mowy w pierwszym punktorze analizy;

8. błędy takie jak:

a) ujęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całej treści złożonego przez Skarżących odwołania w jednym słowie, iż są oni "niezadowoleni" z wydanej decyzji – co wskazuje na subiektywną ocenę sprawy przez członków składu orzekającego SKO i każe domniemać, że rozpoznanie sprawy nastąpiło bez należytej staranności i pobieżnie;

b) wbrew treści uzasadnienia decyzji SKO, Skarżący nie wnosili o "włączenie" ich działek do przedmiotowej decyzji, a wręcz przeciwnie – o "wyłączenie";

c) inaczej niż podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego załączono określenie granic terenu na mapie w skali 1:1000, a nie 1:500. Poza tym załączniki do decyzji nie zawierają linii przebiegu inwestycji, a jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autorzy rozwinęli i umotywowali podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 15 maja 2024 r. Spółka, reprezentowana przez ad S., wniosła o oddalenie skargi w całości, jako pozbawionej jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, oraz o zasądzenie od Skarżących na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik Spółki w szczególności podkreślił – z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że niezasadne jest twierdzenie Skarżących, iż Inwestycja ma służyć jedynie celom prywatnym i nie realizuje celu publicznego, z uwagi na fakt, iż zmierza do dostarczenia energii elektrycznej do nieruchomości prywatnych. Skoro Inwestycja ma prowadzić do zapewnienia wskazanym we wniosku nieruchomościom energii elektrycznej, ma to znaczenie lokalne i wpływa na rozwój gminy. Dodatkowo autor pisma procesowego stwierdził, że Spółka spełniła w postępowaniu przed organami wymogi dotyczące treści wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym co do skali załączonej mapy (1:1000), a zebrany przez organy materiał dowodowy jest w pełni kompletny i nie wymaga uzupełnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 lutego 2024 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. z 20 grudnia 2023 r. ([...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej nn-0,4 kV wraz ze złączami kablowymi nn-0,4 kV na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości N. (obr. P. , gm. C. ).

Podstawę prawną obu ww. decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ówcześnie Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; w skrócie: "u.p.z.p."), normujące wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w przypadku braku m.p.z.p. – jak stanowi art. 4 ust. 2 u.p.z.p. – określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu [dalej w skrócie "decyzji w.z.z.t."], przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego [w skrócie "decyzji u.l.i.c.p."]; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy [dalej w skrócie "decyzji w.z."].

Kluczową kwestią dla ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest samo pojęcie inwestycji celu publicznego. Jego definicja legalna znajduje się w art. 2 pkt 5 u.p.z.p., zgodnie z którym przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.)" [w skrócie "u.g.n."].

W świetle cytowanego przepisu nie ulega wątpliwości, że inwestycję celu publicznego stanowią działania, które łącznie spełniają dwa warunki: (i) realizują cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. oraz (ii) wykazują co najmniej lokalne znaczenie.

W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że przedmiotowa inwestycja spełnia pierwszy z wymienionych warunków, jako że stanowi realizację celu określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n. ogólnie jako "budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Spór dotyczy więc jedynie tego, czy przedmiotowej inwestycji można przypisać znaczenie co najmniej lokalne (gminne).

W ocenie organów obu instancji oraz Inwestora tak jest w istocie, przy czym Wójt w motywach swej decyzji nie przedstawił na tę okoliczności żadnej argumentacji. Z kolei SKO ograniczyło się tylko do poczynionej "mimochodem" (w nawiasie) wzmianki, że taki charakter spornej Inwestycji wynika z tego, iż dotyczy to inwestycji "mającej zapewnić dostawy energii nieruchomościom" (s. 2 zaskarżonej decyzji). Podobnie, acz znacznie obszerniej i z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, argumentował Inwestor, którego pełnomocnik w piśmie procesowym z 15 maja 2024 r. stwierdził – w ślad za orzecznictwem NSA – że art. 6 pkt 2 u.g.n. nie uzależnia istnienia celu publicznego od ilości odbiorców energii elektrycznej. Podobnie takich ilościowych ograniczeń nie zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p., "którego treść pozwala na przyjęcie, że możliwość zapewnienia pięciu działkom energii elektrycznej ma znaczenie lokalne, bo ma wpływ na określony rozwój gminy na określonym jej terenie" (s. 3 pisma).

Natomiast w skardze zarzucono, że sporna Inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, gdyż "ma służyć jedynie celom prywatnym, podniesieniu wartości jednej nieruchomości, dla której wydano warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, znak dokumentu Numer [...], z dnia 5.05.2021r., będące załącznikiem do wniosku złożonego przez pełnomocnika inwestora do Urzędu Gminy C. " (s. 6 skargi).

Rzeczywiście, w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy organu I instancji (k. 8) znajduje się opisany w skardze dokument pt. "Warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej E. SA Oddział w K.", w którym jako przyłączany obiekt wskazano "budynek mieszkalny – jednorodzinny" na działce nr [...], m. N. (gm. C..

Już w świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że organy obu instancji co najmniej przedwcześnie przypisały Inwestycji znaczenie lokalne (gminne), a w konsekwencji co najmniej przedwcześnie uznały ją za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p.

W tym zakresie decyzje Wójta oraz SKO w ogóle nie poddają się merytorycznej kontroli, gdyż nie wynika z nich to, czemu konkretnie ma służyć realizowana inwestycja; w szczególności: czy przyłączeniu do sieci tylko jednego domu mieszkalnego jednorodzinnego – co zdaje się wynikać z ww. załącznika do wniosku Inwestora, a także z zarzutów i twierdzeń skargi – czy może jednak zapewnienie dostaw energii elektrycznej do większej liczbie budynków (i to np. wcale nie jednorodzinnych albo nie mieszkalnych, lecz np. usługowych, produkcyjnych, publicznie dostępnych urzędów itd.) lub większej liczbie nieruchomości, co – nader ogólnikowo – sugerują: SKO (lakonicznie stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Inwestycja ma "zapewnić dostawy energii n i e r u c h o m o ś c i o m") oraz Inwestor (argumentując w piśmie procesowym z 15.05.2024 r., że "inwestycja ma prowadzić do zapewnienia wskazanym we wniosku n i e r u c h o m o ś c i o m energii elektrycznej") [podkr. Sądu].

Brak wyjaśnienia i wnikliwego rozważenia powyższej kwestii przez organy lokalizacyjne uniemożliwiło Sądowi ocenę, czy rzeczywiście można planowanej inwestycji przypisać co najmniej lokalne (gminne) znaczenie, a w konsekwencji – czy zasadnie organy obu instancji uznały ją za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., dla której określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w drodze decyzji u.l.i.c.p. (a nie: decyzji w.z.).

Już wskazany brak ustaleń i rozważań organów obu instancji przesądził o konieczności uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji SKO, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta.

Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem stanowisko, zgodnie z którym inwestycja lokalna (o znaczeniu lokalnym), to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy we wskazanym rozumieniu (zob. wyrok NSA z 05.07.2011 r., II OSK 672/11; ten wyrok oraz, o ile inaczej nie zastrzeżono, dalsze orzeczenia przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Rozwijając tę myśl – w nawiązaniu do rozważań zawartych m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2022 r. o sygn. akt II OSK 3777/19 – należy wskazać, że w świetle spotykanych poglądów orzeczniczych (por. np. wyrok NSA z 17.11.2021 r., II OSK 3857/18) inwestycja celu publicznego może dotyczyć także niewielkiego odcinka sieci. Jeżeli bowiem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy energii elektrycznej – co mieści się w zadaniach własnych gminy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 609, z późn. zm.) – to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie niewielki odcinek (w sprawie rozpatrywanej w referowanym wyroku NSA o sygn. akt II OSK 3777/19 było to około 255 m), a nie dłuższy, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju inwestycja może służyć zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej, nawet jeżeli biegnie tylko do jednej działki. Ponadto – mając na względzie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zrównoważonego rozwoju (art. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.z.p. i w zw. z art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska) – kwestia braku dostępu do energii elektrycznej może być rozpatrywana z perspektywy konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), ponieważ aktualnie jej pozbawienie (brak dostępu) może mieć charakter "wykluczający" w ramach normalnego funkcjonowania stosunków społeczno-gospodarczych także na szczeblu lokalnej wspólnoty samorządowej. Poza tym art. 6 pkt 2 u.g.n. nie uzależnia istnienia celu publicznego od liczby odbiorców energii elektrycznej. Mowa w nim jest o budowie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Podobnie takich ilościowych ograniczeń nie zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p., którego treść pozwala na przyjęcie, że możliwość zapewnienia kilku działkom energii elektrycznej ma znaczenie lokalne, bo ma wpływ na określony rozwój gminy na określonym jej terenie. Nie można bowiem – co do zasady – wykluczyć, że realizowanie przesyłowej linii elektroenergetycznej tylko dla konkretnego terenu stanowi realizację inwestycji celu publicznego i że bez znaczenia dla takiej kwalifikacji musi pozostawać kwestia liczby działek, które mają być przez taką linię obsługiwane. Sieć elektroenergetyczna jest systemem instalacji połączonych ze sobą, służącą przecież do przesyłania energii (zob. wyrok WSA z 30.11.2023 r., IV SA/Po 582/23; por. też: wyrok NSA z 12.10.2022 r., II OSK 3777/19; wyrok WSA z 24.07.2019 r., II SA/Ke 374/19).

Zarazem jednak w orzecznictwie, a także w doktrynie, zasadnie podkreśla się, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej nie może obejmować przyłącza energetycznego (por. np.: wyrok NSA z 28.04.2020 r., II OSK 560/19; wyrok WSA z 30.11.2023 r., IV SA/Po 582/23; por. też K. Żebryk, Ograniczone wywłaszczenie na cele przesyłowe a służebność przesyłu w prawie polskim, Warszawa 2023, s. 157).

Tymczasem w kontrolowanej sprawie nie zostało wyjaśnione, czy przedmiotowa inwestycja nie obejmuje w istocie budowy przyłącza elektroenergetycznego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego – na co zdaje się wskazywać treść załączonych do wniosku Inwestora "Warunków przyłączenia", w których (w pkt 6) został określony m.in. "Rodzaj przyłącza: kablowe".

Wypada w tym miejscu zauważyć, że ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 266, z późn. zm.) nie zawiera definicji legalnej "przyłącza". Natomiast w świetle definicji ustalonej i stosowanej przez samego Inwestora, przyłączem jest "odcinek lub element sieci służący do połączenia Instalacji Przyłączanej, o wymaganej przez Podmiot Przyłączany mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci" [źródło: [...]].

Nie ulega wątpliwości, że jeżeli sporna Inwestycja, w postaci planowanego odcinka linii kablowej miałaby rzeczywiście służyć – jak zarzucono w skardze – wyłącznie przyłączeniu do sieci elektroenergetycznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...], to niewątpliwe mieściłaby się ona w pojęciu budowy "przyłącza" w analizowanym rozumieniu.

W konsekwencji, zdaniem Sądu w niniejszym składzie, nie mogłaby zostać uznana za inwestycję celu publicznego, zdefiniowaną w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n.

Należy bowiem podkreślić, że okoliczność, iż zamierzona inwestycja odpowiada celom publicznym, nie oznacza jeszcze, że jest to "inwestycja celu publicznego" w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., a w konsekwencji – także art. 50 ust. 1 u.p.z.p. Choć budowa przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej (a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń) mieści się w katalogu celów publicznych zawartym w art. 6 u.g.n., to nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z tego rodzaju budową służy celom publicznym – interesowi publicznemu. Oddziaływanie (verba legis: "znaczenie") wskazane w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. ściśle nawiązuje do pewnej zbiorowości, która będzie czerpać korzyści z efektów zrealizowanej inwestycji celu publicznego. Nie może być tak, że inwestycja celu publicznego służy indywidualnemu interesowi, gdyż byłoby to sprzeczne z jej istotą, wyrażoną w ww. przepisie (por. wyrok WSA z 14.04.2022 r., II SA/Po 724/21; por. też wyrok WSA z 28.01.2020 r., II SA/Ol 1108/19). Jak to już wyżej wskazano, aby mówić o inwestycji celu publicznego muszą być spełnione kumulatywnie dwa warunki. Pierwszy – inwestycja oddziałuje lokalnie, ponadlokalnie, krajowo lub międzynarodowo (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego istotnego dla zbiorowości, a więc na pewno więcej niż jednego beneficjenta: osoby, czy nawet rodziny). Drugi – stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Niespełnienie którejkolwiek z ww. przesłanek skutkować musi przyjęciem, że nie ma mowy o inwestycji celu publicznego, a do określenia warunków tego przedsięwzięcia właściwym jest wydanie decyzji w.z. (por. wyroki NSA: z 12.12.2017 r., II OSK 751/17; z 22.01.2020 r., II OSK 567/18). Inwestycja celu publicznego powinna być bowiem nakierowana na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia wyłącznie interesu prywatnego – indywidualnego bądź grupowego (por. wyroki NSA: z 23.05.2017 r., II OSK 2407/15; z 21.04.2020 r., II OSK 1731/19). Nie każda inwestycja stanowiąca realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., jest "automatycznie" inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., a to dlatego, że nie każde przedsięwzięcie kwalifikowane jako cel publiczny jest inwestycją o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym. Znaczenie lokalne lub ponadlokalne danej inwestycji należy powiązać z urzeczywistnieniem konkretnego interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym (por. wyroki NSA: z 18.05.2016 r., II OSK 1529/15; z 04.09.2023 r., II OSK 882/22). Inwestor musi więc wykazać, że projektowana inwestycja spełnia łącznie przesłanki określone w art. 6 u.g.n. i art. 2 pkt 5 u.p.z.p., aby można było stosować regulacje prawne właściwe dla lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok NSA z 21.04.2020 r., II OSK 1731/19). W konsekwencji "organy orzekające w takich sprawach winny każdorazowo, mając na uwadze okoliczności konkretnego przypadku, ocenić, czy planowane przedsięwzięcie rzeczywiście ma na celu zaspokojenie potrzeb lokalnej wspólnoty, a nie tylko realizację prywatnego interesu" (zob. wyrok WSA z 27.06.2023 r., II SA/Ke 250/23).

Tymczasem w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zdają się milcząco przyjmować, że sam fakt, iż wnioskowane przedsięwzięcie dotyczy elektroenergetycznej linii kablowej "automatycznie" przesądza, że w tej sprawie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p.

Jest to stanowisko błędne.

W konsekwencji, jak to już wyżej wskazano, w kontrolowanej sprawie nie zostało wyjaśnione przeznaczenie spornej inwestycji, a w szczególności – czy nie obejmuje ona w istocie budowy przyłącza do jednej nieruchomości (działki nr [...]). Dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy skłania zaś ku udzieleniu na tak postawione pytanie odpowiedzi twierdzącej, co z kolei implikowałoby wniosek, że przedmiotowa inwestycja może mieć na względzie interes stricte prywatny, a nie pożytek społeczności lokalnej.

Wskazane wątpliwości powinny zostać ostatecznie rozwiane w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ lokalizacyjny – po ewentualnym uprawomocnieniu się niniejszego wyroku – m.in. poprzez uzyskanie przez organ brakujących wyjaśnień i stanowiska Inwestora w tej kwestii, wraz z uzasadnieniem.

Niezależnie od powyższego, abstrahując od wytkniętych w skardze oczywistych omyłek czy nieścisłości występujących w zaskarżonej decyzji SKO, należy stwierdzić, że decyzje zapadłe w kontrolowanej sprawie dotknięte są jeszcze dalszymi istotnymi wadami, do których zaliczyć należy następujące uchybienia:

- SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, że na mapie załączonej do decyzji organu I instancji "wykreślono linie przebiegu inwestycji". Jest to stanowisko oczywiście błędne, gdyż w załącznikach nr 1 i 2 do decyzji Wójta określono jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji, a nie już sam jej przebieg – co słusznie wytknięto w skardze.

Odnosząc się zaś merytorycznie do zasygnalizowanego wyżej problemu: czy decyzja lokalizacyjna powinna zawierać ustalenie co do usytuowania (przebiegu) inwestycji, która dotyczy, tak jak w niniejszej sprawie, tzw. obiektu liniowego – czyli obiektu budowlanego, którego charakterystycznym parametrem jest długość (por. definicję legalną z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego), a więc także, pośrednio, jego przebieg (który wszak determinuje ową długość) – wypada wyjść od stwierdzenia, że art. 54 ust. 1 u.p.z.p. kwestii tej wyraźnie nie rozstrzyga, stanowiąc jedynie ogólnie, że: "Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:

1) rodzaj inwestycji;

2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy zgodne z planem ogólnym oraz wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,

b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,

c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,

d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,

e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1."

Wypada w tym miejscu zauważyć, że zarówno cytowany art. 54 ust. 1 u.p.z.p., jak i pozostałe przepisy tej ustawy nie zawierają odpowiednika art. 42 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.; w skrócie "u.z.p."), który stanowił, że: "W stosunku do inwestycji liniowych decyzja, o której mowa w ust. 1 [tj. decyzja w.z.z.t., która obecnie stanowi zbiorczą kategorię dla decyzji u.l.i.c.p. i decyzji w.z. – uw. Sądu], określa ponadto:

1) przebieg inwestycji, a w przypadku inwestycji wymagających wydzielenia terenu, granice tego terenu, wyznaczone na mapie w stosownej skali,

2) w miarę potrzeby, szczególne warunki wynikające z charakteru inwestycji."

Na kanwie tych przepisów w doktrynie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym choć obecnie obowiązująca u.p.z.p. nie zawiera żadnych postanowień wyrażonych wprost, które dotyczyłyby kwestii, o jakich mowa w art. 42 ust. 2 u.z.p., to "[w]ydaje się jednak, że ich określenie jest konieczne oraz że mieści się w ogólnym upoważnieniu do określenia warunków i szczegółowych zasad zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w art. 54 [obecnie: ust. 1 – uw. Sądu] pkt 2 u.p.z.p. Problem ten został rozwiązany w przepisach tzw. specustaw dotyczących inwestycji infrastrukturalnych o charakterze liniowym, np. w art. 11f ust. 1 pkt 1 i 2 specustawy drogowej" (tak. M. Szewczyk, Dodatkowe elementy decyzji dotyczących inwestycji liniowych [w:] Z. Leoński, M. Szewczyk, M. Kruś, Prawo zagospodarowania przestrzeni, Warszawa 2019, s. 423).

Z drugiej strony wypada zauważyć, że nawet pod rządem przywołanego wyżej art. 42 u.z.p. przyjmowano, iż nałożony w jego ust. 2 obowiązek konkretnego określenia przebiegu inwestycji liniowej stanowi wyjątek od zasady, w myśl której w decyzji lokalizacyjnej nie ustala się precyzyjnie usytuowania planowanej inwestycji – argumentując, że "taki wymóg na etapie wzzt powodowałby zbędne, a przy tym pozbawione podstawy prawnej, powtórzenie obowiązku ciążącego na inwestorze podczas ubiegania się o pozwolenie na budowę" (zob. R. Sawuła, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 3 września 1997 r. (III RN 35/97), "Samorząd Terytorialny" 1998, nr 12, s. 75).

Zarazem jednak z pola widzenia nie może uchodzić fakt, że zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. decyzja u.l.i.c.p. powinna określać linie rozgraniczające teren inwestycji, przy czym w orzecznictwie słusznie akcentuje się, że wyznaczenie tych linii w decyzji lokalizacyjnej powinno być "precyzyjne" (zob. np. wyrok NSA z 01.12.2010 r., II OSK 2108/10). W związku z tym należy jeszcze podkreślić, że linii rozgraniczających teren inwestycji w rozumieniu art. 54 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie można utożsamiać z granicami terenu objętego wnioskiem, o jakich mowa w art. 52 ust. 1a u.p.z.p. Jak to bowiem zostało objaśnione w orzecznictwie sądowym, zasadniczo linie rozgraniczające teren inwestycji mają pokazywać położenie planowanej inwestycji w stosunku do zabudowy istniejącej na sąsiednich nieruchomościach, pozwalając w ten sposób m.in. na ocenę dopuszczalności planowanej inwestycji w świetle przepisów prawa / przepisów szczególnych (por.: wyrok NSA z 20.12.2000 r., II SA/Gd 1524/98; wyrok WSA z 23.06.2008 r., II SA/Kr 390/08).

Mając wszystko to na uwadze, należy stwierdzić, że w przypadku inwestycji liniowych – czyli inwestycji obejmujących, tak jak w kontrolowanej sprawie, obiekty liniowe – wymagane linie rozgraniczające teren inwestycji, określane w załączniku graficznym do decyzji u.l.i.c.p., powinny nawiązywać do planowanego przebiegu tych obiektów (tu: planowanego przez Inwestora przebiegu linii elektroenergetycznej) w ten sposób, że powinny wyznaczać swoisty "korytarz" / "korytarze", w obrębie których przewiduje się (z pewną / niezbędną tolerancją) usytuowanie takich obiektów (zob. wyrok WSA z 30.11.2023 r., IV SA/Po 582/23).

W ocenie Sądu kontrolowana decyzja Wójta wskazanych wymogów nie spełnia, przynajmniej jeśli idzie o linie rozgraniczające teren inwestycji wytyczone w załączniku nr 1 do tej decyzji pomiędzy punktami A-B-C-D-O-P-R.

- zasadnie Skarżący wytknęli organom obu instancji brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz konsekwencji w ustaleniach, jeśli idzie o:

- zasadność dopuszczenia w decyzji Wójta możliwości usytuowania do 3 "stanowisk słupowych" (i to bez bliższego określenia ich lokalizacji) – w ramach inwestycji, która została określona przez Inwestora i organy jako "linia kablowa" (a więc, jak można rozumieć, układana w ziemi), a nie "linia napowietrzna";

- zapewnienie dostępu do drogi publicznej – jak bowiem wynika z wniosku Inwestora, miał on być "bezpośredni" z działek nr [...] i [...] (przeciwko czemu oponują Skarżący), podczas gdy w decyzji Wójta (w pkt 5 lit. a) ograniczono się do niczego nie przesądzającego wskazania: "dostęp do drogi publicznej – należy zapewnić z istniejących dróg";

- również zarzut naruszenia przez SKO przepisu art. 15 k.p.a. okazał się zasadny.

Nie ulega wątpliwości, że jednym z istotnych elementów unormowanej w tym przepisie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest obowiązek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym (por. wyrok WSA z 18.08.2010 r., IV SA/Wa 622/10). Brak w motywach decyzji ustosunkowania się do zarzutów odwołania uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju procedowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok NSA z 27.05.1998 r., IV SA 1130/96; por. też wyroki WSA: z 05.11.2010 r., I SA/Wa 539/10; z 02.12.2008 r., II SA/Rz 502/08; z 05.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13; z 03.10.2019 r., IV SA/Po 1251/17; z 08.082023 r., I SA/Bd 293/23).

W kontrolowanej sprawie, SKO wskazanym wymogom nie uczyniło zadość. Po pierwsze, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ten nie przedstawił zarzutów i wniosków odwołania, ograniczając się do sztampowego i nieadekwatnego stwierdzenia, jakoby Skarżący w odwołaniu (jedynie) "[w]skazali, iż są niezadowoleni z wydanej decyzji". Po drugie, SKO odniosło się do odwołania w sposób mało konkretny oraz wybiórczy. W szczególności pominęło milczeniem wytknięte przez Skarżących niekonsekwencje dotyczące dopuszczenia w decyzji Wójta możliwości lokalizowania "stanowisk słupowych" w ramach inwestycji polegającej na budowie "linii kablowej", a także kwestię braku wyznaczenia w tej decyzji przebiegu planowanej linii oraz lokalizacji ww. stanowisk słupowych. Po trzecie, wbrew błędnemu stanowisku SKO, w przypadku inwestycji mającej według wniosku inwestora stanowić inwestycję celu publicznego lokalizowaną w drodze decyzji u.l.i.c.p. zachodzi nie tylko możliwość, ale wręcz konieczność zbadania przez organ "celowości" realizacji takiej inwestycji – przede wszystkim w sensie wnikliwego wyjaśnienia konkretnego celu (przeznaczenia), jakiemu realizacja danej inwestycji ma służyć, zwłaszcza w kontekście możliwości przypisania jej znaczenia, o jakim mowa w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. (lokalnego / ponadlokalnego / krajowego, itd.). Poza tym uszło uwagi SKO, że w przypadku inwestycji celu publicznego, której potrzeba realizacji może następnie uzasadniać wywłaszczenie nieruchomości prywatnych, zgodnie z art. 112 i nast. u.g.n., to – jak trafnie zauważono w literaturze przedmiotu – już na etapie planowania przestrzennego dokonuje się wstępnej oceny niezbędności danej nieruchomości na cele publiczne. Rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter uprzedni względem postępowania wywłaszczeniowego i może mieć formę decyzji administracyjnej, w tym zwłaszcza decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. M. Szalewska, Wywłaszczenie nieruchomości, Toruń 2005, s. 111). Oznacza to, że już przy wydaniu takiej decyzji organ lokalizacyjny winien rozważyć i wykazać, że realizacja danej inwestycji celu publicznego jest rzeczywiście niezbędna / "celowa" (zob. wyrok WSA z 23.02.2023 r., IV SA/Po 719/22).

Natomiast odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu niepowiadomienia Skarżących przez Wójta o skompletowaniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji, należy wyjaśnić, że – jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie – sam fakt pozbawienia strony czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego na jego określonym etapie nie oznacza jeszcze, że kończąca je decyzja, choć naruszająca ogólną zasadę postępowania administracyjnego, będzie musiała zostać "automatycznie" uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcia konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydanej decyzji. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dopiero wykazanie – czego Skarżący w tej sprawie nie uczynili – że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa (por. m.in. wyrok NSA z 15.03.2024 r., I GSK 287/23).

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) – obejmujących uiszczone oddzielnie przez każdego ze Skarżących, z uwagi na odrębność ich interesów prawnych (wywodzonych przez nich z prawa własności różnych nieruchomości), kwoty wpisów od skargi, w wysokości po 500 zł – Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.