Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1265/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 4 i 7
journal: Dz.U. 2016 poz 487
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.K., [A.] Sp. z o.o. Sp. k. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1839/22 w sprawie ze skargi A.K., [A.] Sp. z o.o. Sp. k. w K. na uchwałę Rady Miasta Kraków z dnia 12 września 2018 r. nr CIX/2895/18 w przedmiocie ograniczenia w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży 1.postanawia sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1839/22 w ten sposób, że w wierszu piątym od dołu w oznaczeniu daty zaskarżonej uchwały, słowa: "12 czerwca 2018 r." zastąpić słowami: "12 września 2018 r." 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od A.K., [A.] Sp. z o.o. Sp. k. w K. solidarnie na rzecz Rady Miasta Kraków 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 22 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1839/22 oddalił skargę A.K. oraz A. sp. z o.o. sp. k. w K. na uchwałę Rady Miasta Kraków z 12 czerwca 2018 r. nr CIX/2895/18 w przedmiocie wprowadzenia ograniczeń na terenie Dzielnicy I Stare Miasto sprzedaży napojów alkoholowych w godzinach nocnych.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Rada Miasta Kraków uchwałą z 12 września 2018 r. Nr CIX/2895/18 działając na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm.; dalej: u.s.g.) oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2016 r. poz. 487, z późn. zm.; dalej: u.w.t.) wprowadziła na terenie Dzielnicy I Stare Miasto zakaz prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach od 22.00 do 6.00.

A.K. oraz A. sp. z o.o. sp. k. w Krakowie (dalej: skarżący) w skardze do WSA wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Zarzucili naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 12 ust. 4 i 7 u.w.t., art. 20, art. 22, art. 32 oraz art. 33 Konstytucji RP w związku art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646) oraz § 27 ust. 2 pkt 7 Statutu Miasta Kraków w zw. z art. 5a ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.s.g. podnosząc brak podstawy prawnej do wprowadzenia zakazu z powodu nieuwzględnienia postanowień tego aktu w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii, nieprzeprowadzenie w tym zakresie konsultacji społecznych z mieszkańcami Krakowa oraz naruszenie zasady równości podmiotów wobec prawa, a także zasady swobody działalności gospodarczej poprzez wprowadzenie zakazu tylko dla niektórych podmiotów, tj. tych, które oferują alkohol do spożycia poza miejscem sprzedaży i to wyłącznie na terenie Dzielnicy I Stare Miasto. Skarżący wskazali, że jako podmioty prowadzące sprzedaż alkoholu na terenie Dzielnicy I Stare Miasto mają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.

Na rozprawie przed WSA skarżący dodatkowo podnieśli niezgodność art. 12 ust. 4 u.w.t. z art. 32 Konstytucji RP, bowiem różnicuje on sytuację prawna przedsiębiorców ze względu na miejsce prowadzenia sprzedaży alkoholu.

WSA w Krakowie wyrokiem z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1131/18 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że – co do zasady – rada gminy jest upoważniona do stanowienia aktów prawa miejscowego przewidujących ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu, jednak podejmując tego rodzaju działalność uchwałodawczą rada gminy nie dysponuje nieograniczoną swobodą i nie może decydować na zasadzie swobodnego uznania. To oznacza, że w uzasadnieniu uchwały powinny zostać wskazane istotne, prawdziwe i rzetelnie umotywowane powody przemawiające za wprowadzeniem ograniczeń zasady swobody działalności gospodarczej. Zdaniem WSA zaskarżona uchwała takich elementów nie zawiera, a wskazane motywy wprowadzenia ograniczenia sprzedaży nawiązujące do bezpieczeństwa i porządku publicznego nie zostały dostatecznie uzasadnione. Zdaniem sądu wprowadzenie ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu wyłącznie w jednej dzielnicy Krakowa bez wskazania racjonalnych ku temu powodów narusza konstytucyjną zasadę równości, różnicując sytuację podmiotów prowadzących tożsamą przedmiotowo działalność gospodarczą bez uzasadnionej przyczyny.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA, sąd drugiej instancji), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Gminy wyrokiem z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 470/19 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.

Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia granic upoważnienia określonego art. 12 ust. 4 u.w.t. i kryteriów zawartych w art. 12 ust. 7 ustawy. NSA podkreślił, że sąd administracyjny nie może oceniać zgodności kontrolowanej uchwały z innymi kryteriami, niż legalność. Sąd drugiej instancji wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku stanowi przede wszystkim krytykę przyjętego przez Radę rozwiązania, jednocześnie zawiera ocenę, że zaskarżona uchwała nie została dostatecznie umotywowana. W ocenie NSA poza sporem pozostaje, że zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie, w którym Rada wskazuje przyczyny, dla których uznała za niezbędne wprowadzenie zakazu sprzedaży w godzinach nocnych napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w szczególności wymieniając kwestie porządku publicznego i bezpieczeństwa. Zdaniem NSA nie jest konieczne wykazanie, że podejmowane środki całkowicie wyeliminują istniejące zagrożenia związane ze spożyciem napojów alkoholowych. Jednocześnie nie można uznać, że przedstawione przez sąd pierwszej instancji analizy i statystyki wykazują, że na terenie Dzielnicy I Stare Miasto nie występuje problem zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego związany ze spożywaniem alkoholu w godzinach nocnych. NSA stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana w ramach ustawowego upoważnienia nie narusza zasady równości przewidzianej w art. 32 Konstytucji RP, gdyż wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) zostały potraktowane równo, według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oczywistym jest, że wobec zakresu delegacji ustawowej z art. 12 ust. 4 u.w.t. w uchwale mogło dojść do ograniczenia wyłącznie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach nocnych. Zaskarżona uchwała nie mogła objąć zakazem sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Wobec powyższego NSA uznał, że ustalone zaskarżoną uchwałą ograniczenia sprzedaży napojów alkoholowych wymagają ponownej kontroli przez sąd pierwszej instancji.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznał sprawę i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę stwierdzając, że zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa.

WSA wskazał, że orzekał po uchyleniu przez NSA poprzedniego wyroku wydanego w tej sprawie, co oznacza, że rozpoznając skargę A.K. i A. sp. z o.o. sp. k. w Krakowie działał w warunkach związania, stosownie do art. 190 i art. 153 p.p.s.a. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w powołanych przepisach oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w orzeczeniu NSA, jak też nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

W ocenie WSA Rada uchwalając zakaz sprzedaży na terenie Dzielnicy I Stare Miasto napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach od 22.00 do 6.00 nie naruszyła art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 12 ust. 4 i ust. 7 u.w.t., bowiem wprowadzone zaskarżoną uchwałą ograniczenia wpisują się w cele gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. WSA wskazał, że jednym z celów programu jest ograniczanie dostępu do alkoholu, a niewątpliwie wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych stanowi formę ograniczenia dostępu do alkoholu, stanowi zatem realizację celu tego programu.

WSA za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 20, art. 22, art. 32 oraz art. 33 Konstytucji RP w związku art. 2 prawa przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady równości podmiotów wobec prawa oraz zasady swobody działalności gospodarczej.

Sąd pierwszej instancji uznał, że nieprzeprowadzenie przez organ konsultacji społecznych z mieszkańcami pozostałych dzielnic miasta Krakowa i niezapoznanie się z opinią mieszkańców na temat zaskarżonej uchwały nie stanowi istotnego naruszenia prawa.

WSA podkreślił, że zasadniczą kwestią w sprawie było to, czy wprowadzony zaskarżoną uchwałą zakaz sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych we wskazanej dzielnicy Krakowa został wystarczająco uzasadniony. W ocenie sądu powołanie się przez organ na kwestie porządku publicznego i bezpieczeństwa oraz cel wprowadzenia zakazu, którym było ograniczenie sprzedaży i spożycia alkoholu w godzinach nocnych poza miejscem sprzedaży znajdują potwierdzenie w przedstawionym przez Gminę materiale. Zdaniem sądu, cele i wartości jakie przyświecały organowi podejmującemu zaskarżoną uchwałę są zgodne z celem unormowania z art. 12 ust. 4 u.w.t. i nie naruszają przywołanych wyżej zasad konstytucyjnych.

Skargę kasacyjną wnieśli A.K. oraz A. sp. z o.o. sp. k. w Krakowie zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez dokonanie przez WSA w Krakowie błędnej oceny legalności zaskarżonej uchwały i niedopełnienie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i w efekcie oddalenie skargi, pomimo braku podstaw;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tego przepisu pomimo, że w świetle wymienionych w pkt 2 niniejszej skargi zarzutów naruszeń prawa materialnego nie zachodziły podstawy do oddalenia skargi;

- art. 193 Konstytucji RP poprzez zaniechanie zwrócenia się z pytaniem prawnym w trybie tego przepisu co do zgodności art. 12 ust. 4 u.w.t. z art. 20, art. 22 i art. 32 Konstytucji RP,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności:

- art. 32 Konstytucji poprzez zastosowanie art. 12 ust. 4 u.w.t. w związku z art. 151 p.p.s.a., który jest sprzeczny z ww. przepisem Konstytucji, bowiem różnicuje sytuację prawną przedsiębiorców sprzedających napoje alkoholowe w zależności od tego, czy sprzedawany alkohol przeznaczony jest do spożycia w miejscu sprzedaży, czy też poza nim;

- art. 20, art. 22, art. 32 oraz art. 33 Konstytucji RP w zw. art. 2 prawa przedsiębiorców w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zaskarżona uchwała nie narusza zasady równości podmiotów wobec prawa oraz zasady swobody działalności gospodarczej poprzez wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach od 22.00 do 6.00 tylko dla niektórych podmiotów, tj. tych które oferują alkohol do spożycia poza miejscem sprzedaży i to wyłącznie na terenie Dzielnicy I Stare Miasto i zaakceptowanie, że zasadne było nieuwzględnienie sytuacji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą alkoholu, których działalność ze względu na jej charakter nie stwarza zagrożenia dla zdrowia, moralności publicznej czy bezpieczeństwa publicznego, poprzez co skarżącemu zostało w sposób nieuzasadniony ograniczone wolne dla każdego na równych prawach, prawo wykonywania działalności gospodarczej;

- art. 12 ust. 4 u.w.t. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez wprowadzenie ograniczeń w nocnej sprzedaży alkoholu "od 22:00 do 6:00". podczas gdy przywołany powyżej przepis przewiduje możliwość wprowadzenia ograniczeń "między godziną 22:00 a 6:00", zatem od 22:01 do 5:59,

- art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w zw. z art. 12 ust. 4 i 7 u.w.t. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie za zasadne wprowadzenie zakazu prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Dzielnicy I Stare Miasto przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach od 22.00 do 6.00 podczas gdy Gminny program profilaktyki przyjęty uchwałą nr XCI/2389/17 Rady Miasta Kraków z dnia 20 grudnia 2017 r., tj. Gminny programy profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz p przeciwdziałania narkomanii na rok 2018 nie tylko nie przewiduje wprowadzenia regulacji dotyczących godzin sprzedaży napojów alkoholowych, ale również nie zawiera nawet analizy wpływu ewentualnego wprowadzenia takiego ograniczenia na wypełnianie założeń programu profilaktyki oraz poprzez niesłuszne uznanie, że ogólne określenie celu uchwały jako ograniczenia dostępu do alkoholu było wystarczające;

- naruszenie § 27 ust. 2 pkt 7 Statutu Miasta Kraków przyjętego Uchwałą nr CXXV1934A4 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia oraz ogłoszenia tekstu jednolitego Statutu Miasta Kraków w zw. art. 5a ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zasadne było nieprzeprowadzenie konsultacji społecznych z mieszkańcami pozostałych dzielnic miasta Kraków, w tym w szczególności z mieszkańcami dzielnic bezpośrednio sąsiadujących z dzielnicą I Stare Miasto, co z kolei doprowadziło do uniemożliwienia organom gminy zapoznania się z opinią mieszkańców na temat zaskarżonej uchwały;

- art. 14 prawa przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady pewności prawa wyrażoną w tym przepisie. Dwa miesiące przed jej podjęciem (4 lipca 2018 r.) Rada Miasta zdecydowała się nie wprowadzać takich ograniczeń, a od tego czasu nie zmieniło się nic.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawili argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Kraków wniosła o oddalenie jej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych oraz przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Na wstępie NSA wskazuje, że stosownie do art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Omyłka pisarska w rozumieniu tego przepisu to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazu. NSA stwierdza, że w wyniku oczywistej omyłki w objętym skargą kasacyjną wyroku WSA w Krakowie z 22 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1839/22, błędnie oznaczono datę wydania zaskarżonej uchwały Rady Miasta Krakowa wskazując, że był to "12 czerwca 2018 r.", zamiast (prawidłowo) "12 września 2018 r.". Z tego względu NSA, na podstawie art. 156 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy NSA przypomina, że zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna A.K. oraz A. sp. z o.o. sp. k. w Krakowie oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej dokonuje oceny stosowania prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych podyktowane jest tym, że ocena stosowania i wykładni prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna jest niezasadna, dlatego nie mogła skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Niezasadność skargi kasacyjnej posiada dwojakie źródło. Po pierwsze skarga ta jest formalnie wadliwa, co w znacznym stopniu ogranicza możliwość kontroli zaskarżonego wyroku z punktu widzenia naruszeń prawa podniesionych w zarzutach. Wady te należy odnieść do dwóch płaszczyzn. Jedna z nich związana jest z brakiem powiązania zarzutów z treścią art. 190 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie nie zauważają, że skarżony wyrok sądu pierwszej instancji z 22 lutego 2023 r. zapadł po wyroku NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 470/19. Ten ostatni wyrok dla rozpoznawanej sprawy ma takie znaczenie, że modyfikuje treść zarzutów. Inaczej rzecz ujmując, oznacza to, że zarzuty obecnie rozpoznawanej skargi kasacyjnej muszą być stawiane z perspektywy treści art. 190 p.p.s.a., bo przecież ze względu na ten przepis sąd pierwszej instancji i strony zostali związani oceną prawną. Konsekwencją tego jest to, że zarzuty kasacyjne nie mogą odnosić się wprost do przepisów, które zdaniem skarżących kasacyjnie zostały naruszone, ale mają naruszenie tych przepisów ujmować ze względu na treść art. 190 p.p.s.a. Zatem skuteczny zarzut – od strony formalnej – powinien wskazywać, że określone przepisy materialne lub procesowe zostały naruszone, bowiem sąd pierwszej instancji działał poza granicami związania, a więc dokonywał wykładni lub stosował przepisy w sposób odmienny niż to wynikało ze związania wyrokiem sądu drugiej instancji z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 470/19.

W rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga kasacyjna tego warunku nie spełnia. W tym zakresie jest ona wadliwa. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że zarzuty materialne odnoszą się do problemów przesądzonych w wyroku NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 470/19. Kwestie te wprost cytuje sąd pierwszej instancji, zatem trudno przyjąć, że wyrok tego sądu objęty skargą kasacyjną narusza prawo, skoro wypełnia zakres związania wynikający z art. 190 p.p.s.a. Dodatkowo NSA zwraca uwagę, że z treści art. 190 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że po wyroku sądu drugiej instancji z 24 sierpnia 2022 r. i ponownym rozpoznaniu sprawy, skarga kasacyjna nie może być oparta na podstawie sprzecznej z wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny. Analiza zarzutów kasacyjnych rozpoznawanej skargi prowadzi do wniosku, że oparta jest ona na twierdzeniach odmiennych od przyjętych przez NSA, zatem zarzuty zostały sformułowane w sprzeczności z wykładnią dokonaną przez ten sąd.

Druga płaszczyzna wadliwości formalnej odnosi się do zarzutów procesowych. W tym obszarze NSA w wyroku z 24 sierpnia 2022 r. nie związał sądu pierwszej instancji. Zatem w przypadku tych zarzutów nie ma zastosowania art. 190 p.p.s.a. Jednak zarzuty kasacyjne odnoszące się do materii procesowych nie zostały połączone z przepisami proceduralnymi stosowanymi przez organ. Zarzuty tak skonstruowane są wadliwe. W orzecznictwie ten problem jest ujmowany jednoznacznie i opiera się na założeniu, że art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., a także art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (który to przepis odnosi się zresztą do decyzji, a nie uchwał) nie mogą być samoistnymi podstawami kasacyjnymi.

Powyższe uchybienia rozpoznawanych skarg kasacyjnych wyłączają możliwość kontroli zaskarżonego wyroku z punktu widzenia zarzutów wykazujących opisane wcześniej wady. Jednak na marginesie NSA potwierdza trafność stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie konstytucyjności rozwiązania przyjętego w zaskarżonej uchwale, zatem NSA nie widział powodów do stosowania art. 193 Konstytucji RP, przy czym należy zwrócić uwagę, że przepis ten jest skierowany do sądu, a nie strony i z tego powodu nieskorzystanie przez sąd z możliwości zadania pytania do Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego.

Z tych wszystkich powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który występował przed sądem pierwszej instancji (pkt 3 sentencji).