Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2100/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art 200 w zw. z art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Państwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Państwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Instytut" lub "organ"), działając na podstawie 16 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p."), po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w [...] (dalej "skarżąca"), o udostępnienie informacji publicznej odmówił udostępnienia informacji publicznej, w następującym zakresie:

1) liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki,

2) liczby i rodzajów wad poczętego dziecka,

3) dostępnych do wykonania i rozliczenia z NFZ procedur i metod stosowanych w poszczególnych latach,

4) tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych obecnie bądź w przeszłości mających możliwość wykonywania przerwania ciąży.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z [...] lipca 2023 r. skarżąca zwróciła się do Instytutu o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. Pismem z [...] sierpnia 2023 r., Instytut udostępnił informację w sprawie liczby przerwań ciąży dokonanych w latach 2016 - 2022, z podziałem na przerwania:

1) z powodu zagrożenia zdrowia lub życia matki,

2) w wyniku badań prenatalnych,

3) w wyniku czynu zabronionego.

Jednocześnie Instytut poinformował, że w zakresie pozostałych wnioskowanych danych nie prowadzi zestawień danych zgodnie z przesłanym wnioskiem, a zatem wnioskowaną informację w tym zakresie należy uznać za informację o charakterze przetworzonym.

Organ podał dalej, że wezwał skarżącą do wykazania z punktu widzenia jakiego konkretnie interesu publicznego istotne są jej zdaniem żądane informacje, a także do wskazania, na jakiej podstawie ich udostępnienie można uznać za szczególnie istotne dla interesu publicznego. Instytut wyjaśnił, że skarżąca pismem z [...] sierpnia 2023 r., wskazała na prowadzone przez siebie rozlegle badania i prezentowane statystyki dotyczące zabiegów przerywania ciąży w Polce oraz swoją szeroką rozpoznawalność

w społeczeństwie.

Instytut uznał, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie wykazała by udostępnienie przez instytut wnioskowanych informacji stanowiących informację przetworzoną było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu

w szczególności skarżąca nie wykazała by uzyskanie przez nią wnioskowanych bardzo szczegółowych informacji (wobec wcześniejszego udzielenia informacji o liczbie zabiegów i podstawach ich przeprowadzenia) było istotne w celu podejmowania przez nią działań dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej oraz lepszej ochrony interesu publicznego.

Natomiast w zakresie informacji o tytułach naukowych, specjalizacjach, imionach i nazwiskach lekarzy, zatrudnionych obecnie bądź w przeszłości, mających możliwość wykonywania przerywania ciąży, w ocenie Instytutu, informacja ta w ogóle nie stanowi informacji publicznej.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie

i uznanie żądanych informacji za informacje przetworzone w sytuacji gdy w ocenie skarżącej są to informacje proste. Skarżąca stoi na stanowisku (co wykazuje

w uzasadnieniu swojego wniosku), że żądane informacje nie są informacjami przetworzonymi a prostymi. Jednakowoż pomimo tego, z ostrożności procesowej skarżąca w odpowiedzi na wezwanie organu wykazała szczególny interes w uzyskaniu żądanych informacji; wnioskodawca (tj. fundacja) jest organizacją pro-life, z wysoką rozpoznawalnością i na skutek wezwania organu wykazany został szczególny interes.

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej skarżącej w sytuacji gdy uprawnienie to wynika wprost z Konstytucji, niewystarczające uzasadnienie odmowy udzielenia informacji publicznej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o zobowiązanie przez Sąd organu do udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie zgodnie z wnioskiem skarżącej. Skarżąca zaznaczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Organ podniósł, że w zaskarżonej decyzji poinformował skarżącą, iż nie prowadzi zestawień danych zgodnie z przesłanym wnioskiem. Wnioskowane informacje zawarte są w, prowadzonych w wersji papierowej, historiach choroby. Dla uzyskania tych informacji niezbędne byłoby zatem przeanalizowanie historii chorób. Instytut podał, że

w okresie 2016 - 2022 w Klinice Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej miało miejsce ponad 19.000 hospitalizacji. Wyselekcjonowanie odpowiednich historii chorób a następnie ich przeanalizowanie nie stanowi prostych czynności technicznych. Wnioskowane w tym zakresie informacje stanowiłyby zatem informacje przetworzone.

Ponadto organ podtrzymał stanowisko wskazujące, że informacja o tytułach naukowych, specjalizacjach, imionach i nazwiskach lekarzy, zatrudnionych obecnie bądź w przeszłości, mających możliwość wykonywania przerwania ciąży, nie stanowi informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W skardze skarżąca oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

W odniesieniu da takiego oświadczenia skarżącej organ również nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do informacji obejmuje dostęp do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych

w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust 1 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji,

o których mowa w tym artykule, określają ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Otwarty katalog desygnatów odnośnego pojęcia zawiera art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Podnieść należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Bezsporne jest również to, że dane wskazane w pkt 1-3 sentencji decyzji stanowią informację publiczną. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2006r. sygn. akt I OSK 123/06, LEX nr 291357; 30 września 2015r. sygn. akt I OSK 2093/14; 29 kwietnia 2020r. sygn. akt I OSK 1574/19 - dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymieniono kategorie informacji publicznej, które z mocy prawa podlegają udostępnieniu. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych (pkt 4). Zdaniem Sądu informacje wskazane w pkt 1-2 sentencji obejmujące dane statystyczne związane

z zabiegami przerywania ciąży stanowią dane publiczne. Informację publiczną stanowią również informacje o dostępnych do wykonania i rozliczenia z NFZ procedur i metod stosowanych w poszczególnych latach w Instytucie (pkt 3 sentencji decyzji).

W tym miejscu zauważyć należy, że w pkt 4 sentencji decyzji odmówił skarżącej udostępnienie informacji w zakresie "tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych obecnie bądź w przeszłości mających możliwość wykonywania przerwania ciąży". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał natomiast, że tego rodzaju informacja nie stanowi informacji publicznej.

Podnieść należy, że takie działanie organu jest błędne. Skoro bowiem, zdaniem organu, informacje wskazane w pkt 4 sentencji decyzji nie stanowią informacji publicznej, to brak jest podstaw do odmowy ich udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie przepisów u.d.i.p. Tak jak wskazano już wyżej ustawa ta ma zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy jej regulacji. Abstrahując od tego, czy prawidłowo organ uznaje, że tego rodzaju dane nie stanowią informacji publicznej, nie powinien on w odniesieniu do tej kategorii informacji wydawać decyzji administracyjnej. W przypadku gdy w ocenie organu wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej powinien on o tym poinformować wnioskodawcę w drodze zwykłego pisma.

W orzecznictwie wskazuje się, że załatwiając wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on tą informacją oraz, gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Takie pismo informacyjne ostatecznie załatwia wniosek zgłoszony w trybie u.d.i.p. Przy czym, jeżeli wnioskodawca nie zgadza się z taką oceną wniosku, to środkiem do kwestionowania zasadności stanowiska podmiotu zobowiązanego jest skarga na bezczynność kierowana do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3433/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W dalszej kolejności wskazać należy, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane.

W orzecznictwie wskazuje się informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją; informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r.; sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r.; sygn. akt I OSK 1645/14 oraz z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 977/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazuje się również, że informacja przetworzona to tak informacja, która jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2013 r.; sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13 oraz sygn. akt I OSK 865/13); proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2010 r.; sygn. akt I OSK 1737/12);

Ponadto o przetworzonym charakterze informacji może świadczyć to, że jej przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy

o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 października 2014 r.; sygn. akt I OSK 140/14, z dnia 21 września 2012 r.; sygn. akt I OSK 1477/12, z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 792/11, z dnia 8 czerwca 2011 r.; sygn. akt I OSK 426/11, z dnia 17 października 2006 r.; sygn. akt I OSK 1347/05, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W referowanym powyżej nurcie orzeczniczym przyjmuje się więc – ogólnie rzecz ujmując – że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Podkreślić przy tym należy, na co zwraca się również uwagę w judykaturze, że

w każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 314/22).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymogów tych nie spełnia. W jego treści organ nie przytoczył bowiem żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o przetworzonym charakterze żądanych przez skarżącą informacji.

Organ nie wskazał, w jaki sposób przetwarza dane objęte wnioskiem, na jakich nośnikach są one utrwalone i jakie działania zmuszony byłyby podjąć aby je udostępnić skarżącej. Nie podał też ilu pracowników i przez jaki czas byłoby ewentualnie zaangażowanych w proces przetwarzania informacji, ani też w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona. Nie można w takiej sytuacji ocenić, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami. Uniemożliwia to Sądowi weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną.

Odnotować należy, że informacje na ten temat znajdują się w pewnym stopniu

w dołączonych do akt piśmie organu z dnia [...] sierpnia 2023 r. oraz w odpowiedzi na skargę.

Podnieść jednak należy, że ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu podlega decyzja administracyjna. Nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie w aktach sprawy informacji, które mogłyby świadczyć o prawidłowości wydanej w sprawie decyzji, w sytuacji gdy uzasadnienie tej decyzja takich danych nie zawiera.

Podkreślić też należy, że braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie mogą być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym odrębnym od zaskarżonego aktu administracyjnego i nie podlega kontroli Sądu. Nie jest bowiem środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Prawidłowość uzasadnienia decyzji jest kluczowa dla jej oceny, co akcentowano już powyżej, gdyż w przeciwnym razie wymyka się spod kontroli Sądu.

Powyższe zaniechanie w sposób istotny narusza regulację art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W konsekwencji, wobec lakonicznych rozważań organu w przedmiotowym zakresie, dokonana w zaskarżonej decyzji ocena, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, nie poddawała się kontroli Sądu.

Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że decyzja odmowna powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, z której wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości z jakich względów uznał, że w konkretnej sprawie, rozpatrywanej indywidualnie, wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Organ w niniejszej sprawie nie dopełnił powyższych obowiązków. Nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek skarżącej dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji ww. pojęcia,

a przedstawione powyżej kierunki jego interpretacji z reguły opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego.

W tym stanie rzeczy uzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. Wskazać w tym zakresie należy, iż prawidłowa realizacja art. 7 k.p.a. wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Uzasadnione jest także w tej sytuacji postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie. Organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii miało natomiast charakter pierwszorzędny, bowiem dopiero wykazanie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej wiąże się z koniecznością spełnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w jej udostępnieniu (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zaniechania organu w tym zakresie skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag. Organ weźmie pod uwagę, że obowiązek wykazania, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co organ rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy tak, by możliwa była weryfikacja, czy realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych

i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu

i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Organ uwzględni również to, że decyzja o odmowie udostępniania informacji publicznej może być wydana wyłącznie

w odniesieniu do danych, które stanowią informację publiczną w myśl u.d.i.p.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.