Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 130/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1224/21 w zakresie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 stycznia 2020 r. nr DPR.721.1.2019, DPR.721.1.2020, DPR.721.2.2020, DPR.721.3.2020 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") umorzył postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone ze skargi A. D. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 stycznia 2020 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji.

Sąd I instancji uznał, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 stycznia 2020 r. wniosły także inne podmioty i jej kontrola sądowa została przeprowadzona w postępowaniu o sygn. VI SA/Wa 317/20.

W ocenie Sądu I instancji, w toku powyższego postępowania oceniono legalność zaskarżonej decyzji, a sąd nie dopatrzył się jej wadliwości.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania, podczas gdy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania,

2) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a poprzez błędne przyjęcie, że występuje trwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania oraz, że postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na oddalenie skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. VI SA/Wa 317/20 przez NSA, podczas gdy w świetle stanowiska orzecznictwa i doktryny: postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. m.in. wówczas gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało pozbawione bytu prawnego w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym lub w wyniku wykonania przez organ wyższego stopnia uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. – co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca,

3) naruszenie art. 111 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a poprzez umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na oddalenie skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. VI SA/Wa 317/20 przez NSA, podczas gdy w przedmiotowej sprawie Sąd zaniechał połączenia spraw dotyczących skarg na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 stycznia 2020 r. w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec P. w S., umorzenia instrumentów kapitałowych, zastosowania instrumentów przymusowej restrukturyzacji, powołania administratora do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia,

4) naruszenie art. 111 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie połączenia przedmiotowej sprawy ze sprawa prowadzoną przez WSA w Warszawie sygn. VI SA/Wa 317/ dotyczących skarg na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 stycznia 2020 r. w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec P. w S., umorzenia instrumentów kapitałowych, zastosowania instrumentów przymusowej restrukturyzacji, powołania administratora – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, podczas gdy zgodnie z brzmieniem ww. przepisu Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą,

5) naruszenia art. 183 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że WSA w Warszawie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w sprawie prowadzonej pod sygn. VI SA/Wa 317/20 nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, podczas gdy w sprawie prowadzonej przed WSA w Warszawie pod sygn. VI SA/Wa 317/20 – zostały wniesione skargi kasacyjne, a w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgodnie z art. 183 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej tym samym Skarżący został pozbawiony możliwości podniesienia ewentualnych zarzutów w postępowaniu kasacyjnym,

6) naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a w związku z art. 103 ust. 5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o bankowym funduszu gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2016 r., poz. 996 ze zm; dalej: ustawa o bfg) w związku z art. 104 ust. 2 ustawy o bfg poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi Skarżącego, podczas gdy sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej rozpoznaje skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę,

7) naruszenia art. 170 p.p.s.a w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania z uwagi na uprawomocnienie się wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. VI SA/Wa 317/20, podczas gdy orzeczenie w sprawie sygn. VI SA/Wa 317/20 nie determinuje w sposób obligatoryjny rozstrzygnięcia w tej sprawie, a w prawie polskim brak jest instytucji wiążących precedensów, w konsekwencji WSA ma możliwość dokonania samodzielnie kompletnych ustaleń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne o następującej treści: "1. Czy art. 85 ust. 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U.UE.L.2014.173.190 ze zm.) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/30 ze zm.) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniesienia przez radę nadzorczą podmiotu w restrukturyzacji skargi do krajowego sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, skuteczny środek ochrony prawnej uznaje się za zapewniony także osobom, które w zaskarżeniu tej decyzji upatrują ochrony swojego interesu prawnego, w sytuacji gdy sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a prawomocny wyrok, wydany w wyniku rozpoznania tej skargi jest skuteczny erga omnes i gdy możliwość uzyskania przez te osoby ochrony ich interesu prawnego nie jest uzależniona od odrębnego wniesienia przez nie skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję? 2. Czy art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wprowadzający wymóg sprawnej kontroli sądowej oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, stanowiące o skutecznej ochronie prawnej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zastosowaniu przepisu proceduralnego państwa członkowskiego, który zobowiązuje krajowy sąd administracyjny do łącznego rozpoznania wszystkich skarg, jakie zostały wniesione do tego sądu na decyzję organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w sytuacji gdy zastosowanie tego przepisu wraz z innymi wymogami krajowej procedury sądowoadministracyjnej powoduje, że z uwagi na znaczną ilość takich skarg wydanie wyroku w sprawie może okazać się nadmiernie utrudnione o ile w ogóle możliwe w rozsądnym terminie? 3. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że pozwala on państwu członkowskiemu na niedokonywanie strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od innych funkcji tego organu jako ustawowego gwaranta depozytów bankowych lub kuratora banku (tymczasowego administratora) ustanowionego na podstawie decyzji krajowego organu właściwego dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE? 4. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że w przypadku uchybienia przez państwo członkowskie obowiązkowi ustanowienia odpowiednich uzgodnień strukturalnych dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy funkcjami nadzoru na mocy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub innymi funkcjami odpowiedniego organu a funkcjami organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, warunek operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów może być uznany za spełniony, jeśli krajowy sąd administracyjny kontrolujący decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji uzna, że zastosowane inne rozwiązania organizacyjne i działania faktyczne organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, były wystarczające dla osiągnięcia tego skutku?".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pierwsze z wyżej wskazanych pytań prejudycjalnych zmierza do ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje legitymacja czynna do wniesienia skargi na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. Z kolei pytanie 3 i 4 odnoszą się do zakresu kontroli legalności decyzji BFG, jaką w świetle postanowień dyrektywy 2014/59/UE powinien był przeprowadzić sąd administracyjny przy rozpoznawaniu skarg na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku.

W rozpoznawanej sprawie zachodzi zatem zależność, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie ww. zagadnień będzie miało istotne znaczenie dla wyniku postępowania toczącego się w rozpoznawanej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Dla uniknięcia ewentualnej konieczności wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a., postępowanie należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia TSUE w przedmiocie powyższych pytań prejudycjalnych. Za zawieszeniem postępowania w takiej sytuacji przemawiają względy celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnione jest zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.