Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 430/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a
journal: Dz.U. 2024 poz 728
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2024 r. sprawy ze skargi [...] spółka z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na F.H.U. C. – T. sp. z o.o. w B. karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. Inne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 366/23 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w tym zakresie wskazał na wątpliwości dotyczące kwestii prawidłowości udzielonego w sprawie pełnomocnictwa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. Inne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia. W tym zakresie podał, że dwuletni termin przedawnienia określony w art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d."), z dniem wniesienia przez stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy uległ zawieszeniu. Uwzględniając te okoliczność, zdaniem organu, termin przedawnienia jeszcze nie upłynął.

W zakresie ustaleń faktycznych organ podał, że ciągnik samochodowy marki S. został po raz pierwszy zarejestrowany dnia [...] maja 2003 r., a naczepa marki T. - dnia [...] lipca 1994 r. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła do 40 t. Pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu METEOR. W dniu kontroli pojazdem członowym strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem buraków cukrowych. W sprawie brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do niepodzielności przewożonego ładunku. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 42,15 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,15 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 5,37 %), Podmiot wykonujący przewóz nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Zgodnie z lp. 10.2.2 załącznika nr [...] do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5% i mniej niż 10%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do kwestii braku korekty masy pojazdu o 2%, organ odwołał się do przepisów zarządzenia nr [...] Inne z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad plonowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego i zauważył, że wartość rzeczywistej masy całkowitej wynosiła 42,15 t (6,5 t + 10,75 t, + 8 t + 8,25 t + 8,65 t), a po zastosowaniu korekty 41,05 t (6,3 t + 10,45 t + 7,8 t + 8,05 t + 8,45 t), a zatem nadal przekraczała dopuszczalna masę całkowitą kontrolowanego pojazdu członowego wynoszącą 40 t. W związku z tym, podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnej normy były wartości wprost odczytane ze wskaźnika wagi.

Dalej organ zaznaczył, że skoro pierwsza data rejestracji ciągnika samochodowego S. to dzień [...] maja 2003 r., a zatem po dacie [...] marca 2003 r., w związku z czym wyjątek zawarty w § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.

Organ wskazał też, że z treści zeznań kontrolowanego kierowcy A. C., przesłuchanego w charakterze świadka podczas kontroli drogowej, wynika, iż załadunku dokonano za pomocą ładowarki wyposażonej w wagę, a kierowca sugerował się w kwestii ilości buraków jaką można załadować datą pierwszej rejestracji pojazdu. Jednocześnie kierowca nie pamiętał dokładnej daty pierwszej rejestracji ciągnika samochodowego. Na miejscu załadunku, tj. polu nie było możliwości zważenia pojazdu pod względem nacisków osi, dopuszczalnej masy całkowitej, a pojazd był wyposażony w tonażer, który pozwalał na określenie rzeczywistej masy całkowitej i manometr, który pozwalał na określenie poszczególnych nacisków osi. Zdaniem organu, treść zeznań kierowcy i złożone wyjaśnienia strony, wskazują, iż strona błędnie przyjęła, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosi do 42 t. Gdyby strona dokonała weryfikacji treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, uzyskałaby jednoznacznie informację, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi do 40 t, gdyż pierwsza rejestracja tego pojazdu nastąpiła po dniu [...] marca 2003 r. W konsekwencji organ uznał, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zakwestionowała sposób ważenia pojazdu, wskazując, że ważenie pojazdu przewożącego materiały sypkie (buraki cukrowe) powinno odbywać się na wadze stacjonarnej, a nie metodą dynamiczną, która może powodować przesuwanie się towaru podczas ważenia. Spółka podała, że wykonujący załadunek i przewóz upewnił się jaką masę całkowitą ma pojazd, którego był kierowcą. Z tabliczki znamionowej pojazdu odczytał informację, że masa całkowita pojazdu wynosi 42.000 kg i do takiej wartości załadował pojazd, uwzględniając rozłożenie ładunku na osi. Dalej skarżąca podniosła, że pojazd uzyskał polską homologacje pod koniec 2002 r. zgodnie z dokumentacją techniczną i obowiązującym prawem na terenie Polski. Homologacja wydana dla pojazdu w ramach umowy pomiędzy producentem zagranicznym S. a Rzeczpospolitą Polską, gdzie to strona [...] określiła techniczne i prawne warunki, jest wiążąca i ostateczna. Następnie spółka podniosła, że nie zgadza się ze zmianą zarządzenia Inne, gdzie wyeliminowana została 2% korekta wagi. W ocenie skarżącej, dla utrzymania wysokiego zaufania do instytucji jakim jest Inspekcja Transportu Drogowego i zachowania sprawiedliwości społecznej powinna być przywrócona 2% korekta wagi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2021 r. w miejscowości T. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki S. i trzyosiowej naczepy marki T.. Podczas kontroli ustalono, że F.H.U. C.-T. spółka z o.o. wykonywała przewóz drogowy buraków cukrowych. Pojazdem kierował A. C.. W trakcie kontroli drogowej dokonano ważenia pojazdu członowego wagą dynamiczną typu METEOR. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 42,15 ton, a więc przekraczającą wartość dopuszczalną (40 ton) o 2,15 ton, tj. o 5,37%. W konsekwencji organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.2 załącznika nr [...] do u.t.d.

Podkreślenia wymaga, że sprawa ta była już rozpatrywana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 366/23 uchylił decyzję organu odwoławczego, z uwagi na nieprawidłowe umocowanie A. C. do działania w imieniu spółki na etapie postępowania odwoławczego. Zalecenia zawarte w tym wyroku zostały przez organ wykonane. Na wezwanie organu strona załączyła do akt pełnomocnictwo ogólne dla A. C. podpisane przez dwóch członków zarządu (k. 89 akt adm.).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 2 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie (ust. 1) Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7 pkt 2).

W myśl lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 5% i mniej niż 10% sankcjonowane jest karą w kwocie [...]zł.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (dalej: "rozporządzenie"), dopuszczalna masa całkowita pojazdu, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Dodać przy tym należy, że przedmiotowe rozporządzenie stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym.

Tym samym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu powinna wynosić do 40 ton. Tymczasem w wyniku ważenia pojazdu ustalono, że masa pojazdu wynosiła 42,15 ton, zatem – jak to już zaznaczono - przekraczała dopuszczalną wartość (40 ton) o 2,15 ton, tj. o 5,37%. Organ zasadnie zatem wymierzył skarżącej karę w wysokości [...] zł.

Rację ma też organ, że w sprawie nie znajduje zastosowanie § 57 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem [...] marca 2003 r. może wynosić 42 tony. W rozpatrywanej sprawie kontroli podlegał pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego i naczepy, a nie samej naczepy, a zatem warunek daty pierwszej rejestracji dotyczy zarówno ciągnika samochodowego jak i naczepy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 717/21). W zaskarżonej decyzji wskazano, że ciągnik samochodowy marki S. został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...] maja 2003 r., zaś naczepa marki T. w dniu [...] lipca 1994 r., co oznacza, że wyżej wymieniony przepis nie znajduje zastosowania, gdyż ciągnik samochodowy nie był po raz pierwszy zarejestrowany przed dniem [...] marca 2003 r..

Fakt, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu potwierdza także protokół kontroli drogowej z dnia [...] października 2021 r. (k. 23-24 akt adm.). W orzecznictwie sądowym akcentuje się walor dowodowy protokołu z kontroli, a mianowicie, że ma on walor dokumentu urzędowego (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada.) listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 997/15). W wyroku z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1416/15 NSA stwierdził, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest funkcjonariuszy i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Należy również zauważyć, że do protokołu przesłuchania (k. 11-13 akt adm.) kierowca stwierdził, że nie wnosi żadnych uwag co do procedury ważenia pojazdu.

W skardze strona wskazała na możliwe przemieszczanie buraków podczas ważenia za pomocą wag dynamicznych, jednak nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że został on poinformowany przez funkcjonariusza ITD, że procedura ważenia przy użyciu wag przenośnych do pomiarów dynamicznych polega na powolnym przejeżdżaniu przez pojazd kolejnymi osiami przez wagę ze stałą prędkością od 1 do 5 km/h. Funkcjonariusz zarówno przed, jak i w trakcie ważenia na bieżąco instruował kierowcę odnośnie przebiegu tej czynności. Jak to już zaznaczono kierowca nie wniósł żadnych uwag co do procedury ważenia pojazdu. Jego zeznania nie potwierdzają, że podczas ważenia nastąpiło przemieszczenie ładunku. Twierdzenie zatem skarżącej, że w związku z przemieszczeniem ładunku podczas ważenia mogło dojść do nieprawidłowego pomiaru, nie zasługuje na uwzględnienie. Nadto podczas ważenia pojazd poruszał się z prędkością 2 km/h (k. 20 akt adm.). Przy takiej prędkości nie jest możliwe, aby ładunek ważący 42,15 ton mógł się przemieścić.

Podkreślenia wymaga, że to w gestii podmiotu wykonującego przewóz jest takie zorganizowanie przejazdu, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to ten podmiot ma obowiązek podjęcia odpowiednich działań, by zweryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przewozu. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że poinformował on operatora ładowarki by załadował pojazd do 42 ton. Nadto zeznał, że po dokonanym załadunku pojazd nie został zważony pod względem rzeczywistej masy całkowitej.

Strona podnosi również, że na tabliczce znamionowej podano, że całkowita waga pojazdu wynosi 42.000 kg i do tej wielkości pojazd został załadowany. Podkreślenia jednak wymaga, że dokumentem potwierdzającym dane techniczne pojazdu, w tym dopuszczalną masę całkowitą pojazdu jest dowód rejestracyjny. Jest to dokument urzędowy. Z dowodu tego wynika, że masa ta wynosi 40 ton (k. 116 akt adm.) i trudno, żeby skarżąca o tym nie wiedziała. W rezultacie informacje o wadze pojazdu zawarte na tabliczce znamionowej nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ma także znaczenia fakt, że w dniu kontroli kierowca nie posiadał dowodu rejestracyjnego pojazdu.

Do akcentowanej przez spółkę kwestii niezastosowania korekty (2%) uzyskanego wyniku pomiaru, organ szczegółowo odniósł się w zaskarżonej decyzji (str. 7-10). Należy zauważyć, że zgodnie z § 31 ust. 2 zarządzenia nr [...] Inne z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad plonowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, jeżeli wynik pomiaru odczytany wprost odpowiednio z wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego wskazuje przekroczenie wartości dopuszczalnej odpowiednio nacisków osi lub masy całkowitej albo wysokości, długości lub szerokości, a po zastosowaniu korekty, o której mowa w § 29b ust. 9 lub 10, § 29d ust. 5 albo § 30 ust. 3 lub 4, otrzymana w ten sposób wartość nadal przekracza wielkość dopuszczalną, w protokole kontroli jako przekroczenie dopuszczalnej wartości tego parametru podaje się wartość odczytaną wprost odpowiednio ze wskaźnika wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego. W takim przypadku do ustalenia nienormatywności pojazdu i wymaganej na jego przejazd kategorii zezwolenia przyjmuje się wartości wszystkich parametrów odczytane wprost odpowiednio ze wskaźnika wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego. Przywołany § 29d ust. 5 tegoż zarządzenia stanowi, że w przypadku pomiarów nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dokonywanych z użyciem wagi stacjonarnej do pomiarów dynamicznych lub wag przenośnych do pomiarów dynamicznych, od wskazania wagi stacjonarnej lub sumy wskazań wag przenośnych, dla każdej osi, odejmuje się 2% zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg wartości tej korekty.

Organ ustalił, że po zastosowaniu wymienionej korekty (2% dla każdej osi) wartość rzeczywistej masy całkowitej wynosiła 41,05 ton, a zatem nadal przekraczała dopuszczalną normę (40 ton). W związku z tym zgodnie z § 31 ust. 2 wskazanego zarządzenia podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnej normy były wartości bezpośrednio odczytane ze wskaźnika wagi. Zatem nie jest tak, jak twierdzi się w skardze, iż organ nie zastosował korekty, tylko że korekta ta nie miała wpływu na przekroczoną wielkość wagi pojazdu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.