Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 211/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i 2, art. 58 par. 1 pkt 1 i  par. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania ponaglenia, wniosków i pism postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić M. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

M. J. (dalej: "skarżący") pismem z dnia 4 września 2024 r., wniósł

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "organ") w przedmiocie rozpoznania ponaglenia, wniosków i pism.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że po dokonaniu weryfikacji danych skarżącego w rejestrach korespondencji wchodzącej do organu

nie stwierdzono wpływu pism, o których mowa w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z jego treści wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę

co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych

w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Jeżeli sąd administracyjny stwierdzi brak właściwości do rozpoznania skargi, wówczas skarga podlega odrzuceniu, w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przedmiotem wniesionej przez skarżącego skargi jest bezczynność organu

w rozpoznaniu wniosku z 6 marca 2024 r., pisma z 12 kwietnia 2024 r., pisma z 9 maja 2024 r., pisma z 7 czerwca 2024 r., ponaglenia Prezesa ZUS z 10 lipca 2024 r. oraz pisma Departamentu Świadczeń Międzynarodowych i Wsparcia Rodzin Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1 sierpnia 2024 r. Wnioskiem tym skarżący zwrócił się

o zajęcie stanowiska w przedmiocie wyjaśnienia w oparciu o jaki przepis prawa Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] realizuje procedurę ustalania ustawodawstwa właściwego przez okres 10 lat, w sytuacji, gdy pismem z 14 kwietnia 2011 r. Inspektorat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], ustalił dla skarżącego tymczasowe ustawodawstwo słowackie jako właściwe w zakresie ubezpieczenia społecznego, z tytułu zatrudnienia w słowackiej firmie.

Sądy administracyjne zajmują się jedynie kontrolą działalności administracji publicznej, która to kontrola polega m. in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej lub na bezczynność i przewlekłość tych organów w ww. sprawach. Nie są natomiast powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Do właściwości zaś sądów powszechnych należą, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c., sprawy cywilne, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości sądów szczególnych. Sprawami cywilnymi natomiast są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy (sprawa cywilna w znaczeniu materialnym), jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i inne sprawy, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne w znaczeniu formalnym). Ze wskazanego przepisu wynika, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych przekazane z mocy ustaw szczególnych do kompetencji sądu powszechnego, mające ze swej istoty więcej elementów administracyjnoprawych niż cywilnoprawnych, Kodeks postępowania cywilnego traktuje jako sprawy cywilne, z tym że w odróżnieniu od spraw cywilnych w znaczeniu materialnym, nie ustanawia

on w przypadku tych spraw domniemania dopuszczalności drogi sądowej. Musi więc istnieć przepis szczególny przekazujący tego typu sprawy do właściwości sądu powszechnego, aby ten sąd mógł taką sprawę rozpoznać. Takim przepisem jest zaś art. 476 § 2 pkt 2 k.p.c., który wskazuje, że sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących emerytur i rent.

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, od których przysługuje odwołanie do sądu powszechnego określa natomiast art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 83 ust. 1 ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących

w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; ustalania płatnika składek; przebiegu ubezpieczeń; ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (a więc i świadczeń emerytalnych); oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 ustawy). Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie

2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 4778 § 1 k.p.c. sprawy odwołań

od rozstrzygnięć organów rentowych z zakresu ubezpieczeń społecznych należą

do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do właściwości sądów rejonowych, o których mowa w § 2 tego artykułu. Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że w sprawach określonych w art. 83 ustawy nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, lecz odwołanie do sądu powszechnego.

Wyjątkowo na mocy art. 83 ust. 4 ustawy odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje od decyzji wydanych w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń

w drodze wyjątku oraz w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek

na ubezpieczenia społeczne. W powyższych sprawach strona może wystąpić do Prezesa ZUS z żądaniem ponownego rozpatrzenia wniosku, zaś na decyzję tego organu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Ponadto, wskazać należy że stosownie do art. 476 § 3 k.p.c. przez sprawy

z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy,

w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół (...).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotycząca bezczynności w przedmiocie rozpoznania ponaglenia, wniosków

i pism nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, ale sądu powszechnego.

Wobec tego wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny

i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O zwrocie wpisu od skargi orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.