Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 399/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 735
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2023 r. Wojewoda (dalej organ II instancji, organ odwoławczy, Wojewoda), po rozpatrzeniu odwołania S. J. (dalej jako skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej organ I instancji, Starosta) z dnia 17 kwietnia 2023 r., wydaną po wznowieniu postępowania, w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że na mocy decyzji z dnia 30 czerwca 2022 r. skarżący nabył status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku z dniem 30 czerwca 2022 r.

W dniu 31 marca 2023 r. Powiatowy Urząd Pracy w Ł. (dalej PUP ), na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]), ustalił, że skarżący jest jednym z dwóch wspólników spółki prowadzonej pod nazwą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., zarejestrowanej w dniu 25 listopada 2019 r. Ustalił, że organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest dwuosobowy zarząd, w którym funkcję prezesa pełni skarżący, zaś do składania oświadczeń w imieniu spółki upoważniony jest każdy z członków zarządu samodzielnie.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej k.p.a., wznowił postępowania administracyjne zakończone wyżej wymienioną decyzją ostateczną z dnia 30 czerwca 2022 r. Następnie decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. Starosta uchylił decyzję własną z dnia 30 czerwca 2022 r., orzekającą o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 30 czerwca 2022 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku oraz jednocześnie orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 30 czerwca 2022 r.

W odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącego zarzucił przedwczesne wydanie decyzji z powodu nieuwzględnienia słusznego interesu strony, niedopełnienie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności nieustalenie faktycznego zaangażowania skarżącego w działalność spółki [...] Sp. z o.o. i oparcie się w tym zakresie jedynie na informacjach ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zdaniem odwołującego, organ błędnie uznał, iż pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Wojewoda nie uwzględnił zarzutów odwołania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, w kontekście podstawy wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, że nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania uchylonej decyzji ostatecznej organu I instancji z dnia 30 czerwca 2022 r. i nieznaną organowi zatrudnienia w dniu jej wydania, był fakt pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Ł..

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą odmowy uznania skarżącego za bezrobotnego od dnia 30 czerwca 2022r. stanowił art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735), dalej ustawa o promocji zatrudnienia, w myśl którego, bezrobotnym - przy spełnieniu szeregu innych wymogów - jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (...).

Wojewoda uzasadniał, że statusu bezrobotnego, co do zasady, nie mogą nabyć osoby pozostające w stosunku pracy lub w stosunku służbowym. Nie ma przy tym znaczenia wysokość osiąganego wynagrodzenia, czy wymiar czasu pracy, w jakim dana osoba była zatrudniona, ale istotny jest sam fakt zawarcia umowy o pracę. Ustawodawca wskazując w definicji osoby bezrobotnej, że statusu bezrobotnego nie mogą nabyć również osoby wykonujące inną pracę zarobkową, określił w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy, że inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa agencyjna, zlecenia, o dzieło). Użycie przymiotnika "zarobkowa" oznacza, że nie tyle chodzi o konieczność uzyskania faktycznego wynagrodzenia, ale o wykonywanie zajęcia, które zwyczajowo jest powszechnie odpłatne. Organ II instancji wskazał, że nie ma przy tym zasadniczego znaczenia rodzaj pracy i predyspozycje strony, która potrafi zorganizować czas, aby spełniać przesłankę "zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze

czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie". Jest to bowiem dodatkowa okoliczność, która musi być spełniona kumulatywnie z warunkiem "niezatrudnienia" lub "niewykonywania innej pracy zarobkowej". Ustawodawca, w art. 2 ust. 1 pkt 40 ustawy dodatkowo potwierdził, że pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych, które uzyskały wpis do rejestru przedsiębiorców na podstawie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym lub są spółkami kapitałowymi w organizacji, oznacza wykonywanie pracy.

Wojewoda podkreślił, że status bezrobotnego może uzyskać tylko osoba wykazująca pełną zdolność i gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. Chodzi tu o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość - co do zasady (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych) - do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ odwoławczy odniósł się też do wskazanego w odwołaniu orzecznictwa i podkreślił, że przepisy dotyczące definicji osoby bezrobotnej należy odczytywać ściśle.

Następnie odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy Wojewoda podkreślił, że nie budzi wątpliwości, że spółka [...] Sp. z o.o. w Ł. została zarejestrowana w dniu 25 listopada 2019 r. Jest to spółka aktywna, a organem uprawnionym do jej reprezentacji jest dwuosobowy zarząd, w którym skarżący pełni funkcję prezesa. Zgodnie z wpisem w rubryce 6, Dział 2 rubryka 1 KRS - do składania oświadczeń w imieniu spółki upoważniony jest każdy z członków zarządu samodzielnie. Zakres obowiązków i praw członków zarządu spółki określony został w art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym to zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oran odwoławczy wyjaśnił, z odwołaniem do orzecznictwa, że przez prowadzenie spraw rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowanie działalności przedsiębiorcy oraz – w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych. Z kolei reprezentacja spółki to sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi. Obejmuje ona przede wszystkim czynności prawne dokonywane przez spółkę w obrocie cywilnoprawnym.

Organ odwoławczy wywodził, że w przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących funkcję ciążą określone zadania, które muszą być co do zasady wykonywane osobiście. Nie jest istotne, czy skarżący obowiązki te faktycznie osobiście wykonywał, czy z tego tytułu pobierał wynagrodzenie oraz czy działalność przynosiła dochód. Istotne bowiem było to, że mógł (a nawet powinien) wykonywać obowiązki prezesa zarządu spółki z o.o., skoro taką funkcję legalnie pełnił. Gotowość do podjęcia pracy - w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...) - musi zaś oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy i nie można jej sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych, istniejących po stronie zainteresowanego. Wojewoda podkreślił również, że nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia badanie rzeczywistego zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Stwierdzenie wykonywania przez skarżącego obowiązków prezesa działającej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiło dostateczną podstawę do uznania, że nie spełnił przesłanki gotowości do pracy.

Dalej Wojewoda wyjaśnił, że wbrew zarzutom odwołania, organ I instancji nie oparł się jedynie na informacjach ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym, ale też wziął pod uwagę dokumenty dołączone przez skarżącego. Wojewoda wskazał na umowy z dnia 26 lipca 2021 r., nr [...] i nr [...] zawarte pomiędzy urzędem pracy, a spółką [...] Sp. z o.o. w Ł., reprezentowaną przez skarżącego - prezesa Zarządu - a dotyczące refundacji części kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne w ramach realizacji bonu zatrudnieniowego i zatrudnienia przez spółkę dwóch osób bezrobotnych na podstawie pisemnych umów, a także na składane do PUP w Ł. w każdym miesiącu wnioski o refundację wynagrodzenia dla poszczególnych osób, które każdorazowo były podpisywane przez prezesa spółki . Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że także wnioski za miesiące lipiec i sierpień 2022 r., a więc za miesiące przypadające po dokonaniu rejestracji przez skarżącego w charakterze bezrobotnego zostały przez niego jako prezesa spółki - własnoręcznie podpisane.

Okoliczności te, w ocenie Wojewody , świadczą o tym, że skarżący funkcję prezesa Zarządu spółki [...] Sp. z o.o. pełnił aktywnie i nie zrzekł się jej zarówno w dniu rejestracji 30 czerwca 2022 r., jak i w okresie następnym. Tym samym, decyzja organu I instancji była jak najbardziej prawidłowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. J. zaskarżając decyzję Wojewody w całości wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zwrot kosztów postępowania,

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności nieustalenie faktycznego zaangażowania skarżącego w działalność spółki [...] Sp. z o.o. i oparcie się w tym zakresie jedynie na informacjach ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym;

2) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie i brak rozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości dotyczących statusu skarżącego jako osoby pełniącej funkcję prezesa zarządu spółki z o.o. w kontekście możliwości uznania go za bezrobotnego;

3) art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony w wyniku niezbadania przez organ faktycznego zaangażowania skarżącego w działalność spółki [...] Sp. z o.o.;

4) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i brak właściwego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podjętego przez organ rozstrzygnięcia, w szczególności niewyjaśnienie z jakich powodów organ II instancji nie obdarzył wiarygodnością oświadczeń załączonych do odwołania od decyzji organu I instancji;

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji poprzez gdy obowiązkiem organu II instancji było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego;

6) art. 145 § 5 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w zakresie uznania skarżącego za osobę bezrobotną na podstawie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, których wydał decyzję, w sytuacji gdy okoliczność pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. była znana organowi I instancji, gdyż skarżący ujawnił ją w rozmowie z pracownikiem PUP w Ł., a ponadto okoliczność ta wynikała z Krajowego Rejestru Sądowego.

II. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez jego błędną wykładnie i niezasadne uznanie, iż pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego wyklucza posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnosił, że odmowa przyznania statusu osoby bezrobotnej może nastąpić jedynie wtedy, jeśli w konkretnym przypadku organ wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia, np. z uwagi na zakres działalności gospodarczej, udziału podmiotu na rynku poprzez wysokość osiągniętego dochodu, czy też wielkość zatrudnienia. Organy orzekające w niniejszej sprawie takich ustaleń nie poczyniły skupiając się wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu. Co więcej, zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ II instancji całkowicie zignorował oświadczenia spółki [...] Sp. z o.o. oraz samego skarżącego o jego gotowości do pracy, a także o tym, iż zdecydowana większość czynności związanych reprezentacją spółki podejmuje J. P.-J.. W odniesieniu zaś do przedłożonych przez stronę i omówionych przez organ dokumentów dotyczących umów zawartych z urzędem pracy, pełnomocnik skarżącego podnosił, że całkowicie pominięto kwestię nikłej obszerności powyższych dokumentów i zdroworozsądkowego podejścia do czasu, jaki należało poświęcić na ich podpisanie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego całkowicie absurdalne i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest twierdzenie organu, że podpisanie dwóch wniosków na gotowych formularzach w dwóch następujących po siebie miesiącach na łącznej przestrzeni 10 miesięcy, jakie minęły od dnia uznania skarżącego za osobę bezrobotną do wydania decyzji o uchyleniu tego statusu, świadczy o braku gotowości skarżącego do podjęcia pracy oraz aktywnym braniu udziału w wykonywaniu działań w ramach pełnionej funkcji prezesa [...] Sp. z o.o. W ocenie pełnomocnika skarżącego samo pełnienie funkcji w organach spółki nie stanowi okoliczności zaprzeczającej gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia. W każdym przypadku konieczne jest ustalenie czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Ustalenia takie nie zostały w sprawie poczynione.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny zasadności odmowy przez organ przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, z uwagi na pełnienie przez niego funkcji prezesa zarządu w [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł..

Organy w niniejszej sprawie uznały, że zajmowanie stanowiska prezesa zarządu stoi w sprzeczności ze stałą i pełną gotowością do podjęcia zatrudnienia, co jest warunkiem koniecznym do posiadania statusu osoby bezrobotnej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko organów w pełni podziela.

W pierwszej kolejności jednak podnieść należy, że wbrew zarzutom skargi zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dodać przy tym wypada, że dopiero w skardze skarżący poddał w wątpliwość zasadność wznowienia postępowania administracyjnego. Na etapie postępowania przed organami administracji pełnomocnik skarżącego prawidłowości wznowienia postępowania nie kwestionował.

Otóż, w świetle regulacji art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. - sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem.

Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu wydania uchylonej decyzji ostatecznej z dnia 30 czerwca 2022 r. nie był znany organowi zatrudnienia fakt sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki [...] Sp. z o.o. w Ł. zarejestrowanej 25 listopada 2019 r. Jak wynika ze zgromadzonych akt sprawy, organ I instancji o powyższej okoliczności powziął wiadomość dopiero w dniu 31 marca 2023 r. Z akt sprawy nie wynika by skarżący, przed tym dniem zgłosił w PUP w Ł. fakt zawiązania umowy spółki z o.o., w której jest prezesem zarządu. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący czy to w dniu rejestracji, czy później składał pisemne oświadczenie o pełnieniu funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Akta sprawy nie zawierają też żadnej notatki, adnotacji, czy protokołu, że takie oświadczenie zostało ustnie przez skarżącego złożone. Skarżący nie wskazał zresztą w jakich okolicznościach miał taką informację pracownikowi PUP przekazać. W aktach sprawy znajduje się zaś złożone przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o braku zatrudnienia, braku wykonywania innej pracy zarobkowej i zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy oraz o zawieszeniu działalności gospodarczej (w aktach znajduje się też wydruk z CEiIDG, z którego wynika, że działalność skarżącego prowadzona w formie spółki cywilnej została z dniem 30 września 2021 r. zawieszona). Skarżący oświadczył nadto, że prowadząc działalność gospodarczą od 1 kwietnia 2008 r. do 29 września 2021 r. opłacał preferencyjne składki do ZUSu. Skarżący miał zatem świadomość istotności faktu prowadzenia działalności gospodarczej dla oceny spełnienia przesłanki uznania za osobę bezrobotną. Jak też wynika z akt z chwilą rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 30 czerwca 2022 r. skarżący został pouczony o obowiązku poinformowania urzędu o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach.

W tych okolicznościach nie sposób zarzucić organowi bezpodstawne wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.

Trafne jest także stanowisko organów, znajdujące oparcie w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym (por. np. wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 1787/12, I OSK 2666/17, I OSK 1264/21, III SA/Gl 184/20, II SA/Wa 630/22, II SA/Bd 1371/21 i powołane w nich orzecznictwo – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA), że po pierwsze kwestie statusu bezrobotnego nie zależą od uznania organów orzekających, a po drugie, że gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych.

Brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie o promocji zatrudnienia nie mogą mieć istotnego znaczenia. W świetle regulacji art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy termin "bezrobotny" oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym w pkt od a do m ustawa zawiera szereg warunków dodatkowych.

Zatem bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Podkreślenia przy tym wymaga, że celem rejestracji w charakterze bezrobotnego z założenia ustawodawcy, na co słusznie zwracał uwagę organ odwoławczy, jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanego pracy.

Nie jest okolicznością sporną, że skarżący od dnia zarejestrowania spółki [...] spółki z o.o., tj. z dniem 25 listopada 2019 r. jest jej jednym z dwóch jej wspólników i zarazem prezesem zarządu spółki. Skarżący nie zrzekł się tej funkcji i nie został zawieszony w swoich prawach. Bezsporne również jest to, że wyżej wymieniona spółka działała, a jej działalność nastawiona była na wynik.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów, wyprowadzone z orzecznictwa sądowoadminitracyjnego, że warunek "gotowości do podjęcia pracy" musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu, a z uwagi na zakres obowiązków prezesa zarządu wynikający wprost z uregulowań Kodeksu spółek handlowych nie można przyjąć, że osoba pełniąca tę funkcję - co do zasady - jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W myśl art. 201 § 1 k.s.h., zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że w zakresie działalności gospodarczej jest on jedynym upoważnionym do prowadzenia tej działalności. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 1264/21, CBOSA z odwołaniem do stanowiska doktryny - przez prowadzenie spraw spółki rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych. Reprezentacja spółki, to z kolei sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi oraz występowanie spółki - jako osoby prawnej - przed organami administracyjnymi i sądami (zob. też wyrok NSA z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1982/19,CBOSA) .

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach, że w przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą być przez te osoby wykonywane, co do zasady osobiście. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie pobierał ona żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji, nie wpływa zatem na ocenę, że skarżący jest osobą prowadzącą działalność spółki.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie sam fakt pełnienia w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej funkcji prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w świetle regulacji ustawy o promocji zatrudnienia i obowiązków członka zarządu nałożonych przepisami k.s.h. jest wystarczający dla przyjęcia, iż z tego powodu osoba ta nie mogła jednocześnie być uznana za osobę bezrobotną – w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Nie ma też zasadniczego znaczenia, w świetle ustawowej definicji bezrobotnego i celu rejestracji w tym charakterze, ani rodzaj pracy ani predyspozycje strony, która potrafi dobrze zorganizować swój czas. Takie stanowisko uzasadnia również wykładania celowościowa jak i systemowa tej regulacji. Zauważyć bowiem należy, na co trafnie zwraca uwagę Wojewoda, że ustawa o promocji zatrudnienia zawiera definicję innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 11), jak i definicję wykonywania pracy przez cudzoziemca (art. 2 ust. 1 pkt 40). Na tle pierwszej z nich orzecznictwo wskazuje, że użytego przez ustawodawcę przymiotnika "zarobkowa" nie należy utożsamiać z koniecznością uzyskania wynagrodzenia, ale z zajęciem, które zwyczajowo jest powszechnie odpłatne (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt. I OSK 2594/16, CBOSA). Natomiast przy definicji wykonywania pracy przez cudzoziemca wprost wskazano, że oznacza ona również pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych, które uzyskały wpis do KRS. Trafnie również zauważa organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że inne rozumienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego pełniącego funkcje prezesa zarządu w kontekście statusu bezrobotnego, prowadziłoby do nierównego traktowania takich osób w porównaniu z osobami np. prowadzącymi działalność gospodarczą. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia wprost bowiem wynika, że sam fakt posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej nawet w przypadku faktycznego jej niewykonywania (o ile wykonywanie tej działalności nie zostało zawieszone) stanowi przesłankę negatywną do uzyskania statusu bezrobotnego. W ocenie sądu, w świetle obowiązującego prawa bezwzględnie tej samej osobie nie może jednocześnie przysługiwać przymiot osoby wykonującej jakąkolwiek pracę i bezrobotnego. Przekonuje co do tego także treść art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, w świetle którego, nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach określonych w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie oceny analizowanego przepisu należy zawsze dokonywać w świetle całego kontekstu prawnego, w jakim funkcjonuje, jako element spójnego systemu, podporządkowanego aksjologicznie uzasadnionym celom.

Zauważyć przy tym tylko należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wyroku w sprawie, sygn. akt I OSK 1264/21 wskazał, że z racji obowiązków, które spoczywały na osobie pełniącej funkcję prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nawet nie było istotne to czy osoba ta obowiązki te faktycznie osobiście wykonywała i czy z tytułu tych obowiązków pobierała wynagrodzenie. Istotne bowiem było to, że w ocenianym okresie czasu mogła (a nawet powinna) wykonywać obowiązki prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, skoro taką funkcję legalnie pełniła. Miała również prawo do otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia, w tym także za gotowość do wykonywania tych obowiązków.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko organu II instancji, także prezentowane w powołanym orzecznictwie, że do obowiązków organów administracji nie należy badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie jej statusu bezrobotnego ani badanie przyczyn, dla których nie zrzekła się ona pełnionej funkcji. Żaden przepis prawa nie nakłada bowiem na organ takiego obowiązku, zatem nie wprowadza także kryteriów, według których organ miałby badać dyspozycyjność osoby bezrobotnej lub ubiegającej się o przyznanie jej takiego statusu, ani nie przewiduje ku temu żadnych instrumentów prawnych. Zgodnie natomiast z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażającym zasadę praworządności, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta powołana jest także w art. 6 k.p.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1078/21,CBOSA gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych, istniejących po stronie zainteresowanego. Nie można bowiem oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem o promocji zatrudnienia, że będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej.

Samo zatem ustalenie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu w dniu rejestracji jako osoby bezrobotnej i po tym okresie było wystarczające do pozbawienia skarżącego tego statusu. Wbrew też zarzutom skargi, organy dokonały zbadania konkretnego przypadku skarżącego i nie ma podstaw do przyjęcia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy istotne dla jej wyniku.

W okolicznościach niniejszej sprawy organy nie tylko oceniły informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym ale także też dokumenty przedłożone przez stronę postaci umów, które zawarte zostały pomiędzy urzędem pracy, a spółką [...] Sp. z o.o. w Ł., reprezentowaną przez skarżącego jako prezesa zarządu dotyczących refundacji części kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne w ramach realizacji bonu zatrudnieniowego w związku z zatrudnieniem dwóch osób bezrobotnych na podstawie umów o pracę zawartych na okres 18 miesięcy, tj. od 2 sierpnia 2021 r. do 1 lutego 2023 r., wniosków o refundację wynagrodzenia dla poszczególnych osób, każdorazowo podpisywanych przez prezesa spółki, czyli skarżącego, a także złożonych oświadczeń. Trafne są wnioski organu odwoławczego, że okoliczności z tych dokumentów wynikające wskazują na aktywne prowadzeniem spraw spółki [...] Sp. z o.o., w czasie kiedy skarżący pozostawał w ewidencji osób bezrobotnych. Podnoszone zaś w skardze okoliczności co do "nikłej obszerności powyższych dokumentów i zdroworozsądkowego podejścia do czasu, jaki należało poświęcić na ich podpisanie", oraz tego że zdecydowaną większość czynności związanych z reprezentacją spółki podejmuje J. P.-J., w kontekście przedstawionej wyżej wykładni przesłanki gotowości do podjęcia pracy, jako obiektywnej, rzeczywistej, faktycznej i aktualnej możliwość podjęcia pracy, nie mogą mieć znaczenia. Jak bowiem trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji za stanowiskiem judykatury nie można oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia, że będą badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem obowiązkiem organu ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowym i kiedy podejmuje skarżący jako prezes zarządu spółki i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jego pełną dyspozycyjność czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy.

Podsumowując, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie bez znaczenia jest subiektywna ocena skarżącego co do posiadania przez niego zdolności i gotowości do podjęcia pracy zarobkowej, albowiem w celu nabycia i posiadania statusu bezrobotnego niezbędne jest spełnienie obiektywnego warunku posiadania zdolności i pozostawania w pełnej gotowości do podjęcia pracy, co - jak już wyżej wykazano - pozostaje w sprzeczności z zadaniami przypisanymi członkom zarządu spółek prawa handlowego.

W tych okolicznościach zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia uznać należy za chybiony.

Wbrew zarzutom skargi, sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynika sprawy. W ocenie sądu zebrany w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 k.p.a. Organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów. Organy obu instancji dokonały oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji - przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego - prawidłowo zastosowały normy prawa materialnego.

Zauważyć przy tym należy, że wprawdzie na podstawie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą obiektywną, jak również inicjatywa w tym zakresie należą do obowiązków organu, to jednak podważenie ustaleń organu wymaga inicjatywy strony. Nie wystarczy brak zgody strony na rodzaj, treść i zakres zgromadzonego materiału dowodowego, jeżeli mieści się on w granicach przesłanek materialnoprawnych danej sprawy. Takich dowodów podważających ustalenia organów skarżący nie przedstawił. Zdaniem sądu organy orzekające uzasadniły też zajęte stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie naruszyły również reguł postępowania z art. 7a i art. 8 k.p.a. W sprawie nie istniały wątpliwości co do treści normy prawnej, a w celu realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa. Status osoby bezrobotnej nabywany na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną. Nie jest to stan faktyczny wynikający wyłącznie z braku wykonywania pracy zarobkowej przez daną osobę. Istota uprawnień osoby bezrobotnej nie wynika z samego faktu braku źródła dochodów ale ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby pozostającej bez źródeł dochodów w przezwyciężeniu sytuacji, w jakiej się znalazła, a w szczególności z jej pełną, nieograniczoną innym zajęciem zarobkowym, gotowością do podjęcia oferowanej pracy. Istotne jest to, że wszystkie wymogi dotyczące osoby bezrobotnej określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia muszą być przy tym spełnione łącznie, zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały okres posiadania tego statusu. Brak któregokolwiek z warunków wyklucza możliwość nabycia, czy zachowania statusu bezrobotnego. Nie jest również możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy.

Z powyższych względów i zarzut skargi co do naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uznać należy za chybiony.

Także powoływane przez skarżącego wyroki nie mogą znaleźć odniesienia wprost do okoliczności rozpatrywanej sprawy, gdyż zapadły w odmiennych okolicznościach faktycznych. Zwrócić uwagę chociażby należy, że wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 1231/11(CBOSA) dotyczy utraty statusu bezrobotnego z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej dłużej niż 90 dni. Z kolei przytoczone przez pełnomocnika skarżącego stanowisko sądu I instancji z wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Go 257/14, o tym że błędna jest konstatacja, iż samo pełnienie funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi przeszkodę do uznania za osobę bezrobotną nie zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1983/14 (CBOSA) uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Natomiast stan faktyczny w sprawie o sygn. akt I OSK 1184/07 (CBOSA) dotyczył okoliczności, gdzie spółka od kilku lat nie prowadziła działalności gospodarczej. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, co skarżący pomija, że nieuzasadnione jest postawienie warunku w postaci żądania przeprowadzenia likwidacji spółki i wykreślenia strony ze stanowiska członka zarządu w Krajowym Rejestrze Sądowym umożliwiającego zarejestrowanie się jako osoby bezrobotnej, gdyż wystarczającą czynnością dla pozbycia się tej funkcji byłoby złożenie rezygnacji, co spowodowałoby wygaśnięcie mandatu. W rozpatrywanej sprawie skarżący funkcji prezesa zarządu spółki [...] Sp. z o.o. się nie zrzekł ani nie został z niej odwołany. Z kolei w wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 338/11 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sam fakt pełnienia funkcji likwidatora spółki i zakres obowiązków przypisanych przez ustawodawcę do tej funkcji oznaczają, że taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia w omawianym znaczeniu. Tym samym potwierdził prawidłowość stanowiska organów prezentowanego w niniejszej sprawie.

Z tych wszystkich względów i uznając, że organy nie naruszyły ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, co uzasadnia jej oddalanie, na podstawie art. 151 p.p.s.a.