Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1191/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 3, ust. 3i,  ust. 3g, ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Bożena Suleja, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na uchwalę Rady Miasta Rybnika z dnia 28 listopada 2012 r. nr 394/XXVIII/2012 w przedmiocie spraw budżetowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., działające przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosło skargę na uchwałę Rady Miasta Rybnik nr 394/XXVIII/2012 z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie zmiany uchwały nr 208/XVI/2011 z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu miasta dla szkół niepublicznych oraz dla szkół, przedszkoli i placówek publicznych nie będących jednostkami budżetowymi, prowadzonych przez osoby prawne bądź fizyczne oraz zasad kontroli prawidłowości wykorzystywania udzielonej dotacji.

1.1. Spółka powołała się na art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592) oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) i wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały "w całości, w szczególności w następującym zakresie: § 1 ust. 2 punkt 5; § 1 ust. 8 punkt 2; § 1 ust. 8 punkt 4; § 1 ust. 8 punkt 9; § 1 ust. 9; § 1 ust. 15". Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: u.s.o.) poprzez jej wydanie z naruszeniem zasad przyznawania i rozliczania dotacji oraz art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 90 u.s.o., poprzez wydanie uchwały z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej.

1.2. W uzasadnieniu skargi spółka przywołała treść art. 94 Konstytucji R.P., wskazując, że nie pozwala on organom administracji publicznej na stanowienie prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Tymczasem w zaskarżonej uchwale wprowadzono uregulowania nie znajdujące potwierdzenia w przepisach rangi ustawowej. Należą do nich następujące przepisy uchwały:

a) § 1 ust. 2 pkt 5 w zakresie w jakim nie precyzuje w jaki sposób, w przypadku braku szkoły publicznej danego typu lub rodzaju na terenie Miasta Rybnika, dokonuje się wyboru najbliższej gminy lub powiatu prowadzących szkoły publiczne danego typu lub rodzaju.

Zdaniem skarżącej w uchwale nie podjęto próby zdefiniowania nieostrych pojęć ustawowych "najbliższa gmina" i "najbliższy powiat", a taki brak określenia kryteriów wyboru pozwala na dowolność działania organu wykonawczego.

b) § 1 ust. 6 w zakresie w jakim w przypadku wskazanych szkół, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w klasach (semestrach) programowo wyższych kończą się w styczniu lub lutym, dotacja przysługuje na każdego absolwenta szkoły do końca lutego..

Skarżąca, powołując się na treść art. 90 ust. 3 u.o.s. stwierdziła, że organ bezpodstawnie ograniczył prawo do dotacji na absolwentów. Kwestia dotacji na absolwentów została w obecnym stanie prawnym uregulowana i – zdaniem strony skarżącej – nie ma znaczenia, że są to absolwenci, którzy ukończyli naukę w semestrze zimowym. Powołała się na wyjaśnienie, jakiego udzielił Prezydent Miasta Z. w piśmie z dnia 12 lipca 2012 r., oparte na interpretacji Ministerstwa Edukacji z dnia 6 czerwca 2012 r. Podkreśliła, że dotacja powiązana jest z liczbą uczniów uczęszczających do danej szkoły i bez wątpienia przysługuje również na absolwentów danej szkoły, do końca roku szkolnego, w którym ukończyli oni szkołę. Przepis uchwały ograniczył tu prawo bezpodstawnie.

c) § 1 ust. 8 pkt 2 w zakresie w jakim warunkuje uruchomienie raty dotacji od spełnienia przez beneficjenta dotacji enumeratywnie wymienionych przesłanek.

Zdaniem skarżącej, art. 90 ust. 2a i 3 u.o.s. przesądza o tym, że jedynym warunkiem przyznania dotacji, określenia jej wysokości, a następnie wypłaty w 12 częściach jest złożenie przez organ prowadzący szkołę niepubliczną o uprawnieniach szkół publicznych do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji informacji o planowanej liczbie uczniów. Sformułowanie w uchwale dodatkowych warunku i uzależnienie od ich spełnienia wypłaty raty dotacji, wykracza zatem poza delegację z art. 90 ust. 4 u.s.o. Zmiany w trakcie roku szkolnego, zdaniem skarżącej, mogą być uwzględnione dopiero w końcowym rozliczeniu dotacji.

d) § 1 ust. 8 pkt 4 w zakresie w jakim poza podaniem informacji o liczbie uczniów beneficjent dotacji zobowiązany jest do podania pełnych danych osobowych uczniów oraz ich rejestracji i przekazania dotującemu w systemie elektronicznym wskazanym przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta oraz w formie dokumentu podpisanego przez osobę prowadzącą, będącego wydrukiem z ww. systemu.

Skarżąca wyraziła w tym względzie pogląd, że art. 90 ust. 3g u.s.o. uprawnia organ dotujący, w związku z przeprowadzeniem kontroli, do przetwarzania danych osobowych uczniów, ale nie oznacza to zobowiązania podmiotu dotowanego do podania tak szczegółowych danych na etapie przyznania dotacji.

e) § 1 ust. 8 pkt 5 i 6 w zakresie jakim uregulowane zostało, że dotacja będzie wyliczana w sposób zaliczkowy.

Zdaniem skarżącej, ustalenie w uchwale, że dotacja będzie przekazywana zaliczkowo, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o., w którym mowa o przekazywaniu dotacji w 12 częściach w terminach do ostatniego dnia każdego miesiąca.

f) § 1 ust. 8 pkt 8 i 9 w zakresie w jakim wprowadza dodatkowe obowiązki warunkujące prawo do otrzymania dotacji w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje aby ze względu na fakt wykazywania ucznia przez więcej niż jedną szkołę zobowiązany był on do przedłożenia w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta pisemnego oświadczenia potwierdzającego uczęszczanie do danej szkoły lub szkół.

Skarżąca uznała powyższy wymóg za wykraczający poza delegację ustawową. Dowodem potwierdzenia uczęszczania ucznia do danej szkoły jest ewidencja obecności, nie ma natomiast podstaw do uzależnienia przyznania dotacji od potwierdzenia przez ucznia w formie pisemnego oświadczenia, że do danej szkoły uczęszcza.

g) § 1 ust. 9 w zakresie w jakim na beneficjenta dotacji nałożono obowiązek sporządzenia jej rozliczenia, stanowiącego informację o wydatkach kwalifikowanych, poniesionych w danym roku budżetowym ze środków przekazanej w tym roku dotacji.

Zdaniem strony skarżącej dotacje mają charakter podmiotowy, zatem nie ma podstaw do rozliczania tych dotacji według kryterium celowościowego. Powołała się w tym względzie na art. 90 ust. 4 u.s.o., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. W jego świetle jednostka dotująca nie miała uprawnień do kontrolowania celów, na jakie dotacja została wydatkowana, a weryfikacja wysokości wypłaconej dotacji odbywa się wyłącznie w oparciu o kryterium ilości uczniów.

h) § 1 ust. 15 w zakresie w jakim kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego objętego przedmiotem kontroli na podstawie oględzin dokumentów, pism wyjaśniających, pisemnych oświadczeń i innych nośników informacji zebranych w toku postępowania kontrolnego.

Odnośnie tej regulacji strona skarżąca podkreśliła podmiotowy charakter dotacji i stwierdziła, że ciężar kontroli winien być położony na obieg informacji o podstawowym kryterium udzielenia dotacji, jakim jest liczba uczniów danej jednostki. Wskazała także, że ustawa daje kontrolującym jedynie prawo wglądu do prowadzonej przez szkołę czy placówkę dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania, zatem tylko te działania mogą stanowić podstawę ustaleń stanu faktycznego.

W końcowej części uzasadnienia skargi wykazano, na czym polega interes prawny strony skarżącej w zaskarżeniu powyższej uchwały, powołano się na spełnienie wymogu uprzedniego wezwania jednostki stanowiącej samorządu do usunięcia naruszenia prawa i wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały.

2.1. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta Rybnika wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.

Na wstępie pełnomocnik wskazał na sprzeczność wniosku skargi o stwierdzenie nieważności całej zaskarżonej uchwały, podczas gdy zakwestionowano poszczególne, konkretne jej zapisy.

2.2. Odniósł się zatem do zakwestionowanych przepisów uchwały w sposób następujący (przy czym podał szczegółowo, który przepis uchwały z dnia 30 listopada 2011 r., określanej dalej jako "uchwała podstawowa", został zmieniony zaskarżonym przepisem uchwały z dnia 28 listopada 2012 r.):

a) Odnośnie § 1 ust. 2 pkt 5 uchwały, dotyczącego zmiany § 3 ust. 1 pkt 5 uchwały podstawowej, wskazał, że organ nie jest uprawniony do innego określania podstawy obliczenia dotacji niż ta, jaka wynika z art. 90 ust. 3 u.s.o., zatem żądanie sprecyzowania w uchwale pojęcia "najbliższa gmina" lub "najbliższy powiat" jest niezasadne i to nie tylko z braku delegacji ustawowej dla takiego działania, ale także ze względów technicznych, gdyż nie sposób przewidzieć na przyszłość, w których powiatach najbliżej położonych będą prowadzone szkoły danego typu lub rodzaju, a podjęta uchwała winna w założeniu funkcjonować przynajmniej przez kilka lat. Powołał się w tym względzie na wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 21/13.

b) W odniesieniu do § 1 ust. 6, dotyczącego zmiany § 7 ust. 2 uchwały podstawowej, pełnomocnik stwierdził, że zapis dotyczy dotacji w odniesieniu do absolwentów, którzy ukończyli szkołę w semestrze jesiennym tj. trwającym od września do w stycznia lub lutego następnego roku kalendarzowego. Podkreślił, że kwestia wypłaty dotacji za absolwentów nie była uprzednio ustawowo uregulowana, dopiero w ustawie z dnia 27 lipca 2012 r. (która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.) dodano przepis art. 90 ust. 3i, który stanowi, że do szkół, o których mowa w ust., 3 (szkoły dla dorosłych), w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w klasach (semestrach) programowo najwyższych kończą się w kwietniu lub czerwcu, przepis ust. 2f stosuje się odpowiednio. Z kolei ten ostatni przepis przewiduje, że dotacja przysługuje również na każdego absolwenta szkoły w okresie od miesiąca następującego po miesiącu, w którym ukończył szkołę, do końca roku szkolnego, w którym absolwent ukończył szkołę. Zdaniem pełnomocnika, przepis art. 90 ust. 3i u.o.s. nie może mieć zastosowania do sytuacji, gdy uczeń kończy naukę wcześniej niż w terminie określonym w tym przepisie, a więc z końcem semestru jesiennego (w styczniu lub lutym), gdyż w takim przypadku ustawodawca nie precyzowałby, że prawo do dotacji za okres do końca roku szkolnego dotyczy absolwentów kończących szkołę w kwietniu lub czerwcu. W uzasadnieniu zmiany ustawy wyraźnie wskazano cel tej regulacji, a mianowicie – zapewnienie środków na funkcjonowanie szkoły w okresie od zakończenia w kwietniu lub czerwcu nauki przez absolwentów do czasu podjęcia nauki przez grupę uczniów klas pierwszych, w którym to okresie zmniejsza się liczba uczniów. W ocenie pełnomocnika, takiej przerwy w działalności szkoły nie ma w okresie zimowym, gdyż szkoła może od następnego semestru przyjąć kolejną grupę uczniów. Przepis uchwały stanowi natomiast gwarancję dla szkoły, że do końca ferii zimowych (do końca lutego) wypłacana będzie jej dotacja na absolwentów, którzy ukończyli naukę w styczniu lub lutym.

Pełnomocnik podkreślił, że w poprzednim stanie prawnym, kiedy ustawa nie przewidywała dotacji na absolwentów, Rada Miasta Rybnika uregulowała tę kwestię w drodze uchwały z 2011 r., przewidując wypłatę dotacji do 31 sierpnia dla absolwentów kończących naukę w semestrze wiosennym i do 28 lutego – dla absolwentów kończących naukę w semestrze jesiennym. Zawarł ponadto w odpowiedzi na skargę informację, że strona skarżąca wystąpiła w styczniu 2013 r. o dotację na 89 absolwentów, tj. osób, które w styczniu nie były już uczniami i nie uczestniczyły w zajęciach dydaktycznych. Gdyby przyjąć pogląd skarżącej, że na tych absolwentów dotacja ma być wypłacana od stycznia do sierpnia – wyniosłaby ona [...] zł, podczas gdy w stosunku do tych absolwentów szkoła nie ponosi już żadnych wydatków.

c) W odniesieniu do zarzutu sprzeczności z prawem § 1 ust. 8 pkt 2 uchwały, dotyczącego zmiany § 10 ust. 2 uchwały podstawowej, pełnomocnik podkreślił, że zaskarżona regulacja wskazuje przesłanki uruchomienia raty dotacji a nie zasady przyznania dotacji, jak twierdzi strona skarżąca. O ile zaś przesłanki przyznania dotacji określa ustawa, o tyle ustalenie trybu udzielania dotacji zostało na mocy art. 90 ust. 4 u.s.o. powierzone jednostkom samorządu terytorialnego. Zaskarżony przepis reguluje właśnie tryb udzielania comiesięcznych rat dotacji. Pełnomocnik podkreślił, że z dniem 1 stycznia 2013 r. obowiązuje art. 90 ust. 3 u.s.o., w którym ustawodawca wyraźnie zróżnicował sposób naliczania rat dotacji dla szkół niepublicznych, w których jest realizowany obowiązek szkolny/nauki i dla szkół, w których ten obowiązek nie jest realizowany. Tym pierwszym dotacja przysługuje na każdego ucznia, tym drugim – jedynie na uczniów uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Dalej pełnomocnik wskazał, że w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty wyraźnie wskazano cel tej nowelizacji jakim jest wyeliminowanie stosowanych często przez szkoły niepubliczne niewłaściwych praktyk, poprzez uzależnienie prawa do dotacji od rzeczywistego uczestnictwa w zajęciach.

W dalszym wywodzie pełnomocnik przedstawił finansowe skutki wypłacania tego typu szkołom (nie realizującym obowiązku szkolnego) dotacji w ratach odpowiadających planowanej liczbie uczniów, zgłoszonej wraz z wnioskiem o przyznanie datacji, a bez uwzględnienia zmniejszającej się co miesiąc liczby uczniów uczestniczących w zajęciach. Wskazał, że w takim przypadku kwoty dotacji musiałyby być wypłacane w wysokości ok. 30 % wyższej od rzeczywiście należnej, co wykazał stosownym wliczeniem.

Podkreślił, że wypłacanie dotacji w oparciu o planowaną wraz z wnioskiem o dotację liczbę uczniów byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy. W uzasadnieniu projektu zawarto stwierdzenie, że "proponuje się aby liczba uczniów na którą przekazywana jest część dotacji w danym miesiącu ustalana była na podstawie oświadczenia złożonego przez osobę prowadzącą szkołę w terminie określonym przez organ właściwy do udzielenia dotacji zawierającego informację o liczbie uczniów uczęszczających do szkoły w danym miesiącu. W przypadku przekazania w danym miesiącu dotacji naliczonej na uczniów, którzy nie spełnili warunku uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, dotacja w kolejnym miesiącu podlegać będzie odpowiedniemu zmniejszeniu". Tej intencji ustawodawcy odpowiada zaskarżony przepis uchwały.

d) Zaskarżony § 1 ust. 8 pkt 4 uchwały, który dotyczy zmiany § 10 ust. 4 uchwały podstawowej, także – w ocenie pełnomocnika – odpowiada prawu. Powołał się na wynikające z art. 90 ust. 3g u.s.o. uprawnienie do przetwarzania danych osobowych uczniów przez organ dotujący w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji. Podkreślił, że podanie danych o uczniach wykazanych do dotacji w danym miesiącu nie jest warunkiem przyznania prawa do otrzymania dotacji, jest jedynie jednym z elementów uruchomienia raty dotacji. Gromadzenie danych pozwalających na jednoznaczne zidentyfikowanie uczniów wykazywanych do dotacji jest elementem kontroli prewencyjnej i zapewnia, że wyniki kontroli nie będą budzić wątpliwości ani po stronie dotującego ani po stronie dotowanego.

e) Odnośnie § 1 ust. 8 pkt 5 i 6, dotyczących zmiany § 10 ust. 5 i 6 uchwały podstawowej, pełnomocnik wskazał, że uregulowanie przewidujące iż wypłata rat dotacji odbywa się zaliczkowo nie uchybia przepisom art. 90 ust. 3 i art. 90 ust. 1a-3a u.s.o. i oznacza jedynie, że dotacja jest wypłacana w 12 częściach i podlega końcowemu rozliczeniu Z wprowadzeniem tego pojęcia do uchwały nie wiążą się żadne skutki, zatem nawet jeśli użycie tego zwrotu jest uchybieniem, to nieistotnym i nie mającym wpływu na uregulowania ustawowe, o czym orzekł NSA w wyroku z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1609/11. Pełnomocnik nadmienił także, że zaliczkowe wypłacanie części dotacji wiąże się także z faktem, że ostateczną wysokość dotacji za dany rok kalendarzowy dla wszystkich szkół i placówek oświatowych ustala się jednorazowo, co jest możliwe dopiero po ustaleniu subwencji ogólnej w oparciu o metryczki przekazywane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, co np. w roku budżetowym 2012 nastąpiło dopiero 8 maja 2012 r.

f) W odniesieniu do § 1 ust. 8 i 9, dotyczącego zmiany § 10 ust. 8 i 9 uchwały podstawowej, pełnomocnik podkreślił, że złożenie oświadczenia przez ucznia o uczęszczaniu do określonej szkoły nie jest ani warunkiem przyznania szkole prawa do dotacji ani uruchomienia raty dotacji. Stanowi jedynie formę kontroli ze strony podmiotu dotującego i ma na celu eliminowanie ewentualnych nieprawidłowości w zakresie wykazywania przez szkoły liczby uczniów, na których należy im się dotacja w danym miesiącu. Działanie to mieści się w pojęciu trybu i zakresie kontroli, do których ustalenia uprawniona jest jednostka samorządu na mocy art. 90 ust. 4 u.s.o.

g) Odnośnie § 1 ust. 8 pkt 8 i 9 uchwały, dotyczącego zmiany § 11 ust. 1 uchwały podstawowej, pełnomocnik wskazał, że obowiązek sporządzenia rozliczenia z wykorzystania dotacji w postaci informacji o wydatkach kwalifikowanych poniesionych ze środków przekazanej dotacji stanowi realizację funkcji kontrolnej jednostki dotującej, która – po zmianie ustawy o systemie oświaty w 2009 r. (mocą ustawy z dnia 29 marca 2009 r., która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2009 r.) obejmuje badanie prawidłowości wykorzystania dotacji na cele określone w art. 90 ust. 3d tj. na wydatki bieżące przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. W poprzednim stanie prawnym kontrola obejmowała jedynie prawidłowość podania liczby uczniów do dotacji.

h) W odniesieniu do § 1 pkt 15, dotyczącego zmiany § 13 ust. 7 uchwały podstawowej, pełnomocnik wyraził pogląd, że wskazanie w tym przepisie w oparciu o jakie dane będzie przeprowadzana kontrola wykorzystania dotacji stanowi jeden z elementów trybu jej przeprowadzania. Wskazał, że uprawnienia nadane kontrolującemu w art. 90 ust. 3f u.s.o. nie stanowią ich zamkniętego katalogu, zatem zbieranie informacji niezbędnych do prowadzenia kontroli stanowi realizację funkcji kontrolnej.

2.3. W końcowym wywodzie odpowiedzi na skargę raz jeszcze wyrażono stanowisko, że skarga obejmuje poszczególne przepisy w niej wymienione, zatem tylko ich zgodność z prawem winna być przedmiotem sądowej kontroli. Także art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity; Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) nie pozwala na objęcie kontrolą całej uchwały, wskazanej w skardze, gdyż zakres sprawy został sprecyzowany w zarzutach dotyczących wymienionych wyżej poszczególnych uregulowań zaskarżonej uchwały.

3. Postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. Sąd zawiesił postępowanie w tej sprawie albowiem stwierdził z urzędu, że uchwała nr 208/XVI/2011 z dnia 30 listopada 2011 r., zmieniona uchwałą nr 394/XXVIII/2012 z dnia 28 listopada 2012 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie, była przedmiotem sądowej kontroli w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 980/13. Wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. tut. Sąd stwierdził nieważność m. in. § 10 ust. 2, 4, 8 i 9 oraz oddalił skargę w odniesieniu do jej § 13 ust. 7. Postępowanie zawieszono do czasu uprawomocnienia się wyroku, co nastąpiło z dniem 9 czerwca 2014 r., w którym Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok o sygn. akt II GSK 388/14, oddalający skargę kasacyjną organu.

4. Po podjęciu postępowania Sąd przeprowadził rozprawę, w toku której pełnomocnik organu administracji podtrzymał treść odpowiedzi na skargę, ale wobec prawomocnego stwierdzenia nieważności § 10 ust. 2, 4, 8 i 9 uchwały z 30 listopada 2011 r., które zostały objęte zmianą zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, wniósł o umorzenie postępowania sądowego, jako bezprzedmiotowego. Podobnie uznał za bezprzedmiotowe orzekanie w odniesieniu do zmiany § 13 ust. 7 tej uchwały. Odnośnie pozostałych zaskarżonych przepisów uchwały z dnia 28 listopada 2012 r. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż objęte nią przepisy uchwały nie naruszają prawa.

5.1. W pierwszej kolejności Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę co do zakresu sądowej kontroli zaskarżonej uchwały. Uznał bowiem, że skarga dotyczy ośmiu wymienionych w niej przepisów uchwały z dnia 28 listopada 2012 r., nie zaś całej uchwały, choć taki wniosek zawarto w żądaniu skargi. Stwierdzenie, że strona wnosi o "stwierdzenie nieważności uchwały w całości, w szczególności w następującym zakresie: § 1 ust.2 punkt 5; § 1 ust. 8 punkt 2; § 1 ust. 8 punkt 4; § 1 ust. 8 pkt 9; § 1 ust. 9; § 1 ust. 15" jest z jednej strony wewnętrznie sprzeczne, a z drugiej – nie odpowiada dalszej treści skargi, w której postawiono zarzuty naruszenia prawa nie tylko wymienionym w cytowanym wniosku przepisom, ale także § 1 ust. 8 pkt 5 i 6 oraz § 1 ust. 6 uchwały.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że strona skarżąca zaskarżyła wymienione wyżej przepisy i dokonał kontroli legalności uchwały w tym właśnie zakresie.

5.2. Następnie Sąd rozważył wniosek pełnomocnika organu o częściowe umorzenie postępowania sądowego w tej sprawie, a to z uwagi na prawomocne stwierdzenie nieważności części przepisów uchwały z 30 listopada 2011 r., które zostały zmienione przepisami zaskarżonej obecnie uchwały oraz prawomocne oddalenie skargi na niektóre przepisy uchwały podstawowej Wniosek obejmował umorzenie postępowania w odniesieniu do § 10 ust. 2, 4, 8 i 9 (w stosunku do których stwierdzono nieważność) i § 13 ust. 7 (w odniesieniu do którego oddalono skargę).

Analizując tę kwestię Sąd stwierdził, że co prawda w skardze zarzuty sformułowano w odniesieniu do poszczególnych przepisów uchwały zmieniającej uchwałę podstawową, lecz argumentacja skargi odnosi się wyłącznie do treści nowo uchwalonych przepisów, które zastąpiły poprzednią regulację. Z formalnego punktu widzenia stwierdzenie nieważności przepisu zmienianego można by wprawdzie uznać za przeszkodę do poddania kontroli przepisu zmieniającego, ale – w ocenie Sądu – byłoby to działaniem nadmiernie formalistycznym, nie prowadzącym do oczekiwanego przez stronę skarżącą sądowego zweryfikowania zgodności z prawem nowych przepisów uchwały, które istnieją w obrocie prawnym. Stwierdzenie nieważności przepisów uchylonych będzie więc wywierało określone skutki prawne za okres od ich uchwalenia (ex tunc) do ich uchylenia nowymi przepisami uchwały z dnia 28 listopada 2012 r. Z tego względu Sąd uznał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania we wnioskowanym przez organ zakresie. .

5.3. Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonych przepisów uchwały Sąd przede wszystkim wziął pod uwagę, że wprowadzone zmiany mają związek z nowelizacją ustawy o systemie oświaty, tak więc szereg poglądów, wyrażonych w orzecznictwie sądowym na tle poprzedniego stanu prawnego, nie jest już aktualnych. Uchwałodawca uwzględnił zmianę ustawy o systemie oświaty, dokonaną ustawą z dnia 27 lipca 2012 r. a nadto kierował się celem tej nowelizacji, którym generalnie było usprawnienie systemu dotowania celów oświatowych, w tym - eliminowanie nieprawidłowości, dostrzeżonych na gruncie stosowania dotychczasowych przepisów. Przejawem "uszczelnienia" dotacji oświatowych były już zmiany uchwalone ustawą z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. nr 56, poz. 458), m. in. w zakresie kontroli wykorzystania dotacji, a ich kontynuację w tym samym zakresie stanowi zmiana, dokonana ustawą z dnia 13 marca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 827).

Powyższe zmiany zarzutowały na ocenę legalności zaskarżonych przepisów uchwały z dnia 28 listopada 2012 r. i doprowadziły Sąd do wniosku, że przepisy te nie naruszają prawa, a skarga jest nieuzasadniona. Zmiana stanu prawnego oznacza ponadto, że Sąd nie jest związany poglądami wyrażonymi w prawomocnym wyroku z dnia 24 października 2013 r. o sygn. akt I SA/Gl 980/13.

5.4. Zasadnicze znaczenie ma znowelizowanie art. 90 ust. 3 u.s.o. przepisem art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 27 lipca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 979), obowiązującej od 1 stycznia 2013 r.

Wprowadzono w tym przepisie zasadnicze ograniczenie prawa do dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a (tj. nierealizujących obowiązku nauczania). Dotację dla tych szkół przysługują obecnie na każdego ucznia, uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. (podkreślenie Sądu). Tak więc z woli ustawodawcy, odmiennie niż w odniesieniu do szkół realizujących obowiązek szkolny, prawo do dotacji powiązano ściśle z faktycznym uczestnictwem ucznia w zajęciach edukacyjnych, ustalanym w miesięcznym przedziale czasowym.

.6. Przechodząc do omówienia poszczególnych przepisów zakwestionowanych w skardze Sąd posługiwać się będzie aktualną (nową) ich numeracją i treścią nadaną uchwałą z dnia 28 listopada 2012 r.

6.1. Zaskarżony § 3 ust. 1 pkt 5 uchwały stanowi, że dotacje są udzielane: " 5) dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki – na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości 50 % ustalonych w budżecie miasta wydatków bieżących, ponoszonych w szkołach miejskich tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. W przypadku braku szkoły publicznej danego typu i rodzaju na terenie Miasta Rybnika podstawę ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące, ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły danego typu i rodzaju."

Zarzut postawiony temu uregulowaniu dotyczy wyłącznie zdania drugiego zacytowanego przepisu i sprowadza się do żądania, aby w uchwale zostały sprecyzowane zasady i kryteria, którymi jednostka dotująca będzie dokonywać wyboru "pobliskiej" gminy lub powiatu.

Zarzut ten jest bezzasadny. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że ustawodawca nie upoważnił jednostek stanowiących samorządu terytorialnego do definiowania nieostrego pojęcia "pobliskiej gminy lub powiatu", którego użył w art. 90 ust. 3. Pojęcie to jest wprawdzie ogólnikowe, ale potoczne rozumienie słowa "pobliski", którym należy się posłużyć przy stosowaniu powyższego przepisu ustawy oraz uchwały, nie nastręcza żadnych praktycznych trudności. Z drugiej zaś strony, nie sposób dokonać szczegółowego uregulowania tej kwestii w sposób czysto teoretyczny, nie wiedząc jakiego rodzaju czy typu szkołę zamierzają prowadzić podmioty uprawnione do uzyskania dotacji w bliższej i dalszej przyszłości. Dokonanie zatem dopiero ustaleń faktycznych pozwoli na stwierdzenie, gdzie znajduje się najbliższa placówka oświatowa, prowadząca analogiczną działalność szkolną. Działanie to mieści się w sferze wykonawczej uchwały i nie wymaga bardziej dokładnego sprecyzowania przepisem prawa miejscowego.

6.2. Zaskarżony § 7 ust. 2 ma następujące brzmienie: "W przypadku szkół, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4-6 oraz § 5 ust. 1 pkt 4, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w klasach (semestrach) programowo najwyższych kończą się w styczniu lub lutym, dotacja przysługuje również na każdego absolwenta szkoły w okresie do końca lutego".

Jak zasadnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kwestia dotacji na uczniów, którzy ukończyli szkołę tj. absolwentów, nie była uregulowana żadnymi przepisami do dnia wejścia w życie nowelizacji z 27 lipca 2012 r., czyli do 1 stycznia 2013 r. W okresie tym prawo do dotacji za miesiące wakacyjne uwzględniano w wyniku interpretacji wypracowanej w drodze orzecznictwa sądowego. Na ten nurt orzeczniczy powołano się obecnie w skardze. Tymczasem ustawodawca uregulował prawo do dotacji na absolwentów, przez dodanie do art. 90 ustawy o systemie oświaty ust. 2f i ust. 3i. W ust. 2f przewidziano, że dotacja przysługuje również na każdego absolwenta szkoły w okresie od miesiąca następującego po miesiącu, w którym ukończył szkołę, do końca roku szkolnego, w którym absolwent ukończył szkołę. Z kolei w ust. 3i przewidziano odpowiednie stosowanie ust. 2f do szkól, o których mowa w ust. 3 (szkoły dla dorosłych), w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w klasach (semestrach) programowo najwyższych kończą się w kwietniu lub czerwcu. Uregulowanie dotacji za absolwentów nastąpiło jednak w sposób niepełny, nie uwzględniono bowiem tego, że niektóre szkoły niepubliczne prowadzą nauczanie w innym cyklu, przewidując zakończenie nauki z końcem semestru jesiennego, czyli w styczniu lub lutym. Skoro zaś ustawodawca wyraźnie przyznał prawo do dotacji do końca roku szkolnego tylko w przypadku zakończenia nauki przez absolwenta w kwietniu lub czerwcu, to przepis art. 90 ust. 3i u.s.o. nie odnosi się do absolwentów kończących tę naukę wcześniej. W takim przypadku, zdaniem Sądu, dotacja obejmuje okres rzeczywistej nauki ucznia, a w drodze uchwały – zagwarantowane zostało prawo do dotacji również dla absolwenta - do zakończenia semestru. Rozwiązanie to pozostaje w zgodzie z omówioną wyżej zmianą dotowania uczniów szkół nierealizujących obowiązku szkolnego, a jednocześnie stanowi podstawę do wypłacenia dotacji za absolwenta do czasu zakończenia semestru (w tym - za okres ferii zimowych). Można przy tym sformułować pogląd, że dla absolwentów kończących naukę w styczniu lub lutym, koniec semestru stanowi de facto koniec roku szkolnego.

Brak jest zatem podstaw, aby uwzględnić stanowisko strony skarżącej, która stwierdzi, że bez względu na to kiedy nastąpiło ukończenie nauki przez absolwenta, dotacja winna być wypłacana do września tego roku, w którym absolwent zakończył naukę. Podstawy takiej nie stanowi art. 90 ust. 3i u.s.o., a wobec ustawowego uregulowania dotacji za absolwentów, niezasadne jest powoływanie się na orzecznictwo, wypracowane w okresie braku regulacji ustawowej.

Z powyższych względów zaskarżony przepis uchwały nie może być uznany za sprzeczny z prawem

6.3. Przepis § 10 ust. 2 stanowi: "Warunkiem uruchomienia raty dotacji w danym miesiącu, w przypadku szkół, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5, jest złożenie w organie dotującym, w terminie do 20 każdego miesiąca:

1) informacji o przewidywanej liczbie uczniów, którzy spełnią warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w miesiącu, w którym jest składana informacja, z uwzględnieniem przepisu art. 90 ust. 3h i 3i ustawy,

2) informacji o faktycznej liczbie uczniów, którzy spełnili warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w miesiącu poprzedzającym miesiąc składania formacji, z uwzględnieniem przepisu art. 90 ust. 3h i 3i ustawy,

3) list obecności na poszczególnych obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu poprzedzającym składanie informacji, podpisanych przez uczniów uczestniczących w tych zajęciach, za wyjątkiem sierpnia i września".

Powyższe uregulowania, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, mieszczą się w ramach delegacji ustawowej z art. 90 ust. 4 u.s.o., stosownie do której "organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji (...) oraz zakres i tryb kontrolki prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczenia dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji". Stanowią one konkretyzację zmienionych z dniem 1 stycznia 2013 r. zasad udzielania dotacji szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych w których nie jest realizowany obowiązek szkolny (art. 90 ust. 3 u.s.o.), to jest – powiązania wypłaty dotacji z obowiązkiem comiesięcznego ustalania liczby uczniów rzeczywiście uczestniczących w zajęciach, przynajmniej na poziomie 50% obecności. Organ dotujący musi zatem mieć zapewniony stały dopływ informacji w tym zakresie i celowi temu służą wymogi sformułowane w zmienionym § 10 ust. 2 uchwały. Zdaniem Sądu, zakres tych wymogów nie wykracza poza niezbędną potrzebę uzyskania danych potrzebnych do realizacji wypłaty miesięcznych rat dotacji, stosownie do art. 90 ust. 3 u.s.o. Nie są to zatem dodatkowe warunki, ale wymogi dokumentacyjne, których spełnienie mieści się w pojęciu trybu przyznania i rozliczenia dotacji.

Jak już wcześniej podkreślono, wypłata dotacji, o których mowa w tym przepisie, odbywa się od 1 stycznia 2013 r. na innych zasadach niż dotacje dla szkół niepublicznych, realizujących obowiązek szkolny, uregulowanych w art. 90 ust. 2a u.s.o., czego strona skarżąca nie uwzględnia, a co ma zasadnicze znaczenie dla wyrażonego wyżej stanowiska Sądu.

6.4. Z tych samych powodów Sąd uznał za zgodny z prawem przepis § 10 ust. 4 uchwały, stanowiący, że: "Dane, o których mowa w ust. 1-3, o przewidywanej i faktycznej liczbie uczniów, a także dane uczniów wykazanych do naliczenia dotacji, obejmujące: imię i nazwisko, nr PESEL, adres zamieszkania oraz inne dane niezbędne do ustalenia dotacji na danego ucznia, podmiot uprawniony do otrzymania dotacji rejestruje i przekazuje dotującemu w systemie informatycznym, wskazanym przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta oraz w formie dokumentu podpisanego przez osobę prowadzącą, będącego wydrukiem z ww. systemu".

Przede wszystkim należy zauważyć, że powyższy przepis ma w zasadzie charakter techniczny, gdyż reguluje sposób przekazania danych organowi dotującemu (w systemie informatycznym i w formie dokumentu stanowiącego wydruk z tego systemu). Uregulowania tego nie sposób zakwestionować, zważywszy na powszechność stosowania technik informatycznych do gromadzenia danych. Zasadne jest także przyznanie organowi wykonawczemu prawa wskazania systemu informatycznego, w którym jednostki dotowane muszą przekazywać dane, gdyż taki sposób działania zapewni jednolitość danych z różnych placówek i sprawne ich przetwarzanie przez organ dotujący.

Za całkowicie chybiony uznać trzeba zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że skoro z art. 90 ust. 3g u.s.o. wynika iż organy dotujące, w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przez szkoły i placówki, mogą przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół i placówek, to dopiero na etapie kontroli mogą one zażądać takich danych od beneficjenta i je przetwarzać.

Jak wykazano w odniesieniu do poprzedniego przepisu uchwały (§ 10 ust. 2), żądanie danych o uczniach w okresach miesięcznych stanowi realizację zasad wypłaty dotacji, a zatem jest zgodne z prawem. Tym samy również § 10 ust. 4 uchwały nie narusza prawa.

6.5. W odniesieniu do § 10 ust. 5 i 6 strona skarżąca zakwestionowała użycie w tych przepisach sformułowania o "zaliczkowej" wypłacie rat dotacji. Przepisy te mają następująca treść:

"5. Miesięczna rata dotacji, o której mowa w ust. 2, jest wypłacana zaliczkowo w oparciu o informację o przewidywanej liczbie uczniów, o której mowa w ust. 2 pkt 1. Wysokość raty dotacji wypłaconej zaliczkowo zostanie w następnym miesiącu skorygowana do wysokości należnej, w oparciu o informację o faktycznej liczbie uczniów, o której mowa w ust. 2 pkt 2. Kwota, o którą należałoby skorygować dotację wypłaconą zaliczkowo za miesiąc poprzedni zostanie rozliczona w kwotach dotacji naliczanych w kolejnych miesiącach, z zastrzeżeniem ust. 6.

6. Ustalona na 31 grudnia danego roku kwota, o którą należałoby skorygować dotację wypłaconą zaliczkowo dla szkół, o których mowa w ust.2:

1) zostaje wypłacona wraz z dotacją naliczoną na styczeń kolejnego roku – w przypadku gdy kwota dotacji wypłaconej zaliczkowo do grudnia jest niższa od kwoty należnej,

2) podlega zwrotowi do budżetu Miasta Rybnika – w przypadku gdy kwota dotacji wypłaconej zaliczkowo do grudnia jest wyższa od kwoty należnej".

Zgodzić się trzeba ze stwierdzeniem strony skarżącej, że ustawa o systemie oświaty nie posługuje się pojęciem "zaliczki", a jedynie określa, że wypłata dotacji następuje w ratach. Nie oznacza to jednak, że użycie w zaskarżonej uchwale sformułowania o zaliczkowym wypłacaniu rat dotacji, stanowi naruszenie prawa, skutkujące nieważnością takiego uregulowania. Wypłata rat dotacji, następująca comiesięcznie, ma bowiem w istocie charakter wypłat zaliczkowych i to zarówno w odniesieniu do dotacji dla szkół niepublicznych realizujących obowiązek szkolny, gdyż ostateczne rozliczenie wypłaconych 12 miesięcznych rat dotacji następuje z upływem roku, jak i w odniesieniu do szkół niepublicznych, o których mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o., co do których raty dotacji są comiesięcznie korygowane z uwzględnieniem faktycznego uczestnictwa uczniów w procesie nauczania. Można zatem uznać, że rata dotacji odpowiada potocznemu rozumieniu zaliczki. Użycie zaś sformułowania "zaliczkowa wypłata raty dotacji" jest w zasadzie zbędne i gdyby w zaskarżonych przepisach § 10 ust. 5 i 6 słowo "zaliczkowe" pominąć, przepisy te zachowałyby swą treść normatywną bez uszczerbku dla realizacji tych unormowań.

Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności powyższych przepisów uchwały.

6.6. Zaskarżone przepisy § 10 ust. 8 i 9 stanowią:

"8. W przypadku sporu pomiędzy organami prowadzącymi, dotyczącego określenia, uczniem której szkoły jest dana osoba, decydującym o tym, jakiej szkole należna jest dotacja dla danego ucznia w danym miesiącu, będzie pisemne oświadczenie rodziców/opiekunów prawnych ucznia, lub – w przypadku ucznia pełnoletniego – pisemne oświadczenie ucznia.

9. W przypadku, gdy uczeń szkoły dla dorosłych jest wykazywany do dotacji przez więcej niż jedną szkołę, organ dotujący ma prawo żądania przedłożenia w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta pisemnego oświadczenia ucznia, potwierdzającego jego uczęszczanie do danej szkoły lub szkół, dla których jest przekazywana dotacja na tego ucznia".

Oceniając zgodność z prawem powyższych unormowań należy podzielić stanowisko organu, że nie stanowią one ani warunku przyznania dotacji ani wypłaty raty dotacji. Są natomiast jedną z form kontroli prawidłowości zgłoszenia ilości uczniów, na których pobierane są dotacje. Żądanie złożenia oświadczenia przez określone osoby jest działaniem w ramach kontroli wykorzystania dotacji, do której prowadzenia organ dotujący jest nie tylko uprawniony ale i zobowiązany.

6.7. Zaskarżony § 11 ust. 1 stanowi, że "podmiot sporządza rozliczenie z wykorzystania dotacji, stanowiące informację w wydatkach kwalifikowanych poniesionych w danym roku budżetowym ze środków przekazanej w tym roku dotacji".

Zarzut pod adresem tego przepisu strona skarżąca oparła na pierwotnym brzmieniu ustawy o systemie oświaty i wyprowadzonym z niego wniosku, że podmiotowy charakter dotacji ogranicza prawo kontroli jej wydatkowania tylko do skontrolowania ilości uczniów, natomiast celowość tych wydatków nie może być przedmiotem tej kontroli.

Pogląd powyższy jest całkowicie błędny. Przede wszystkim dotacja oświatowa, mimo iż jest dotacją podmiotową, zawsze miała charakter celowy i nawet na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego wypracowano w orzecznictwie sądowym pogląd, że przedmiotem kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji jest także przeznaczenie wydatków na realizację celów oświatowych.

W tym też kierunku poszły zmiany ustawodawcze i w nowelizacji z 2009 r. (ustawą z dnia 19 marca 2009 r.) wyraźnie wskazano w art. 90 ust. 3d, że "dotacje (...) są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki".

W takim też stanie prawnym uchwalony został przez Radę Miasta Rybnika zaskarżony przepis, zatem nie budzi wątpliwości, że nałożenie na podmiot dotowany obowiązku złożenia sprawozdania z wykorzystania dotacji ze wskazaniem rodzaju poniesionych wydatków, jest w pełni zgodne z powołanym wyżej przepisem ustawy. Na marginesie tylko warto nadmienić, że w kolejną zmianą art. 90 ust. 3d u.s.o. (ustawą z 13 marca 2013 r. – Dz. U. z 2013 r. poz. 827) zakres wydatków, na które można przeznaczyć dotacje został jeszcze bardziej uszczegółowiony, w tym samym kierunku tj. ścisłego i bezpośredniego ich powiązania z realizacją celów oświatowych.

6.8. Objęty skargą § 13 ust. 7 ma następujące brzmienie:

"7. Kontrolujący dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym przedmiotem kontroli na podstawie oględzin, dokumentów, pism wyjaśniających, pisemnych oświadczeń i innych nośników informacji zebranych w toku postępowania kontrolnego, które mają lub mogą mieć znaczenie dla oceny prawidłowości naliczenia, pobrania i wykorzystania dotacji, w tym dokumentacji organizacyjnej, finansowej oraz dokumentacji przebiegu nauczania. Kontrolujący zobowiązany jest do udostępnienia kontrolującemu wyżej wymienionej dokumentacji w miejscu przeprowadzenia kontroli".

Zarzuty w stosunku do tego przepisu sprowadzają się do twierdzenia, że stosownie do art. 90 ust. 3f u.s.o. działania kontrolne polegać mogą tylko na prawie wstępu do szkół i placówek i prawie wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Zatem tylko w oparciu o takie działania kontrolujący mogą ustalić stan faktyczny.

Sąd tego zapatrywania nie podzielił i uznał, że kontrola prawidłowości wykorzystania dotacji winna dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przy zastosowaniu różnych środków dowodowych, typowych dla działań kontrolnych (jak np. odebranie wyjaśnień, zażądanie złożenia oświadczeń). W pełni podzielił w tym zakresie następujące tezy wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1570/12: "1) Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wykonując delegację ustawową zawartą w art. 90 ust. 4 u.s.o. zobowiązany jest stworzyć system kontroli, który będzie pozwalał na pełną weryfikację wykorzystania przez beneficjenta dotacji. Musi to być system skuteczny, realizujący cel wskazany w przywołanej delegacji. W ramach tego procesu kontroli mogą się mieścić uprawnienia organu kontroli do przeprowadzenia oględzin obiektów, składników majątkowych i przebiegu określonych czynności, jak również wzywania i przesłuchiwania świadków, żądania udzielenia ustnych i pisemnych wyjaśnień, czy korzystania z pomocy biegłych. Wskazane działania nakierowane są na zebranie stosownych dowodów, są typowymi czynnościami przeprowadzonymi w ramach postępowania kontrolnego. 2) W procesie tworzenia systemu kontroli dotacji oświatowych można wykorzystać instytucje z postępowań kontrolnych uregulowanych przepisami ustawowymi, dotyczącymi kontrolki innej materii np. kontroli podatkowej lub skarbowej. Warunkiem przyjęcia takich ustawowych rozwiązań jest przejęcie instytucji adekwatnych do przedmiotu kontroli, o jakim mowa w art. 90 ust. 4 u.s.o".

7. Przedstawione wyżej ustalenia i wywody wskazują, że zaskarżone przepisy uchwały nie naruszają prawa, co skutkuje uznaniem skargi za nieuzasadnioną i jej oddaleniem na mocy art. 151 P.p.s.a.