Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 90/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 1 pkt 2 par. 2 par. 3 par. 4 par. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 09 marca 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 05 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia "M. z siedzibą w P. , postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 roku (nr [...]), na podstawie art. 31 § 2 K.p.a., odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zgodności z prawem oraz legalności robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego obiektu budowlanego (obiektu kontenerowego będącego barem, punktem sprzedaży alkoholu) na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb P., Gm. [...], stanowiącej własność T. R., a którego inwestorem jest D. Spółka jawna.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wezwał Stowarzyszenie "M. " do wykazania, przedstawienia powiązania celów statutowych ze sprawą legalności kwestionowanych robót budowlanych.

PINB uznał, że z udzielonej odpowiedzi nie wynika nic konkretnego. Stowarzyszenie stwierdziło, że powiązanie celów wynika wprost ze statutu, a Stowarzyszenie już wielokrotnie wskazywało na okoliczności faktyczne i prawne, które mogą świadczyć o tym, że powinno ono uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Stowarzyszenie nie skonkretyzowało interesu społecznego w sprawie objętej żądaniem.

Organ wyjaśnił przy tym, że cele statutowe Stowarzyszenia "M. " w żaden sposób nie nawiązują do sprawy zgodności z prawem oraz legalności robót budowlanych. Odnoszą się one do szeroko rozumianej praworządności oraz przestrzegania porządku publicznego, przywracania pamięci P. , co w rozpatrywanym przypadku nie ma zastosowania.

W ocenie organu cele Stowarzyszenia zostały określone ogólnikowo i wskazują na sferę działania poza postępowaniami administracyjnymi w sprawach dotyczących robót budowlanych.

PINB stwierdził, że nie można akceptować sytuacji, w której organizacja społeczna za pomocą jedynie ogólnikowych twierdzeń stara się wykazać potrzebę wszczęcia postępowania z urzędu przerzucając na organ ciężar precyzyjnego ustalenia zasadności zgłoszonego żądania.

Stowarzyszenie, w dalszym ciągu liczące zaledwie sześciu członków, poza składaniem zapewnień, nie wykazało, aby wszczęcie postępowania budziło szersze zainteresowanie społeczności lokalnej, a tym bardziej jej zaniepokojenie. Na żadnym etapie postępowania nie wykazano zaistnienia konkretnej przesłanki interesu społecznego stanowiącej o zasadności żądania. Stowarzyszenie nie uzasadniło potrzeby ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego. Nie wykazało, jak realnie jest ono w stanie bronić tego interesu. Brak jest wyjaśnień w jaki sposób wiedza wnioskodawcy, jego fachowość i doświadczenie w danym obszarze tematycznym (legalności robót budowlanych), a także profesjonalizm i rozeznanie w sprawie przemawiają za wszczęciem postępowania z urzędu.

Zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania Stowarzyszenie reprezentuje indywidualne interesy sąsiadów T. R., którzy w świetle przepisów sami nie mogą być oni stroną postępowania. Liczne zawiadomienia składane przeciwko inwestorowi pozwalają twierdzić, że członkowie Stowarzyszenia są w konflikcie z T. R., a złożenie wniosku o wszczęcie postępowania motywował prywatny, złośliwy, interes zaledwie sześciu osób mieszkający 100m od miejsca posadowienia obiektu.

Organ zaznaczył przy tym, że w innych sprawach dotyczących nieruchomości T. R., gdy organ nadzoru budowlanego uznawał Stowarzyszenie "M. " za stronę postępowania (przy czym możliwe, iż było to przedwczesne, bez odpowiedniego zbadania, czy jest to zasadne), fakt ten nic konkretnego i znaczącego nie wnosił do postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie, jako strona, ograniczało się jedynie do stosowania form nacisku na organ, wnosiło wiele niezasadnych i przedwczesnych ponagleń, zażaleń, czy odwołań w związku z czym wszystkie postępowania toczyły się bądź toczą w wydłużonym niepotrzebnie czasie i prowadzone są przed wszystkimi organami odwoławczymi w większości niezasadnie i niepotrzebnie.

PINB stwierdził, że Stowarzyszenie "M. " nie uznaje racjonalnych, popartych argumentacją prawną rozwiązań, zakończeń postępowania, które są niezgodne z "ich ideologią i założeniami". Stowarzyszenie w żaden sposób nie interesuje się ani materiałem dowodowym zebranym w przedmiotowych sprawach, ani przebiegiem postępowania, jedyne co wnosi do postępowania administracyjnego, to nagminne ponaglenia, które nie są zasadne.

Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia, postanowieniem z dnia 05 stycznia 2023 roku (nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wyjaśnił, że cele statutowe Stowarzyszenia "M. " są na tyle ogólne, iż nie można ich powiązać z żądaniem wszczęcia postępowania o które wnosi Stowarzyszenie. W żaden sposób Stowarzyszenie nie reprezentuje interesu społecznego, a jeżeli nawet reprezentuje, to jest to bardzo szeroki krąg (bliżej nieokreślony), tym samym nie można mówić, że interes organizacji społecznej został skonkretyzowany. Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć tylko i wyłącznym interesom samej organizacji społecznej, czy jej poszczególnym członkom, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych oraz działaniem organów administracji publicznej.

Sam fakt istnienia Stowarzyszenia nie może służyć obchodzeniu przez jego członków przepisu art. 28 K.p.a., tj. w przypadku, gdy z oczywistych względów nie są stronami postępowania administracyjnego nie mogą wykorzystywać Stowarzyszenia by jako organizacja społeczna uczestniczyć w danym postępowaniu na prawach strony.

PINB słusznie wskazał, że wszystkie postępowania administracyjne prowadzone z inicjatywy Stowarzyszenia nakierowane były na nieruchomości tylko i wyłącznie T. R.. Ukierunkowanie tylko wobec jednej nieruchomości stoi w sprzeczności z zadaniami statutowymi. Nie można wskazać innych postępowań administracyjnych na terenie gminy P., w których Stowarzyszenie "M. " brało by udział lub wnioskowało o wszczęcie postępowań przez organy nadzoru budowlanego.

Stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. , reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystało z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Stowarzyszenie zażądało uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 24 listopada 2022 roku, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi zawarte zostały opis "historii oraz okoliczności powstania strefy relaksacyjno-wypoczynkowej [...]", obszerne fragmenty z uzasadnień do wyroków sądów administracyjnych oraz wyjaśnił, co następuje.

Działka nr [...] w P. jest częścią siedliska rolniczego i nie może być wykorzystywana, jako baza relaksacyjno - wypoczynkowo - gastronomiczna, bo to stanowi ewidentne naruszenie ładu przestrzennego. Usytuowanie w tym miejscu food trucków, baru - punktu sprzedaży alkoholu, toalety publicznej, szamba, konstrukcji stalowych, infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej i elektroenergetycznej do obsługi [...] było i jest niedopuszczalne.

Usytuowanie na tym terenie obiektów budowlanych powinno być poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy.

Wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania było uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia oraz przemawiał za tym interes społeczny.

Celem Stowarzyszenia jest troska o wykorzystanie działek budowlanych zgodne z przeznaczeniem oraz dbałość o zachowanie ładu przestrzennego. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, że ochrona ładu przestrzennego stanowi wartość, która mieści się w pojęciu interesu społecznego. Nie ulega wątpliwości, że żądanie jest zgodne z celami Stowarzyszenia.

W ocenie autora skargi Stowarzyszenie w sposób wystarczający wykazało przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania.

Organy obu instancji niewątpliwie naruszyły art. 31 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Na podstawie celów Stowarzyszenia zawartych w regulaminie można jednoznacznie stwierdzić, że w swych działaniach kieruje się interesem społecznym.

Stowarzyszenie wielokrotnie wskazywało, że działania T. R. wywołują skutki nie dające się pogodzić z interesem społecznym

Sprawa bezpośrednio dotyczy postępowania w zakresie budownictwa oraz pośrednio planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Niewątpliwie przedmiot postępowania ma związek z celami statutowej działalności Stowarzyszenia. Skoro w regulaminie określono konkretnie, na osiągnięcie jakich celów mają być ukierunkowane działania, to przyjęte w nim rozwiązania pozwalają na ustalenie związku określonego zakresu statutowej działalności z przedmiotem postępowania.

Kryterium interesu społecznego nie ma charakteru deskryptywnego, ale ma charakter klauzuli generalnej wymagającej ważenia różnych wartości.

Organy nie dokonały w sposób wszechstronny takiego ważenia i wyprowadziły błędny wniosek, że cele Stowarzyszenia nie są wystarczającym argumentem służącym wykazaniu interesu społecznego we wszczęciu i dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w zakresie budownictwa oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny należało przyjąć, że Stowarzyszenie "M. " było uprawnione do żądania wszczęcia postępowania oraz do udziału w postępowaniu, bo w ocenie tej organizacji - zgodnie z celami statutowymi - wymagał tego interes społeczny.

Stowarzyszenie niewątpliwie podało takie okoliczności, które świadczą o tym, że jego udział w postępowaniu może dodatkowo zagwarantować, że te okoliczności zostaną prawidłowo wyjaśnione.

W ocenie strony skarżącej potwierdzeniem racji Stowarzyszenia jest także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 roku o sygn. akt IV SA/Po 540/22.

Organ nie wyjaśnił dlaczego celów statutowych Stowarzyszenia, jak pilnowanie wykorzystywania działek budowlanych na terenie P. zgodnie z przeznaczeniem oraz działania na rzecz ładu przestrzennego nie można merytorycznie powiązać z postępowaniem w sprawie legalności robót budowlanych.

Organy nie wyjaśniły:

- dlaczego zachowanie ładu przestrzennego nie leży w interesie społecznym,

- na czym polega partykularny interes Stowarzyszenia,

- dlaczego uczestnictwo Stowarzyszenia w spornym postępowaniu miałoby być sprzeczne z interesem społecznym,

- dlaczego i na czym polega obchodzenie przepisu art. 28 K.p.a.

O obejściu prawa nie może być mowy. Powołanie Stowarzyszenia jest zgodne z prawem. Członkowie Stowarzyszenia chcąc zadbać o wspólne dobro założyli Stowarzyszenie. Organy błędnie rozumują, że Stowarzyszenie jest w konflikcie z inwestorem. Czynienie zarzutu, że Stowarzyszenie interesuje się tylko i wyłącznie poczynaniami T. R. jest całkowicie niezrozumiałe i niepoważne.

Stowarzyszenie nie interesuje się inwestorem, lecz tym, że w stosunku do inwestora stosowne organy nie stosują prawa. Stowarzyszenie będzie podejmować działania w stosunku do każdego przypadku łamania prawa na terenie P. w zakresie celów regulaminowych. Obecnie ukierunkowało swe działania na nieprawidłowości najbardziej dotkliwe dla lokalnej społeczności, w tym także dla członków Stowarzyszenia, czyli bezprawne funkcjonowanie strefy relaksacyjno-wypoczynkowej z bazą gastronomiczną, tzw. [...].

Inspektor Nadzoru Budowlanego zażądał o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Sprawy ze skarg dotyczących postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska, że kwestionowane skargą postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa poprzez jego błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie.

Zgodnie z treścią art. 31 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000) organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, organ postanawia wszczęciu postępowania z urzędu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania organizacji społecznej służy zażalenie.

Z treści powołanej regulacji wynika, że samo złożenie przez organizację społeczną wniosku o wszczęcia postępowania nie wywołuje skutku w postaci uzyskania statusu uczestnika postępowania na prawach strony. Skutek taki pojawia się dopiero po wydaniu stosownego aktu administracyjnego, postanowienia o wszczęciu postępowania, czy też dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 3 K.p.a.) . Do przesłanek zasadności wniosku o wszczęcie postępowania należą cele statutowe organizacji oraz interes społeczny, który ma przemawiać za udziałem danej organizacji w konkretnym postępowaniu administracyjnym.

Prawidłowe jest stanowisko, że organ administracji publicznej nie jest niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania wszczęcia postępowania z urzędu z tych tylko powodów, że takie żądanie zgłosiła organizacja społeczna.

Okoliczność, że ochrona ładu przestrzennego stanowi wartość, która mieści się w pojęciu interesu społecznego, nie przesądza o zasadności żądania wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu zgłoszonego przez Stowarzyszenie.

Działanie w interesie społecznym rozstrzyga jedynie o tym, że spełniony został warunek stosowania przepisu art. 31 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, wyrażający się tym, że wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu zgłosiła organizacja społeczna, czyli jednostka organizacyjna, która w sprawie objętej wnioskiem nie posiada własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Konstatacja autora skargi, że celem statutowym Stowarzyszenia "M. " jest ochrona wartości o charakterze interesu społecznego (ładu przestrzennego), nie mogła więc przesądzać o zasadności zgłoszonego żądania, a tym samym o niezgodności z prawem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie "zgodności z prawem oraz legalności robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego obiektu budowlanego (obiektu kontenerowego będącego barem, punktem sprzedaży alkoholu) na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb P.".

Na gruncie treści przepisu art. 31 § 1 pkt 1-2, § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że organ administracji rozstrzyga w przedmiocie wszczęcia postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu po zbadaniu czy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz pod warunkiem, że przemawia za tym interes społeczny.

Przyjmuje się, że organ administracji publicznej przy rozpoznawaniu zasadności żądania zgłoszonego w trybie art. 31 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie jest obowiązany do poszukiwania z urzędu okoliczność faktycznych przemawiających za uwzględnieniem żądania, lecz jedynie do rozważenia tych powoływanych przez organizację społeczną lub znanych organowi z urzędu. Ciężar wykazania przesłanek wszczęcia postępowania, jak i dopuszczenia do udziału w postępowaniu, spoczywa na organizacji społecznej (wyrok WSA w Krakowie z 14.11.2019 r., II SA/Kr 831/19, LEX nr 275519; wyrok NSA z 13.01.2015 r., II GSK 2041/13, LEX nr 1634780). Taką wykładnię i ocenę a contrario potwierdza treść przepisów art. 31 § 4 i § 5 K.p.a.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zapatrywań autora skargi, co do tego, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 roku o sygn. akt IV SA/Po 540/22 potwierdza zasadność aktualnie składanej skargi.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie zakończonej wskazanym wyrokiem było postanowieniem o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia "M. " do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie "wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...], położonej w P. , gmina P.".

Na gruncie sprawy zakończonej powołanym powyżej wyrokiem Sąd nie ujawnił podstaw do zakwestionowania bezspornych pomiędzy stronami okoliczność, że skarżące Stowarzyszenie "M. " posiada status organizacji społecznej w rozumieniu powołanego powyżej przepisu, a także tego, że kwestie objęte zakresem postępowania w sprawie zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] w P. , bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, są objęte statutowymi celami Stowarzyszenia.

Autor skargi w sposób całkowicie nieuprawniony przenosi ocenę zawartą w powołanym powyżej wyroku na grunt niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.

Dostrzegać należy, że w sprawie prawomocnie zakończonej Stowarzyszenie "M. " żądało dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej zmiany zagospodarowania terenu działki nr [...] w P. , bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu (niniejsza sprawa sądowoadministracyjna) został złożony w sprawie administracyjnej dotyczącej zgodności z prawem oraz legalności robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego obiektu budowlanego (obiektu kontenerowego będącego barem, punktem sprzedaży alkoholu) na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb P..

Autor skargi trafnie dostrzega, że aktualnie kontrolowane rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy postępowania z zakresu budownictwa, a pośrednio planowania i zagospodarowania przestrzennego. Niewątpliwie przeznaczenie terenu ustalone na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunkuje legalność działań inwestycyjnych objętych przedmiotem regulacji ustawy - Prawo budowlane. Jednak taki stan rzeczy nie pozwala przenosić oceny legalności dokonanej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 roku o sygn. akt IV SA/Po 540/22 na grunt niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że sprawa ustalenia warunków zabudowy oraz sprawa legalności robót budowlanych to dwie różne sprawy administracyjne, które zostały zastrzeżone do właściwości innych organów administracji publicznej.

W konsekwencji na gruncie kontrolowanej sprawy administracyjnej aktualne i konieczne pozostawało rozpoznanie i rozstrzygnięcie tego, czy zgłoszone żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia "M. ".

W ocenie Sądu skarżone organy prawidłowo uznały, że kwestia "zgodności z prawem oraz legalności robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego obiektu budowlanego (obiektu kontenerowego będącego barem, punktem sprzedaży alkoholu) na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb P." wykracza poza zakres działania wyznaczony celami statutowymi Stowarzyszenia "M. ".

Zgodnie ze wskazanymi w skardze zapisami regulaminu statutowe cele Stowarzyszenia "M." to między innymi:

- "Wykorzystywanie działek budowlanych zgodnie z ich przeznaczeniem" (punkt 6 ppkt 2 Regulaminu),

- "Działanie na rzecz miejscowości P. tj. dla jego dobra i zrównoważonego rozwoju oraz zachowanie ładu przestrzennego" (punkt 6 ppkt 4 Regulaminu)

- "Działanie na rzecz poszanowania praworządności, ochrony prawa i przestrzegania porządku publicznego w szczególności poprzez wnoszenie podań (żądań, wyjaśnień, odwołań, zażaleń itp.), skarg i wniosków do organów administracji publicznej oraz skarg i pism (wniosków i oświadczeń) do sądów administracyjnych" (punkt 6 ppkt 5 Regulaminu).

Sąd w całości podziela stanowisko, że cel określony jako "poszanowanie praworządności, ochrona prawa i przestrzeganie porządku publicznego" oraz przykładowe wyliczenie sposobów/form prawnych realizacji tego celu nie może przesądzać o zasadności zgłoszonego żądania, gdyż jest na tyle ogólny, że nie może rozstrzygać o istnieniu powiązania przedmiotu sprawy administracyjnej, w której zostało złożone żądanie wszczęcia postępowania, z przedmiotowym zakresem działania Stowarzyszenia wyznaczonym jego celami. Tak określony cel statutowy nie charakteryzuje przedmiotowego zakresu działania Stowarzyszenia. Z tego względu jest on nieprzydatny do rozstrzygania o tym czy wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej, której dotyczy zgłoszone żądanie uzasadnione jest celami statutowymi Stowarzyszenia.

Właściwe podstawy oceny zasadności żądania zgłoszonego w trybie art. 31 § 1 pkt 1-2, § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego określone zostały punkcie 6 ppkt 2 oraz ppkt 4 Regulaminu. Te zapisy wyznaczają przedmiotowy zakres działania Stowarzyszenia, co pozwala na dokonanie oceny w zakresie powiązania przedmiotu konkretnej sprawy administracyjnej z zakresem działania Stowarzyszenia. Z treści wskazanych zapisów jednoznacznie wynika, że działania Stowarzyszenia na rzecz "poszanowania praworządności, ochrony prawa i przestrzegania porządku publicznego" wyczerpują się dążeniem do zachowania ładu przestrzennego, co obejmuje także wykorzystywanie działek budowlanych zgodnie z ich przeznaczeniem.

Przypomnieć zatem należy, że zgodnie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. 2022, poz. 503) wójt, burmistrz albo prezydent miasta może nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu w przypadku zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

W ocenie Sądu skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, aby kwestia zgodności z prawem budowlanym, legalności robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego obiektu budowlanego (obiektu kontenerowego będącego barem, punktem sprzedaży alkoholu), wchodziła w przedmiotowy zakres celów statutowych Stowarzyszenia.

Sąd nie znalazł podstaw do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanych postanowień z uwagi na sugestie skargi wskazujące na naruszenie przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 31 art. 31 § 1 pkt 1-2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w uzasadnieniu kwestionowanych rozstrzygnięć ujawniono dlaczego interes społeczny przemawiał za odmową uwzględnienia zgłoszonego żądania.

WINB wyjaśnił, że sam fakt istnienia Stowarzyszenia nie może służyć obchodzeniu przez jego członków przepisu art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, tj. w przypadku, gdy z oczywistych względów nie są stronami postępowania administracyjnego nie mogą wykorzystywać Stowarzyszenia by jako organizacja społeczna uczestniczyć w danym postępowaniu na prawach strony.

PINB wskazał natomiast, że Stowarzyszenie liczy sześciu członków mieszkający 100m od miejsca posadowienia obiektu, którzy w świetle przepisów sami nie mogą być stroną postępowania. Liczne zawiadomienia składane przeciwko inwestorowi doprowadziły organ do przekonania, że członkowie Stowarzyszenia są w konflikcie z właścicielem nieruchomości, a złożenie wniosku o wszczęcie postępowania motywował prywatny i złośliwy interes.

PINB zaznaczył przy tym, że w innych sprawach dotyczących spornej nieruchomości (działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb P.), gdy organ nadzoru budowlanego uznawał Stowarzyszenie "M. " za stronę postępowania, fakt ten nic konkretnego i znaczącego nie wnosił do postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie, jako strona, ograniczało się jedynie do stosowania form nacisku na organ, wnosiło wiele niezasadnych i przedwczesnych ponagleń, zażaleń, czy odwołań w związku z czym wszystkie postępowania toczyły się bądź toczą w wydłużonym niepotrzebnie czasie i prowadzone są przed wszystkimi organami odwoławczymi w większości niezasadnie i niepotrzebnie.

Stowarzyszenie "M. " nie uznaje racjonalnych, popartych argumentacją prawną rozwiązań, zakończeń postępowania, które są niezgodne z "jego ideologią i założeniami". Stowarzyszenie w żaden sposób nie interesuje się ani materiałem dowodowym zebranym w przedmiotowych sprawach, ani przebiegiem postępowania, jedyne co wnosi do postępowania administracyjnego, to nagminne ponaglenia, które nie są zasadne.

Zaprezentowane powyżej stanowisko jest zgodne z prawem.

O tym czy interes społeczny przemawia za wszczęciem postępowania z urzędu w konkretnej sprawie (udziałem organizacji społecznej w konkretnym postępowaniu administracyjnym) rozstrzygać należy przez pryzmat realizacji celów postępowania administracyjnego, które obejmują w szczególności praworządność (art. 6 K.p.a.), zasadę prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.), a także wnikliwe i szybkie załatwienie sprawy możliwie najprostszymi środkami (art. 12 § 1 i § 2 K.p.a.).

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.