Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1612/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Przemysław Żmich asesor WSA Anna Fyda – Kawula (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 maja 2022 r. nr DAP-WPK-727-1-38/2021/MSte w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją z 2 maja

2022 r. nr DAP-WPK-727-1-38/2021/MSte po rozpatrzeniu sprawy z wniosku W.S.(Skarżący) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności nieruchomości z mocy prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...] decyzją z 10 lutego 2000 r. nr GG.VI.7723/I/31/1/2000/Sj na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę L. nieodpłatnie, prawa własności do nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L., obręb K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą Lwh [...] b. gm. kat. K. cd. KW [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...], Wydział Ksiąg Wieczystych, (zgodnie z wykazem zmian gruntowych wykonanym przez geodetę uprawnionego nr ks. rob. [...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.

Skarżący wnioskiem z 2 lutego 2021 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z 10 lutego 2000 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że ww. nieruchomość w dacie 27 maja 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, gdyż jej właścicielem była poprzedniczka prawna wnioskodawcy – A. z S., na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 20 listopada 1947 r., Rep. A nr [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Skarżącego zaskarżoną decyzją z 2 maja 2022 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 10 lutego 2000 r. W uzasadnieniu stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby wnioskodawca w dacie komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r. legitymował się tytułem prawnym do spornej działki nr [...]. Z karty inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji komunalizacyjnej wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha położona w K., zapisana była w Lwh [...] cd. KW [...]. Z adnotacji sporządzonej na tym dokumencie wynika, że na tej nieruchomości znajduje się budynek stanowiący własność osoby fizycznej, natomiast grunt został wykupiony w okresie 1947 - 1987, lecz przeniesienie prawa własności nie nastąpiło w formie aktu notarialnego. Na mocy aktu notarialnego z dnia 20 listopada 1947 r., Rep. A nr [...], A. z S., nabyła własność nieruchomości oznaczonych jako działki bud. 1 kat [...] i działki gruntowe 1 kat [...] i [...]. Nieruchomość ta stanowiła wcześniej własność gromadzką Gminy K. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych znajdującym się w aktach sprawy, dawne parcele nr [...], [...] i [...] objęte Lwh [...] odpowiadają działce nr [...] o pow. [...] ha. Powyższe znajduje również potwierdzenie w załączonym do akt komunalizacyjnych wypisie z księgi wieczystej Lwh [...] cd KW [...] oraz załączonym do niego wypisie z rejestru gruntów z opisem zmian dotyczących działki nr [...]. Spadkobiercą A. z S., na mocy znajdującego się w aktach sprawy odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K. I Wydział Cywilny z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, jest wnioskodawca - Skarżący na podstawie testamentu notarialnego z 2 lipca 1981 r. Rep. A nr [...]. Jednakże w piśmie Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 2 lutego 2022 r. wyjaśniono, że "w dziale II księgi wieczystej [...] jest ujawniona jako właściciel dawna (katastralna) Gmina K., przy przeniesieniu podstawy wpisu z karty B wykazu hipotecznego lwh [...] K. Na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) z dniem 13 kwietnia 1950 r. związki samorządu terytorialnego zostały zniesione, a majątek dotychczasowych związków samorządu terytorialnego z mocy prawa stał się majątkiem Państwa". Do pisma dołączono odpis zwykły księgi wieczystej nr [...], prowadzanej dla działki nr [...] obręb [...] K. Z powyższego odpisu wynika, że sporna nieruchomość została przyłączona z KW [...]. Natomiast zgodnie z odpisem ww. księgi były w niej ujawnione dawne parcele nr [...], [...] i [...] objęte Lwh [...], a następnie działka nr [...] obręb [...] K. Organ nadzoru podkreślił, że nie kwestionuje faktu sporządzenia ww. aktu notarialnego 20 listopada 1947 r., Rep. A nr [...], jednak to wpis w księdze wieczystej ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego nieruchomości i następnie oceny legalności mającej ją za przedmiot decyzji komunalizacyjnej.

W konkluzji organ nadzoru stwierdził, że w związku z istnieniem na dzień 27 maja 1990 r. w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] obręb K., wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich, także organy administracji i sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym. Powyższe oznacza, że Skarżący nie ma przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 10 lutego 2000 r., a zatem postępowanie z jego wniosku podlegało umorzeniu.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 105 § 1 w zw. z art. 28 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez umorzenie postępowania, podczas gdy wbrew twierdzeniu organu Skarżący posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej, gdyż w dniu 27 maja 1990 r., jak również w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej A.Z. - spadkodawca Skarżącego - legitymowała się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości w postaci umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia 20 listopada 1947 r., którą Skarżący przedłożył do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, a także potwierdził postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. I Wydział Cywilny z dnia 10 września 2007 r., że jest jedynym spadkobiercą A.Z., a zatem posiada tytuł prawny do tej nieruchomości;

2. art. 16 k.p.a. w zw. z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez niedostrzeżenie, że ostateczna decyzja komunalizacyjna wiąże sądy powszechne w postępowaniu o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, co stanowi przeszkodę do uwzględnienia powództwa Skarżącego o uzgodnienie;

3. art. 140 k.c. poprzez pozbawienie Skarżącego prawa do ochrony prawa własności nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 maja 2022 r. przeprowadzona przez Sąd w oparciu o powołane kryterium wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z 10 lutego 2000 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę L. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L., obręb K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą Lwh [...] b. gm. kat. K. cd. [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...], Wydział Ksiąg Wieczystych, (zgodnie z wykazem zmian gruntowych wykonanym przez geodetę uprawnionego nr ks. rob. [...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.

Zgodnie z treścią przepisu art. 105 § 1 k.p.a. stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2019,

s. 613). Sprawa administracyjna jest bowiem konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1242/17). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., sygn. akt II SA 70/98).

Stroną postępowania administracyjnego jest, zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Jak trafnie stwierdził organ nadzoru w zaskarżonej decyzji, w postępowaniu komunalizacyjnym stroną tego postępowania jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Stroną może być dodatkowo tylko taki podmiot (osoba), który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację.

Mając na uwadze powyższe należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2241/10, z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 373/07). Niekiedy stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., który może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Stroną postępowania nieważnościowego może być zatem podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ze względu na posiadany tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Tylko bowiem na taki tytuł prawny - chroniony prawem materialnym - oddziałuje nowo ukształtowany stan własnościowy z dniem 27 maja 1990 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1181/15).

Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie. Skarżący nie posiada bowiem tytułu prawnego do skomunalizowanej nieruchomości, nie był również ani on, ani jego poprzednicy prawni stronami postępowania komunalizacyjnego. Dlatego za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Przepis art. 28 k.p.a. wskazuje bowiem na przesłanki decydujące o legitymacji konkretnego podmiotu do działania w postępowaniu administracyjnym w charakterze jego strony. Samodzielnie przepis ten nie wystarczy jednak do przypisania tego statusu jakiemukolwiek podmiotowi. O możliwości wystąpienia w roli strony postępowania decyduje bowiem to, czy dany podmiot posiada interes prawny warunkujący ubieganie się o wszczęcie postępowania, względnie skierowanie w stosunku do niego czynności w postępowaniu wszczętym z urzędu. Jak wyżej wskazano, źródłem interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest zawsze przepis prawa. Przepis art. 28 k.p.a. nie ustanawia zatem normy prawnej samoistnej, a stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, przyznając jednostce status strony postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca

2020 r., sygn. akt I OSK 2218/18).

W orzecznictwie przyjmuje się, że wnioskodawcy, którzy wykażą, że w okresie poprzedzającym komunalizację byli właścicielami komunalizowanej nieruchomości mają interes prawny w sprawie, choć nie przesądza on automatycznie o nieważności kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1760/20). Wyrażany był także pogląd, że samo wykazanie, że poprzednicy prawni wnioskodawcy legitymowali się prawem własności, nie jest wystarczające do przyznania statusu strony ich następcom. Interes prawny musi być bowiem konkretny i rzeczywisty i powinien mieć związek z danym postępowaniem prowadzonym w danym miejscu i czasie, i na podstawie określonego stanu prawnego. Dla możliwości skutecznego zainicjowania postępowania weryfikującego komunalizację mienia Skarbu Państwa istotne jest bowiem wykazanie prawa własności nie kiedykolwiek - lecz w dacie samej komunalizacji (vide wyroki WSA w Warszawie: z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2045/20 i z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1633/19 i przywołane w nich orzecznictwo).

Decyzja Wojewody [...] z 10 lutego 2000 r. objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

W aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnego dowodu, że w dacie komunalizacji, czyli w dniu 27 maja 1990 r. Skarżącemu, czy też jego poprzednikom prawnym przysługiwał tytuł własności do spornej nieruchomości. Przeciwnie, w piśmie Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 2 lutego 2022 r. wyjaśniono, że "w dziale II księgi wieczystej [...] jest ujawniona jako właściciel dawna (katastralna) Gmina K., przy przeniesieniu podstawy wpisu z karty B wykazu hipotecznego lwh [...] K. Na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) z dniem 13 kwietnia 1950 r. związki samorządu terytorialnego zostały zniesione, a majątek dotychczasowych związków samorządu terytorialnego z mocy prawa stał się majątkiem Państwa". Do pisma tego dołączono odpis zwykły księgi wieczystej nr [...], prowadzanej dla działki nr [...] obręb [...] K. Z powyższego odpisu wynika, że sporna nieruchomość została przyłączona z [...], zaś zgodnie z odpisem ww. księgi były w niej ujawnione dawne parcele nr [...], [...] i [...] objęte Lwh [...], a następnie działka nr [...] obręb [...] K. Organ nadzoru podkreślił przy tym, że nie kwestionuje faktu sporządzenia aktu notarialnego 20 listopada 1947 r., Rep. A nr [...], na który powołuje się Skarżący. Dla organu jednakże to wpis w księdze wieczystej ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego nieruchomości i następnie oceny legalności mającej ją za przedmiot decyzji komunalizacyjnej.

W ocenie Sądu, zasadnie w tej sytuacji organ nadzoru odwołał się do treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Ponadto, zgodnie z treścią art. 5 powołanej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).

Obalenie tego domniemania jest możliwe poprzez powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o czym stanowi art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Oznacza to, że widniejący w wyżej powołanej księdze wieczystej spornej nieruchomości wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 365

§ 1 k.p.c. wiąże zarówno sąd, który go dokonał, strony, jak również organy państwowe i organy administracji publicznej. Zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa wpisanego do księgi wieczystej wiąże wszystkich, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę posiadającą w tym interes prawny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 729/16). W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także pogląd wyrażony w wyroku tego Sądu z dnia 6 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2338/98, zgodnie z którym zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach.

Również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt SK 57/03 (opubl. w: OTK ZU 7A/2004, poz. 69) wskazał, że to domniemanie wyraża jedną z fundamentalnych zasad prawa wieczystoksięgowego, która jakkolwiek nie stanowi elementu instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, to jednak w istotny sposób ją uzupełnia, składając się wraz z nią na spójny system materialnego prawa ksiąg wieczystych. Trybunał podkreślił, że domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym prowadzi do tego, że odwrócone zostają reguły dowodowe, bowiem jego wprowadzenie oznacza, że nie jest w tym wypadku konieczne wykazanie prawdziwości wpisu przez osobę, która ma w tym interes prawny, ale wykazanie przez stronę przeciwną niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym.

Sąd w pełni podziela powyższe poglądy i dlatego za niezasadne uznał zarzuty skargi naruszenia przez organ nadzoru art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 140 k.c., które zdaniem Skarżącego polegały na pozbawieniu go prawa do ochrony prawa własności.

Jak powyżej zostało wyjaśnione, ani organ administracji publicznej, ani sąd kontrolujący obecnie wydane w tej sprawie decyzje nie może wbrew treści wpisów w księdze wieczystej, samodzielnie podważać i odmiennie oceniać faktów znajdujących potwierdzenie w zapisach wieczystoksięgowych. Nie można przyznać racji Skarżącemu, który twierdzi, że na przeszkodzie podjęciu takiej inicjatywy stoi ostateczna decyzja komunalizacyjna. Decyzja ta ma bowiem charakter deklaratoryjny i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 27 maja 1990 r.

Raz jeszcze należy podkreślić, że rozstrzygnięcie sporu o własność nieruchomości nastąpić może jedynie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Na obecnym etapie postępowania nie można zatem uznać, że Skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej.

Reasumując, w ocenie Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, będąc związany treścią wpisu w księdze wieczystej, a także nie mając możliwości dokonywania w toku postępowania administracyjnego odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej, prawidłowo stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w dacie komunalizacji mienia z mocy prawa prawo własności spornej działki należało do Skarżącego, lub jego poprzedników prawnych, a postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie służy wyjaśnieniu, czy Skarżącemu służy tytułu prawnorzeczowy do spornej nieruchomości.

To Skarżący żądając wszczęcia postępowania nadzorczego powinien wykazać, że legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do spornej nieruchomości obecnie lub w dacie komunalizacji. Nie można bowiem uznać, że to organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy pomimo ciążącego na stronie obowiązku środków takich nie przedstawia. Oznacza to, że obowiązkiem Skarżącego w tej sprawie było, zanim wystąpił z żądaniem wszczęcia postępowania nadzorczego, staranne przygotowanie całości dokumentacji potwierdzającej w sposób niebudzący wątpliwości, że posiada tytułu prawnorzeczowy do spornej nieruchomości obecnie lub posiadali go jego poprzednicy prawni w dacie komunalizacji, czyli w dniu 27 maja 1990 r. (por. pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z 14 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2119/20).

Oznacza to, że wbrew zarzutom skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przeprowadził kontrolowane postępowanie nadzorcze w sposób prawidłowy, właściwie zastosował zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętego rozstrzygnięcia wyczerpująco przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogiem określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).