Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 178/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 133 § 1, art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a, art. 151, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej S. P. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej S. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 24 października 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku wpłynęła skarga S. P. (zwanej dalej - "skarżącą") obywatelki Mołdawii na bezczynność Wojewody Pomorskiego (w skrócie także jako "organ") w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynikają następujące okoliczności:

W dniu 14 stycznia 2022 r. S. P. wystąpiła do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jako cel pobytu, wskazując wykonywanie pracy. Wniosek został nadany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej za pośrednictwem platformy epuap, a następnie uzupełniony poprzez załączenie pełnomocnictwa ogólnego do pisma z tej samej daty co wniosek, które zostało złożone do organu w dniu 21 stycznia 2022 r.

Skarżąca w piśmie z dnia 8 lutego 2022 r. wniosła o dopuszczenie dowodu z oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy i o odpowiedzialności karnej, umowy zlecenia, ZUS ZUA oraz ZUS RCA 10, 11 i 12/2021 na okoliczność spełnienia przesłanek do udzielenia stronie zezwolenia na pobyt czasowy. Przedmiotowe pismo wpłynęło do organu w dniu 11 lutego 2022 r.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Wojewoda Pomorski wezwał skarżącą do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku. W dniu 10 czerwca 2022 r. od skarżącej pobrano odciski palców oraz został sporządzony "protokół przyjęcia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy - praca w sprawie [...] weryfikacja wniosku pod względem formalnym", w którym między innymi zobowiązano skarżącą do uzupełnienia jego braku w postaci załącznika nr 1, zakreślając termin do dnia 19 lipca 2022 r. W dniu 18 lipca 2022 r. ww. załącznik został organowi przedłożony.

Pismem z dnia 21 lipca 2022 r., organ zwrócił się do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu 19 września 2022 r. do Wojewody Pomorskiego wpłynęło ponaglenie

na niezałatwienie sprawy w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Pismem z dnia 21 września 2022 r. Wojewoda Pomorski wezwał skarżącą do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie kompletnie wypełnionego załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia

na pobyt czasowy opatrzonego datą, czytelnym podpisem osoby uprawnionej oraz pieczęcią podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zgodnie z aktualnymi warunkami pracy.

Pismem datowanym na dzień 21 września 2022 r. S. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1

i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy

w postępowaniu administracyjnym i wniosła o:

1. zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2. przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a;

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego terminy załatwiania spraw i podniosła, że w dniu

29 stycznia 2022 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, zaś zgodnie

z art. 112a tej ustawy, decyzja powinna zostać wydana przez organ w terminie 60 dni.

Powołując się na orzecznictwo i pogląd z piśmiennictwa skarżąca podniosła,

że na gruncie art. 149 p.p.s.a. bezczynność organu administracji publicznej występuje, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona, albowiem o bezczynności organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., można mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarżąca zauważyła w tym kontekście, że organ nie dopełnił też obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała więc bezczynność organu administracji publicznej, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku, w ustawowym terminie organ nie zakończył postępowania.

Zdaniem strony skarżącej, biorąc pod uwagę, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, że doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem.

Powołując się na orzecznictwo, skarżąca dodała, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Taka sytuacja właśnie występuje w niniejszej sprawie. Przekroczenie ustawowego i maksymalnego zarazem terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które z pewnością nie można uznać powtarzanych

od 2014 r. twierdzeń o brakach kadrowych. Podnoszone przez organ trudności kadrowe nie oznaczają przyczyn "niezależnych od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a.,

są to bowiem okoliczności pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego. Natomiast sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić

z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.

Jak wskazuje się w doktrynie, przyznanie sumy pieniężnej jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się trafnie, że zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności.

W nawiązaniu do konstytucyjnej zasady proporcjonalności działania władzy publicznej z uwzględnieniem okoliczności, na które powołuje się od kilku lat organ

w różnych sprawach z wydania zezwoleń na pracę wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi pierwszej instancji powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie decyzji, nie będąc przy tym zawiadomione

o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Takie działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o

1) odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku

z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 1383, dalej jako - "ustawa o pomocy") jako niedopuszczalnej z uwagi na fakt, że zgodnie z art.100c 4 tej ustawy w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach lub ich dokonanie z opóźnieniem, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, a więc również środka prawnego w postaci skargi na bezczynność i przewlekłość, ewentualnie

2) oddalenie skargi jako niezasadnej z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 100c ust. 4 tej ustawy w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach lub ich dokonanie

z opóźnieniem, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, a więc również środka prawnego w postaci skargi na bezczynność i przewlekłość.

Z ostrożności procesowej organ wniósł ponadto o:

3) niezasądzanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, której domaga się od Wojewody Pomorskiego z uwagi na brzmienie art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy

o pomocy, który stanowi, że w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1,

nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych

na rzecz skarżących za nie wy danie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

Po przedstawieniu podjętych w sprawie czynności, organ powołał się na regulację zawartą w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91), która weszła w życie w dniu 29 stycznia 2022 r. W kontekście zaś podniesionych zarzutów, organ wyjaśnił, że długi termin rozpatrywania wniosku wynika z konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz niedostosowania zasobów kadrowych do liczby wpływających wniosków. Ilość załatwianych przez organ wniosków o wydanie decyzji w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców jest bardzo duża, jednak czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie.

Chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne, czy kadrowe leżące po stronie organu to jednak nie powinny one być pomijane przy ocenie zasadności wniesionej skargi. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu, niedostateczna obsada kadrowa stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wr 1127/19, nie można stwierdzić o winie organu skoro powszechnie znany jest fakt bardzo dużej liczby wniosków cudzoziemców, które wpływają do organu przy dalece niewystarczającej obsadzie kadrowej. Zgodnie natomiast z art. 100c ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w art. 100c ust. 1,

do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwianiu sprawy

w terminie nie stosuje się.

Pismem z dnia 15 listopada 2022 r. Wojewoda Pomorski powiadomił Sąd,

że w dniu 10 listopada 2022 r. udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terminem ważności do dnia

9 listopada 2025 r. Do pisma organ załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej powoływanej jako - "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca Wojewodzie Pomorskiemu bezczynność w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Poza sporem było, że skarżąca spełniła powyższy wymóg, gdyż poprzedziła skargę ponagleniem złożonym do właściwego organu (ponaglenie z dnia 15 września 2022 r.). Tym samym przesłanka do wniesienia skargi w niniejszej sprawie została spełniona. Nie było natomiast podstaw do odrzucenia skargi, czego domagał się organ w złożonej odpowiedzi albowiem skarżąca jest obywatelką Mołdawii (do której to kwestii Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia).

Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. Przepis art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Realizacji tej zasady służy między innymi przepis art. 35 § 1 k.p.a., dotyczący terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie z powyższym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Jednocześnie przepis art. 35 § 4 k.p.a. stanowi, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a (tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Bezczynność stanowi niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.

Przedmiotem skargi na bezczynność jest zatem brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta ma na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samej skarżącej i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącej.

Ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi zawierała przepisy określające czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy powinno się zakończyć. Przepisem art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91, zwanej dalej "ustawą nowelizującą"), która weszła w życie w dniu 29 stycznia 2022 r., do ustawy o cudzoziemcach dodany został art. 112a, dotyczący terminu wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

Przepis ten stanowi:

1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

3. W przypadku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) jednostka przyjmująca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

2) jednostka przyjmująca przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106a ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106a ust. 3, upłynął bezskutecznie.

4. Postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni.

5. Jeżeli odwołanie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa, termin, o którym mowa w ust. 4, biegnie od dnia uzupełnienia braków.

Tym samym od dnia 29 stycznia 2022 r. termin wydania decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt czasowy reguluje powyższy przepis szczególny (art. 35 § 4 k.p.a.). Nie było kwestionowane w sprawie, że wniosek skarżącej został złożony przed wejściem w życie przepisów ustawy nowelizującej.

Jednocześnie ustawa nowelizująca wprowadziła również przepisy intertemporalne. Zgodnie z art. 13 tej ustawy:

1. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2. Jeżeli w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wojewoda wezwał cudzoziemca lub jednostkę przyjmującą, o której mowa w art. 3 pkt 5b ustawy zmienianej w art. 1, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4 i art. 203 ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1. W tym przypadku terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ust. 1 lub art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, biegną od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę, a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - od dnia jej wejścia w życie.

3. Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W tym miejscu trzeba podnieść, że w ocenie Sądu, uchylenie zaistniałego skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w drodze późniejszego aktu prawnego (ustawy nowelizującej) uznać należy za pozbawione uzasadnienia naruszenie zakazu niedziałania prawa wstecz, wynikającego z konstytucyjnej zasady państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP. Zasada niedziałania prawa wstecz uznawana jest za jedną z podstawowych składników formuły demokratycznego państwa prawnego w zakresie stanowienia i stosowania prawa, a jej nieprzestrzeganie narusza pewność prawa (por. Jerzy Oniszczuk, Konstytucja RP w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Kraków 2000, s. 66). Wymaga ona, by nie stanowić norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowo ustanowione normy prawne do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 sierpnia 1990 r., K 7/90, OTK 1990, Nr 1, poz. 5, s. 51). Zasada lex retro non agit jest adresowana przede wszystkim do ustawodawcy i zakazuje mu stanowienie norm prawnych, które miałyby być stosowane do zdarzeń, które miały miejsce i zostały zakończone przed wejściem w życie tych norm (por. Proces prawotwórczy w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zagadnień związanych z procesem legislacyjnym. Warszawa 2015, s. 48 i nast. oraz przytoczone tam orzecznictwo TK). Zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, można od niej odstąpić, jednakże wyjątkowo, jeżeli przemawia za tym konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych niż bezpieczeństwo prawne i zaufanie obywateli do państwa zagrożone pogorszeniem ich sytuacji prawnej wskutek nałożenia na nich określonych obowiązków z mocą wsteczną (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017r. sygn. akt II GSK 24/16). W sprawie skarżącej zastosowanie nowowprowadzonej normy prawnej stanowiłoby niedopuszczalne i nieusprawiedliwione działanie prawa wstecz i sanowałoby stan bezczynności, w którym, w świetle realiów sprawy, organ niewątpliwie się znalazł. Sąd nie znajduje przesłanek, wartości i zasad, które usprawiedliwiałyby wsteczne zastosowanie prawa w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 402/22).

Ponadto, istotne odstępstwa od zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad procedowania zawierają przepisy ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830). Ustawą tą dodano w ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.), obowiązujący od 15 kwietnia 2022 r., art. 100c ust. 1-4 dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń. Stanowi on, że do dnia 31 grudnia 2022 r. zawieszony został bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach. W okresie zawieszenia biegu terminów nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie.

Ponadto, w okresie tym, organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis art. 100c tej ustawy może zatem, co do zasady, znajdować zastosowanie jedynie do ściśle określonego kręgu postępowań - z wniosków obcokrajowców - obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.

W niniejszej sprawie regulacje te, wbrew stanowisku organu, nie mogą znaleźć zastosowania. Wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach, przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Pomorskim, a w konsekwencji również podczas kontroli legalności tego postępowania, dokonywanej przez sąd administracyjny. Skarżąca nie jest bowiem obywatelką Ukrainy lecz Mołdawii (okoliczność poza sporem).

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać za zasadny zarzut bezczynności organu w sprawie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy.

Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie pozostawały poza sporem i zostały przywołane na początku niniejszego uzasadnienia. Postępowanie w sprawie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 14 stycznia 2022 r., złożonym przez profesjonalnego pełnomocnika. Treść wniosku skarżącej wyznaczyła przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, którym organy administracyjne zostały związane. Po upływie trzech miesięcy, od daty wpływu wniosku, pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. organ wezwał skarżącą do osobistego złożenia wniosku. W dniu 10 czerwca 2022 r. od skarżącej odebrano odciski palców oraz został sporządzony ww. protokół przyjęcia wniosku, w którym między innymi zobowiązano skarżącą do uzupełnienia jego braku w postaci załącznika nr 1, w terminie do dnia 19 lipca 2022 r. W dniu 18 lipca 2022 r. ww. załącznik został organowi przedłożony. Przy czym nie może ujść uwadze, że w przedstawionych aktach administracyjnych znajduje się również pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 12 maja 2022 r. wraz z załącznikiem nr 1.

Podkreślić w tym miejscy należy, że w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Osoby wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); wymiana informacji między wojewodą a organami, o których mowa w ust. 1, może odbywać się za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ust. 3a); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4).

Jest oczywiste, że procedura uzyskania informacji, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, powoduje wydłużenie postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Jednak okoliczność ta nie zwalnia organu z obowiązku niezwłocznego podejmowania czynności w tym zakresie. Wprost przeciwnie, mając na uwadze czas oczekiwania na wskazane informacje organ, który zwraca się o ich udzielnie, w tym przypadku Wojewoda Pomorski, powinien podejmować czynności bez zbędnej zwłoki.

Takie zaś zachowanie się organu nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie. Jak wynika z przedstawionych akt sprawy, po wpłynięciu wniosku skarżącej z dnia 14 stycznia 2022 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o wymaganą informację Wojewoda Pomorski zwrócił się dopiero w dniu 21 lipca 2022 r. Pomimo, że organ był zobligowany do podejmowania czynności w sprawie bez zbędnej zwłoki, w tym do zwrócenia się o powyższe informacje, czego jednak nie uczynił. Uwzględniając nawet czas oczekiwania na udzielenie informacji w oparciu o art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, to w realiach niniejszej sprawy uprawniony jest pogląd, że załatwienie wniosku skarżącej mogło nastąpić znacznie wcześniej. Można tu dodać, że treść tego przepisu jest jasna i nie nastręcza żadnych trudności interpretacyjnych. Organ powinien być świadomy, że uzyskanie informacji o skarżącej w trybie tego przepisu przedłuża czas załatwienia sprawy, wobec czego powinien o te informacje wystąpić niezwłocznie.

Po wystosowaniu pisma z dnia 21 lipca 2022 r. o powyższą informację, organ pozostał w bezczynności przez okres prawie dwóch miesięcy, to jest aż do momentu złożenia przez skarżącą ponaglenia, które wpłynęło do organu w dniu 19 września 2022r. W konsekwencji złożenia ponaglenia, organ w dniu 21 września 2022 r. zwrócił się o przedłożenie kompletnie wypełnionego załącznika nr 1, który wpłynął do organu dwa miesiące wcześniej.

Decyzją dnia 10 listopada 2022 r., nr SO-XII.6151.1036.2022.MS Wojewoda Pomorski udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważnego do dnia 9 listopada 2023 r.

Zdaniem Sądu, przywołane okoliczności wskazują jednoznacznie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dodanie do ustawy o cudzoziemcach przywołanego powyżej art.112a, wprowadzającego ustawowe terminy załatwiania spraw. Należy zwrócić uwagę, że przewidziane ustawą o cudzoziemcach terminy załatwiania spraw wyznaczają maksymalne limity czasowe, nie uchylając zasady szybkości postępowania określonej art. 12 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że organ co prawda wydał decyzję, ale po upływie 60-dniowego terminu załatwienia sprawy, liczonego od wejścia w życie znowelizowanych przepisów ustawy o cudzoziemcach. Zatem Wojewoda Pomorski nie zachował zarówno ustawowych terminów załatwienia sprawy, wynikających z k.p.a., ani terminu określonego w art. 112a ustawy nowelizującej.

Sąd oparł ustalenia, a następnie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie na stanie faktycznym, wynikającym z akt przedstawionych przez organ. Stosownie do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Wojewoda Pomorski przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, poinformował Sąd pismem z dnia 15 listopada 2022 r. o załatwieniu sprawy, to jest o wydaniu ww. decyzji, udzielającej skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro decyzja zgodna z wnioskiem skarżącej została wydana, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie był uprawniony do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym czasie. Ponadto, przepis art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że powyżej opisane czynności powinny być podjęte niezwłocznie przez organ. Czynności te zostały jednak podjęte w dużym i nieuzasadnionym odstępie czasowym, zaś zwłoka w terminowym ich dokonywaniu nie znajdowała uzasadnienia ani w charakterze, ani w stanie faktycznym sprawy. Nie może też ujść uwadze, że pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Trudności organizacyjne czy brak pracowników nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających postępowania organu, co słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę. Nie mogą także stanowić uzasadnienia dla zwłoki w rozpoznaniu sprawy zainicjonowanej wnioskiem skarżącej. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania.

Powyższe pozwala na postawienie organowi zasadnego zarzutu bezczynności, która musi być oceniana jako rażąca. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności (punkt pierwszy sentencji wyroku). Natomiast mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy ocenił jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a. Orzekając w zakresie uregulowanym tym przepisem Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania strony.

Za przyjętą oceną przemawia opisane powyżej zachowanie się organu, a w szczególności okres prowadzenia postępowania. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie nastąpiło znaczne przekroczenie terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a., jak i ustawy zmieniającej. Skarżąca na rozpoznanie swojego wniosku czekała ponad dziesięć miesięcy. Oceny tej nie może też zmienić okoliczność znacznej ilości wniosków wpływających do organu.

Odnosząc się natomiast w następnej kolejności do żądań skargi, dotyczących wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącej sumy pieniężnej wskazać należy, że grzywna jest formą ukarania organu za niezałatwienie sprawy w terminie, a także środkiem o charakterze prewencyjnym. Natomiast suma pieniężna przyznawana stronie skarżącej to forma rekompensaty za doznaną szkodę w związku z bezczynnością organu prowadzeniem postępowania przez organ.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepis ten stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Niewątpliwie przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Nadto, suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla strony skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna, chociaż ma charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana w art. 417(1) § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia z 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.) wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Otrzymana kwota ma zrekompensować m.in. niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji. Jest to także swoista sankcja dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania.

Zarówno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie stronie sumy pieniężnej mają charakter fakultatywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej oraz żądanie nałożenia na organ grzywny, należy zauważyć, że w ocenie Sądu znacząca liczba wpływających wniosków czy niedostateczna obsada kadrowa nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania, niemniej są one obiektywną trudnością, która powinna wpływać między innymi na ocenę zasadności nałożenia na organ grzywny. Stanowią one przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów. Dlatego mając na uwadze stan sprawy oraz mając na względzie, jaką funkcję mają spełnić instytucje przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy nie dawał podstaw do wymierzenia Wojewodzie Pomorskiemu grzywny.

W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę w pozostałym zakresie, to jest wymierzenia organowi grzywny, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt czwarty sentencji wyroku).

Natomiast skarżąca występując z żądaniem zasądzenia sumy pieniężnej w pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a., nie uzasadniła dostatecznie swojego żądania, a mianowicie w zakresie wysokości dochodzonej kwoty, powołując się przede wszystkim na długotrwałe prowadzenie postępowania. Należy podkreślić, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie sumy pieniężnej w żądanej wysokości. Nie podała konkretnych okoliczności wymagających zrekompensowania, ani nie wykazała wymiernych strat, które są wynikiem zachowania się organu. Trzeba bowiem pamiętać, że przyznanie sumy pieniężnej pełni wobec strony postępowania funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty) jakich doznał skarżący na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej skargi (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 oraz z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2954/17). Sąd wziął jednak pod uwagę, że w niniejszej sprawie skarżąca na skutek bezczynności organu przez długi czas pozostawała w sytuacji wątpliwości co do legalności swojego pobytu. Zasadne jest zatem zrekompensowanie skarżącej negatywnych przeżyć psychicznych związanych z tą sytuacją oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W świetle powyższego, nałożenie na organ sankcji w postaci przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w znacznie niższej od oczekiwanej wysokości, było uzasadnione. Za adekwatny w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd uznał wymiar sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł (punkt trzeci sentencji wyroku). Przyznana skarżącej kwota, w ocenie Sądu, będzie w wystarczający sposób spełniała zarówno swą rolę prewencyjną, jak i kompensacyjną. Jej wysokość spełnia niewątpliwie kryterium przewidziane w art. 154 § 6 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie piątym sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).