Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1076/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 100, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 października 2023 r. nr 218/2023 znak WOP.7721.214.2023.BZ w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 26 lipca 2023 r., nr 73/2023.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 października 2023 r. nr 218/2023 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), powołanej dalej jako: zwanej "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 26 lipca 2023 r. nr 73/2023, którą na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazano Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. [...] rozbiórkę budynku magazynowego - narzędziowni (o wymiarach zewn. w rzucie poziomym ok. 12,25 m x 3,80 m), zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], g. S. , usytuowanego przy granicy z działką nr ewid. [...], zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji.

Jak wynika z akt sprawy przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2018 r., znak: WOP.7720.0402.2018.MP, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał, zgodnie z właściwością, do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wniosek z dnia 27 marca 2018 r. I.S. , dotyczący samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych zlokalizowanych na terenie Przedsiębiorstwa Produkcyjnego E. Sp. z o.o. [...], [...] S, dz. nr ewid. [...] , [...] obręb [...] g. S. . Podobne pisma złożone przez I.S. w przedmiotowej sprawie, zostały przekazane zgodnie z właściwością do organu I instancji, przez Urząd Gminy w Szczercowie (data wpływu 11 kwietnia 2018 r.) oraz przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie (data wpływu 25 kwietnia 2018 r.).

W dniu 28 czerwca 2018 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na terenie działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości G [...], g. S. i stwierdził, że na terenie przedmiotowej nieruchomości znajduje się kilkanaście obiektów budowlanych, które zostały oznaczone w protokole i na szkicu sytuacyjnym odpowiednio numerami: [...], [...],[...][...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], tj.:

obiekt kontenerowy o wym. 6,0 m x 3,0 m i wysokości ok. 2,70 m, użytkowany jako portiernia (oznaczony nr 1);

obiekt o wymiarach 5,90 m x 6,30 m i wysokości od ok. 2,15 m do 2,80 m, użytkowany jako wydzielone miejsce do składowania odpadów (oznaczony nr 2);

obiekt "dobudowany do bud. mieszkalno - biurowego" od strony południowo - zachodniej, o wymiarach 2,77 m x 10,14 m i o wysokości (do okapu) 2,95 m (oznaczony nr 3);

hala produkcyjna o wymiarach 18,35 m x 28,20 m, wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Nr AB.I.7351-1/397/06 z dnia 3 lipca 2012 r., oraz po zmianie sposobu użytkowania dokonanej decyzją Nr 335.2018 z dnia 18 kwietnia 2018 r. z budynku magazynowego na produkcyjny (oznaczona nr 4);

obiekt kontenerowy o wym. 3,0 m x 6,0 m, użytkowany jako pomieszczenie gospodarcze, zlokalizowany przy hali produkcyjnej (oznaczony nr 4a);

obiekt "dobudowany" do hali produkcyjnej, o wym. ok. 9,0 m x 15,0 m, użytkowany jako lakiernia (oznaczony nr 4b);

obiekt "dobudowany" do hali produkcyjnej, o wym. 6,75 m x 15 m, użytkowany jako hala montażowa (oznaczony nr 4c);

- hala magazynowa wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Nr 450.2018 z dnia 12 kwietnia 2018 r., obiekt nieużytkowany, w trakcie procedury udzielenia pozwolenia w na użytkowanie (oznaczona nr 5);

obiekt kontenerowy "nie związany z gruntem" o wymiarach 3,0 m x 6,0 m i wysokości 2,7 m, zlokalizowany przy wschodniej ścianie hali magazynowej (oznaczony nr 5a);

obiekt o wym. 15,00 m x 31,00 m, użytkowany jako produkcyjny (oznaczony nr 6);

hala namiotowa "nie związana na stałe z gruntem", zlokalizowana tuż przy obiekcie oznaczonym nr 6, obiekt użytkowany jako hala produkcyjna (oznaczona nr 6a);

obiekt magazynowo - gospodarczy o konstrukcji stalowej, zlokalizowany przy obiekcie oznaczonym nr 6, o wym. 4,00 m x 10,68 m i o wysokości 2,40 m, (oznaczony nr 7);

obiekt magazynowo - produkcyjny o wym. 7,65 m x 27,80 m i wysokości (do okapu) 4,15 m (oznaczony nr 8);

obiekt namiotowy "nie związany trwale z gruntem" o konstrukcji stalowej, o wym. 7,20 m x 7,00 m i wysokości 3,00 m, użytkowany jako magazyn (oznaczony nr 9);

obiekt o konstrukcji stalowej, o wym. ok. 5,0 m x 7,50 m, użytkowany jako szatnia (oznaczony nr 10);

obiekt będący przedmiotem postępowania, o konstrukcji stalowej "obudowany blachą trapezową (od wewnątrz płyty OSB) o wymiarach 12,5 m x 3,50 m o wys. ok. 2,40 m, dach jednospadowy (bardzo mały kąt), kryty bl. trapezową, użytkowany jako narzędziownia" (oznaczony nr 11);

obiekt magazynowy, wybudowany na podstawie zgłoszenia Nr AB.6743.2016.ES z dnia 1 czerwca 2016 r., jako obiekt tymczasowy z terminem jego rozbiórki do dnia 27 października 2018 r. (oznaczony nr 12);

budynek mieszkalno - biurowy, wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę (oznaczony nr 13).

Z treści protokołu wynika również, że podczas kontroli obecny był A.D. - wiceprezes zarządu Przedsiębiorstwa Produkcyjnego E. Sp. z o.o., który oświadczył do protokołu, że obiekty oznaczone numerami: 3, 4b, 4c, 6, 6a, 7, 8 i 9, istniały już w chwili kupna terenu przedmiotowej nieruchomości przez obecnego właściciela, a poprzedni właściciel nieruchomości - I.S. nie przekazał żadnych dokumentów dotyczących budowy w/w obiektów budowlanych.

Jako załączniki do protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 28 czerwca 2018 r. organ I instancji sporządził dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny z oznaczeniem kontrolowanych obiektów budowlanych.

W dniu 20 lipca 2018 r. w siedzibie organu I instancji stawili się A.D. i Ł. O. - członkowie zarządu Przedsiębiorstwa Produkcyjnego E. Sp. z o.o., którzy przedłożyli kopie następujących dokumentów:

- decyzji Wójta Gminy Szczerców z dnia 12 stycznia 2017 r., znak: BR.2.6220.2.2011/2016/2017, ustalającej na wniosek I.S. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "polegającego na budowie warsztatu produkcyjno-remontowego środków transportu, nadwozi do pojazdów silnikowych na działce nr ew. [...] obręb [...], g. S. w zakresie realizacji: hali produkcyjnej-istniejący budynek magazynowy - projektowana zmiana sposobu użytkowania; kabiny lakierniczo - suszarniczej; hali montażowej; hali magazynowej; miejsc parkingowych dla pojazdów pracowników; niezbędnej infrastruktury towarzyszącej;

- decyzji Wójta Gminy Szczerców z dnia 24 kwietnia 2017 r., znak: BR.2.6220.2.2011/2016/2017, przenoszącej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 12 stycznia 2017 r., znak: BR.2.6220.2.2011/2016/2017, wydaną przez Wójta Gminy Szczerców dla I.S. , na rzecz P.P. E. Sp. z o.o. z/s [...];

- decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 28/2017 z dnia 24 marca 2017 r., znak: BR.3.6730.53.2014/2015/2016/2017, ustalającej na wniosek I.S. , prowadzącego działalność pod firmą PPHU K.", warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na "budowie warsztatu produkcyjno - remontowego środków transportu, nadwozi do pojazdów silnikowych, wyposażonego w: halę montażową, dwie hale magazynowe, kabinę lakierniczo - suszarniczą, wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku magazynowego na halę produkcyjną, z miejscami postojowymi oraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną, teren inwestycji: dz. nr [...] obr. [...], g. S. ";

decyzji Wójta Gminy Szczerców z dnia 28 kwietnia 2017 r., przenoszącej ostateczną decyzję nr 28/2017 z dnia 24 marca 2017 r., znak: BR.3.6730.53.2014/2015/2016/2017, o warunkach zabudowy, wydaną przez Wójta Gminy Szczerców dla I.S. prowadzącego działalność pod firmą PPHU K.", na rzecz P.P. E. Sp. z o.o.

Pismem z dnia 21 lipca 2018 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie "legalności budowy budynku magazynowego (narzędziownia) zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...], obręb [...], g. S. , [...], [...] S.

Jak wynika z adnotacji urzędowej sporządzonej w dniu 23 lipca 2018 r. organ I instancji załączył do akt sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie posiadanych dokumentów archiwalnych dotyczących pozwoleń na budowę wydanych dla terenu nieruchomości w miejscowości [...], g. S. , tj.:

decyzję Starosty Bełchatowskiego Nr 314/06 AB.I.7351-1/253/06 z dnia 22 maja 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia dla "PPHU K." G.[...], g. S. ", na budowę "budynku administracyjno - socjalnego z poddaszem mieszkalnym o pow. zab. 154,7 m2, pow. użytk. adm. - socjal. 120,59 m2, pow. użytk. mieszkalna 104,41 m2, kub. 920,00 m3 wraz z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, co. i wod.-kan. oraz szambem na dz. nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości G., gmina S. ; kat. XVI i I",

decyzję Starosty Bełchatowskiego nr 487/06 AB.I.7351-1/397/06 z dnia 3 lipca 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia dla I.S. działającego pod firmą PPHU K." G.[...], g. S. , na budowę "budynku magazynowego o pow. zab. 508,6 m2, pow. użytk. 478,94 m2 kub. 3458,5 m3 wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną, na dz. nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości G., gmina S. ; kat. XVIII";

decyzję Starosty Bełchatowskiego nr 135/2017 z dnia 6 lutego 2017 r., znak: AB.670.1.107.2017.1.MJ, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla: P.P. E. Sp. z o.o. z/s [...], [...] S, obejmującego: budowę instalacji gazu LPG wraz ze zbiornikiem podziemnym 2700l do hali magazynowej, lokalizacja: dz. nr ewid.: [...], obręb [...], gmina S. ;

decyzję Starosty Bełchatowskiego nr 450/2018 z dnia 12 kwietnia 2018 r., znak: AB.6740.1.325.2018.1.MJ, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla: P.P. E. Sp. z o.o. z/s [...], [...] S. , obejmującego: budowę "hali magazynowej o pow. zab. 243,91 m2, pow. uzysk. 239,49 m2, kub. 1590,36 m3 wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną, lokalizacja inwestycji: dz. nr ewid.: [...], obręb [...], gmina S. ".

decyzję Starosty Bełchatowskiego nr 460.2018 z dnia 16 kwietnia 2018 r., znak: AB.6740.1.334.2018.1.MJ, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla: P.P. E. Sp. z o.o. z/s [...], [...] S. , obejmującego: zmianę sposobu użytkowania hali magazynowej na halę produkcyjną, lokalizacja inwestycji: dz. nr ewid.: [...], obręb [...], gmina S. .

Jak wynika z adnotacji urzędowej sporządzonej w dniu 25 lipca 2018 r. organ I instancji dodatkowo załączył do akt sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie następujących dokumentów:

decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie nr 59/2007 z dnia 22 marca 2007 r., znak: PINB.491/7353-1/Sz/24/2007, którą udzielono I.S. PPHU K." G.[...], g. S. , pozwolenia na użytkowanie "budynku magazynowego o pow. zab. 508,60 m2, pow. użytk. 487,94 m2, kub. 3458,50 m3, obiekt zlokalizowany na dz. nr ewid. [...], [...], [...], w m-ci G.[...], g. S. , wybudowanego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę Nr 487/06 z dn. 3 lipca 2006r. znak: AB.1.7351-1/397/06 wydaną przez Starostwo Powiatowe w Bełchatowie";

zgłoszenia dokonanego w dniu 1 czerwca 2016 r. przez P.P. E. Sp. z o.o. w Starostwie Powiatowym w Bełchatowie (znak sprawy: AB.6743.65.2016.1.ES), dotyczące budowy "tymczasowego obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania, obiekt nie połączony trwale z gruntem w konstrukcji stalowej przekryty powłoką pneumatyczną" na terenie działki nr ewid. [...] w miejscowości [...], g. S. .

W piśmie z dnia 3 sierpnia 2018 r. I.S. poinformował m.in., że był poprzednim właścicielem w/w nieruchomości, którą nabył w dniu 5 lipca 2006 r. (pierwotnie nieruchomość miała się składać z działek oznaczonych nr ewid. [...], [...] i [...]), oraz w chwili zakupu w 2006 r. była zabudowana jedynie budynkiem gospodarczym (wykorzystywanym potem jako portiernia) z doprowadzonym przyłączem energetycznym. Ponadto, I.S. poinformował, że był inwestorem obiektów budowlanych wybudowanych na terenie tej nieruchomości, ale tylko budynku mieszkalnego z częścią socjalno - administracyjną (który nie został oddany do użytkowania) oraz budynku magazynowego (po zmianie sposobu użytkowania budynek produkcyjny). Pozostałe obiekty budowlane, które istniały w momencie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. (tj. na dzień 4 kwietnia 2016 r.) miały zostać wybudowane przez I.S. bez uzyskania pozwoleń na budowę w latach 2007 - 2011. Do w/w pisma I.S. załączył kopie niektórych posiadanych przez siebie dokumentów dotyczących obiektów budowlanych zlokalizowanych na terenie nieruchomości w miejscowości G [...], g. S. .

Przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2018 r. (data wpływu 18 sierpnia 2018 r.) Urząd Gminy w Szczercowie przesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie następujących dokumentów:

- decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 72/2016 z dnia 12 grudnia 2016 r., znak: BR.3.6730.71.2016, o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę instalacji gazowej w tym zbiornika na gaz płynny o pojemności do 7 m3;

- decyzji Wójta Gminy Szczerców z dnia 24 kwietnia 2017 r., znak: BR.2.6220.2.2011/2016/2017, w sprawie przeniesienia decyzji Wójta Gminy Szczerców o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 12 stycznia 2017 r., znak: BR.2.6220.2.2011/2016/2017;

decyzji Wójta Gminy Szczerców z dnia 28 kwietnia 2017 r., znak: BR.3.6730.53.2014/2015 /2016/2017, przenoszącej ostateczną decyzję Wójta Gminy Szczerców nr 28/2017 z dnia 24 marca 2017 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę warsztatu produkcyjno- remontowego środków transportu;

decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 73/2016 z dnia 12 grudnia 2016 r., znak: BR.3.6730.72.2016, o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę z przebudową budynku administracyjno - socjalnego z poddaszem mieszkalnym (rozbudowa w zakresie pomieszczeń socjalnych i biurowych);

decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 59/2018 z dnia 27 czerwca 2018 r., znak: BR.3.6730.72.2016/2018, o odmowie zmiany decyzji nr 73/2016 z dnia 12 grudnia 2016 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę z przebudową budynku biurowego z zapleczem socjalnym;

decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 40/2007 z dnia 12 października 2007 r., znak: GB/2/7331/42/2007, o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę wiaty;

decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 41/2005 z dnia 16 grudnia 2005 r., znak: GB/1/7331/41/2005, o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku administracyjno - socjalnego (z poddaszem użytkowym) i budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą;

postanowienia Wójta Gminy Szczerców z dnia 3 grudnia 2007 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Wójta Gminy Szczerców nr 41/2005 z dnia 16 grudnia 2005 r.

Postanowieniem nr 110/2018 z dnia 1 października 2018 r., znak: PINB/7355/Sz/8/2018, organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., wstrzymał Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. - [...], prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku magazynowego o wym. 12,5 m x 3,8 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], [...], g. S. , i nałożył obowiązek przedłożenia:

zaświadczenia Wójta Gminy Szczerców o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, tj.: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących budowy w/w budynku magazynowego, zlokalizowanego na terenie [...], S. , działka nr ewid. [...] obręb [...] g. S. , w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r.

W terminie wyznaczonym postanowieniem nr 110/2018 z dnia 1 października 2018 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjne E. Sp. z o.o. nie przedłożyło dokumentów koniecznych dla legalizacji w/w obiektu budowlanego.

Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. organ I instancji, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, w terminie 14 dni od daty otrzymania w/w pisma.

W wyznaczonym terminie żadna ze stron postępowania nie skorzystała z prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Decyzją nr 22/2019 z dnia 1 lutego 2019 r., znak: PINB/7355/Sz/8/2018/AM, organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., zwana dalej: Prawo budowlane z 1994 r.), nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. - [...], rozbiórkę budynku magazynowego o wym. 12,50 m x 3,80 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], [...], g. S. .

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołało się Przedsiębiorstwo Produkcyjne E. Sp. z o.o.

Postanowieniem nr 115/I/2019 z dnia 25 kwietnia 2019 r., znak: WOP.7721.0230.2019.MP, organ II instancji, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, poprzez przeprowadzenie oględzin na terenie działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...], g. S. , w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego istniejącego na terenie w/w nieruchomości, w szczególności, czy Przedsiębiorstwo Produkcyjne E. Sp. z o.o. wykonało zadeklarowaną w treści odwołania rozbiórkę budynku magazynowego o wym. 12,50 m x 3,80 m.

Przy piśmie z dnia 30 maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie przekazał protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 27 maja 2019 r. na terenie nieruchomości w miejscowości [...], g. S. , z którego wynika, że nie dokonano rozbiórki budynku magazynowego o wym. 12,50 m x 3,80 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...].

W tym stanie faktyczno-prawnym, organ II instancji wydał w dniu 10 czerwca 2019 r. decyzję nr 151/2019, którą uchylił w całości decyzję organu I instancji i z uwagi na stwierdzone uchybienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W toku oględzin przeprowadzonych w dniu 3 października 2019 r. organ I instancji ustalił, że na działce nr [...] usytuowany jest budynek magazynowy, posiadający dwa pomieszczenia. Obiekt zlokalizowany jest w granicy z działką [...], a ściana wschodnia położona jest w odległości 16 cm od budynku magazynowego. Północną ścianę obiektu stanowi ogrodzenie betonowe. Budynek powstał w wyniku dobudowania do istniejącego obiektu trzech ścian oraz dachu. Obiekt przedzielony jest ścianą na dwa pomieszczenia. Ściany oraz dach wykonane są z blachy falistej. W dniu kontroli obiekt użytkowany był jako budynek magazynowy.

Postanowieniem nr 24/2020 z dnia 10 stycznia 2020 r., organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie przez skarżącego robót budowlanych przy budowie budynku magazynowego o wymiarach 12,5 m x 3,8 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], [...], g. S. i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia:

zaświadczenia Wójta Gminy Szczerców o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, tj.: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących budowy w/w budynku magazynowego, zlokalizowanego na terenie [...], S., działka nr ewid. [...] obręb [...] g. S. , w terminie do dnia 30 kwietnia 2020 r.

W ustawowym terminie, zażalenie od ww. postanowienia wniósł pełnomocnik E. sp. z o.o. adw. E.M., zarzucając organowi I instancji uniemożliwienie stronie zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia oraz podnosząc, że nałożone na stronę terminy są zbyt krótkie i nie umożliwią wykonanie nałożonych obowiązków.

W wyniku rozpatrzenia ww. zażalenia, organ II instancji uchylił w całości zaskarżone postanowienie nr 88/2021 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W związku z zapytaniem organu I instancji z dnia 23 lipca 2020 r. w dniu 3 sierpnia 2020 r. do siedziby organu I instancji wypłynęło pismo Urzędu Gminy w Szczercowie, w którym to wskazano, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działkę o nr ewid. [...] stracił ważność z dniem 1 stycznia 2004 r., natomiast przedmiotowa nieruchomość objęta jest Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Szczerców, zatwierdzonym uchwałą Nr XLV/405/14 Rady Gminy Szczerców z dnia 4 listopada 2014 r. i znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 9.1AG- tereny o dominującej funkcji aktywności gospodarczych.

Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 14 września 2020 r., na działce o nr ewid. [...] znajduje się obiekt budowlany posiadający dwa pomieszczenia przedzielone ścianką z płyty OSB, obiekt nie jest trwale związany z gruntem i jest posadowiony na płycie betonowej. Ściana północna budynku stanowi ogrodzenie znajdujące się w granicy z działką nr ewid. [...]. Pomieszczenie od strony wschodniej służy do przechowywania farb, natomiast pomieszczenie do strony zachodniej służy do przechowywania sprzętów ogrodowych oraz zużytych narzędzi. Dach budynku pokryty jest blachą, posiada spadek w kierunku działki o nr ewid. [...] i częściowo oparty jest o ww. ogrodzenie. Budynek posiada przyłącze elektryczne.

W tym stanie faktyczno-prawnym, organ I instancji wydał w dniu 2 listopada 2020 r. postanowienie nr 370/2020, którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie przez skarżącego robót budowlanych przy budowie budynku magazynowego o wymiarach 12,5 m x 3,8 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], [...], g. S. i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia:

zaświadczenia Wójta Gminy Szczerców o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, tj.: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących budowy w/w budynku magazynowego, zlokalizowanego na terenie [...], S. , działka nr ewid. [...] obręb [...] g. S. , w terminie do dnia 31 marca 2021 r.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r., organ I instancji poinformował stronę o fakcie upłynięcia terminu wykonania obowiązku przedłożenia dokumentacji, nałożonego postanowieniem nr 370/2020 z dnia 2 listopada 2020 r. Jednocześnie organ zakreślił stronie 14 dniowy termin, liczony od dnia otrzymania pisma, na wykonanie obowiązku pod rygorem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

W dniu 18 maja 2021 r., organ I instancji powiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie. W zakreślonym terminie, nikt nie skorzystał z ww. możliwości.

Uwzględniając powyższe, w dniu 11 czerwca 2021 r., organ I instancji wydał decyzję nr 88/2021, znak: PINB/7355/Sz/8/2018/JF, którą na podstawie art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 104 k.p.a., nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. sp. z o. o., [...], [...] S, rozbiórkę budynku magazynowego o wym. zewnętrznych w rzucie poziomym 12,25 m x 3,8 m, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] i [...] , obręb [...], [...], g. S. , zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji.

Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie wniosła adwokat - pełnomocnik E. sp. z o.o., po rozpatrzeniu którego decyzją nr 192/2021 z dnia 12 sierpnia 2021 r. organ II instancji uchylił w całości decyzję organu I instancji nr 88/2021, znak: PINB/7355/Sz/8/2018/JF, wskazując w uzasadnieniu, że w pierwszej kolejności organ I instancji winien ocenić zgodność ocenianej samowoli pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zagospodarowaniem przestrzennym, gdyż dopiero brak przesłanek negatywnych w tym zakresie upoważnia organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Prowadząc ponownie postępowanie postanowieniem nr 366/2021 z dnia 13 października 2021 r. organ I instancji uchylił własne postanowienie nr 370/2020 z dnia 2 listopada 2021 r., wskazując, iż zgodnie z wytycznymi Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartymi w kasatoryjnej decyzji nr 192/2021 z dnia 12 sierpnia 2021 r., ww. postanowienie zostało wydane przedwcześnie.

W dniu 14 października 2021 r. organ I instancji wydał decyzję nr 150/2021, którą nakazano Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. - [...], rozbiórkę budynku magazynowego o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 12,25 m x 3,80 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i [...] , [...], g. S. , zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że z uwagi na niezachowanie parametru odległości w stosunku do sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. [...] oraz braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, tj. z zapisami Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12 ust. 1), legalizacja ocenianego budynku jest niemożliwa.

Na skutek rozpoznania złożonego odwołania, decyzją nr 45/2022 z dnia 11 lutego 2022 r. organ II instancji uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, że nakaz rozbiórki został orzeczony co najmniej przedwcześnie i niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego.

Jak wynika z protokołu oględzin, na dz. o nr ewid. [...], obręb [...], g. S. w jej północnej części znajduje się budynek magazynowy o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 12,25 m x 3,80 m. W budynku rozebrano ścianę działową z płyty OSB, w wyniku czego powstało jedno pomieszczenie. Ścianę północną obiektu stanowią płyty ogrodzeniowe, będące jednocześnie ogrodzeniem pomiędzy dz. nr ewid. [...], a dz. nr ewid. [...]. Północna ściana została od wewnątrz obita płytami OSB. Obiekt nie posiada ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Pozostałe ustalenia zgodne z protokołami kontroli z dnia 3 października 2019 r. i z dnia 14 września 2020 r.

Postanowieniem nr 218/2022 z dnia 29 czerwca 2022 r. organ I instancji zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu wydania przez Wójta Gminy Szczerców ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy bądź bezskutecznego upływu terminu, w którym zobowiązano stronę do wystąpienia do Wójta Gminy Szczerców z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla ocenianego budynku (3 miesiące od dnia otrzymania ww. postanowienia).

Przy piśmie z dnia 16 sierpnia 2022 r. organ II instancji przekazał organowi I instancji kserokopię prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 257/22, którym oddalono sprzeciw E. sp. z o.o. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 45/2022 z dnia 11 lutego 2022 r., którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie Nr 150/2021 z dnia 14 października 2021 r. znak: PINB/7355/Sz/8/2018/JF, nakazującą Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o. o. - [...], rozbiórkę budynku magazynowego o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 12,25 m x 3,80 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i [...] , [...], g. S. , zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu 9 listopada 2022 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy Szczerców z zapytaniem, czy strona wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla ocenianego budynku.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. Wójt Gminy Szczerców wskazał, iż nie wpłynął wniosek o wydanie warunków zabudowy dla ww. obiektu.

Postanowieniem nr 43/2023 z dnia 9 lutego 2023 r. organ I instancji podjął z urzędu przedmiotowe postępowanie.

W dniu 8 marca 2023 r. organ I instancji decyzją nr 30/2023 nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. - [...], rozbiórkę budynku magazynowego (narzędziownia), zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], g. S. , zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że strona nie wystąpiła o wydanie warunków zabudowy, tym samym nie jest możliwe kontynuowanie postępowania legalizacyjnego.

Na skutek rozpatrzenia złożonego odwołania, organ II instancji decyzją nr 83/2023 dnia 21 kwietnia 2023 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, iż wyjaśnienia wymaga kwestia możliwości rozbiórki obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Jak wynika z protokołu oględzin, na dz. nr ewid. [...], obręb [...] w północnej części działki znajduje się budynek magazynowy o wym. zewn. w rzucie poziomym 12,25 m x 3,8 m. Ścianę północną przedmiotowego obiektu stanowią płyty OSB. Pomiędzy ww. ścianą, a ogrodzeniem znajdują się drewniane belki przymocowane za pomocą drutów do ogrodzenia. Przestrzeń pomiędzy ogrodzeniem, a ścianą północną zostało wypełnione watą szklaną oraz pianką montażową. Do ogrodzenia w górnej części zamontowano metalową belkę, do której powiązano konstrukcję dachu. Dach budynku pokryty jest blachą, której część o szerokości ok. 20 cm. opiera się na betonowym ogrodzeniu. Od strony wschodniej obiekt w żaden sposób nie jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem magazynowym, pomiędzy budynkami znajduje się dylatacja o szerokości ok. 20 cm. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.

W dniu 26 lipca 2023 r. organ I instancji wydał decyzję nr 73/2023, którą nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu E. Sp. z o.o. - [...], rozbiórkę budynku magazynowego-narzędziowni (o wymiarach zewn. w rzucie poziomym ok. 12,25 m x 3,80 m), zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], g. S. , z/s [...], usytuowanego przy granicy z działką nr ewid. [...], zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że właściciel nieruchomości nie wystąpił do właściwego urzędu gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, tym samym nie jest możliwa kontynuacja procesu legalizacyjnego, a sama rozbiórka budynku jest możliwa ze względów technicznych.

Rozpatrując odwołanie wniesione przez pełnomocnika PP. E. sp. z o.o., organ II instancji wskazał, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co skutkowało koniecznością przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.

Następnie organ II instancji podniósł, że w świetle wyjaśnień udzielonych przez I.S. - poprzedniego właściciela nieruchomości w miejscowości [...], g. S. (dz. nr ewid. [...] , [...], obręb [...]) oraz posiadanych z urzędu przez organ I instancji informacji, co do pozwoleń na budowę wydanych przez Starostę Bełchatowskiego dla terenu w/w nieruchomości, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy obiekt o wym. 12,25 m x 3,80 m, zlokalizowany na działce nr ewid. [...], został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z treści wyjaśnień I.S. wynika, że nie był on inwestorem wybudowania w/w obiektu, który został wybudowany przez obecnego właściciela nieruchomości - Przedsiębiorstwo Produkcyjne E. Sp. z o.o. Legalności wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego nie potwierdza również żaden z dokumentów przedłożonych w toku postępowania przez przedstawicieli Przedsiębiorstwa Produkcyjnego E. Sp. z o.o.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał po dacie nabycia nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Produkcyjne E. Sp. z o.o., tj. po dniu 4 kwietnia 2016 r., tym samym zasadnym jest przeprowadzenie w stosunku do w/w obiektu budowlanego postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Powyższy tryb znajduje zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, po dacie wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., tj. po dniu 1 stycznia 1995 r. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie winno być prowadzone na podstawie przepisów sprzed ostatniej nowelizacji Prawa budowlanego, która weszła w życie w dniu 20 września 2020 r., gdyż jak wynika z treści art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), do postępowań wszczętych przed wejściem ustawy w życie, zastosowanie mają przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż wniosek o przeprowadzenie kontroli wpłynął do organu I instancji w dniu 10 kwietnia 2020 r.

W ocenie organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie prawidłowo skierował obowiązki w prowadzonym postępowaniu do Przedsiębiorstwa Produkcyjnego E. Sp. z o.o. z siedzibą: [...], [...] S, będącego inwestorem budowy w/w obiektu budowlanego i jednocześnie aktualnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości (zgodnie z treścią księgi wieczystej KW PT1B/00074405/0).

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji także prawidłowo wskazał, że związanie z gruntem nie wymaga posiadania przez budynek fundamentów- jest to kwestia bezsporna w orzecznictwie. Przeprowadzone oględziny niewątpliwie wykazały, że budynek ten posiada dach oraz wydzielony jest z przestrzeni za pomocą przegród. Prawidłowo określono także przedmiot użytkowania ww. obiektu. Oceniany obiekt nie mógłby zostać uznany za wiatę, gdyż nie spełnia warunków, które mogłyby prowadzić do uznania, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wiatą.

W odniesieniu do powyższego organ II instancji wyjaśnił, że pojęcie "wiaty" nie posiada definicji legalnej na gruncie Prawa budowlanego, choć przepisy ustawy wprost odwołują się do tego terminu. Brak jest również przedmiotowej definicji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pewne doprecyzowanie analizowanego pojęcia znaleźć można w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r., nr 112, poz. 1316 z późn. zm.), w myśl którego za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. W świetle uwag poczynionych wyżej na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy, dotyczących niemożności zakwalifikowania zrealizowanego obiektu jako budynku, definicja ta nie może zostać uznana za wystarczającą. Determinuje to konieczność poszukiwania wyjaśnienia w oparciu o reguły znaczeniowe języka polskiego, przy jednoczesnym wykorzystaniu dorobku orzecznictwa sądowego i przedstawicieli nauki prawa administracyjnego. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (wyd. PWN, www.sjp.pwn.pl, dostęp z dnia: 8 sierpnia 2017 r.) wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie zadaszenia na słupach, stanowiących zasadniczy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem, oraz brak trwałych ścian (tak np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2015 r., II SA/Łd 572/15. LEX nr 1930280), przy czym za wiatę uznaje się taką budowlę, która nie posiada co najmniej jednej ściany (wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 października 2015 r., II SA/Kr 1012/15. LEX nr 1939196).

Organ II instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania zgłoszenia, zwolnione są wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca, gdyż nieruchomość zlokalizowana jest na działce, na której nie znajduje się budynek mieszkalny, nie jest także przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe.

Tym samym – zdaniem organu odwoławczego - organ I instancji prawidłowo zakwalifikował oceniany obiekt jako budynek magazynowy, postawienie którego wymagało uprzednio uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (powierzchnia zabudowy spornego budynku wynosi ok. 46,55 m2).

Organ II instancji wyjaśnił, że przed wydaniem postanowienia nakładającego na inwestora określone obowiązki wynikające z procedury legalizacyjnej, organ nadzoru powinien uprzednio ustalić, czy badana samowola budowlana jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero brak sprzeczności w tym zakresie umożliwia przejście do dalszego etapu postępowania, tj. nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji. Jak wskazuje orzecznictwo, podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki mogą stanowić jedynie naruszenia, które w ogóle uniemożliwiają doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodne z prawem (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 667/20, niepubl.).

W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy dodał, że organ I instancji, z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sposób prawidłowy zobowiązał stronę do wystąpienia do Wójta Gminy Szczerców o wydanie warunków zabudowy, gdyż jak wskazuje orzecznictwo: "z uwagi na fakt, że teren, na którym zrealizowano inwestycję (budynek mieszkalny) nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jedynym dopuszczalnym instrumentem oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym jest rozstrzygnięcie w formie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 95/21, Lex nr 3185602).

Zadaniem zatem organu II instancji, skoro nie został złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy, to dalsze procedowanie legalizacji ocenianego budynku należy uznać za bezprzedmiotowe.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w toku przeprowadzonych oględzin organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy budynek może zostać rozebrany w całości, bez ingerencji w sąsiedni budynek oraz w ogrodzenie, które nie stanowi ściany północnej budynku, gdyż stanowią ją płyty OSB, tak więc nie zachodziła potrzeba wskazywania, które części budynku podlegają rozbiórce-rozbiórce podlega całość budynku- tak więc nie istniała także potrzeba wyszczególniania przez organ I instancji fundamentów jako osobnego elementu budynku podlegającego rozbiórce. Powyższe ustalenia wprost wynikają z protokołu oględzin, tak więc, zdaniem organu II instancji, brak jest podstaw do uznania, iż mogą wystąpić trudności w ewentualnym wyegzekwowaniu nałożonego obowiązku w drodze postępowania egzekucyjnego- w sentencji wskazany jest rodzaj budynku, jego wymiary i położenie, do rozstrzygnięcia dołączono załącznik graficzny, który w świetle ww. ustaleń, uznać należy za wystarczający dodatkowy środek identyfikujący budynek podlegający rozbiórce.

Zdaniem organu odwoławczego, wziąwszy pod uwagę wynik przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2023 r. oględzin, uznać należy ostatecznie, że zakres rozbiórki został oznaczony prawidłowo w sentencji decyzji organu I instancji, gdyż rozbiórką należy objąć cały budynek, ponieważ jest on samodzielny konstrukcyjnie i jego rozbiórka nie wpłynie negatywnie na sąsiednie obiekty. Wyszczególnienie poszczególnych części niezbędne byłoby w razie konieczności orzeczenia rozbiórki jedynie części nieruchomości.

Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wskazał, że organ I instancji dokonał uzupełnienia materiału dowodowego i poddał go prawidłowej ocenie. W świetle ww. materiału – w ocenie organu odwoławczego - brak jest wątpliwości, że rozbiórce podlega cały budynek, tym samym zakres obowiązku został oznaczony w sposób niepozostawiający wątpliwości interpretacyjnych. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślić, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem i z ww. uprawnienia strona skarżąca nie skorzystała, gdyż nie złożyła nawet wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, tym samym złożone odwołanie nie może przynieść skutku, gdyż zmierza ono de facto do bezpodstawnego przedłużenia postępowania w sprawie.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła PP. E. Sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

- art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez określenie obowiązków skarżącej w sposób nieprecyzyjny, co w konsekwencji prowadzi do problemów na etapie rozstrzygnięcia merytorycznego w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym wdrożonym w celu realizacji decyzji, ponieważ sposób w jaki został określony obowiązek rozbiórki jest zbyt ogólny i nie uwzględnia specyfiki obiektu;

art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, które poprzedzałoby wydanie decyzji o rozbiórce i ustalenie faktycznego stanu rzeczy, w szczególności czy organ stwierdza rzeczywiste istnienie fundamentów, czy też obiekt został usytuowany na nawierzchni istniejącej stanowiącym utwardzenie nieruchomości, jakie ściany narzędziowni mają zostać rozebrane, zważywszy, że jedną ze ścian stanowi ogrodzenie rozdzielające posesję inwestora od posesji sąsiedniej;

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia decyzji.

Z uwagi na podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie decyzji nr 218/2023 co do utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazuje rozbiórkę budynku magazynowego - narzędziowni.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniosła, że nakazany obowiązek rozbiórki jest niejasny. Dodała, że jedna ze ścian tego budynku jest ścianą wspólną budynku stojącego obok, który nie jest objęty decyzją, a więc nie jest dla strony jasne to, czy ta ściana także podlega rozbiórce, ponadto budynek magazynowy jest przytwierdzony do ogrodzenia, więc nie jest jasne to, czy organ za element budynku uznaje także płot. Nadto skarżący podnosi, że organ za element budynku uznaje utwardzenie terenu wokół niego, które nie jest fundamentem. Tym bardziej, że dokonując oględzin nieruchomości organ nie stwierdził istnienia fundamentów, a jedynie na zasadzie domniemania przyjął, że ze względu na konieczność połączenia z gruntem musi posiadać fundamenty, co jest uproszczeniem przyjętym przez organ. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika skarżącej, koniecznym jest to, aby decyzja nakazująca rozbiórkę budynku magazynowego w sposób wyczerpujący wskazywała zakres prac, jasno wskazywała co konkretnie podlega rozbiórce, co nie zostało uczynione w decyzji organu.

W odpowiedzi na tę skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, lecz nie wszystkie zarzuty strony skarżącej zasługiwały na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 października 2023 r. nr 218/2023 utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 26 lipca 2023 r. nr 73/2023 nakazującą stronie skarżącej rozbiórkę budynku magazynowego – narzędziowni (o wymiarach zewn. w rzucie poziomym ok. 12,25 m x 3,80 m), zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], g. S. , usytuowanego przy granicy z działką nr ewid. [...], zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji.

Mając na uwadze wskazaną powyżej kognicję sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego w sposób określony w powołanych przepisach, co przesądziło o konieczności ich uchylenia w całości.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), powołanej dalej jako: "u.p.b.", w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.).

Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Wspomniany ust. 2 art. 48 u.p.b. stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Ponadto w art. 48 ust. 3 u.p.b. ustawodawca wskazał, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 u.p.b.). Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 u.p.b.).

Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowy budynek magazynowy - narzędziownia powstał w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie jest również sporne w sprawie, iż podmiotem zobowiązanym w sprawie, jest strona skarżąca, jako obecny właściciel nieruchomości.

Jednak z analizy akt sprawy wynika, iż organy nie pozostają ze sobą zgodne co do daty powstania ww. obiektu. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z oświadczeniem A. D. – złożonym podczas kontroli w dniu 28 czerwca 2018 r.- sporny obiekt istniał w dniu zakupu (czerwiec 2016 r.) nieruchomości od I.S. czyli od poprzedniego właściciela. Natomiast organ II instancji stwierdził, że obiekt powstał po 2016 r., tj. po zakupie nieruchomości przez stronę skarżącą. Należy zwrócić uwagę, o czym wspomniał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 lipca 2023 r., iż poprzedni właściciel – I.S. w piśmie z dnia 3 października 2018 r., wskazał, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przez niego w latach 2007-2011. Nie jest zatem jasne na podstawie jakich ustaleń organ II instancji stwierdził ww. datę powstania obiektu. Tym czasem ustalenie daty zrealizowania obiektu jest istotne w sprawie, gdyż warunkuje odpowiednie zastosowanie właściwych przepisów prawa budowlanego.

Ponadto zauważyć należy, że z pierwszych ustaleń organu I instancji wynikało, że jedną ze ścian przedmiotowego obiektu stanowi ogrodzenie (na którym był również wsparty dach spornego budynku), co w kontekście nakazu rozbiórki ma znaczenia, ponieważ nieprecyzyjne określenie jego przedmiotu - a w szczególności mając na uwadze, że konstrukcyjnie są ze sobą złączone dwa obiekty - może doprowadzić do problemu z wykonaniem tego nakazu. W takiej sytuacji konieczne jest jasne i jednoznaczne określenie zakresu rozbiórki.

W tym kontekście należy również zwrócić uwagę, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 26 lipca 2023 r. stwierdził, że ogrodzenie z płyt betonowych stanowi ścianę tylną spornego obiektu. Natomiast organ II instancji stwierdził, że ogrodzenie, nie stanowi ściany północnej budynku, gdyż stanowią ją płyty OSB. Natomiast z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że podczas kolejnych już oględzin przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2023 r., stwierdzono, iż pomiędzy ścianą północną z płyty OSB przedmiotowego obiektu, a ogrodzeniem znajdują się drewniane belki przymocowane za pomocą drutów do ogrodzenia. Przestrzeń pomiędzy ogrodzeniem a ścianą północną została wypełniona watą szklaną oraz pianką montażową. Z powyższych oględzin wynika zatem, że ogrodzenie jest związane z przedmiotowym obiektem i jest dla jego potrzeb wykorzystywane.

Mając na uwadze powyższe i wątpliwości strony skarżącej co do zakresu rozbiórki - podnoszone już na etapie postępowania odwoławczego – zasadne jest zatem precyzyjne określenie z jakich elementów konstrukcyjnych składa się sporny obiekt, a w sytuacji nakazania rozbiórki - określenie jej zakresu, w taki sposób, aby nie budziła wątpliwości na etapie jej wykonywania. W tym zakresie zasadny okazał się zatem zarzut skargi, co do niejasnego określenia zakresu rozbiórki. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca podniosła kwestię, która również wymaga wyjaśnienia przez organ, a mianowicie czy za element budynku organ uznaje utwardzenie terenu wokół niego, które nie jest fundamentem.

Dokonując dalszej analizy przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że organy obu instancji nakazały rozbiórkę spornego obiektu, powołując się na art. 48 ust. 1 u.p.b., ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganej decyzji o warunkach zabudowy. Wspomniany art. 48 ust. 1 u.p.b. ma zastosowanie z zastrzeżeniem ust. 2, a zatem zanim organ zastosuje nakaz rozbiórki winien zgodnie z wspomnianym ust. 2 art. 48, ocenić czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, iż organy nie dokonały powyższej analizy w sposób wyczerpujący, w szczególności w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanym. Organ I instancji podjął czynności zmierzające do sprawdzenia zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny, tj. ustalił, iż nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który obejmowałby swym zakresem teren działki, na której zlokalizowany jest sporny obiekt. Nadto dokonały analizy Studium. W konsekwencji doprowadziło to organ do zasadnego uznania, że wymagana jest decyzja o warunkach zabudowy. Jednak w tym zakresie organy nie skorzystały z art. 48 ust. 3 u.p.b. lecz z art. 100 k.p.a., który nie przewiduje konsekwencji w sytuacji nieprzedłożenia przez inwestora nakazanej decyzji o warunkach zabudowy. O ile zatem organ podjął czynności związane z wyjaśnieniem przesłanki zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o tyle pominął ocenę przesłanki zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.

Z uzasadnień wspomnianych decyzji organu obu instancji, objętych przedmiotem kontroli w tej sprawie, wynika, iż organy nie dokonały stosownej oceny czy przedmiotowy obiekt nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Tym samym organy nie dokonały analizy wszystkich przesłanek z art. 48 ust. 2 u.p.b., warunkujących nakazanie rozbiórki obiektu. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż dokonanie sprawdzenia wybudowanego obiektu, w zakresie, który wskazany został w art. 48 ust. 2, warunkuje zastosowanie art. 48 ust. 1 lub art. 48 ust. 3 u.p.b.

W przedmiotowej sprawie organy zastosowały art. 48 ust. 1 u.p.b., ponieważ inwestor nie przedłożył nakazanej na podstawie art. 100 k.p.a. decyzji o warunkach zabudowy. Nieprzedłożenie tego rodzaju decyzji obliguje organ do nakazania decyzji o rozbiórce, o której stanowi art. 48 ust. 1, ale w sytuacji, gdy organ uprzednio wyda postanowienie na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b., w którym zobowiąże m.in. do przedłożenia tej decyzji, tj. decyzji o warunkach zabudowy – oczywiście w sytuacji, gdy nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wynika wprost z art. 48 ust. 4 u.p.b. Jednak w tej sprawie organy nie miały podstaw do zastosowania art. 48 ust. 4 u.p.b., ponieważ uprzednio nie zastosowały art. 48 ust. 3, a ten z kolei możliwy jest do zastosowania w sytuacji, gdy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zauważyć przy tym należy, iż powyższe przesłanki, które wskazane zostały w art. 48 ust. 2 u.p.b., nie muszą wystąpić łącznie.

Oczywistym jest, że w sytuacji, gdy nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie została wydania decyzja o warunkach zabudowy nie jest możliwe stwierdzenie przez organ czy obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wtedy zasadne jest nakazanie inwestorowi przedłożenie stosownej decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b, po uprzednim stwierdzeniu, iż obiekt nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie zatem Sądu, w sprawie nie została dokonana właściwa analiza ustaleń i zgromadzonego materiału dowodowego – czym naruszono przepisy art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ponadto z uzasadnień decyzji organu obu instancji nie wynika treść ich rozstrzygnięcia, co narusza art. 107 § 3 k.p.a.

Organy nie dokonały analizy czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do zgodności z prawem – naruszając tym samym art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. Stwierdzenie, że obiekt nie jest sprzeczny z ww. przepisami obliguje organ do zastosowania art. 48 ust. 3 u.p.b. Natomiast w sytuacji stwierdzenia, że doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami techniczno-budowlanym nie jest możliwe, zasadne jest rozważanie nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględnią stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku i rozpoznają sprawę zgodnie z powyższą oceną prawną i wskazaniami Sądu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie podzielając stanowiska organu w niniejszej sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł, z uwagi na brak wniosku strony skarżącej w tym przedmiocie.

IB