Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1090/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 3 i ust. 15a-15e
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 27a ust. 1, art. 27g ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 438
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t. j.)
article: art. 50 ust. 1 pkt g, art. 64
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 października 2022 r. nr SKO.4119.554.2022 w przedmiocie odmowy prawa do dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 września 2022 roku, znak: SOCII.536.087819.2022.064553.000001.2022. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej k.p.a., oraz art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.), zwanej u.d.w., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 września 2022 r. odmawiającą przyznania E.Ł. prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, że w dniu 5 kwietnia 2022 r. administrator budynku przy ul. [...] złożył deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, ze wskazaniem, iż dotyczy ona 24 lokali w budynku (wymieniono numery lokali). W deklaracji wskazano, że na 24 lokale są 24 źródła ogrzewania typu: kocioł gazowy, bojler, gazowy kominek gazowy. W dniu 5 września 2022 r. administrator budynku złożył korektę deklaracji dla 13 lokali w tym lokal nr [...] informując, iż lokale te posiadają ogrzewanie gazowe. W dalszej części materiału dowodowego widnieje kolejna deklaracja z dnia 7 września 2022 r. dotycząca lokalu nr [...] z informacją, że znajduje się tam piec kaflowy, (wszelkie odręczne skreślenia na wniosku nie stanowią żadnych wiarygodnych źródeł informacji).

Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona składając wniosek o dodatek węglowy wskazała, że:

1. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe pod adresem ul. [...],

2. głównym źródłem ogrzewania na paliwo stałe w gospodarstwie domowym strony jest piec kaflowy na paliwo stałe,

3. strona złożyła oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Po rozpatrzeniu wyżej wymienionego wniosku – jak wskazało Kolegium - Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 8 września 2022 r., odmówił prawa do dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, wskazane we wniosku, tj. piec kaflowy na paliwo stałe, nie zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

W dalszej kolejności organ II instancji wyjaśnił, że ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, weszła w życie z dniem 12 sierpnia 2022 r. W jej pierwotnym brzmieniu, nie było wskazanego żadnego terminu do wpisania/zgłoszenia głównego źródła ogrzewania na paliwo stałe gospodarstwa domowego do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576). Istotnym był sam fakt złożenia takowej deklaracji. Dopiero ustawodawca artykułem 50 ustawy z dnia 15 września o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967), dokonał obszernej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym (nowelizacja weszła w życie z dniem 20 września 2022 r.). Stosownie do jego treści, w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, wprowadzono datę, do której główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy o dodatek węglowy musi być wpisane/zgłoszone do CEEB, tj. dzień 11 sierpnia 2022 r. Odstępstwem od tej daty są jedynie główne źródła ogrzewania wpisane/zgłoszone po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy (art. 50 pkt 1 lit. a).

Nadto Kolegium podkreśliło, iż ustawodawca nie bez powodu wprowadził wskazane powyżej ramy czasowe, bowiem twórcy rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - którą to ustawą z dniem 20 września 2022 r. znowelizowano przepisy ustawy o dodatku węglowym - uzasadniali proponowane zmiany w następujący sposób: "Zmiana w ustawie o dodatku węglowym ma charakter porządkujący, a jej celem jest usprawnienie procesu przyznawania dodatku węglowego dzięki zwiększeniu przejrzystości oraz efektywności procedur administracyjnych, które zostały zaproponowane w przedmiotowej ustawie przez doprecyzowanie kwestii związanych z terminową realizacją obowiązku zgłoszenia źródła ciepła lub źródła spalania paliw do centralnej ewidencji emisyjności budynków, który to termin upłynął w dniu 30 czerwca 2022 r. W tym celu proponuje się doprecyzować przepis art. 2 ust. 15 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym przez wskazanie, że organ rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku węglowego bierze pod uwagę stan faktyczny, który wynika z deklaracji złożonej do centralnej ewidencji emisyjności budynków wraz z ewentualnymi aktualizacjami tej deklaracji złożonymi najpóźniej do dnia wejścia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Rozwiązanie to przyczyni się również do zapewnienia spójności w zakresie stosowania przepisów niniejszej ustawy, która wyklucza możliwość uzyskania przez jedno gospodarstwo domowe więcej niż jednego dodatku na konkretne źródło ogrzewania" (druk sejmowy nr 2543, s. 13-14 uzasadnienia projektu ustawy). Zatem już na etapie projektowania zmiany przepisów ustawy o dodatku węglowym zakładano, że zostanie określony termin, do którego można dokonywać wpisu i zmieniać treść wpisu w CEEB bez negatywnych konsekwencji w postaci odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego.

Mając na uwadze powyższe Kolegium zaakcentowało, że ostatecznie artykułem 50 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U.2022.1967) z dniem 20 września 2022 r. zmieniono art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym w ten sposób, że określono w nim ostateczny termin składania i modyfikowania deklaracji w CEEB jako 11 sierpnia 2022 r. (dzień przed wejściem w życie ustawy o dodatku węglowym). To rozwiązanie prawne miało doprowadzić do wyeliminowania sytuacji, gdy składanie deklaracji i korekt będzie podyktowane względami ekonomicznymi i będzie jedynie służyć uzyskaniu prawa do dodatku węglowego.

Organ odwoławczy zaprezentował stanowisko, że po dokonaniu przez ustawodawcę nowelizacji, w przypadku rozpatrywania wniosków o wypłatę dodatku węglowego, brak jest podstaw do uwzględniania jakichkolwiek deklaracji w CEEB złożonych po dniu 11 sierpnia 2022 r.

W ocenie Kolegium, deklarowane przez stronę we wniosku z dnia 30 sierpnia 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego, źródło ogrzewania na paliwo stałe jego gospodarstwa domowego, tj. piec kaflowy na paliwo stałe, nie zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. (włącznie). Nadto w treści deklaracji zbiorczo określono lokale zgłoszone do ewidencji i źródła ogrzewania (ciepła) w budynku położonym przy ul. [...]. Znamiennym jest, że Zarządca Nieruchomości zgłosił do CEEB dla danego budynku źródła ciepła posiadające wyłącznie źródła zasilania gazowe. Zatem nie ma wątpliwości, jakie źródła ogrzewania są w lokalach przy ul. [...]. Zdaniem organu odwoławczego, dokonana korekta przez administratora na wniosek E.Ł. jest zatem przykładem deklaracji podyktowanej względami ekonomicznymi i chęcią uzyskania prawa do dodatku węglowego. Strona bez względu na fakt uprzednio złożonej deklaracji, w wyniku zaistniałych okoliczności stwierdza, że posiada piec kaflowy na paliwo stałe i użytkuje go jako główne źródło ogrzewania. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że jeżeli strona uważa, iż odmowa przyznania dodatku węglowego jest spowodowana działaniem lub zaniechaniem innych osób (w tym przypadku zarządcy) to postępowanie przed Kolegium nie służy wyciągnięciu konsekwencji wobec tychże.

Końcowo Kolegium dodało, że w ustawie o dodatku węglowym w art. 2 ust. 15a i 15b ustawodawca przewidział cały szereg środków dowodowych, które mogą być zastosowane celem ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśniło przy tym, że mając na uwadze fakt składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej, ustalenie, iż wnioskodawca poświadcza nieprawdę np. posiada piec, ale nie używa go jako źródła ogrzewania - oznacza konieczność zgłoszenia sprawy do prokuratury lub na policję i stosowne konsekwencje.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła E.Ł. Skarżąca podniosła, że jej odwołanie zostało rozpatrzone odmownie, ponieważ do Ewidencji wpisany został piec gazowy, którego ona nie posiada. Dodała, że mimo złożonej przez Administratora korekty, że mieszkanie ogrzewane jest piecem kaflowym nadal nie przyznano jej dodatku węglowego.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".

Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem z dnia 3 marca 2023 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 17 lutego 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku w związku z oświadczeniem skarżącej, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 3 marca 2023 r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 17 lutego 2023 r.).

Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję – Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, organy dopuściły się bowiem istotnego naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji obu instancji.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji odmawiającej przyznania skarżącej dodatku węglowego stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako "u.d.w."), a w szczególności art. 2 ust. 1 u.d.w., który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Analizując sprawę w kontekście ww. przepisu Kolegium zwróciło uwagę, że w złożonej w dniu 5 kwietnia 2022 r. przez administratora budynku przy ul. [...] deklaracji wymieniono źródła ogrzewania typu kocioł gazowy, bojler, kominek gazowy. W dniu 5 września 2022 r. administrator złożyła korektę deklaracji dla 13 lokali, w tym lokal nr [...] informując, iż lokale posiadają ogrzewanie gazowe. Następnie w kolejnej deklaracji z dnia 7 września 2022 r. dotyczącej lokalu nr [...] (odręcznie zrobioną poprawkę na lokal nr [...]) wskazano, że znajduje się tam piec kaflowy.

Skarżąca w przedmiotowej skardze podniosła, że wbrew złożonej deklaracji do CEEB nie posiada ogrzewania gazowego, ale piec kaflowy.

Kolegium uznając za zasadną odmowę przyznania skarżącej dodatku węglowego stwierdziło, że w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, wskazano datę, do której główne źródło ogrzewania wnioskodawcy o dodatek węglowy musi być wpisana (zgłoszona) do CEEB, tj. do 11 sierpnia 2022 r., a wszelkie zmiany deklaracji dokonane po tej dacie nie mogą być uwzględnione. W ocenie Kolegium, deklarowane przez skarżącą we wniosku z dnia 30 sierpnia 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego, źródło ogrzewania na paliwo stałe jej gospodarstwa domowego, tj. piec kaflowy na paliwo stałe, nie zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. (włącznie).

W tak zarysowanym sporze należy w pierwszej kolejności zauważyć, że warunkiem koniecznym otrzymania dodatku węglowego jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zostało jednoznacznie ustalone przy pomocy jakiego urządzenia grzewczego ogrzewane jest mieszkanie, które zajmuje skarżąca. Organy opierały się na złożonej deklaracji i uznały, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.

Nie ulega wątpliwości, iż wobec sprzeczności pomiędzy treścią wniosku skarżącej o dodatek węglowy, a informacją ujawnioną w centralnej ewidencji emisyjności budynków, zaistniały wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej. Powstałe niejasności winny zostać wyjaśnione przez organ, gdyż mają one istotne znaczenie w świetle treści art. 2 ust. 1 u.d.w. Kolegium podkreśliło, że dokonywana była korekta złożonej deklaracji - nawet dwukrotnie, a w tej ostatniej dokonano odręcznych poprawek. W ocenie Sądu, stanowiło to wyznacznik dla dokonania przez organ dodatkowych ustaleń w zakresie źródła ogrzewania lokalu, w którym zamieszkuje skarżącą.

Na gruncie tej sprawy Sąd popiera i uznaje za swoje stanowisko prezentowane w aktualnym orzecznictwie, że dokonana przez organ – a przedstawiona powyżej - wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. jest błędna i prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Przyjęcie wykładni dokonanej przez organ odwoławczy doprowadzić może także do wystąpienia skrajnej sytuacji, w której wnioskodawca, którego głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego w dniu 11 sierpnia 2022 r. faktycznie było urządzenie na węgiel, na skutek błędnego wypełnienia deklaracji przez zarządcę budynku zostanie dodatku węglowego pozbawiony, a wnioskodawca, nie korzystający faktycznie we wskazanym dniu ze źródła ciepła przewidzianego art. 2 ust.1 u.d.w. – dodatek węglowy może otrzymać, wskazując we wniosku dane w istocie wadliwe, ale zgodne z danymi wpisanymi lub zgłoszonymi do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r.

Należy zwrócić również uwagę, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej jako "ustawa zmieniająca") doszło do nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po ust. 15 art. 2 u.d.w. ust. 15a-15b. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Nadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Z powyższych regulacji jednoznacznie wynikają źródła informacji, przy pomocy których organ może dokonać weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego. A zatem weryfikacja tego wniosku nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. W sytuacji zatem, gdy organ poweźmie sprzeczne informacje, mające znaczenie dla sprawy, winien je wyjaśnić mając na względzie ww. przepis prawa. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania, z urzędu jak i na wniosek, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie, organy nie dokując wyjaśnień sprawy we wskazanym wyżej zakresie, naruszyły art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. Decyzje organów obu instancji zostały bowiem wydane pomimo posiadania przez organy informacji, że zarządca nieruchomości korygował deklarację poprzez wskazanie, że mieszkanie zajmowane przez skarżącą jest ogrzewane przez piec węglowy a zatem z wykorzystaniem paliwa stałego.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie bowiem z art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Dalej zaś wskazano, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c) oraz że w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e).

A zatem w sytuacji, gdy analiza wniosku o przyznanie dodatku węglowego wykazuje, że widnieje w nim inne źródło ogrzewania podane przez wnioskodawcę, niż to zgłoszone w centralnej ewidencji emisyjności budynków, organ powinien uznać, iż wystąpiły w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które należy wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a. oraz przy uwzględnieniu regulacji art. 2 ust. 15a i ust. 15e u.d.w.

Z uwagi zatem na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 – 15e u.d.w. oraz naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji.

Ponownie prowadząc zatem postępowanie organy zobowiązane są do uwzględnienia powyższych wskazań Sądu, w tym do jednoznacznego ustalenia faktycznego głównego źródła ogrzewania mieszkania zajmowanego przez skarżącą w dniu 11 sierpnia 2022 r.

k.ż.