Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 526/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę, zwrócono nadpłacony wpis
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 64
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 23 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie wysokości kosztów egzekucyjnych I. skargę oddala, II. zarządza od Skarbu Państwa – Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na rzecz skarżącego zwrot kwoty 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS) postanowieniem z dnia 23 lutego 2022r. nr 1201-IEE.711.1.213. 2021.4.LJM, po rozpoznaniu zażalenia M.H. (dalej również jako: Strona, Skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 24 listopada 2021r. nr 1218-SEE.711.3093.2021 w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N., działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 25 października 2021r. nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2021r. w wysokości 526.731,40 zł.

Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 26 października 2021r. zajął wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego. W ramach zajęć skuteczne okazało się zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...]. Bank zrealizował zajęcie w całości w dniu 5 listopada 2021r. W toku postępowania powstały koszty egzekucyjne w kwocie 40.109,45 zł, obciążające Skarżącego, w tym: opłata manipulacyjna w łącznej wysokości 100,00 zł; wydatek egzekucyjny w łącznej wysokości 9,45 zł; opłata egzekucyjna w łącznej wysokości 40.000,00 zł.

Skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – wnioskiem z dnia 15 listopada 2021r. zwrócił się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego znak [...], nr systemowy [...].

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2021r. nr 1218-SEE.711.3093.2021 Naczelnik Urzędu Skarbowego w N., określił Skarżącemu wysokość kosztów egzekucyjnych na kwotę 40.109,45 zł.

2.1. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – pismem z dnia 22 grudnia 2021r. złożył zażalenie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie go z częściowej zapłaty egzekucji tj. zastosowanie art. 64 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1427 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.) i ograniczenie opłaty egzekucyjnej do kwoty 20.000,00 zł. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów egzekucyjnych,

- art. 13 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na naruszeniu ustnego porozumienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. zawartego z zobowiązanym co do sposobu uregulowania kwoty należności głównej,

- art. 107 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a polegające na braku pouczenia Skarżącego przez organ o możliwości złożenia wniosku o wstrzymanie egzekucji w związku z ustaloną dobrowolną spłatą zadłużenia,

- art. 64 § 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zobowiązany wyraził chęć dobrowolnej spłaty zadłużenia, a w konsekwencji zastosowanie wobec skarżącego maksymalnej opłaty egzekucyjnej w kwocie 40.000,00 zł,

- art. 64 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na obliczeniu maksymalnej opłaty egzekucyjnej w wysokości 40.000,00 zł w sytuacji gdy spłata należności podatkowej nie była wynikiem działań egzekucyjnych organu, ale była przez zobowiązanego dobrowolna, w związku z poczynionymi uzgodnieniami w tym zakresie z Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.,

- art. 81 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania, a w konsekwencji rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie dotyczącym okoliczności wpłaty przedmiotowej należności na niekorzyść Skarżącego oraz błędnym ustaleniu że Skarżący nie chciał dobrowolnie zapłacić kwoty należności głównej.

2.2. W piśmie z dnia 22 grudnia 2021r., przekazującym zażalenie do organu II instancji organ egzekucyjny ustosunkował się do twierdzeń Strony.

W piśmie tym zaakcentowano, że spotkanie odbyło się 28 października, a więc już po wszczęciu postepowania egzekucyjnego. Następnie zaznaczono, że w trakcie rozmowy, Pan M.H. zażądał natychmiastowego wstrzymania prowadzonych w stosunku do jego osoby działań egzekucyjnych. Jednakże został On pouczony przez Naczelnika o braku podstaw do takiego sposobu prowadzenia postepowania egzekucyjnego. Podczas rozmowy nie dokonywano żadnych ustaleń co do braku obciążenia zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi w przypadku dokonania przez niego dobrowolnej wpłaty. Pan M.H. został wielokrotnie pouczony, że prowadzone postępowanie regulują przepisy obowiązującego prawa i że organ będzie kontynuował wszczętą egzekucję. Zatem Pan H. miał świadomość toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego, a także posiadał wiedzę o zastosowanych w jego toku środkach egzekucyjnych.

3. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 23 lutego 2022r.

W uzasadnieniu DIAS streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Następnie Dyrektor wyjaśnił, że koszty egzekucyjne powstały w wyniku wszczęcia egzekucji i skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności (rachunku bankowego) Skarżącego w banku. Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną za wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej. Opłata manipulacyjna wynosi 40 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej opłata ulega podwyższeniu i wynosi 100 zł.

W omawianej sprawie zostały naliczone:

- opłata manipulacyjna w wysokości 40,00zł za wszczęcie postępowania egzekucyjnego w dniu 26.10.2021r. tj. data nadania klauzuli o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji; opłata ta uległa podwyższeniu do 100,00 zł z uwagi na wszczęcie egzekucji – również 26.10.2021r. (zajęcie rachunku bankowego i doręczenie zawiadomienia o zajęciu do banku - art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.),

- wydatek egzekucyjny w łącznej wysokości 9,45zł, tj. koszt przesłania zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych za pośrednictwem operatora pocztowego (art. 64b § 1 pkt 15 u.p.e.a.), koszt przesłania ww. zawiadomień za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 64b § 1 pkt 16 u.p.e.a.),

- opłata egzekucyjna, której obowiązek zapłaty powstał z chwilą całkowitej realizacji zajęcia, tj. 5 listopada 2021r.; zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-1c.; maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40.000,00 zł.

W ocenie Dyrektora stan faktyczny i prawny sprawy potwierdza, że w toku postępowania powstały koszty egzekucyjne w kwocie 40.109,45 zł, obciążające Skarżącego. Organ egzekucyjny podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie działał zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia tj. naruszenia art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 13 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. Dyrektor wskazał, że organ egzekucyjny wyjaśnił stan faktyczny i prawny oraz załatwił sprawę przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa, które nie jest zgodne z wolą i oczekiwaniem strony, nie stanowi naruszenia powołanych norm proceduralnych - bez względu na subiektywne odczucia strony.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu 28 października 2021r. stawił się w Urzędzie Skarbowym w N. i rozmawiał z kierownictwem urzędu tj. Naczelnikiem i Zastępcą Naczelnika. Spotkanie to odbyło się po dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto Skarżący został pouczony o tym, że wszczęte postępowanie egzekucyjne oraz wszczęta egzekucja administracyjna będzie kontynuowana, a regulują to przepisy u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 107 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegającego na braku pouczenia Skarżącego przez organ o możliwości złożenia wniosku o wstrzymanie egzekucji, Dyrektor wyjaśnił, że to zobowiązany zażądał (podczas wskazanej wyżej rozmowy z kierownictwem urzędu) natychmiastowego wstrzymania działań egzekucyjnych. Skarżący został pouczony o braku podstaw prawnych do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Takie wyraźne brzmienie wskazanego przepisu powoduje, że nie istnieją podstawy prawne do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego.

Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 64 § 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i art. 64 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż w omawianej sprawie powstała opłata egzekucyjna, której obowiązek zapłaty powstał z chwilą całkowitej realizacji zajęcia przez bank tj. 5.11.2021 r. - nie więcej jednak niż 40.000,00 zł. Strona zakwestionowała wysokości opłaty egzekucyjnej, którą organ egzekucyjny ustalił na podstawie art. 64 § 4 u.p.e.a. tj.: 10% wyegzekwowanych należności pieniężnych oraz odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego tj. w dniu 25.10.2021r. oraz kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40.000,00 zł. Natomiast art. 64 § 5 u.p.e.a. zgodnie z którym w przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego po wszczęciu egzekucji administracyjnej, nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ zajęcie zostało zrealizowane przez bank, a nie przez wpłatę zobowiązanego.

Następnie, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 § 1 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania, a w konsekwencji rozstrzygnięcie w zakresie dotyczącym okoliczności wpłaty przedmiotowej należności oraz błędnym ustaleniu, że Skarżący nie chciał dobrowolnie zapłacić kwoty należności głównej, Dyrektor wskazał, że upomnienie doręczono Skarżącemu w dniu 8.10.2021r. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący miał 7-dniowy termin do dobrowolnej zapłaty zobowiązania, a po tej dacie sprawa mogła być już skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, o czym zobowiązany został pouczony w upomnieniu. Na podstawie zawiadomienia o zajęciu bank w dniu 5.11.2021r zrealizował ww. zajęcie.

4.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Skarżący zarzucił ww. rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia czy określone przez organ koszty egzekucyjny wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania,

2. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony,

3. art. 13 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, gdyż pomimo ustalonego sposobu spłaty zadłużenia, organ nie zważając na poczynione ustalenia pomiędzy kierownictwem urzędu a skarżącym, wszczął postępowanie egzekucyjne,

4. art. 64 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na obliczeniu maksymalnej opłaty egzekucyjnej w wysokości 40.000,00 zł, zamiast 20.000,00 zł,

5. art. 64 § 5 u.p.e.a. poprzez brak jego niezastosowania, z uwagi na chęć i dobrowolność uiszczenia kwoty zadłużenia przez wnioskodawcę. Opłata egzekucyjna w takim przypadku wynosiłaby 5 % samodzielnie wpłaconych przez zobowiązanego kwot, nie więcej niż 20.000,00 zł,

6. art. 81 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak jego zastosowania, rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie dotyczącym okoliczności wpłaty przedmiotowej należności na niekorzyść Skarżącego.

Mając powyższe zarzuty na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów, które koncentrował się wokół twierdzenia, że organ w sposób błędny obliczył maksymalną opłatę egzekucyjną w wysokości 40.000 złotych, zamiast w kwocie 20.000 zł, w sytuacji gdy spłata należności podatkowej nie była wynikiem działań egzekucyjnych organu, ale była przez dokonana przez wnioskodawcę dobrowolnie, w związku z poczynionymi ustnymi uzgodnieniami w tym zakresie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w N. Wobec tego organ powinien był zastosować art. 64 § 5 u.p.e.a. i naliczyć opłatę w wysokości co najwyżej 20.000 zł.

Celem Skarżącego nie było uniknięcie zapłaty podatku, lecz zależało mu na zawarciu porozumienia z Urzędem Skarbowym, z uwagi na bardzo wysoką kwotę naliczonego podatku tj. kwotę 526.731,40 zł. Wskazać należy, że pomiędzy wnioskodawcą, a Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. i jej pierwszym zastępcą odbyło się spotkanie w sprawie dobrowolnej spłaty przez wnioskodawcę przedmiotowej należności. Na spotkaniu tym obie strony doszły do porozumienia i ustaliły, że należną kwotę Pan M.H. dobrowolnie wpłaci.

Ustalenia pomiędzy stronami, doprowadziły do wypracowania wspólnego stanowiska, że Skarżący uiści całą kwotę natomiast Urząd Skarbowy nie naliczy żadnych opłat i kosztów egzekucyjnych. Wobec licznych zapewnień ze strony organu państwowego p. M.H. początkowo chciał dokonać zapłaty zaległego podatku w kasie Urzędu, jednakże odmówiono mu z powodu braku kasy w siedzibie Urzędu Skarbowego w N.

Wobec powyższego Skarżący wpłacił całą kwotę na własny rachunek bankowy, następnie miał dokonać przelewu zaległego podatku na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego. Okazało się jednak, że jego konto zostało uprzednio zajęte przez Urząd Skarbowy i nie był on w stanie wykonać przelewu. Jednocześnie kwota zaległości od razu została ściągnięta z jego konta wraz z naliczonymi kosztami egzekucji. Co więcej wnioskodawca nie został poinformowany przez organ zarówno o zajęciu jego rachunku bankowego, jak i możliwości naliczenia tak ogromnej kwoty z tytułu opłat egzekucyjnych w przypadku dobrowolnej wpłaty i przekazania środków na rachunek.

4.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

5.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022r. poz 329; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

5.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

5 .3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.

5.4. W pierwszej kolejności przypomnieć należy kluczowe czynności i daty mające znaczenie w niniejszej sprawie.

08.10.2021r. – doręczono Skarżącemu upomnienie. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 15 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

25.10.2021r. – a więc z zachowaniem ww. terminu – wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2021r. w wysokości 526.731,40 zł.

26.10.2021r. – zajęto wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego.

28.10.2021r. odbyło się spotkanie Skarżącego z Naczelnikiem US i jej zastępcą.

Według twierdzeń Skarżącego, ustalenia pomiędzy stronami tego spotkania, doprowadziły do wypracowania wspólnego stanowiska, że Skarżący uiści całą kwotę natomiast Urząd Skarbowy nie naliczy żadnych opłat i kosztów egzekucyjnych. Wobec licznych zapewnień ze strony organu, Skarżący chciał dokonać zapłaty zaległego podatku w kasie Urzędu, jednakże w siedzibie Urzędu nie było kasy. Wobec powyższego Skarżący wpłacił całą kwotę na własny rachunek bankowy, następnie miał dokonać przelewu zaległego podatku na rachunek bankowy Urzędu.

Trochę inaczej spotkanie to relacjonuje organ egzekucyjny, m.in. w piśmie z dnia 22 grudnia 2021r., przekazującym zażalenie do organu II instancji.

W piśmie tym zaakcentowano, że spotkanie odbyło się 28 października, a więc już po wszczęciu postepowania egzekucyjnego (podkreślenie Sądu). Następnie zaznaczono, że w trakcie rozmowy, Pan M.H. zażądał natychmiastowego wstrzymania prowadzonych w stosunku do jego osoby działań egzekucyjnych. Jednakże został On pouczony przez Naczelnika o braku podstaw do takiego sposobu prowadzenia postepowania egzekucyjnego. Podczas rozmowy nie dokonywano żadnych ustaleń co do braku obciążenia zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi w przypadku dokonania przez niego dobrowolnej wpłaty. Pan M.H. został wielokrotnie pouczony, że prowadzone postępowanie regulują przepisy obowiązującego prawa i że organ będzie kontynuował wszczętą egzekucję. Zatem Pan H. miał świadomość toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego, a także posiadał wiedzę o zastosowanych w jego toku środkach egzekucyjnych.

05.11.2021r. – Bank [...] zrealizował zajęcie w całości w dniu 5 listopada 2021r. (wcześniej pieniądze na ww. rachunek wpłacił Skarżący).

5.5. W tym miejscu wskazać należy, że – zgodnie z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W niniejszym przypadku nie mamy bowiem do czynienia z wierzytelnością cywilnoprawną (w której występuje większa swoboda co do polubownego, ugodowego załatwienia sprawy spłaty wierzytelności), lecz publicznoprawną. Po wystawieniu w dniu 25.10.2021r. tytułu wykonawczego i wszczęciu egzekucji organy były zobowiązane przestrzegać w jego toku obowiązujących przepisów prawa.

W postepowaniu egzekucyjnym – zgodnie z art. 14 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – obowiązuje zasada pisemności. Wszelkie ustne ustalenia, jeśli miałyby być wiążące dla zobowiązanego i organu egzekucyjnego, powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie na piśmie. W niniejszej sprawie Skarżący i organ egzekucyjny nie zaprzeczają faktowi odbycia spotkania w dniu 28.10.2021r., ich relacje na temat szczegółowo tego spotkania dość istotnie się jednak różnią.

W tym miejscu należy przypomnieć, o czym już wspomniano wyżej w punkcie 5.2. uzasadnienia wyroku, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Przy czym ta kontrola odbywa się głównie poprzez kontrolę dokumentacji, czy to zgromadzonej przez organy, czy też – uzupełniająco – dowodów z dokumentów przeprowadzonych przez sąd (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Sądy administracyjne – w przeciwieństwie da sądów powszechnych – nie dokonują natomiast przesłuchiwania świadków, a tym bardziej nie dokonują ich konfrontacji (np. w celu wyjaśnienia rozbieżności), wobec powyższego wszelkie ustalenia ustne, na które powołuje się Skarżący, a które w wielu aspektach inaczej relacjonuje organ egzekucyjny, wymykają się kontroli sądu administracyjnego.

5.6. Dokonując zatem kontroli działania organów administracji w niniejszym postępowaniu w ww. zakresie, Sąd nie dopatrzył się w nich naruszenia prawa.

Organy wszczęły postepowanie egzekucyjne, dokonały zajęcia m.in. rachunku bankowego należącego do Skarżącego. Zajęcie to okazało się skuteczne. W konsekwencji organ naliczył koszty egzekucyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

5.7. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, nie można zgodzić się z twierdzeniem o błędnych ustaleniach faktycznych (art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa należność podatkowa została wyegzekwowana wskutek zajęcia rachunku bankowego dokonanego przez organ egzekucyjny w dniu 26.10.2021r. (a więc na 2 dni przed spornym spotkaniem).

Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wstrzymania egzekucji na wniosek zobowiązanego, czego domagał się Skarżący. Zatem organ nie mógł spełnić Jego prośby (żądania) o wstrzymaniu egzekucji wszczętej już przed spornym spotkaniem. Ponadto zajęcie rachunku bankowego dokonane przed ww. spotkaniem (tj. w dniu 26.10.2021r.) okazało się skuteczne w dniu 05.11.021r., zatem organ prawidłowo naliczył koszty egzekucyjne, które – co do zasady – obciążają zobowiązanego.

Dokonując obliczenia wysokości opłaty egzekucyjnej organ prawidłowo zastosował przepis art. 64 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków, gdyż – jak już wspomniano – przedmiotowa należność podatkowa została wyegzekwowana wskutek zajęcia rachunku bankowego dokonanego przez organ egzekucyjny w dniu 26.10.2021r. (a więc na 2 dni przed spornym spotkaniem).

Wbrew kolejnemu zarzutowi zawartemu w skardze, nie było podstaw do zastosowania art. 64 § 5 u.p.e.a., który przewiduje pobranie opłaty egzekucyjnej w wysokości 5% uzyskanych środków pieniężnych. Przepis ten wymaga bowiem m.in. zapłaty należności pieniężnej organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego. Skarżący nie dokonał zaś takiej wpłaty, czy to gotówkowo (co było niemożliwe), czy to na rachunek bankowy urzędu skarbowego. Nie została zatem spełniona hipoteza ww. przepisu, nie została spełniona kluczowa przesłanka do jego zastosowania.

5.8. Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 13 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w treści którego zarzucono m.in. że pomimo ustalonego sposobu spłaty zadłużenia, organ nie zważając na poczynione ustalenia pomiędzy kierownictwem urzędu a skarżącym, wszczął postępowanie egzekucyjne.

Jak już wspomniano, co wynika z akt sprawy, postepowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie wszczęto jeszcze przed spornym spotkaniem, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25.10.2021r., w toku którego w dniu następnym, tj. w dniu 26.10.2021r. dokonano zajęcia rachunku należącego do Skarżącego. Zarzut ten jest zatem niezasadny i zupełnie niezgodny ze stanem faktycznym sprawy. Abstrahując zatem nawet od rozbieżności co do przebiegu tego postepowania, nie ulega wątpliwości, że organ wszczął postepowanie egzekucyjne i egzekucję zanim do tego spotkania doszło, przy ich wszczynaniu nie mógł więc w żaden sposób naruszyć ustaleń spotkania mającego miejsce kilka dni później. Natomiast jak już wspomniano, po wszczęciu egzekucji organ nie mógł jej wstrzymać na wniosek zobowiązanego.

5.9. Niezasadne są również zarzuty prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony, a także brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie dotyczącym okoliczności wpłaty przedmiotowej należności na korzyść Skarżącego.

Jak już wspomniano – organy działały w tej sprawie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ dokonał zawiadomienia Strony w trybie art. 15 u.p.e.a. Po upływie 7-dniowego terminu na dobrowolne dokonanie wpłaty, Skarżący powinien spodziewać się wszczęcia postepowania egzekucyjnego, co nastąpiło na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25.10.2021r. W jego toku, w dniu 26.10.2021r. (a wiec jeszcze przed spornym spotkaniem) dokonano zajęcia rachunku bankowego Skarżącego.

Te – kluczowe dla sprawy – okoliczności zostały prawidłowo ustalone przez organy w treści wydanych postanowień.

Natomiast słuszny interes strony oraz rozstrzyganie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść Skarżącego nie może opierać się jedynie na jednostronnych relacjach Skarżącego co do przebiegu spornego spotkania, w szczególności gdy relacja drugiej strony tego spotkania (organu) w kilku kluczowych kwestiach się różni. W szczególności organ egzekucyjnych twierdzi, że pouczał Skarżącego, że prowadzone postępowanie regulują przepisy obowiązującego prawa i że organ będzie kontynuował wszczętą egzekucję, gdyż niemożliwe jest jej wstrzymanie na wniosek zobowiązanego.

Jak już wspomniano wyżej, postepowanie organów w niniejszej sprawie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Natomiast Skarżący opiera swoje stanowisko i twierdzenia głównie na swojej jednostronnej relacji ze spornego spotkania. W konsekwencji, w takich okolicznościach sprawy, powyższe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

5.10. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.

Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 535) w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł.

Skarżący uiścił tytułem wpisu kwotę 600 zł, zatem w punkcie II wyroku zarządzono zwrot kwoty 500 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.