Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 576/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 15a, ust. 15f, ust. 15g
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 20 stycznia 2023 r. nr SKO.IV/424/2060/2022 w przedmiocie dodatku węglowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 14 listopada 2022 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 listopada 2022 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15, ust. 16, art. 3 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.) i art. 7, art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówiono T.H. (dalej: "Strona", "Skarżący") przyznania prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu, po przywołaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, organ podał, iż w dniu 30 sierpnia 2022 r. wpłynął wniosek Strony o wypłatę dodatku węglowego. W toku postępowania ustalono, iż Strona złożyła w dniu 29 czerwca 2022 r. pierwszą deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla adresu: [...] ul. [...], w której wskazano, iż pod w/w adresem jest zainstalowany i eksploatowany: kocioł gazowy z funkcją c.o. i c.w.u. oraz trzon kuchenny/ piecokuchnia/ kuchnia węglowa z funkcją c.w.u. W dniu 29 sierpnia 2022 r. Strona dokonała korekty deklaracji złożonej do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (dalej: "CEEB"), w której zadeklarowano zainstalowanie: kotła gazowego (bez eksploatacji), trzonu kuchennego/ piecokuchni/ kuchni węglowej z funkcją c.o. i c.w.u. oraz dwóch pieców kaflowych na paliwo stałe z funkcją c.o. i c.w.u. Następnie organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania, które zostały uruchomione po raz pierwszy. Z akt sprawy wynika natomiast, że główne źródło ogrzewania zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, wskazane we wniosku Strony o dodatek węglowy, tj. piec kaflowy, został zgłoszony w dniu 29 sierpnia 2022 r., a więc po dniu 11 sierpnia 2022 r. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 23 listopada 2022 r.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 6 grudnia 2022 r. złożyła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że Stronie nie przysługuje dodatek węglowy, w sytuacji, gdy Strona przedstawiła dowody zakupu opału wraz z fotokopiami pieców oraz oświadczenie o wykorzystaniu ich jako głównego źródła ogrzewania, a organ wbrew zasadzie dochodzenia do prawdy obiektywnej i regulacji art. 2 ust. 15 g ustawy o dodatku węglowym nie podjął próby wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego i zaniechał przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W uzasadnieniu podano, iż obecne brzmienie ustawy dopuszcza możliwość przyznania dodatku węglowego osobom, które nie wpisały do CEEB głównego źródła ogrzewania do dnia 11 sierpnia 2022 r. W takim wypadku dodatek jest przyznawany po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego celem ustalenia rzeczywistego źródła ogrzewania. Pomimo, że Strona przedstawiła jednoznaczne dowody na wykorzystywanie przedmiotowego źródła ogrzewania, organ nie pochylił się nad koniecznością zweryfikowania w drodze wywiadu prawdziwości tych twierdzeń. Nadto Strona w pierwotnie złożonej deklaracji wskazała kuchnię węglową, która z piecami kaflowymi stanowi funkcjonalną całość jego głównego źródła ogrzewania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r. nr SKO.IV/424/2060/2022, na podstawie art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 540), art. 2 ustawy o dodatku węglowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, następnie wskazał na złożoną przez Stronę deklarację do CEEB i jej korektę. Podkreślił, że przy dokonywaniu korekty deklaracji po 11 sierpnia 2022 r. należy zwrócić uwagę na charakter tej modyfikacji. Jeżeli dokonano modyfikacji złożonej deklaracji po 11 sierpnia 2022 r., a która to korekta spowodowała uzyskanie uprawnienia do wypłaty dodatku węglowego, wówczas przedmiotowe świadczenie nie powinno być przyznane. Z kolei, jeżeli modyfikacja dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r. nie wpłynęła na uzyskanie uprawnienia do dodatku węglowego - świadczenie to może być przyznane. W rozpoznawanej sprawie korekta nie dotyczyła uzupełnienia danych czy doprecyzowania określonych informacji, lecz zmianę głównego źródła ciepła z kotła gazowego na piece kaflowe. W tym przypadku, zdaniem organu odwoławczego, wywiad środowiskowy nie zmieniłby sytuacji wnioskodawcy.

W kontekście argumentacji odwołania wskazał, iż dostarczone dowody w postaci zdjęć pieców kaflowych i trzonu kuchennego oraz rachunku za zakup trzech ton węgla, nie świadczą o tym, że głównym źródłem ogrzewania domu są dwa piece kaflowe. Piece są ozdobą, brak na nich śladów codziennego użytkowania, natomiast węgiel jest prawdopodobnie wykorzystywany do opalania trzonu kuchennego bowiem pełnił funkcję ogrzewacza ciepłej wody.

Decyzja została doręczona w dniu 13 lutego 2022 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc w dniu 14 marca 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8 i art. 77 k.p.a. – z uzasadnieniem jak w treści złożonego w sprawie odwołania, a nadto poprzez stwierdzenie przez organ, że dokonanie modyfikacji złożonej deklaracji po dniu 11 sierpnia 2022 r. nie uprawnia do uzyskania przedmiotowego świadczenia, gdy taka wykładnia prowadzi do pozbawienia sensu wprowadzenia przedmiotowej regulacji,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się arbitralnym stwierdzeniem, że piece wskazywane przez Skarżącego są wyłącznie ozdobą, zakup trzech ton węgla nie świadczy o tym, że głównym źródłem ogrzewania domu są piece kaflowe, węgiel prawdopodobnie wykorzystywany jest do opalania trzonu kuchennego bowiem pełnił funkcję ogrzewacza ciepłej wody, w sytuacji, gdy jest to wyłącznie subiektywna ocena organu przedłożonych dowodów, niepoparta faktami, która potwierdza konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nadto wątpliwości organu w stwierdzeniu "prawdopodobnie wykorzystywany" zostały rozstrzygnięte na niekorzyść Skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podtrzymał argumentację przedstawioną na etapie złożonego odwołania. Zwrócił uwagę, że organy orzekające w sprawie nie sprostały wymaganiom art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Podkreślił także, że organ odwoławczy dowolnie i arbitralnie stwierdził, że piece są wyłącznie ozdobą i brak na nich śladu użytkowania, gdy Skarżący uprzątnął powierzchnię obok pieców by zachować podstawowe walory estetyczne zdjęcia. Nadto organ oparł się na domysłach ustalając, że węgiel prawdopodobnie wykorzystywany jest do opalania trzonu kuchennego. Stwierdzenie, że zakup trzech ton węgla nie świadczy o tym, że głównym źródłem ogrzewania są piece kaflowe, pomija fakt, w jakim celu miałby go zakupić Skarżący w tej ilości i po znacząco zawyżonych cenach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi ponownie podkreślił, że dostarczone dowody nie świadczą o tym, że głównym źródłem ogrzewania są dwa piece kaflowe, a starania o zakup węgla i wystawienie faktury rozpoczęto po otrzymaniu zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i informacji, że dodatek węglowy nie przysługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 20 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Wójta Gminy C. z dnia 14 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).

Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym, wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10), jednakże w takiej sytuacji rozważenia wymagałaby regulacja ust. 15f tego przepisu. W niniejszej sprawie Skarżący w dniu 30 sierpnia 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego (karta nr 1 akt administracyjnych). Na organie spoczywał zatem obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona w dniu 29 czerwca 2022 r., w treści której Skarżący wymienił: 1 eksploatowane źródło ciepła - "kocioł gazowy/ bojler gazowy/ podgrzewacz gazowy przepływowy/ kominek gazowy" z funkcją c.o. i c.u.w., oraz 1 eksploatowane źródło ciepła – "trzon kuchenny/ piecokuchnia/ kuchnia węglowa" z funkcją c.w.u. (karta nr 1.3 akt administracyjnych). Następnie w dniu 29 sierpnia 2022 r. złożył korektę deklaracji wskazując: 1 zainstalowane źródło ciepła - "kocioł gazowy/ bojler gazowy/ podgrzewacz gazowy przepływowy/ kominek gazowy" (bez eksploatacji); 1 eksploatowane źródło ciepła – "trzon kuchenny/ piecokuchnia/ kuchnia węglowa" z funkcją c.o. i c.w.u.; 2 eksploatowane źródła ciepła – "piec kaflowy na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy" z funkcją c.o. i c.w.u. (karta nr 1.4 akt administracyjnych).

W treści wniosku inicjującego niniejsze postępowania Skarżący w ramach głównych źródeł ogrzewania wymienił: kuchnię węglową oraz piec kaflowy na paliwo stałe.

W terminie zakreślonym na końcowe zapoznanie się z aktami sprawy Skarżący przedłożył do akt kserokopie dokumentów potwierdzający zakup trzech ton węgla oraz złożył oświadczenie, iż do ogrzewania budynku używa pieców kaflowych "tj. pieców z podkową na ciepłą wodę oraz dwóch pieców kaflowych pokojowych", podał także że trzy lata temu wykonał instalację gazową jako alternatywę ogrzewania z uwagi na wiek swój i żony 73 i 70 lat, lecz ze względu na ceny gazu rzadko z niej korzysta (karta nr 1.6 akt administracyjnych). Ponadto Skarżący nadesłał zdjęcia ww. pieców kaflowych (karta nr 1.7 akt administracyjnych).

Odmowa przyznania dodatku węglowego została oparta o dokonanie przez Skarżącego korekty złożonej deklaracji do CEEB po dniu 11 sierpnia 2022 r., w ocenie organu odwoławczego zmiana głównego źródła ciepła poprzez złożenie korekty deklaracji nie uzasadnia przyznania dodatku węglowego, a wywiad środowiskowy nie zmieniłby sytuacji wnioskodawcy. Skarżący natomiast odnosząc się do tej argumentacji przedstawił dowody zakupu opału, nadesłał zdjęcia pieców kaflowych oraz złożył oświadczenie o wykorzystaniu ich jako głównego źródła ogrzewania. Organy nie podjęły jednak żadnych czynności zmierzających do weryfikacji twierdzeń Skarżącego.

Stanowisko organów nie mogło zyskać akceptacji w świetle rozwiązań wprowadzonych do ustawy o dodatku węglowych na skutek kolejnych nowelizacji istotnych z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy.

W toku prowadzonego w sprawie postępowania, doszło bowiem do istotnych zmian przepisów ustawy o dodatku węglowym.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy uwagi wymaga dodany mocą art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązujący od 20 września 2022 r.), w art. 2 ustawy o dodatku węglowym - ust. 15a. Z regulacji tej wynika, że weryfikacja wniosku o wypłatę dodatku węglowego ma charakter wszechstronny, nie polega wyłącznie na sprawdzeniu danych ujętych w centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. Okoliczności faktyczne istotne dla ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia mogą bowiem zostać oparte nie tylko na wymienionych w tym przepisie źródłach informacji, lecz także innych pozwalających na poczynienie ustaleń w tym zakresie, o czym świadczy użyty w ust. 15a zwrot "w szczególności".

W niniejszej sprawie dokonanie przez organ powyżej wskazanej analizy nie wynika jednak z akt administracyjnych. Zgodnie natomiast z art. 52 wspomnianej ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (jak w przypadku rozpoznawanej sprawy), prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, co znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Zwrócić należy również uwagę na kolejną nowelizację ustawy o dodatku węglowym dokonaną na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236), obowiązującą od 3 listopada 2022 r. Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej ustawy, podobnie jak w przypadku przywołanej wyżej ustawy nowelizującej z dnia 15 września 2023 r., ma ona zastosowanie do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie. Na skutek tej nowelizacji w art. 2 ustawy o dodatku węglowym, stosownie do treści art. 26 pkt 1 lit. b ustawy nowelizującej z 27 października 2022 r., dodano ust. 15f i ust. 15g. W treści wprowadzonych regulacji określono, iż w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się (ust. 15f). Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (ust. 15g).

Odnotowania również wymaga, iż kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w jej gospodarstwie domowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega więc niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia pieniężnego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.

Nie sposób przy tym pominąć, iż w świetle wspomnianych regulacji dodatek węglowy może zostać przyznany także osobie, która nie złożyła wniosku o jego wypłatę, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, o czym stanowi art. 2 ust. 15f tej ustawy, jak również osobie, w przypadku której główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1, zgodnie z zapisem art. 2 ust. 15g tej ustawy. Takie stanowisko przedstawiono również w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu: z dnia 9 marca 2023 r. sygn. II SA/Op 360/22, z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. II SA/Op 74/23, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 8 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 27/23, z dnia 12 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 232/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 301/23.

Nie budziło zatem wątpliwości Sądu, że dodatek węglowy tym bardziej może zostać przyznany osobie, która zgłosiła ww. źródło ogrzewania do ewidencji w trybie korekty wcześniej złożonej deklaracji, nawet w sytuacji, gdy dokonała tego po dniu 11 sierpnia 2022 r., jak miało to miejsce na gruncie rozpoznawanej sprawy, o ile w toku postępowania potwierdzono, że spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy.

Ustawodawca w wyniku nadanego, na skutek omówionych wyżej nowelizacji, brzmienia przepisów ustawy o dodatku węglowym, obliguje organ orzekający do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe osoby ubiegającej się o świadczenie, które to ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie natomiast organy rozpoznające sprawę pomimo posiadania wiedzy o korekcie deklaracji złożonej do przedmiotowej ewidencji, nie dokonały dalszych wyjaśnień w tym przedmiocie, rezygnując także z przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W tej sytuacji, brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym Skarżącego rodzaju paliwa jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone jest zatem wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania, w szczególności postępowania dowodowego. W świetle powyższego nie można było podzielić stanowiska organu odwoławczego, by wiążące dla rozpoznania sprawy były jedynie dane z deklaracji złożonej przed upływem ustawowego terminu, gdy złożona przez Stronę korekta dotyczyła głównego źródła ciepła w zgłaszanym budynku (str. 3-4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). W tym zakresie zasadne pozostają zarzuty skargi. Bez wątpienia w sprawie doszło również do naruszenia norm materialnoprawnych określonych w art. 2 ust. 15a-15d ustawy o dodatku węglowym.

Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła zatem do stwierdzenia naruszeń prawa uzasadniających zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, dokona ponownej oceny przesłanek warunkujących przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia, przeprowadzając w tym zakresie szczegółowe postępowanie dowodowe, mając na uwadze, że organ winien dopuścić z urzędu dowody przemawiające za wyjaśnieniem sprawy oraz podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 480,00 zł - wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego będącego adwokatem ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.