Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 526/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonanych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. W. W. (dalej: skarżący, strona) wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych wykonanych po odbiorze budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś.. We wniosku wskazał, że sąsiad będący właścicielem przedmiotowej nieruchomości po okresie odbiorczym rozbudował swój budynek poprzez dobudowę zabudowanego tarasu, przebudowę schodów oraz rozbudowę budynku pod balkonem od ogrodu o pomieszczenie gospodarcze. Ponadto właściciel budynku nr [...] zburzył ścianę dzielącą garaż i pomieszczenie gospodarcze oraz ścianę pomiędzy kuchnią i salonem.

2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. odmówił wszczęcia postępowania z powodu toczącego się już postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. (na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym P., jednostce ewidencyjnej Ś. ) niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1985 r. przeniesioną decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. Organ wskazał, że postępowanie to dotyczy robót budowlanych związanych z budową, przebudową budynku nr [...], natomiast postępowanie w tym przedmiocie jest w toku i aktualnie jest zawieszone, wobec czego nie mógł wszcząć kolejnego postępowania o tym samym przedmiocie.

3. W wyniku wniesionego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie organ I instancji nie wyjaśnił tożsamości zawieszonego postępowania z przedmiotem żądania wszczęcia postępowania opisanym we wniosku skarżącego, w szczególności jakie konkretnie roboty budowlane zostały objęte zawieszonym postępowaniem. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący we wniosku wskazał, że jego podanie dotyczy robót budowlanych powstałych już po oddaniu przedmiotowego obiektu do użytkowania.

4. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. umorzył w całości postępowanie wszczęte na wniosek skarżonego w sprawie robót budowlanych w budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. wykonanych po jego odbiorze wymienionych w punktach od 1 do 7 w piśmie skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r. Organ wskazał, że pismami z dnia [...] listopada 2020 r. i [...] listopada 2020 r. wystąpił do skarżącego o wymienienie jakich robót dotyczył jego wniosek, na które odpowiedzi udzielił pełnomocnik skarżącego. Zdaniem skarżącego w okresie poodbiorczym właściciel budynku nr [...] dopuścił się następujących robót:

1) rozbudowy pomieszczenia pod nieprawidłowo wybudowanym balkonem na parterze na całej szerokości budynku;

2) zlikwidowanie schodów i małego podestu przed wejściem do budynku od ulicy,

3) wybudowanie większego, zabudowanego podestu;

4) zabudowanie przestrzeni pod podestem i niezgodnie z projektem umieszczenie otworu okiennego w piwnicy;

5) wybudowanie nowych stopnic lastrykowych przesuniętych bliżej w stronę ulicy;

6) rozebranie ściany w piwnicy dzielącej garaż i pomieszczenie gospodarcze;

7) zmiana zabudowy powiększonego podestu od strony ulicy (nieprawidłowe zadaszenie przechodzi na budynek nr 7 i niszczy elewację tego budynku.

W wyniku przeprowadzonej analizy wymienionych robót organ stwierdził bezprzedmiotowość postępowania w stosunku do każdej z robót budowlanych wskazanych przez skarżącego.

5. Po rozpatrzeniu odwołań od ww. decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2021 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została wydana nieprawidłowo ponieważ organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym zakresu i charakteru wszystkich prac, o których wykonaniu informował skarżący. Organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji organu I instancji odniesiono się tylko do robót budowlanych wskazanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r., natomiast pominięto kwestię przebudowy ściany między kuchnią a salonem podniesioną we wniosku skarżącego. Ponadto zdaniem organu II instancji nie zapewniono wszystkim stronom możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego.

6. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. umorzył w całości postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego w sprawie robót budowlanych w budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. wykonanych po jego odbiorze wymienionych w punktach od 1 do 7 w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. przez wnioskodawcę wszczętego postępowania.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że uzupełnił materiał dowodowy o ekspertyzę budowlaną i kontrolę przedmiotowego budynku oraz analizę stwierdzonych nieprawidłowości. Dokonując ponownej analizy wymienionych robót budowlanych w odniesieniu do zarzutu dokonania rozbudowy pomieszczenia pod nieprawidłowo wybudowanym balkonem na parterze na całej szerokości budynku organ stwierdził, że pod tarasem na parterze nie ma zamkniętego pomieszczenia, natomiast stwierdzone zmiany wymiarów tarasu oraz wykonanie nieprojektowanych murków i słupów podpierających taras stanowią nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu.

Dalej organ wskazał, że roboty budowlane związanie ze zlikwidowaniem schodów zewnętrznych i podestu oraz odbudowaniem w innej lokalizacji schodów zewnętrznych i podestu nastąpiły w trakcie trwania budowy, w związku z czym – wobec prowadzonego równolegle postępowania w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym organ uznał postępowanie w tej części za bezprzedmiotowe.

Dalej organ wyjaśnił, że ścianka w poziomie piwnicy pomiędzy pomieszczeniem gospodarczym, a garażem nie stanowiła ściany nośnej budynku, co oznacza, że inwestor nie był w obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia wykonanych robót, w związku z czym postępowania w tej części również jest bezprzedmiotowe. Ponadto w ocenie organu przebudowa zadaszenia nad drzwiami wejściowymi stanowiła roboty budowlane, na które nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie, zatem postępowanie także w tej części jest bezprzedmiotowe.

7. Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie zarzucając pominięcie kwestii rozbiórki ściany na parterze pomiędzy kuchnią a salonem. Skarżący zarzucił również, że organ nie rozważył czy w wyniku rozbiórki ww. ściany oraz ściany w piwnicy dojść mogło do osłabienia stabilności budynku oraz czy wpłynąć to może na sąsiednie budynki w zabudowie szeregowe. Ponadto skarżący podniósł inne okoliczności pominięte i nieuwzględnione przy wydaniu zaskarżonej decyzji.

8. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że PINB w Ś. prowadzi odrębne postępowanie w sprawie wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w ramach którego decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. organ nałożył na właściciela przedmiotowego budynku obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do [...] lipca 2022 r. projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego uwzględniającego zmiany wynikające z robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego z powodu istotnych odstąpień od ustaleń i warunków określonych w przepisach opracowanych w oparciu o obowiązujące przepisy techniczno-budowlanego oraz – w razie potrzeby – określających czynności lub roboty budowlane w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Dalej organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonej w dniu [...] października 2021 r. kontroli przedmiotowego budynku opracowana została analiza niezgodności wybudowanego budynku pod względem naruszeń z przepisami prawa budowlanego, z której wynika, że jedna ze zmian, na które wskazał skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. stanowi odstępstwo istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a i b Prawa budowlanego, natomiast pozostałe wskazane zmiany to odstępstwa nieistotne. Ponadto organ wyjaśnił, że nie należy dzielić ujawnionych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego na wykonane przed i po odbiorze budynku, ponieważ niezależnie od terminu wykonania tych prac budowlanych postępowanie naprawcze prowadzone jest w odniesieniu do odstępstw o charakterze istotnym. Z tego względu ujawniona w niniejszym postępowaniu zmiana istotna rozpatrywana jest w ramach postępowania dotyczącego wybudowania budynku nr [...] niezgodnie z projektem.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia przez organ kwestii rozbiórki ściany na parterze budynku pomiędzy kuchnią a salonem organ odwoławczy wyjaśnił, iż roboty te nie zostały wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r., natomiast organ I instancji w czasie kontroli w dniu [...] października 2021 r. wykazał wykonane zmiany od projektu budowlanego i stwierdził, że w pokoju z aneksem kuchennym nie wykonano ścianki działowej pomiędzy kuchnią a pokojem oraz że zmiana ta nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.

W kwestii pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że w niniejszym postępowaniu bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje kwestia ewentualnego naruszenia prawa własności w związku z przekroczeniem granicy działki nr [...] i użytkowaniem ściany budynku nr [...] przez właściciela budynku nr [...]. Ponadto organ wskazał, że inne wskazane przez skarżącego nieprawidłowości nie zostały wskazane w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r., zatem nie były przedmiotem niniejszego postępowania, natomiast kwalifikacja odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jest przedmiotem innego postepowania prowadzonego przez organ I instancji.

9. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podnosząc, że organ nie wyjaśnił wielu istotnych spraw związanych z okresem wykonania robót budowlanych. Skarżący wskazał, że pomieszczenie gospodarcze wybudowane w poziomie piwnicy i parteru pod rozbudowanym podestem i przebudowanym zadaszeniem przekracza granicę budynku nr [...]. Dalej skarżący wskazał, że należy przeanalizować dziennik budowy dla budynku nr [...], aby wyjaśnić szereg istotnych zmian po okresie odbioru budynku w stosunku do pierwotnego projektu. W ocenie skarżącego organ I instancji nie ustalił czy i kiedy zostało zgłoszone powiększenie powierzchni użytkowej budynku nr [...], natomiast organ II instancji oparł się w swoim rozstrzygnięciu jedynie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji. Zdaniem skarżącego w decyzji nie wyjaśniono w jakim czasie nastąpiły istotne odstępstwa od projektu budowlanego.

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do treści skargi organ wskazał, że różnicowanie zmian wprowadzonych w budynku nr [...] na dokonane przed odbiorem oraz po odbiorze ww. budynku nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż niezależnie od czasokresu dokonania tych zmian w sprawie zmian istotnie odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego prowadzi się jedno postępowanie naprawcze, natomiast organ I instancji prowadzi już odrębne postępowanie w tym zakresie.

11. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że po okresie odbioru budynku nr [...] jego właściciel dokonał rozbudowy swojego budynku poprzez: wybudowanie pomieszczenia pod podestem przekraczając granice działki nr [...] i budynku należącego do W. W. (budynek nr [...]); dokonanie rozbiórki ścian działowych i nośnych w budynku nr [...]; wybudowanie w poziomie piwnicy pod loggią pomieszczenia użytkowego, które nie ma ścian bocznych, tylko użytkuje ściany sąsiednich budynków nr 3 i nr [...]. W ocenie strony powyższa rozbudowa stanowi samowolę budowlaną, bowiem J. B. nie posiadał pozwolenia na budowę, ani nie dokonał stosownego zgłoszenia. Dalej podniesiono, że organy nie wyjaśniły, czy na poodbiorczej mapce geodezyjnej znajduje się dobudowane przed lico budynku nr [...] pomieszczenie pod podestem i na której działce wybudowano to pomieszczenie oraz nie wyjaśniły w którym miejscu znajduje się komin dymowy dla pieca węglowego opalającego budynek w latach 1997-2002 do czasu podłączeń gazowych. Ponadto pełnomocnik zarzucił niewyjaśnienie przez organy: dlaczego antena satelitarna prawidłowo umocowana do ogniomuru budynku nr [...] jest zadymiona; miejsca podłączenia pieca na paliwo stałe w budynku nr [...]; jaka jest grubość ściany nośnej od strony budynku nr [...]; czy kominy budynku nr [...] są dobudowane do ściany tego budynku, czy do ściany budynku nr [...]; czy między budynkami nr [...] zachowana jest dylatacja międzyścienna; jaka jest szerokość ławy fundamentowej dla budynku nr [...] od strony budynku nr [...]; położenia stropów budynku nr [...]; dlaczego loggia na parterze przekracza granice działku skarżącego; dlaczego właściciel budynku nr [...] nie wybudował swoich ogniomurów od strony budynków nr [...] i nr [...]. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że okres budowy według projektu i pozwolenia jest czymś innym niż okres rozbudowy i zmian po okresie odbioru budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:

12. W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 p.p.s.a. wykazała, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] lutego 2022 r. umarzającą w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego w sprawie robót budowlanych w budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. wykonanych po jego odbiorze wymienione w punktach od 1 do 7 w piśmie z dnia [...] października 2020 r.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organ I instancji prawidłowo stwierdził bezprzedmiotowość postępowania w świetle art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; obecnie tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej "k.p.a.") i w konsekwencji umorzył ww. postępowanie, a organ odwoławczy zaakceptował tę ocenę utrzymując w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję

o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z 28 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 825/20, z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2936/21, z 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2517/17). Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 138). W konsekwencji, postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, gdyż brak jest materialnego elementu stosunku administracyjnoprawnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 27 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 430/19).

Porządkując wskazania również w tym miejscu wymaga, że 19 września 2020 r. zmieniły się przepisy ustawy Prawo budowlane. Z tym dniem weszła bowiem w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471 – ustawa nowelizująca). Zgodnie z art. 25 ww. ustawy - do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wskazać też trzeba na art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym: do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, 2) dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (21 września 2020 r.) wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast wyjątkiem od tej zasady są przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą (art. 28 pkt 1a ustawy nowelizującej). Jak wynika z powyższych regulacji, w badanej sprawie winny być stosowane przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym sprzed wskazanej nowelizacji (wszczęcie postępowania nastąpiło bowiem 15 września 2020 r.) z wyłączeniem jednak przepisu art. 36a ust. 5, który powinien być stosowany w brzmieniu obecnie obowiązującym.

14. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazania wymaga, że niniejsze postepowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że w okresie poodbiorczym (budowa tego budynku zakończyła się w 1996 r.) właściciel budynku nr [...] dopuścił się następujących robót:

- rozbudowy pomieszczenia pod nieprawidłowo wybudowanym balkonem na parterze na całej szerokości budynku;

- zlikwidowanie schodów i małego podestu przed wejściem do budynku od ulicy;

- wybudowanie większego, zabudowanego podestu;

- zabudowanie przestrzeni pod podestem i niezgodnie z projektem umieszczenie otworu okiennego w piwnicy;

- wybudowanie nowych stopnic lastrykowych przesuniętych bliżej w stronę ulicy;

- rozebranie ściany w piwnicy dzielącej garaż i pomieszczenie gospodarcze;

- zmiana zabudowy powiększonego podestu od strony ulicy (nieprawidłowe zadaszenie przechodzi na budynek nr 7 i niszczy elewację tego budynku.

W celu weryfikacji powyższych informacji organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokonano kilku kontroli budynku nr [...], dołączył do akt niniejszej sprawy protokoły przesłuchania świadków z akt równolegle prowadzonego postepowania wszczętego w 2019 r. w sprawie wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1985 r. przeniesioną decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. na okoliczność czasookresu wykonania powyższych robót oraz pozyskał inwentaryzację i ekspertyzę budowlaną dotyczącą spornego budynku nr 5 oraz sporządził szczegółową analizę ujawnionych odstępstw od pierwotnego projektu.

Skarżący konsekwentnie stoi na stanowisku, że powyższa "rozbudowa" stanowi samowolę budowlaną, bowiem J. B. nie posiadał pozwolenia na budowę ani nie dokonał stosownego zgłoszenia.

W tym miejscu wskazania wymaga, że jak wynika z akt sprawy oraz sprawy zawisłej przed tut. Sądem pod sygn. akt II SA/Bd 1214/23 odnośnie budynku nr [...] położonego w Ś. przy ul. [...] organ prowadzi odrębnie od niniejszego wszczęte w 2019 r. postepowanie w przedmiocie wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził dowód uzupełniający z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] sierpnia 2022 r., znak: [...] znajdującej się w aktach administracyjnych przy sprawie o sygn. II SA/Bd 1214/23, którą organ nałożył na J. B., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wybudowaniu budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. (na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym Przechowo, jednostce ewidencyjnej Ś. ) niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenie na budowę [...] z dnia [...] września 1985 r. przeniesioną decyzja z dnia [...] kwietnia 1993 r. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] marca 2023 r. projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z robót budowlanych polegających budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym Przechowo, jednostce ewidencyjnej Ś. , z powodu istotnych odstąpień od ustaleń i warunków określonych w przepisach, opracowanych w oparciu o obowiązujące przepisy techniczno-budowlane (...) oraz - w razie potrzeby - określających czynności lub roboty budowlane w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. J. B. przedłożył w organie I instancji projekt budowlany zamienny dla spornego budynku nr [...] w Ś. sporządzony w marcu 2023 r.

Wskazania również wymaga, że w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach przedmiotowej sprawy, a w szczególności protokół kontroli budynku nr [...], protokoły przesłuchania świadków oraz inwentaryzację i ekspertyzę budowlaną dotyczącą spornego budynku nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. w dniu [...] października 2021 r. przeprowadził analizę niezgodności przedmiotowego budynku pod względem naruszeń z art. 36a Prawa budowlanego. Z powyższych ustaleń wynika, że:

1) w wyniku rozbudowy pomieszczenia pod balkonem na parterze na całej szerokości budynku wykonano murki i słup podpierający taras oraz zmieniono wymiary tarasu, jednak stanowi to nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu ponieważ nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku;

2) zlikwidowanie schodów i małego podestu przed wejściem do budynku od strony ul. M. stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku;

3) wybudowanie większego zabudowanego podestu stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku;

4) zabudowanie przestrzeni pod podestem i umieszczenie otworu okiennego w piwnicy stanowi naruszenie art. 36a ust. 5 lit. b Prawa budowlanego z uwagi na zmianę charakterystycznych parametrów budynku dotyczących długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2% oraz powierzchni zabudowy budynku w zakresie przekraczającym 5% projektowanej powierzchni zabudowy budynku (69,91 m2 x 0,05 = 3,49 m2);

5) wybudowanie nowych stopni lastrykowych przesuniętych bliżej w stronę ulicy M. stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku;

6) rozebranie ściany w piwnicy dzielącej garaż i pomieszczenie gospodarcze stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku;

7) zmiana zabudowy powiększonego podestu od strony ulicy M. poprzez zadaszenie przechodzące na budynek nr [...] stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie zmieniły się charakterystyczne parametry budynku;

8) rozbiórka ściany na parterze pomiędzy kuchnią a salonem i wykonanie słupa z podciągami w miejscu niewykonanej ściany nośnej nie zmieniło charakterystycznych parametrów budynku w związku z czym zmiana ta nie stanowi istotnego odstępstwa.

Jak stanowi art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W ocenie Sądu mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, w tym szczególnie znajdujące się w aktach sprawy zeznania świadków, za prawidłowe należy uznać ustalenia organów, że roboty budowlane związane ze zlikwidowaniem schodów zewnętrznych i podestu, odbudowaniem w innej lokalizacji schodów zewnętrznych i podestu nastąpiło w trakcie trwania budowy, a nie po oddaniu budynku do użytku. Powyższe prawidłowe ustalenia wynikające ze zgodnych zeznań świadków - J. B., M. K., W. B., R. R. potwierdziły wykonanie schodów zewnętrznych i podestu w trakcie budowy. Co prawda A. R. i J. L. zeznały, że J. B. przebudował schody i podest w okresie ok. 12 tal temu, nie mniej mając na uwadze zeznania ww. świadków, w tym w szczególności zeznania R. R., który wykonywał prace budowlane przy schodach wejściowych do budynku nr [...] uznać należy, że sprony podest, a tym samych pomieszczenie znajdujące się pod nim zostały wykonane w trakcie procesu budowlanego, a nie po oddaniu budynku do użytku.

Mając na względzie powyższe wyjaśnić należy, że stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W myśl art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Za prawidłowe i mające oparcie w orzecznictwie należy uznać stanowisko, że powyższe przepisy odnoszą się również do sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone.

Podkreślenia także wymaga, że stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, może nastąpić jedynie w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Konieczne jest zatem ustalenie, co należy rozumieć przez istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie do art. 36a ust. 5 istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:

a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,

b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,

c) liczby kondygnacji;

3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że budynek nr [...] położony w Ś. przy ul. M. został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1985 r. przeniesionej decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. i nie mają zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisy dotyczące samowoli budowlanej, tj. art. 48 ust. 1 i następne Prawa budowlanego. Sąd podzielił stanowisko organu w powyższym zakresie przyjmując jego ocenę odstępstw od projektu architektoniczno-budowlanego za prawidłową. Na podstawie powyższych dowodów należy uznać, że spośród wskazanych przez skarżącego robót budowlanych stanowiących odstępstwa od projektu budowlanego jedynie zabudowanie przestrzeni pod podestem stanowi istotne odstępstwo zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowalnego. Natomiast żadne z pozostałych odstępstw od projektu budowlanego nie stanowi odstępstw istotnych. Z treści zaś ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] sierpnia 2022 r., znak: [...] znajdującej się w aktach administracyjnych przy sprawie o sygn. II SA/Bd 1214/23 wynika, że podnoszona przez skarżącego kwestia zabudowania przestrzeni pod podestem, która stanowi istotne odstępstwo od projektu architektoniczno-budowlanego jest przedmiotem odrębnego od niniejszego wszczętego wcześniej tj. w 2019 r. postepowania w przedmiocie wybudowania budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Sporne roboty budowlane wykonane w przedmiotowym budynku stanowiące istotę sporu w niniejszym postępowaniu należy zatem rozpatrywać w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczące postępowania naprawczego. Postepowanie w tym zakresie jak to już wcześniej wskazano zainicjowane zostało natomiast w 2019 r. i nie można prowadzić jednocześnie dwóch postępowań dotyczących tego samego budynku i w zakresie wzajemnie się nakładającym.

Ponadto wyjaśnienia wymaga, że co do zasady w postępowaniu legalizacyjnym i naprawczym nie bada się przebiegu granicy i nie rozstrzyga się sporów o własność i jej zasięgu na gruncie, zatem prawidłowo ocenił organ odwoławczy, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje kwestia ewentualnego naruszenia prawa własności w związku z przekroczeniem granicy działki nr [...] i użytkowaniem ściany budynku nr [...] przez właściciela budynku nr [...].

Odnośnie zaś braku wybudowania ściany nośnej pomiędzy pokojami wskazania wymaga, że z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2021 r. wynika, że w pokoju z aneksem kuchennym nie wykonano ścianki działowej pomiędzy projektowaną kuchnią a pokojem oraz nie wykonano ściany nośnej pomiędzy pokojami, zaś w miejscu niewykonanej ściany nośnej wykonano słup z podciągami. Ponadto wskazać należy, że w czasie kontroli nie stwierdzono, aby budynek nr [...] w obecnym stanie stwarzał zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a powyższe potwierdza również ekspertyza opracowana w maju 2021 r. przez inżyniera budownictwa J. G. i magistra inżyniera inżynierii środowiska M. K., w której oceniono stan techniczny stropów oraz ścian jako dobry.

15. Reasumując, w ocenie Sądu organy zasadnie orzekły o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że wskazane przez skarżącego roboty budowlane przeprowadzone w budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. w zasadniczej części stanowią nieistotne odstępstwa od projektu architektoniczno-budowlanego, zatem nie implikują obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, zaś w pozostałym zakresie stanowią przedmiot odrębnego postepowania w trakcie którego ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. organ nałożył na J. B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego budynku z powodu istotnych odstąpień od ustaleń i warunków określonych we właściwych przepisach w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.