Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 757/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 14, art. 29 ust 2 pkt 2, art. 48
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi E. K., M. P. (P.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 marca 2024 r. nr WINB.WOA.7722.49.2024.DS w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 1 lutego 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących solidarnie 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 25 marca 2024 r., nr WINB.WOA.7722.49.2024. DS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej "PINB" lub "Organ pierwszej instancji") z 1 lutego 2024 r. nr [...] oraz orzekł w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.

PINB postanowieniem z 1 lutego 2024 r., nr [...] nakazał E. K. i M. P. (dalej "Skarżący") wstrzymać roboty budowlane prowadzone przy budowie wiaty, zlokalizowanej w miejscowości R., działka numer ewidencyjny 1, gmina K. Jednocześnie poinformował Skarżących o możliwości złożenia wniosku o legalizację wiaty, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz zasadach jej wyliczenia, a także o wysokości tej opłaty (25 000 zł). Postanowienie zawierało pouczenie o konsekwencjach niezłożenia w terminie wniosku o legalizację.

Podstawę prawną postanowienia Organu pierwszej instancji stanowiły przepisy art. 48, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej "p.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podczas oględzin przeprowadzonych 2 sierpnia 2023 r. na działce nr 1 w miejscowości R. gmina K. stwierdzono, że przy ścianie budynku usytuowanego na działce sąsiedniej nr 2 ustawiona została wiata o wymiarach 5,25 m x 4,45 m (wymiary zewnętrzne słupków) o wysokości 2,30 m (słupek przy okapie). Konstrukcja dachu jest metalowa, a przykrycie stanowi blacha trapezowa powlekana. Pod wiatą nie stwierdzono przechowywania jakichkolwiek rzeczy oraz nie stwierdzono parkowania samochodów.

Decyzją z 3 października 2023 r. nr [...] r. PINB umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy ww. wiaty, jednakże ŚWINB decyzją z 12 grudnia 2023 r., nr [...] uchylił decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. ŚWINB wskazał na błędne zastosowanie przez PINB art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. z uwagi na to, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby działka na której znajduje się obiekt budowlany była działką przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe lub by znajdował się na niej budynek mieszkalny. Ponadto ŚWINB powziął wątpliwość odnośnie kwalifikacji obiektu jako wiaty.

Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego PINB zakwalifikował obiekt jako wiatę. Zdaniem PINB działka na której znajduje się wiata będąca przedmiotem postępowania nie jest działką przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, na działce nie znajduje się również budynek mieszkalny.

Wobec powyższego PINB uznał, że budowa wiaty powinna być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Wiata usytuowana jest przy granicy z działką sąsiednią, zatem jej obszar oddziaływania wykracza poza działkę na której się znajduje.

Skarżący w zażaleniu na postanowienie PINB zarzucili błędne ustalenie stanu faktycznego. Wyjaśnili, że na działce nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Nieprawdziwym jest stwierdzenie, że działka na której posadowiono wiatę, nie jest działką przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka położona jest na obszarze oznaczonym symbolem MNU+MR.

Zaskarżonym postanowieniem ŚWINB uchylił w całości postanowienie Organu pierwszej instancji i orzekł o wstrzymaniu Skarżącym budowy wiaty o wymiarach 5,25 m x 4,45 m i wysokości 2,30 m na terenie działki o nr ewidencyjnym 1 w miejscowości R. w gminie K. Jednocześnie poinformował Skarżących o możliwości złożenia wniosku o legalizację wiaty, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i jej wysokości (5 000 zł).

W uzasadnieniu postanowienia ŚWINB zrelacjonował przebieg czynności kontrolnych i przebieg wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego. Wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obiekt objęty postępowaniem jest wiatą o wymiarach 5,25 m x 4,45 m i powierzchni zabudowy około 23,36 m2, która powstała w warunkach samowoli budowlanej. Wiata pełni funkcję wiaty ogrodowej, a zatem nie mają do niej zastosowania zasady określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.).

Wiata została usytuowana w granicy z działką sąsiednią, zatem obszar jej oddziaływania wykracza poza działkę na której została posadowiona. Wiata nie jest związana z produkcją rolną. W związku z tym zdaniem ŚWINB nie znajduje do niej zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., na co wskazywał Organ pierwszej instancji. Jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowo określony przez PINB sposób procedowania w sprawie, oparty o art. 48 p.b. gdyż wiata zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14c p.b. powstała w warunkach samowoli budowlanej.

ŚWINB, analizując mapę pozyskaną z serwisu internetowego www.mapy.geoportwal.gov.pl, stwierdził, że wiata powstała między styczniem 2023 r. a lipcem 2023 r. dlatego też jej wzniesienie należy traktować jako budowę, o której mowa w art. 3 ust. 6 p.b. Budową jest bowiem każdorazowe wykonanie określonego obiektu budowlanego (wiata) w określonym miejscu (działka nr 1 w R.).

W ocenie ŚWINB w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Roboty budowlane prowadzone przy budowie wiaty o powierzchni zabudowy około 23 m2 na działce, na której brak jest budynku mieszkalnego i nie przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, nie zostały zwolnione z obowiązku dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżący zaś nie kwestionują okoliczności, że nie dochowali wymogów prawnobudowlanych względem przedmiotowej wiaty.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia ŚWINB wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydawane jest także wówczas gdy budowa została zakończona, ale dokonano jej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Jako, że na przedmiotową wiatę wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia to zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2a p.b. opłata legalizacyjna wynosi 5 000 zł.

Skarżący zaskarżyli postanowienie ŚWINB w całości i wnieśli o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 48 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

2) art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. poprzez przyjęcie, że sporna wiata nie jest obiektem, o który mowa w tym przepisie;

3) art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. poprzez przyjęcie, że działka nr 1 nie jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe oraz uznanie, iż funkcja wiaty ma znaczenie dla skorzystania z możliwości zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę;

4) art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. poprzez uznanie, że Skarżący powinni uzyskać pozwolenie na budowę;

5) art. 28 ust. 1 p.b. poprzez uznanie, że Skarżący nie mogli rozpocząć robót budowlanych ponieważ nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ponadto Skarżący zarzucili błędne ustalenie, iż działka nr 1 nie jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, sprzeczność zaskarżonego postanowienia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu budowlanego.

Skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] r. wraz z załącznikiem nr 1 oraz z zawiadomienia z 6 lipca 2023 r. na okoliczność błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ. Do skargi załączyli kserokopie ww. dokumentów.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli m. in., że działka nr 1 oznaczona jest w planie symbolem MNU+MR. Wiata przeznaczona jest do tego, aby można w niej było przetrzymywać materiały rolnicze, a także materiały potrzebne do budowy.

ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonego postanowienia zostały wyczerpująco wyjaśnione w jego uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Kontrolując postanowienia organów nadzoru budowlanego zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Wyjaśnić także należy, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie. Z tego też względu Sąd był uprawniony do rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przechodząc do meritum sprawy na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Ponadto jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia (art. 48 ust. 2 p.b.). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 p.b.) Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 p.b.).

Jak zgodnie wskazuje się w orzecznictwie naruszenie przepisów prawa budowlanego powinno być ocenianie według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10 oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13 - opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Wobec tego dla zastosowania art. 48 p.b. kluczowe znaczenie ma określenie daty powstania obiektu budowlanego oraz jego funkcji i przeznaczenia. Ustalenie tych okoliczności pozwala na zakwalifikowanie danego obiektu do jednej z kategorii obiektów określonej prawem budowlanym oraz poddanie go odpowiedniemu reżimowi prawnemu.

W rozpoznawanej sprawie ustalono, że pomiędzy styczniem 2023 r. a lipcem 2023 r. wzniesiono na działce nr 1 w R. obiekt budowlany o wymiarach 5,25 m x 4,45 m (wymiary zewnętrzne słupków) o powierzchni zabudowy około 23 m2. Obiekt posadowiony został przy ścianie budynku mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej, opiera się na słupkach betonowych, posiada dach metalowy (przykryty blachą trapezową powlekaną). Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały ww. obiekt jako wiatę. Nie stwierdzono, aby pod wiatą były przechowywane jakiekolwiek rzeczy oraz nie stwierdzono parkowania samochodów. Wobec powyższego stwierdzono, że wiata nie pełni funkcji użytkowych budynku ani funkcji miejsca parkingowego lub postojowego dla samochodów.

Przeznaczenie, funkcja i parametry ww. obiektu budowlanego zostały określone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie ustaleń oględzin przeprowadzonych 2 sierpnia 2023 r. Podczas czynności oględzin wykonano dokumentację fotograficzną, która stanowi załącznik do protokołu z oględzin. Z kolei data budowy obiektu została ustalona w oparciu o wydruki map i mapę pozyskaną z serwisu internetowego www.mapy.geoportwal.gov.pl.

Skarżący nie legitymują się pozwoleniem na budowę ww. obiektu ani nie zgłaszali robót budowlanych polegających na budowie tego obiektu.

Wskazane okoliczności faktyczne nie były kwestionowane ani przez Skarżących ani przez właścicielkę działki sąsiedniej, będącą stroną postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, że miała miejsce budowa obiektu budowlanego stanowiącego wiatę, o czym świadczy m.in. rozmiar obiektu oraz jego konstrukcja (obiekt w konstrukcji lekkiej, wsparty na słupach, brak wszystkich ścian).

Pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (por. wyroki NSA z: 16 lutego 2016 r., II OSK 1481/14; 7 czerwca 2017 r., II OSK 575/17; 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1091/18; 24 września 2019 r., II OSK 2266/18; 24 listopada 2020 r., II OSK 1973/20; 18 stycznia 2024 r., II OSK 2083/22 – opubl. w CBOSA).

Następnie należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć dopiero po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących: a) parterowych budynków gospodarczych, b) garaży, c) wiat - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast w myśl art. 29 ust. 2 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa m. in. wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki (pkt 2) oraz jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane (pkt 33).

W tym miejscu wskazać należy, że z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. wynika, że aby można było usytuować wiatę o powierzchni zabudowy do 50 m2 na działce, na której ma ona zostać zrealizowana, oprócz tego, że łączna liczba tych wiat nie może przekraczać dwóch na każde 1 000 m2 powierzchni działki, powinien też istnieć budynek mieszkalny bądź działka taka powinna być przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Przy czym przeznaczenie działki powinno wynikać z obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.

Organy nadzoru budowlanego wykluczyły możliwość zastosowania w sprawie art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. wskazując, że na działce nr 1 nie znajduje się jakikolwiek budynek mieszkalny, a sama działka nie jest działką budowlaną. Ustaleń tych organy dokonały na podstawie wydruków map, danych z ewidencji gruntów i budynków oraz danych z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Natomiast już w zażaleniu Skarżący podnosili, że teren działki nr 1 objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy K. i w planie jest przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Z załączonych do skargi kserokopii wyrysów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka o numerze ewidencyjnym 1 obręb R. znajduje się na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (przyjętym uchwałą Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., Dz. U. Woj. Śląskiego z [...] r. Nr [...], poz. [...]; dalej "m.p.z.p") jako teren zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej z usługami o symbolu 8MNU+MR. Przy czym z § 5 ust. 1 m.p.z.p. wynika, że symbol MNU oznacza obszar zabudowy mieszkalnej z usługami przemieszany z zabudową zagrodową, zaś symbol MR to obszar zabudowy zagrodowej. W przypadku połączenia symbolu MR z symbolem MNU na omawianym terenie można dodatkowo lokalizować zabudowę mieszkalno -usługową i budownictwo letniskowe.

Organy nadzoru budowlanego pominęły ustalenia, obowiązującego dla terenu działki 1, m.p.z.p. i wykluczyły możliwość zastosowania do spornej wiaty regulacji art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. powołując się na przeznaczenie działki określone w księdze wieczystej i ewidencji gruntów. Jednocześnie nie poczyniły ustaleń co do pozostałych przesłanek zastosowania regulacji art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b., tj. czy łączna liczba wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2 na działce 1 nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki

W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. oraz art. 124 k.p.a. i art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie bowiem, że budowa spornej wiaty spełnia przesłanki z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. skutkowało by uznaniem, że jej realizacja nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie procedury z art. 48 p.b. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 14c p.b. nastąpiło zatem przedwcześnie, tj. bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. W tym zakresie zarzuty skargi okazały się zasadne.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że regulacja art. 29 ust. 1 pkt 14c p.b. znajduje zastosowanie do wiat wolnostojących. Zdaniem Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, że sporna wiata jest obiektem wolnostojącym. W szczególności nie ustalono czy ściana budynku mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej o nr geodezyjnym 2 stanowi wsparcie dla spornej wiaty oraz czy konstrukcja wiaty jest przytwierdzona do budynku mieszkalnego (np. za pomocą kotew). Połączenie z innym budynkiem przez bezpośrednie przyleganie i wykorzystanie ścian istniejącego budynku stanowi o tym, że budynek ten nie jest wolnostojący. Budynek wolnostojący to budynek samodzielny w sensie konstrukcyjno-budowlanym i funkcjonalnym. Chodzi zatem o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym, nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi obiektami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 listopada 2012 r., II SA/Lu 696/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1522/18 – opubl. w CBOSA). ŚWINB w zaskarżonej decyzji nie poczynił żadnych ustaleń i ocen w tym przedmiocie. Jednakże należy podkreślić, że dla zastosowania zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie ma znaczenia okoliczność, czy wiata jest wolnostojąca czy też nie oraz jaką funkcję pełni.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. to zdaniem Sądu nie jest on zasadny. Prawidłowo ŚWINB przyjął, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że sporna wiata związana jest z produkcją rolną. W szczególności Skarżący nie wykazali, że prowadzą działalność rolną na obszarze działki nr 1, na której wiata została zrealizowana i wiata służy tej działalności. Podczas oględzin przeprowadzonych 2 sierpnia 2023 r. nie stwierdzono, aby wiata pełniła funkcję rolną.

Ponownie prowadząc postępowanie organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania, które wynikają z uzasadnienia niniejszego wyroku. PINB uzupełni materiał dowodowy o dokument urzędowy w postaci wyrysu z m.p.z.p., którym to dokumentem powinni dysponować Skarżący (do skargi załączono kserokopię) bądź dokona z urzędu sprawdzenia przeznaczenia działki nr 1 w m.p.z.p. Następnie ustali, czy łączna liczba wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2 na działce 1 nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W zależności od dokonanych ustaleń i ocen, organ wyda rozstrzygnięcie w sprawie bądź poczyni dalsze ustalenia faktyczne co do charakteru obiektu pod kątem zastosowania regulacji art. 29 ust. 1 pkt 14c p.b.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 202 § 2 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (100 zł).