Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 192/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i  par. 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 października 2023 r. sprawy ze skargi A. G., M. G. i P. K. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Ministra Rozwoju i Technologii do rozpoznania wniosku z dnia 3 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 15 maja 1950 r., nr PB/3880/50/U w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz A. G., M. G. i P. K. solidarnie kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. G., M. G. oraz P. K. pismem z [...] września 2022 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [..] maja 1950 r. L.dz. [...].

Skarżący zarzucili Ministrowi Rozwoju i Technologii rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.:

1. art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 kpa w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku z 6 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] maja 1950 r. oraz braku wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy;

2. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) dalej: "ustawa nowelizująca" oraz art. 9 k.p.a. polegające na braku wydania decyzji o umorzeniu postępowania, która podlegałaby zaskarżeniu do Sądu i co za tym idzie kontroli jej prawidłowości i zastąpieniu takiej decyzji pismem z [...] sierpnia 2022 r. informującym o umorzeniu postępowania z mocy prawa, które to zawiadomienie jest niezaskarżalne, a w konsekwencji braku zawarcia w uzasadnieniu decyzji/postanowienia rozstrzygnięcia czy wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] maja 1950 r. w chwili jego złożenia był uzasadniony, jak również powołania motywów jego zasadności w kontekście podniesionych zarzutów w tym wniosku, co ma istotne znaczenie w związku z cywilną odpowiedzialnością Skarbu Państwa za wydanie bezprawnej decyzji oraz poszanowania konstytucyjnie chronionej zasady lex retro non agit;

3. art. 158 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej wydanie orzeczenia administracyjnego z [...] maja 1950 r. z naruszeniem prawa i przytoczenia okoliczności, dla których organ nie stwierdził nieważności decyzji.

Skarżący wnieśli o zobowiązanie Ministra Rozwoju i Technologii do wydania rozstrzygnięcia w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym; zasądzanie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz orzeczenie, że po stronie skarżących w chwili złożenia wniosku istniało uzasadnione uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 1950 r., a tym samym po stronie organu istniał obowiązek uwzględnienia wniosku wszczynającego postępowanie nadzorcze, jak również powołania motywów jego zasadności w kontekście podniesionych zarzutów w tym wniosku, co ma istotne znaczenie w związku z cywilną odpowiedzialnością Skarbu Państwa za wydanie bezprawnej decyzji oraz poszanowania konstytucyjnie chronionej zasady lex retro non agit.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że Prezydent [...] orzeczeniem z [...] maja 1950 r. odmówił przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (księga hipoteczna "[...]" nr inwentarzowy [...]).

Z uwagi na fakt, że w ocenie skarżących orzeczenie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa [...] września 2021 r. złożony został wniosek o stwierdzenie jego nieważności. Po upływie roku od wniesienia wniosku zamiast rozstrzygnięcia w formie zaskarżalnej decyzji administracyjnej skarżący otrzymali pismo z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], którym w trybie art. 9 k.p.a. poinformowano, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 1950 r. uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. Przed otrzymaniem pisma skarżący nie otrzymali żadnych informacji na temat toczącego się postępowania stąd nie wiadomo czy i jakie czynności zostały podjęte przez organ celem rozpoznania sprawy. W sprawie doszło zatem do naruszenia art. 35 § 1 i 3 k.p.a. i korespondującego z nim art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżących w sprawie powinna zostać wydana decyzja w trybie art. 105 § 1 k.p.a., która jest zaskarżalna i pozwala na zweryfikowanie jej prawidłowości przed sądem administracyjnym, co potwierdza stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Powołany przez organ art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej budzi natomiast uzasadnione wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją, w szczególności narusza art. 2 Konstytucji RP.

Skarżący podnieśli ponadto, że charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego przemawiają za tym, aby Sąd w wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 § 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) dalej: "p.p.s.a." orzekł, że po stronie skarżących istniało uzasadnione uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 1950 r., a tym samym po stronie organu istniał obowiązek uwzględnienia wniosku wszczynającego postępowanie nadzorcze. Brak orzeczenia przez Sąd o ww. uprawnieniu po stronie skarżących może w konsekwencji doprowadzić do tego, że w majestacie prawa zostaną oni pozbawieni praw nabytych i nie uzyskają odszkodowania na drodze sądowej za utracone mienie.

W świetle przedstawionych okoliczności wniesienie skargi na bezczynność jest więc całkowicie uzasadnione.

Minister Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Organ zaznaczył, że [...] września 2021 r. do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpłynął wniosek A. G., M. G. i P. K. o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z [...] maja 1950 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości warszawskiej. Po otrzymaniu wniosku organ przystąpił do jego analizy. W trakcie prowadzonego postępowania zwrócono się do urzędów o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości, które jak ustalono po licznej korespondencji znajdowały się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie.

Organ zaznaczył, że 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa nowelizująca, zgodnie z którą (art. 2 ust. 2 tej ustawy) postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia (doręczonego stronom 25 maja 1950 r.) zostało zatem umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ww. ustawy z dniem 16 września 2021 r. (tj. 8 dni po wpłynięciu do Ministra Rozwoju i Technologii wniosku skarżących), o czym pełnomocnik skarżących został poinformowany pismem z [...] sierpnia 2022 r. Tym samym w ocenie organu wniesiona skarga jest bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 grudnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 347/22 odrzucił skargę podnosząc, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała przysługujących środków zaskarżenia. Sąd zaznaczył, że nie można mówić o spełnieniu tego warunku, jeżeli strona wniosła co prawda przewidziany ustawą środek zaskarżenia, ale nie poczekała na jego rozpoznanie przez organ administracji publicznej. Samo wniesienie środka zaskarżenia, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1287/23 uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując, że nie ma podstaw prawnych do uznania argumentacji Sądu I instancji, że warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest rozpoznanie ponaglenia. NSA podkreślił, że spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili jego złożenia w organie. Skarga na bezczynność i przewlekłość może być zatem wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zawarte w niej żądania mogły zostać uwzględnione.

Przedmiotem skargi jest opieszałość Ministra Rozwoju i Technologii, kwalifikowana przez skarżące jak bezczynność, w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej ich wnioskiem z [...] września 2021 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...] maju 1950 r. o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...].

Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., zawierających definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. O tym natomiast, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienie z przewlekłością postępowania czy bezczynności ostateczną decyzję podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku. W zakresie bowiem wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego (por. wyrok WSA w Warszawie z 21.03.2019 r. I SAB/Wa 380/18, Lex nr 3130567).

Mając na względzie materiał dowodowy zgromadzony w aktach Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniał stan bezczynności. Jak już wspomniano, stan ten zdefiniowany został w art. 37 § pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym jest nim niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zobowiązane są także - w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.- do podejmowania z urzędu i na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Stosownie natomiast do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

W przypadku postępowań inicjowanych na wniosek strony datą wszczęcia postępowania jest, w myśl 61 § 3 k.p.a., dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W niniejszej sprawie był to [...] września 2021 r., co wynika z umieszczonej na podaniu prezentaty Kancelarii Ministerstwa Infrastruktury. Od tej daty rozpoczął zatem swój bieg określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Tym samym postępowanie nim wywołane co do zasady winno być zakończone do [...] listopada 2021 r. Oczywiście termin ten mógł ulec przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a., jednakże aby w efekcie skorzystania z tego trybu przedłużenia postępowania organ mógł uwolnić się od zarzutu bezczynności, dodatkowy termin musiałby wyznaczyć niezwłocznie po upływie terminu z art. 35 § 3 k.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z 16.04.2019 r. I SAB/Wa 21/19, Lex nr 3074069; z 19.12.2021 r. I SAB/Wa 76/21, Lex nr 3291092). Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Zważywszy zaś, że pierwsze czynności w sprawie, polegające na wystąpieniu Urzędu [...] Biura Spraw Dekretowych oraz Urzędu Dzielnicy [...] o akta własnościowe nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją, Minister podjął dopiero po wyekspirowaniu terminu załatwienia sprawy określonego w art. 35 § 3 k.p.a. (vide pism z [...] marca 2022 r. nr [...]), okresu oczekiwania na odpowiedź i nadesłanie żądanych dokumentów (co nastąpiło dopiero [...] sierpnia 2022 r.), nie można było zaliczyć do okresów, o których mowa w art. 35 § 5 k.p.a. To zaś oznacza, że od [...] listopada 2021 r. pozostawał bezczynny i stan ten nie uległ zmianie do dnia wniesienia skargi, ani na dzień jej rozpoznawania.

Zainicjowanego ww. wnioskiem postępowania Minister nie zakończył bowiem w sposób wymagany przepisami procedury administracyjnej, tj. wydając - jak stanowi art. 104 § 1 k.p.a - stosowaną decyzję, względnie zważywszy na specyfikę postępowań nadzorczych postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Należy przy tym mieć na względzie, że sama decyzja jaką zobligowany był podjąć organ (jeżeli nie odmówił wszczęcia postepowania) mogła załatwiać sprawę także w inny niż merytoryczny sposób, w rozumieniu § 2 art. 104 k.p.a. Mogła zatem być aktem o charakterze deklaratoryjnym, potwierdzającym zaistniały z mocy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej skutek prawny w postaci umorzenie postępowania nadzorczego z dniem 16 września 2021 r. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela bowiem utrwalony już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że jakkolwiek przywołany przepis ustawy nowelizującej wskazuje, iż w sytuacji w nim opisanej postępowanie administracyjne umarza się z mocy prawa, to za konieczne uznać należy potwierdzenie zaistniałego stanu rzeczy aktem stosowania prawa. Z punktu widzenia bezpieczeństwa prawnego i dla zagwarantowania prawa strony do sądu w zakresie kontroli działalności administracji publicznej umarzenie postępowania administracyjnego z mocy prawa winno zostać potwierdzone deklaratoryjną decyzją stwierdzającą umorzenie postępowania w konkretnej sprawie (art. 3 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Powyższe rozstrzygnięcie, bez konieczności stosowania przez stronę dodatkowych aktów zapobiegliwości, pozwoli, w razie zakwestionowania takiego rozstrzygnięcia skargą do sądu administracyjnego, na efektywną kontrolę jego legalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z por. wyrok NSA z 10 listopada 2022 r. I OSK 374/22, Lex nr 3447643; postanowienie NSA z 14 grudnia 2022 r. I OSK 1979/22, Lex nr 3444824).

W rozpoznawanej sprawie za decyzję administracyjną nie sposób uznać pisma Ministerstwa Rozwoju i Technologii z [...] sierpnia 2022 r., którym poinformowano strony, że postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. Jakkolwiek w judykaturze oraz doktrynie wskazuje się, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do tych niezbędnych elementów należy zaś: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie jego adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Tych minimalnych elementów ww. pismo jest jednak pozbawione. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że jego wystawcą nie jest organ, jakim w tym przypadku winien być Minister Rozwoju i Technologii, ale jednostka organizacyjna ów organ obsługująca – Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Osoba, która się pod nim podpisała (Główny Specjalista A. K.) w żadnym miejscu nie wskazuje, że działa z upoważnienia organu. W samej zaś podstawie prawnej pisma wprost przywołano art. 9 k.p.a., który to przepis normuje obowiązek informacyjny organu. Jakkolwiek powiązany on został z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, nie zmienia to jednak wyłącznie informacyjnego charakteru realizowanej tym pismem czynności. Na taki wreszcie charakter tego dokumentu wskazuje jego treść, w tym forma zwrócenie się do stron: "Szanowni Państwo", "informuję, że postępowanie (..) uległo umorzeniu z mocy prawa (...)", "z poważaniem". Nie ma zatem żadnych uzasadnionych przesłanek by przypisywać mu walor inny niż wynika to wprost z jego treści i który potwierdza sam organ.

To zaś implikuje po stronie Sądu obowiązek wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie, potwierdzenia stanu bezczynności, a także oceny jej charakteru. Wyznaczając miesięczny termin w jakim organ zobowiązany będzie do wydania w sprawie aktu o charakterze jurysdykcyjnym (decyzji administracyjnej) Sąd miał na względzie, że dla jego podjęcie nie istnieje już potrzeba czynienia skomplikowanych ustaleń faktycznych i prawnych, a tym samym prowadzenia długotrwałego postępowania wyjaśniającego.

Przechodząc zaś do oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy stwierdzić należy, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienie wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała. Przede wszystkim nie sposób nie dostrzec, że zasadnicza przyczyna zwłoki w rozpoznaniu wniosku skarżących była wynikiem trudności z pozyskaniem archiwalnych akt własnościowych nieruchomości, o które Minister zwracał się do organów mogących nimi dysponować, tj. Prezydenta [...] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pismami z [...] marca 2022 r. i [...] kwietnia 2022 r., a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (pismem z [...] sierpnia 2022 r.). Oczywistym zaś jest, że bez dostępu do kompletnych akt sprawy dekretowej zakończonej decyzją z [...] maja 1950 r. zarówno ocena możliwości kontynuowania postępowania nadzorczego, z uwagi na wejście w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. nowelizującej kodeks postepowania administracyjnego, jak też potencjalna weryfikacja jej legalności była niemożliwa. Sam zaś okres bezczynności na dzień wniesienia skargi (wynoszący 12 miesięcy), zważywszy na te uwarunkowania, nie był znaczny.

W sprawie brak był podstaw do zastosowania art. 149 § 1b p.p.s.a. i wydania przez Sąd orzeczenia stwierdzającego istnienie uprawnienia skarżących do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia, a po stronie organu obowiązek uwzględniania żądania wszczęcia w tym przedmiocie postępowania – o co wnioskowały skarżące. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że powołany przepis wprowadza wyjątek od zakazu orzekania przez sąd administracyjny co do istoty sprawy i sąd może skorzystać z tego uprawnienia tylko wówczas, gdy pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Wskazuje się również, że wyrok sądu orzekający o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku zastępuje rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołany przepis znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. takich, które kończą się wydaniem innego niż decyzja czy postanowienie aktu lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niniejsza sprawa zaś do tej kategorii nie należy.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.