Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 891/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-02-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowgo
Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

SENTENCJA

26 lutego 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - maj [...] r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pełnomocnik Stowarzyszenia [...] zwanego dalej Stowarzyszeniem pismem

z dnia 1 grudnia 2009 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k. nr 8). Niniejsze pismo potraktowano jako pismo o przyznanie prawa pomocy. W związku

z tym, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu wezwano pełnomocnika do złożenia takiego wniosku na urzędowym formularzu PPPr. Stowarzyszenie (po uzupełnieniu braków formalnych polegających na podpisaniu wniosku przez osoby uprawnione do reprezentowania) taki wniosek złożyło wnosząc

o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika

z uzasadnienia złożonego wniosku Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową polegającą na rozwijaniu i propagowaniu inicjatyw, tworzeniu postaw sprzyjających przedsiębiorczości [...]. Prowadzi również działalność gospodarczą, która pozwala prowadzić działalność statutową. Stowarzyszenie nie jest organizacją nastawioną na zysk. Wszystkie środki, które znajdują się w ich dyspozycji są bieżąco przeznaczane

na realizacje celów statutowych. Działania podjęte przez organy podatkowe doprowadziły do zablokowania na rachunku bankowym środków pieniężnych na ewentualne zobowiązania w podatku VAT. Pozbawiło to stowarzyszenie środków na realizację celów statutowych jak również "środków na płynność finansową" i bieżące wydatki. W związku z tym, stowarzyszenia nie posiada żadnych wolnych środków aby opłacić koszty postępowania sądowego. Według złożonego formularza wysokość majątku lub środków finansowych stowarzyszenia wynosi 0 (zero) zł. Strona nie posiada również żadnych środków trwałych, a także nie osiągnęła żadnego zysku lub strat za rok ubiegły. Stowarzyszenie natomiast nie wykazało ilości posiadanych rachunków bankowych jak również stanu konta.

Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził co następuje:

W celu rzetelnej oceny braku możliwości poniesienia przez wnioskodawcę sądowych kosztów tego postępowania przede wszystkim konieczne jest poznanie ich wysokości. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które strona skarżąca zobowiązana jest ponieść, z uwagi na określoną w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia sprowadza się do wpisu stosunkowego od wniesionej skargi

w kwocie co najmniej 1929 zł (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu

w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych pozostałych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić na późniejszym etapie,

a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł ( § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu

w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych

w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Sytuacja ta dotyczy również potencjalnych kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, od której wpis sądowy wynosi połowę wpisu od skargi nie mniej jednak niż 100 zł ( § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zgodnie z unormowaniem art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (§1). Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga

o wznowienie postępowania (§2). Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. Także dyspozycja art. 199 ppsa statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału

w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. Odstępstwem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest

- zawarta w ww. ustawie - instytucja prawa pomocy. Udzielenie prawa pomocy

w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa. Dlatego też, instytucja ta stanowi swoisty kredyt udzielany przez społeczeństwo.

Zakres tej pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub

w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Dlatego też, złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 ( 2 pkt. 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.

Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia wszystkich ww. kosztów sądowych, rodzaj prowadzonej działalności statutowej, a także zajęcie środków finansowych należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazał, że nie że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie oznacza to jednak, że wnioskodawca winien być zwolniony ze wszystkich jego kosztów (sądowych). Art. 245 § 4 ppsa stanowi, że częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesionej ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe, postanowiono zwolnić skarżące stowarzyszenie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi stronie zostało zapewniono prawo do sądu.

W pozostałym zakresie odmówiono zaś przyznania prawa pomocy.

Z uzasadnienia wniosku, znajdującego się w aktach sprawy statutu stowarzyszenia

(vide: § 8 ust. 5) wynika, iż prowadzi ono działalność gospodarczą, która pozwala prowadzić działalność statutową. Statut stowarzyszenia wskazuje przy tym, że posiada ono lub może posiadać różnorodne źródła finansowania. Stąd, wobec części kosztów sądowych w wysokości co najmniej 100 zł przyznanie stronie pełnego zwolnienia nie byłoby zasadne. Także zajęcie środków finansowych na rachunku bankowych stowarzyszenia nie oznacza zaprzestania prowadzonej działalności. Dlatego też, podjęte przez stowarzyszenie różne działania organizacyjne mogą zapewnić środki na uiszczenie przyszłych, poza wpisem od wniesionej skargi, ewentualnych kosztów sądowych w tej sprawie.

Biorąc pod uwagę art. 246 ( 2 pkt. 2 ppsa w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.