Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 287/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1, art. 137, art. 186
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z.A. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gl 509/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych:

Pismem z dnia [...]r. obecnie skarżąca Z.A. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w dniu [...]r. S.K. i S.P. na piętrzenie wody rzeki [...] na stopniu w [...]i na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb "A" ([...]"). Powyższy wniosek został złożony w związku z niewykonaniem w terminie zobowiązań nałożonych na właścicieli [...]" decyzją z dnia [...]r., co spowodowało ograniczenie swobodnego spływu wód rzeki [...]na stopniu [...] i podtopienie prowadzonej przez skarżącą [...]Skarżąca domagała się także, w związku z opisaną sytuacją, przyznania na jej rzecz odszkodowania.

Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...]r., wydaną w oparciu o art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz. 1229 z późn. zm.), Starosta [...] zmienił pozwolenie wodnoprawne udzielone S.K. i S.P. decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. Zmiana ta polegała na nałożeniu na właścicieli [...] obowiązków wykonania określonych robót i czynności. W punkcie 2 tej decyzji Starosta odmówił uwzględnienia wniosku S.K. i S.P o umorzenie postępowania, a w punkcie 3 nie uwzględnił wniosków Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. oraz Z.A. o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego właścicielom [...] Opisana decyzja Starosty została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., a skargi wniesione przez Z.A. oraz S.K. i S.P. na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 14 lutego 2005 r., sygn.akt II SA/Ka 159/03.

Starosta [...], po rozpatrzeniu opisanego na wstępie wniosku skarżącej, odmówił decyzją z dnia [...] r. cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki Warty dla potrzeb [...] W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że brak było podstaw do cofnięcia udzielonego pozwolenia, gdyż właściciele [...] wykonali wszystkie nałożone na nich obowiązki. Obowiązki te nie zostały co prawda wykonane w terminie, jednak wynikało to z wystąpienia zobowiązanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej zmianę lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że nie została zaznajomiona z wynikami postępowania dowodowego, nie okazano jej także akt sprawy. Zarzuciła też błędy w ustaleniach faktycznych, na których organ oparł swoją decyzję, a nawet oparcie jej na fałszywych przesłankach.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W podstawie prawnej tego orzeczenia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W jej uzasadnieniu zaś podał, że należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem I instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem Wojewody bezprzedmiotowość ta wynikała z faktu wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy ostateczną decyzją administracyjną. W przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego orzekł już bowiem Starosta [...] w punkcie 3 wspomnianej decyzji z dnia [...] r., a zatem brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 136 i art. 140 k.p.a., a także błędne przyjęcie przez organ odwoławczy bezprzedmiotowości postępowania, wobec zgłoszenia przez nią zarzutów niewykonania przez właścicieli [...] obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. Skarżąca podała także, że katastrofalny stan koryta rzeki Warty wynikający z działalności właścicieli [...] spowodował brak opłacalności prowadzonej przez nią [...] Wskazała, że decyzja Wojewody [...] zmierza do zatuszowania wyrządzonej jej szkody i szkód wyrządzonych środowisku oraz, że organy nie przeprowadziły postępowania administracyjnego w przedmiocie należnego jej odszkodowania. Wreszcie podniosła, że organ "zamknął" postępowanie przed odbiorem wykonanych robót.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. tut. Sąd uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. wskazał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów Prawa wodnego. W szczególności Sąd kwestionując zasadność umorzenia postępowania administracyjnego stwierdził, że wniosek uruchamiający postępowanie w kontrolowanej wówczas sprawie został oparty na innych przesłankach faktycznych, niż poprzedni wniosek z [...] r. Zmierzał on bowiem do cofnięcia innego pozwolenia wodnoprawnego, zmienionego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., a tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że oba postępowania administracyjne dotyczyły tego samego przedmiotu.

W dalszej części Sąd odwołał się do stanowiska zajętego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 159/03, którym zostały oddalone skargi skarżącej oraz S.K. i S.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. W tym wyroku Sąd wypowiedział się m.in. w kwestii cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego właścicielom [...] w Z. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. wskazując, że nie był on uprawniony do badania legalności tej decyzji, a co zatem idzie, także zgodności z prawem ustalonego w niej dopuszczalnego poziomu piętrzenia rzeki [...] na stopniu w [...] oraz nałożonych tą decyzją obowiązków na właścicieli [...]. Wypowiadając się w przedmiocie cofnięcia udzielonego pozwolenia wodnoprawnego Sąd stwierdził, że konieczną przesłanką takiej decyzji jest wykazanie, iż korzystający z pozwolenia narusza jego warunki lub nie wykonuje wynikających z niego obowiązków. W świetle art. 136 ust. 1 pkt 1-3 ustawy Prawo wodne chodzi przy tym o istotne naruszenie tych warunków, tj. takie, które może świadczyć o zmianie celu i zakresu korzystania z wód lub warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Wreszcie Sąd stwierdził, że właściciele [...] nie mogą ponosić konsekwencji tego, że w udzielonym im pozwoleniu wodnoprawnym nie nałożono na nich konkretnych obowiązków, których realizacja wpływałaby korzystnie na stan koryta rzeki. Skoro zatem obowiązki takie zostały nałożone dopiero zaskarżoną decyzją, to ich nieprzestrzeganie może stanowić w przyszłości podstawę cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego.

Kontynuując postępowanie administracyjne po wyroku tut. Sądu z dnia 8 grudnia 2005 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., rozpoznając odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. odmówił wnioskowanego przez skarżącą cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. W wyniku odwołania od tej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. po raz kolejny uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W wyniku przeprowadzonego po raz kolejny postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w dniu [...] r. S.P. i S.K., zmienionego decyzją z dnia [...] Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca wystąpiła o uzupełnienie decyzji z dnia [...] r., a postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił uzupełnienia swojej decyzji.

Od decyzji z dnia [...] r. skarżąca wniosła odwołanie domagając się uchylenia tej decyzji, jak również postanowienia z dnia [...] r. W odwołaniu skarżąca wniosła również o wdrożenie procedury zakreślonej w orzeczeniach WSA w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 509/04 oraz NSA w sprawie II SA/Ka 159/03, a także w decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Skarżąca domagała się ponadto rozpoznania zwróconego przez Wojewodę wniosku o wykonanie zastępcze obowiązku usunięcia z koryta rzeki zatorów w cofce [...] w Z. oraz rozstrzygnięcia w przedmiocie należnego jej odszkodowania na podstawie art. 186 ust. 3 w zw. z art. 136 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego. W uzasadnieniu skarżąca m.in. zarzuciła wadliwość postępowania przed organem pierwszej instancji polegającą na pominięciu materiału dowodowego i wadliwym ustaleniu stanu faktycznego. Zarzuciła też stronnicze i celowe działanie organu pierwszej instancji zmierzające w istocie do pozbawienia skarżącej prawa do egzystencji jako przedsiębiorcy i człowieka. Domagała się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wyznaczył Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. do prowadzenia sprawy z odwołania skarżącej od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.

Rozpoznając odwołanie skarżącej, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego, którego cofnięcia domaga się skarżąca, wydana została pod rządami Prawa wodnego z 1974 r. Powołując się na art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087), organ wskazał, że decyzja z dnia [...] r. wygaśnie w najbliższych dniach, co powinno skutkować stwierdzeniem jej wygaśnięcia przez organ pierwszej instancji. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił zakres swoich kompetencji w niniejszej sprawie. Stwierdził, że zgodnie z postanowieniem wyznaczającym go do rozpatrzenia sprawy, jego kompetencje ograniczają się jedynie do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazano, że kwestia wykonania zastępczego należy do zakresu postępowania egzekucyjnego w administracji i nie jest przedmiotem sprawy, w której obecnie orzeka organ odwoławczy. Z kolei kwestia odszkodowania jest uregulowana przepisami Prawa wodnego. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli organ administracyjny odmówi ustalenia odszkodowania, względnie w ogóle nie zajmie w tym przedmiocie stanowiska, to stronie przysługuje droga sądowa. Organ odwoławczy nie ma więc podstaw do orzekania w tym zakresie. Organ wyjaśnił również, że przepisy art. 136 i art. 186 ust. 3 Prawa wodnego nie mogą łącznie stanowić tej samej podstawy prawnej jednego rozstrzygnięcia. Przepisy te regulują bowiem odrębne roszczenia. W kwestii pozostałych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że w toku kolejno prowadzonych postępowań wyjaśniających organ pierwszej instancji stosował się do wytycznych zawartych we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych, jak i w decyzjach Wojewody. Przeprowadził postępowanie w celu wykazania, czy w sprawie zachodzą przesłanki cofnięcia udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Zlecił wykonanie ekspertyzy, zasięgnął opinii administratora cieku, jazu, ekspertów, organów nadzoru budowlanego, przeprowadzał kontrole w zakresie utrzymywania urządzeń [...], koryta rzeki [...] i wysokości piętrzenia wód. Przeprowadzał też rozprawy administracyjne i dowody, w tym oględziny terenu, opinie biegłych. Reasumując organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ponadto postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uzupełnienia decyzji. Stwierdził bowiem, że wnioski skarżącej dotyczyły uzupełnienia uzasadnienia, zaś uzupełnienie decyzji może dotyczyć wyłącznie jej rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił ponadto, że Wicestarosta J.K. był upoważniony do wydawania decyzji w imieniu Starosty [...], co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca zwróciła się do organu odwoławczego w trybie art. 111 § 1 k.p.a. o uzupełnienie sentencji decyzji z dnia [...] r. Żądanie uzupełnienia dotyczyło kwestii zastępczego obowiązku usunięcia z koryta rzeki [...], wynikającego z decyzji z dnia [...] r. oraz kwestii odszkodowania w trybie art. 186 ust. 3 Prawa wodnego.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy odmówił uzupełnienia swojej decyzji z dnia [...] r. Wskazał, że rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego zostały określone w art. 138 k.p.a., a zakres uzupełnienia w art. 111 § 1 k.p.a. Stwierdził, że jego rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest kompletne, zaś w kwestii wykonania zastępczego i odszkodowania zajął stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżyła też postanowienia organów obu instancji odmawiające uzupełnienia swoich decyzji.

W uzasadnieniu zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz dopuszczenie się w sposób świadomy, celowy i zaplanowany istotnych uchybień przeciwko przepisom praw procesowego. W szczególności wskazała na naruszenie zasad wyrażonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, a ponadto na skutki będące wynikiem popełnionych przestępstw polegające na narażeniu środowiska naturalnego na dewastację, narażenie interesu publicznego poprzez odstąpienie od wyegzekwowania nałożonych na właścicieli [...] rygorów, narażenie skarżącej na szkody materialne i przekreślenie opłacalności prowadzonej prze nią elektrowni, narażenie na zubożenie skarżącej, niweczenie jej planów rozwojowych i wyniszczenie finansowe i psychiczne skarżącej zagrażające życiu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i postanowienia z dnia [...] r.

Na skutek wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów WSA w Gliwicach od rozpoznania niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, postanowieniem z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Op 19/11, wyłączył od rozpoznania sprawy 5 sędziów tut. Sądu i oddalił wniosek o wyłączenie w stosunku do pozostałych sędziów.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. z uwagi na złożenie podania o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Do pisma dołączona została kopia podania o wznowienie postępowania.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

W pierwszej kolejności ustosunkować się przyjdzie do złożonego przed rozprawą wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Skarżąca wskazała na postępowanie z jej wniosku o wznowienie postępowania, w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. W ocenie Sądu wynik tego postępowania pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Sąd dokonuje bowiem kontroli zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania. Podnoszone przez skarżącą okoliczności stanowiące w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania, nie były przedmiotem orzekania przez organy administracji. Sąd dokonując w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji nie ma możliwości badania, czy wskazane przez skarżącą przesłanki wznowieniowe w istocie wystąpiły, czy też nie. Brak jest zatem podstaw do ich uwzględnienia w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Samo ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów nie może być zresztą podstawą uwzględnienia skargi, gdyż nie jest to naruszenie prawa. Podkreślić też należy, że oddalenie skargi w niniejszej sprawie pozostaje bez wpływu na bieg postępowania wznowieniowego zainicjowanego przez skarżącą. Organy administracyjne są zobligowane do rozpoznania podania o wznowienie i w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanek wznowieniowych – do wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Taka decyzja będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej w odrębnym postępowaniu. Zwrócić też przyjdzie uwagę na przepis art. 56 p.p.s.a., zgodnie z którym postępowanie sądowe podlega zawieszeniu w razie wniesienia skargi po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie skarga została jednak wniesiona przed wszczęciem administracyjnego postępowania nadzwyczajnego, co skutkować musiało oddaleniem wniosku o zawieszenie postępowania.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności stwierdzić przyjdzie, że zarówno kwestia zastępczego wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] r., jak i kwestia odszkodowania, nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice rozpoznawanej sprawy wyznaczone zostały ramami postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Istotą tego postępowania było zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki określone w art. 136 lub 137 Prawa wodnego. Żądanie wykonania zastępczego decyzji z [...] r. wykracza poza granice tej sprawy. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że wykonanie zastępcze, jak również każde przymusowe wykonanie obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej, jest instytucją postępowania egzekucyjnego. Przymusowa realizacja takich obowiązków odbywa się na zasadach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, prowadzonym przez organy egzekucyjne. Jeżeli w ocenie skarżącej takie postępowanie winno być prowadzone, a mimo jej żądania nie jest, to przysługują jej środki prawne zmierzające do zwalczania bezczynności organów. Kontrola w tym zakresie wykracza jednak, jak już to wyżej podniesiono poza granice niniejszej sprawy.

Podobnie sprawa roszczeń odszkodowawczych wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 186 ust. 3 Prawa wodnego, na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego - właściwy marszałek województwa, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji; decyzja jest niezaskarżalna. Z kolei ust. 4 powołanego przepisu stanowi, że stronie niezadowolonej z ustalonego odszkodowania przysługuje droga sądowa; droga sądowa przysługuje również w przypadku niewydania decyzji przez właściwy organ w ciągu trzech miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego.

Powołana regulacja prawna w sposób wyraźny wskazuje, że właściwym w sprawie odszkodowania jest organ administracji wodnej pierwszej instancji, a w dalszej kolejności wyłącznie sąd powszechny. To z kolei oznacza, że organ odwoławczy w żaden sposób nie był władny do rozstrzygnięcia w tej kwestii. Z kolei brak rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w kwestii odszkodowania, czy to w decyzji wydanej w niniejszej sprawie, czy też w odrębnej decyzji, otwierał skarżącej sądową drogę dochodzenia tych roszczeń. Wskazać przy tym przyjdzie, że w sprawie nie miał zastosowania art. 137 Prawa wodnego, gdyż nie obejmuje on odszkodowania dla osób trzecich, a wyłącznie dla podmiotu, któremu cofnięto w tym trybie pozwolenie wodnoprawne.

Mając na uwadze powyższe nie są usprawiedliwione te zarzuty skarżącej, które odnoszą się do postanowień odmawiających uzupełnienia wydanych przez organy decyzji. Uzupełnienie decyzji może nastąpić bowiem jedynie w trybie art. 111 k.p.a. Zawarte w decyzjach rozstrzygnięcia z uwagi na powyższe wywody uznać należy za kompletne, a zatem brak było podstaw do uzupełnienia decyzji.

W niniejszej sprawie rolą organu odwoławczego było natomiast rozpoznanie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Podobnie rolą organu pierwszej instancji było przeprowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia w tym właśnie przedmiocie.

Oceniając zatem kontrolowane w tym przedmiocie decyzje wskazać należy, że w granicach kontrolowanej obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sprawy doszło już wcześniej do wydania prawomocnego wyroku, który jest wiążący tak dla organów orzekających, jak i dla sądów. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołane przepisy statuują więc zasadę związania orzeczeniami sądów administracyjnych.

Wskazać przyjdzie, że tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gl 509/04, w sposób wyraźny zawarł ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności przypomnieć przyjdzie, że Sąd zwrócił uwagę, iż cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić jedynie w sytuacji wykazania, iż korzystający z tego pozwolenia narusza jego warunki lub nie wykonuje wynikających z niego obowiązków. Sąd podkreślił ponadto, że w świetle art. 136 ust. 1 pkt 1-3 Prawa wodnego chodzi o istotne naruszenie tych warunków, tj. takie, które może świadczyć o zmianie celu i zakresu korzystania z wód lub warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu.

Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału po wyroku z dnia 8 grudnia 2005 r., a w szczególności materiału, który stanowił bezpośrednią podstawę do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, iż organy nie naruszyły art. 153 p.p.s.a. W szczególności z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie, w sposób wyczerpujący uzupełnił materiał dowodowy. Dowody te zostały w sposób dostateczny opisane i ocenione w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania po wyroku wykonano ekspertyzy, zasięgnięto opinii ekspertów i zainteresowanych podmiotów, organów wodnoprawnych, organów nadzoru budowlanego, przeprowadzono oględziny i rozprawy administracyjne. Wyniki tego postępowania i ocena zgromadzonych dowodów doprowadziła do wniosku, że nie zachodziły przesłanki do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, albowiem nie doszło do istotnego naruszenia warunków i obowiązków wynikających z tego pozwolenia (art. 136 ust. 1 pkt 1 – 3 Prawa wodnego). W świetle dotychczasowy orzeczeń wydanych w sprawie, jedynie wystąpienie tych przesłanek mogłoby skutkować cofnięciem pozwolenia. Sąd nie znajduje podstaw na obecnym etapie postępowania do kwestionowania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym uznaje, że jego ocena dokonana przez organy orzekające mieściła się w ramach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji zebrał i ocenił materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.).

Stanowisko skarżącej w kwestii dowodów, na których oparły się organy w niniejszej sprawie, sprowadza się w ocenie Sądu do podważania ich wiarygodności i rzetelności. Jeżeli istotnie jest tak, jak twierdzi skarżąca, że doszło do fałszowania dowodów lub do ich ukrywania, to jedynym możliwym sposobem dowiedzenia tych okoliczności jest postępowanie przed organami ścigania i ewentualnie przed sądem karnym. Gdyby wskutek takiego postępowania okazało się, że w toku postępowania administracyjnego doszło do popełnienia przestępstwa lub sfałszowania dowodów, wówczas zaistniałaby podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Na dzień dzisiejszy brak jest jednak podstaw i dowodów, które do takich wniosków mogłyby prowadzić.

Wskazać jeszcze przyjdzie, na co zwraca też uwagę organ odwoławczy, że najprawdopodobniej decyzja z [...] r., której cofnięcia domagała się skarżąca już wygasła. Wynika to z przepisu art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. Brak pewności w tej kwestii wynika z braku możliwości ustalenia na podstawie dołączonych akt administracyjnych daty, w której decyzja ta stała się ostateczna. Taką informacją nie dysponuje też organ odwoławczy, o czym poinformował Sąd w piśmie z dnia [...] r. Nie zwalnia to jednak organu pierwszej instancji z obowiązku ustalenia tej daty i wydania orzeczenia stwierdzającego wygaśnięcie decyzji z [...] r. Stwierdzić też przyjdzie, że jakkolwiek uchylenie decyzji, która wygasła na skutek upływu wskazanego w ustawie okresu stanie się bezprzedmiotowe, to jednak ewentualne nadzwyczajne postępowanie w stosunku do takiej decyzji bezprzedmiotowe nie będzie. Nie można bowiem wykluczyć, że w wyniku nadzwyczajnego postępowania dojść może bądź to do stwierdzenia nieważności decyzji, bądź też do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.