Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 856/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skarg B. C., J. K. D.-P., A. D. oraz [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargi oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako: k.p.a.),

po rozpatrzeniu odwołania Gminy K., od decyzji Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r. (znak: [...]),

uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r. (znak: [...]) i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0542 ha, poł. w obrębie [...], m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz B. C., A. D., J. D. i [...] Szpitala Specjalistycznego [...] w K..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 31 maja 2016 r. (znak: [...]), Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. 0,0542 ha, poł. w obrębie [...], m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz B. C., A. D., J. D. i [...] Szpitala Specjalistycznego [...] w K. oraz o rozliczeniach finansowych związanych ze zwrotem ww. nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w jego ocenie, z poczynionych przez niego ustaleń wynikało, iż przedmiotowa działka nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a w związku z tym zachodziły w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 u.g.n., uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawców. Organ I instancji dokonał również stosownych rozliczeń finansowych w związku z orzeczonym zwrotem nieruchomości.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] wniosła Gmina K., reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. , nie zgadzając się z podjętym w sprawie rozstrzygnięciem, kwestionując ustalenia, co do ustalenia celu wywłaszczenia, jak i jego realizacji na zwracanej nieruchomości.

Po rozpoznaniu odwołania oraz przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy podał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynikało, iż objęta wnioskiem o zwrot dz. nr [...] powstała z działek nr [...] i nr [...], obr. [...], które zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 6 stycznia 1984 r. (znak: [...]), zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 28 grudnia 1981 r. (znak :[...]), na cele przebudowy ul. [...] w K.. Dodano przy tym, że w dacie wywłaszczenia, ww. działki stanowiły własność J. C.. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że jak wynikało z analizy uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 6 stycznia 1984 r. (znak: [...]) działki: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na cele przebudowy ul. [...] w K., przy czym zaznaczono, że w treści podano również, iż odwołanie J. C. odnośnie nabycia pozostałych poza wywłaszczeniem części nieruchomości zostało uwzględnione, gdyż na zasadzie art. 5 ust 3 – nie nadawały się one do dalszego racjonalnego użytkowania ze względu na małą powierzchnię. Podniesiono także, że powołana decyzja została wydana na podstawie art. 3, art. 5, art. 8, art. 12, art. 14, art. 22, art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, a następnie wskazał, że w ramach prowadzonego przez Wojewodę postępowania odwoławczego zwrócono się do Archiwum Urzędu Miasta K. o udostępnienie akt sprawy o sygn. [...], dotyczących wywłaszczenia nieruchomości na cele przebudowy ul. O. w K., z których pozyskano ofertę Dyrekcji Przebudowy Miasta K. z dnia 16 listopada 1982 r. (znak: [...]), skierowanej do J. C. oraz aneks do elaboratu szacunkowego ustalającego wysokość odszkodowania za grunt nieruchomości przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pod budowę ul. [...] w K., II przedsięwzięcie – opracowanego w maju 1982 r., co pozwoliło na uzupełnienie akt sprawy zgromadzonych przez organ I instancji i w konsekwencji na ustalenie, iż przedmiotem niniejszego postępowania o zwrot była nieruchomość mająca charakter nieruchomości "dowłaszczonej". Podkreślono przy tym, że jak wynikało z ww. oferty Dyrekcji Przebudowy Miasta K. z dnia 16 listopada 1982 r. (znak: [...]), skierowanej do J. C., pismem tym zawiadomiono właścicielkę nieruchomości, że działki nr [...] i nr [...], gm. kat. [...], objęte są lokalizacją dyrekcji z przeznaczeniem pod budowę ul. [...], II przedsięwzięcie, przy czym pod budowę niezbędna była część działki nr [...] (tj. po podziale działka nr [...] o pow. 55 m2) i działka nr [...] o pow. 474 m2, tj. część nieruchomości o łącznej pow. 529 m2. Zaznaczono, że oferta dotyczyła zawarcia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowej nieruchomości za cenę podaną w tej ofercie, tj. 19,044 zł. Dodano przy tym, że również z aneksu do elaboratu szacunkowego, ustalającego wysokość odszkodowania za grunt nieruchomości przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pod budowę ul. [...] w K., II przedsięwzięcie – opracowanego w maju 1982 r. wynikało (poz. 10), iż wycenie podlegała wówczas nieruchomość przeznaczona do wywłaszczenia, tj. parcele 1. kat. [...] o pow. 55 m2 i 1. kat. [...] o pow. 474 m2. Ponadto podano, że podobnie w zawiadomieniu z dnia 15 lutego 1983 r. (znak: [...]) o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, którym poinformowano, że na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. (znak: [...]) wszczyna się postępowanie wywłaszczeniowe, mające na celu odjęcie prawa własności prywatnym właścicielom nieruchomości położonych w gm. kat. [...] i [...], dla potrzeb realizacji przebudowy ul. [...] w K. – II przedsięwzięcie – wskazano w poz. 37, iż do wywłaszczenia przeznaczono działkę nr [...] o pow. 55 m2 (powstałą z podziału działki nr [...]) oraz nr [...] o pow. 474 m2. Niemniej jednak nadmieniono, że z odręcznej "adnotacji", zawartej w poz. 37 wynikało, iż pozostała powierzchnia działki nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 16 m2 przeznaczone zostały do "dowłaszczenia". Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podniósł, że w toku prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania organ I instancji w ogóle nie uwzględnił faktu, iż jak wynikało z przedstawionych powyżej okoliczności, przeznaczone do wywłaszczenia były tylko działki nr [...] i nr [...], natomiast pozostałe działki, tj. stanowiące przedmiot niniejszego postępowania działki nr [...] i nr [...], obr. [...], z których powstała działka nr [...] zostały objęte wywłaszczeniem na wniosek właściciela, gdyż po wywłaszczeniu działki nr [...] i nr [...], obr. [...] nie nadawały się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele, a zatem nieruchomość ta miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej". Tym samym, organ odwoławczy powołując się na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym zwrot nieruchomości "dowłaszczonej" był możliwy jedynie wówczas, gdy zwrotowi podlegała co do zasady nieruchomość wywłaszczona dla realizacji celu wywłaszczenia, podkreślił, że nie było możliwe dokonanie samodzielnej oceny zbędności nieruchomości dowłaszczonej w oderwaniu od oceny zbędności nieruchomości wywłaszczonej, stosownie do art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., skoro w przypadku tej nieruchomości już w dacie wywłaszczenia brak było celu jej wywłaszczenia, a jej przejęcie było zainicjowane wnioskiem właściciela, gdyż w razie jej pozostawienia przy właścicielu po wywłaszczeniu nie nadawałaby się ona do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele (co – zdaniem organu II instancji – wypełniało dyspozycję normy art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości). Ponadto organ odwoławczy przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym zwrócono uwagę, że część nieruchomości dowłaszczona na wniosek właściciela od samego początku była zbędna na cel wywłaszczenia, a zatem nie było możliwe badanie w odniesieniu do tej części nieruchomości kwestii wykorzystania jej na cel wywłaszczenia. Nieruchomość ta dzieliła bowiem los nieruchomości "głównej", pierwotnie przewidzianej do wywłaszczenia.

Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że postanowieniem Wojewody z dnia 27 marca 2014 r. (znak: [...]) Starosta [...], został wyznaczony do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położona w obrębie [...] m. K., powstałej z dawnych działek nr [...] i nr [...]. Dlatego też, w ocenie organu II instancji, nie ulegało wątpliwości, iż tak określony zakres przedmiotowy sprawy, zdeterminowany zakresem żądania wnioskodawców i do załatwienia której wyznaczony został Starosta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, był wiążący dla tego organu. Podkreślono przy tym, że dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy niezbędnym było ustalenie czy w stosunku do dawnych działek nr [...] i nr [...], które były pierwotnie przewidziane do "właściwego" wywłaszczenia było przeprowadzone postępowanie w sprawie o ich zwrot zakończone wydaniem decyzji pozytywnej. W związku z powyższym, organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy w stosunku do dawnych działek nr [...] i nr [...] było prowadzone postępowanie o ich zwrot. Zaznaczono, że w tym celu zwrócono się o informacje do Urzędu Miasta K. oraz Starostwa Powiatowego w K., w odpowiedzi na które pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. (znak: [...]) Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, iż w stosunku do wnioskodawców występujących w przedmiotowej sprawie, tj. B. C., A. D., J. D. oraz [...] Szpitala Specjalistycznego [...], wedle prowadzonych rejestrów nie były prowadzone inne postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, a w szczególności postępowania dotyczące działek sąsiednich w stosunku do działki nr [...] obr. [...], zaś pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. Starostwo Powiatowe w K. wskazało na brak prowadzenia w stosunku do działek nr [...] i nr [...] postępowania o ich zwrot.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło tylko zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie [...] m. K., powstałej z działek nr [...] i nr [...]. Podkreślono jednocześnie, że w ramach tego postępowania nie mogą być zatem dokonywane ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek zbędności w stosunku do wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...]. Tym samym, organ odwoławczy podał, że jak wykazało postępowanie wyjaśniające, w stosunku do ww. działek nie został złożony wniosek o ich zwrot i tym samym nie toczyło się postępowanie mające na celu ustalenie zarówno celu wywłaszczenia, jak i ich zbędności na ten cel. Ponadto wskazano, że biorąc pod uwagę sposób przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości będącej przedmiotem postępowania odwoławczego, tj. w wyniku zastosowania instytucji "dowłaszczenia" na wniosek poprzedniej właścicielki, należało uchylić decyzję Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r. (znak: [...]) i orzec o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0542 ha, poł. w obrębie [...] m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz B. C., A. D., J. D. i [...] Szpitala Specjalistycznego [...], z uwagi na brak możliwości orzeczenia o jej samodzielnym zwrocie.

Organ odwoławczy nadmienił również, że postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], zostało zainicjonowane zawiadomieniami Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia 17 lutego 2014 r. (znak: [...]) o zamiarze użycia tej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, skierowanymi do B. C., J. D. , A. D. i Szpitala Specjalistycznego [...] w K.. Podkreślono przy tym powołując się na treść art. 136 ust. 5 u.g.n., że A. D. złożyła wniosek o zwrot w dniu 21 maja 2014 r. (data nadania pisma z dnia 17 maja 2014 r. oraz data osobistego złożenia pisma do Urzędu Miasta K., widniejąca na jego egzemplarzu w aktach sprawy, w którym wskazano, iż "niniejsze pismo zostało również wysłane do Państwa listem poleconym w dniu wczorajszym", co wskazywało, iż obydwa pisma datowane na dzień 17 maja 2014 r. zostały złożone w dniu 21 maja 2014 r.), natomiast ww. zawiadomienie zostało odebrane przez A. D. w dniu 19 lutego 2014 r., a zatem trzymiesięczny termin upłynął w stosunku do tej osoby w dniu 19 maja 2014 r. W ocenie organu odwoławczego, powyższe oznaczało, iż w stosunku do A. D. uprawnienie do zwrotu nieruchomości wygasło, a okoliczność ta miała zasadnicze znaczenie ze względu na fakt, iż do daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14), w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony był pogląd, że na podstawie art. 136 u.g.n., nie był możliwy zwrot udziału we współwłasności. Tym samym zaznaczono, że jeżeli zwrotowi podlegała cała nieruchomość wywłaszczona, to zwrot taki mógł nastąpić tylko wówczas, kiedy wszyscy uprawnieni co najmniej wyrażali na to zgodę, a w związku z tym zgoda taka była wymagana zarówno w sprawach, w których o zwrot nieruchomości występowali byli współwłaściciele nieruchomości (względnie ich spadkobiercy), jak i w sprawach, w których o zwrot występowali spadkobiercy byłego, jedynego właściciela. W nawiązaniu do tego poglądu, organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku braku zgody jednego z uprawnionych, pozostali uprawnieni mogli co najwyżej ubiegać się o orzeczenie sądu powszechnego zastępujące taką zgodę. Dodano przy tym, że w ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n., w zakresie, w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Organ II instancji podał, że zgodnie z ww. wyrokiem "restytucja współwłasności odjętej w sposób sprzeczny z prawem powinna – co do zasady – polegać na równoczesnym zwrocie w jednym postępowaniu wszystkich udziałów w wywłaszczonej nieruchomości byłym współwłaścicielom (ich spadkobiercom). Jeżeli jednak w danym stanie faktycznym jest to niemożliwe albo nadmiernie utrudnione, ustawa powinna przewidywać zwrot wywłaszczonych udziałów tym uprawnionym, którzy tego zażądają". Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, wskazana powyżej okoliczność dodatkowo uzasadniała odmowę zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz A. D.. Zaznaczono bowiem, że w świetle ww. wywodów Trybunału Konstytucyjnego należało przyjąć, iż roszczenie o zwrot nieruchomości jest podzielne, zaś każdy z uprawnionych dysponuje samodzielnym uprawnieniem, niezależnym od woli pozostałych uprawnionych, a w związku z tym należało uznać, iż roszczenie A. D. wygasło na skutek niedochowania przez tą osobę materialnoprawnego terminu, określonego w ww. przepisie (art. 136 ust. 5 u.g.n.), co jednak – w związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14) – nie mogło w ocenie organu odwoławczego, co do zasady stanowić przeszkody dla rozpatrzenia wniosku pozostałych uprawnionych.

Skargi na ww. decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – B. C., [...] Szpital Specjalistyczny [...] w K. , J. D. oraz A. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Dodatkowo skarżący [...] Szpital Specjalistyczny [...] w K. oraz A. D. wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Strona skarżąca [...] Szpital Specjalistyczny [...] w K. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 136 ust. 3 i 4 u.g.n. poprzez błędną wykładnię przyjmującą, że nie można dokonać zwrotu nieruchomości (tzw. dowłaszczonej) wskutek tego tylko, że nieprowadzone było dotychczas postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej,

2. art. 7 k.p.a. poprzez niezbadanie w toku postępowania istotnej dla sprawy okoliczności, czy zachodzą przesłanki do zwrotu w całości lub w części nieruchomości wywłaszczonej sensu stricto.

Z kolei skarżąca A. D. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Starosty [...] i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0.0542 ha, położonej w obrębie [...] m. K. objętej księgą wieczystą nr [...] na rzecz wnioskodawców, w sytuacji gdy nie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r. i orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości,

- art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obręb [...], powstała z działek nr [...] i nr [...] obręb [...], miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej" na wniosek właściciela i orzeczenie o odmowie zwrotu ww. nieruchomości w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie zebrał wystarczających dokumentów potwierdzających, że nieruchomość ta była nieruchomością "dowłaszczoną" w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia, a nawet gdyby przyjąć, że była to nieruchomość "dowłaszczoną", to Wojewoda przed wydaniem decyzji o odmowie jej zwrotu nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie ocenił czy nieruchomość "główna" objęta wywłaszczeniem i przeznaczona pod inwestycję została wykorzystana na cel wywłaszczenia, co było konieczne do oceny zbędności nieruchomości "dowłaszczonej". Organ w tym zakresie ograniczył się jedynie do ustalenia, że w sprawie tej nie toczyło się wcześniej inne postępowanie, co – w ocenie skarżącej – nie jest wystarczające do orzeczenia odmowy zwrotu nieruchomości "dowłaszczonej",

- art. 136 ust. 2 i 5 u.g.n. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że A. D. wniosła wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej po upływie trzymiesięcznego terminu do jego wniesienia przewidzianego w ustawie, w sytuacji gdy należało przyjąć, że A. D. przyłączyła się do postępowania w sprawie już wcześniej wszczętej wnioskiem B. C.,

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym w szczególności: brak wystarczających dowodów, że nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej"; brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "głównej" oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] – w sytuacji ustalenia przez organ, że działki nr [...] i nr [...] były nieruchomością "dowłaszczoną"; dowolną ocenę zawiadomienia o możliwości zwrotu nieruchomości, które było nieprawidłowe i nie mogło rodzić skutków wynikających z art. 136 ust. 5 u.g.n.,

- art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie wnioskodawców, iż nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] może mieść charakter nieruchomości "dowłaszczonej" i że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "głównej", ewentualnie złożenie odrębnego wniosku o zwrot nieruchomości "głównej" objętej wywłaszczeniem, oznaczonej poprzednio jako działki nr [...] i nr [...], obręb [...], co było warunkiem koniecznym do oceny zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "dowłaszczonej" oznaczonej obecnie jako działka nr [...] obręb [...],

- art. 124 k.p.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia odmowy zwrotu działki nr [...] obręb [...] na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki,

- art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej z naruszeniem przepisów prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności i legalności w postępowaniu administracyjnym.

W uzasadnieniu skarg, skarżący przytoczyli dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie szczegółowo rozwinęli podniesione zarzuty, przywołując przy tym na poparcie swojej argumentacji orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w tym zakresie swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Zgodnie z treścią art. 145 p.p.s.a.:

"§ 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach".

Z kolei w myśl art. 151 p.p.s.a. , w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd jednak podkreśla dodatkowo w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Skargi nie są zasadniczo uzasadnione, poza jednym wskazanym poniżej zarzutem, i jako takie zasługują na oddalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji jest decyzja Wojewody z dnia 14 czerwca 2017 r. (znak: [...]), którą - po rozpatrzeniu odwołania Gminy K. od decyzji Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r. (znak: [...]) - organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r. i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0542 ha, poł. w obrębie [...], m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz B. C., A. D., J. D. i [...] Szpitala Specjalistycznego [...] w K..

Uchylona decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 141 ust.1 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.)

Zgodnie z art. 136 u.g.n.: "1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. 2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. 3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.5. W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa. 6. (utracił moc)".

Artykuł 137 u.g.n. stanowi, że: "1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. 2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część".

W myśl art. 140 u.g.n.: "1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.2. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. 3. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości".

Na podstawie art. 141 u.g.n.: "1. Należności, o których mowa w art. 140, mogą być, na wniosek poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy, rozłożone na raty, nie dłużej niż na 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości".

Artykuł 142 u.g.n. stanowi, że "1. O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. 2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego".

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że postanowieniem Wojewody z dnia 27 marca 2014 r. (znak: [...]), Starosta [...] został wyznaczony do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położona w obrębie [...] m. K., powstała z dawnych działek nr [...] i nr [...]. W ocenie Sądu I instancji, tak określony zakres przedmiotowy sprawy, zdeterminowany zakresem żądania wnioskodawców, o którym będzie mowa jeszcze odpowiednio poniżej, i do załatwienia której wyznaczony został Starosta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, był wiążący dla działającego w sprawie tego organu.

W tym miejscu Sąd I instancji zaznacza, że zadaniem sądu administracyjnego I instancji jest kontrola działalności administracji publicznej; w realiach kontrolowanej sprawy, kontrolą tą objęta jest zgodność prawem stosowania prawa przez ww. organy. Sąd w ramach wykonywanej kontroli aktu stosowania prawa nie może jednak wyręczyć organu i zamiast niego zacząć stosować prawo. Zatem Sąd rozpatrując wniesione skargi koncentruje się na kontroli aktu stosowania prawa przez Wojewodę i jego zgodności z prawem nie tylko pod kątem wniesionych zarzutów w skardze ale pod kątem zgodności treści decyzji z obiektywnym porządkiem prawnym.

W kontrolowanej sprawie charakterystyczne jest, że w wyniku wniesienia odwołania przez Gminę K., organ II instancji skorzystał ze swoich dopuszczalnych prawem kompetencji reformatoryjnych, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W przekonaniu Sądu I instancji decyzja organu II instancji odpowiada prawu. Podczas powtórnego aktu stosowania prawa, organ ten w sposób prawidłowy i nie przekraczający granic zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uzupełnił materiał dowodowy; adekwatnie do uzupełnionego i ustalonego stanu faktycznego dopasował i zinterpretował przepisy prawne i w oparciu o podjęte ustalenia dokonał własnego samodzielnego aktu subsumcji prawa, w ramach którego trafnie powołując się w sprawie na status tzw. "nieruchomości dowłaszczonej" doszedł do uzasadnionego prawem wniosku, że przedmiotowa nieruchomość nie kwalifikuje się do zwrotu.

Jak się bowiem okazało w wyniku przeprowadzonego zgodnie z treścią art. 136, art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez organ II instancji postępowania wyjaśniającego, przedmiotem kontrolowanego postępowania o zwrot była nieruchomość mająca charakter nieruchomości "dowłaszczonej". Jak wynika bowiem z akt sprawy, Wojewoda w ramach postępowania odwoławczego zwrócił się do Archiwum Urzędu Miasta K. o udostępnienie akt sprawy o sygn. [...], dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości na cele przebudowy ul. [...] w K., z których pozyskano ofertę Dyrekcji Przebudowy Miasta K. z dnia 16 listopada 1982 r. (znak: [...]), skierowaną do J. C. oraz aneks do elaboratu szacunkowego ustalającego wysokość odszkodowania za grunt nieruchomości przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pod budowę ul. [...] w K., II przedsięwzięcie – opracowanego w maju 1982 r. Ta okoliczność, zdaniem Sądu I instancji, pozwoliła na zgodne z prawem uzupełnienie akt sprawy zgromadzonych pierwotnie przez organ I instancji i w konsekwencji na prawidłowe ustalenie przez organ II instancji (Wojewodę [...]), iż przedmiotem kontrolowanego obecnie postępowania o zwrot była nieruchomość mająca charakter nieruchomości "dowłaszczonej". Organ II instancji prawidłowo ustalił i wywiódł, że jak wynikało z ww. oferty Dyrekcji Przebudowy Miasta K. z dnia 16 listopada 1982 r. (znak: [...]), skierowanej do J. C., pismem tym zawiadomiono właścicielkę nieruchomości, że działki nr [...] i nr [...], gm. kat. [...], objęte są lokalizacją dyrekcji z przeznaczeniem pod budowę ul. [...], II przedsięwzięcie, przy czym pod budowę niezbędna była część działki nr [...] (tj. po podziale działka nr [...] o pow. 55 m2) i działka nr [...] o pow. 474 m2, tj. część nieruchomości o łącznej pow. 529 m2. Organ II instancji trafnie zauważył, że oferta dotyczyła zawarcia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowej nieruchomości za cenę podaną w tej ofercie, tj. 19,044 zł. Organ trafnie przy tym ocenił, że również z aneksu do elaboratu szacunkowego, ustalającego wysokość odszkodowania za grunt nieruchomości przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pod budowę ul. [...] w K., II przedsięwzięcie - opracowanego w maju 1982 r. wynikało (poz. 10), iż wycenie podlegała wówczas nieruchomość przeznaczona do wywłaszczenia, tj. parcele l. kat. [...] o pow. 55 m2 i l. kat. [...] o pow. 474 m2. Ponadto trafnie organ II instancji zauważył, że podobnie w zawiadomieniu z dnia 15 lutego 1983 r. (znak: [...]) o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, którym poinformowano, że na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. (znak: [...]) wszczyna się postępowanie wywłaszczeniowe, mające na celu odjęcie prawa własności prywatnym właścicielom nieruchomości położonych w gm. kat. [...] i [...], dla potrzeb realizacji przebudowy ul. [...] w K. - II przedsięwzięcie - wskazano w poz. 37, iż do wywłaszczenia przeznaczono działkę nr [...] o pow. 55 m2 (powstałą z podziału działki nr [...]) oraz nr [...] o pow. 474 m2. Jednocześnie organ także zasadnie zauważył, że z odręcznej "adnotacji", zawartej w poz. 37 wynika, iż pozostała powierzchnia działki nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 16 m2 przeznaczone zostały do "dowłaszczenia". Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy zgodnie z prawem, zdaniem Sądu II instancji podniósł, że w toku prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania organ I instancji w ogóle nie uwzględnił faktu, iż jak wynikało z przedstawionych powyżej okoliczności, przeznaczone do wywłaszczenia były tylko działki nr [...] i nr [...]. Natomiast pozostałe działki - tj. stanowiące przedmiot kontrolowanego postępowania działki nr [...] i nr [...], obr. [...], z których powstała działka nr [...] - zostały objęte wywłaszczeniem na wniosek właściciela, gdyż po wywłaszczeniu działki nr [...] i nr [...], obr. [...] nie nadawały się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele. A zatem, w konsekwencji, nieruchomość ta miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej". Tym samym, rację ma w przekonaniu Sądu I instancji organ odwoławczy, powołując się na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym zwrot nieruchomości "dowłaszczonej" jest możliwy jedynie wówczas, gdy zwrotowi podlega co do zasady nieruchomość wywłaszczona dla realizacji celu wywłaszczenia. Zdaniem Sądu I instancji w kontrolowanej sprawie - nie było możliwe dokonanie samodzielnej oceny zbędności nieruchomości "dowłaszczonej" w oderwaniu od oceny zbędności nieruchomości wywłaszczonej, stosownie do art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. - a to, w związku z tym, że w przypadku tej nieruchomości już w dacie wywłaszczenia brak było celu jej wywłaszczenia, a jej przejęcie było zainicjowane wnioskiem właściciela, gdyż w razie jej pozostawienia przy właścicielu po wywłaszczeniu nie nadawałaby się ona do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele, co zdaniem organu i Sądu I instancji wypełniało jednocześnie dyspozycję normy art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Organ II instancji prawidłowo zarazem skonstatował, że dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy niezbędnym było/jest ustalenie, czy w stosunku do dawnych działek nr [...] i nr [...], które były pierwotnie przewidziane do "właściwego" wywłaszczenia było przeprowadzone postępowanie w sprawie o ich zwrot zakończone wydaniem decyzji pozytywnej. W tym zakresie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy w stosunku do dawnych działek nr [...] i nr [...] było prowadzone postępowanie o ich zwrot. Jak wynika z akt sprawy, w tym celu organ II instancji zwrócił się o informacje do Urzędu Miasta K. oraz Starostwa Powiatowego w K., w odpowiedzi na które pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. (znak: [...]) Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, iż w stosunku do wnioskodawców występujących w przedmiotowej sprawie, tj. B. C., A. D., J. D. oraz [...] Szpitala Specjalistycznego [...], wedle prowadzonych rejestrów nie były prowadzone inne postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, a w szczególności postępowania dotyczące działek sąsiednich w stosunku do działki nr [...] obr. [...], zaś pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. Starostwo Powiatowe w K. wskazało na brak prowadzenia w stosunku do działek nr [...] i nr [...] postępowania o ich zwrot. Jak podnosi orzecznictwo sądowoadministracyjne, prawidłowo wykorzystane przez organ II instancji, "Zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela jest bowiem możliwy jedynie wtedy, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zbędności tej części terenu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia. Teren wywłaszczony na wniosek byłego właściciela nie miał bowiem określonego celu, przez pryzmat którego można dokonywać oceny jego zbędności. Zbędność ta podlega zatem ocenie przez pryzmat zbędności tej części, o którą wnioskowano do wywłaszczenia dla realizacji celu z ustaloną uprzednio lokalizacją i ze względu na którą uwzględniono wniosek byłego właściciela o tzw. "dowłaszczenie" części nie nadającej się do dalszego samodzielnego wykorzystywania przez jej właściciela" tak: Wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2420/13.

Wobec powyższych ustaleń, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło tylko zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie [...] m. K., powstałej z działek nr [...] i nr [...] i w związku z tym w ramach tego postępowania nie mogą być zatem dokonywane ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek zbędności w stosunku do wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...]. Wobec braku prowadzenia w stosunku do działek nr [...] i nr [...] postępowania o ich zwrot, uzasadnione się stało, zdaniem Sądu I instancji, w realiach kontrolowanej sprawy wydanie decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu działek "dowłaszczonych".

W konsekwencji zasadności powyższego stanowiska, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez organ art. 136 ust. 3 i 4 u.g.n. przez błędną wykładnię przyjmującą, że nie można dokonać zwrotu nieruchomości (tzw. dowłaszczonej) wskutek tego tylko, że nie prowadzone było dotychczas postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, jak i naruszenie art. 7 k.p.a. przez niezbadanie w toku postępowania istotnej dla sprawy okoliczności, czy zachodzą przesłanki do zwrotu w całości lub w części nieruchomości wywłaszczonej sensu stricto. Kontrolowana decyzja nie wyklucza bowiem prowadzenia odpowiedniego postępowania w przyszłości sanującego braki w przedmiocie decyzyjnego ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek zbędności w stosunku do wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...], a w konsekwencji działek "dowłaszczonych".

Oceniając przebieg i wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ II instancji, Sąd nie podziela argumentacji skarg podnoszących naruszenie przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym w szczególności: brak wystarczających dowodów, że nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej". Z treści kontrolowanej decyzji organu II instancji, opartej ma prawidłowo zebranym materiale dowodowym znajdującym się bezsprzecznie w aktach sprawy można, w ocenie Sądu, wyprowadzić uzasadniony i wręcz odwrotny wniosek. Sąd nie podziela też, mając na uwadze treść uzasadnienia kontrolowanej decyzji, że decyzja organu II instancji narusza, jak to podnosi skarga art. 124 k.p.a., przez brak wystarczającego uzasadnienia odmowy zwrotu działki nr [...] obręb [...] na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji spełnia wymogi określne w art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja organu II instancji nie narusza także art. 6 i art. 7 k.p.a. przez rzekome wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej z naruszeniem przepisów prawa, a tym samym nie narusza zasady praworządności i legalności w postępowaniu administracyjnym, gdyż - jak to wykazał Sąd powyżej- decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem.

Sąd jednocześnie podkreśla, że dostrzega, mając na uwadze interesy prawne skarżących, pewną specyfikę kontrolowanej sprawy polegającą na tym, że kontrolowane postępowanie w swoim zakresie przedmiotowym i podmiotowym zostało w pewien sposób wygenerowane przez zawiadomienia Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia 17 lutego 2014 r. (znak: [...]) o zamiarze użycia tej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, skierowane do B. C., J. D. , A. D. i Szpitala Specjalistycznego [...] w K.. Organ wysyłający zawiadomienia pominął przy tym okoliczność, że zawiadomienia te dotyczą nieruchomości "dowłaszczonej". Mając na uwadze powyższe ustalenia, zdaniem Sądu I instancji, skontrolowana i zaakceptowana decyzja organu II instancji odnosi się jedynie do stanu faktycznego i prawnego objętego kontrolowanym postępowaniem, które - co podkreśla Sąd - było prowadzone (m.in. z uwagi na ww. przedmiot postępowania i brak wyniku postępowania w przedmiocie ew. zwrotu nieruchomości "głównej"), w materialnoprawnym oderwaniu od ew. oceny prawnej zasadności zwrotu nieruchomości "głównej". Zdaniem Sądu, jeżeli będzie taka wola następców prawnych wywłaszczonej J. C. - nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach ewentualnego postępowania prowadzonego na ich wniosek w sprawie zwrotu nieruchomości głównej oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] właściwe organy wypowiedziały się także na ich wniosek w przedmiocie zwrotu nieruchomości "dowłaszczonej" oznaczonej obecnie jako działka nr [...] obręb [...]. W odniesieniu do stanowiska organu II instancji dotyczącego "dodatkowo" wygaśnięcia prawa A. D. do żądania zwrotu nieruchomości, Sąd I instancji stwierdza, że nie podziela w tym zakresie argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji i w nawiązaniu do podzielanego przez siebie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 923/13, stwierdza, że "Wniosek o zwrot nieruchomości może złożyć chociażby jedna z uprawnionych osób w terminie, o jakim mowa w art. 136 ust. 5 u.g.n., co powoduje wszczęcie postępowania w sprawie, w którym dopiero ma nastąpić ustalenie, czy wszyscy uprawnieni występują o zwrot nieruchomości. Oznacza to, że niezłożenie wniosku w terminie przez wszystkich uprawnionych nie oznacza, że roszczenie o zwrot nieruchomości wygasło". Ta konstatacja nie ma jednak wpływu na prawidłowość sentencji kontrolowanej decyzji.

Wobec powyższej oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji w przedmiocie dopuszczalności dochodzenia ew. zwrotu przedmiotowych "dowłaszczonych" działek w ramach postępowania dotyczącego nieruchomości "głównej" nieuzasadnione są zarzuty skarg podnoszące brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "głównej" oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] – w sytuacji ustalenia przez organ, że działki nr [...] i nr [...] były nieruchomością "dowłaszczoną" - gdyż zarzuty te nie mają znaczenia dla wyniku sprawy. Jak to już było wyjaśnione, kontrolowana decyzja nie ma negatywnego wpływu na potencjalną możliwość wszczęcia postępowania w zakresie oceny zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "głównej" oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], co może mieć także ew. znaczenie dla statusu i ew. zwrotu nieruchomości "dowłaszczonej".

W tej sytuacji, z tych samych powodów co powyżej, nie jest uzasadnione podnoszone w skargach naruszenie przez organ art. 9 k.p.a. przez niepoinformowanie wnioskodawców, iż nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] może mieć charakter nieruchomości "dowłaszczonej" i że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "głównej", ewentualnie złożenie odrębnego wniosku o zwrot nieruchomości "głównej" objętej wywłaszczeniem, oznaczonej poprzednio jako działki nr [...] i nr [...], obręb [...] co było warunkiem koniecznym do oceny zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości "dowłaszczonej". Przedmiotem kontrolowanej sprawy był jedynie z przyczyn wskazanych powyżej w jej realiach zwrot nieruchomości "dowłaszczonej" a nie wypowiadanie się przez organ w przedmiocie zasadności zwrotu nieruchomości "głównej".

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd I instancji działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wszystkie skargi.