Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 900/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 4pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 888
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.)

SENTENCJA

Dnia 17 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 października 2023 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno – Skarbowego w P. z dnia 19 lipca 2023r., znak: [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę 16.736 zł ( szesnaście tysięcy siedemset trzydzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z 19 lipca 2023 r. nr [...] Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., powołując się na art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej jako O.p.) w związku z art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 i 4, art. 32 ust. 2, art. 69 ust. 1 pkt 3, art. 70, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. b), art. 90 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 888 z późn. zm., dalej jako u.g.h.) wymierzył [...] sp. z o.o. w [...] (dalej także jako spółka, skarżąca) karę pieniężną w wysokości 591.850,00 zł jako urządzającemu gry hazardowe (zakłady wzajemne) bez zezwolenia.

Jak wynika z akt sprawy, w dniach 15-16 grudnia 2022 r. Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. przeprowadził wobec spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w przepisach u.g.h., a także zgodności tej działalności ze zgłoszeniem, udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem.

W toku kontroli ustalono, że 16 grudnia 2022 r. spółka urządzała, na podstawie zezwolenia udzielonego przez Ministra Finansów, gry hazardowe (zakłady wzajemne) w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych w P., ul. [...], pawilon wystawienniczy nr [...]. W związku z urządzaniem zakładów wzajemnych w ww. punkcie spółka posiadała zatwierdzony przez Ministra Finansów regulamin totalizatora wyścigów konnych.

W trakcie czynności kontrolnych ujawniono, że spółka w ww. dacie przyjmowała zakłady wzajemne także w P. ul. [...], pawilon wystawienniczy nr [...], dla którego nie zostało udzielone zezwolenie Ministra Finansów.

Postanowieniem z 06 kwietnia 2023 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej i Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. wydał opisaną na wstępie decyzję z 19 lipca 2023 r., wymierzając spółce karę pieniężną w wysokości 591 850 zł.

W odwołaniu spółka wniosła: i) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu; ewentualnie ii) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji wskazującej, że skarżąca urządzała zakłady wzajemne niezgodnie z udzielonym zezwoleniem i zatwierdzonym regulaminem oraz wymierzenie adekwatnej do popełnionego czynu administracyjnej kary pieniężnej; ewentualnie iii) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 i ust. 4 i art. 14 ust. 3 u.g.h. poprzez uznanie, że skarżąca prowadziła zakłady wzajemne bez zezwolenia, w sytuacji gdy skarżąca miała wydane zezwolenie, przez co należy uznać, że skarżąca naruszyła warunki udzielonego zezwolenia, ponieważ w tej samej lokalizacji tj. pod jednym adresem P. ul. [...] prowadziła nie jeden a dwa punkty przyjmowania zakładów wzajemnych, co było sprzeczne z udzielonym zezwoleniem i nie stanowiło urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia;

2. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.g.h. poprzez ich pominięcie i uznanie, że mimo posiadanego zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych pod adresem P. ul. [...], skarżąca urządzała zakłady wzajemne bez zezwolenia, w sytuacji gdy skarżąca powinna była wystąpić z wnioskiem o dokonanie zmiany posiadanego zezwolenia, co w konsekwencji powoduje, że skarżąca naruszyła warunki udzielonego zezwolenia;

3. art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 207 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błąd w ustalaniach faktycznych poprzez:

a. poprzestanie wyłącznie na ustaleniach zawartych w protokole kontroli z 02 stycznia 2023 r., w sytuacji gdy z pisma skarżącej z 19 czerwca 2023 r. jasno wynika, że skarżąca, otwierając drugi punkt w pawilonie nr [...] pod tym samym adresem, na który została udzielone zezwolenie, nie chciała urządzać zakładów wzajemnych bez zezwolenia (skarżąca jako jedyna w Polsce prowadzi tego typu zakłady wzajemne), tylko na skutek błędów niedoświadczonych pracowników doszło do naruszenia warunków udzielonego zezwolenia; spółka podkreśliła że wielokrotnie korzystała z możliwości zmiany udzielonego zezwolenia, zatem oczywistym jest, że nigdy nie podejmowałaby się urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia (w sposób całkowicie nielegalny),

b. uznanie, że waga naruszenia prawa jest wyższa niż znikoma, a strona nie zaprzestała naruszenia prawa (art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), co wykluczałoby odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy organ podatkowy nie dokonał żadnych ustaleń w przedmiotowym zakresie, a oceniając te przesłanki nie odniósł się do czasu trwania naruszenia, wysokości przychodu uzyskanego z tego tytułu (przychód w wysokości 2 756 zł) oraz faktu zapłacenia przez skarżącą podatku od gier urządzanych w pawilonie nr [...] poprzestając jedynie na swojej wykładni prawnej, a także organ oceniając przesłankę zaprzestania naruszenia prawa odniósł się do postępowań innych niż prowadzone w niniejszej sprawie (prowadzonych na podstawie innego przepisu ustawy i co istotne niezakończonych ostateczną decyzją administracyjną);

4. art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. poprzez zastosowanie do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej wysokości określonej dla urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia, w sytuacji gdy zastosowanie znajdzie art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a oraz art. 90 ust. 1 b pkt 1 ww. ustawy odnoszący się do naruszenia warunków udzielonego zezwolenia i przesłanek miarkujących wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej;

5. art. 189a § 2 pkt 2 i art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 lit. b u.g.h. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy przepisy ustawy o grach hazardowych nie regulują kwestii związanych z odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w stosunku do urządzania gier hazardowych bez zezwolenia w sposób odmienny (odrębny) niż wynika to z rozdziału IVA Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa o grach hazardowych nie reguluje kwestii związanych z odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej);

6. art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, z późn. zm.) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 i 2 u.g.h. a także art. 189a § 2 pkt 1 i pkt 2, art. 189d i art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszanie zasady zaufania do przedsiębiorcy oraz zasady rozstrzygania na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej w zakresie:

a. niezastosowania do będących przedmiotem postępowania administracyjnego regulacji związanych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia, a zastosowania urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia,

b. niezastosowania do przedmiotowego postępowania administracyjnego regulacji Rozdziału IVA Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepisy ustawy o grach hazardowych nie regulują w sposób wyczerpujący kwestii związanych z administracyjnymi karami pieniężnymi.

Decyzją z 23 października 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także jako DIAS), powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 i ust. 4, art. 32 ust. 2, art. 69 ust. 1 pkt 3, art. 70, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. b), art. 90 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 91 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli, tj. 16 grudnia 2022 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając napisał, że spór sprowadza się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że spółka prowadziła w P. ul. [...] pawilon wystawienniczy nr [...], zakłady wzajemne bez zezwolenia oraz czy w związku z tym organ ten, kierując się przepisami art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. zasadnie wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 591 850,00 zł.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.g.h. grami hazardowymi są gry losowe, zakłady wzajemne, gry w karty, gry na automatach. Jak stanowi art. 2 ust. 2 ww. ustawy, zakładami wzajemnymi są zakłady o wygrane pieniężne lub rzeczowe, polegające na odgadywaniu: 1) wyników sportowego współzawodnictwa ludzi lub zwierząt, w których uczestnicy wpłacają stawki, a wysokość wygranej zależy od łącznej kwoty wpłaconych stawek - totalizatory; 2) zaistnienia różnych zdarzeń, w tym zdarzeń wirtualnych, w których uczestnicy wpłacają stawki, a wysokość wygranych zależy od umówionego, między przyjmującym zakład a wpłacającym stawkę, stosunku wpłaty do wygranej - bukmacherstwo.

Jak stanowi natomiast art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych - rozumie się przez to wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa, na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Na mocy art. 6 ust. 3 u.g.h., działalność w zakresie zakładów wzajemnych może być prowadzona - stosownie do udzielonego zezwolenia - wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych albo przez sieć Internet, po uzyskaniu zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych.

W myśl art. 6 ust. 4 u.g.h., działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 jest prowadzona na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Na podstawie art. 32 ust. 2 u.g.h., zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne oraz zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 3 u.g.h., opłata za udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych wynosi 2 000% kwoty bazowej oraz dodatkowo: a) za każdy punkt przyjmowania zakładów wzajemnych - 50% kwoty bazowej. W rozdziale dziesiątym u.g.h. określone zostały kary pieniężne w przypadku urządzania gier hazardowych niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzonej kontroli stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, zaś zgodnie z art. 89 ust. 4 "wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: 1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi: (...) b) w przypadku gier innych niż określone w lit. a i c - 5-krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia (...)."

Na podstawie art. 90 ust. 1 ww. ustawy karę pieniężną nakłada, w drodze decyzji naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze urządzana jest gra hazardowa lub znajduje się niezarejestrowany automat - w przypadkach, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1-4, 6 i 8 oraz ust. 3.

Organ ocenił, że w realiach niniejszej sprawy spółka bezsprzecznie urządzała zakłady wzajemne w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 u.g.h.

Spółka dysponowała decyzją Ministerstwa Finansów udzielającą zezwolenia na urządzanie działalności w zakresie zakładów wzajemnych totalizatorów oraz posiadała zatwierdzony przez Ministra Finansów regulamin totalizatora wyścigów konnych. Jak jednak wynika z materiału dowodowego, oprócz prowadzenia w ww. okresie - na podstawie zezwolenia udzielonego przez Ministra Finansów - działalności w zakresie zakładów wzajemnych (totalizatorów) w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych mieszczącym się pod adresem P., ul. [...], pawilon wystawienniczy nr [...], spółka tożsamą działalność (bez uzyskania stosownego zezwolenia) prowadziła również w pawilonie wystawienniczym nr [...].

W protokole kontroli zapisano, że kontrolujący w dniu 15 grudnia 2022r. w pawilonie wystawienniczym nr [...] w P. na ul. [...] stwierdzili istnienie ustawionego namiru turystycznego typu "Igloo" z panelem reklamowym firmy [...]. Wejście do namiotu było zamknięte, przed wejściem na podłodze była przyklejona taśma z oznaczeniem "18+" i logo formy [...]. We wnętrzu znajdował się jeden wyłączony terminal a pracownik spółki poinformował kontrolujących, że punkt jest nieczynny, trwa jego organizacja i będzie czynny w trakcie najważniejszych zawodów "[...]". Z protokołu kontroli wynika, że 16 grudnia 2022 r. kontrolujący udali się ponownie do prowadzonego przez spółkę punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w P., ul. [...], pawilon wystawienniczy nr [...]. Punkt przyjmowania zakładów wzajemnych mieścił się w rozstawionym namiocie i był wyposażony w jeden terminal. Obsługa wskazała, że pracę w punkcie rozpoczęto o godzinie 11:00 i przyjmowano zakłady wzajemne związane z [...]. Panie obsługujące punkt przyjmowania zakładów wzajemnych przekazały także informację o kolejnym miejscu przyjmowania zakładów wzajemnych, zorganizowanym przez spółkę, mieszczącym się w pawilonie nr [...] w części VIP-owskiej. Kontrolujący udali się do tego miejsca i ustalili, że stoisko w pawilonie wystawienniczym nr [...], podobnie jak punkt przyjmowania zakładów wzajemnych znajdujący się w pawilonie nr [...], było wyposażone w jeden terminal. W trakcie przeprowadzanych przez kontrolujących czynności, do stoiska podeszła kobieta, która zawarła zakład. Kobietę z wykorzystaniem terminalu obsłużyła S. N.. Po powrocie do punktu przyjmowania zakładów wzajemnych mieszczącego się w pawilonie nr [...], kontrolujący odbyli rozmowę z M. H., który wbrew ustaleniom dokonanym w toku kontroli, poinformował że w pawilonie nr [...] jest prowadzona działalność promocyjna oraz zaprzeczył, iż są tam przyjmowane zakłady wzajemne. Kontrolujący poinformowali M. H., że byli świadkami zawierania zakładów w stoisku zlokalizowanym w pawilonie nr [...].

W toku czynności kontrolujący wykonali dokumentację fotograficzną, która m.in. obrazuje organizację przez spółkę stoiska oferującego przyjmowanie zakładów wzajemnych w pawilonie nr [...]. Zdjęcia uwidaczniają wygląd zorganizowanego przez stronę stoiska oraz znajdujący się tam terminal, służący do obsługi klientów zawierających zakłady wzajemne. Nadto pozyskano dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie 14 grudnia 2022 roku szkolenia dla osób przyjmujących zakłady wzajemne, w których uczestniczyły wszystkie osoby obsługujące stoiska zlokalizowane w pawilonie nr [...] i nr [...].

Dalej organ zaznaczył, że w piśmie z 19 czerwca 2023 r. spółka wprost wskazała, że doszło do urządzania zakładów wzajemnych w pawilonie nr [...]. Podniosła, że działanie to miało charakter niezawiniony i wynikało z dezorganizacji mającego miejsce wydarzenia oraz z niedopełnienia obowiązków przez niektórych pracowników i zleceniobiorców spółki.

DIAS stwierdził, że odpowiedzialność administracyjna określona w art. 89 u.g.h. nie jest uzależniona od wykazania świadomego czy zawinionego naruszenia przepisów tej ustawy. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa np. w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej rozumie się w ten sposób, że do zastosowania sankcji administracyjnej wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz.

Organ ocenił, że w sprawie nie został naruszony art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. poprzez jego zastosowanie a także art 90 ust. 1b pkt 1 ww. ustawy odnoszące się do naruszenia warunków udzielonego zezwolenia i przesłanek miarkujących wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 u.g.h., działalność w zakresie zakładów wzajemnych może być prowadzona - stosownie do udzielonego zezwolenia - wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych albo przez sieć Internet po uzyskaniu zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych. W przypadku stwierdzenia, iż działalność spółki w ww. punktach byłaby prowadzona z naruszeniem udzielonego zezwolenia lub zatwierdzonego regulaminu, na spółkę mogłaby być nałożona kara pieniężna przewidziana w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Jednakże spółka prowadziła działalność w zakresie zakładów wzajemnych w lokalizacji nieobjętej zezwoleniem udzielonym przez Ministra Finansów.

Urządzanie zakładów wzajemnych poza punktami przyjmowania zakładów wzajemnych wskazanymi w decyzji Ministra Finansów udzielającej zezwolenie na prowadzenie tej działalności, świadczy o urządzaniu w takiej lokalizacji gier hazardowych bez zezwolenia. Wysokość nakładanej kary pieniężnej w powyższym przypadku nie podlega miarkowaniu, a jest ściśle określona przepisem art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. i wynosi 5-krotność opłaty za wydanie zezwolenia.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.g.h., organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia m.in. w zakresie miejsca urządzania gier lub zakładów, jednakże wskutek zmiany zezwolenia nie może nastąpić zwiększenie pierwotnej liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych. Z uwagi na powyższe spółka mogłaby wnioskować o zmianę zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - w zakresie dodania adresu P., ul. [...], pawilon wystawienniczy nr [...] - jednakże wymagałoby to zastąpienia jednego z dotychczasowych 91 adresów punktu przyjmowania zakładów wzajemnych. Spółka jednakże o taką zmianę nie wystąpiła i nie wnioskowała o zastąpienie żadnego z dotychczas objętych zezwoleniem 91 punktów przyjmowania zakładów wzajemnych nową lokalizacją.

Organ zaznaczył, że z akt postępowania wynika, że spółka prowadziła działalność w miejscu nieobjętym zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych, ignorując warunki wynikające z uregulowań u.g.h. W art. 4 ust. 1 pkt 2 wyraźnie wskazano bowiem, że punkt przyjmowania zakładów wzajemnych to wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Z kolei, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, przez wydzielone miejsce rozumie się miejsce z ograniczeniem wstępu osób dla osób poniżej 18 roku życia oraz zapewniające przestrzeganie przepisów dotyczących reklam gier hazardowych.

Ze zdjęć stoiska ulokowanego w pawilonie wystawienniczym nr [...] bezsprzecznie wynika, że punkt w żaden sposób nie spełniał powyższych wymogów. Było to stoisko dostępne i widoczne dla wszystkich osób znajdujących się w pawilonie, również tych poniżej 18 roku życia. Zorganizowano je w miejscu publicznym w żaden sposób nie zabezpieczając go w celu spełnienia określonej przepisami u.g.h. definicji miejsca wydzielonego. Zachęcające do uczestnictwa w zakładach wzajemnych hasło umieszczone na stoisku - "[...]", stanowiło nielegalną reklamę gier hazardowych w miejscu publicznym. Brak było też jakichkolwiek informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia, tym samym strona kompletnie ignorowała zapisy art. 27 ust. 3 u.g.h.

Co istotne, punkt przyjmowania zakładów wzajemnych zorganizowany przez stronę w miejscu objętym zgłoszeniem wyglądał zgoła odmiennie: był zorganizowany w namiocie turystycznym typu igloo, stoisko było więc niewidoczne dla osób postronnych znajdujących się w pawilonie. Przed wejściem do namiotu znajdowała się informacja o zakazie wstępu do punktu przyjmowania zakładów wzajemnych osób niepełnoletnich. Tym samym, w lokalizacji objętej zezwoleniem spółka przedsięwzięła czynności w celu zapewnienia aby punkt przyjmowania zakładów wzajemnych stanowił miejsce wydzielone, zgodnie z przepisami u.g.h.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie oraz zwrot kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 i 4 i art. 14 ust. 3 u.g.h. poprzez uznanie, że skarżąca prowadziła zakłady wzajemne bez zezwolenia, w sytuacji gdy skarżąca miała wydane zezwolenie na urządzanie działalności w zakresie zakładów wzajemny totalizatorów, przez co należy uznać, że skarżąca naruszyła warunki udzielonego zezwolenia, ponieważ w tej samej lokalizacji tj. pod jednym adresem P. ul. [...] prowadziła nie jeden a dwa punkty przyjmowania zakładów wzajemnych, co było sprzeczne z udzielonym zezwoleniem i nie stanowiło urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia;

2) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.g.h. poprzez ich pominięcie i uznanie, że mimo posiadanego zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych pod adresem P. ul. [...], skarżąca urządzała zakłady wzajemne bez zezwolenia, w sytuacji gdy skarżąca powinna była wystąpić z wnioskiem o dokonanie zmiany posiadanego zezwolenia, co w konsekwencji powoduje, że skarżąca naruszyła warunki udzielonego zezwolenia;

3) art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b u.g.h. poprzez jego zastosowanie do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości określonej dla urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia, w sytuacji gdy zastosowanie znajduje art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a) oraz art. 90 ust. 1 b pkt 1 u.g.h. odnoszący się do naruszenia warunków udzielonego zezwolenia i przesłanek miarkujących wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej;

4) art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 i 2 u.g.h., a także art. 189a § 2 pkt 1 i 2, art. 189d i art. 189f § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") poprzez naruszanie zasady zaufania do przedsiębiorcy oraz zasady rozstrzygania na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej w zakresie:

a) niezastosowania do będącego przedmiotem postępowania administracyjnego regulacji związanych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia, a zastosowania urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia,

b) dokonania błędnej wykładni przepisów art. 189a § 2 pkt 1 i 2 u.g.h. oraz art. 189f § 1 k.p.a. i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć możliwie wysoką karę;

c) niezastosowania do przedmiotowego postępowania administracyjnego regulacji Działu IVA Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepisy u.g.h. nie regulują w sposób wyczerpujący kwestii związanych z administracyjnymi karami pieniężnymi.

5) art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 189f k.p.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. oraz ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy przepisy u.g.h. nie regulują kwestii związanych z odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w stosunku do urządzania gier hazardowych bez zezwolenia w sposób odmienny (odrębny) niż wynika to z Działu IVA Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa o grach hazardowych nie reguluje kwestii związanych z odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej), co doprowadziło do wymierzenia skarżącej kary niewspółmiernie wysokiej, bez uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary;

6) art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 207 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błąd w ustalaniach faktycznych, polegające na:

a) poprzestaniu wyłącznie na ustalaniach, że skarżąca urządzała zakłady wzajemne bez zezwolenia, w sytuacji gdy z pisma skarżącej z 19 czerwca 2023 r. jasno wynika, że skarżąca otwierając drugi punkt w pawilonie nr [...] pod tym samym adresem, na który została udzielone zezwolenie nie chciała urządzać zakładów wzajemnych bez zezwolenia (skarżąca jako jedyna w Polsce prowadzi tego typu zakłady wzajemne), tylko na skutek błędów niedoświadczonych pracowników doszło do naruszenia warunków udzielonego zezwolenia; podkreślenia wymaga, że skarżąca wielokrotnie korzystała z możliwości zmiany udzielonego zezwolenia, zatem oczywistym jest, że skarżąca nigdy nie podejmowałaby się urządzania zakładów wzajemnych bez zezwolenia (w sposób całkowicie nielegalny),

b) uznaniu, że waga naruszenia prawa jest wyższa niż znikoma (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) co wykluczałoby odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy organ podatkowy bezpodstawnie nie dokonał wyczerpującego ustalenia czy naruszenie prawa było znikome i uznanie, za niemające znaczenia dla jego ustaleń czasu trwania naruszenia, wysokości przychodu uzyskanego z tego tytułu (przychód w wysokości 2 756 zł) oraz faktu zapłacenia przez skarżącą podatku od gier urządzanych w pawilonie nr [...], nie odnosząc się do faktu zaprzestania dokonywania naruszeń przez skarżącą,

c) uznaniu, że skarżąca naraziła Skarb Państwa na uszczerbek w dochodach publicznych, w sytuacji gdy skarżąca z działalności prowadzonej w pawilonie nr [...] odprowadziła podatek od gier, w kwocie 68,90 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 5 kwietnia 2024r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowisko.

Po zamknięciu rozprawy pismem z dnia 8 kwietnia 2024. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 2 p.p.s.a dowodu z dokumentów w postaci: decyzji Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2018r. o udzieleniu zezwolenia na urządzanie działalności w zakresie zakładów wzajemnych totalizatorów, wniosku z 15 października 2021r. o zmianę decyzji, znak [...] wydanej przez Ministra Finansów 2 sierpnia 2018r., decyzji o zmianie lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych z dnia 4 listopada 2021r., znak: [...], postanowienia Ministra Finansów z 25 listopada 2021r., znak [...] na okoliczność ustalenia, że lokalizacja punktu przyjmowania zakładów wzajemnych stanowi jeden z warunków udzielonego zezwolenia na urządzanie gier hazardowych, że gdyby spółka wystąpiła z wnioskiem dot. Pawilonu nr [...] to Minister Finansów wydałby decyzję o zmianę zezwolenia nie wydając odrębnego zezwolenia, co z kolei oznacza, że skarżąca mogła co najwyżej urządzać gry hazardowe z naruszeniem stosownego zezwolenia a nie urządzać je bez zezwolenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały uwzględnione przez Sąd.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134§1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Skarżąca w dniu 16 grudnia 2022r. urządzała zakłady wzajemne pod adresem: P. ul. [...] w pawilonach wystawienniczych nr [...], podczas gdy zgodnie z zezwoleniem udzielonym decyzją Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2018r., [...] zmienioną decyzją z 4 listopada 2021r. spółka uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych w 91 punktach przyjmowania zakładów wzajemnych, w tym w pawilonie nr [...]. W zezwoleniu nie wskazano pawilonu nr [...].

W ocenie organu ujawniony fakt urządzania przez spółkę 16 grudnia 2022r. zakładów wzajemnych w pawilonie nr [...] świadczy o urządzaniu w takiej lokalizacji gier hazardowych bez zezwolenia. W konsekwencji decyzją z dnia 19 lipca 2023r. utrzymaną w mocy decyzją z 23 października 2023r. wymierzono spółce karę pieniężną na podstawie art. 89 ust 4 pkt 1 lit b w wysokości 591.850zł

Istota sporu sprowadza się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, organy słusznie uznały, że spółka prowadziła w P. ul. [...] pawilon wystawienniczy nr [...], zakłady wzajemne bez zezwolenia oraz czy w związku z tym, kierując się przepisami art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (t.j.Dz.U. 2022.888, w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli, dalej: u.g.h.) zasadnie wymierzyły spółce karę pieniężną w wysokości 591 850,00 zł czy też prowadziła te zakłady z naruszeniem udzielonego zezwolenia (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), za które wymierzona mogła być kara pieniężna do 200.000 zł (art. 89 ust. 4 pkt 2 lit a ugh) z uwzględnieniem treści art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h.

Karze pieniężnej podlega:

1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;

2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry.

W zależności od ustalenia czy dany podmiot urządza gry hazardowe bez zezwolenia czy z naruszeniem zezwolenia inna jest wysokość kary.

Zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 – wynosi w przypadku gier innych niż określone w lit. a i c - 5-krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia. Natomiast zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 2 lit a u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 – wynosi w przypadku gier urządzanych na podstawie koncesji lub zezwolenia - do 200 tys. zł.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że bezpodstawny jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 189 f K.p.a. przez ich niezastosowanie do sytuacji określonej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w sprawie, mimo że przepisy te zdaniem skarżącej znajdują pełne zastosowanie do takich kar jak przedmiotowa. Zwrócić należy uwagę, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie o grach hazardowych stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba że ustawa ta stanowi inaczej (art. 8 u.g.h.). Zgodnie zaś z art. 91 u.g.h. także do kar pieniężnych – o których stanowi art. 89 u.g.h. – stosuje się odpowiednio przepisy O.p. Ponadto, problematyka kar pieniężnych za urządzanie gier hazardowych została szczegółowo uregulowana w przepisach u.g.h., która to ustawa określa jednoznacznie wysokość kary za takie przewinienia a w art. 90 reguluje w jakiej sytuacji i zakresie może nastąpić modyfikacja nakładanej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 90 ust. 1a i 1b u.g.h.

1a. Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 3, naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.

1b. Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 4:

1) pkt 1 lit. c, pkt 2 i 8 naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia;

2) pkt 4 i 6 naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę liczbę użytkowników indywidualnych, którym przedsiębiorca telekomunikacyjny lub dostawca usług płatniczych pośrednio lub bezpośrednio świadczy swoje usługi, dostępne możliwości techniczne wykonywania obowiązku, o którym mowa w art. 15f ust. 5 lub art. 15g, oraz czas, w którym obowiązek ten nie był wykonywany;

3) pkt 7 naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.

Ustawodawca określił więc szczegółowo skutki uwzględnienia zarówno wagi naruszenia jak i czasu jego trwania, w ściśle określonych sytuacjach, w tym za urządzanie gier z naruszeniem zezwolenia (art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h.) ale nie w sytuacji urządzania gier bez zezwolenia. Regulacje te, zdaniem Sądu, są kompletne. Intencją ustawodawcy było aby w tego rodzaju sprawach (prowadzenie gier bez zezwolenia) zarówno miarkowanie, jak i instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 187 f k.p.a. nie miała zastosowania.

Rozważając w niniejszej sprawie sporną kwestię ustalenia czy skarżąca urządzała gry bez zezwolenia czy z jego naruszeniem Sąd uznał, że w tej konkretnej sprawie i stanie faktycznym niezasadnym jest uznanie, że była urządzającym gdy hazardowe bez zezwolenia w myśl art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Zdaniem Sądu skarżąca prowadząc zakłady wzajemne w pawilonie nr [...] urządzała zakłady wzajemne z naruszeniem udzielonego jej decyzją Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2018r. znak: [...] zezwolenia (k. 100-102 akt administracyjnych) zmienionego decyzją Ministra Finansów z 4 listopada 2021r. znak [...] ( k. 1-3 akt administracyjnych).

Planując urządzanie zakładów wzajemnych podczas trwającego w dniach 15-18 grudnia 2022r. wydarzenia "[...]" na terenie [...] w P. na ul. [...] uzyskała zezwolenie na zmianę lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych określonego w treści pkt II pkt 7 zezwolenia z 2 sierpnia 2018r. Z treści decyzji o zmianie lokalizacji punktu z 4 listopada 2021r. wynika, że do wniosku z 15 października 2021r. spółka dołączyła oświadczenie władającego lokalem o wyrażeniu zgody na korzystanie przez nią z tego lokalu w celu urządzania i prowadzenia w nim punktu przyjmowania zakładów wzajemnych. Ponadto oświadczyła, że punkt przyjmowania zakładów będzie stanowić wydzielone miejsce, do których dostęp będą miały tylko osoby pełnoletnie. Za zmianę zezwolenia w zakresie zmiany lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych z miejsca w S. ul. [...] na miejsce w P., ul. [...], pawilon wystawienniczy nr [...], spółka uiściła opłatę w wysokości 525 zł. Pismem z dnia 13 grudnia 2022r. poinformowała organ o wznowieniu sprzedaży zakładów wzajemnych w P. na ul. [...] w pawilonie wystawienniczym nr [...] w dniach 15-18 grudnia 2022r. w określonych godzinach (k. 4 akt administracyjnych). Podczas kontroli 15 grudnia 2022r. w pawilonie nr [...] punkt przyjmowania zakładów wzajemnych nie był czynny. Podczas kontroli 16 grudnia 2022r. punkt w pawilonie nr [...] był czynny, pracownice przekazały kontrolującym informację o drugim punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych mieszczącym się w pawilonie nr [...] , w części VIP-owskiej. W pawilonie nr [...] kontrolujący ustalili, że znajdował się w nim jeden terminal. W trakcie czynności kontrolnych do punktu podeszła kobieta, która zawarła zakład. Punkt różnił się od punktu w pawilonie nr [...]. Skarżący podał, że uiścił należny podatek od przyjętych zakładów w pawilonie nr [...])

Uznanie w takich okolicznościach (dodatkowy punkt w podobnej lokalizacji podczas jednego wydarzenia [...], poinformowanie kontrolerów o jego istnieniu, posiadanie zezwolenia na prowadzenie zakładów wzajemnych w 91 punktach, uzyskanie zmiany zezwolenia punktu w pawilonie nr [...], uiszczenie podatku ), że spółka urządzała gry hazardowe bez zezwolenia i nałożenie tak wysokiej kilkusettysięcznej kary nie znajdowało uzasadnienia zarówno w przepisach jak i charakterze kar a i konstytucyjnych zasadach proporcjonalności i równości.

Skarżąca posiadała zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych, spełniała związane z tym obowiązki, informowała właściwe urzędy o dacie i miejscu urządzania zakładów. W zezwoleniu z 2 sierpnia 2018r. w pkt II Minister określił skarżącej 91 punktów przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 32 ust. 2 i art. 43 ust. 1 pkt 4 u.g.h.) Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ug.h. punktem przyjmowania zakładów wzajemnych jest wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Zgodnie z art. 6 ust. 3 u.g.h. działalność w zakresie zakładów wzajemnych może być prowadzona - stosownie do udzielonego zezwolenia - wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych albo przez sieć Internet po uzyskaniu zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych. Zgodnie z art. 51 ust. 1 u.g.h. Organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia. Zgodnie z art. 51 ust. 2 pkt 1 lit b u.g.h. zmiana, o której mowa w ust. 1, może dotyczyć w przypadku zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych miejsca urządzania gier lub zakładów, z tym że wskutek zmiany zezwolenia nie może nastąpić zwiększenie pierwotnej liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych.

Spółka uzyskała zmianę zezwolenia w zakresie zmiany lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych decyzją z 4 listopada 2021r. z punktu w S. na punkt w pawilonie wystawienniczym nr [...]. W świetle w/w przepisów prowadzenie zakładów wzajemnych w pawilonie nr [...] wymagało zmiany zezwolenia. Spółka takiej zmiany nie uzyskała. Twierdziła, że z błędu pracowników prowadziła zakłady wzajemne w pawilonie nr [...]. Okoliczności przyczyn takiej sytuacji pozostają bez znaczenia dla ustalenia faktu, że działalność ta była prowadzona w punkcie nie objętym zezwoleniem. Odpowiedzialność urządzającego gry, jak słusznie podał organ ma charakter obiektywny, nie jest brany pod uwagę stopień zawinienia. Jednakże w sprawie istotne było to, czy w tym konkretnym stanie faktycznym nastąpiło urządzanie zakładów wzajemnych bez zezwolenia czy z jego naruszeniem. Biorąc pod uwagę fakt, że odnośnie pawilonu nr [...] spółka uzyskała zmianę lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych, zmiany mogła dokonać w ramach 91 punktów wskazanych w zezwoleniu z 2 sierpnia 2018r. Brak dokonania zmiany zezwolenia odnośnie punktu w pawilonie nr [...] uznać więc należy za naruszenie warunków zezwolenia a nie urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia. W ocenie sądu nie można uznać jak twierdził organ, że naruszeniem warunków zezwolenia może być np. naruszenie regulaminu. W art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. naruszenie warunków zatwierdzonego regulaminu jest bowiem wymienione jako osobna przesłanka normatywna nałożenia kary.

Podkreślić należy, że ocena czy urządzanie gier w innych punktach niż określone w zezwoleniu należy traktować jako urządzanie gier z naruszeniem udzielonego zezwolenia czy jako ich urządzanie bez zezwolenia jest, zdaniem Sądu, uzależniona od konkretnego stanu faktycznego. Ustawodawca nie wskazał enumeratywnie jakie sytuacje uznać należy, za naruszenie warunków zezwolenia. Określenie kary za naruszenie warunków zezwolenia nie w sposób sztywny jak w przypadku braku zezwolenia a dopuszczający jej miarkowanie (" do 200.000 zł) również wskazuje, że ustawodawca dopuścił możliwość zajścia różnych stanów faktycznych i wagi naruszenia warunków zezwolenia. Z w/w przepisów nie wynika, by urządzanie zakładów wzajemnych w innym punkcie przez podmiot który zezwolenie uzyskał obligowało do uznania go za podmiot działający bez zezwolenia. Można jednak hipotetycznie uznać, że taka sytuacja będzie miała miejsce, gdyby przykładowo podmiot uzyskał zezwolenie na urządzanie gier w jednym punkcie a faktycznie urządzał je w wielu, innych lokalizacjach. W takiej hipotetycznej sytuacji uzyskane zezwolenie miałoby jedynie formalny charakter. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Z tych względów traktowanie skarżącej jako podmiotu, który urządzał zakłady wzajemne nielegalnie i wymierzenie tak surowej kary nie znajdowało żadnego uzasadnienia.

Organ dokonując takiej jak w niniejszej sprawie wykładni art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ug.h. i uznając, że urządzanie gier w jednym punkcie nie wymienionym w zezwoleniu, które obejmuje 91 innych punktów jest urządzaniem gier bez zezwolenia nie wziął pod uwagę, że wątpliwości dotyczące wykładni (brak konkretnego przepisu wskazującego, że określenie punktu prowadzenia zakładów wzajemnych jest samodzielnym zezwoleniem a urządzanie zakładów w punkcie nie wskazanym w zezwoleniu jest tożsamy z urządzaniem zakładów bez zezwolenia), a w konsekwencji zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych regulujących nakładanie kar, należy rozstrzygać na korzyść podatnika (art. 2a O.p. w zw. z art. 91 u.g.h.).

Warto zwrócić uwagę, że wymierzając karę za urządzanie gier bez zezwolenia, którą zastosował organ, zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit b u.s.g. ustawodawca nakazał ustalenie jej jako pięciokrotności opłaty za wydanie zezwolenia. Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 1 ust. 3 u.s.g. opłata za udzielenia zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych wynosi 2000% kwoty bazowej oraz dodatkowo za każdy punkt przyjmowania zakładów wzajemnych – 50 % kwoty bazowej. Określenie punktu przyjmowania zakładów wzajemnych zostało więc potraktowane niezależne od ustalenia punktów przyjmowania zakładów. W art. 69 ust. 1a u.s.g. ustawodawca również dokonał rozróżnienia zmiany zezwolenia, za które w pkt 2 tego przepisu ustalił opłatę w kwocie 200% kwoty bazowej od zmiany zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych dotyczącej każdego punktu przyjmowania zakładów wzajemnych, za które w pkt 4 tego przepisu ustalił opłatę w wysokości 10% kwoty bazowej.

Należy również wskazać, że kary pieniężne, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. statuują sankcję publicznoprawną, która stanowi cechy sankcji prawnofinansowej. Urządzanie gier hazardowych jest rodzajem działalności gospodarczej, z której wpływy stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od gier w oparciu o zasady określone w przepisach rozdziału VII u.g.h. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.g.h. podatnikiem podatku od gier jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która urządza gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji lub udzielonego zezwolenia, z wyłączeniem loterii promocyjnych, podmiot urządzający gry objęte monopolem państwa oraz uczestnik turnieju gry w pokera organizowanego przez podmiot posiadający koncesję na prowadzenie kasyna gry. Zatem brak zezwolenia niweczy możliwość powstania obowiązku podatkowego i powstanie zobowiązania podatkowego. Brak uiszczenia podatku, który w przypadku urządzania gier bez zezwolenia nie powstaje aktualizuje się sankcja prawnofinansowa, W przypadku sankcji prawnofinansowej chodzi o doprowadzenie do realizacji normy prawa finansowego (podatkowego), sankcja ma stanowić swoisty "straszak" dla adresatów i prowadzić do zachowania oczekiwanego przez ustawodawcę, a także zawierać rozwiązania niekorzystne dla adresatów w przypadku ich naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2016r, sygn. II GSK 771/14). Jak wskazał NSA w uchwale z 16 maja 2016r., sygn. II GPS 1/16 (dot. gier hazardowych ale znajdujących zastosowanie również do urządzania zakładów wzajemnych) funkcje kary jako przepisu penalizującego naruszenie zasad organizowania i urządzania gier określonych w ustawie o grach hazardowych nie wyrażają się w represji i odwecie, jako reakcji na ich naruszenie, lecz samoistnie zmierzają do restytucji niepobranych należności i podatków oraz kompensowania w ten sposób strat budżetu państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych.

Wymierzona w niniejszej sprawie kara w wysokości 591.850 zł za urządzanie podczas jednego wydarzenia sportowego zakładów wzajemnych w dwóch a nie w jednym pawilonie jest nieproporcjonalnie do naruszenia wysoka. W tym określonym stanie faktycznym traktowanie skarżącej jako podmiotu urządzającego zakłady wzajemne nielegalnie, bez zezwolenia i wymierzanie takiej samej kary jak podmiotom, które działają bez zezwoleń narusza zasadę równości, określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Podmiotem prawa do równego traktowania jest każda osoba fizyczna i prawna. W interesie publicznym nie leży nakładanie wielotysięcznych kar na podmioty, które dopuściły się uchybień związanych z realizacją obowiązków przewidzianych w ustawie (brak zgłoszenia zmiany punktu lokalizacji urządzania zakładów wzajemnych w drugim pawilonie), jeżeli uchybienia te nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ naruszył wskazane wyżej przepisy prawa materialnego i niezasadnie uznał skarżącą za podmiot działający bez zezwolenia, podczas gdy w tej konkretnej sytuacji działała z naruszeniem udzielonego zezwolenia.

Organ prowadząc postępowanie nie naruszył przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 207 O.p. Stan faktyczny został wyjaśniony i nie budził wątpliwości a wskazane w skardze nie uwzględnienie twierdzeń strony czy nie uwzględnienie przepisów k.p.a. nie stanowiły naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się do złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku dowodowego po zamknięciu rozprawy Sąd uznał, że był on niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z art. 113 § 2 p.p.s.a można zamknąć rozprawę również w przypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcze uzupełniający dowód z dokumentów znanych stronom, a przeprowadzenie rozprawy co do tego dowodu sąd uzna za zbyteczne. Z przepisu tego wynika, że po zamknięciu rozprawy może być przeprowadzony jedynie dowód z dokumentów, które są znane stronom i sądowi przed jej zamknięcie a nie z dowodów, które dopiero po zamknięciu rozprawy strona doręcza organowi i przedstawia sądowi, jak to uczynił pełnomocnik skarżącej. Należy zauważyć, że złożone jako dowód decyzja Ministra Finansów z 2 sierpnia 2018r. i z 4 listopada 2021r. znajdują się w aktach administracyjnych a wniosek spółki z 15 października 2021r. i postanowienie Ministra Finansów z 25 listopada 2021r. nie stanowią dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. w pkt I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku, w szczególności przyjmując, że skarżąca urządzając zakłady wzajemne w pawilonie nr [...] podlega karze pieniężnej jako podmiot określony w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., czyli działający z naruszeniem udzielonego zezwolenia.

O kosztach orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Na zasądzone koszty złożyły się kwoty: 5919 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi, 10.800 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego – pełnomocnika skarżącej, a także 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Dało to sumę 16.736 zł