Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2752/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji oraz decyzję i postanowienie I instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2198/15 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, a także decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2015 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2016r. sygn. akt II SA/Wa 2198/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną.

Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

D. J. w dniu [...] listopada 2013r. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy m.st. Warszawy jako osoba bezrobotna. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] orzekł o uznaniu ww. z dniem [...] listopada 2013r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2013r. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Następnie w dniu [...] stycznia 2015r. Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję nr [...], orzekającą o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2014r. w związku z upływem maksymalnego okresu jego pobierania.

W dniu [...] września 2015r. do Urzędu Pracy m.st. Warszawy wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. znak: [...], informujące, iż D. J. przyznane zostało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w okresie od dnia [...] listopada 2013r. do dnia [...] października 2016r. W związku z powyższym Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] września 2015r. znak: [...]. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] września 2015r. nr [...] orzekł o:

1. uchyleniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] orzekającej o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2014r. z uwagi na maksymalny okres jego pobierania;

2. uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] orzekającej o uznaniu D. J. za osobę bezrobotną od dnia [...] listopada 2013r. oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2013r. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku;

3. odmowie uznania za osobę bezrobotną od dnia [...] listopada 2013r., tj. od dnia rejestracji.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. J. podniósł, iż praw nabytych nie można odebrać i wskazał, że sąd przyznał mu rentę dopiero w 2015r. jedynie z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] października 2015r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 33 ust. 4 pkt. 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt. 4 i ust. 7 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015r. poz. 149 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2017r. poz. 1065), zwanej dalej również jako "u.p.z.", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2015r. nr [...], uznając odwołanie za niezasadne. Powołując się na definicję bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt. 2c i art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. wskazał, że przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ wyjaśnił następnie, że z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...], skierowanego do Urzędu Pracy m.st. Warszawy wynika, że D. J. nabył prawo do renty na okres od dnia [...] listopada 2013r. do dnia [...] października 2016r. Zgodnie zaś z przepisami art. 2 ust. 1 pkt. 2c u.p.z. osobą bezrobotną nie może być osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Biorąc pod uwagę, iż D. J. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy m.st. Warszawy jako osoba bezrobotna w dniu [...] listopada 2013r. – zdaniem Wojewody – należało orzec o odmowie uznania D. J. z dniem [...] listopada 2013r. za osobę bezrobotną z uwagi na niespełnianie warunków do posiadania statusu bezrobotnego, określonych przepisami u.p.z. Tym samym – w ocenie organu odwoławczego – brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, a Prezydent m.st. Warszawy wydając przedmiotową decyzję prawidłowo orzekł w sprawie. Organ odwoławczy przypomniał w dalszej kolejności, iż zgodnie z przepisami art. 78 ust. 1 u.p.z., w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy za okres, za który pobierał zasiłek, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ uznał, że w sytuacji niespełniania przez bezrobotnego niezbędnych warunków wynikających z ww. przepisów starosta jest zobowiązany podjąć decyzję o odmowie uznania za osobę bezrobotną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. J. zarzucił powyższej decyzji Wojewody Mazowieckiego niezgodność z prawem i zwrócił się o "nieodbieranie mu statusu osoby uznawanej jako pracującej" w okresie od dnia [...] grudnia 2013r. do dnia [...] grudnia 2014r. Podał, że w tym okresie odprowadzane były składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wskazał, iż rentę otrzymał decyzją sądu dopiero we wrześniu 2015r. z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Decyzja organu powoduje, że jest osobą poszkodowaną i ponosi straty moralne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. J.. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie naruszają one prawa. Wskazał, że w sprawie doszło do wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że pojawiły się nowe istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 2013r. a nieznane organowi, który wydał tę decyzję. Sąd wyjaśnił, że stanowi to wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego i na nią powołano się w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do meritum sprawy Sąd I instancji wyjaśnił, że z treści art. 2 pkt 2c u.p.z. wynika, że nie może być bezrobotnym osoba, która nabyła prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący od dnia [...] listopada 2013r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc w dacie wydania decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku nie był osobą uprawnioną do jego otrzymania. Sąd podkreślił, że w dacie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, a następnie prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżący nie spełniał wymogów bycia osobą bezrobotną, zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 2 u.p.z., tj. nie był "zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia". Okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. była informacja z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynikało, że od dnia [...] listopada 2013r. przyznano skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu I instancji organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania. W efekcie tego doszło do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2013r. orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] listopada 2013r. oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2013r., bowiem skarżący od dnia przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy tj. od dnia [...] listopada 2013r. nie posiadał statusu osoby bezrobotnej i zasiłek mu nie przysługiwał. Zdaniem Sądu podnoszone w skardze kwestie nie miałyby wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł D. J., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.), art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 P.p.s.a. i w zw. z:

art. 145 § 1 pkt. 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz.1257), przywoływanej dalej jako "K.p.a.";

art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca oraz art. 78 ust. 1 i ust. 4 u.p.z.

poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy obu instancji ww. przepisów K.p.a. oraz u.p.z. i zaniechanie stwierdzenia nieważności obu tych decyzji jako wydanych:

wskutek błędnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdy nie zachodziły przesłanki wymienione w tym przepisie;

z pominięciem trybu wskazanego w ww. przepisach u.p.z. tj. przy zaniechaniu wszczęcia postępowania w nowej sprawie o pozbawienie decyzją statusu bezrobotnego za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy;

z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). w konsekwencji naruszeń prawa wskazanych w pkt a) i b).

Ewentualnie, tj. na wypadek, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu co do wady nieważności obu decyzji, autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.), art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. i w zw. z:

art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.,

art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca oraz art. 78 ust. 1 i ust. 4 u.p.z.,

poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy obu instancji ww. przepisów K.p.a. i u.p.z. i zaniechanie uchylenia decyzji jako niezgodnych z prawem, gdyż wydanych:

wskutek błędnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdy nie zachodziły przesłanki wymienione w tym przepisie;

z pominięciem trybu wskazanego w u.p.z., tj. wszczęcia postępowania w nowej sprawie o pozbawienie decyzją statusu bezrobotnego za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy.

W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o orzeczenie, że zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie podlegają wykonaniu w całości. Ponadto na podstawie art. 200 P.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, a w razie nieuwzględnienia skargi kasacyjnej – o odstąpienie, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., w każdym wypadku od zasądzenia kosztów postępowania od skarżącego, albowiem skarżący będąc w trudnej sytuacji majątkowej nie ma środków na ich poniesienie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że tryb wznowienia postępowania administracyjnego został przez organy obu instancji zastosowany z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w sprawie nie zachodziły okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a., bowiem błędnie organy uznały, że wraz z wpływem pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] września 2015r. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Pismem tym organ rentowy informował, że skarżącemu została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy ze skutkiem od dnia [...] listopada 2013r. Organ wiedział natomiast od początku, że skarżący "odwołuje się do ZUS w sprawie renty". Świadczy o tym wpis pod datą [...] grudnia 2013r. w karcie wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie pomimo przyznania ww. renty przez sąd ze skutkiem wstecznym nie można przyjąć, że już w dacie wydania decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną istniała wyłączająca to okoliczność w postaci nabycia przez skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a jedynie organ o niej nie wiedział. Okoliczność ta bowiem zaistniała dopiero w dacie wydania prawomocnego wyroku sądu, tj. w 2015r., a organ dowiedział się o niej niezwłocznie z ww. pisma organu rentowego. Nie mogła ona stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz uzasadniała wszczęcie postępowania w nowej sprawie.

Dalej powołując się treść art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca oraz art. 78 ust.4 u.p.z. skarżący kasacyjnie wskazał, że przepisów tych wynika, iż w razie powzięcia wiadomości o przyznaniu bezrobotnemu renty z tytułu niezdolności do pracy za okres, w którym osoba ta miała status bezrobotnego, organ wszczyna nowe postępowanie w przedmiocie ustalenia, czy osoba ta spełnia przesłanki do utrzymania ww. statusu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 u.p.z. W razie uznania, że ich nie spełnia, organ wydaje decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego za okres wskazany w art. 78 ust. 4 u.p.z. nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności, a pobrane przez niego za ten okres świadczenia zalicza zgodnie z art. 78 ust. 1 u.p.z. na poczet przyznanego mu świadczenia socjalnego. Decyzja ta jest podstawą rozliczeń z organem rentowym stosownie do art. 78 ust. 3 tejże ustawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie sprzecznie zatem z ww. przepisami u.p.z. organ I instancji nie zastosował powyższego trybu, lecz przepisy K.p.a. o wznowieniu postępowania, w konsekwencji wydając decyzję z rażącym naruszeniem prawa i z tego względu dotkniętą wadą nieważności. Niezależnie od treści odwołania organ odwoławczy winien był stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji, ewentualnie ją uchylić, czego jednak nie uczynił i wadliwą decyzję utrzymał w mocy. W konsekwencji również decyzja organu odwoławczego rażąco narusza prawo i jest dotknięta wadą nieważności. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był w ramach kontroli legalności decyzji niezależnie od zarzutów i wniosków skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.) stwierdzić na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. nieważność obu decyzji (zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji), ewentualnie uchylić obie decyzje w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., czego jednak zaniechał pozostawiając w obrocie prawnym obie decyzje dotknięte wadą nieważności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i zarzuca naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji niedostrzeżenie naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), ewentualnie w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji obu instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a.). Rozbieżność wniosków co do skutków pominiętego przez Sąd I instancji naruszenia prawa wynika w okolicznościach niniejszej sprawy z odmiennej oceny tych samych naruszeń prawa dokonanych przez organy administracji. Uzasadnia to – przy rozpatrywaniu niniejszej skargi kasacyjnej – odniesienie się w pierwszej kolejności do stawianych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zaś ocena ich skutków dokonana zastanie w dalszej kolejności.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja podjęta w następstwie wznowienia postępowania, uchylająca wcześniejsze decyzje wydane w związku z przyznaniem skarżącemu statusu bezrobotnego i odmawiająca uznania skarżącego za osobę bezrobotną, Nie ulega wątpliwości, iż wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 K.p.a.) i stąd też wydanie decyzji w tym nadzwyczajnym trybie musi być poprzedzone rzetelnym zbadaniem zaistnienia przesłanek wymienionych m.in. w art. 145 K.p.a. Jednym z powodów wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi wydającemu decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). W realiach niniejszej sprawy za nową okoliczność uznane zostało nabycie przez skarżącego renty z tytułu niezdolności do pracy obejmujące okres, w którym uzyskał on status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Okoliczność ta – bez wątpienia istotna z punktu widzenia możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej (art. 2 ust. 1 pkt 2c u.p.z.) – winna zostać przede wszystkim oceniona i zweryfikowana na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Tak jednak się nie stało, co skutkowało bezkrytycznym powieleniem przez Sąd I instancji wadliwego stanowiska organów administracji.

Kluczowe znaczenie dla możliwości wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. ma łączne spełnienie trzech przesłanek: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały już w dniu wydania decyzji ostatecznej; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną (vide: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, W-wa 2012, s. 559 – 562). Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż uzyskanie przez skarżącego renty z tytułu niezdolności do pracy nastąpiło wyrokiem sądu powszechnego w 2015r. wydanym w następstwie odwołania od decyzji organu rentowego. O tym fakcie organ I instancji dowiedział się z pisma organu rentowego z dnia [...] września 2015r. Jakkolwiek w aktach sprawy brak jest powyższego wyroku przyznającego skarżącemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, to z niekwestionowanych okoliczności postępowania wynika, iż wyrok ten wydany został w 2015r., a tym samym nie istniał w dniu [...] listopada 2013r. tj. w dacie podjęcia ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu status osoby bezrobotnej i związany z tym zasiłek. Tym samym owa nowa okoliczność, na którą powoływały się organy wznawiając postępowanie w niniejszej sprawie nie istniała w dniu wydania ostatecznej decyzji. Okoliczność faktyczna istotna dla sprawy powstała po wydaniu ostatecznej decyzji daje podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie stanowi zaś podstawy do wznowienia postępowania (vide: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, W-wa 2012, s. 561).

Zasadnie zatem skarga kasacyjna wskazuje na naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, które nie zostało przez Sąd I instancji dostrzeżone stanowiąc tym samym zarówno naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie uchylenie decyzji wydanych z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi pomimo ww. wadliwości zaskarżonej decyzji. Powyższe uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Chybiony jest natomiast zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. Regulacje te stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa regulacja nie ma charakteru procesowego ale ustrojowy, określa bowiem podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd może w związku z tym naruszyć powołany przepis ustrojowy wyłącznie wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność (zgodność z prawem) kryterium kontroli (vide: wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017r. sygn. akt II OSK 1998/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej brak jest natomiast zarzutów wskazujących na to, że Sąd I instancji dokonał kontroli w oparciu o inne kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Podobnie nietrafiony jest zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.). Przepis ten także jest normą o charakterze ustrojowym, który określa podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania. Stąd też to czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu (vide: wyrok NSA z dnia 8 października 2015r. sygn. akt II GSK 2991/14; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016r. sygn. akt II GSK 912/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca oraz art. 78 ust. 1 i ust. 4 u.p.z. Zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji nie stosowały ww. regulacji prawnych w niniejszej sprawie, zaś przedmiotem kontroli sądowej była decyzja podjęta w toku wznowionego postępowania. Powyższe zawęża zakres niniejszego postępowania, a tym samym ogranicza regulacje prawne mogące stanowić wzorzec kontrolny służący ocenie legalności zaskarżonego wyroku. Wśród nich z pewnością nie znajdują się ww. przepisy u.p.z., choć na marginesie niniejszych rozważań wypada zgodzić się ze skarżącym kasacyjne, iż powyższe uregulowania stanowią na gruncie u.p.z. autonomiczną podstawę umożliwiającą z jednej strony pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku za okres, w którym bezrobotnemu przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy, z drugiej zaś zaliczenie na poczet świadczenia rentowego kwot pobranego zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Mając na uwadze wadliwość dokonanej – tak przez organy, jak i Sąd I instancji – oceny wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i przyjmując jednocześnie, że przyznanie skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy nie stanowiło nowej okoliczności, istniejącej w dniu wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu należnego z tego tytułu zasiłki, która nie była znana organowi ją wydającemu – uzasadniony jest wniosek, iż istota niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1c i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a w następstwie rozpoznania skargi uchylił także zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także postanowienie o wznowieniu postępowania wydane przez ten organ uznając, iż nie występowała w niniejszej sprawie, opisana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podstawa do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

Jednocześnie należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zapatrywania skarżącego kasacyjnie o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) decyzją wydaną w następstwie wznowienia postępowania. Przepisy K.p.a. nie definiują pojęcia rażącego naruszenia prawa, jednakże zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczne wywołane decyzją (vide: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, W-wa 2012, s. 636-637; wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994r. sygn. akt III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 910; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013r. sygn. akt I OSK 1683/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym za "rażące" wypada uznać jedynie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Uchylenie decyzji przyznającej skarżącemu zarówno status bezrobotnego, jak i decyzji rozstrzygających o zasiłku z tego tytułu i w następstwie tego odmowa uznania za osobę bezrobotną nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy uznane za działanie wywołujące skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności, w szczególności po skonfrontowaniu z treścią art. 78 ust. 3 u.p.z. przewidującego zarówno pozbawienie statusu bezrobotnego, jak i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który przyznano bezrobotnemu rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jednocześnie w powyższym kontekście wypada dostrzec, że już w piśmie z dnia [...] września 2015r. organ rentowy domagał się od organu I instancji wskazania rachunku bankowego, na który organ ten mógłby dokonać zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnego, co wypada uznać za wypełnienie dyspozycji art. 78 ust. 1 u.p.z.

Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (art. 258 – 261 P.p.s.a.).