Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 266/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 109, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K.L. na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 9013-00000002323/23 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach na rzecz K.L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji w Kielcach (dyrektor) postanowieniem z 20 kwietnia 2023 r.

nr 9013-00000002323/23 utrzymał w moc postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach (kierownik) z 7 marca 2023 r. nr 0238-2023-074

o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

Organ ustalił, że K. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją kierownika z 4 listopada 2022 r. nr [...]

w sprawie przyznania J. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, stanowiącej o uchyleniu decyzji z 19 grudnia 2018 r.

nr 0238-2018-037260 oraz o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 i nałożeniu sankcji w wysokości 808,17 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 61 § 1 K.p.a. Podniósł, że status strony postępowania administracyjnego kreuje przepis materialny, art. 28 K.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność jest przyznawana na wniosek - art. 21 ust. 1 ustawy

z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2022.1775, ze zm.). Określenie "na wniosek" oznacza, że organ I instancji związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie wydawane jest

w oparciu o zgromadzone we wniosku dane. Płatności obszarowe są płatnościami,

o które producent ubiega się dobrowolnie, zatem to wyłącznie na nim spoczywa obowiązek złożenia wniosku w taki sposób, aby organ odczytał żądanie wnioskodawcy zgodnie z jego wolą. W sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 - stroną postępowania jest J. L., który złożył wniosek na 2018 rok. Co prawda K. L. był pełnomocnikiem J. L., jednak pełnomocnictwo to zostało cofnięte 17 czerwca 2022 r. W ocenie organu nie ma więc wątpliwości, że K. L. nie jest stroną postępowania

w sprawie J. L.. W związku z powyższym nie można mówić

o naruszeniu art. 28 K.p.a., ponieważ K. L. nie złożył (w swoim imieniu) wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 r., pomimo tego, że był współwłaścicielem gospodarstwa i mógł to uczynić.

Organ wskazał, że konieczność ochrony procesowej podmiotu dysponującego tzw. prawem refleksowym powstaje tylko wówczas, gdy ma miejsce naruszenie interesu osoby trzeciej, wynikającego z konkretnej normy prawa materialnego, przy czym brak jest bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej, a normą prawa materialnego, z której wynika interes prawny podmiotu naruszającego ten interes. Interes prawny wynikać może tak z przepisów materialnych prawa administracyjnego, jak i cywilnego. W każdym jednak przypadku musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny. Zdaniem organu wnioskodawca nie wskazał i nie uprawdopodobnił w czym upatruje swojego interesu prawnego

w sprawie J. L. i na czym opiera swoje żądanie. Informacja o utracie prawa do uzyskania pomocy finansowej na operacje typu "Premia na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej" pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie i wykluczają oddziaływanie tego postępowania na interes prawny skarżącego.

Na powyższe postanowienie K. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie dowodu uzupełniającego z decyzji załączonych do skargi. Zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności gospodarczej"

w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020" (Dz.U.2016.1196 ze zm.) przez wadliwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy skarżący ma interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania oparty na tzw. prawie refleksowym,

- art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącego posiada on interes prawny we wznowieniu postępowania wznowionego, które doprowadziło do uchylenia decyzji kierownika wydanej dla J. L.. W następstwie uchylenia tej decyzji utracił bowiem prawo przyznane decyzją wydaną na jego wniosek przez dyrektora. Wyjaśnił, że decyzją z 4 listopada 2022 r. kierownik uchylił decyzję własną z 19 grudnia 2018 r. o przyznaniu J. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, odmówił przyznania tej płatności i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. K. L. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z 19 grudnia 2018 r., nie został też uznany za stronę we wznowionym postępowaniu zakończonym decyzją

z 4 listopada 2022 r. Ani kierownik ani dyrektor nie uwzględniły okoliczności, że dyrektor w oparciu o decyzję z 19 grudnia 2018 r. wydał decyzję z 25 maja 2020 r.

o przyznaniu K. L. pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego PRO W 2014-2020 z zastrzeżeniem warunków. Zgodnie z treścią § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 lipca 2016 r.: "Pomoc przyznaje się, jeżeli do użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, przyznano jednolitą płatność obszarową na podstawie przepisów

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub za rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy". Podstawą faktyczną w ramach wznowionego postępowania

w sprawie "Premii na rozpoczęcie działalności gospodarczej" było dla organów ustalenie, że do użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, których współwłaścicielem jest wnioskodawca K. L., nie została przyznana jednolita płatność obszarowa za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub za rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy.

Uchylenie decyzji z 9 grudnia 2018 r. we wznowionym postępowaniu, przeprowadzonym bez udziału K. L., spowodowało, że uchylona też została jako zależna od ww. aktu decyzja z 25 maja 2020 r. K. L. nie miał możliwości obrony swojego interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją z 4 listopada 2022 r., co spowodowało automatyczne pozbawienie go prawa nabytego do premii na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

W ocenie skarżącego w sprawie powstało dla niego prawo refleksowe do udziału w postępowaniu wznowionym dotyczącym decyzji wydanej dla J. L., gdyż zachowanie bytu prawnego decyzji wydanej dla J. L. uniemożliwiłoby następcze uchylenie decyzji wydanej dla skarżącego w sprawie premii na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej. Do powstania praw refleksowych konieczne jest wystąpienie związku pomiędzy sferami prawnymi co najmniej dwóch podmiotów prawa, polegającego na tym, że przyznanie lub odebranie uprawnienia albo nałożenie obowiązku na jeden z tych podmiotów może oddziaływać na uprawnienia lub wolności drugiego. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący wskazał na wyroki sądów administracyjnych.

Z powyższego wynika, że organ I instancji, wznawiając postępowanie

w sprawie płatności bezpośrednich dla J. L., powinien zbadać nie tylko czyich obowiązków lub praw będzie dotyczyć wszczęte postępowanie, lecz także na czyje prawa lub obowiązki wpłynie w taki sposób, by można było mówić o istnieniu po stronie zainteresowanych podmiotów interesu prawnego. Stanowisko przyjęte przez organy powoduje, że możliwości obrony przez skarżącego prawa nabytego na podstawie decyzji przyznającej mu premię na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej są ograniczone do minimum, a to narusza zasady praworządności

w postępowaniu (art. 7 k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 20 lipca 2023 r. sąd odczytał pismo pełnomocnika skarżącego z

19 lipca 2023 r. o odroczenie rozprawy z uwagi na konieczność wyjazdu do W. celem umożliwienia synowi złożenia dokumentów na studia. Pełnomocnik wskazał, że dokumenty będą przyjmowane jedynie 20 lipca 2023. Niezłożenie dokumentów skutkuje nieprzyjęciem kandydata.

Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy z uwagi na brak przesłanek, o których mowa w art. 109 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Sąd stwierdził podstawy do zastosowania względem kontrolowanego postanowienia środków określonych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej "p.p.s.a." z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie dyrektora o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, wydane na podstawie

art. 61a § 1 K.p.a Organ uznał bowiem, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.

Uzasadniając naruszenia przepisów postępowania należy mieć na uwadze, że instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydania ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie jest to decyzja kierownika z 4 listopada 2022 r. o uchyleniu decyzji z 19 grudnia 2018 r.

w przedmiocie przyznania J. L. płatności bezpośrednich na rok

2018 i odmowie przyznania tych płatności.

Zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w przepisie art. 16 § 1 K.p.a., decyzja taka może być wzruszona jedynie w wyjątkowych wypadkach – ściśle określonych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a § 1 K.p.a. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że przepisy K.p.a. – w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów – wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Jak wynika bowiem z art. 149 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko i wyłącznie w drodze postanowienia o wznowieniu postępowania. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji władny jest jedynie zbadać, czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy zostało wniesione

z zachowaniem ściśle określonych w K.p.a. terminów (etap wstępny postępowania). Takie postanowienie stanowi podstawę do przejścia do następnego etapu postępowania, tj. postępowania wyjaśniająco – rozpoznawczego. Na tym etapie właściwy organ bada przyczyny wznowienia oraz w przypadku stwierdzenia ich zaistnienia, rozstrzyga co do istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Z tego też względu postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 3 K.p.a., może być wydane jedynie w przypadku ujawnienia, że w podaniu o wznowienie nie wskazano przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i 145a § 1 K.p.a., bądź też nie został zachowany termin do jego złożenia, określony w art. 148 i 145a § 2 K.p.a.

W pozostałych przypadkach organ administracji zawsze ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie

z zasadami określonymi w art. 150 i 151 K.p.a.

W niniejszej sprawie istotne jest, że jako podstawę wznowienia postępowania skarżący podał przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Stosownie do powołanej regulacji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W takiej sytuacji organ, rozpatrując dopuszczalność wznowienia na wstępnym etapie postępowania nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony

w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż okoliczność ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Kwestia legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należy co do zasady do sfery materialnoprawnej, gdyż to przepisy prawa materialnego statuują legitymację materialną podmiotu żądającego wznowienia postępowania, a skoro tak, to nie jest dopuszczalne dokonanie oceny w zakresie prawa materialnego na etapie poprzedzającym wznowienie postępowania. Postępowanie wznowieniowe

na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest prowadzone zarazem co do tego, czy wnioskodawca jest stroną z punktu widzenia materialnoprawnego, jak i co do spełnienia przesłanki z tegoż przepisu. Jeżeli bowiem okaże się, że wnioskodawca nie jest stroną (nie ma w sprawie interesu materialnoprawnego), to jednocześnie należy stwierdzić, że nie wystąpiła w sprawie faktycznie podstawa wznowienia, wymagana do przejścia przez organ wznowieniowy do rozpatrzenia sprawy co do istoty i wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ustalenie przez organ orzekający w postępowaniu wznowieniowym, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. (por. wyroki NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06; z 6 maja 2010 r., II OSK 773/09; CBOSA).

Sąd podziela przedstawione wyżej poglądy i stwierdza, że badanie przymiotu strony w sprawie takiej jak rozstrzygana powinno nastąpić, po wznowieniu postępowania w sprawie, a nie na etapie wstępnym. Tylko w sytuacjach oczywistych organ może odmówić wznowienia postępowania z powołaniem się na odmowę przyznania przymiotu strony. Oczywistość taka musi wynikać, z wniosku o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Aby stwierdzić brak przymiotu strony postępowania organ m.in. analizował przepisy ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz zagadnienie tzw. "praw refleksowych". Tym samym nie można było uznać, że

w sprawie skarżący oczywiście nie jest "stroną" postępowania.

Zdaniem sądu w przypadku gdy w chwili złożenia żądania wznowienia (bądź wszczęcia) postępowania nie można było precyzyjnie i jednoznacznie ustalić, czy podmiot występujący z takim żądaniem posiada, czy nie posiada przymiotu strony

w rozumieniu art. 28 K.p.a., postępowanie administracyjne należało wznowić i w jego toku wyjaśnić wątpliwości dotyczące istnienia interesu prawnego wnoszącego podanie. Tymczasem organ nie tylko nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania, ale odmawiając skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego, opierając się na niemającym zastosowania w trybie wznowieniowym art. 61a § 1 K.p.a.

Podsumowując rozważania w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ponadto zawiera stwierdzenie, że składający podanie o wznowienie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną,

a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest

w istocie badaniem przesłanek wznowienia. To z kolei powinno nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może weryfikować twierdzenia strony dotyczące jej interesu prawnego w zakończonym postępowaniu zwykłym. Przymiot strony skarżącej organy winne są ocenić po wznowieniu postępowania, wyłącznie na podstawie art. 28 K.p.a.

Tym samym wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył art. 61a § 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w realiach niniejszej sprawy oraz

art. 149 § 1, § 1 oraz art. 151 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Przechodząc do rozważań dotyczących naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że badając przymiot strony K. L. w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie przyznania J. L. płatności bezpośrednich organ stwierdził, że skarżący nie ma interesu prawnego

w przyznaniu lub odmowie przyznania J. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stwierdzenie to jak wyżej wskazano jest równoznaczne ze stwierdzeniem braku przesłanki wznowieniowej określonej

w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Zdaniem sądu stanowisko organu jest nieprawidłowe i narusza art. 28 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Legitymacja do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tu w postępowaniu wznowieniowym) uzależniona jest od wykazania przez tę stronę normy prawa materialnego konstytuującej interes prawny strony oraz związku pomiędzy jej chronionym przez prawo interesem prawnym

a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Istoty interesu prawnego należy bowiem upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa. Dodać też trzeba, że interes prawny wynikać może nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, ale i cywilnego.

Na gruncie art. 28 K.p.a. przyjmuje się ponadto, że gdy decyzja rozstrzyga

o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu - postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku bezpośrednio. Gdy zaś decyzja rozstrzygająca o prawach

i obowiązkach jednego podmiotu odnosi skutek wobec praw i obowiązków innego podmiotu – postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tego innego pomiotu w sposób pośredni, przy czym przepis art. 28 K.p.a. nie stawia wymogu, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego podmiotu w sposób bezpośredni (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1493/17; CBOSA).

Interes prawny ponadto musi być interesem własnym, konkretnym, indywidualnym, aktualnym, realnym. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się

z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danej osoby musi wpływać na jej sytuację prawną (por. wyrok NSA

z 28 września 2009 r. sygn. akt II GSK 62/09; CBOSA).

Jedynie dodatkowo, w związku z pojawieniem się tego zagadnienia w toku postępowania należy wskazać, że na tle opisywanej sytuacji w doktrynie wykształcił się pogląd, co do możliwości wywodzenia interesu prawnego z tzw. "prawa refleksowego". Według tej teorii m.in. przy wywodzeniu interesu prawnego z tzw. "prawa refleksowego", należy mieć na względzie, że podstawę przyznania uprawnień jednemu podmiotowi, stanowią normy prawa materialnego inne niż te, z których wywodzi się interes osoby trzeciej.

Zdaniem sądu w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że ma interes prawny do bycia stroną w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji kierownika

z 4 listopada 2022 r. o uchyleniu decyzji z 19 grudnia 2018 r. w przedmiocie przyznania J. L. płatności bezpośrednich na rok 2018 i odmowie przyznania tych płatności. Wskazał bowiem na normę prawa, z której ten interes wynika. Jest nią przepis § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności gospodarczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020". Stosownie do powołanej regulacji pomoc przyznaje się, jeżeli do użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, przyznano jednolitą płatność obszarową na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub za rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy". Norma ta niewątpliwie kształtuje sytuację prawną skarżącego. Na jej podstawie może on domagać się konkretyzacji swojego uprawnienia.

Poza sporem przy tym jest, że podstawą faktyczną decyzji wydanej wobec skarżącego z 10 stycznia 2023 r., uchylającej decyzję z 25 maja 2022 r. i odmawiającej przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności gospodarczej" było dla organów ustalenie, że do użytków rolnych wchodzących

w skład gospodarstwa rolnego, których współwłaścicielem jest wnioskodawca K. L., nie została przyznana jednolita płatność obszarowa za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub za rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy. Nieprzyznanie tej płatności wynika właśnie

z decyzji kierownika z 4 listopada 2022 r., będącej wynikiem postępowania, którego wznowienia domaga się skarżący. Innymi słowy zachowanie bytu prawnego decyzji wydanej dla J. L. uniemożliwiłoby następcze uchylenie decyzji wydanej dla skarżącego w sprawie premii na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Interes skarżącego jest zatem interesem własnym, konkretnym, zindywidualizowanym oraz aktualnym i realnym a nie interesem ewentualnym.

W konsekwencji sąd akceptuje stanowisko skarżącego, że stanowisko przyjęte przez organy powoduje, że możliwości obrony przez skarżącego prawa nabytego na podstawie decyzji przyznającej mu pomoc finansową na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej zostały ograniczone.

W realiach niniejszej sprawy należy również wskazać, że uzyskanie przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym jest niezależne od tego, czy w postępowaniu zwykłym konkretny podmiot brał udział jako strona, czy też nie. Stroną takiego postępowania nadzwyczajnego może być bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego, ale każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki tego postępowania, np. uchylenia decyzji jak w niniejszym przypadku (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r., II OSK 3799/19; CBOSA).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania

i przyjmie, że skarżący K. L. posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie przyznania J. L. płatności bezpośrednich oraz wyda stosowne rozstrzygnięcia, o których mowa

w art. 149 § 1 i art. 151 K.p.a.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie, postanowienie organu I instancji zapadło z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu w ramach ponownego rozpoznania sprawy. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również postanowienia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Wyjaśnienia ponadto wymaga, że sąd nie znalazł podstaw do odroczenia rozprawy, o co wnioskował pełnomocnik skarżącego. Stosownie do treści art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Analizując uzasadnienie wniosku

o odroczenie rozprawy, sąd doszedł do przekonania, że nie wystąpiła żadna sytuacja wymieniona w przywołanym przepisie. Konieczność wyjazdu do W. celem umożliwienia synowi złożenia dokumentów na studia nie stanowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć. Powszechnie wiadomym jest, że co do zasady absolwenci szkół średnich, maturzyści są osobami pełnoletnimi i mogą samodzielnie złożyć dokumenty na studia, nawet gdy wybrana szkoła wyższa znajduje się poza ich miejscem zamieszkania, tak jak w tym przypadku w W., skomunikowanej

z K. zarówno połączeniami kolejowymi jak i autobusowymi. Należy ponadto zauważyć, że zakres załączonego do skargi pełnomocnictwa nie został ograniczony co do możliwości udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Pełnomocnik skarżącego mógł zatem ustanowić pełnomocnika substytucyjnego.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (wpis od

skargi – 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) w punkcie 2 sentencji wyroku sąd orzekł na podstawie

art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).