Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1023/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 września 2022 r., nr SKO Gd/1687/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Somonino z dnia 23 lutego 2022 r., nr GOPS-ŚR.262-2022, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej B. D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z 28 czerwca 2019 r. B. D. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Wójta Gminy S. (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką R. K.

Decyzją z 10 lipca 2019 r. Wójt odmówił Wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na R. K.

Od ww. decyzji Strona nie wniosła odwołania, w związku z czym decyzja stała się ostateczna.

Pismem z 14 sierpnia 2020 r. Wnioskodawczyni wystąpiła do Wójta z wnioskiem

o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 10 lipca 2019 r. podnosząc,

że została ona doręczona z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

Postanowieniem z 10 września 2020 r. Wójt wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z 10 lipca 2019 r. i po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją z 20 października 2020 r. uchylił swoją decyzję z 10 lipca 2019 r.

Następnie decyzją z 16 grudnia 2020 r. Wójt odmówił Wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na R. K.

W wyniku odwołania wniesionego od decyzji z 16 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją

z 5 maja 2021 r. uchyliło ją i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzja Wójta z 16 grudnia 2020 r. została skierowana do M. Ż., który został wymieniony w części wstępnej decyzji między wskazaniem podstawy prawnej a sentencją odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium M. Ż. faktycznie nie był stroną tego postępowania, a jedynie pełnomocnikiem Strony. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wskazanie

w treści decyzji pełnomocnika strony stanowi kwalifikowaną wadę decyzji, która musi prowadzić do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kolegium podniosło, że skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną tego postępowania stanowi ciężką, kwalifikowaną wadę wymienioną w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: "k.p.a.". Wada ta uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji nią dotkniętej. Organ odwoławczy zaznaczył,

że w postępowaniu odwoławczym nie ma możliwości wydania takiego rozstrzygnięcia, tym samym ustalenie, że decyzję skierowano do osoby nie będącej stroną, powinno prowadzić do jej uchylenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji.

Na decyzję Kolegium z 5 maja 2021 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku", "Sąd"), który wyrokiem

z 30 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 629/21 uchylił decyzję Kolegium z 5 maja 2021 r., poprzedzającą ją decyzję Wójta z 16 grudnia 2020 r. oraz decyzję Wójta z 20 października 2020 r.

W uzasadnieniu WSA w Gdańsku wskazał, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane

w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, tj. po wznowieniu postępowania, które zostało zakończone ostateczną decyzją Wójta z 10 lipca 2019 r., którą odmówiono Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę R. K.

Sąd wskazał, że postępowanie wznowieniowe zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącej z 14 sierpnia 2020 r. Postanowieniem z 10 września 2020 r. Wójt wznowił postępowanie w niniejszej sprawie i w jego wyniku wydał dwie decyzje, w tym decyzję

z 16 grudnia 2020 r., która bezpośrednio poprzedziła kontrolowaną decyzję i była przedmiotem zaskarżenia do Kolegium. Oprócz decyzji z 16 grudnia 2020 r. Wójt wydał również decyzję z 20 października 2020 r., którą uchylił swoją ostateczną decyzję

z 10 lipca 2019 r. Oznacza to, że w wyniku wznowienia postępowania organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcia nieprzewidziane w przepisach procedury administracyjnej, uchybiając dyspozycji przepisu art. 151 k.p.a. Sąd podkreślił, że postanowienie

o wznowieniu postępowania wszczyna jedno postępowanie administracyjne, w którym bada się przyczyny wznowienia, jak i istotę sprawy. Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie

i rozstrzygnięcie sprawy, przy czym wynik tego postępowania musi nastąpić w formie jednej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. WSA w Gdańsku podniósł, że skoro organ prowadzi jedno postępowanie to powinno się ono zakończyć wydaniem jednej, a nie dwóch decyzji (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie).

Decyzją z 9 czerwca 2021 r. Wójt odmówił Wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką R. K.

W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Kolegium decyzją

z 16 marca 2022 r. utrzymało ją w mocy.

Na decyzję Kolegium z 16 marca 2022 r. Strona wniosła skargę do WSA

w Gdańsku, który wyrokiem z 26 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 409/22 stwierdził nieważność zarówno zaskarżonej, jak poprzedzającej ją decyzji Wójta z 9 czerwca 2021 r.

Dokonując kontroli legalności powyższych rozstrzygnięć Sąd stwierdził, że zostały one podjęte w warunkach naruszających zasadę res iudicata (powagę rzeczy osądzonej). Sąd zwrócił uwagę, że obie decyzje Wójta (z 10 lipca 2019 r. i z 9 czerwca 2021 r.) zostały wydane w odpowiedzi na ten sam wniosek Skarżącej (z 28 czerwca 2019 r.), zatem

w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje dotyczące tego samego żądania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, albowiem w sprawie występują te same podmioty (Skarżąca i Wójt), dotyczy ona tego samego przedmiotu (przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną R. K.) i tego samego stanu prawnego

w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Ponowne orzekanie w tym samym przedmiocie było zatem niedopuszczalne ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zobowiązał organ pierwszej instancji do zakończenia wznowionego postanowieniem z 10 września 2020 r. postępowania w jeden ze sposobów wskazanych w art. 151 k.p.a.

Decyzją z 23 lutego 2022 r. Wójt, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej: "u.ś.r.", odmówił Wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na R. K.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w dniu 28 czerwca 2019 r. Strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką R. K. legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wójt podał, że decyzją z 16 grudnia 2020 r. odmówił Stronie przyznania wnioskowanego świadczenia, lecz decyzją z 5 maja 2021 r. Kolegium uchyliło ją w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji wskazał również,

że wyrokiem z 30 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 629/21 WSA w Gdańsku uchylił decyzję Kolegium z 5 maja 2021 r., decyzję Wójta z 16 grudnia 2020 r. oraz decyzję Wójta z 20 października 2020 r.

Po przytoczeniu treści przepisów art. 17 ust. 1, 1a i 1b u.ś.r. organ pierwszej instancji podał, że R. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 10 czerwca 2015 r., z którego wynika, że niepełnoprawność istnieje od 55. roku życia. W związku z tym Strona nie spełnia przesłanek uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem 18. lub 25. roku życia, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Analizując zależność pomiędzy sprawowaniem opieki przez Wnioskodawczynię nad niepełnosprawną matka a rezygnacją z pracy zarobkowej, niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej organ pierwszej instancji wskazał, że Strona nie podejmowała pracy zarobkowej, ostatni raz była zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku do 13 lipca 2016 r. Odwołując się natomiast do ustaleń wywiadu środowiskowego Wójt ocenił, że opieka sprawowana przez Wnioskodawczynię nad matką nie jest tak absorbująca aby Strona, przy należytej organizacji czasu, nie mogła podjąć zatrudnienia. Zdaniem organu pierwszej instancji zakres czynności wykonywanych przez Wnioskodawczynię oraz częstotliwość czynności wobec niepełnosprawnej matki pozwala na podjęcie zatrudnienia przez Stronę w pełnym, czy też w zmniejszonym wymiarze.

W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Kolegium decyzją

z 26 września 2022 r. utrzymało ją w mocy.

Kolegium nie podzieliło stanowiska Wójta w kwestii zaistnienia w sprawie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. W ocenie organu odwoławczego nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny (dalej: "TK") za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok z 21 października 2014 r. sygn. akt

K 38/13). Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Kolegium podniosło,

że ww. wyrok przesądza o tym, iż organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone

w art. 17 u.ś.r., tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez TK ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Organ odwoławczy uznał natomiast za prawidłowe ustalenie organu pierwszej instancji, że w sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez Stronę z zatrudnienia a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. W tym zakresie zwrócono uwagę, że z zestawienia czynności sprawowanych w ramach opieki wynika, iż Wnioskodawczyni wykonuje czynności pielęgnacyjno-opiekuńcze (kąpiel, mycie włosów), mierzy ciśnienie poziom cukru, robi zastrzyki i podaje leki, a także sprząta, robi zakupy i przygotowuje posiłki. Zdaniem Kolegium formy i zakres pomocy udzielanej przez Stronę nie wykluczają możliwości podjęcia przez nią aktywności zawodowej. Podkreślono, że za czynności związane

z opieką nad osobą niepełnosprawną nie można uznać czynności wykonywanych

w ramach życia rodzinnego takich jak: pilnowanie przyjmowania leków, wizyt lekarskich, sprzątania czy przygotowywania posiłków. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że matka Wnioskodawczyni nie jest osobą leżącą, niezdolną do samodzielnego funkcjonowania. Zauważono również, że R. K. zamieszkuje wraz z mężem (aktywnym zawodowo) w domu jednorodzinnym. W tym samym budynku mieszka także druga córka (bierna zawodowo) wraz ze swoją rodziną.

Podsumowując Kolegium podniosło, że zakres wymaganej przez R. K. opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez Stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wskazano, że matka Wnioskodawczyni może liczyć na pomoc męża

(w ograniczonym zakresie ze względu na jego aktywność zawodową) oraz drugiej córki (bezrobotnej) mieszkającej w tym samym budynku. Tym samym, istnieje możliwość takiej organizacji opieki nad R. K., aby Strona mogła podjąć aktywność zawodową.

W skardze na decyzję Kolegium z 26 września 2022 r. B. D., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie,

że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Stawiając powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak

i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniesiono również o skierowanie sprawy do rozpoznania

w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazano, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka.

W ocenie Skarżącej nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez nią matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17

ust. 1 u.ś.r. Zaznaczono, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) stanowi,

że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 26 września 2022 r. utrzymująca

w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 23 lutego 2022 r. odmawiającą przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką R. K.

Dokonując kontroli legalności powyższych rozstrzygnięć Sąd stwierdził, że zostały one podjęte w warunkach naruszających zasadę res iudicata (powagę rzeczy osądzonej), co skutkowało stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który stanowi, że uwzględniając skargę na decyzję sąd stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że stwierdzenie nieważności decyzji ze względu na to, że sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną wydaną przed weryfikowaną decyzją, jest konsekwencją wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Jeżeli pomimo to została wydana kolejna decyzja, konieczne staje się stwierdzenie jej nieważności. Warunkiem stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest ustalenie, że w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których ta pierwsza jest ostateczna (zob. P. Przybysz, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., teza 23 oraz przywołane tam orzecznictwo). Okoliczność ta (res iudicata) następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.

Również w judykaturze wskazuje się, że decyzja organu administracji publicznej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a niestanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, bądź

w sposób milczący, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji (domniemania milczącego załatwienia sprawy) w ustalonym przez prawo trybie. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne, i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2016 r. sygn. akt

I OSK 1467/16, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Należy wskazać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane przez Skarżącą, która 28 czerwca 2019 r. wystąpiła do Wójta z wnioskiem

o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką R. K.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Wójt 10 lipca 2019 r. wydał decyzję, którą odmówił Skarżącej wnioskowanego świadczenia. Od decyzji tej Strona się nie odwołała, w związku z czym decyzja stała się ostateczna.

Wnioskiem z 14 sierpnia 2020 r. Skarżąca wystąpiła do Wójta o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 10 lipca 2019 r.

Postanowieniem z 10 września 2020 r. Wójt wznowił postępowanie administracyjne zakończone swoją ostateczną decyzją z 10 lipca 2019 r. i po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydał dwie decyzje. Decyzją z 20 października 2020 r. uchylił swoją decyzję z 10 lipca 2019 r., natomiast decyzją z 16 grudnia 2020 r. odmówił Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na R.K.

W wyniku odwołania wniesionego przez Skarżącą od decyzji z 16 grudnia 2020 r. Kolegium decyzją z 5 maja 2021 r. uchyliło ją i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Kolegium z 5 maja 2021 r. Strona wniosła skargę do WSA

w Gdańsku, który wyrokiem z 30 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 629/21 uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium z 5 maja 2021 r., poprzedzającą ją decyzję Wójta

z 16 grudnia 2020 r. oraz decyzję Wójta z 20 października 2020 r. Wyrok ten jest prawomocny, albowiem żadna ze stron postępowania nie wywiodła od niego skargi kasacyjnej.

Skutkiem uchylenia przez WSA w Gdańsku decyzji Kolegium z 5 maja 2021 r. oraz decyzji Wójta z 16 grudnia 2020 r. i z 20 października 2020 r. jest to, że sprawa zainicjowana wnioskiem Skarżącej z 28 czerwca 2019 r. znalazła się ponownie na etapie postępowania wznowionego przez organ pierwszej instancji postanowieniem z 10 września 2020 r. Obowiązkiem Wójta było więc zakończenie wznowionego postępowania w jeden ze sposobów wskazanych w art. 151 k.p.a.

W myśl ww. regulacji organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).

Z chronologii sprawy wynika natomiast, że nie czekając na wynik postępowania sądowego zainicjowanego przez Stronę skargą na decyzję Kolegium z 5 maja 2021 r., Wójt wydał 9 czerwca 2021 r. decyzję, którą odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką R. K.

Decyzja Wójta z 9 czerwca 2021 r. została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z 16 marca 2022 r., jednakże wyrokiem z 26 października 2022 r. sygn. akt

II SA/Gd 409/22 WSA w Gdańsku stwierdził nieważność tych rozstrzygnięć. Wyrok ten jest prawomocny.

Z przekazanych przez organ odwoławczy akt administracyjnych sprawy wynika,

że decyzją z 23 lutego 2022 r. Wójt ponownie odmówił Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na R. K. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z 26 września 2022 r.

Przedstawiona powyżej chronologia wydawania kolejnych rozstrzygnięć prowadzi do wniosku, że orzekające w sprawie organy ponownie naruszyły zasadę powagę rzeczy osądzonej, co obligowało Sąd do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzje Wójta z 10 lipca 2019 r. i z 23 lutego 2022 r. zostały wydane w odpowiedzi na ten sam wniosek Skarżącej (z 28 czerwca

2019 r.), zatem w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje dotyczące tego samego żądania. Tym samym, istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, albowiem w sprawie występują te same podmioty (Skarżąca i Wójt), dotyczy ona tego samego przedmiotu (przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z opieką nad niepełnosprawną R. K.) i tego samego stanu prawnego

w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Ponowne orzekanie w tym samym przedmiocie było zatem niedopuszczalne ze względu na wskazaną wyżej zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Końcowo należy wskazać, że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133

§ 1 P.p.s.a.). Sąd przyjął, że przekazane przez Kolegium przy piśmie z 28 listopada 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę akta sprawy są kompletnymi aktami postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem Skarżącej z 28 czerwca 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką R.K.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a., stwierdził nieważność zarówno zaskarżonej decyzji Kolegium z 26 września 2022 r., jak

i poprzedzającej ją decyzji Wójta z 23 lutego 2022 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji zakończy wznowione postanowieniem z 10 września 2020 r. postępowanie w jeden ze sposobów wskazanych w art. 151 k.p.a.

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, Sąd nie dokonywał oceny zasadności sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r.,

poz. 1800), zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącej kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożyła strona skarżąca w skardze (k. 2v akt sądowych), a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.[pic]