Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1323/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art 48 ust 2   i ust 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. spraw ze skarg J. M. i L. W. na decyzję nr 318/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 lipca 2024 r., znak WOB.7721.161.2024.NOGI w przedmiocie nienałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg J. M. oraz L. E. W. – K. jest decyzja nr 318/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2024 roku, znak: WOB.7721.161.2024.NOGI utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 11 kwietnia 2024 r., znak: ROIK I.5160.146.2022.SRZ, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. nie nałożono na inwestora, tj.: K. Sp. z o.o., ul. [...] nr [...], [...] "obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie i rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany przy ul. [...] nr [...] na działkach nr [...] i [...] obr [...] K. realizowanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27.12.2018 r., znak: AU-01-1.6740.2.1301.2018.KPA, do stanu zgodnego z prawem, bowiem taki stan został osiągnięty".

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

Decyzją nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27 grudnia 2018 r., znak: AU-01-1.6740.2.1301.2018.KPA Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę pn.: "Nadbudowa wraz z rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o budynek mieszkalny jednorodzinny - docelowo w zabudowie bliźniaczej, z garażem podziemnym na działkach nr [...] i [...] obr. 1. w K. wraz z przebudową istniejących instalacji zewnętrznych: wod.-kan., wentylacji mechanicznej, gazu, C.O., elektrycznymi, ETAP X - budowa garażu podziemnego wspólnego dla budynków A i B na dz. nr [...] i [...], budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego B na dz. nr [...] i [...] o powierzchni zabudowy 98.72m2, przebudowa instalacji gazowej dla budynku A i B na dz. nr [...] i [...], przebudowa instalacji wodnej dla budynku A i B na dz. nr [...] i [...], przebudowa instalacji kanalizacyjnej dla budynku A i B na dz. nr [...] i [...], przebudowa instalacji elektrycznej dla budynków A i B na dz. nr [...] i [...], budowa instalacji wewnętrznych: CO, CCW, gazu, elektrycznej, wod.-kan., wentylacji mechanicznej w budynku B, etap Y - nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy 137,31m2 - zwanej dalej inwestycją".

Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r., znak: WI-I.7840.2.9.2019.EM utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27 grudnia 2018 r.

Następnie wyrokiem z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 801/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w związku z wycofaniem skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 2189/20 umorzył postępowanie kasacyjne.

W dniu 18 sierpnia 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne dotyczące robót budowlanych prowadzonych na dz. ewid. nr [...] i [...] obr. [...] w K.. W toku tych czynności ustalono, że inwestorem przedmiotowych robót jest K. sp. z o.o. z siedzibą K.. Obecny w trakcie kontroli kierownik budowy - W. H. wskazał do protokołu, iż wyrok WSA z dnia 8.11.2019 sygn. II SA/Kr 801/19 na dzień dzisiejszy nie posiada klauzuli prawomocności, natomiast decyzja pozwolenia na budowę posiada klauzulę ostateczności z dnia 03.08.2022 r. W chwili obecnej inwestor realizuje etap X z decyzji pozwolenia na budowę, czyli budynek oznaczony "B" na planie zagospodarowania z projektu budowlanego. W tym zakresie wykonano: ściany konstrukcyjne garażu podziemnego, ściany parteru, ściany 1 piętra i ściany 2 piętra (w dachu), wykonano wszystkie stropy pomiędzy kondygnacjami. Z uwagi na nośność i okresy technologiczne wylewania stropów - stropy są podparte metalowymi podporami. Na ściankach kolankowych 2 piętra zamontowane są murłaty. Nie są prowadzone roboty w budynku oznaczonym lit. "A " objętym etapem Y w pozwoleniu na budowę. Budynek nr [...] (etap Y) jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i wymaga dojścia, dojazdu, które są zabezpieczone zadaszeniem wykonanym z desek na budynku "B".

Ponadto skontrolowano wpisy w dzienniku budowy. Wpis z dnia 16.08.2022 dokonany przez Inwestora brzmi: "Proszę o wstrzymanie prac etapu Y i zabezpieczenie wykonanych prac". Kierownik budowy poinformował, że obecnie wykonywane są roboty zabezpieczające polegające na: zabezpieczeniu konstrukcji budynku w etapie X, a w szczególności ściany szczytowej i kolankowych 2 piętra (w dachu). W budynku B wykonano podejścia kanalizacyjne do parteru i wodę do 2 piętra - pion. W garażu i parterze wykonano podejścia elektryczne. W poziomie parteru rozpoczęto montaż stolarki aluminiowej.

W dniu 25 sierpnia 2022 r. w siedzibie PINB stawił się W. H. - kierownik budowy, przedkładając do protokołu wykaz wymaganych i prowadzonych robót zabezpieczających przy przedmiotowej inwestycji, zgodnie z wpisem do dziennika budowy z dnia 22 sierpnia 2022 r., a ponadto przedłożył dziennik budowy z aktualnymi wpisami na dzień 25 sierpnia 2022 r.

Ponadto, upoważniony pracownik PINB dokonał wpisu w dzienniku budowy na dzień 25 sierpnia 2022 r. o następującej treści: "Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w dniu 18.08.2022 r. roboty budowlane winny być wstrzymane z uwagi na niewykonalność decyzji pozwolenia na budowę po wyroku WSA i NSA. Mogą być wykonywane tylko roboty zabezpieczające dotychczas wykonany zakres inwestycji ".

Postanowieniem z dnia 16 września 2022 roku PINB wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych realizowanych w okolicznościach uwzględnienia przez WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku, sygnatura: II SA/Kr 801/19, skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27.12.2018 r., znak: AU-01-1.6740.2.1301.2018.KPA, pozwolenia na budowę dla realizacji inwestycji pn. "Nadbudowa wraz z rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego o budynek mieszkalny jednorodzinny – docelowo w zabudowie bliźniaczej, z garażem podziemnym na działkach nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] nr [...] wraz z przebudową instalacjami wewnętrznymi: wod-kan, wentylacji mechanicznej, gazu, c.o.,, elektrycznymi (...).", po postanowieniu NSA z dnia 29.06.2022 r., sygn. akt II OSK 2189/20, o umorzeniu postępowania kasacyjnego z uwagi na wycofanie wniosku.

Jednocześnie w tym samym postanowieniu ustalono następujące wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń w zakresie budynku oznaczonym literą "B" na planie zagospodarowania terenu inwestycji:

1. wykonać elementy żelbetowe ostatniej kondygnacji, wieńców i trzpieni spinających ściany poziomu poddasza i zabezpieczenie istniejących ścian murowych i zbrojenia przed wpływem warunków atmosferycznych,

2. wykonać zadaszenie ostatniej kondygnacji na istniejących ścianach konstrukcyjnych wraz z wykonaniem izolacji przeciwwodnej,

3. dokończyć montaż stolarki aluminiowej zabudowanej częściowo w ścianach zewnętrznych budynku,

4. wykonać skuteczne odwodnienie budynków "A" i "B" wraz z odprowadzeniem wód opadowych do istniejącego szczelnego zbiornika na wody opadowe,

5. wykonać brakujące izolacje przeciwwodne elementów konstrukcyjnych i przegród nad garażem oraz dylatacji termicznej garażu i poziomu "0",

6. demontaż szalunków i deskowań wynikających z procesów technologicznych obecnie podpartych i umocnionych,

7. Wykonać tymczasowe oświetlenie dojścia do użytkowanego budynku nr [...],

8. Wykonać niezbędne zabezpieczenia BHP w tym trwałe zadaszenie na dojściu do użytkowanego budynku nr [...], zgodnie z zaleceniami PIP.

Następnie w dniu 24 października 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny na przedmiotowej działce w trakcie których stwierdzono, iż "nie są prowadzone roboty budowlane w budynku oznaczonym literą "B". Jedynie jeden pracownik wykonuje wykop pod murek oporowy schodów terenowych od północnej strony budynku "B".

W związku z tym decyzją z dnia 31 października 2022 r., PINB na podstawie art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi wykonać rozbiórkę wybudowanego muru oporowego z pustaków szalunkowych do zalania betonem o długości L=23,0 m, szerokości 0,25 m i wysokości od 0,40 do 1,0 m dla zewnętrznych schodów terenowych, zlokalizowanego przy północnej ścianie budynku "B" na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] nr [...] w K., wykonywanego po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem PINB z dnia 16.09.2022 r.

Od ww. decyzji odwołania wnieśli K. B. oraz K. sp. z o.o.

Ponadto PINB decyzją z dnia 10 marca 2023 r., znak: ROIK 1.5160.146.2022.SRZ, którą na podstawie art. 50a pkt 2 Pr. bud. nakazano inwestorowi, tj.: K. Sp. z o.o., ul. [...] nr [...], [...] wykonać "rozbiórkę zrealizowanej docelowo części projektowanego zagospodarowania terenu od strony wschodniej i północnej przy budynku " B " (oznaczenie budowlane) zlokalizowanego na działce nr [...] i [...] obr [...] przy ul. [...]. nr [...] w K., wykonywanej po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem PINB z dnia 16.09.2022 r" znak: ROiK i.5160.146.2022.SRZ, poprzez: 1. rozbiórkę docelowo zrealizowanej części projektowanego zagospodarowania od strony północnej i wschodniej wykonanej z kostki brukowej na powierzchni 76,35 nr 2. rozbiórkę wykonanego docelowego odwodnienia liniowego przed pochylnią ciągu pieszego od strony północnej budynku " B " o długości 1,60 m; 3. rozbiórkę wykonanego docelowego odwodnienia liniowego przed wjazdem do garażu podziemnego o długości 10,50 m, 4. rozbiórkę docelowej projektowanej studni na wody opadowe wykonanej z kręgów betonowych Dn 1000 mm i głębokości 2,0 m, usytuowanej przed wjazdem do garażu podziemnego ".

Od ww. decyzji odwołanie wniosła K. sp. z o.o.

O rozpoznaniu powyższych odwołań MWINB decyzją z dnia 23 lutego 2024 r., nr 78/2024 uchylił decyzję PINB z dnia 31 października 2022 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji, natomiast decyzją z dnia 23 lutego 2024 r., nr 79/2024 uchylił decyzję PINB z dnia 10 marca 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji.

Decyzja nr 79/2024 stała się prawomocna, natomiast od decyzji nr 78/2024 został wniesiony sprzeciw przez J. M..

Po rozpoznaniu wniesionego sprzeciwu WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 515/24 uchylił decyzję MWINB z dnia 23 lutego 2024 r., nr 78/2024. Powyższy wyrok stał się prawomocny.

Prowadząc ponownie postępowanie odwoławcze od decyzji PINB z dnia 31 października 2022 r., MWINB decyzją z dnia 1 lipca 2024 r., nr 283/2024 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 r. a polegających na budowie muru oporowego z pustaków betonowych o długości 16,70 m na działce nr [...] obr. [...] K. przy [...] nr [...] w K..

Następnie PINB decyzją z dnia 11 kwietnia 2024 r., znak: ROIK 1.5160.146.2022.SRZ PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie nałożył na inwestora, tj.: K. Sp. z o.o., ul. [...] nr [...], [...] "obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie i rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany przy ul. [...] nr [...] na działkach nr [...] obr [...], realizowanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27.12.2018 r., znak: AU-01-1.6740.2.1301.2018.KPA, do stanu zgodnego z prawem, bowiem taki stan został osiągnięty".

Od ww. decyzji odwołania wniosły J. M. działająca przez pełnomocnika r. pr. D. P. oraz L. W. działająca przez pełnomocnika adw. K. K.-G..

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r. nr 674/2024 MWINB na podstawie art. 134 Kpa stwierdził, że odwołanie P. L. E. [...] działającej przez pełnomocnika adw. K. K.-G. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania MWINB decyzją nr 318/2024 z dnia 28 lipca 2024 roku, znak: WOB.7721.161.2024.NOGI utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 11 kwietnia 2024 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po doręczeniu inwestorowi przedmiotowego postanowienia PINB w 16 września 2022 roku (a zatem po dniu 28 września 2022 r.) inwestor kontynuował roboty budowlane. Analiza akt przedmiotowej sprawy bowiem wykazała, że upoważnieni pracownicy PINB dokonali kontroli przedmiotowej budowy w dniu 18 sierpnia 2022 r., przy czym kolejne czynności PINB zrealizował w trakcie oględzin w dniu 24 października 2022 r. Powyższe stanowiło z kolei podstawę do przyjęcia przez PINB, iż inwestor nie respektuje wydanego względem przedmiotowej inwestycji postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, wobec czego w dniu 31 października 2022 r. organ I instancji wydał decyzję na podstawie art. 50a pkt 2 Pr. bud., którą nałożył na inwestora obowiązek rozbiórki muru oporowego. W wyniku wniesienia odwołania na ww. decyzję, MWINB prowadził odrębne postępowanie odwoławcze znak: WOB.7721.537.2022,

Co istotne, w dniu 17 listopada 2023 r. PINB przeprowadził ponowne oględziny na terenie przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których dokonano szczegółowych pomiarów muru objętego niniejszym postępowaniem. Wedle powyższego, przedmiotowy mur oporowy zlokalizowany przy północnej ścianie budynku "B" wykonano z pustaków betonowych o łącznej długości 16,70 m (odcinki o długości 10,7\ m + 4,68 m + 1,30 m), wysokości maksymalnej 1 m na długości odcinka 10,72 m oraz wysokości > maksymalnej od 1,0 m do 0,53 m na pozostałej części, przy czym jego szerokość na całej długości wynosi 20 cm.

MWINB decyzją z dnia 1 lipca 2024 r., nr 283/2024, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 r., znak: ROiK l.5160.146.2022.SRZ, a polegających na budowie muru oporowego z pustaków betonowych o długości 16,70 m na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] nr [...] w K..

Ponadto MWINB uznał, że wykonanie robót budowlanych w efekcie których doszło do skutecznego odwodnienia budynku "A" i "B" a także zrealizowania niezbędnych zabezpieczeń BHP, stanowiło w istocie wypełnienie obowiązku, o którym mowa w punkcie 4 postanowienia PINB z dnia 16 września 2022 r. Z uwagi na powyższe, MWINB decyzją z dnia 23 lutego 2024 r., nr 79/2024, uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji. Od ww. decyzji nie został wniesiony sprzeciw do WSA.

Z tego względu na gruncie niniejszej sprawy na dzień orzekania brak jest konieczności wykonywania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Jakkolwiek MWINB wskazał, iż przedmiotowe roboty budowlane prowadzono na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem art. 28 ust. 1 Pr. bud., tak niniejszą decyzją zostały zalegalizowanie z uwagi na spełnienie przestanek wynikających z procedury naprawczej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego MWINB stwierdził, że zrealizowane po utracie przez decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27 grudnia 2018 r., znak: AU-01-1.6740.2.1301.2018.KPA o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przymiotu wykonalności roboty budowlane należy uznać za niezbędne celem zabezpieczenia dotychczas zrealizowanej budowy przed warunkami atmosferycznymi czy też samoistnym zniszczeniem z uwagi na jej niepełną konstrukcję wpływającą na stabilność, a także takich, które służyć będą zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi ze strony niedokończonych fragmentów zabudowy. Tym samym należy podnieść, że jedyną wadliwością realizowanych robót budowlanych był fakt ich wykonywania pomimo niewykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym brak jest na gruncie niniejszej sprawy podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, gdyż w ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Nadto analiza wpisów kierownika budowy do dziennika budowy wykazała, iż wszystkie zrealizowane dotąd prace należy uznać za roboty zabezpieczające, wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Wymaga podkreślenia, że naruszenia prawa budowlanego nie stanowi realizacja obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów, w tym zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu - w realiach niniejszej sprawy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] - w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia łudzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (art. 61 ustawy Prawo budowlane, a także wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 219/0; WSA w Gliwicach z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt IISA/G1852/12).

Wyjaśnić należy, że rzeczą organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie była ocena wykonanych na podstawie nieostatecznej i niewykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, co nastąpiło w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sad Administracyjny decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 26 kwietnia 2019 r., znak: WI-I.7840.2.9.2019.EM utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27.12.2018 r., znak: AU-01-1.6740.2.1301.2018.KPA.

W tym zaś zakresie należało stwierdzić, że choć roboty zostały wykonane bez uzyskania stosowanego pozwolenia bądź dokonania zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1), to jednak nie zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2).

Podczas prowadzonych czynności kontrolnych PINB nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie organizacji placu budowy. Zdaniem MWINB porównując zapisy zawarte w protokołach z czynności kontrolnych z materiałem fotograficznym oraz projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Krakowa, nie ma podstaw do stwierdzenia, iż roboty budowlane prowadzone były w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1 pkt. 2 Pr. bud. tj. nie stwierdzono robót budowlanych prowadzonych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska.Wykonany obiekt pozostaje w dobrym stanie technicznym. W zakresie zaś spornych robót zrealizowanych po wtrzymaniu ich postanowieniem PINB, MWINB wypowiedział się, iż stanowiły one w pełni jedynie roboty zabezpieczające, i to zarówno roboty budowlane dotyczące realizacji muru oporowego jak i zagospodarowania terenu od strony wschodniej i północnej przy budynku "B". Szczegółowo w tej kwestii MWINB wypowiedział się w decyzji z dnia 23 lutego 2024r. nr 79/2024, znak: WOB.7721.149.2023.NOGI jak i decyzji z dnia 1 lipca 2024r" nr 283/2024, znak: WOB.7721.178.2024.NOGI.

Skargę na powyższą decyzje złożyły J. M. oraz L. E. W. – K..

W swojej skardze J. M. podniosła zarzuty:

1. rażącego naruszenie przez organ art. 153 i art. 135 ppsa w związku z bezpodstawnym uznaniem przez organ, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 515/24, dokonał oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, w sytuacji gdy wyrok ograniczył się jedynie do badania przesłanek zastosowania art. 138 § 2 kpa, a nie merytorycznego rozstrzygania sprawy i wbrew stanowisku organu, organ nie został zobowiązany do wydania decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz umarzającej postępowanie administracyjne organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 r.;

2. rażącego naruszenia art. 24 § 1 pkt 5) kpa, względnie art. 24 § 3 kpa w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 kpa, na skutek udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji pracownika organu Pani J. N., pomimo że brała też udział w wydaniu decyzji nr 78/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 23.02.2024 r., która to została uchylona na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 515/24;

3. rażącego naruszenia art. 10 § 1 kpa w związku brakiem zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwieniem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

4. rażącego naruszenia art. 40 § 2 kpa poprzez brak doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi J. M.;

5. rażącego naruszenia art. 7, 8, art. 77 § 1, 80, art. 107 § 3 kpa m.in. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organu II instancji, i uznanie że do zakresu prac zabezpieczających przedmiotową inwestycję należy zaliczyć wykonanie utwardzenia, murku oporowego czy też dodatkowej dwumetrowej studni, gdyż w oczywisty sposób zabezpieczenie przeistacza się w wykonanie inwestycji;

6. naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie, że nie istnieją podstawy do nałożenia na inwestora; K. Sp. z o.o., ul[...], [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie i rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany przy ul. [...] nr [...] w K., na działkach nr [...] i [...] obr[...] K. , realizowanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1465/6740.2/2018 z dnia 27.12.2018 r., znak; AUDI.1.6740.2.1301.2018.KP A, do stanu zgodnego z prawem.

7. naruszenia art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "Kpa" oraz art 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uchylenie w całości i umorzenie postępowania organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 r., znak: ROiK.L5160.146.2022.SRZ, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy, a nadto organ II instancji wadliwie ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie i wadliwie zastosował przepisy prawa materialnoprawnego.

Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Natomiast L. E. W. – K. w swojej skardze podniosła zarzuty:

1. naruszenia art. 28 ust. 1 PrBud poprzez jego niezastosowanie, tj. pominięcie okoliczności, iż prace budowlane będące przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy art. 50, 50a i 51 PrBud wykonane zostały w okresie, w którym Inwestor nie legitymował się wykonalną decyzją o pozwoleniu na budowę, a wobec faktu, iż Inwestor nadal nie posiada wykonalnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, brak jest podstaw do uznania tych prac za odpowiadających stanowi zgodnemu z prawem;

2. naruszenia art. 50 ust 1 pkt 1 PrBud w zw. z art 50a PrBud poprzez ich niezastosowanie, tj. niewydanie decyzji o rozbiórce prac uznanych wcześniej za wykraczające poza nakazane prace zabezpieczające, a polegających na wykonaniu m.in. utwardzenia terenu kostką brukową w docelowym zakresie, odwodnienia terenu oraz studni na nieruchomości stanowiących działki [...] i [...], jak również prac na I kondygnacji w ramach realizacji etapu X inwestycji bez wymaganego prawem wykonalnego pozwolenia na budowę - w sytuacji, kiedy przepisy te powinny zostać zastosowane z uwagi na fakt wykonania przez inwestora realizacji etapu X inwestycji (budowa budynku B oraz utwardzenia terenu, odwodnienia terenu, budowa studni, budowa muru oporowego - szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji) w okresie, w którym nie dysponował on wykonalnym pozwoleniem na budowę, a więc prace te stanowiły samowolę budowlaną; a ponadto poprzez uznanie, iż przesłanki z art. 50 ust 1 pkt 1) i 2) Pr Bud., tj. wykonanie prac bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia oraz ich wykonanie sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska są przesłankami muszącymi wystąpić łącznie dla zastosowania tego przepisu;

3. naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud poprzez jego niezastosowanie, tj. niewydanie decyzji o rozbiórce prac uznanych wcześniej za wykraczające poza nakazane prace zabezpieczające a polegające na wykonaniu utwardzenia terenu, odwodnienia terenu oraz studni na nieruchomości stanowiących działki [...] i [...], jak również prac na I kondygnacji w ramach realizacji etapu X inwestycji (szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji) bez wymaganego prawem wykonalnego pozwolenia na budowę - w sytuacji, kiedy przepis ten powinien zostać zastosowany z uwagi na fakt wykonania przez inwestora budowy etapu X inwestycji (budowa budynku B oraz utwardzenia terenu, odwodnienia terenu, budowa studni, budowa muru oporowego) w okresie, w którym strona ta nie dysponowała wykonalnym pozwoleniem na budowę, a więc prace te stanowiły samowolę budowlaną i brak było podstaw do ich zalegalizowania, albowiem przesłanki wynikające z procedury naprawczej nie zostały spełnione;

4. naruszenia art. 7k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, tj. ustalenie wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, że przesłanki wynikające z procedury naprawczej, o której mowa w art. 51 PrBud. zostały spełnione, podczas gdy z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika - przy zastosowaniu zasad logiki i doświadczenia życiowego - że Inwestor nie wykonał żadnych czynności nakazanych na mocy uprzednio wydanych decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę prac uznanych za przekraczające zakres prac zabezpieczających ani nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności mogące prowadzić do wniosku o zaistnieniu stanu zgodnego z prawem; ponadto poprzez brak wskazania, jakie okoliczności przemawiać miały rzekomo za uznaniem, iż przesłanki procedury naprawczej zostały spełnione; wskazane uchybienia miały wpływ na wynik postępowania w ten sposób, że doprowadziły do naruszenia ww. przepisów prawa budowlanego materialnego (pkt. 1-3 zarzutów];

5. naruszenia art. 140 k.p.a. w zw. z art 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie fragmentarycznego uzasadnienia przez Organ II instancji w zakresie kluczowej dla niniejszej sprawy okoliczności tj. bezpodstawnego uznania przez organ, iż przesłanki wynikające z procedury naprawczej w oparciu o przepis art. 51 ust 1 pkt 2 PrBud zostały spełnione, podczas gdy z uzasadnienia nie wynika, na jakiej podstawie organ doszedł do tego przekonania, skoro okoliczności faktyczne sprawy od czasu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę prac w trybie procedury naprawczej nie uległy jakiejkolwiek zmianie, w szczególności nie doszło do uzyskania przez inwestora wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie organowi wytycznych w kierunku wydania decyzji zmieniającej zaskarżoną decyzję organu I instancji poprzez nakazanie wstrzymania robót budowlanych w zakresie przedmiotowej inwestycji, jak też nakazanie rozbiórki robót budowlanych wykonanych przez Inwestora w okresie, w którym nie legitymował się wykonalną decyzją o pozwoleniu na budowę pod pretekstem prowadzenia prac zabezpieczających, a ponadto o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie z racji och bezzasadności. O oddalenie skarg wniosła także spółka K. sp. z o.o. z siedzibą w K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Wniesione skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie i rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o budynek mieszkalny jednorodzinny do stanu zgodnego z prawem, a zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 725 ze zm.) – dalej jako "PrBud", zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Podkreślić przy tym trzeba, że przedmiotowa decyzja nie jest tożsama z decyzją nr 283/2024 MWINB wydaną w dniu 1 lipca 2024 roku na podstawie art. 50a ust. 2 prawa budowlanego (którą to decyzją MWINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 roku - a polegających na budowie muru oporowego z pustaków betonowych) i która to decyzja była wydana w następstwie prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2024 roku sygn. akt II SA/Kr 515/24.

Tym samym podniesiony zarzut naruszenia przez organ art. 153 i art. 135 p.p.s.a. w związku z bezpodstawnym uznaniem przez organ, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 515/24, dokonał oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw.

Nie jest uzasadniony również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt. 5) ustawy z dnia 17 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 572 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", na skutek udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji pracownika organu Pani J. N., pomimo że brała też udział w wydaniu decyzji nr 78/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 23.02.2024 r., która to została uchylona na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 515/24.

Zgodnie z powołanym art. 24 § 1 pkt. 5) K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W kontekście powołanego zarzutu należy wskazać, że wynikającą ze wskazanego przepisu przesłankę wyłączenia pracownika organu wiąże bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, że osoba wydająca decyzję w I instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od decyzji, w której wydaniu brała udział. Powyższa reguła nie odnosi się jednak do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego (por. np. uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r., I OSK 570/18). Nie ma zatem podstaw do nie ma podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji (por. np. uzasadnienia do wyroków NSA z 2 grudnia 2021 r., sygn. I OSK 905/20, NSA z 12 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 153/20, NSA z 28 października 2019 r., sygn. II OSK 1157/19, a także NSA z dnia 14 maja 2024 roku, sygn. III OSK 3765/21).

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Nie budzi natomiast wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 7 marca 2023 r., sygn. II OSK 619/20). Tymczasem Skarżąca nie wykazała, by doszło do takiego pozbawienia jej prawa do czynnego udziału strony, aby to mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Podobnie pozbawiony jest uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. poprzez brak doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi J. M.. Przede wszystkim zaskarżona decyzja MWINB została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej. Doszło jednakże do naruszenia wskazanego przepisu na etapie doręczenia decyzji PINB z dnia 11 kwietnia 2024 roku. Jednakże pomimo tego uchybienia Skarżąca wniosła skutecznie odwołanie od decyzji PINB, w związku z czym wskazane uchybienie, którego dopuszczono się na etapie doręczania decyzji organu I instancji nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków. Innymi słowy stanowi to naruszenie przepisów postępowania, jednakże samo nieprawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji, które nie spowodowało ostatecznie negatywnych skutków dla Skarżącej nie stanowi samo w sobie to podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 5 stycznia 2007 roku, sygn. II OSK 136/06, NSA z dnia 13 grudnia 2017 roku, sygn. II OSK 755/17).

Odnosząc się natomiast do zarzutów wskazujących na "przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ II instancji, i uznanie że do zakresu prac zabezpieczających przedmiotową inwestycję należy zaliczyć wykonanie utwardzenia, murku oporowego czy też dodatkowej dwumetrowej studni, gdyż w oczywisty sposób zabezpieczenie przeistacza się w wykonanie inwestycji", należy wskazać, że w następstwie przeprowadzonych w dniu 18 sierpnia 2022 roku czynności kontrolnych w zakresie realizowanych obiektów budowlanych na terenie działki nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] r. w K. a następnie po złożeniu w dniu 25 sierpnia 2022 roku przez kierownika budowy wykazu robót zabezpieczających które miały być realizowane po wstrzymaniu przez inwestora realizacji inwestycji, PINB wydał postanowienie z dnia 16 września 2022 r., znak: ROIK I.5160.146.2022.SRZ (utrzymane w mocy postanowieniem nr 212/2023 MWINB z dnia 20 marca 2023 roku), którym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr.Bud. wstrzymano inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy inwestycji i ustalono wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń w zakresie budynku oznaczonym literą "B" na planie zagospodarowania terenu inwestycji, które obejmowały m.in. wykonanie skutecznego odwodnienia budynków "A" i "B" wraz z odprowadzeniem wód opadowych do istniejącego szczelnego zbiornika na wody opadowe, czy wykonanie niezbędnego zabezpieczenia BHP w tym trwałego zadaszenia na dojściu do użytkowanego budynku nr [...], zgodnie z zaleceniami PIP.

Wobec ustalenia przez PINB po dokonanych oględzinach w dniu 24 października 2022 roku, że wykonywany jest murek oporowy z pustaków szalunkowych zalewanych betonem dla zewnętrznych schodów terenowych od bramki wejścia na teren działkę do wejścia docelowego do budynku "B", PINB decyzją z dnia 31 października 2022 roku nałożył na inwestora obowiązek rozbiórki muru oporowego. W wyniku wniesienia odwołania na ww. decyzję, MWINB decyzją nr 78/2024 z dnia 23 lutego 2024 roku uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji. Następnie decyzja ta została uchylona przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2024 roku, sygn. II SA/Kr 515/24. Ponownie rozpoznając sprawę MWINB decyzją z dnia 1 lipca 2024 r., nr 283/2024, znak: WOB.7721.178.2024.NOGI uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 r., znak: ROiK l. 5160.146.2022.SRZ, a polegających na budowie muru oporowego z pustaków betonowych o długości 16,70 m na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] nr [...] w K..

Niezależnie należy wskazać, że po przeprowadzonej przez PINB kontroli dniu 23 stycznia 2023 r. kontroli na terenie dz. nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] nr [...] w K. ustalono, że "po wschodniej stronie budynku wykonano odwodnienie liniowe z tymczasowego dojścia do budynku [...] (pochylnia), który jest użytkowany i jest budynkiem istniejącym oraz utwardzenie z kostki poziom terenu od bramy wjazdowej do budynku "B" - teren ze spadkiem w kierunku garażu". PINB uznał, że ww. roboty budowlane nie stanowiły robót zabezpieczających, wobec czego nakazał ich rozbiórkę w oparciu o art. 50a pkt 2 Pr. decyzją z dnia 10 marca 2023 r., znak: ROIK 1.5160.146.2022.SRZ. W wyniku wniesienia odwołania na ww. decyzję, MWINB prowadził odrębne postępowanie odwoławcze znak: WOB.7721.149.2023. Po rozpoznaniu odwołania, w tym również po przeprowadzeniu dniu 17 listopada 2023 r. oględzin uaktualniono wymiary występującego na terenie inwestycji utwardzenia terenu (

41m2), odwodnienia liniowego przed pochylnią ciągu pieszego (1,64m) oraz odwodnienia liniowego przed wjazdem do garażu podziemnego (10,91m). MWINB uznał, że wykonanie ww. robót budowlanych w efekcie doprowadziło do skutecznego odwodnienia budynku "A" i "B" a także zrealizowania niezbędnych zabezpieczeń BHP, a zatem stanowiły one w swej istocie wypełnienie obowiązku, o którym mowa w punkcie 4 postanowienia PINB z dnia 16 września 2022 r. Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia 23 lutego 2024 r., nr 79/2024, znak: WOB.7721.149.2023.NOGI na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił skarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji. Od tej decyzji nie został wniesiony sprzeciw do WSA.

Reasumując powyższe należy wskazać, że nie budzi w świetle niniejszej sprawy wątpliwości, że inwestor prowadził roboty po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę, a organy nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego wydały na podstawie art. 50a PrBud decyzje (decyzje MWINB nr 79/2024 i 283/204) w przedmiocie wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem. Te kwestie jednakże są przedmiotem wskazanych powyżej decyzji.

Zaznaczyć też trzeba, że zarzuty i argumentacja skargi J. M. dotyczą w istocie nie zaskarżonej decyzji MWINB nr 318/2024, lecz decyzji MWINB nr 283/2024 i z tego względu nie zasługują one na uwzględnienie. Kwestia bowiem zaliczenia wykonanych prac do zakresu prac zabezpieczających przedmiotową inwestycję wskazanych w postanowieniu PINB z dnia 16 września 2022 roku (utrzymanym w mocy postanowieniem nr 212/2023 MWINB z dnia 20 marca 2023 roku) była przedmiotem rozstrzygnięć w decyzjach decyzjami wydanych w trybie art. 50a PrBud.

Trzeba zwrócić uwagę na istotną różnicę między zaskarżoną decyzją nr 318/2024 wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 PrBud, a decyzjami wydanymi na zasadzie art. 50a PrBud – jak decyzja nr 283/2024.

Zgodnie z art. 50a pkt. 2) PrBud organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Wskazany przepis reguluje sytuację kontynuowania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 PrBud. Decyzje wydawane na zasadzie art. 50a PrBud są decyzjami rozstrzygającymi w zakresie wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania. Jak wynika przy tym z wydanych decyzji MWINB nr 283/2024 i nr 79/2024 wykonane roboty stanowiły realizację robót zabezpieczających, o których mowa w postanowieniu PINB z dnia 16 września 2022 roku (utrzymanym w mocy postanowieniem nr 212/2023 MWINB z dnia 20 marca 2023 roku), w związku z czym nie miało miejsca kontynuowanie robót budowlanych pomimo wstrzymania ich postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 PrBud, w związku z czym nie orzeczono o nakazie rozbiórki ani o doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Z kolei zaskarżona decyzja MWINB nr 318/2024 wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud jest decyzją kończącą postępowanie naprawcze. Decyzją tą organ zalegalizował stan istniejący. Podkreślić trzeba, że po wstrzymaniu wykonywania robót inwestor nie wykonywał już żadnych innych prac poza wskazanymi pracami zabezpieczającymi, co wynika z powołanych powyżej decyzji.

Przy czym jeszcze raz trzeba podkreślić, że kwalifikacji wykonanych prac zabezpieczających przedmiotową inwestycję nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji, w związku z czym podniesione w tym zakresie zarzuty skargi są bezzasadne.

Podobnie bezzasadne – z uwagi na powołane powyżej okoliczności – są zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Całkowicie bezzasadny i niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 K.p.a.a oraz art 50a pkt 2 PrBud poprzez bezpodstawne uchylenie w całości i umorzenie postępowania organu I instancji w przedmiocie robót budowlanych realizowanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem PINB z dnia 16 września 2022 r., znak: ROiK.L5160.146.2022.SRZ, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy, a nadto organ II instancji wadliwie ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie i wadliwie zastosował przepisy prawa materialnoprawnego.

Odnosząc się do tego zarzutu wypada zauważyć, że wbrew treści podniesionemu zarzutowi zaskarżoną decyzją nie uchylono decyzji organu I instancji i nie umorzono postępowania, lecz utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, co stanowi o bezzasadności podniesionego zarzutu.

Usprawiedliwionych podstaw nie zawiera również skarga L. E. W. – K..

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 PrBud poprzez jego niezastosowanie, tj. pominięcie okoliczności, iż prace budowlane będące przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy art. 50, 50a i 51 PrBud wykonane zostały w okresie, w którym Inwestor nie legitymował się wykonalną decyzją o pozwoleniu na budowę, a wobec faktu, iż Inwestor nadal nie posiada wykonalnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, brak jest podstaw do uznania tych prac za odpowiadających stanowi zgodnemu z prawem.

Wbrew jednak zarzutom skargi w istocie organy przyjęły, że inwestor wykonywał niektóre roboty budowlane już po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, czego potwierdzeniem jest prowadzenie przez organy postępowania naprawczego w trybie art. 50 – 51 PrBud.

Odnosząc się z kolei do zarzutu niewydania decyzji o rozbiórce prac uznanych wcześniej za wykraczające poza nakazane prace zabezpieczające, należy wskazać, że – jak już wskazano powyżej – w tym zakresie zostały wydane dwie decyzje w oparciu o art. 50a ust. 2 PrBud. Jak już podkreślono wcześniej – zaskarżona decyzja nr 318/2024 z dnia 25 lipca 2024 roku nie jest decyzją wydaną na podstawie art. 50a pkt. 2 prawa budowlanego (w przeciwieństwie do wskazanych powyżej decyzji MWINB nr 79/2024 z dnia 23 lutego 2024 roku oraz nr 283/2024 z dnia 1 lipca 2024 roku), lecz jest decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud decyzją kończącą postępowanie naprawcze dotyczące przedmiotowej inwestycji. Nie można zatem stawiać zandku równości między decyzjami, wydanymi na podstawie art. 50a pkt. 2 PrBud, które z dotyczyły kwestii kwalifikacji prac zabezpieczających, a decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud. W związku z tym, że podniesione zarzuty skargi, co do zakwalifikowania zrealizowanych robót jako prac zabezpieczających odnoszą się do rozstrzygnięć w decyzjach wydanych na zasadzie art. 50a pkt. 2 PrBud, a nie do zaskarżonej decyzji nr 318/2024 wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2) PrBud dlatego też w świetle skargi na decyzję nr 318/2024 są pozbawione uzasadnionych podstaw.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niewydanie decyzji o rozbiórce to trzeba wskazać, że trafnie organ przyjął, iż przedmiotowe roboty nie powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, jak i też pozostaje w dobrym stanie technicznym, w związku z czym nie ma konieczności doprowadzania przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, tj. ustalenie wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, że przesłanki wynikające z procedury naprawczej, o której mowa w art. 51 PrBud. zostały spełnione.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12).

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.

Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).

Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował.

Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 PrBud, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Jak wskazano powyżej z przeprowadzonego postępowania wynika, że przedmiotowe roboty nie powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi ani mienia, nie powodują zagrożenia dla środowiska, obiekt pozostaje w dobrym stanie technicznym jak i nie zachodzą inne okoliczności, które obligowałyby organy do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Takich okoliczności nie wskazują również Skarżący, którzy w tym zakresie akcentują kwestię wykroczenia wykonanych robót poza zakres prac zabezpieczających, co jest jednak przedmiotem rozstrzygnięć innych decyzji.

Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 140 k.p.a. w zw. z art 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie fragmentarycznego uzasadnienia.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie do wydanego postanowienia nie narusza wskazanej normy. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są wystarczające i adekwatne. Organ wskazał przy tym, jakie są powody odmowy wydania zaświadczenia i jakie okoliczności determinowały określony kierunek rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest spójne i logiczne, a z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikają okoliczności które stanowiły podstawę odmowy wydania zaświadczenia. O naruszeniu wskazanej normy nie może natomiast świadczyć subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności innego rozstrzygnięcia niż dokonanego przez organ.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że czyni ono zadość wymaganiom art. 107 § 3 K.p.a. Zawiera ono powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji wskazuje na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz dowody (w tym dokumenty), na których się oparł dokonując określonych ustaleń. Z kolei uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.), a także wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości Sądu, że sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym (por. np. uzasadnienie do wyroków: NSA z 17 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1668/17, NSA z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 3071/18).

Z tych względu podniesione w skargach zarzuty pozbawione są uzasadnionych podstaw, wobec powyższego skargi na zasadzie art. 151 p.p.s.a. zostały oddalone.