Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 291/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 317 ust. 1, ust. 2 i 3, art. 318, art. 319 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2556
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
article: art. 3 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 roku sprawy ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2023 roku znak SKO.4141.213.2022 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności oraz umorzenia opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu w związku z korzystaniem ze środowiska oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 12 stycznia 2023 r. nr SKO.4141.213.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania L. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E. S." L. F., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego z 24 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności oraz umorzenia opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za 2015 r.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z 27 września 2017 r. znak: RŚIII.7253.26.2017.KP Marszałek Województwa Łódzkiego określił L. F. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "E. S." L. F. w M., opłatę za korzystanie ze środowiska stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu za 2015 rok w kwocie 3.445.208,00 zł.

Decyzją z 27 grudnia 2017 r. nr SKO.4170.123.2017 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania L. F., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wstrzymało wykonanie własnej decyzji z 27 grudnia 2017 r.

Wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 212/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę L. F. na wskazaną wyżej decyzję Kolegium z 27 grudnia 2017 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 czerwca 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III OSK 1099/21, oddalił skargę kasacyjną L. F. wywiedzioną od wspomnianego wyżej wyroku Sądu I instancji.

Wnioskiem z 21 czerwca 2022 r. L. F. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "E. S." L. F. w M. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem zwrócił się do Marszałka Województwa Łódzkiego z wnioskiem:

1. na podstawie art. 317 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo

ochrony środowiska (dalej w skrócie "P.o.ś.") o odroczenie na okres 5 lat terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska określonej decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r., argumentując że wnioskodawca zrealizował działania związane ze zlikwidowaniem przyczyny naruszenia, prowadzącej do usunięcia stanu niezgodności z prawem, co powinno skutkować bezpośrednią realizacją pkt 2 wniosku,

2. na podstawie art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś. o umorzenie w całości opłaty

określonej decyzją z 27 września 2017 r. z uwagi na to, że wnioskujący zrealizował przedsięwzięcie związane ze zlikwidowaniem przyczyny naruszenia, prowadzącej do usunięcia stanu niezgodności z prawem, a tym samym uzyskał niezbędne decyzje do prowadzenia składowiska,

ewentualnie jeśli organ nie przychyli się do argumentacji w sprawie umorzenia opłaty

3. na podstawie art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś., o umorzenie opłaty określonej

w decyzji z 27 września 2017 r. w części wynoszącej 90 % - 3.100.687,20 zł, z uwagi na to, że odroczeniu podlegają opłaty wymierzone w związku ze składowaniem lub magazynowaniem odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia odpadów, a wnioskujący po nałożeniu kary oraz ustaniu przeciwności, uczynił zadość wszelkim wymogom prawa, w tym uzyskał niezbędne decyzje do prowadzenia składowiska,

niezależnie od powyżej sformułowanych wniosków,

4. o niepodejmowanie przez organ działań zmierzających do egzekucji opłaty

nałożonej decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r. do czasu rozpoznania niniejszego wniosku z uwagi na potencjalną bezprzedmiotowość postępowania egzekucyjnego w całości lub w części.

W obszernym uzasadnieniu wniosku jego autor stanął na stanowisku, iż pojęcie "przedsięwzięcie", o którym mowa w art. 317 i art. 319 P.o.ś., ma bardzo szeroki zakres przedmiotowy, w którym mieszczą się wszystkie starania podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłat podwyższonych albo tych, którym wymierzono kary pieniężne, wpływające na usunięcie przyczyn ich ponoszenia. Przedsięwzięciem będzie przygotowanie zgodnej z prawem instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, a następnie uzyskanie decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że od momentu wydania decyzji z 27 września 2017 r. do momentu gdy stała się ona wykonalna (22 czerwca 2022 r.) upłynęło ponad 4 lata. Wykonanie decyzji zostało wstrzymane do momentu rozpoznania skargi kasacyjnej. W tym czasie wnioskodawca wystąpił o wszelkie wymagane prawem zgody, instrukcje oraz decyzje umożliwiające prowadzenie składowiska, co oznacza, że nie mógł wcześniej wystąpić z wnioskiem o odroczenie terminu zapłaty. Zdaniem strony, skoro decyzja stanie wykonalna 22 czerwca 2022 r., to nie nadszedł jeszcze termin przed upływem którego opłata powinna być uiszczona.

Pismem z 21 lipca 2022 r. L. F. poparł wniosek z 21 czerwca 2022 r. i jednocześnie wniósł o załączenie do akt decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z 31 stycznia 2020 r. w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie kopalin ze złoża M. VII na dowód potencjalnej zdolności przedsiębiorstwa do regulowania własnych zobowiązań obecnie jak i w okresie krótkoterminowym (5 lat).

W piśmie z 29 lipca 2022 r. pełnomocnik L. F. podtrzymał dotychczasowe wnioski z 21 czerwca 2021 r. i wskazał, że do 31 grudnia 2015 r. wnioskujący zrealizował na terenie składowiska inwestycje mające na celu poprawę warunków korzystania ze środowiska i likwidację stanu niezgodności z prawem, umożliwiające mu uzyskanie instrukcji składowania odpadów. Tym samym spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 317 i art. 319 P.o.ś.

Decyzją z 24 października 2022 r. Marszałek Województwa Łódzkiego, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 318 ust. 6 w zw. z art. 319 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 z późn.zm. - dalej w skrócie "P.o.ś."), odmówił odroczenia terminu płatności oraz umorzenia opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za 2015 r., określonej decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji L. F. wniósł o jej uchylenie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 317 ust. 1 P.o.ś., art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś. Odwołujący argumentował, że zrealizował przedsięwzięcie, o którym mowa w przywołanych przepisach. Jego zdaniem, przedsięwzięciem będzie wykonanie inwestycji umożliwiającej mu składowanie odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami i umożliwienie złożenia wniosku o wydanie instrukcji prowadzenia składowiska odpadów uwzględniającej wykonane inwestycje, a następnie uzyskanie decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów. Odwołujący dodał, że prowadzi proces inwestycyjny w zakresie "Rozbudowy Zakładu Głównego Składowiska Odpadów poprzez budowę kwatery niecki nr III składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budowę instalacji sortowania odpadów wraz z instalacją belowania odpadów, wykonanie boksów na odpady, budowę budynku technologicznego na potrzeby prasy belującej odpady, budowę placu na potrzeby kompostowania pryzmowego, budowę budynku socjalno-biurowego, wagi samochodowej, brodzika dezynfekcyjnego, placów technologicznych, drogi dojazdowej i drogi ppoż. oraz boksów i zasieków na terenie istniejącego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości M., gmina Z.". Aktualnie prowadzone są procedury administracyjne związane z wydaniem decyzji zezwalających na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia. Przedsięwzięcia te uzasadniają zastosowanie odroczenia, albowiem są wprost powiązane z gospodarką odpadami. Prowadzenie tego przedsięwzięcia stanowi podstawę zastosowania art. 318 P.o.w.

Powołaną na wstępie decyzją z 12 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 318 ust. 6 i art. 319 ust. 3, 5, 6 i 7 P.o.ś., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie art. 15 k.p.a. i art. 317 ust. 1 P.o.ś., a następnie stwierdził, że kluczowym dla wykładni powyższego przepisu jest pojęcie "przedsięwzięcia". W P.o.ś. brak jest definicji legalnej tego pojęcia. Jednak brak definicji legalnej nie wyklucza możliwości odtworzenia ustawowego znaczenia określonego pojęcia w wyniku zestawienia kilku różnych przepisów. Wobec powyższego Kolegium przywołało art. 3 pkt 8 P.o.ś., art. 71 ust. 2 pkt 2 P.o.ś., art. 75 P.o.ś., art. 144 ust. 3c P.o.ś., art. 378 ust. 2 P.o.ś., art. 382 ust. 1 P.o.ś., art. 400a ust. 1 pkt 8 P.o.ś. W przekonaniu organ odwoławczego taki kontekst pojęcia "przedsięwzięcie" pojawia się również w Dziale IV "Odraczanie, zmniejszanie oraz umarzanie podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych". Zgodnie z art. 317 ust. 4 P.o.ś. termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1. Wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty powinien zawierać m.in. opis realizowanego przedsięwzięcia i harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy (art. 318 ust. 3 pkt 2 i 3 P.o.ś.). Jeżeli istnieją zastrzeżenia co do możliwości sfinansowania przez wnioskodawcę planowanych przedsięwzięć, właściwy organ może zażądać dodatkowo przedłożenia dowodów potwierdzających możliwość finansowania przedsięwzięcia (art. 318 ust. 4 P.o.ś.). Decyzja o odroczeniu terminu płatności opłat lub kar określa m.in. realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie i harmonogram realizacji przedsięwzięcia (art. 318 ust. 5 pkt 2 i 3 P.o.ś.). W przypadku gdy terminowe zrealizowanie przedsięwzięcia będącego podstawą odroczenia płatności usunęło przyczyny ponoszenia opłat i kar, właściwy organ, w drodze decyzji, orzeka o zmniejszeniu, z zastrzeżeniem ust. 3, odroczonych opłat albo kar o sumę środków własnych wydatkowanych na realizację przedsięwzięcia; jeżeli odroczenie dotyczy przedsięwzięcia służącego realizacji zadań własnych gminy, do środków własnych wlicza się także środki pochodzące z budżetu gminy (art. 319 ust. 1 P.o.ś.).

Wobec powyższego, jak stwierdziło Kolegium, przedsięwzięcie jest realizowane na danym terenie, w określonym czasie i z wykorzystaniem środków finansowych. Polega na stworzeniu czegoś realnego.

Zdaniem organu odwoławczego można również spróbować odtworzyć znaczenie pojęcia "przedsięwzięcie" korzystając ze względu na treść m.in. art. 75 ust. 5, art. 76 ust. 4, art. 95 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 238, art. 365 ust. 2 P.o.ś. z wykładni systemowej zewnętrznej.

W myśl 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Przedsięwzięciem - według Kolegium - są zatem pewne działania faktyczne, inwestycja. W języku potocznym synonimami pojęcia "przedsięwzięcie" są projekt, zamysł, zamiar, zamierzenie, program, akcja, kampania, operacja, impreza. Natomiast synonimami słowa "realizować" są spełniać, ziszczać, wykonywać, urzeczywistniać, konkretyzować, ukonkretniać, przeprowadzać, urealniać, dokonywać, krystalizować, współrealizować, czynić zadość czemuś, wcielać coś w czyn/życie, doprowadzać coś do skutku, nadawać czemuś kształt (zob. https://www.synonimy.pl/).

Jednak niezależnie od tego jak szeroko rozumielibyśmy pojęcie "przedsięwzięcia", żadna z powyższych metod wykładni nie może doprowadzić do wniosku, że pod pojęciem "przedsięwzięcia" należy rozumieć "decyzję, zezwolenie", a pod pojęciem "realizacji przedsięwzięcia" należy rozumieć "uzyskanie wymaganego przepisami prawa zezwolenia" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 59/21). Pogląd ten jest prezentowany w doktrynie. "Natomiast za przedsięwzięcie usuwające przyczynę ponoszenia opłaty podwyższonej nie będzie można uznać ubiegania się przez podmiot korzystający ze środowiska o decyzję, w związku z brakiem której musiał ponieść on opłatę podwyższoną (P. Sadowski, Opłata podwyższona jako konsekwencja braku pozwolenia wodnoprawnego, "Casus" 2009/54). W takim przypadku trudno bowiem mówić o podejmowaniu przez podmiot korzystający ze środowiska realizacji przedsięwzięcia. Taka wykładnia powyższego przepisu stoi jednak w wyraźnej sprzeczności, po dokonaniu wykładni systemowej wewnętrznej z treścią art. 319 ust. 3 P.o.ś. Przepis ten wprost odnosi się do opłaty podwyższonej za sam tylko brak decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów. Przepis art. 317 ust. 1 P.o.ś. byłby martwy, jeśli jedyną przyczyną ponoszenia opłaty podwyższonej jest składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów.

W ocenie organu drugiej instancji można się zastanawiać, czy intencją ustawodawcy nie było objęcie jego zakresem podmiotu, który nie posiada decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów ze względu na "braki infrastrukturalne", których usunięcie umożliwi uzyskanie zezwolenia ale to oznaczałoby pokrzywdzenie podmiotu, który posiada odpowiednią "infrastrukturę", a "tylko" nie posiada zezwolenia.

A zatem, należałyby przyjąć, że "przedsięwzięciem, którego wykonanie zapewniło usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat jest łącznie: 1) instalacja spełniająca wszystkie wymogi prawa; 2) opracowanie nowej (przy tym prawidłowej) instrukcji prowadzenia składowiska oraz 3) decyzja zatwierdzająca instrukcję prowadzenia składowiska odpadów".

W przypadku skarżącego nie było jednak takiej sytuacji, ponieważ jego "wniosek wymagał uzupełnienia, a na składowisku należało wykonać szereg prac, mających na celu doposażenie instalacji w urządzenia niezbędne do prowadzenia monitoringu" (str. 3 zaskarżonej decyzji). Brak zezwolenia ze względu na wygaśnięcie poprzedniego wynikał w istocie z niedopełnienia wymogów technicznych instalacji oraz prawnych wniosku.

W myśl art. 318 ust. 1 P.o.ś. wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone.

W świetle art. 285 ust. 2 P.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska za 2015 r. powinna być uiszczona do dnia 31 marca 2016 r. Zatem, jeśli chodzi o opłaty podwyższone, to z uwagi na bezdecyzyjny tryb wnoszenia opłat wniosek o ich odroczenie powinien być złożony przed końcem marca 2016.

W myśl art. 281 ust. 1 P.o.ś. do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa (dalej o.p.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują w przedmiotowej sprawie marszałkowi województwa. Jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić (art. 47 § 3 o.p.).

W rozpatrywanej sprawie skarżący wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty nadał w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe - dnia 21 czerwca 2022 r.

Zdaniem Kolegium, należy również rozważyć, czy w sprawie nie będą miały jednak zastosowania przepisy art. 319 ust. 5-7 P.o.ś. Już sam przepis art. 319 ust. 7 P.o.ś. budzi wątpliwości, ponieważ ustawodawcy chodziło chyba o "termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska", a nie "termin opłaty za korzystanie ze środowiska". Przepis art. 319 ust. 5 P.o.ś. ze względu na odpowiednie stosowanie nie będzie miał zastosowania do opłaty podwyższonej ponieważ zobowiązanie z tego tytułu powstaje z mocy prawa. Nie jest wydawana żadna decyzja, a wykonanie przedsięwzięcia uznając, że jest to uzyskanie zezwolenia zawsze zapewnia usunięcie przyczyn naliczania opłaty podwyższonej. Natomiast w świetle art. 319 ust. 6 P.o.ś. wydanie przez marszałka województwa decyzji orzekającej o odroczeniu terminu płatności opłat, w sytuacji "wykonania przedsięwzięcia", wymaga złożenia wniosku do marszałka województwa, przed upływem terminu, w którym opłata podwyższona ma być uiszczona. Jeśli więc chodzi o opłaty podwyższone, to z uwagi na bezdecyzyjny tryb wnoszenia opłat wniosek o ich odroczenie powinien być złożony przed końcem marca 2016. Jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić (art. 47 § 3 o.p.).

Jak stwierdziło Kolegium późniejsze postępowanie w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska za 2015 r. nie ma żadnego wpływu na kwestie terminu płatności opłaty, ponieważ decyzja w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska ma charakter deklaratoryjny. Skarżący nie tylko miesza odrębne kwestie terminu płatności opłaty podwyższonej i wykonalności decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej, ale również wyprowadza zupełnie abstrakcyjne wnioski, co do "terminu wykonalności decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej" twierdząc, że w związku na udzieloną mu ochroną (wstrzymanie wykonania decyzji) decyzja stała się wykonalna 22 czerwca 2022 r. Wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej oznaczało, że nie można było jej egzekwować w terminie od dnia 30 stycznia 2018 r. (postanowienie Kolegium z 30 stycznia 2018 r. nr SKO.4200.41.2018) do 7 czerwca 2022 r. (uprawomocnienia się orzeczenia o sygn. akt III OSK 1099/21 oddalającego skargę).

Kolegium podkreśliło następnie, że taka konstrukcja przesłanki "terminu" zdaje się wynikać z poglądu, że z dobrodziejstwa instytucji ulg powinien korzystać tylko podmiot korzystający ze środowiska, który świadomy swoich uchybień przedłoży marszałkowi województwa stosowny wykaz uwzględniający opłatę podwyższoną i wniosek o ulgę. Pozbawia się tego prawa ten podmiot korzystający ze środowiska, który zataja wystąpienie podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej (skarżący nie tylko wiedział, że nie posiada zezwolenia ale i przyjmował kolejne odpady na składowisko) licząc, że uda mu się uniknąć jej zapłaty. Taka konstrukcja mobilizuje również do niezwłocznego usuwania przyczyn naliczania opłaty podwyższonej. Ogranicza dobrodziejstwo ulgi do "jednego okresu rozliczeniowego".

Skoro w sprawie nie zostały spełnione przesłanki materialnoprawne odroczenia terminu płatności opłaty określone w art. 317 ust. 1, art. 318 ust. 1 i w zw. z art. 319 ust. 6 w zw. z ust. 7 p.o.ś., to organ w drodze decyzji odmawia odroczenia terminu płatności i taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Kolegium postępowanie w przedmiocie umorzenia odroczonych opłat może być wszczęte z urzędu, jak i na wniosek strony (to ona posiada pełnię wiedzy o terminowym zrealizowaniu przedsięwzięcia i jest zainteresowana umorzeniem odroczonej opłaty). Wskazując na regulację art. 319 ust. 3 P.o.ś. organ odwoławczy podniósł, że decyzja o odroczeniu terminu płatności opłat określa opłatę, której termin płatności został odroczony, oraz jej wysokość (art. 318 ust. 1 pkt 5 P.o.ś.). W tych okolicznościach nie ma możliwości umorzenia nieodroczonych opłat.

Kolegium wskazując następnie na art. 153 p.p.s.a. stwierdziło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 212/18 wskazał, iż "Na marginesie dodać jedynie można, że skarżący może spróbować uchylić się od uiszczenia opłaty, albo przynajmniej od jej części wnosząc o jej umorzenie na podstawie art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś.". Wobec powyższego organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że przedmiotowe postępowanie nie jest "dalszym postępowaniem" (mamy do czynienia z nowym postępowaniem administracyjnym, w innej sprawie), zatem ocena prawna i wskazania nie wiążą w tej sprawie organów. Niezależnie od powyższego organy administracji publicznej umożliwiły stronie próbę uchylenia się od uiszczenia opłaty.

Organ drugiej instancji dodał, że organy wiąże ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, a nie wyrażone w ustnych zasadniczych powodach rozstrzygnięcia. Kolegium nie są znane ustne motywy rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt III OSK 1099/21.

Jednocześnie organ zauważył, że załączona do odwołania dokumentacja dotyczy zupełnie nowego przedsięwzięcia, którego wykonanie nie zapewni usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat, których dotyczył wniosek.

Kończąc rozważania organ stwierdził, że przepis art. 7a § 1 k.p.a., nie ma zastosowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest przyznanie stronie uprawnienia.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. F. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 317 ust. 1 i nast. P.o.ś., poprzez zaniechanie odroczenia terminu płatności

opłaty za korzystanie ze środowiska określonej decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r. dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej w związku ze składowaniem odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w kwocie 3.445.208,00 zł mimo, iż skarżący wskazał, że zrealizował działania, związane ze zlikwidowaniem przyczyny naruszenia, prowadzącej do usunięcia stanu niezgodności z prawem, co powinno skutkować ustaleniem, że skarżący spełnił przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec niego ulgi;

2. art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś., poprzez zaniechanie umorzenia w całości

opłaty określonej decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r., podczas gdy skarżący zrealizował przedsięwzięcie, związane ze zlikwidowaniem przyczyny naruszenia, które prowadziło do usunięcia stanu niezgodności z prawem, tym samym uczynił zadość wymogom prawnym do zastosowania ulgi, w tym wykonał czynności faktyczne, dokonał on inwestycji oraz uzyskał niezbędne decyzje do prowadzenia składowiska,

3. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę

materiału dowodowego i uznanie, iż skarżący nie zrealizował działania, związanego ze zlikwidowaniem przyczyny naruszenia, tj., że nie zrealizował "przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 317 P.o.ś. i nast., prowadzącego do usunięcia stanu niezgodności z prawem i tym samym spełnił wymogi art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś. uzasadniające zastosowanie wobec niego ulgi przewidzianej w tych przepisach, podczas gdy w 2015 r. skarżący podjął się wykonania wieloskładnikowego działania polegającego na przeprowadzeniu inwestycji oraz opracowaniu dokumentów umożliwiających mu złożenie skutecznego wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej instrukcję.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor przytoczył okoliczności, które - jego zdaniem - uzasadniały brak terminowego (tj. do dnia 23 stycznia 2015 r.) złożenia wniosku o zatwierdzenie instrukcji prowadzenia składowiska odpadów. Podkreślił, że wykonanie decyzji zostało wstrzymane do momentu wyczerpania drogi instancyjnej, w tym rozpoznania skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając niniejszą sprawę (sygn. akt II SA/Łd 212/18), w wyroku z 29 sierpnia 2018 r., nie przyznał racji ocenie prawnej poczynionej przez skarżącego, wskazał natomiast, że "(...) skarżący może (...) uchylić się od uiszczenia opłaty, albo przynajmniej jej części, wnosząc o jej umorzenie na podstawie art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś." Podobne stanowisko w niniejszej sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w ustnych motywach wyroku w sprawie III OSK 1099/21, wskazał, że właściwym dla miarkowania opłaty podwyższonej w niniejszej sprawie jest mechanizm przewidziany w art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W piśmie procesowym z 6 kwietnia 2023 r. L. F. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wniósł o wyznaczenie rozprawy.

Na rozprawie 27 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego.

Sąd badając w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego doszedł do przekonania, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi skarżący - opracowanie instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, złożenie wniosku o wydanie decyzji o zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów, a następnie uzyskanie 12 lutego 2016 r. stosownej decyzji w tym przedmiocie wypełnia przesłanki pojęcia "przedsięwzięcie", o którym mowa w art. 317 ust. 1 P.o.ś., czy też - jak uważają organy obu instancji - w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw by przyjąć, że powoływane przez skarżącego okoliczności stanowią realizację "przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 317 P.o.ś.

Zgodnie z art. 317 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2556) termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Odroczenie terminu płatności może dotyczyć, z zastrzeżeniem ust. 3, części albo całości opłaty lub kary (ust. 2). Odroczenie może objąć opłaty najwyżej w części, w jakiej przewyższa ono kwotę opłaty, jaką ponosiłby podmiot korzystający ze środowiska w przypadku, gdyby posiadał pozwolenie albo inną wymaganą decyzję (ust. 3). Termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 (ust. 4).

Według art. 318 P.o.ś. wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty albo kary powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone (ust. 1). Złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności opłat nie zwalnia z obowiązku ich uiszczenia w części, w jakiej nie mogą podlegać odroczeniu (ust. 2). Wniosek powinien zawierać: pkt 1 - wskazanie wysokości opłaty lub kary, o której odroczenie terminu płatności występuje strona; pkt 2 - opis realizowanego przedsięwzięcia; pkt 3 - harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy (ust. 3). Jeżeli istnieją zastrzeżenia co do możliwości sfinansowania przez wnioskodawcę planowanych przedsięwzięć, właściwy organ może zażądać dodatkowo przedłożenia dowodów potwierdzających możliwość finansowania przedsięwzięcia (ust. 4). Decyzja o odroczeniu terminu płatności opłat lub kar określa: pkt 1 - opłatę lub karę, której termin płatności został odroczony, oraz jej wysokość; pkt 2 - realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie; pkt 3 - harmonogram realizacji przedsięwzięcia; pkt 4 - termin odroczenia opłaty albo kary (ust. 5). Właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia odroczenia terminu płatności opłaty lub kary, jeżeli nie są spełnione warunki odroczenia określone ustawą (ust. 6). Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku przesyła egzemplarz decyzji orzekającej w sprawie terminu płatności opłaty albo kary do właściwego powiatu albo gminy, których dochodów dotyczy odroczenie (ust. 6a). W przypadku wniesienia wniosku, o którym mowa w ust. 1, naliczane są odsetki za zwłokę na zasadach określonych w przepisach działu III ustawy - Ordynacja podatkowa (ust. 7).

Mając na względzie powyższe unormowania w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że przyczyną ponoszenia przez skarżącego podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska, określonych decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r., jest brak złożenia w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, co miało miejsce 23 stycznia 2013 r., wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów najpóźniej do 23 stycznia 2015 r. Kwestia ta, w świetle prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 212/18, utrzymanego w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 1099/21, jest bezsporna i jakakolwiek polemika skarżącego w tym zakresie jest obecnie niedopuszczalna. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej obecnie sprawy pozostają wobec tego obszernie przytoczone w uzasadnieniu skargi okoliczności, które stanowiły - zdaniem skarżącego - przyczyny nieterminowego złożenia wniosku.

Dodać nadto trzeba, że postępowanie administracyjne w sprawie określenia opłaty za korzystanie ze środowiska zakończone decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 września 2017 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 27 grudnia 2017 r. jest zupełnie odrębnym od postępowania w przedmiocie odroczenia terminu płatności oraz umorzenia opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za 2015 r. Błędne jest tym samym przekonanie skarżącego, że w toku kontrolowanego obecnie postępowania organy administracyjne, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., były niejako zobligowane uwzględnić wniosek skarżącego o odroczenie terminu płatności oraz umorzenie opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za 2015 r., a owo związanie miało wynikać z wyrażonego przez WSA w Łodzi w wyroku z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 212/18 stanowiska: "Na marginesie dodać jedynie można, że skarżący może spróbować się uchylić się od uiszczenia opłaty, albo przynajmniej jej części wnosząc o jej umorzenie na podstawie art. 319 ust. 3 w zw. z art. 317 P.o.ś." oraz z ustnych motywów rozstrzygnięcia wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III OSK 1099/21.

Przechodząc następnie do oceny kwestii spornych na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie definiują pojęcia "przedsięwzięcie", o którym mowa w art. 317 P.o.ś. Niemniej jednak w doktrynie (tak m.in. K. Gruszecki w Prawo ochrony środowiska. Komentarz do art. 317, wyd. VI – Lex) oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to systemowo jest zbliżone do tego, które wprowadzał art. 110c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r., nr 49, poz. 196 z późn.zm.) dlatego też można wykorzystać poglądy wypracowane w zakresie tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 1999 r. sygn. IV SA 722/97 sformułował pogląd, że bezwzględnym warunkiem uwzględnienia wniosku o odroczenie terminu płatności kary w myśl art. 110c ust. 1 ustawy z 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska jest stwierdzenie - w postępowaniu dowodowym - że realizowana (bądź zrealizowana) inwestycja (wykonana i oddana do użytku) rzeczywiście zapewni usunięcie przyczyn wymierzenia kary.

W obecnie obowiązujących przepisach prawa pojęcie "przedsięwzięcia" zdefiniowane zostało w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1029), który stanowi, że przez "przedsięwzięcie" rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko, polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Definicja ta ma charakter szczególny, ustawodawca zastrzega bowiem, że ma ona zastosowanie jedynie w postępowaniu w sprawie ocen oddziaływania na środowisko. W literaturze przyjmuje się natomiast, że ma ona na tyle ogólny charakter, że może być wykorzystywana również w postępowaniu o odroczenie płatności opłat podwyższonych oraz administracyjnych kar pieniężnych (K. Gruszecki, Kary pieniężne za zanieczyszczanie..., s. 23; tenże, Opłaty za korzystanie..., s. 8).

Za przedsięwzięcie usuwające przyczynę ponoszenia opłaty podwyższonej nie można uznać ubiegania się przez podmiot korzystający ze środowiska o decyzję, w związku z brakiem której musiał ponieść on opłatę podwyższoną (P. Sadowski, Opłata podwyższona jako konsekwencja braku pozwolenia wodnoprawnego, CASUS 2009/4/27-32)). W takim przypadku trudno bowiem mówić o podejmowaniu przez podmiot korzystający ze środowiska realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji zezwalającej na korzystanie ze środowiska w żadnym bowiem razie nie wpłynie na zmniejszenie oddziaływania na to ostatnie.

Jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r. C-121/11 w sprawie Pro-Braine ASBL i inni v. Commune de Braine-le-Château (opubl. ZOTSiS 2012/4/I-225, Lex nr 1131294) definicja pojęcia "przedsięwzięcie" wskazana w art. 1 ust. 2 dyrektywy 85/337 nie precyzuje czy zmiany bądź rozbudowa istniejących przedsięwzięć mogą jako takie być uważane za "przedsięwzięcia". W każdym razie "przedsięwzięciami" w rozumieniu dyrektywy 85/337 są w szczególności urządzenia i składowiska wymienione w załączniku II do tejże dyrektywy. Punkt 11 załącznika II, zatytułowany "Inne przedsięwzięcia", wskazuje w tym kontekście między innymi "urządzenia do unieszkodliwiania odpadów przedsięwzięcia niewymienione w załączniku I)" będące kategorią obejmującą składowiska odpadów końcowych. Punkt 13 tego załącznika zalicza do objętych nim przedsięwzięć "wszelkie zmiany bądź rozbudowę przedsięwzięć wymienionych w załączniku I lub II, już zatwierdzonych, zrealizowanych lub będących w trakcie realizacji, które mogą mieć znaczące niekorzystne oddziaływanie na środowisko naturalne". Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że zmiana lub rozbudowa składowiska odpadów końcowych - takiego jak składowisko, którego dotyczy spór przed sądem krajowym - mogą stanowić "przedsięwzięcie" w rozumieniu dyrektywy 85/337 w zakresie, w jakim mogą one w sposób znacząco niekorzystny oddziaływać na środowisko naturalne (por. pkt 28-30). Zwykłe odnowienie obowiązującego zezwolenia na działanie składowiska odpadów końcowych, przy braku robót lub interwencji zmieniających stan fizyczny miejsca, nie może być zakwalifikowane jako "przedsięwzięcie" w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy 85/337 (por. pkt 32).

Przywołana we wspomnianym wyroku Trybunału Sprawiedliwości dyrektywa Rady 85/337/EWG została uchylona mocą dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1 z dnia 2012.01.28). Zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. a dyrektywy nr 2011/92/UE "przedsięwzięcie" oznacza wykonanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów, inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów mineralnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle art. 317 ust. 1 P.o.ś. dominuje pogląd, który skład orzekający tutejszego Sądu w pełni podziela, że pojęcie przedsięwzięcia, na który wskazuje art. 317 ust. 1 P.o.ś. dotyczy tylko takiego przedsięwzięcia, które jest traktowane jako inwestycja zapewniająca usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 59/21, 4 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1321/21, 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1713/12, 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 110/05, 25 września 2014 r. sygn. akt II OSK 663/13, 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2214/13, 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2215/13, wyrok WSA w Lublinie z 30 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 1003/11 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego zgodzić się trzeba z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi oraz Marszałkiem Województwa Łódzkiego, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie została spełniona przez skarżącego kluczowa przesłanka uzasadniająca odroczenie terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska, o której mowa w art. 317 ust. 1 P.o.ś. Mianowicie, podnoszone przez skarżącego okoliczności sprowadzające się do opracowania instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, złożenia wniosku o wydanie decyzji o zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów, a następnie uzyskanie nowej decyzji 12 lutego 2016 r. zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów – wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego - nie mogą rozumiane jako "realizacja przedsięwzięcia". Powoływane przez skarżącego w toku postępowania wyjaśniającego, a następnie w odwołaniu oraz treści skargi inwestycje, czy też mówiąc inaczej przedsięwzięcia realizowane przez skarżącego, nie pozostawały w związku z przyczyną ponoszenia podwyższonej opłaty, a ich wykonanie (realizacja) nie zapewni usunięcia tej przyczyny. W tych okolicznościach odmowę odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska należy uznać za uzasadnioną.

Wobec tego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 317 ust. 1 i następne P.o.ś. Sąd ocenił, jako chybione.

W świetle poczynionych wyżej rozważań także kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności, na którą powołały się organy obu instancji w motywach kontrolowanych rozstrzygnięć, pozostawała w istocie bez żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że nawet wówczas, gdyby ów wniosek został złożony przez skarżącego w terminie, co podważał organ odwoławczy, to wniosek o odroczenie płatności nie mógłby zostać uwzględniony z uwagi na brak realizacji przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat. Na marginesie powyższych kwestii podkreślić należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwie odmienne linie orzecznicze dotyczące charakteru terminu na złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 318 ust. 1 P.o.ś. Według pierwszego stanowiska, termin ten ma charakter materialny, co oznacza, że nie można stosować do niego procesowej instytucji przywrócenia terminu (vide: wyroki NSA z 24 kwietnia 2012 r. II OSK 188/11, 5 listopada 2019 r. II OSK 3003/18 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast, zgodnie z drugim poglądem, termin z art. 318 ust. 1 P.o.ś. ma charakter procesowy, a w związku z tym podlega przywróceniu na zasadach ogólnych (vide: wyroki NSA z 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1729/10 i II OSK 1730/10 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Spór na tym tle został ostatecznie rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale siedmiu sędziów z 30 listopada 2020 r. o sygn. akt II OPS 1/20 (opubl. ONSAiWSA 2021/2/20, Lex nr 3086130, OSP 2021/5/41, Prok. i Pr. – wkł. 2021/1/54) wyraził stanowisko, że termin, w jakim powinien być złożony wniosek o odroczenie płatności opłaty za korzystanie ze środowiska albo administracyjnej kary pieniężnej, określony w art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, z późn. zm.), jest terminem procesowym.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia również konkluzję, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 319 ust. 3 P.o.ś., który stanowi, że jeżeli odroczeniu podlegały opłaty albo kary wymierzone w związku ze składowaniem lub magazynowaniem odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów lub bez decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów albo wymierzone za przekroczenie warunków określonych w decyzji, w razie terminowego zrealizowania przedsięwzięcia właściwy organ stwierdza, w drodze decyzji, umorzenie odroczonych opłat albo kar. Biorąc pod uwagę fakt, że decyzja o odroczeniu terminu płatności powinna, zgodnie z art. 318 ust. 5 pkt 1 P.o.ś., określać opłatę, której termin płatności został odroczony, oraz jej wysokość, zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że nie jest możliwe umorzenie nieodroczonych opłat. Taka zaś sytuacja ma miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 340/07 (www. orzeczenia.nsa.gov.pl) z treści art. 317 i 318 P.o.ś. jednoznacznie wynika, iż najpierw właściwy organ, w formie decyzji administracyjnej, odracza płatność określonej, a nie jakiejkolwiek, opłaty za korzystanie ze środowiska w związku z realizacją przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku, który winien odpowiadać określonym wymogom. Zatem umorzenie może dotyczyć wyłącznie opłaty uprzednio odroczonej odpowiednią decyzją administracyjną.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy obu instancji zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czemu dały wyraz w motywach rozstrzygnięć organów obu instancji sporządzonych z poszanowaniem art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd ocenił, jako nietrafne.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

dj