Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 263/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c), art. 24 ust. 3, art. 30 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 45/20 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 marca 2019 r. nr 0401-IOA.48.4.2019.9 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towaru 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy 1350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 45/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 marca 2019 r., nr 0401-IOA.48.4.2019.9, w przedmiocie kary pieniężnej.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła Skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania na podstawi art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy postępowania, tj. art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. wadliwe rozpatrzenie i ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym wadliwe ustalenie jakoby Strona uniemożliwiła organom monitorowanie w systemie przewozu towarów, w sytuacji, w której przewóz był realizowany zespołem pojazdów, składającym się z samochodu ciężarowego z cysterną (którego nr rejestracyjny został wskazany w zgłoszeniu SENT w sposób prawidłowy) oraz dodatkowej przyczepy (w odniesieniu do której omyłkowo ujęty został nieprawidłowy nr rejestracyjny – przynależy do drugiej przyczepy będącej własnością Przedsiębiorcy).

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

( art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039, dalej – "nowelizacja ustawy SENT") poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy przesłanki – brak ryzyka jakiegokolwiek uszczuplenia należności Skarbu Państwa w niniejszej sprawie i pełnej świadomości Organu, że stworzona drobna nieścisłość w zgłoszeniu SENT wynika jedynie z oczywistej omyłki Strony i nie miała na celu jakiegokolwiek nadużycia obowiązujących przepisów – uzasadniały jego zastosowanie,

( art. 5 ust. 4, art. 24 ust. 1 pkt 2 z zw. z art. 26 ust. 1-2 i ust. 5 Ustawy SENT poprzez jego błędną wykładnię, tj. nieuzasadnione przyjęcie, że rozbieżność w nr rejestracyjnym, która miała wyłącznie omyłkowy charakter oraz w sytuacji, w której nie doszło uszczuplenia wpływów budżetu państwa stanowi naruszenie uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.

( art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego błędną wykładnię, tj. interpretowanie pojęć "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu przewoźnika" w oderwaniu od ich umiejscowienia systemowego, a więc z pominięciem okoliczności, że pojęcia te stosowane są na gruncie ustawy SENT; a w konsekwencji poprzez jego niezastosowanie, tj. wadliwą odmowę jego zastosowania w niniejszej sprawie.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (dalej ustawa SENT) polegające na niewykonaniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia nr [...] o dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka transportu, o których stanowi art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) wymienionej ustawy w zakresie odnoszącym się do numeru rejestracyjnego przyczepy cysterny, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek przypisania stronie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku uzupełnienia, przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej zgłoszenia o numery rejestracyjne środka transportu, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Zwłaszcza, że – zdaniem Sądu I instancji – organy administracji bez naruszenia prawa oceniły również, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji z którego wynika, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem.

Ocena zasadności zarzutów kasacyjnych, wobec istoty stawianej na ich gruncie kwestii spornej wymaga przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia – że materialnoprawną podstawę wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji współstanowił art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.

Z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) przywołanej ustawy wynika, że w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie, między innymi, o numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a), którym – jak wynika z tego odesłania – jest pojazd samochodowy lub zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Z kolei, art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT stanowi, że w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Podkreślając, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – albowiem to one właśnie stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień – za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zakres postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wyznaczały przywołane powyżej przepisy prawa.

Odnosząc się w związku z powyższym do opartego na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. zarzutu z pkt I. tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, że nie podważa on zgodności z prawem zaskarżonego wyroku i nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).

Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Z przedstawionego punktu widzenia, omawiany zarzut kasacyjny, na gruncie którego strona podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa, nie może być uznany za usprawiedliwiony, albowiem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wskazanego i zarazem koniecznego elementu, a co za tym idzie nie wyjaśnienia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wymienionych przepisów prawa i rekonstruowanych na ich podstawie wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, które Sąd ten miałby naruszyć. Zwłaszcza, że strona skarżąca nie wyjaśnia jednocześnie, jakie dokładnie oraz jakiego rodzaju deficyty postępowania wyjaśniającego miałyby być niedostrzeżone lub niezasadnie pominięte przez Sąd I instancji, co miałoby nie pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do braku prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a ponadto nie wyjaśnia na czym miałaby polegać niedostrzeżona przez ten Sąd wadliwość stanowiska organów administracji publicznej odnośnie do oceny dowodów stanowiących podstawę tychże ustaleń faktycznych, których zakres – jak podkreślono powyżej – wyznaczają przywołane przepisy ustawy SENT.

Wobec treści art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy oraz – co ponownie należy podkreślić – wyznaczonego nimi zakresu postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń – a więc innymi zbioru koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – w opozycji do stanowiska strony skarżącej trzeba stwierdzić, że tezy o braku prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych w żadnym stopniu, ani też zakresie nie uzasadnia argument o braku celowości działania i omyłkowym wpisaniu w zgłoszeniu numeru rejestracyjnego innego środka transportu należącego do strony, co w konsekwencji – jak podnosi skarżąca (s. 6 – 7 skargi kasacyjnej) – miałoby nie uniemożliwiać przeprowadzenia skutecznej kontroli, ani też monitorowania przewozu towaru.

Tego rodzaju argumentacja nie uzasadnia, ani też nie dowodzi naruszenia przepisów art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa.

O braku jej przydatności dla wykazania naruszenia wymienionych przepisów trzeba bowiem wnioskować na tej podstawie, że z punktu widzenia treści art. 5 ust. 4 pkt 2 lit. c) ustawy SENT oraz ustanowionego na jego gruncie obowiązku adresowanego do przewoźnika – którego naruszenie podlega, jak stanowi art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, karze administracyjnej – zasadnicze znaczenie w sprawie miało ustalenie odnoszące się do sprawdzenia przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia. W tym, w zakresie odnoszącym się do aktualizującego się przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, między innymi, o numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a). Z punktu widzenia ustaleń odnoszących się do przestrzegania wymienionego obowiązku wystarczające i decydujące było zweryfikowanie okazanych do kontroli drogowej dokumentów, co przy tym, aż nadto jasno i wyraźnie wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli drogowej. Z odzwierciedlonych w jego treści ustaleń wynika, że zgłoszenie SENT nr [...] nie zawierało danych dotyczących numerów rejestracyjnych środka transportu, o których stanowi art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy SENT, a mianowicie numeru rejestracyjnego przyczepy (nr rej. [...]), którą był wykonywany przewóz towaru. Jeżeli przy tym odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 pkt 9, pkt 11 i pkt 16 lit. a) ustawy SENT, to za nie mniej uzasadniony należałoby uznać i ten wniosek, że o braku prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że w zgłoszeniu podano prawidłowy numer rejestracyjny ciągnika.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut z pkt II. tiret drugie petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 5 ust. 4, art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku art. 26 ust. 1 – 2 i ust. 5 ustawy SENT przez ich błędną wykładnię, "[...] tj. nieuzasadnione przyjęcie, iż rozbieżność w nr rejestracyjnym, która miała wyłącznie omyłkowy charakter oraz w sytuacji, w której nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa stanowi naruszenie uzasadniające nałożenie kary pieniężnej".

Ocena zasadności tego zarzutu wymaga przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia – że błędna wykładnia prawa materialnego, to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej – a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15).

Uwzględniając powyższe, o braku zasadności – przede wszystkim zaś skuteczności – omawianego zarzutu kasacyjnego, trzeba wnioskować na tej podstawie, że z uzasadnienia kontrolowanego wyroku nie wynika – zwłaszcza, że przepis art. 26 ust. 1 – 2 i ust 5 ustawy SENT nie został nawet w nim przywołany – aby Sąd I instancji, w tym kontekście wskazywanym przez stronę, podejmował jakiekolwiek zabiegi interpretacyjne w odniesieniu do przepisów prawa, których błędną wykładnię zarzuca strona, a w konsekwencji, aby wyraził kwestionowany skargą kasacyjną pogląd prawny, a mianowicie, że "[...] rozbieżność w nr rejestracyjnym, która miała wyłącznie omyłkowy charakter oraz w sytuacji, w której nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa stanowi naruszenie uzasadniające nałożenie kary pieniężnej", co prowadzi do wniosku, że na gruncie zarzucanego błędu wykładni strona skarżąca podjęła polemikę z poglądem nieistniejącym.

Wniosek ten jest, aż nadto oczywisty, gdy odwołać się do analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku i prezentowanej w nim argumentacji (s. 10 – 19), której przedmiot stanowiła prawnicza egzegeza przepisów art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c), art. 2 pkt 11, pkt 16, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 5 ustawy SENT, a ponadto art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, w tym ocena znaczenia konsekwencji wynikających ze zmian wprowadzonych tą ustawą nowelizującą w zakresie odnoszącym się do dodania do art. 24 kolejnej jednostki redakcyjnej, a mianowicie ust. 1a oraz zmiany art. 30. Siłą rzeczy, rezultatem omawianych zabiegów interpretacyjnych nie było więc wyrażenie poglądu prawnego, którego prawidłowość podważa skarga kasacyjna.

Jeżeli nawet przyjąć, że na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego strona skarżąca zmierza do wykazania niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, których naruszenie zarzuca, to jednak konstrukcja i uzasadnienie tego zarzutu nie mogą być uznane za wystarczające z punktu widzenia wymogów, którym zarzut taki powinien czynić zadość, co stanowi konieczny warunek jego rozpoznania. W tym też kontekście – oraz w relacji do istoty spornej w sprawie kwestii – nie można tracić z pola widzenia tego, co ponownie trzeba podkreślić, że z protokołu kontroli przeprowadzonej z udziałem kierującego pojazdem wynika, że zgłoszenie SENT nr [...] nie zawierało danych dotyczących numerów rejestracyjnych środka transportu, o których stanowi art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy SENT, a mianowicie danych dotyczących numeru rejestracyjnego przyczepy cysterny (nr rej. [...]), którą był wykonywany przewóz towaru. Z punktu widzenia ustaleń koniecznych dla oceny przestrzegania obowiązku ustanowionego na gruncie wymienionego przepisu prawa wystarczające było zweryfikowanie okazanych do kontroli drogowej dokumentów, nie było zaś niezbędne, ani też konieczne ustalanie okoliczności odnoszącej się ewentualnego zaistnienia uszczuplenia wpływów do budżetu państwa, albowiem z punktu widzenia stosowania normy konsekwencyjnej rekonstruowanej z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT jest to okoliczność obojętna.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw "poprzez jego błędne niezastosowanie [...]" (pkt II. tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej).

Abstrahując już nawet od konstrukcji tego zarzutu – a wynika z niej, że "błędne niezastosowanie" art. 12 przywołanej ustawy strona powiązała z twierdzeniem, że ujawniona nieprawidłowość miała charakter drobnej nieścisłości wynikającej z oczywistej omyłki, co nie skutkowało żadnym ryzkiem uszczuplenia należności Skarby Państwa – która w żadnym stopniu, ani też zakresie nie odnosi się do normatywnej treści wymienionego, i zarazem typowego przepisu przejściowego, a co za tym idzie do zakresu jego normowania i zastosowania, co wobec braku koniecznej korespondencji z uzasadnieniem tego zarzutu prowadzi do wniosku o braku jego skuteczności, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącej strony przepis ten nie został "błędnie niezastosowany" przez Sąd I instancji, jako wzorzec kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (zob. s. 14 – 15) – podobnie, jak i z kontrowanej decyzji (zob. s. 6) – wynika bowiem wniosek biegunowo przeciwny.

Wobec normatywnej treści art. 12 przywołanej ustawy nowelizującej – z którego wynika, że do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zaś w przypadku gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się – nie sposób jest zasadnie zarzucić Sądowi I instancji "błędne niezastosowanie" wymienionego przepisu prawa, skoro kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji – wydanej, co trzeba podkreślić, albowiem strona skarżąca nie uwzględnia tego w dostatecznym stopniu, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT polegające na niewykonaniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka transportu, o których stanowi art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) tej ustawy – Sąd ten uwzględnił wszystkie konsekwencje wynikające z wymienionego przepisu przejściowego.

W tej mierze zasadnie stwierdził, że art. 30 ust. 4 ustawy SENT, do którego odsyła art. 12 ustawy nowelizującej, nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, a to z uwagi na wskazany powyżej jej przedmiot. Nie dość bowiem – co jest aż nadto oczywiste – że przypisane stronie naruszenie polegające na niewykonaniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka transportu, o których stanowi art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy SENT, nie zostało stwierdzone w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej – o czym stanowi ust. 1 art. 30, do którego odsyła ust. 4 art. 30 określając w tenże właśnie sposób konieczne przesłanki oraz zakres jego stosowania – to z pkt 1 ust. 5 art. 30 wymienionej ustawy nie mniej jasno wynika, że regulacja zawarta w ust. 4 art. 30 ustawy nie ma zastosowania do przewoźników. Co więcej, z uwagi na przedmiot rozpatrywanej sprawy nie miał w niej również zastosowania – co nie mniej trafnie podniósł Sąd I instancji – art. 24 ust.1a ustawy SENT, do którego również odsyła art. 12 przywołanej ustawy nowelizującej. Jakkolwiek bowiem, art. 24 ust. 1a ustawy SENT stanowi o "nieprawidłowościach będących wynikiem oczywistego błędu i dotyczących zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru" – których stwierdzenie jest penalizowane zdecydowanie niższą karą pieniężną, bo w wysokości 2 000 zł – to jednak na gruncie wskazanego przepisu prawa ustawodawca nie mniej jasno i wyraźnie zastrzegł istotny wyjątek, który odnosi się do "numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a", a ta właśnie nieprawidłowość została ujawniona w toku kontroli drogowej.

Prawidłowa ocena Sądu I instancji odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek stosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 30 ust. 4 oraz art. 24 ust. 1 ustawy SENT w brzmieniu wynikającym ze zmian wprowadzonych ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw nie uzasadnia więc twierdzenia o naruszeniu art. 12 tej ustawy nowelizującej "poprzez jego błędne niezastosowanie".

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut z pkt II. tiret trzecie petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy SENT "poprzez jego błędną wykładnię, tj. interpretowanie pojęć "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu przewoźnika" w oderwaniu od ich umiejscowienia systemowego, a więc z pominięciem okoliczności, iż pojęcia te stosowane są na gruncie ustawy SENT, a w konsekwencji poprzez jego niezastosowanie".

Odwołując się do przedstawionego powyżej – to jest w odpowiedzi na zarzut z pkt II. tiret drugie petitum skargi kasacyjnej – rozumienia błędu wykładni, o braku zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutu błędnego rozumienia art. 24 ust. 3 ustawy SENT trzeba wnioskować przede wszystkim na podstawie jego enigmatyczności. Strona skarżąca nie odwołuje się bowiem do żadnego poglądu prawnego, który miałby wyrazić Sąd I instancji, lecz ogranicza się w tej mierze wyłącznie do twierdzenia o interpretowaniu pojęć "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu przewoźnika" w oderwaniu od ich umiejscowienia systemowego, a więc z pominięciem okoliczności, iż pojęcia te stosowane są na gruncie ustawy SENT", przy tym bez wyjaśnienia na czym miałoby polegać do nieprawidłowe interpretowanie wymienionych pojęć, a tym kontekście nie wskazuje – co nie mniej istotne z punktu widzenia oceny odnośnie do braku skuteczności zarzucanego błędu wykładni – jaką interpretację należałoby przeciwstawić interpretacji kwestionowanej skargą kasacyjną.

Wskazanego deficytu w żadnym stopniu, ani też zakresie nie usuwa zabieg polegający na odwoływaniu się do przywoływanych w skardze kasacyjnej przykładów judykatów sądowych (zob. s. 13 – 15), a to wobec braku uwzględnienia przez stronę istoty zawartych w nich poglądów prawnych w relacji do stanów faktycznych, na gruncie których zostały one wyrażone (zob. chociażby przywoływany przez stronę wyrok w sprawie III SA/Wa 423/18), a co za tym idzie braku wykazania ich przydatności w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli wobec tak enigmatycznej konstrukcji omawianego zarzutu oraz nie mniej enigmatycznego jego uzasadnienia – odwołującego się w istocie rzeczy tylko i wyłącznie do finansowego aspektu nakładanej kary oraz tezy, że ich nakładanie jest motywowane celem fiskalnym – odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obwiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, które między innymi wyrażają się w tym, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13), to zarzut ten tym bardziej należy uznać za niezasadny, przede wszystkim zaś za nieskuteczny.

Zwłaszcza, gdy niezależnie od deficytów jego konstrukcji i uzasadnienia podnieść, że przedmiotem regulacji ust. 3 art. 24 ustawy SENT jest kolejny, w relacji do opisanego w ust. 1 – 2a, i zarazem obligatoryjny etap postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a ponadto, że kompetencje organu administracji kształtowane tym przepisem prawa zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same warunki oraz dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych – "uzasadniony przypadek", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny". Konsekwencją powyższego jest to, że na regulowanym ust. 3 art. 24 ustawy SENT etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa, a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego (o którym mowa w ust. 1 – 2a) służy sprawdzeniu, bo taki jest jego cel, czy – co trzeba podkreślić, albowiem strona skarżąca nie uwzględnia tego w dostatecznym stopniu – w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Podejmowany w takich warunkach akt stosowania prawa, w którego rezultacie nie musi, ale może dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "uzasadnionego przypadku", "ważnego interesu przewoźnika", "interesu publicznego" – jako rezultatów działań (racjonalnego) prawodawcy, który posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów – wiąże się więc z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tychże pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości podejścia Sądu I instancji, ani do rozumienia art. 24 ust. 3 ustawy SENT, ani też jego zastosowania w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 24 przywołanej ustawy, wprost i jednoznacznie wynika, że ważny interes przewoźnika lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki w relacji do celów ustawy SENT oraz – co trzeba podkreślić – w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.

Wobec celów ustawy SENT, które ukierunkowane są na pełne monitorowanie przewozu towarów wrażliwych, niewykonanie przez przewoźnika adresowanego do niego obowiązku, o których stanowi przepis art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) tej ustawy, a mianowicie obowiązku polegającego na uzupełnieniu przed rozpoczęciem przewozu towaru zgłoszenia o dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka transportu, z całą pewnością nie służy realizacji tych celów. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z przyjętych dla potrzeb stosowania wymienionej ustawy definicji pojęć "przewozu towarów", "środka transportu" oraz "zgłoszenia" (odpowiednio pkt 9, pkt 11, pkt 16a art. 2), zaś w relacji do celów wymienionej ustawy podkreślić, że potrzeba (stałego) identyfikowania środka transportu nie jest pozbawiona istotnego znaczenia o czym trzeba wnioskować chociażby na podstawie art. 24 ust. 1a przywołanej ustawy, którego zakres stosowania nie obejmuje nieprawidłowości – nawet "będących wynikiem oczywistego błędu" – odnoszących się do "numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a".

Jeżeli tak, to za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że charakter i rodzaj obowiązku naruszonego przez stronę sprzeciwia się nie dość, że kwalifikowaniu jej, jako "omyłki o nieistotnym znaczeniu" – zwłaszcza, że strona nie wyjaśniła, albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, jakie kryteria oceny miałyby taką kwalifikację uzasadniać i tym samym przekonywać o wskazywanym charakterze stwierdzonego naruszenia w relacji do "ważnego interesu przewoźnika"– to przede wszystkim, jako przypadku uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny.

Argumentacja prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie podważa zasadności oceny Sądu I instancji, ani też organu administracji publicznej, odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Rozpoznając "interes publiczny", o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT w kontekście, który w relacji do okoliczności rozpatrywanej sprawy nakazuje uwzględniać istotę oraz cele tejże ustawy, za uzasadniony trzeba bowiem uznać wniosek, że nie jest w interesie publicznym – a to właśnie z uwagi na cele ustawy SENT – akceptowanie działań i zachowań, które realizacji tych celów – a mianowicie monitorowania środka transportu, którym jest wykonywana operacja przewozu towarów wrażliwych, a co za tym idzie pełnego monitorowania operacji przewozowej – celom tym nie służą, a więc tak właśnie, jak w rozpatrywanym przypadku, albowiem wobec rodzaju naruszonego obowiązku, w systemie SENT nie był widoczny przewóz towaru wrażliwego wykonywany należącą do strony przyczepą cysterną o nr. rej. [...]. Tak rozpoznany interes publiczny nie uzasadnia – jak należałoby przyjąć, podzielając stanowisko Sądu I instancji – wniosku o zaistnieniu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy "uzasadnionego przypadku" w przedstawionym powyżej jego rozumieniu, który ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny uzasadniałby zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy SENT.

W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.