Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 339/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67, , art. 28,
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. M. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 22 grudnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia 13 lutego 2024 roku Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego( dalej MWINB lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2023 roku, poz.775 ze zm. dalej jako k.p.a.) i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( Dz.U z 2023 roku poz. 682 dalej jako p.b lub ustawa prawo budowalne)po rozpatrzeniu odwołania D M od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Z. ( dalej PINB w Z) nr [...] z dnia 11 grudnia 2023 roku nakazującej D. M. rozbiórkę nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w [...], gm. [...] z pozostawianiem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym. Rozpoczęcie robót budowalnych organ ustalił na dzień 14 stycznia 2024 roku, a ich zakończenie na dzień 30 marca 2024 roku – uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej obowiązku rozbiórki i nowy termin ustalił od dnia 13 kwietnia 2024 roku do 10 maja 2024 roku, a w pozostałej części rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

W wyniku zawiadomienia Z. C. organ przeprowadzał kontrolę stanu technicznego budynku należącego do D. M..

Organ po przeprowadzonych oględzinach ustalił, że na działkach nr [...] i [...] znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny o wymiarach 12,9 x 6,0 m o konstrukcji drewnianej, przykryty dachem dwuspadowym krokwiowo – belkowym, należący do dwóch właścicieli. Budynek został wybudowany w 1920 roku, ściany wykonano z bali. Na ścianach ułożono belki stropowe, zaś na nich ułożono deski, a do nich przymocowano płyty pilśniowe. Wewnątrz budynku znajduje się ściana drewniana z bali, która nie jest trwale połączona ze ścianami zewnętrznymi. W tą ścianę wmurowany jest komin oraz murowany piec ogrzewający budynek. Budynek jest podzielony na dwie części znajdujące się na działkach [...], który obecnie jest własnością D. M. oraz na działce [...] której właścicielem jest J. A. a zamieszkuje w nim jego siostra Z. C. z mężem. Część użytkowana o wymiarach 5,60 x 6,0 jest przykryta blachą trapezową. Druga część budynku jest nieużytkowana od około 15 lat, przykryta dachówka cementową i ma wymiary 7,3 x 6,0 m. Stan techniczny tej części jest nieodpowiedni. Na ścianach widać próchnicę oraz otwory po owadach. Belki stropu są spróchniałe oraz wgięte. Ściana szczytowa drewniana uszkodzona, tak samo krokwie dachu. Ciężar dachówki cementowej spowodował poważne wgięcia , uszkodzenia powierzchni dachu.

Część budynku znajdującą się na działce nr [...] należy ocenić, że jest stan techniczny za dostateczny.

W sprawie zostały złożone ekspertyzy odnośnie stanu technicznego części użytkowanej znajdującej się na działce [...] obiektu oraz części nieużytkowanej obiektu budowlanego.

W dniu 19 maja 2022 roku PINB w Z. wydał decyzję nr [...] gdzie w określonym terminie nakazał właścicielowi części budynku zajmowanego przez Z. C. wyłączenie z użytkowania tej części budynku a ówczesnym współwłaścicielom nieużytkowanej części budynku jego zabezpieczenie poprzez podparcie belek stropu drewnianego, podparcie uszkodzonej konstrukcji dachu. Decyzją organu odwoławczego z dnia 30 czerwca 2022 roku, nr [...] przedmiotowa decyzja została uchylona i organ sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 11 grudnia 2023 roku organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] nakazującą D. M. rozbiórkę nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w [...], gm. [...] z pozostawianiem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym. Rozpoczęcie robót budowalnych organ ustalił na dzień 14 stycznia 2024 roku, a ich zakończenie na dzień 30 marca 2024 roku.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył D. M..

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał na treść art. 67 ust.1 ustawy prawo budowalne, który stanowi, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowalny który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy obiektu jego rozbiórkę i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy do przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przepis ten umożliwia nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli znajduje się w nieodwracalnie złym stanie technicznym.

Organ wskazywał, że w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 67 ustawy prawo budowlane ma ustalić, czy właściciel planuje przywrócić budynek do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowalnego.

Nieprawidłowy stan techniczny obiektu znajdującego się na działce [...], który jest niezamieszkały ustalono na podstawie oględzin obiektu, dokumentacji fotograficznej, opinii eksperta konstruktora budowalnego. Nadto właściciel w swojej deklaracji oświadczył, że nie ma zamiaru dokonywać remontu, a chce obiekt rozebrać.

Z tego względu zdaniem organu zachodziły podstawy do wydania decyzji o jego rozbiórce. Organ odwoławczy zmienił decyzję tylko w zakresie określonego terminu na wykonanie prac rozbiórkowych i uporządkowanie terenu z uwagi na jego niezgodność z § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawie rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowalnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie rozbiórki części budynku użytkowanej i znajdującej się na działce nr [...] organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu zajmował się tylko stanem technicznym części nieużytkowanego obiektu znajdującego się na działce nr [...] . W związku z tym nie mógł zająć wiążącego stanowiska odnośnie stanu obiektu na sąsiedniej działce.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył D. M..

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

1) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7,8,9, art. 75, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, błędne ustalenie, że na gruncie niniejszej sprawy możliwa jest rozbiórka nieużytkowanej części budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w [...] gm. [...] z pozostawieniem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym przy założeniu, że rozbiórka będzie przeprowadzona pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, uwzględniając bezpieczne przeniesienie obciążeń i zabezpieczenie konstrukcji sąsiedniej części budynku znajdującej się na działce nr [...] w L.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 68 pkt 3b i art. 83 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. przez błędną wykładnię wskazanych przepisów i bezpodstawne uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do wykonania prac zabezpieczających konstrukcję sąsiedniej części budynku znajdującej się na działce [...] w L. w sytuacji, gdy wykonanie zalecanych przez organ nadzoru prac nie jest możliwe z uwagi na zły stan techniczny całego budynku oraz zagrożenie zawalenia się budynku i niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia innych osób zamieszkujących na działce [...].

3) naruszenie przepisu art. 67 ust. 1 i art. 83 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2023.682 tj.) oraz art. 104 k.p.a. poprzez zobowiązanie skarżącego do częściowej rozbiórki nieużytkowanego drewnianego budynku mieszkalnego na działce [...] w L. z pozostawieniem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym znajdujących się na działce [...] oraz zabezpieczenia konstrukcji sąsiedniej części budynku znajdującej się na działce nr [...] w sytuacji gdy zaskarżona decyzja jest niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność ma charakter trwały, nadto jej wykonanie spowodowałoby zagrożenie dla życia i zdrowia innych osób zamieszkujących na działce [...] oraz znaczną szkodę majątkową.

W związku z powyższym wnosił o : uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji,

- ewentualnie zmianę decyzji poprzez nakazanie rozbiórki nieużytkowanej i użytkowanej części budynku mieszkalnego znajdującego się na działkach nr [...] i [...] .

W uzasadnieniu skargi podnosił, że na gruncie niniejszej sprawy bezsporne jest, że przedmiotowy budynek w części nieużytkowanej znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i kwalifikuje się do rozbiórki. Nadto za zgodą organu nadzoru budowlanego rozpoczęto już prace rozbiórkowe w postaci rozebrania ściany szczytowej dachu, co doprowadziło do powstania otworu niezabezpieczonego.

Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji w zakresie wykonania prac zabezpieczających jest nielogiczna i ujawnia niekonsekwencję organu nadzoru budowlanego, który z jednej strony wyraził zgodę na wykonanie prac rozbiórkowych nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego na działce nr [...] ze względu na zły stan techniczny budynku z pozostawieniem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym, które są także w bardzo złym stanie technicznym i znajdują się także na działce [...], co wskazuje, że decyzja nakazująca rozbiórkę dotyczy jedynie części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce [...], co pozostaje w sprzeczności z żądaniem skarżącego wydania decyzji, której przedmiotem jest rozbiórka całego budynku mieszkalnego na działce [...] i na działce [...].

Należy przy tym wskazać, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że rozbiórka jedynie części nieużytkowanego budynku mieszkalnego na działce [...] z pozostawieniem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz przewodem kominowym jest niewykonalna bowiem realizacja prac rozbiórkowych mogłaby doprowadzić do spowodowania niebezpieczeństwa dla wykonawców tych prac, niebezpieczeństwa zawalenia się całego obiektu.

Wskazywał, że powyższe okoliczności wynikają wprost z treści opinii technicznej sporządzonej na zlecenie D. M. z września 2021 r, z której wynika, że na podstawie przeprowadzonej oceny istniejącego stanu technicznego oraz przyjętych rozwiązań techniczno-konstrukcyjnych budynku nie jest możliwe przeprowadzenie bezpiecznej rozbiórki części budynku zlokalizowanego na działce [...] bez naruszenia stabilności pozostającego do zachowania lokalu mieszkalnego na działce [...] z zachowaniem bezpieczeństwa jego mieszkańców. W opinii tej biegły wskazał na konieczność rozbiórki całego budynku usytuowanego na działce [...] i na działce [...]. Organ administracyjny zignorował wnioski tej ekspertyzy, pomimo, że są tożsame z wnioskami ekspertyzy technicznej sporządzonej na zlecenie organu administracyjnego z kwietnia 2022 r. przez biegłego F. O.. Biegły po dokonaniu oględzin i oceny stanu technicznego części budynku znajdującego się na działce [...], użytkowanego przez panią C. i jej męża wyraźnie wskazał, że budynek zajmowany przez Z. C. nie nadaje się do bezpiecznego użytkowania. Podstawą tych wniosków był bardzo zły stan techniczny budynku znajdującego się na działce [...], który biegły bardzo szczegółowo opisał w sporządzonej opinii.

Pomimo wydania dwóch opinii przez biegłych z zakresu budownictwa, znajdujących się w aktach sprawy, wskazujących na zły stan techniczny całego budynku mieszkalnego znajdującego się na działach [...] i [...] oraz na brak możliwości dokonania bezpiecznej rozbiórki części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce [...] bez naruszenia stabilności części budynku mieszkalnego na działce [...], organ administracyjny I instancji wbrew zebranym w sprawie dowodom, nakazał częściową rozbiórkę jedynie części budynku znajdującego się na działce [...] nie bacząc na zagrożenia z tym związane.

Jego zdaniem wbrew ustaleniom organu administracyjnego, wykonanie tych prac rozbiórkowych zgodnie z zaleceniami PINB w Z. nie będzie wykonalne także pod nadzorem i kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej, uwzględniając bezpieczne przeniesienie obciążeń i zabezpieczenie konstrukcji sąsiedniej części budynku znajdującej się na działce [...] w L., który to obowiązek należy uznać także za niewykonalny dla skarżącego, zwłaszcza w kontekście sporządzonych dla potrzeb niniejszej sprawy opinii technicznych sporządzonych przez biegłych z zakresu budownictwa, wskazujących na brak możliwości bezpiecznej rozbiórki części budynku mieszkalnego na działce [...] bez naruszenia stabilności budynku znajdującego się na działce [...] z zachowaniem bezpieczeństwa jego mieszkańców. W tym miejscu nasuwa się pytanie, czy w świetle wydanych w sprawie opinii technicznych istniałaby możliwość znalezienia osoby z uprawnieniami o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, która podjęłaby się nadzoru nad pracami rozbiórkowymi zgodnie z zaleceniami organu administracyjnego, skoro dwóch ekspertów wskazało na brak możliwości wykonania tych prac?

W jego ocenie organ administracyjny nie ustalił, jakie skutki dla części budynku mieszkalnego znajdującego się częściowo na działce nr [...] będzie miało wykonanie zalecanych prac zabezpieczających. Nie zasięgnął wiadomości specjalnych w zakresie możliwości wykonania prac zabezpieczających. W sytuacji, gdy po częściowej rozbiórce obiektu przeprowadzonej za zgodą i zaleceniami organu nadzoru budowlanego doszłoby do dalszego osłabienia konstrukcji budynku na działce [...], wątpliwości budzi zalecenie wykonania prac powodujących możliwość katastrofy budowlanej i zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia. Nadto organ administracyjny nie zauważył, że w przypadku zawalenia się budynku znajdującego się na działce [...] w wyniku przeprowadzenia przez skarżącego prac rozbiórkowych zgodnie z zaleceniami PINB w Z., skarżący byłby narażony na odpowiedzialność odszkodowawczą za zawalenie budynku w części użytkowanej, w przypadku wystąpienia przez Z. C. z takim roszczeniem. Wystąpienie takiej sytuacji jest prawdopodobne z uwagi na udokumentowany zły stan techniczny budynku na działce [...] oraz brak możliwości bezpiecznego przeprowadzenia prac rozbiórkowych bez naruszenia stabilności budynku w części użytkowanej.

Wskazywał, że na gruncie niniejszej sprawy organ administracyjny usiłuje przerzucić odpowiedzialność za wykonanie prac niemożliwych do realizacji na skarżącego, który jest właścicielem jedynie części budynku znajdującego się na działce nr [...].

Należy mieć na względzie, że biegły w opinii technicznej sporządzonej na zlecenie organu administracyjnego wskazał na problemy natury technicznej przy rozbiórce części nieużytkowanej budynku z uwagi na fakt, że budynek konstrukcyjnie stanowi jedną nierozerwalną całość i jego rozbiórka po jedynej ścianie działowej stwarza trudności niemożliwe do pokonania. Jak zauważył organ administracyjny nieużytkowa część budynku uległa kompletnej dewastacji z zawaleniem się części dachu budynku, natomiast trzon kuchenny od strony nieużytkowanej jest uszkodzony, na co wskazują rozsypujące się cegły. Przewód kominowy jest z widocznymi spękaniami. W świetle tych okoliczności wątpliwości budzi, że organ nadzoru budowlanego podjął decyzję o rozbiórce jedynie części nieużytkowanego budynku z pozostawieniem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym, które także nadają się do rozbiórki.

Za błędne należy uznać ustalenia organu administracyjnego, że część użytkowana budynku na działce nr 529/1 nadaje się do remontu, skoro cała więźba dachowa budynku jest zdewastowana włącznie ze ścianą działową, trzonem kuchennym i przewodem kominowym, które są dziurawe, chwieją się i grożą zawaleniem (dowód: protokół z oględzin).

W ocenie skarżącego opisane ustalenia organu administracyjnego pozostają w sprzeczności z ustaleniami PINB w Z., który decyzją Nr [...] z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie [...] nakazał właścicielowi części budynku mieszkalnego użytkowanego przez Z. C. znajdującego się na działce nr [...] w L. wyłączenie z użytkowania tej części budynku w terminie 60 dni od daty otrzymania decyzji oraz zabezpieczenie tej części budynku z uwagi na stan zagrożenia i zakaz użytkowania tej części budynku. W uzasadnieniu przytoczonej decyzji PINB w Z wskazał, że nie można rozebrać części budynku znajdującej się na działce nr [...] pozostawiając na działce nr [...] użytkowaną część budynku, która de facto jak wynika z drugiej ekspertyzy technicznej nie może być również bezpiecznie użytkowana z uwagi na zły stan techniczny i zagrożenie pożarowe.

Nie wiadomo, z jakich przyczyn PINB w Z. zmienił własne ustalenia opisane powyżej w niniejszym postępowaniu.

Argumentował, że nie można podzielić twierdzeń MWINB, że przedmiotem niniejszego postępowania jest nieużytkowana część budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...] w L. i tylko w tym zakresie prowadzone jest postępowanie. Zatem brak jest podstaw do tego, aby tut. organ zajął wiążące stanowisko odnośnie możliwości dokonania rozbiórki części użytkowanej budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. [...] w L.. ko mogłoby nastąpić w ramach odrębnego postępowania.

Jak wskazano powyżej, z zebranych w niniejszym postępowaniu dowodów wynika, że nie ma możliwości dokonania rozbiórki nieużytkowanej części budynku bez naruszenia konstrukcji części użytkowanej budynku na działce nr [...], bowiem te dwie części budynku mieszkalnego są nierozerwalnie ze sobą związane.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwagi na konstrukcję całego budynku mieszkalnego, jego zły stan techniczny i niecelowość przeprowadzenia remontów i napraw, organ administracyjny powinien wezwać do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony właścicieli działki [...], wydać decyzję nakazującą właścicielom działki nr [...] i [...] rozbiórkę całego budynku w części użytkowanej i nieużytkowanej. Brak jest możliwości na gruncie niniejszej sprawy wydania rozstrzygnięcia jedynie o rozbiórce nieużytkowanej części budynku bez orzeczenia w przedmiocie konieczności rozbiórki także użytkowanej części budynku znajdującej się na działce nr [...] w L..

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 roku, poz. 1615.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2023, poz.1634) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.

Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy:

a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia;

b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu przyjętą teorię dowodów;

c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną;

d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy.

Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6

i art. 7 k.p.a - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z istonym naruszeniem przepisów postępowania, co skutkowało tym, że doszło do naruszania przepisów prawa materialnego – art. 67 ustawy prawo budowalne.

Niewątpliwie należy zaakceptować ustalenia, iż nieużytkowana część budynku mieszkalnego znajdująca się na działce nr [...] nie nadaje się do remontu i winna zostać rozebrana.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż budynek mieszkalny znajdujący się na dwóch działkach nr [...] – własność J. A. oraz na działce [...] własność D. M. jest konstrukcyjnie jedną całością. Tak więc z tego faktu wypływają następujące konsekwencje prawno – faktyczne.

Po pierwsze w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowalnego zastosowanie będzie miał przepis art. 28 k.p.a. Nie można wykluczyć sytuacji, w których wynik postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego będzie dotyczył interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich (art. 28 k.p.a.). W pewnych przypadkach zakres oddziaływania obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, może być taki, że będzie on uzasadniał występowanie po stronie właściciela sąsiedniej działki interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2008 r., II OSK 1310/07, LEX nr 1012269, uznał, że skoro skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej w stosunku do tej, na której znajdował się rozbierany budynek, i ponadto ten rozbierany budynek oraz budynek na nieruchomości skarżącego sięgały do wspólnej granicy, to nie ulega wątpliwości, że postępowanie dotyczące rozbiórki dotyczyło jego interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie stroną postępowania o rozbiórkę obiektu nieużytkowanego winien być właściciel działki nr [...]. W sytuacji gdy obiekt składa z dwóch części i nakaz rozbiórki będzie miał wpływ na sytuację właściciela części obiektu znajdującego się na sąsiedniej działce to winien on być stroną postępowania.

Należy zauważyć, iż organ we wcześniejszym stadium postępowania badał również stan techniczny części obiektu znajdującego się na działce nr [...] i wydawał rozstrzygnięcie odnośnie obu obiektów.

Niewątpliwe z opinii biegłego konstruktora wynika, że nakazanie rozebrania części obiektu znajdującego się na działce nr [...] będzie oddziaływało na pozostawioną cześć obiektu na działce nr [...] chociażby z tego powodu, iż ściana wewnętrzna stanie się ścianą zewnętrzną i winny zostać wykonane prace budowalne, które doprowadzą do zgodności z przepisami prawa budowalnego. Ściana wewnętrzna nie jest ścianą konstrukcyjną a pełni tylko role oddzielenia. Z opinii biegłego konstruktora wynika, że nie jest wykluczona możliwość rozbiórki tylko części nieużytkowanej, ale pod warunkiem wykonania robót budowalnych, które spowodują możliwość bezpiecznej eksploatacji użytkowanej części budynku zlokalizowanej na działce nr [...]. Przecięcie drewnianych bali ścian zewnętrznych mniej więcej w połowie, w miejscu w którym brak jest ich konstrukcyjnego powiązania obarczone jest bardzo dużym ryzykiem ich odchylenia od pionu i utratą stateczności. Biegły wskazywał, że rozebranie części budynku znajdującego na działce nr [...] i nawet zrobienie zabezpieczeń nie daje gwarancji bezpiecznej eksploatacji użytkowanej części budynku na działce nr [...]. Konieczne jest ze ściany wewnętrznej wykonanie nowej ściany szczytowej oraz nowego komina. Spowodowane jest to tym, że budynek znajdujący się na dwóch działkach nr [...] i [...] stanowi konstrukcyjną i funkcjonalną całość. Należy zauważyć, iż organ wykazuje niekonsekwencje w swoich procesowych działach. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 roku zostało wszczęte postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia 4 października 2021 roku nałożono w tym postępowaniu obowiązek na właściciela działki sąsiedniej nr [...] J. A. dostarczenia ekspertyzy budowalnej co do stanu technicznego znajdującego się tam budynku. Tak do końca z akt nie wynika czy postepowanie odnośnie części budynku na działce nr [...] zostało wszczęte i jaki jest jego zakres. W sytuacji gdy organ uznawał za niezbędne zbadanie stanu technicznego budynku na działce nr [...] i taka opinia została złożona to winna być oceniona przez organ. Organ ustalił, że stan techniczny budynku na tej działce jest jako dostateczny, co nie do końca pokrywa się z opinią techniczną znajdująca się aktach sprawy.

W ocenie Sądu zasadnym byłoby by kwestie związane z rozebraniem części budynku znajdującego się na działce nr [...] i kwestie związane z doprowadzeniem budynku znajdującego się na działce nr [...] do niezależności konstrukcyjnej z możliwością bezpiecznej eksploatacji były rozpoznane w jednym postępowaniu.

Organ rozpoznając przedmiotową sprawę zasadniczo nie odniósł się do kwestii możliwości bezpiecznej rozbiórki budynku na działce [...] i bezpiecznej eksploatacji obiektu na działce nr [...]. Dowód z opinii biegłego jest istotnym dowodem w sprawie i organ rozpoznając sprawę winien się do niego odnieść i dokonać jego oceny. Oczywiście organ ma prawo dokonać swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie ale winien wyjaśnić z jakiego powodu dokonał takiej a nie innej oceny zgromadzonych dowodów.

Organ ponownie rozpoznając sprawę winien rozpoznać w jednym postępowaniu sprawę w zakresie rozbiórki nieużytkowanej części budynku mieszkalnego, jak i doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego części budynku na działce nr [...]. Niewątpliwie powstanie kwestia związana z kosztami wykonania robót budowlanych. Organ przy nałożeniu obowiązków winien również mieć na uwadze treść art. 61 ustawy prawo budowlane mówiący o obowiązku utrzymania w odpowiednim stanie obiekty budowlane. Należy zauważyć, że właściciel budynku na działce nr [...] podejmował starania aby utrzymać obiekt budowlany w miarę odpowiednim stanie, a właściciel budynku na działce nr [...] takich działań nie podejmował.

Organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie uwzględniając ocenę i wskazania zawarte w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) i c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

O kosztach postępowania orzeczono biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.