Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 742/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 92b ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77,  art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 10 ust. 2 i 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego [...] z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lipca 2012 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na M. C. karę pieniężną w wysokości 1850 zł za naruszenia określone pod:

1. Ip. 5.2.1 oraz Ip.5.2.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

- o czas powyżej 15 minut do 30 minut,

- za każde następne rozpoczęte 30 minut,

2. Ip. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny.

Powyższe uchybienia zostały ujawnione w następstwie zatrzymania do kontroli w dniu 14 marca 2012 r. na drodze wojewódzkiej nr 235 w miejscowości L. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego pojazdu marki Man nr rej. [...] wraz z naczepą Schmitz o nr rej. [...] kierowanego przez T. J. – pracownika Firmy Handlowo Usługowej "C." M. C..

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że analiza zapisów danych zawartych na okazanej do kontroli cyfrowej karcie kierowcy nr [...] za okres 15 luty 2012 r. do dnia zatrzymania tj. 14 marca 2012 r. wykazała szereg nieprawidłowości związanych z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego. Kierowca nie okazał wydruków uzasadniających odstępstwa od obowiązujących norm czasu pracy kierowców.

W związku z tymi nieprawidłowościami za które odpowiedzialność ponosi zatrudniający kierowcę przedsiębiorca, organ I instancji zobligowany był do nałożenia kar sztywno określonych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od w/w decyzji M. C. wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania w sprawie wskazując, iż nie ponosi winy za zaistniały stan rzeczy. Wskazując na treść art. 92b ustawy o transporcie drogowym wskazał, iż nie doszło do jego naruszenia ponieważ dopełnił wszelkich starań, by w jego przedsiębiorstwie przestrzegano obowiązujących przepisów.

Nadto podniósł, iż kontrolujący w wyniku kontroli drogowej wnioskował do sądu grodzkiego o nałożenie na kierowcę grzywny w wysokości 1850 złotych za stwierdzone naruszenia, co w jego ocenie wyczerpuje zobowiązania z ujawnionych nieprawidłowości. Odwołujący się wskazał, iż odpowiedzialny za wszelkie naruszenia jest kierowca, natomiast on nie miał wpływu na ich powstanie. W jego ocenie nałożenie na niego kary pieniężnej jest sprzeczne z art. 19 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006).

Odwołujący się wyjaśnił również, iż w odpowiedni sposób dobiera pracowników na stanowiska kierowców, planuje zadania transportowe z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz przeprowadza ich szkolenia. Do odwołania dołączono specjalnie dla kierowców przygotowany zakres obowiązków w którym ci zobowiązali się min. do przestrzegania obowiązujących norm prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw lub odpoczynków oraz przyjęli odpowiedzialność za wykroczenia drogowe wynikające z ich winy lub zaniedbania oraz potwierdzenie przeszkolenia wstępnego kierowcy. M. C. wskazał nadto, iż podczas wykonywania zadania przewozowego kierowca znajduje się w znacznej odległości od siedziby przedsiębiorstwa i zarówno bieżąca kontrola jak i wpływanie na jego pracę jest niewykonalne.

Decyzją z dnia 31 października 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wraz ze wskazanymi pozycjami załącznika do ustawy, art. 7, art. 8 ust. 1 - 5 i ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił precyzyjne, zmodyfikowane wyliczenie okresów pracy i odpoczynku oraz kar za poszczególne naruszenia przepisów ustawy. W ocenie organu za naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (w odniesieniu do stosownych okresów) kara pieniężna winna wynieść 1750 zł, albowiem jak wynika z analizy danych zawartych na karcie kierowcy T. J. kierowca w dniu 12 marca 2012 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 godziny 5 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 8 godzin i 35 minut w okresie od godziny 10:03 do godziny 19:12 dnia 12 marca 2012 r.

Co do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę organ wyjaśnił, iż ww. kierowca w dniach 16 – 17 lutego 2012 r. o godzinie 09:19 dnia 16 lutego 2012 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W ww. okresie kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 00:49 dnia 17 lutego 2012 r. do godziny 09:17 dnia 17 lutego 2012 r. Kierowca skrócił więc dzienny czas odpoczynku o 30 minut. W tym przypadku dopuszczalne było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Za powyższe naruszenie organ nałożył karę pieniężną w wysokości 100 zł.

Organ wskazał, iż naruszenia w postaci przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku powodują zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Zakres obowiązków kierowcy załączony do odwołania nie może stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw czy odpoczynków.

Organ odwoławczy wskazał, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek prawidłowej organizacji czasu pracy kierowcy i wobec tego na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek kontroli kierowcy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do 2 000 złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr 1 do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie wskazane w załączniku nr 3 do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych.

Organ wyjaśnił nadto, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże również tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcy pracę w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja tak jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M. C. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania w zakresie stwierdzonych naruszeń.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 92b. 1. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zgodnie z którym: "Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1). właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

- rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

- rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

- Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR),sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W ocenie skarżącego, jako przedsiębiorca, wykonujący transport drogowy, dopełnił on wszelkich starań, by w jego przedsiębiorstwie były przestrzegane przepisy ww. aktów prawnych, a na naruszenia, za które w decyzji nałożono na niego karę pieniężną nie miał żadnego wpływu.

Zdaniem skarżącego decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego sprzeczna jest z treścią art.19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, zgodnie z którym "Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz podejmują wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające oraz niedyskryminujące. Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. (...) 2. Państwo Członkowskie upoważni właściwe organy do nakładania kar na przedsiębiorstwo i/lub kierowcę za naruszenie niniejszego rozporządzenia ujawnione na jego terytorium, które nie zostało jeszcze ukarane, nawet gdy naruszenie takie miało miejsce na terytorium Państwa Członkowskiego lub państwa trzeciego. "

Kontrolujący w wyniku kontroli drogowej wnioskował do sądu grodzkiego o nałożenie na kierowcę kary grzywny w wysokości 1850 zł za stwierdzone naruszenia, co w ocenie skarżącego wyczerpało zobowiązania wynikające z ujawnionych nieprawidłowości, a zatem wydanie decyzji o powtórnym nałożeniu kary za stwierdzone naruszenia, jest jego zdaniem nieuzasadnione.

M. C. podniósł, że nie ponosi winy za zaistniały stan rzeczy skoro zatrudniony kierowca został przez niego dokładnie poinformowany o obowiązkach dotyczących czasu pracy kierowców przy wykonywaniu transportu drogowego. Podkreślił również, iż wszystkie odstępstwa od obowiązujących norm czasu pracy kierowcy, stanowiące naruszenie przepisów, zostały spowodowane wyłącznie przez kierowcę kontrolowanego pojazdu, - T. J. i na ich powstanie, jako przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu. Wskazał, iż zadania transportowe, realizowane przez jego przedsiębiorstwo planowane są zawsze z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Umożliwia to kierowcom między innymi prawidłowe wykorzystywanie przewidzianych odpoczynków i przerw w okresie jazdy, bez konieczności przekraczania maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu.

Zdaniem skarżącego sporządzone przez niego odpowiednie umowy oraz opracowany specjalnie dla kierowców zakres obowiązków, zdają się być gwarantem właściwego wykonywania przez nich pracy, przestrzegania prawa oraz oczekiwań, zarówno pracowników jak i jego, jako ich pracodawcy, jednakże mimo tego nie można ustrzec się przypadków, w których indywidualny interes kierowcy, potrzeba chwili lub inny nieokreślony czynnik, wypływający od kierowcy, decyduje o nieprzestrzeganiu przez niego prawa lub zasad obowiązujących w przedsiębiorstwie transportowym skarżącego.

W sytuacjach, gdy przedsiębiorca nie miał wpływu na zachowanie zatrudnionego pracownika, który w trakcie wykonywania zadania transportowego dopuścił się naruszenia przepisów, sankcje winny być w ocenie skarżącego wymierzone wyłącznie wobec kierowcy, albowiem w takich okolicznościach brak jest podstawy do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, gdyż w oparciu o art. 92c ust. 1 ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Skarżący wyjaśnił również, iż po kontroli drogowej, w związku ze stwierdzonym naruszeniami, wobec kierowcy został sporządzony wniosek do sądu grodzkiego o ukaranie ww. karą grzywny w wysokości 1850 zł, a zatem w ocenie skarżącego popełnione naruszenia zostały już sankcjonowane i w tej sytuacji zostały wyczerpane zobowiązania, wynikające z ujawnionych nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Uzupełniająco organ wskazał, ze to na przedsiębiorcy ciąży ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W związku z tym to przedsiębiorca musi podjąć działania organizacyjne, które zapewnią przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżący nie kwestionował w toku postępowania samego przekroczenia norm czasu pracy kierowców stwierdzonego w toku kontroli, podnosił jednak, iż w jego ocenie spełnione zostały warunki określone w art. 92 b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - zwanej dalej "ustawą" (t.j. Dz. U z 2007 r., Nr 125 poz. 874 ze zm.) czyniące bezzasadnym nałożenie kary na podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Stosownie do treści powyższego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniających rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 1.04.2006) nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszeń. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisy rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów oraz odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się pracownicy tego przedsiębiorstwa.

Oczywistym jest, że udowodnienie okoliczności zwalniających przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności związanej z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi wynikające z nich skutki prawne (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009r. sygn. akt II GSK 989/08 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie zwalnia to jednak organu administracji od obowiązków wynikających z zasad zawartych w art. 7 – 9 k.p.a., czyli zasady prawdy obiektywnej, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej a także zasady informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

Uszły rozwadze orzekających w sprawie organów administracji niektóre okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a między innymi fakt, że kierowca T. J., który dopuścił się naruszenia przepisów o czasie pracy, co stwierdzono w czasie kontroli w dniu 14 marca 2012r. został zatrudniony przez skarżącego jako kierowca dopiero 6 stycznia 2012r., a zatem niewiele ponad 1 miesiąc przed terminem kontroli.

Skarżący przedstawił dokument potwierdzający włączenie szczegółowych zasad związanych z czasem pracy kierowców do zakresu obowiązków przedłożonego kierowcy przy nawiązaniu stosunku pracy. Przyjęcie tego dokumentu do wiadomości kierowca potwierdził własnym podpisem.

Organ administracji uznał za wiarygodne zeznania złożone przez kierowcę T. J. co do sposobu wynagradzania – od ilości przejechanych kilometrów – pomimo jednoznacznego zaprzeczenia tym twierdzeniom przez skarżącego. Organ zaniedbał przy tym zweryfikowania tych zeznań przez analizę dokumentów płacowych przedsiębiorstwa skarżącego. Było to, zdaniem sądu niezbędne w sytuacji, gdy zeznania kierowcy dotyczyły kwestii mogącej mieć wpływ na jego własną odpowiedzialność.

Trudno też w kontekście krótkiego okresu pracy T. J. w przedsiębiorstwie transportowym skarżącego i przyjęcia przez niego do wiadomości zasad związanych z czasem pracy kierowców, postawić skarżącemu zarzut zaniechania prowadzenia w tym zakresie szkoleń, czy nienależytego dyscyplinowania kierowcy. Zarzut taki uznać należałoby za uzasadniony w przypadku, gdyby wykresówki podlegające comiesięcznej kontroli pracodawcy zawierały zapisy świadczące o naruszaniu przepisów o czasie pracy kierowców, a pomimo tego nie byłyby stosowane właściwe środki dyscyplinujące. Sytuacja taka nie miała miejsca w sprawie niniejszej, a w każdym razie zarzutu takiego nie sformułowano.

Zdaniem Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie można zaakceptować pełnego automatyzmu w wymierzaniu przedsiębiorcy transportowemu sankcji administracyjnej związanej z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców, opierającego się na powtarzanym bez względu na okoliczności sprawy twierdzeniu, że rzeczą przedsiębiorcy jest przyjęcie takich rozwiązań, które uniemożliwią tego rodzaju naruszenia.

Nie jest oczywiście możliwe w niewielkiej firmie transportowej monitorowanie na bieżąco ruchu pojazdów w drodze systemu GPS. Oczekiwanie tego rodzaju rozwiązań od każdego przedsiębiorcy prowadziłoby do niewspółmiernych obciążeń finansowych, prowadzących do dyskryminacji niewielkich przedsiębiorców.

To, czy przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców stosownych przepisów musi być oceniane przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia kierowcy i związanych z tym naturalnych ograniczeń w stosowaniu środków dyscyplinujących,

Postępowanie dowodowe prowadzone przez organy administracji powinno zaś odpowiadać zasadom wynikającym z przepisów art. 7 , 77 i 80 k.p.a.

Równocześnie za niezasadny należy uznać zarzut jakoby ukaranie kierowcy za wykroczenie związane z naruszeniem przepisów o czasie pracy powodowało wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność każdej z wymienionych osób ma inny charakter. Kierowca ponosi odpowiedzialność za własny czyn stanowiący wykroczenie, zaś przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność czysto administracyjną związaną z brakiem należytej organizacji i dyscypliny pracy zatrudnionych przez siebie kierowców. Nie występuje zatem w tym przypadku niedopuszczalne podwójne karanie za ten sam czyn, ale odrębna odpowiedzialność dwóch podmiotów związana wprawdzie z tym samym zdarzeniem, ale ukształtowana odmiennie co do działań i zaniechań każdego z tych podmiotów.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 , 77 i 80 k.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a zatem decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145§1 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Rzeczą organów prowadzących ponownie postępowanie będzie uwzględnienie powyższej oceny prawnej i przeprowadzenie postepowania dowodowego, pozwalającego na ustalenie, czy skarżący stosuje w swym przedsiębiorstwie rozwiązania zapewniające należytą organizację i dyscyplinę pracy zatrudnionych przez siebie kierowców.