Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 229/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1, art. 54 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 306/23 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 3 marca 2023 r. nr 406.148/E-10/27/2023 w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 5 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 306/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę D.W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 3 marca 2023 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył D.W. (dalej jako: "skarżący"), wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Skarżący zrzekł się rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, których to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.;

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, w szczególności: wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegającym na braku wyczerpującego zbadania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co uchybiło obowiązkowi załatwienia przez organ sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżący zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia, wobec tego Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania oraz oceny, że przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego stanowiło podstawę do odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z przywołanych regulacji procesowych wynika, że organ, prowadząc postępowanie, obowiązany jest do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego dotyczących wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla rozpoznania sprawy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona, czyniąc to swobodnie, ale nie dowolnie.

Należy stwierdzić, że zarzuty naruszenia powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogły odnieść skutku, bowiem zarówno uzasadnienie decyzji organów, jak i wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało odniesienie się do spornej kwestii spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego w listopadzie 2022 r. i zawierało wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn odmowy potwierdzenia skarżącemu wnioskowanego prawa za okres od [...] r. do [...] r.

Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji, że "kompletnie" nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącego, że [...] r. powziął wiadomość, że listopadzie 2022 r. osiągnął dodatkowy dochód w wysokości 20 zł, co skutkowało tym, że tego samego dnia dokonał przelewem wpłaty kwoty 22 zł tytułem podatku dochodowego za listopad 2022 r. W konsekwencji spowodowało to – jego zdaniem – że spełnił kryterium dochodowe do potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Tymczasem z uwagi na zebrane w sprawie dowody, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, nie można postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu zaniechania ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozpoznania sprawy czy też dokonania wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 11-12) szeroko odniesiono się do kwestii podniesionej w zarzucie kasacyjnym, tj. uiszczonej przez skarżącego [...] r. kwoty 22 zł tytułem podatku dochodowego za listopad 2022 r. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że opisane wyżej działanie skarżącego zmierzało do obniżenia dochodu za listopad 2022 r., aby w konsekwencji spełnił on kryterium dochodowe uprawiające do potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Z ustaleń organu dokonanych m.in. w oparciu o wywiad środowiskowy oraz o nadesłane kserokopie przelewów, które to ustalenia zostały słusznie w pełni zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, wynika, że w listopadzie 2022 r., a więc miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, skarżący osiągnął dochód w wysokości 790 zł (850 zł dochód uzyskany z tytułu czynszu najmu plus 20 zł zasiłku okresowego minus 80 zł tytułem podatku dochodowego od najmu). Uzyskany w listopadzie 2022r. dochód w wysokości 790 zł przekraczał ustawowe kryterium dochodowe wynoszące kwotę 776 zł, co uniemożliwiało uwzględnienie wniosku skarżącego o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za okres [...] r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo uznał, że nie istnieją podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ rozpatrujący sprawę zgromadził materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocenę. Sąd natomiast dokonał oceny zaskarżonej decyzji, zarówno w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania i zasadnie uznał, że nie zostały one naruszone.

Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że w dokumentacji znajdującej się w posiadaniu MOPR w B. znajdują się dokumenty, które dotyczą jego sytuacji osobistej i finansowej, jednakże w żaden sposób ich nie skonkretyzował i nie określił, w jaki sposób dokumenty te wpłynęłyby na zmianę ustalonego przez organy stanu faktycznego. Stąd też nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, że pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji MOPR miało wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym uznać trzeba, że istotne w sprawie okoliczności, mające decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyjaśnione zostały w prawidłowy w sposób. W szczególności tyczy się to tych okoliczności, które jak słusznie wskazuje Sąd pierwszej instancji, odnoszą się do oceny spełnienia ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji prawnej, o której mowa w art. 54 ust. 1 i ust 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1373 ze zm.).

W konsekwencji uznać należy, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a zarzuty skargi kasacyjnej – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – okazały się być niezasadne.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga kasacyjna, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., podlega oddaleniu.