Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 628/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24a
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: par. 16 i 30
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia 5 lipca 2023 r. nr GK-II.7221.41.2023.IŚ w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Czwartą decyzją w sprawie z 26 maja 2023 r. nr GK.6620.1.200.2.2021 Starosta Bielski odrzucił zarzuty Z. S. (powoływanej dalej jako: "Skarżąca") wniesione do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym jednostki ewidencyjnej miasta Brańsk, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego w dniu 29 stycznia 2021 r. w odniesieniu do działki [...] w związku z dokonaniem z urzędu aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w trybie czynności materialno-technicznej, zgodnie z przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego nr P.2003.2022.1212 eliminującego błędnie dotychczas wykazane dane archiwalne (pkt 1) oraz umorzył zarzuty w pozostałym zakresie, ze względu na ich rozstrzygnięcie w decyzji Starosty Bielskiego nr GK.6620.1.200.1.2021 z dnia 14 października 2022r. (pkt 2).

Odwołanie od tej decyzji złożyli J. W. i Z. S. wnosząc o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i wyeliminowanie (usunięcie) z decyzji kłamliwych treści nie popartych prawomocnymi dokumentami;

- wyłączenie z zasobu geodezyjno - kartograficznego i odłączenie z akt operatu sporządzonego przez biegłego A. Z. dotyczącego opracowania podziału działki Z-[...] i wyznaczenia na szkicu projektowanych działek;

- wyłączenie z zasobu operatu technicznego sporządzonego przez firmę G. Ł., zawierającego kłamliwe treści, niezgodne z postanowieniem Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dn. 18 grudnia 1991r. (sygn. akt I Ns 876/89) i z dn. 1 grudnia 1993r. (sygn. akt I Co 40/93);

- uzupełnienie akt o dokumenty, na które Starosta Bielski powołuje się w decyzji, a których nie ma w aktach;

- ponowne wysłanie zawiadomienia o skompletowaniu akt ponieważ zawiadomieniem z dn. 20.03.2023r. skarżąca została okłamana, że akta zostały skompletowane. Tymczasem Starostwo do 15.05.2023 r. miało czas na to by skompletować akta, a zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. winny być one skompletowane do dnia wydania zawiadomienia. Nie może być tak aby część akt była w wersji papierowej, a część w wersji elektronicznej;

- anulowanie zawiadomienia o zmianie z dn. 12.12.2022 r. ponieważ zgodnie z art. 24a ust 10 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do czasu ostatecznego załatwienia sprawy dane nie są wiążące. Starosta Bielski przedwcześnie zatem wystąpił do wydziału Ksiąg Wieczystych;

- skierowanie sprawy do organów ścigania w związku z przekrętami.

W uzasadnieniu wywiedzionych odwołań zarówno J. W. jak i Z. S. przedstawili szereg nieprawidłowości i stwierdzeń w oparciu o własną interpretację odnośnie prawidłowości dotyczących wykazania powierzchni i granic poszczególnych działek nr [...], [...] i [...], jak też zakwestionowali cały materiał dowodowy w sprawie na podstawie którego, zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zarzuty podniesione w odwołaniu J. W. stanowiły powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu Z. S.

Decyzją z 5 lipca 2023 r. nr GK-ll.7221.46.2023.IŚ Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku (dalej w skrócie:

PWINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty Bielskiego. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przedstawiono rys historyczny sprawy. Wskazano, że prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków na obszarze jednostki ewidencyjnej miasto Brańsk, stanowiącej jeden obręb ewidencyjny [...] Brańsk, zostały rozpoczęte zarządzeniem Starosty Bielskiego nr 49/2019 z 27 września 2019 r. Do realizacji tego zadania został wyłoniony podmiot: Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych G. Ł. M. B. i J. N. Sp. Z o.o. z Ł.

Opracowany projekt operatu opisowo-kartograficznego obrębu miasta Brańsk, w terminie od 30 października 2020 r. do 20 listopada 2020 r. został wyłożony do wglądu. W dniu 23 listopada 2020 r. Skarżąca złożyła uwagi do wyłożonego projektu operatu opisowo- kartograficznego, wnosząc o wydruk mapek z komputera odnośnie działek [...], [...]. Podniosła, że z projektu kartoteki budynku wynika, że błędnie jest podana powierzchnia lokalu 74,66 m2 zamiast 60,76 m2 oraz piwnicy 13,90 m2. Z kolei powierzchnia działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie jest zgodna z aktem własności ziemi nr [...] z 31 stycznia 1975 r. Na tej podstawie strona wniosła o sprawdzenie spornych powierzchni zarzucając przy tym, że została pozbawienia możliwości wniesienia uwag do protokołu. Organ kopię pisma przekazał wykonawcy z prośbą o ustosunkowanie się do podnoszonych kwestii. W odpowiedzi na zarzut pozbawienia strony możliwości wniesienia uwag wykonawca podał, że Z. S. była obecna podczas wyłożenia projektu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zapoznała się z dokumentami dotyczącymi jej działek, jednakże nie zgłosiła przedstawicielowi wykonawcy żadnych uwag i zastrzeżeń, co zostało odnotowane na wydrukach z klauzulą "zapoznałam się" i adnotacją "pani Z. S. odmówiła podpisu". W informacji dotyczącej rozstrzygnięcia złożonych uwag Starosta Bielski uwzględnił uwagę odnośnie powierzchni lokalu mieszkalnego i piwnicy oraz przychylił się do wniosku o wydanie wydruków mapek, pozostałe uwagi organ odrzucił.

W dniu 29 stycznia 2021 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego zostało ogłoszone zarządzenie Starosty Bielskiego z 28 stycznia 2021 r. nr 6/21 w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej na obszarze jednostki ewidencyjnej miasto Brańsk informujące o tym, że dane zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego opracowanego w ramach modernizacji stały się z dniem 14 grudnia 2020 r. danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków oraz, że w terminie 30 dni od daty ogłoszenia można składać zarzuty do danych zawartych w tym operacie.

W dniu 23 lutego 2021r. Z. S. wniosła zarzuty w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Starosta Bielski pierwszą decyzją w sprawie z dnia 19 maja 2021r. zarzuty te odrzucił. Na skutek odwołania Skarżącej decyzja ta została w całości uchylona przez organ drugiej instancji decyzją z 28 czerwca 2021 r. PWINGiK zalecił Staroście aby ponownie rozpatrując sprawę prawidłowo zgromadził całość materiału dowodowego, a następnie go ocenił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odnosząc się przy tym do złożonych zarzutów i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości je wyjaśnił.

Rozpatrując ponownie sprawę Starosta Bielski decyzją z 30 września 2021 r. po raz drugi odrzucił zarzuty. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, PWINKiG decyzją z 29 listopada 2021 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił Staroście nieprawidłowe ustalenie stron postępowania oraz naruszenie kwestii proceduralnych.

W dniu 13 grudnia 2021 r. do Starosty wpłynęło pismo skarżącej zawierające wniosek o rozdzielenie prowadzonego postępowania na dwa odrębne postępowania: jedno dotyczące nieruchomości stanowiących jej wyłączną własność i drugie stanowiące współwłasność jej z osobą trzecią.

Starosta Bielski postanowieniem z 31 grudnia 2021 r. rozdzielił sprawę na dwa odrębne postępowania o numerze GK.6620.1.200.1.2021 dotyczące działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowiących wyłączną własność Z. S. oraz GK.6620.1.200.2.2021 dotyczącej działki nr [...] będącej we współwłasności Z. S. i osoby trzeciej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Bielski trzecią decyzją w sprawie z dnia 5 stycznia 2023 r. po raz kolejny odrzucił zarzuty. Na skutek odwołania skarżącej PWINGiK decyzją z 13 marca 2023 r. ponownie uchylił decyzję Starosty Bielskiego z 5 stycznia 2023r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wraz ze wskazaniem okoliczności, które organ powinien wziąć po uwagę przy kolejnym rozpoznaniu sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Bielski, powołaną na wstępie czwartą decyzją w sprawie z 26 maja 2023 r. odrzucił zarzuty Skarżącej wniesione do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym jednostki ewidencyjnej miasta Brańsk, ogłoszonym w Dz.U. Województwa Podlaskiego w dniu 29 stycznia 2021 r. w odniesieniu do działki [...] w związku z dokonaniem z urzędu aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w trybie czynności materialno-technicznej, zgodnie z przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego nr [...] eliminującego błędnie dotychczas wykazane dane archiwalne oraz umorzył zarzuty w pozostałym zakresie, ze względu na ich rozstrzygnięcie w decyzji Starosty Bielskiego nr GK.6620.1.200.1.2021 z dnia 14 października 2022r.

Na wstępie podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zarzuty dotyczące prawidłowości wykazania powierzchni działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków, braku możliwości wniesienia uwagi zastrzeżeń do protokołu, żądanie odtworzenia i dołączenia "zaginionych" akt postępowania rozgraniczeniowego dotyczących działki nr [...] oraz dołączenia akt postępowania rozgraniczeniowego Nr 8414/29/82 w odniesieniu do działki nr [...] wytworzonych przez Biuro Geodety Miejskiego w Brańsku i przekazanych do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w Bielsku Podlaskim" zostały rozstrzygnięte w decyzji Starosty Bielskiego z dnia 14 października 2022 r., o odrzuceniu oraz umorzeniu postępowania w sprawie zarzutów wniesionych w odniesieniu do działki nr [...] i uznać je jako bezprzedmiotowe, z uwagi na utratę podmiotowości (zbycie nieruchomości na rzecz osoby fizycznej). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez PWINGiK decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. Z kolei skarga skarżącej złożona na decyzję PWINGiK została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Bk 120/23) – oddalona.

Przechodząc z kolei do podstawy prawnej wydanej decyzji PWINGiK przypomniał, że podstawą wszczęcia postępowania stanowiły zarzuty Z.S. wniesione w piśmie z dnia 23 lutego 2021 r. do ustaleń dokonanych w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24 a p.g.i.k. Wnosząca nie zgodziła się z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków odnośnie m.in. powierzchni działki nr [...] ujawnionej w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Przed analizą poszczególnych zarzutów organ przypomniał, że działkę nr [...] aktualnie opisują poszczególne punkty graniczne o numerach [...], [...], [...], [...], [...]. Odnosząc się zaś do zarzutów odnośnie rozbieżności pomiędzy powierzchnią działki nr [...], wynikającą z postanowienia Sądu Powiatowego w Bielsku Podlaskim Wydział I Cywilny z dnia 17 marca 1967 r. (sygn. akt NS II 314/66) spójnych z aktem własności ziemi, postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim Wydział I Cywilny z dnia 18 grudnia 1991 r. (sygn. akt I Ns.876/91) i postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim Wydział I Cywilny z dnia 21 grudnia 1998 r. (sygn. akt I NS 1045/95), a powierzchnią wykazaną w operacie ewidencji gruntów i budynków sprzed modernizacji, organ odwoławczy wyjaśnił, że dotychczasowa powierzchnia działki nr [...] sprzed modernizacji była wykazana w rejestrze gruntów na podstawie operatu z odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej miasta Brańsk wykonanego w latach 1985 -1990 (operat techniczny zaewidencjonowany pod numerem [...]), które miało na celu dostosowanie danych ewidencyjnych do obowiązujących przepisów prawnych tj Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Prace obejmowały m.in. obliczenie współrzędnych punktów granicznych w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich "1965". Sporządzono zarysy pomiarowe nanosząc rzędne i odcięte na kopie mapy zasadniczej w sakli 1:500 i mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, 1:5000 na podstawie szkiców podstawowych sporządzonych podczas opracowywania mapy zasadniczej.

Do obliczenia współrzędnych punktów granicznych działki nr [...], która powstała z działki nr .., podczas odnowienia przyjęto zaś dane archiwalne z dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj.:

- operatu technicznego do założenia ewidencji gruntów z lat 1959-1963 zaewidencjonowanego pod nr [...] (plan scaleniowy z 1935 r., szkice z pomiaru uzupełniającego z 1959 r., operat z obliczeniami powierzchni działek);

- operatu technicznego z lat 1960-1961 zaewidencjonowanego pod nr [...] (szkice z pomiaru sytuacyjno-wysokościowego z protokólarnym ustaleniem granic);

- operatu technicznego z podziału działki nr [...] z 1965 r. na potrzeby postępowania sądowego zaewidencjonowanego pod nr [...];

- operatu technicznego do założenia mapy zasadniczej z lat 1985-1986 zaewidencjonowanego pod nr [...] (inwentaryzacja osnowy pomiarowej i scaleniowej w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich "[...]", szkice podstawowe stanu władania);

- operatu technicznego z odnowienia operatu ewidencji gruntów z 1985-1990 zaewidencjonowanego pod nr [...] (zarysy pomiarowe, obliczenie współrzędnych punktów granicznych, obliczenie powierzchni działek, protokoły ogłoszenia wyników pomiarów stanu władania gruntami).

W wyniku dokonanego odnowienia dotychczasowe działki otrzymały nowe numery i powierzchnie. I tak: (-) dz. nr [...] pow. 0,0537 ha, miary od str. północnej 22,15 m, od str. południowej 20,42 m, od str. zachodniej 26,10 m, od str. wschodniej 24,50 m; (-) dz. nr [...] pow. 0,1705 ha, miary od str. północnej 10,21 m, od str. południowej 15,75 m, od str. zachodniej 99,77 m, 53,00 m, od str. wschodniej 83,09 m, 9,55 m, 52,96 m; (-) dz. nr [...] pow. 0,1780 ha, miary od str. północnej 10,21 m, od str. południowej 15,74 m, od str. zachodniej 83,09 m, 9,55 m, 52,96 m, od str. wschodniej 54,19 m, 26,88 m, 5,50 m, 9,46 m, 46,88 m.

Na zarysie pomiarowym linia graniczna pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] biegnie na punkt nr [...]. W wykazie współrzędnych punkt nr [...] i punkt nr [...] posiadają te same współrzędne. Dokonane pomiary i obliczenia powierzchni działek zostały ogłoszone w "Protokole ogłoszenia wyników pomiaru stanu władania gruntami położonymi na terenie m. Brańsk" sporządzonym we wrześniu i październiku 1988 r.

Dalej organ wyjaśnił, że postanowieniem SR w Bielsku Podlaskim Wydział I Cywilny z dnia 18 grudnia 1991 r. (sygn. akt I Ns. 876/91) dokonano zniesienia współwłasności działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,4022 ha i przyznano na wyłączną własność Z. S. nieruchomość oznaczoną numerem [...] o pow. 0,1780 ha, działkę nr [...] o pow. 0,1705 ha na wyłączną własność osoby trzeciej, zaś nieruchomość oznaczoną numerem [...] o pow. 0,0537 ha przyznano na rzecz Z. S. z udziałem 1/2 oraz na rzecz J. W. z udziałem 1/2. Integralną część postanowienia stanowiła mapa i opinia biegłego geodety. W zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie odnaleziono odrębnego operatu technicznego z podziału działki [...] w trybie sądowym. Powierzchnia działek nr [...], [...], [...] wykazanych w postanowieniu została obliczona podczas odnowienia w latach 1986-1990. Na mapie stanowiącej integralną część postanowienia: (-) działka nr [...] ma wymiary od str. północnej 21,52 m, od str. południowej 19,60 m (9,80 m + 9,80 m), od str. zachodniej 26,10 m, od str. wschodniej 24,50 m; (-) działka nr [...] ma wymiary od str. północnej 9,80 m, od str. południowej 15,75 m, od str. zachodniej 99,50 m, 53,00 m, od str. wschodniej brak miar, część jest nieczytelna; (-) działka nr [...] ma wymiary od str. północnej 9,80 m, od str. południowej 15,75 m, od str. zachodniej brak miar, część jest nieczytelna, od str. wschodniej 81,80 m, część jest nieczytelna.

Z opinii biegłego stanowiącej integralną część ww. postanowienia wynika, że miary (szerokości działek i odległości) zostały przyjęte zgodnie z podziałem wykonanym przez biegłego Z. Powierzchnie działek wykazane w postanowieniu są zgodne z powierzchniami wykazanymi w operacie technicznym z odnowienia ewidencji gruntów z lat 1986-1990.

Organ II instancji zwrócił też uwagę, że w 1992 roku na wniosek skarżącej dokonano rozgraniczenia działki oznaczonej nr [...] z działkami sąsiednimi oznaczonymi nr [...], [...]. Prawomocną decyzją Urzędu Rejonowego w Bielsku Podlaskim nr GG-7413-12/92 z dnia 1992-06-17 została zatwierdzona granica pomiędzy działką nr [...], a działkami sąsiednimi nr [...] oraz nr [...] oznaczona w protokole granicznym punktami nr [...] i [...], [...], [...], [...]. Rozgraniczenie powyższych nieruchomości nie skutkowało jednak zmianami w operacie ewidencji gruntów. Operat techniczny został zaewidencjonowany pod nr [...].

Sporządzoną dokumentację geodezyjną wykorzystano przy modernizacji ewidencji gruntów i budynków, która miała na celu uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia (§ 55 rozporządzenia egib z 2001 r.), w szczególności uzupełnienie prowadzonej ewidencji gruntów o ewidencję budynków i lokali. Przebieg granic działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], wykazano na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, scaleniowym i podziałowym nieruchomości (na potrzeby postępowania sądowego) oraz na podstawie dokumentacji sporządzonej do założenia ewidencji gruntów (geodezyjnego pomiaru sytuacyjno - wysokościowego z ustaleniem przebiegu granic), a więc zgodnie z § 36 pkt. 2, 4, 5, 6 i 8 rozporządzenia w sprawie egib z 2001 r. oraz § 30 ust. 1 pkt. 1 lit. a, c, d, e, f oraz pkt. 2 rozporządzenia w sprawie egib z 2021 r.

W wyniku wniesionych zarzutów Z. S. do ustaleń dokonanych z przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24 a p.g.i.k. Starosta Bielski dokonał analizy ww. dokumentów i stwierdził, że aktualne dane ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] są błędnie wykazane tj. niezgodne z dokumentami znajdującymi się w powiatowym zasobie geodezyjnymi kartograficznym. Dokonana analiza wykazała, że czołówka działki nr [...] od strony północnej po odnowieniu wynosi 22,15 m i jest niezgodna z czołówką działki nr [...] (nr [...]) powstałą z podziału działki nr [...] w roku 1965 wynoszącą 21,52 m. Punkt graniczny pomiędzy działkami nr [...], [...], [...] w odnowieniu, raz oznaczono jako punkt graniczny nr [...] a drugi raz jako punkt osnowy scaleniowej nr [...]. Z analizy materiałów archiwalnych wynika, że są to dwa różne punkty, które nie powinny mieć jednakowych współrzędnych.

Wobec powyższego Starosta Bielski zawiadomił wykonawcę prac modernizacyjnych ewidencji gruntów i budynków obszaru miasta Brańsk o wadzie w przedmiocie zamówienia i zażądał usunięcia tych wad w ramach rękojmi. Operat techniczny z usunięcia wad został pozytywnie zweryfikowany w dniu 29.09.2022 r. i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] ( karta akt sprawy 277 - 307 ). Z ww. operatu technicznego wynika, że wykonawca prac geodezyjnych dokonał obliczenia współrzędnych punktów granicznych nr [...],[...] i punktu osnowy scaleniowej nr [...] na podstawie operatu technicznego sporządzonego w 1965 r. z podziału działki nr [...] (operat techniczny [...]) oraz podziału działki nr [...] zatwierdzonego Postanowieniem Sądu Rejonowego Sygn. akt 1 Ns 876/89 z dnia 18.12.1991r. w sprawie zniesienia współwłasności działki nr [...]. Jednocześnie stwierdził, że granica pomiędzy działkami nr [...], [...] i [...] powinna przebiegać od punktu [...] do punktu [...], a nie od punktu [...] do punktu nr [...]. Współrzędne punktu nr [...] ( osnowy scaleniowej) pozostały bez zmian, natomiast współrzędne punktu nr [...] i [...] uległy zmianie. W trakcie realizacji pracy wykonawca na podstawie art. 29 pkt 1,2,4, .art. 30 ust. 1 pkt I lit. b, c, d rozporządzenia egib z 2021 r. zawiadomił strony o podjętych czynnościach w celu sporządzenia protokołu z oględzin i dokonał okazania ww. punktów na gruncie. Z wykonanych czynności sporządził protokół z wizji lokalnej. Okazany przebieg linii granicznej od punktu nr [...] do punktu nr [...] jest zgodny ze stanem użytkowania na gruncie. Pozostałe punkty graniczne opisujące działkę nr [...] oznaczone numerami [...], [...]ustalono na podstawie danych z rozgraniczenia działki nr [...] z działkami sąsiednimi oznaczonymi nr [...] i [...] (operat techniczny zaewidencjonowany pod nr [...]), natomiast położenie punktu granicznego o nr [...] określono na podstawie pomiaru sytuacyjnego z 1960 roku - szkic połowy karta akt sprawy 58 (operat techniczny zaewidencjonowany pod nr [...]).

Uwzględniając powyższe PWINGiK doszedł do wniosku, że wykazanie w ewidencji gruntów i budynków poszczególnych punktów granicznych nr [...], [...], [...], [...], [...] działki nr [...], w tym ustalenie zasięgu przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...], nastąpiło prawidłowo zgodnie z dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w trybie § 30 ust. 1 pkt. 1 lit. a), c) d) oraz ust. 2 rozporządzenia z 2021 r. W konsekwencji wykonanych czynności geodezyjnych sporządzono wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek oznaczonych numerami [...], [...], [...] z którego wynika, że pole powierzchni działki [...] uległo zmianie z dotychczasowego 0.0537 ha na 0.0522 ha.

Zaznaczano przy tym, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeśli chodzi o przebieg granic. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wymienionej w § 30 ust. 1 rozporządzenia. Dopiero w przypadku braku takiej dokumentacji bądź gdy zawarte w niej dane nie pozwolą na odtworzenie położenia granic z wymaganą dokładnością, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 31 rozporządzenia). Zatem, jeśli strona uważa że zasięg jej prawa własności do nieruchomości jest odmienny od przebiegu granicy wykazanej w ewidencji gruntów i budynków, to w takim wypadku, zmiana przebiegu granic byłaby możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek i koszt zainteresowanej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniach w zakresie braku prawidłowości przeprowadzonego postępowania i należytego zebrania dokumentów w sprawie, w tym odłączenia od akt sprawy operatów technicznych, które ich zdaniem "zawierają w sobie kłamliwe treści", organ II Instancji stwierdzi, że organ I instancji rozpatrując sprawę prawidłowo zgromadził materiał dowodowy w sprawie i wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie prawidłowo sporządzonej dokumentacji geodezyjnej wpisanej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie uchybiając obowiązkom wynikającym z przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W ocenie organu odwoławczego za bezzasadny należy uznać zarzut J. W., odnośnie braku załączenia do akt sprawy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 22.07.2020 r., jak tez wypisu z rejestru gruntów, bowiem w aktach organu I instancji, zgodnie z kartą akt sprawy 123, 313 znajduje się uproszczony wypis z rejestru gruntów odnośnie działki nr [...] z którego jednoznacznie wynika prawo współwłasności do przedmiotowej nieruchomości, zarówno W., jak i Z. S.

Odnosząc się natomiast do zarzutów Z. S., odnośnie wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego o nr [...] w sprawie GK.6642.652.2022 i odłączenia go od akt tej sprawy oraz zarzut "anulowania zawiadomienia o zmianie z dn. 12.12.2022 GK 6620.1.969.2022", PWNGiK wskazał, że ww. sprawy wykraczają poza zakres przedmiotowego postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do tut. sądu złożyła Z. S. zarzucając jej:

1. "brak w aktach sprawy dokumentacji, na którą Starosta Bielski powołuje się w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 maja 2023 r. wnosząc w punkcie 6) odwołania o uzupełnienie akt o dokumenty na które Starosta Bielski powołuje się w uzasadnieniu sentencji decyzji (...);

2. brak odniesienia się w decyzji do skarg wniesionych w toku postępowania dotyczących operatu sporządzonego przez firmę G. Ł. [...], przyjętego do zasobu i zarejestrowanego pod numerem [...] (...);

3. nieustosunkowanie się w decyzji organu I instancji do uwag odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem Skarżącej organ II instancji w sposób perfidny kłamie, że rozpoznając sprawę ustosunkował się do uwag odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego zawartych w piśmie z dn. 17 maja 2023. (...);

W obszernym uzasadnieniu złożonej skargi strona skarżąca ponownie: (1) wskazała szereg nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu w oparciu o własną interpretację odnośnie prawidłowości wykazania w operecie ewidencji gruntów i budynków poszczególnych granic działek nr [...], [...] i [...] oraz ich powierzchni, jak też zakwestionowała cały materiał dowodowy w sprawie na podstawie którego, zostało wydane przedmiotowe rozstrzygnięcie; (2) zarzuciła szereg nieprawidłowości w załączonym materiale dowodowy oraz wskazała, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, które zdaniem Skarżącej powinny zostać załączone; (3) wskazała, że Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim dokonał zniesienia współwłasności nieistniejącej działki nr [...] oraz że dokonany podział w celu zniesienia współwłasności nie dotyczył działki nr [...] tylko działki nr [...] o pow. 0,3880 ha; (4) zarzuciła szereg nieprawidłowości w załączonym materiale dowodowy, wskazała że w aktach sprawy brak jest dokumentów, które powinny zostać załączone oraz zarzuciła brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie, które mają znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz uwzględnienie kosztów postępowania skargowego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 26 października 2023r. Skarżąca przedłożyła do akt odpis postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 30 października 1986r. na okoliczność nieprawdziwości danych zawartych w ewidencji w zakresie podziału działki nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w następstwie rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez skarżącą-Z. S. do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w związku z przeprowadzaną przez Starostę Bielskiego modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty te w odniesieniu do działki nr [...], zostały odrzucone, a w pozostałym zakresie umorzone ze względu na ich rozstrzygnięcie w decyzji Starosty Bielskiego z dnia 14 października 2022r. nr GK.6620.1.200.1.2021.

Po pierwsze w związku z charakterem podniesionych w skardze zarzutów ora zakresem postępowania należy przypomnieć, że rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej, wynikający z dokumentów. Jak wynika z art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej powoływana jako "p.g.k." lub "ustawa"), wynika że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Dane o gruntach, budynkach i lokalach gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości ale dane wprowadzane do ewidencji muszą znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych znajdujących się w zasobie geodezyjnym. Wymóg ten obowiązuje także w procesie modernizacji, w toku której w pierwszej kolejności wykorzystuje się istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie, z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Tym samym więc w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.

Szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który został uregulowany w art. 24a p.g.k. Jak stanowi powyższy przepis starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Dalsze postanowienia art. 24a regulują tryb postępowania mającego na celu przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, terminy zgłaszania uwag do danych zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego i zarzutów do operatu, oraz sposób i formę załatwiania przez organ prowadzący modernizację uwag i zarzutów. Tym samym więc, zgodnie z art. 24a ust. 2 ustawy, starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje, o których mowa w art. 24a ust. 2 ustawy, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (art. 24a ust. 5). Nadto ustawodawca zaznaczył, że każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (art. 24a ust. 6). Zastrzeżono przy tym, że upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (art. 24a ust. 7). W myśl art. 24a ust. 8 po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. Następnie stosownie do art. 24a ust. 9 każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. Przy czym zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 24a ust. 12). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (art. 24a ust. 10). Wskazać również należy, że zgodnie z wolą ustawodawcy do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (art. 24a ust. 11). Zatem, zgodnie z wolą ustawodawcy, procedura modernizacyjna uregulowana w art. 24a ustawy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, które kończyłoby się wydaniem decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej zapada jednak w przedmiocie uwzględnienia lub odrzucenia zarzutów.

Powołana regulacja w zakresie postępowania modernizacyjnego została prawidłowo zastosowana w okolicznościach kontrolowanej sprawy, co wynika zarówno z akt sprawy, jak i szczegółowych wyjaśnień organów administracji. Legalności przeprowadzonego postępowania, jak słusznie zasygnalizował organ w zaskarżonej decyzji, nie podważa zarzut pozbawienia Skarżącej możliwości wniesienia uwag do protokołu. Jak wynika bowiem z akt sprawy Skarżąca była obecna podczas wyłożenia projektu modernizacji ewidencji gruntów i budynków i zapoznała się z dokumentami dotyczącymi jej działek, jednakże nie zgłosiła przedstawicielowi wykonawcy żadnych uwag i zastrzeżeń, co zostało odnotowane na wydrukach poprzez umieszczenie na dokumentach klauzuli " zapoznałam się 2020-11-16" i adnotacji "pani Z. S. odmówiła podpisu".

W kontekście procedury stwierdzić również należy, że zasadnie umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie zarzutów dotyczących prawidłowości wykazania powierzchni działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków, braku możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń do protokołu, żądanie odtworzenia i dołączenia "zaginionych" akt postępowania rozgraniczeniowego GG7413-12/92 dotyczących działki nr [...] oraz dołączenia akt postępowania rozgraniczeniowego nr 8414/29/82 w odniesieniu do działki nr [...] wytworzonych przez Biuro Geodety Miejskiego w Brańsku i przekazanych do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej w Bielsku Podlaskim". Zarzuty te zostały bowiem rozstrzygnięte w decyzji Starosty Bielskiego z dnia 14 października 2022 r. znak GK.6620.1.2002.1.2021. w której organ I instancji postanowił je odrzucić oraz umorzył postępowanie w sprawie zarzutów wniesionych w odniesieniu do działki nr [...] i uznać je jako bezprzedmiotowe, z uwagi na utratę podmiotowości (zbycie nieruchomości na rzecz osoby fizycznej). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją PWINGiK z dnia 20 grudnia 2022 r. znak GK-II.7221.86.2022.IŚ, a skarga na tą decyzję została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku – oddalona.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje rozporządzenie. Należy podkreślić, że w dacie wydania przez Starostę Bielskiego zarządzenia wszczynającego procedurę modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a więc 27 września 2019 r., obowiązywało rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393; dalej powoływane jako rozporządzenie z 2001 r.) i to na podstawie jego przepisów wykonano prace geodezyjne związane z procedurą modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Dopiero po zakończeniu prac geodezyjnych weszło w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390; dalej powoływane jako rozporządzenie z 2021 r.) i już w czasie obowiązywania nowego rozporządzenia wydana została pierwsza decyzja Starosty Bielskiego z 30 września 2021 r.

Zgodnie z § 55 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2001 r. celem modernizacji jest uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Jeżeli chodzi o przebieg granic działek ewidencyjnych to § 36 stanowił, że wykazywany on jest w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w ramach wskazanych w tym przepisie postępowań.

W dacie wydawania wszystkich decyzji w sprawie obowiązywało już z kolei rozporządzenie z 2021 r. i jego przepisy stanowiły podstawę prawną tych rozstrzygnięć. W myśl § 30 ust. 1 rozporządzenia z 2021 r. przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

(1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: (a) postępowania rozgraniczeniowego, (b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, (c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, (d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, (e) podziału nieruchomości, (f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

(2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

(3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

W myśl zaś § 31 tego rozporządzenia jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Jak wynika z kolei z § 33 ust. 1-3 rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic. (§ 33 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 33 ust. 2 rozporządzenia).

Przechodząc do szczegółowej analizy akt należy dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie uczyniono zadość wskazanych wyżej regulacjom prawnym, a legalności przeprowadzonego postępowania nie podważają zarzuty skargi. Orzekające w niniejszej sprawie ograny w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykorzystały dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i dokonały jej analizy w sposób skrupulatny.

W ocenie sądu analiza materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny oraz dowodów zmian w ewidencji gruntów i budynków potwierdza ich zgodność z danymi objętymi modernizacją ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej miasta Brańsk ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym ogłoszonym 29 stycznia 2021 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego.

Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w niniejszej skardze i argumentacji Skarżącej odnośnie rozbieżności pomiędzy powierzchnią działki nr [...], wynikającą z postanowień sądu (opisanych szczegółowo w skardze), a powierzchnią wykazaną w operacie ewidencji gruntów i budynków sprzed modernizacji, należy wyjaśnić, że Starosta Bielski, po stwierdzeniu, na podstawie wcześniejszych zarzutów Skarżącej, że aktualne dane ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] są błędnie wykazane tj. niezgodne z dokumentami znajdującymi się w powiatowym zasobie geodezyjnymi kartograficznym, zawiadomił wykonawcę prac modernizacyjnych ewidencji gruntów i budynków obszaru miasta Brańsk o wadzie w przedmiocie zamówienia i zażądał usunięcia tych wad w ramach rękojmi. Operat techniczny z usunięcia wad został pozytywnie zweryfikowany w dniu 29 września 2022 r. i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W operacie tym wykonawca wykorzystał dane z wynikające z dostępnych dokumentów, m.ni. postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 18 grudnia 1991r. sygn. akt I Ns 876/89 o zniesieniu współwłasności działki nr [...]. Integralną częścią tego postanowienia była mapa i opinia biegłego S. D. oraz szkic sytuacyjny biegłego inż. M. M., które przedstawiają podział nieruchomości [...] na działki [...], [...], [...] oraz podział użytkowania działki [...]. Co prawda Skarżąca uznaje ww. podział za "bezprawny", tym niemniej wbrew twierdzeniom strony skarżącej podział został dokonany zgodnie z prawem w ramach postępowania o zniesienie współwłasności z wniosku M. i H. N. (z udziałem skarżącej) na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z 18 grudnia 1991r., z którego wprost wynika, że działka nr [...] (o pow. 4022 m2) została podzielona na [...], [...] i [...]. Skoro zaś działka [...] w ramach odnowienia ewidencji gruntów otrzymała nowy numer [...], a podział tej działki został pozytywnie zaopiniowany przez Burmistrza Miasta i Gminy Brańsk (pismo z 25 lutego 1991r.), co stanowiło podstawę do podziału tej działki w ramach zniesienia współwłasności – co nastąpiło na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego z 18 grudnia 1991r. (k. 105 akt administracyjnych).

Z pisma Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z 23 października 2020r (k. 11 akt PWINGiK) wynika ponadto, że postanowienie Sądu Rejonowego z 30 czerwca 1986r. dotyczące zniesienia współwłasności działki Z-308/2, zostało uchylone, a ww. sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Rejonowego z 18 grudnia 1991r. (sygn. akt I Ns 876/89) o zniesieniu współwłasności działki [...] i wydzieleniu [...] i [...] i [...]. Wprawdzie, Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim postanowieniem z 3 listopada 2022r. sygn. akt I Co 40/93 sprostował pkt I sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 1 grudnia 1993r. poprzez wpisanie prawidłowego numeru geodezyjnego działki "[...]" zamiast "[...]", tym niemniej z uwagi na brak uzasadnia tego orzeczenia, okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowość wydanych w niniejszej sprawie – rozstrzygnięć.

W ocenie sądu, rację ma PWINGiK, że wykazanie w ewidencji gruntów i budynków poszczególnych punktów granicznych nr [...], [...], [...], [...], [...] działki nr [...], w tym ustalenie zasięgu przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...], nastąpiło prawidłowo zgodnie z dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego w trybie przepisów § 30 rozporządzenia egib z 2021 r.

W konsekwencji wykonanych powyższych czynności geodezyjnych sporządzono wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek oznaczonych numerami [...], [...], [...] z którego wynika, że pole powierzchni ww. działek uległo zmianie dla działki : (-) nr [...] z dotychczasowego 0,3377 ha na 0,3406 ha;

(-) nr [...] z dotychczasowego 0,0537 ha na 0,0522 ha; (-) nr [...] z dotychczasowego 0,1705 ha na 0,1691 ha.

W przedmiotowej sprawie podstawę do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...] stanowiła dokumentacja geodezyjna przyjęta i wpisana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 września 2022 r., obejmująca wykazanie poszczególnych punktów granicznych opisujących granicę ww. działki zgodnie z przepisami § 30 ust.1 i 2 rozporządzenia z 2021 r. oraz zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek oznaczonych numerami [...], [...] i [...].

W tym miejscu należy wskazać jeszcze raz, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu. Dlatego też Starosta dysponując taką dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającą prawidłowe dane ewidencyjne, był zobowiązany do dokonania z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie sądu organ wykorzystał zatem wszelkie możliwości prawne w zakresie wykazania przebiegu granic i punktów granicznych. Przebieg ten jest zgodny z dokumentacją przyjętą do zasobu. Jeżeli zatem skarżąca nadal kwestionuje ten podział to winna skorzystać z odrębnego postępowania, jakim jest sprawa o rozgraniczenie nieruchomości. Jak podkreślił bowiem NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1328/21 (CBOSA), który to pogląd sąd w składzie obecnym w pełni podziela, modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz (...) uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia. Zatem procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granic. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Zmiana przebiegu granic byłaby zatem możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu – sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek strony.

Konkludując sąd doszedł do wniosku, że analiza materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny oraz dowodów zmian w ewidencji gruntów i budynków potwierdza ich zgodność z danymi objętymi modernizacją ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej miasta Brańsk ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, ogłoszonym 29 stycznia 2021r. Danych dotyczących przebiegu granic i powierzchni działek Skarżąca nie podważyła w wymagany sposób, a więc na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Aby móc skutecznie podważyć ocenę dokumentacji geodezyjno-kartograficznej dokonaną przez organy należy odwołać się do innej dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach wymienionych w § 30 rozporządzenia, której treść wskazywałaby na odmienny przebieg granicy. Nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku twierdzenia Skarżącej, że działania podjęte przez organ w tym zakresie były nieprawidłowe i niezgodne z przepisami prawa, skoro w toku postępowania nie powołała się ona na taką dokumentację mogącą stanowić podstawę wykazania przebiegu granicy, o której mowa w § 30 rozporządzenia, która podważałaby ocenę organów.

W ramach kontrolowanej sprawy sąd nie dopatrzył się naruszenia ani art. 24a ustawy, ani przepisów rozporządzenia z 2021 r. W ocenie sądu nie doszło także do naruszenia przez organy zasad postępowania dowodowego ujętych w art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy rozpoznały sprawę na podstawie kompletnego i wystarczającego materiału dowodowego, a motywy decyzji zawarte w jej uzasadnieniu wypełniają hipotezę normy zawartej w art. 107 § 3 k.p.a.

Końcowo należy też podkreślić, że dane wprowadzone w wyniku modernizacji nie są danymi niewzruszalnymi. Zawsze można skutecznie domagać się zmiany danych ewidencyjnych, jeżeli przedstawione zostaną dowody wskazujące, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji doszło do błędnego, tj. sprzecznego z przepisami prawa, wykazania danych ewidencyjnych (vide: wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 4/11, pub. CBOSA).

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.