Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 779/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 60, art. 67, art. 184, art. 207
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
article: art. 24
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36, art. 143
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
article: art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 81a, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 20 sierpnia 2024 roku nr 5/O/KOFEŁ/2024 w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 20 sierpnia 2024 r. Zarząd Województwa Łódzkiego orzekł: w pkt 1, o uchyleniu w całości decyzji Centrum Obsługi Przedsiębiorcy nr 4/2024 z 6 marca 2024 r.; oraz, w pkt 2, określił kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 40 802,97 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 22 lutego 2022 r. do dnia ich zwrotu, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez stronę niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w związku z realizacją projektu pn.: "Rozszerzenie oferty przedsiębiorstwa A. M.B. dzięki wdrożeniu innowacyjnej, elastycznej technologii produkcji jako forma ograniczenia skutków epidemii COVID-19", na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 12 marca 2021 r. zmienionej aneksem z dnia 4 kwietnia 2024 r., a w pkt 3 decyzji określił sposób zwrotu kwoty wskazanej w pkt 2 poprzez pomniejszenie wniosku końcowego o płatność na rzecz Beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi jak w pkt 2.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:

9 czerwca 2020 r. IP RPO WŁ1, tj. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy z siedzibą w Łodzi (dalej: COP) ogłosiło konkurs nr RPLD.02.03.01-IP.02-10-070/20 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działanie II.3 Zwiększenie konkurencyjności MŚP, Poddziałanie 11.3.1 Innowacje w MŚP. W dniach od 16 czerwca 2020 r. do 13 lipca 2020 r. odbył się nabór wniosków o dofinansowanie projektów we wskazanym konkursie. Celem przedmiotowego konkursu było wsparcie MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. W dniu 12 lipca 2020 r. M.B. (dalej: skarżący, strona lub strona skarżąca), prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. M.B., złożył wniosek o dofinansowanie Projektu o nazwie: "Rozszerzenie oferty przedsiębiorstwa A. M.B. dzięki wdrożeniu innowacyjnej, elastycznej technologii produkcji jako forma ograniczenia skutków epidemii COVID-19". Celem ww. projektu było rozszerzenie asortymentu A. o noże, ostrza i części do maszyn oraz automatyczne linie przetwórstwa żywności poprzez wdrożenie innowacyjnej elastycznej technologii kształtowania elementów stalowych. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie.

12 marca 2021 r. IP RPO WŁ podpisała ze stroną umowę o dofinansowanie, zgodnie którą wartość ogółem projektu wyniosła 1 407 487,40 zł, kwota wydatków kwalifikowanych to 1 164 980,00 zł, natomiast kwota dofinansowania to 990 233,00 zł. W § 4 ust. 1 wskazanej umowy ustalono okres realizacji Projektu - od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. Na wniosek strony, COP dokonało wydłużenia okresu realizacji Projektu do 28 lutego 2023 r. W dniu 23 grudnia 2021 r. strona złożyła wniosek o zaliczkę, a dofinansowanie w formie zaliczki w kwocie 792 186,60 zł zostało przekazane 22 lutego 2022 r. Następnie, 8 lipca 2022 r., strona przesłała wniosek rozliczający wskazaną powyżej zaliczkę. W wyniku weryfikacji ww. wniosku o płatność COP stwierdziło nieprawidłowości i uchybienia skutkujące obniżeniem kwoty wydatków kwalifikowalnych, tj.: po pierwsze, w związku z postępowaniem na zakup Wycinarki laserowej została nałożona korekta finansowa w wysokości 10% wydatków kwalifikowalnych, w ramach umowy nr 1/C/2022 zawartej w 18 marca 2022 r. z wykonawcą B. J.Z., na kwotę 480 000,00 zł (netto). Stwierdzono, że skarżący dopuścił się naruszenia jednej z podstawowych zasad prowadzenia zamówień publicznych, określonych w pkt 1 rozdziału 6.5 oraz pkt 8 sekcji 6.5.2 Wytycznych z 21 grudnia 2020 r. W ramach postępowania na zakup Wycinarki laserowej strona w treści ogłoszenia oraz zapytania ofertowego nr 4/3/2022, w części dotyczącej warunków udziału w postępowaniu wskazała, iż: "Oferent musi posiadać doświadczenie w zakresie zrealizowanych dostaw co najmniej 2 wycinarki laserowe do metalu działające w technologii fiber na terenie Polski (...)". Stwierdzono, że skarżący nie może formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Biorąc pod uwagę zapis w zapytaniu ofertowym dotyczący dopuszczenia jedynie dostawców posiadających doświadczenie w zakresie zrealizowania dostaw co najmniej 2 wycinarek laserowych do metalu wyłącznie na terenie Polski uznano, że tak sformułowany warunek udziału w postępowaniu był nadmierny i stanowił nieuzasadnione ograniczenie udziału w postępowaniu grupy potencjalnych wykonawców mających doświadczenie w realizacji dostaw przedmiotu zamówienia również poza granicami Polski; oraz, po drugie, w trakcie weryfikacji wskazanego powyżej wniosku o płatność o nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-003 stwierdzono również nieprawidłowość z tytułu niekwalifikowania kosztów przesyłki zamówienia, która skutkuje pomniejszeniem wydatków kwalifikowanych w Projekcie o kwotę 32,44 zł, a dofinansowania o 27,56 zł. W toku weryfikacji wskazanego powyżej wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-003, skarżący został poinformowany o nieprawidłowości i nałożonej 10% korekty finansowej w kwocie 40 800,00 zł. Z zaliczki opłacone zostały niekwalifikowalne koszty przesyłki w łącznej kwocie 27,56 zł (koszty przesyłki oprzyrządowania do spawarki laserowej), wykazane w poz. 13, 14 i 15 Zestawienia dokumentów rozliczenie. Zaliczkę wypłacono 22 lutego 2022 r. w kwocie 792 186,40 zł. W dniu 8 lipca 2022 r. skarżący dokonał zwrotu kwoty 63 428,85 zł, a 22 grudnia 2022 r. kwoty 27,56 zł, która została rozksięgowana na należność główną - 24,59 zł i odsetki - 2,97 zł, za okres od 22 lutego 2022 r. do 22 grudnia 2022 r. Skarżący pismem z 28 kwietnia 2023 r. został poinformowany o konieczności zwrotu zaliczki wykorzystanej z naruszeniem procedur, w łącznej kwocie 40 802,97 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Ponadto został on poinformowany, że bieg terminu przekazania płatności, wskazany w Umowie o dofinansowanie zostaje wstrzymany do czasu zakończenia czynności związanych ze stwierdzoną nieprawidłowością. Z kolei 8 maja 2023 r. poinformowano stronę o wstrzymaniu weryfikacji złożonego 29 marca 2023 r. wniosku końcowego o refundację nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-005-01 oraz wniosku o płatność w funkcji sprawozdawczej nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-004-01, złożonego 19 stycznia 2023 r., do czasu zatwierdzenia wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-003. 12 maja 2023 r. skarżący złożył zastrzeżenia do wyniku weryfikacji wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-003. W odpowiedzi IP RPO WŁ podtrzymała stanowisko w sprawie nałożonej korekty finansowej, informacja o podtrzymaniu nałożonej korekty finansowej na zakup Wycinarki laserowej w wysokości 10% wydatków kwalifikowanych, w ramach umowy nr 1/C/2022 zawartej 18 marca 2022 r. z wykonawcą B. J.Z., na kwotę 480 000,00 zł, która została przekazana 26 maja 2022 r. W dniu 26 maja 2023 r. skarżący został ponownie poinformowany o konieczności dokonania zwrotu zaliczki wykorzystanej z naruszeniem procedur. COP pismem z 29 czerwca 2023 r. wezwała skarżącego do zwrotu środków w wysokości 40 802,97 zł wraz z odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Beneficjent nie zwrócił ww. środków w terminie wskazanym w wezwaniu i nie wyraził zgody na ich potrącenie z kolejnej płatności. Dodatkowo zostały zweryfikowane wnioski o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-004 i nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-005 - stanowiący wniosek końcowy. W trakcie weryfikacji wniosku o płatność z funkcją wniosku końcowego o numerze RPLD.02.03.01-10-0442/20-005, złożonego 29 marca 2023 r., w ramach Umowy o dofinansowanie Projektu złożonego przez stronę IP RPO WŁ stwierdziła kolejną nieprawidłowość. W ramach postępowania na dostawę prasy krawędziowej CNC Beneficjent w treści ogłoszenia oraz zapytania ofertowego nr 5/3/2022, w części dotyczącej warunków udziału w postępowaniu wskazał, iż: "Oferent musi posiadać doświadczenie w zakresie zrealizowanych dostaw co najmniej 2 prasy krawędziowe CNC na terenie Polski (...)". Biorąc pod uwagę zapis w zapytaniu ofertowym dotyczący dopuszczenia jedynie dostawców posiadających doświadczenie w zakresie zrealizowania dostaw 2 pras krawędziowych CNC wyłącznie na terenie Polski, stwierdzono, że tak sformułowany warunek udziału w postępowaniu był nadmierny i stanowił nieuzasadnione ograniczenie udziału w postępowaniu grupy potencjalnych wykonawców mających doświadczenie w realizacji dostaw przedmiotu zamówienia również poza granicami Polski. Mając na uwadze powyższe, IP WŁ RPO stwierdziła, że skarżący dopuścił się naruszenia jednej z podstawowych zasad prowadzenia zamówień publicznych, określonych w pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych, tj. przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców co skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 10% w oparciu o pkt 10 Taryfikatora, tj. zastosowanie kryteriów/warunków realizacji/specyfikacji technicznej, które są dyskryminacyjne, gdyż obejmują nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne. Niemniej jednak zapewniono minimalny poziom konkurencji, tj. otrzymano i przyjęto od pewnej liczby wykonawców oferty spełniające kryteria kwalifikacji. W ramach niniejszego postępowania wpłynęły 2 oferty. W związku z powyższym, zastosowano obniżenie stawki korekty finansowej, tj. 10% wydatków kwalifikowalnych. W ramach postępowania na dostawę prasy krawędziowej CNC została nałożona korekta finansowa w wysokości 10% wydatków kwalifikowalnych, wynikających z umowy nr 2/C/2022 zawartej 21 kwietnia 2022 r. z wykonawca CNC-P. Sp. z o.o. sp.k., na kwotę 287 223,73 zł netto. Całkowita wartość nieprawidłowości jest mniejsza od wartości ww. umowy z uwagi na ograniczenie kategorii. Kwota wydatków kwalifikowanych dla kategorii – 184 768,19 zł (ograniczona do kategorii). Kwota korekty wydatków kwalifikowalnych to 18 476,82 zł, a dofinansowania 15 705,30 zł. Pismem z 31 lipca 2023 r. strona złożyła zastrzeżenia do nałożonej korekty finansowej wskazując, iż stawiając w postępowaniu sporny wymóg dotyczący zrealizowania przez potencjalnego wykonawcę dostaw, co najmniej 2 pras krawędziowych na terenie Polski, zapewni dostępność serwisu, części zamiennych oraz specjalistów znających specyfikę danych urządzeń, również po zakończeniu okresu gwarancji, a co najmniej w okresie trwałości, co jest wymagane umową o dofinansowanie - bazując na doświadczeniu w branży, że właściwe zabezpieczenie ww. kwestii może zapewnić dostawca posiadający żywotny interes w prowadzeniu działalności na terenie naszego kraju (realizujący tutaj dostawy). Beneficjent wskazał, że sprzedawcy, którzy posiadają kilka urządzeń sprzedanych/wdrożonych na danym rynku, chętniej utrzymują dostępność serwisu i części zamiennych z uwagi na ekonomiczną opłacalność, ponadto pojawia się wielu nowych dostawców, którzy realizują sprzedaż maszyny o niskiej jakości, a następnie rezygnują z prowadzenia działalności na danym rynku. Tak sformułowany wymóg (tj. dostawa 2 urządzeń na terenie Polski) zgodnie z przytoczoną opinią pozwala sądzić, że tacy dostawcy będą utrzymywali serwis i dostępność części w naszym kraju i pozwala oczekiwać, że będą zapewniali wymagany poziom obsługi przez wiele lat. Jednocześnie przedsiębiorstwa, które nie sprzedały takiej minimalnej liczby pras krawędziowych na danym terytorium, nie są wiarygodnymi, długoletnimi partnerami — w szczególności w zakresie dostępności (i czasu reakcji) serwisu i części zamiennych. Dodatkowo strona w zastrzeżeniach podnoszonych do wydanych przez IP RPO WŁ wyników weryfikacji zamówień wskazywała, że świadomie zastosowała preferencje krajowe w wyborze dostawcy. Jednak według niej nie doszło do złamania zasad konkurencyjności, przepisów krajowych, czy unijnych. Skarżący zastosował optymalne zapisy, by zabezpieczyć prawidłowe wykonanie umowy o dofinansowanie. Po weryfikacji zastrzeżeń IP RPO WŁ pismem z 3 sierpnia 2023 r. podtrzymała swoje stanowisko w zakresie nałożonej korekcie. Instytucja Pośrednicząca wezwała Beneficjenta do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie z kolejnych płatności o wskazane wyżej kwoty stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżący nie zwrócił środków i nie wyraził zgody na pomniejszenie płatności z kolejnych wniosków o płatność. W związku z powyższym 29 grudnia 2023 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposobu zwrotu środków wypłaconych. 14 lutego 2024 r. strona postępowania przekazała wyjaśnienia do zebranego materiału dowodowego i listę potencjalnych wykonawców zamówień, na które IP RPO WŁ nałożyła korektę.

Decyzją z 6 marca 2024 r. COP określiło: w pkt 1 - przypadającą do zwrotu przez stronę środków, z tytułu wypłaconych środków finansowych na podstawie Umowy o dofinansowanie z dnia 12 marca 2021 r. Projektu o nazwie "Rozszerzenie oferty przedsiębiorstwa A. M.B. dzięki wdrożeniu innowacyjnej, elastycznej technologii produkcji jako forma ograniczenia skutków epidemii COVID-19", tj. kwotę wypłaconego dofinansowania w wysokości 40 802,97 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie zatwierdzonego wniosku o płatność, tj. od dnia 22 lutego 2022 r. do dnia zatwierdzenia wniosku końcowego oraz w pkt 2 - kwotę wydatków w wysokości 15 705,30 zł, która podlega potrąceniu z refundacji środków z wniosku końcowego i wynika ze stwierdzonej nieprawidłowość we wniosku o płatność nr RPLD.02.03.01-10-0442/20-005. Organ I instancji uznał za bezsporną nieprawidłowość w zakresie wydatku z tytułu kosztów przesyłki zamówienia. Jako kwestię sporną uznano nieprawidłowości ujawnione w zakresie przeprowadzonych przez stronę zamówień, tj.:

1) na zakup Wycinarki laserowej, wobec którego IP nałożyła korektę finansową w wysokości 10% wydatków kwalifikowalnych, w ramach umowy nr 1/C/2022 zawartej w dniu 18 marca 2022 r. z wykonawcą A. J.Z., na kwotę 480 000,00 zł netto w ramach zamówienia nr 4/3/2022;

2) na dostawę Prasy krawędziowej CNC, wobec którego IP zastosowała pomniejszenie w wysokości 10% wydatków kwalifikowanych, wynikających z umowy nr 2/C/2022 zawartej w dniu 21 kwietnia 2022 r. z wykonawcą CNC-P. Sp. z o.o. Sp. k. na kwotę 287 223,73 zł netto w ramach zamówienia nr 5/3/2022. Organ I instancji zważył przy tym, iż wniosek rozliczający wydatki poniesione na przedmiotowe zamówienie został złożony w trybie refundacji, a zatem przedmiotowe wydatki nie były pokryte ze środków UE.

Kwestie dotyczące przedmiotowych nieprawidłowości, w decyzji COP rozważano łącznie. Organ I instancji ustalił, że w ramach postępowań na zakup nr 4/3/2022 i nr 5/3/2022 Beneficjent w treści ogłoszenia oraz zapytania ofertowego, w części dotyczącej warunków udziału w postępowaniu wskazał, iż "Oferent musi posiadać doświadczenie w zakresie zrealizowanych dostaw co najmniej 2 na terenie Polski (...)". Stwierdzono, że zgodnie z pkt 8 sekcji 6.5.2 Wytycznych ws. Kwalifikowalności, warunki udziału w postępowaniu powinny zostać określone w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniając zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Beneficjent nie może formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Biorąc pod uwagę zapis w zapytaniach ofertowych dotyczący dopuszczenia jedynie dostawców, posiadających doświadczenie w zakresie zrealizowania dostaw co najmniej 2 pras/wycinarek wyłącznie na terenie Polski, organ I instancji uznał, że tak sformułowany warunek udziału w postępowaniu był nadmierny i stanowił nieuzasadnione ograniczenie udziału w postępowaniu grupy potencjalnych wykonawców mających doświadczenie w realizacji dostaw przedmiotu zamówienia również poza granicami Polski. Wobec powyższego COP w Łodzi stwierdziło, że strona dopuściła się naruszenia jednej z podstawowych zasad zamówień publicznych, określonych w pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych, tj. Beneficjent przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W związku z powyższym zastosowano korektę i pomniejszenie w wysokości 10% w oparciu o pkt 10 Taryfikatora, tj. zastosowanie kryteriów/warunków realizacji/specyfikacji technicznej, które są dyskryminacyjne, gdyż obejmują nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne. Stwierdzono, że skarżący przeprowadził postępowanie z uchybieniem umowy o dofinansowanie, Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz załącznika nr 5 do SZOOP RPO WŁ. Dlatego też zastosowanie mają w tym przypadku przepisy art. 207 ust. 1 punkt 2 u.f.p. wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa wart. 184.

25 marca 2024 r. do COP w Łodzi zostało wniesione odwołanie od wskazanej powyżej decyzji nr 4/2024 z 6 marca 2024 r., w którym strona zaskarżyła w całości tę decyzję i przedstawiła następujące zarzuty naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ II instancji w decyzji z 20 maja 2024 r. wydanej na skutek odwołania strony wyjaśnił, że zasady zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków europejskich, a zatem tych które zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, czy też zastały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości zostały uregulowane w przepisach u.f.p. Zgodnie z treścią art. 207 ust. 8 w/w ustawy nieprawidłowo wykorzystane środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na wezwanie Instytucji Pośredniczącej lub Zarządzającej właściwym programem operacyjnym w terminie 14 dni od doręczenia takiego pisma podmiotowi zobowiązanemu do zwrotu, czyli stronie. Niewykonanie wezwania do zwrotu środków obliguje właściwą instytucję do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowej oraz do wydania decyzji administracyjnej. Dalej wyjaśniono, że zasady wydatkowania środków europejskich określone są zarówno w regulacjach prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Naruszenie przy realizacji programu ww. przepisów skutkuje zastosowaniem określonych sankcji. Organ powołując następnie przepisy stanowiące materialnoprawna podstawę wydanej decyzji wskazał, że istotą problemu w przedmiotowej sprawie jest kwestia uznania przez IP RPO WŁ, wbrew stanowisku strony skarżącej, że przeznaczyła ona cześć zaliczki na wydatki niekwalifikowalne, prowadziła postępowania w przedmiocie udzielenia zamówień w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji, naruszając tym samym postanowienia umowy o dofinansowanie, a także wytycznych w sprawie kwalifikowalności, a tym samym dopuściła się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Dalej organ II instancji wskazał, że analiza zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego pozwala jednoznacznie i bezsprzecznie stwierdzić, że w sprawie doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. O powyższym świadczy w szczególności analiza np. pisma z 28 kwietnia 2023 r. informującego o weryfikacji wniosku o płatność nr 3. W ocenie organu II instancji COP prawidłowo wykazało, że część środków z wypłaconej stronie zaliczki została przeznaczona na inne zadanie, niż na te, na które przedmiotowa zaliczka została udzielona – tj. skarżący wydał część zaliczki (27,56 zł) na opłacenie przesyłki oprzyrządowania do spawarki laserowej. Powyższy wydatek stanowi koszt pośredni w projekcie. Zaznaczono przy tym, że w myśl postanowień Regulaminu konkursu koszty pośrednie są wydatkami niekwalifikowalnymi (podrozdział 7.5 Koszty pośrednie, pkt 3(i) - koszty usług pocztowych, telefonicznych, internetowych, kurierskich związanych z obsługą projektu). Organ II instancji stwierdził także, że COP prawidłowo zidentyfikowało te wydatki jako niekwalifikowalne. Skarżący 22 grudnia 2022 r. zwrócił jedynie kwotę 27,56 zł nie dokonując zwrotu należnych od tej kwoty odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowej. Powyższa kwota została zatem przez COP rozksięgowana na należność główną: 24,59 zł i odsetki: 2,97 zł, za okres od 22 lutego 2022 r. do 22 grudnia 2022 r. W związku z powyższym do zwrotu pozostała jeszcze kwota 2,97 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowej od dnia przekazania środków, tj. od dnia 22 lutego 2022 do dnia zwrotu, która jest przedmiotem niniejszej decyzji. Opisana nieprawidłowość stanowi zatem w ocenie organu II instancji naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., wykorzystanie środków unijnych niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Te wydatki zgodnie z umową o dofinansowanie oraz Regulaminem konkursu (podrozdział 7.5 Koszty pośrednie, pkt 3i), stanowiły wydatki niekwalifikowalne. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji organu I instancji prawidłowo wykazano również, że strona dokonywała wydatkowania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w zakresie udzielania zamówień poza uP.z.p., w oparciu o zasadę konkurencyjności. Jak bowiem słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji opisane naruszenia Wytycznych ws. kwalifikowalności, odnoszące się zarówno do postępowania na zakup wycinarki laserowej, jak i na dostawę prasy krawędziowej CNC, polegały na sformułowaniu warunków udziału w postępowaniu w sposób nadmierny i stanowiący nieuzasadnione ograniczenie udziału w postępowaniu grupy potencjalnych wykonawców mających doświadczenie w realizacji dostaw przedmiotu zamówienia poza granicami Polski. W ocenie organu odwoławczego w obu zakwestionowanych postępowaniach, konstruując warunek udziału w postępowaniu skarżący odniósł go do posiadania przez stronę doświadczenia w zakresie dostaw 2 odpowiednio wycinarek laserowych oraz pras krawędziowych CNC na terenie Polski. Nadto, spełnienie przedmiotowego warunku miało być weryfikowane wyłącznie w oparciu o oświadczenie potencjalnego wykonawcy. Skarżący nie przewidział w tym zakresie, żadnych innych podmiotowych środków dowodowych. Biorąc zatem pod uwagę przedmiot zamówienia oraz interes skarżącego, który był lub mógł być zabezpieczony w inny sposób, postawiony warunek udziału w postępowaniu należało uznać za nieproporcjonalny i nadmierny, gdyż przewyższał wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał również stanowisko organu I instancji odnoszące się do nieproporcjonalności przewidzianego przez stronę warunku udziału w postępowaniu. Nadmierność tego warunku wynika z zastosowania nieuzasadnionych preferencji krajowych. Organ II instancji za słuszne uznał stanowisko wyrażone w zaskarżonej doń decyzji, że przedstawione przez skarżącego uzasadnienie wprowadzenia kwestionowanego warunku potwierdza jedynie, iż przewyższa on wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Zgadzając się w tym zakresie z organem I instancji, organ odwoławczy wskazał, iż uzasadnieniem wprowadzenia preferencji krajowej nie może być chęć zapewnienia dostępności serwisu, części zamiennych, czy też specjalistów znających specyfikę danych urządzeń. Słusznie bowiem podniósł organ I Instancji, iż w tym zakresie w zapytaniu ofertowym skarżący przewidział konieczność posiadania oraz zapewnienia serwisu przez oferenta, w tym również serwisu zdalnego. Wskazał również minimalny okres gwarancji. Tym samym w tym zakresie zabezpieczył interesy zamawiającego. Zdaniem organu trudno zgodzić się ze stroną, iż tylko ci wykonawcy, którzy realizowali już dostawy na terenie Polski i to aż dwóch wycinarek/pras, będą w stanie zapewnić prawidłowy serwis zamawianych urządzeń, a takiego serwisu nie zapewnią ci, którzy zrealizowali np. dostawę tylko jednego urządzenia, albo tacy, którzy zrealizowali setki dostaw do państw UE. Nadto, organ II instancji uznał, że w celu zapewnienia usługi serwisowej wcale nie jest wymagane posiadanie serwisu na terenie Polski, wystarczy bowiem aby uprawniony serwisant posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie, dotarł do zamawiającego w określonym czasie oraz w określonym czasie naprawił maszynę. Nieuzasadnione z punktu widzenia proporcjonalności postawionego warunku do przedmiotu zamówienia są, w opinii organu II instancji, argumenty odnoszące się do: weryfikacji doświadczenia wskazanego przez wykonawcę, czy też weryfikacji kluczowych cech urządzenia. Organ odwoławczy wskazał, że w zapytaniu ofertowym skarżący przewidział weryfikację spełnienia warunku udziału w postępowaniu wyłącznie w oparciu o oświadczenie wykonawcy. Mógł natomiast żądać przedłożenia stosownych referencji od zadowolonych klientów. Nadto, jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, skarżący mógł wprowadzić warunek odnoszący się do zdolności technicznej lub zawodowej wykonawcy, jego kwalifikacji zawodowych, czy też potencjału technicznego. Tego jednak nie uczynił, a przecież dopiero takie warunki, w świetle argumentacji strony, gwarantowałyby jej zapewnienie należytej realizacji zamówienia, którego dotyczyło kwestionowane postępowanie. W ocenie organu odwoławczego słusznie również organ I Instancji zauważył, iż weryfikacja cech urządzenia u dotychczasowych klientów wykonawcy nie daje gwarancji posiadania żądanych cech w urządzeniu, które zostanie zamawiającemu dostarczone. Nie świadczy również o wyższej jakości usług ani o rzetelności wykonawcy. Organ II instancji nie zgodził się także ze skarżącym, że uzasadnieniem dla postawionego warunku była właściwa realizacja procesu zakupu, a przede wszystkim problemy z procedurą celną. Organ wyjaśnił, że na terenie państw członkowskich UE obowiązuje jednolita polityka celna, a zatem argument strony staje się całkowicie niezasadny. Wprowadzony bowiem przez stronę warunek udziału w postępowaniu całkowicie wyeliminował z możliwości udziału w postępowaniu wykonawców, którzy działają na rynkach państw członkowskich UE, ale nie dokonywali do tej pory dostaw do Polski albo wykonali wyłącznie 1 dostawę na terenie naszego kraju. Sam skarżący zaś w notatkach z rozeznania rynku z 13 września 2021 r. oraz z 17 listopada 2021 r. wskazuje, iż urządzenia, których dostawa była przedmiotem każdego z kwestionowanych postępowań, są sprowadzane z zagranicy. Trudno zatem uznać, że tylko wykonawcy, którzy dokonali dostaw co najmniej 2 pras/wycinarek na terenie Polski gwarantowali należyte wykonanie zamówienia, a takiej gwarancji nie dawali wykonawcy, którzy wszakże importują te same urządzenia i mają doświadczenie w setkach dostaw do Państw UE, nawet jeżeli ich siedziba znajduje się u nas w kraju. Organ odwoławczy uznał zatem, że stawiając kwestionowany warunek udziału w postępowaniu strona niezachowała równowagi pomiędzy własnym interesem w uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia, a interesem wykonawców, którzy poprzez sformułowanie nadmiernych wymagań zostali wyeliminowani z postępowania. Beneficjent uzasadniając zastosowanie przez siebie preferencji krajowej nie wykazał, że nie ograniczają one konkurencji oraz nie są dyskryminacyjne. Skupił się natomiast w swojej argumentacji na swoich partykularnych interesach, pomijając kwestię dostępu do zamówienia jak najszerszego grona wykonawców. Zdaniem organu skarżący poprzez bardzo mocne zabezpieczanie swojej sytuacji nie wyważył wpływu takiego zachowania na zapewnienie uczciwej konkurencji i zasady równego traktowania wykonawców. W przedstawionych dokumentach strona nie udowodniła, że zamówień nie mogły zrealizować podmioty z UE. Notatka z rozeznania rynku z 13 września 2021 r. w zakresie wycinarek laserowych zawiera ogólne informacje o podmiotach w większości tak naprawdę niezainteresowanych udzieleniem stronie zamówień lub niemogących tego uczynić. Z notatki wynika również, że planowane do zamówienia urządzenie nie jest typowe. Jednak nie wynika konieczność zastosowania preferencji krajowej, która jest uzasadniona. Organ stwierdził, że notatka jest niespójna. Zawiera inne informacje w części Komentarz w zakresie wymienionych przedsiębiorstw z którymi kontaktował się skarżący, inne w części Informacje o urządzeniach powielające się u wszystkich sprzedających, inne w części Wnioski i części Uwagi. Z notatki w ogóle nie wynika zasadność ograniczania rynku dostawców innych, niż mających doświadczenie w dostawach krajowych. Z notatki wynika również wprost, że po konsultacji z pracownikiem COP ustalono, że wystarczającym z punktu zasady konkurencyjności warunkiem udziału w postępowaniu będzie wymaganie dostawy przynajmniej dwóch urządzeń. Nie ma ani słowa o preferencji krajowej. Natomiast z notatki z rozeznania rynku z 17 listopada 2021 r. w zakresie prasy krawędziowej CNC wynika, że rynek sprzedawców tego typu urządzeń jest oparty głównie na dystrybucji urządzeń zagranicznych. Powyższe szczególnie świadczy o niezasadności preferencji krajowej. Organ stwierdził również, że i ta notatka jest niespójna. Zawiera inne informacje w części Komentarz w zakresie wymienionych przedsiębiorstw, z którymi kontaktował się skarżący, inne w części Informacje o urządzeniach powielające się u wszystkich przedających, inne w części Wnioski. Następnie, odnosząc się do powołanych przez stronę poglądów judykatury organ II instancji uznał, iż oparta na ich podstawie argumentacja strony - zmierzająca do wykazania zasadności zastosowania preferencji krajowej - jest nieuzasadniona. Organ odwoławczy stwierdził również, że organ I Instancji prawidłowo uznał, iż mamy do czynienia z nieprawidłowościami w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego (tj. rozporządzenia nr 1303/2013 z dnia 17.12.2013 r.). Niewątpliwie bowiem wyżej opisane działania strony zaangażowanej we wdrażanie EFSI doprowadziło do finansowania z budżetu UE nieuzasadnionego wydatku. Słusznie zatem organ I instancji dostrzegł w tym przypadku wystąpienie szkody potencjalnej, która polegała na tym, że skarżący przeprowadzając postępowania w przedmiocie udzielenia zamówienia w sposób niezgodny z procedurami odnoszącymi się do zasady konkurencyjności, ograniczył krąg potencjalnych wykonawców, a co za tym idzie dokonał wyboru wykonawców bez zachowania zasady konkurencyjności, czym naruszył zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której w przypadku niezastosowania nieproporcjonalnego do przedmiotu zamówienia warunku udziału w postępowaniu, który polegał na wprowadzeniu nieuzasadnionej preferencji krajowej, do udziału w postępowaniu zgłosiliby się wykonawcy, którzy potencjalnie mogliby zaproponować niższą cenę, a to z kolei zaowocowałoby możliwością zmniejszenia wydatkowanych z budżetu UE środków na realizację tego projektu. Brak wymogu doświadczenia w zakresie dostaw na terenie naszego kraju mogło skłonić do złożenia swojej propozycji potencjalnego wykonawcę, który ma wszakże siedzibę w Polsce ale do tej pory realizował zamówienia wyłącznie do innych niż Polska państw członkowskich UE lub wykonawcę mającego siedzibę na terenie UE, który chce rozpocząć dostawy również w Polsce - który zaproponowałby ofertę korzystniejszą ekonomicznie. Wskazane naruszenie spowodowało zatem, że nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom możliwości złożenia oferty w prowadzonych postępowaniach, a to oznacza, że nie można uznać z całą pewnością, że wybrane zostały najkorzystniejsze oferty dostępne na rynku w danym czasie. Organ II instancji stwierdził także, że organ I Instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśnił zastosowanie korekty finansowej w odniesieniu do postępowania na zakup wycinarki laserowej, stosując w tym zakresie poz. 10 Taryfikatora. Organ wyjaśnił, że stawki procentowe stosowane przy obniżaniu wartości korekt finansowych i pomniejszeń dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości indywidualnych są określone w załączniku do rozporządzenia. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości indywidualnej, dla której w załączniku do rozporządzenia nie określono stawki procentowej, stosuje się stawkę procentową odpowiadającą najbliższej rodzajowo kategorii nieprawidłowości indywidualnych. Zatem co do zasady wartość korekty, czy pomniejszenia wynosi 100% wydatków poniesionych nieprawidłowo w części odpowiadającej kwocie współfinansowania UE. Jednak wartość korekty lub pomniejszenia może zostać obniżona. Stawki takich obniżeń zawiera Taryfikator czyli Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień. Mając zatem na uwadze powyższe, a także fakt, iż w decyzji COP wskazano na naruszenie pkt 8 sekcji 6.5.2 oraz pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych ws. kwalifikowalności, odpowiednią nieprawidłowością indywidualną była nieprawidłowość stypizowana w poz. 10 załącznika do ww. rozporządzenia. Jak bowiem wynika z przedmiotowej pozycji taryfikatora odnosi się ona do sytuacji, w której mamy do czynienia z zastosowaniem: kryteriów wykluczenia, kwalifikacji, udzielenia zamówienia lub warunków realizacji zamówień, lub specyfikacji technicznej - które są dyskryminacyjne, gdyż obejmują nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne. Odnosi się to do sytuacji, w których wykonawcy mogli zostać zniechęceni do złożenia oferty ze względu na kryteria wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia lub warunki realizacji zamówień obejmujące nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne. Ma to miejsce na przykład, gdy wymaga się od oferentów, aby w momencie składania oferty posiadali: zakład lub przedstawiciela w danym kraju lub regionie lub doświadczenie lub kwalifikacje w danym kraju lub regionie; sprzęt w danym kraju lub regionie. Nadto, w przedmiotowej pozycji odnosząc się do nieuzasadnionego domagania się przez zamawiającego od wykonawców posiadania doświadczenia lub kwalifikacji w danym kraju, dodatkowo podkreśla się, że określenie kryteriów kwalifikacji nie może być dyskryminujące ani ograniczające i musi być powiązane z przedmiotem zamówienia i proporcjonalne. W ocenie organu z powyższego wprost wynika, iż nieprawidłowość zidentyfikowania w decyzji organu I Instancji, polegająca na wprowadzeniu nieproporcjonalnego do przedmiotu zamówienia warunku udziału w postępowaniu, wprost wpisuje się w nieprawidłowość opisaną w poz. 10 Taryfikatora. Nieproporcjonalność postawionego przez zamawiającego warunku, przejawia się właśnie we wprowadzeniu nieuzasadnionych preferencji krajowych, które dyskryminowały podmioty niepodsiadające doświadczenia w dostawie konkretnego sprzętu na terytorium Polski. W świetle powyższego organ stwierdził, że podnoszone przez skarżącego zarzuty błędnego zinterpretowania warunku zawartego w zapytaniu ofertowym oraz nieprzedstawienia żadnego uzasadnienia nałożenia korekty i wydania decyzji w oparciu o pkt 10 Taryfikatora, należy uznać za bezpodstawne. Wbrew stanowisku strony w niniejszej sprawie nie mogło dość do zastosowania poz. 11 Taryfikatora. bowiem jak wynika z opisu nieprawidłowości indywidualnej stypizowanej właśnie w poz. 11, ma on zastosowanie wtedy, gdy zamawiający przewidział kryteria wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia lub warunki realizacji zamówień, które nie są dyskryminacyjne w rozumieniu poprzedniego rodzaju nieprawidłowości (tej wskazanej w poz. 10), ale w inny sposób ograniczają dostęp dla wykonawców. W obu przypadkach (zarówno w odniesieniu do poz. 10 jak i poz. 11), wbrew stanowisku skarżącego, nieprawidłowość indywidualna polega na nieproporcjonalności postawionego warunku oraz jego nadmierności, ta nieproporcjonalność z czego innego wynika. Z uwagi natomiast na fakt, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nieuzasadnioną preferencją krajową, organ I Instancji prawidłowo zastosował poz. 10 a nie poz. 11 Taryfikatora. Organ odwoławczy stwierdził dalej, że organ I instancji należycie uzasadnił miarkowanie pomniejszenia. Uczynił to jednak jedynie w zakresie postępowania na dostawę prasy krawędziowej CNC. Jako uzasadnienie podano fakt, że w ramach niniejszego postępowania wpłynęły 2 oferty i to zapewniło minimalny poziom konkurencji. Organ II instancji wskazał, iż tożsamo należy uzasadniać miarkowanie w ramach drugiego ze spornych postępowań. W przedmiotowym postępowaniu wpłynęły 3 oferty i powyższe stanowiło uzasadnienie miarkowania pomniejszenia (gdyż zapewniło minimalny poziom konkurencji). W ocenie organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy orzeczono wobec skarżącego obowiązek zwrotu kwoty 15 705,30 zł tytułem nieprawidłowości stwierdzonej w związku z postępowaniem na dostawę prasy krawędziowej CNC, w ramach zamówienia nr 5/3/2022. Organ odwoławczy zgodził się z zawartym z zaskarżonej decyzji stanowiskiem COP odnoszącym się do stwierdzonego w tym postępowaniu naruszenia przepisów prawa, w szczególności umowy o dofinansowanie, Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków oraz załącznika nr 5 do SzOOP i w tym zakresie przyjął ustalenia organu I instancji za własne wskazując, iż są one prawidłowe, jednakże nie zgodził się z możliwością określenia w tym przypadku względem strony kwoty należności do zwrotu w decyzji administracyjnej. Organ II instancji powołując treść art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej (tj. ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), wskazał, że wniosek nr 5, którym rozliczano w projekcie nieprawidłowość związaną z zamówieniem nr 5/3/2022 (na dostawę prasy krawędziowej) na etapie jej wykrycia nie był zatwierdzony. Nadto, był on złożony jako wniosek refundacyjny. Nie można był więc w tym przypadku nałożyć korekty finansowej oraz wszcząć procedury wskazanej w art. 207 u.f.p., a także wydać decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, gdyż niniejsze instytucje prawne odnoszą się do obowiązku zwrotu środków UE, które zostały wydatkowane w sposób nieuzasadniony, niezgodny z procedurami. W przypadku wniosku refundacyjnego do wydatkowania środków UE jeszcze nie doszło. Następuje ono bowiem dopiero po zatwierdzeniu tego wniosku o płatność. Na jego podstawie bowiem skarżącemu niejako zwraca się środki, które wcześniej sam poniósł. Jeżeli jednak przed zatwierdzeniem takiego wniosku zostanie stwierdzona nieprawidłowość, to dokonuje się pomniejszenia należnych środków o określoną kwotę lub procent, zgodnie z art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej. W przedmiotowej sprawie było to pomniejszenie w wysokości 10% w oparciu o poz. 10 Taryfikatora, które w ocenie organu odwoławczego było jak najbardziej zasadne i prawidłowe. Jedynym błędem organu I Instancji w tym zakresie było niezasadne dochodzenie tego pomniejszenia w decyzji. W odniesieniu do pozostałych zarzutów strony zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się przewlekłości w zakresie rozliczania wydatków poniesionych ze środków zaliczki, jak i rozliczania samej zaliczki. Skarżący znał postanowienia umowy o dofinansowanie zapoznając się z dokumentacją konkursową, a termin 90 dni na przekazanie dofinansowania, jak było to wskazane, to termin instrukcyjny. Wniosek o płatność nr 3 był po jego złożeniu poprawiany, o czym świadczy korespondencja w systemie SL2014 - min. pismo COP z 9 sierpnia 2022 r. Skarżący został również poinformowany pismem z 28 kwietnia 2023 r. o wstrzymaniu terminu przekazania płatności do dnia zakończenia czynności związanych z nieprawidłowością. Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty strony w zakresie rzekomej przewlekłości COP w zakresie rozliczania wniosków o płatność organ uznał za niezasadne, jako niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Na takiej samej zasadzie za niezasadne uznane zostały zastrzeżenia co do przekroczenia przez COP terminu na wszczęcie postępowania administracyjnego, którego to terminu nie przewiduje prawo. Organ II instancji zgodził się ze stroną, iż wydanie przez organ I Instancji zaskarżonej decyzji nastąpiło 6 dni po wyznaczonym terminie. Wskazał jednak, iż terminy zawarte w k.p.a. mają charakter instrukcyjny, czego przejawem jest możliwość ich przedłużenia, a stronie niezadowolonej z czasu trwania postępowania przysługują odrębne środki prawne takie jak ponaglenie, czy też skarga na przewlekłość. W ocenie organu II instancji naruszenia w realizacji przez stronę projektu w pełni wypełniają znamiona nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego (tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.). Organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie niewątpliwie mamy również do czynienia ze szkodą w budżecie UE. Nieprawidłowo wydatkując środki z otrzymanej 22 lutego 2022 r. zaliczki, w szczególności pokrywając z nich wydatki niekwalifikowalne w projekcie doszło do nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE co niewątpliwie stanowi uszczerbek finansowy będący skutkiem stwierdzonych nieprawidłowości. Nadto, w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia (zapytanie nr 4/2/2022), w sprawie wystąpiła niewątpliwie szkoda potencjalna. Beneficjent bowiem, stosując nieuzasadnioną preferencję krajową, ograniczył krąg potencjalnych wykonawców. Tym samym naruszył on zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W sprawie występuje szkoda rzeczywista, która odpowiada wysokości środków finansowych wypłaconych stronie, obejmujących niezgodnie z prawem wydatkowaną i rozliczoną zaliczkę w kwocie 40 802,97 zł. Nieprawidłowość została bowiem wykryta niewątpliwie po sfinansowaniu nieprawidłowego wydatku ze środków wypłaconej zaliczki oraz ma szkodliwy wpływ na budżet UE. Powyższe jest zgodne z treścią rozdziału 6 pkt 2.2 ww. Wytycznych. Odnosząc się do zarzutu strony w zakresie naruszenia art. 81 a k.p.a., organ stwierdził, że COP nie naruszyło tego przepisu, gdyż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, związanego z nałożeniem na stronę obowiązku bądź ograniczenie. Organ odwoławczy w konkluzji uznał za prawidłowe zidentyfikowane przez COP naruszenia oraz zastosowaną korektę finansową i pomniejszenie. Za poprawne uznano nałożoną na opisane postępowania korektę i pomniejszenie w wysokości 10%, stosując poz. 10 Taryfikatora. Jednak zdaniem organu II instancji, w zaskarżonej doń decyzji COP nieprawidłowo określono kwotę do zwrotu bez odsetek w wysokości 15 705,30 zł jako potrącenie w wymiarze 10% w związku z nieprawidłowością stwierdzoną we wniosku o płatność nr 5. Organ odwoławczy nie zgodził się bowiem z możliwością określenia w tym przypadku względem strony kwoty należności do zwrotu w decyzji administracyjnej. W przypadku bowiem stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej przed zatwierdzeniem wniosku o płatność, instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo (art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej), a z taką właśnie sytuacją mamy tutaj do czynienia, gdyż wniosek, którym rozliczano w projekcie nieprawidłowości związane z zamówieniem nr 5/3/2022 (na dostawę prasy krawędziowej) na etapie ich wykrycia nie był zatwierdzony. Nadto, był on złożony jako wniosek refundacyjny. Nie można było więc w tym wypadku nałożyć korekty finansowej oraz wszcząć procedury wskazanej w art. 207 u.f.p., a także wydać decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, gdyż instytucje te odnoszą się do obowiązku zwrotu środków UE, które zostały wydatkowane w sposób nieuzasadniony, niezgodny z procedurami. W przypadku wniosku refundacyjnego do wydatkowania środków UE jeszcze nie doszło. Tym samym organ II instancji uchylił zaskarżoną doń decyzję organu I instancji określającą wysokość kwoty przypadającej do zwrotu, z uwagi nieprawidłowe określenie w niej kwoty do zwrotu w wysokości 15 705,30 zł tytułem nieprawidłowości związanej z zamówieniem nr 5/3/2022 (na dostawę prasy krawędziowej). Jednocześnie organ odwoławczy, nie widząc podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, orzekł co do istoty sprawy i zobowiązał stronę do zwrotu kwoty 40 802,97 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 22 lutego 2022 r. do dnia zwrotu środków.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyższą decyzję organu w części, w której organ II instancji uchylił zaskarżoną doń decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy, tj. w zakresie w jakim organ II instancji: uchylił w całości decyzję COP z 6 marca 2024 r.; orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego kwoty 40 800,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 22 lutego 2022 r. do dnia zwrotu oraz określił sposób zwrotu w/w kwoty poprzez pomniejszenie wniosku końcowego o płatność na rzecz skarżącego. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a w szczególności częściowe pominięcie szerokich wyjaśnień Beneficjenta z dnia 14 lutego 2024 r. oraz dowodów zgłoszonych przez Beneficjenta w trakcie trwania postępowania administracyjnego, a także znajdujących się w aktach sprawy dokumentów pochodzących od organu I instancji związanych z weryfikacją zamówień (notatek), które miały istotne znaczenie przy wydawaniu decyzji administracyjnej, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a mianowicie, iż warunek 2 dostaw wycinarki laserowej oraz prasy krawędziowej CNC był nadmierny i stanowił nieuzasadnione, nieproporcjonalne ograniczenie udziału w postępowaniu grupy potencjalnych dostawców, podczas gdy w świetle prawidłowo ustalonego stanu rzeczy z postępowania nie zostali wykluczeni dostawcy posiadający doświadczenie poza granicami Polski, ani nie zostali dopuszczeni do niego ci, którzy posiadali doświadczenie wyłącznie na terenie Polski, a zatem warunek ten nie był nadmierny i nie ograniczał w sposób ponadprzeciętny, nieuzasadniony udziału w postępowaniu grupy potencjalnych dostawców, bowiem warunek postawiony w zapytaniach miał swoje podstawy i był konieczny do zapewnienia rękojmi należytego wykonania zamówienia, w szczególności w zakresie obsługi serwisowej, rękojmi i gwarancji jakości, co organ pominął, błędnie nie uwzględniając, że taki warunek miał chronić nie tylko interes skarżącego, ale co istotne - interes organu oraz służyć realizacji dyscypliny finansów publicznych, a także - wobec tendencyjnego postępowania organu - chronić stronę przed ewentualnymi zarzutami niegospodarności;

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że COP nie dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosków Beneficjenta, a zatem nie można mu przypisać zarzutu zwłoki, co miało wpływ na określenie należnych do zwrotu odsetek przez beneficjenta, przez co w ocenie skarżącej należy rozumieć przewlekłość na gruncie relacji cywilnoprawnej ukształtowanej umową o dofinansowanie, a nie zaś przewlekłości w rozumieniu k.p.a., a to w wyniku wadliwego uznania, że terminy obowiązujące COP zgodnie z umową mają charakter instrukcyjny, a zatem zdaniem IP nie ma rozsądnych granic terminów obowiązujących organ, co miało przełożenie zakres dotacji podlegający zwrotowi;

- art. 81a § k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie istniejących wątpliwości na korzyść strony oraz wadliwe przyjęcie, że wątpliwości te w sprawie nie występują, pomimo niemożności ich doprecyzowania w zakresie wymaganym przez organ w drodze postępowania dowodowego;

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie pomimo jego bezprzedmiotowości w świetle złożonych wyjaśnień;

- art. 6 i 8 § 1 k.p.a. poprzez postępowanie wbrew zasadzie legalizmu oraz zaufania, proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania, a także zasad legalności, gospodarności, celowości i rzetelności gospodarowania środkami publicznymi;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, podczas gdy postępowanie w całości nadawało się do umorzenia, ewentualnie nieumorzenie postępowania, co do kwoty uznanej przez organ II instancji za niepodlegającą rozstrzygnięciu decyzją administracyjną, tj. co do kwoty 15 705,30 zł;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 184 ust. 1 i 2 i art 207 ust. 1 pkt 1, 2, ust. 9 i 12 ustawy o finansach publicznych ("u.f.p");

- pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 (dalej jako: "Wytyczne");

- pkt 8 podrozdziału 6.5, sekcji 6.5.2, pkt 3 i 5.2 lit podrozdziału 5.2, pkt 2 rozdziału 6.2 Wytycznych;

- pkt 10 i 11 taryfikatora - załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzieleniem zamówień;

- art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 rozporządzenia PE i Rady UE nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. (rozporządzenie ogólne);

- poprzez wadliwe przyjęcie, że naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania jest postawienie uzasadnionych, obiektywnych warunków udziałów w zamówieniu, nieprzewyższających możliwości należytego wykonania zamówienia, możliwych do realizacji przez każdy podmiot uczciwie działający na rynku, a także koniecznych dla zabezpieczenia interesów beneficjenta oraz organu i należytego wydatkowania środków publicznych, a jako takich niestanowiących warunków nieuzasadnionych i dyskryminujących w zakresie preferencji krajowych i wobec tego ustalenie kwoty przypadającej do zwrotu, choć nie jest ona należna, a co najmniej nie w prezentowanej wysokości (por. pkt 10 i 11 taryfikatora);

- art 65 § 1 i 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie do wykładni postanowień umowy o dofinansowanie i wobec tego błędną ocenę zamiaru stron oraz celu umowy z uwzględnieniem postanowień przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz procedur w zakresie obowiązków strony do wydatkowania środków o dofinansowania z należytą dbałością o realizację zasad gospodarności, legalności, rzetelności i celowości.

W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także rozważenie możliwości umorzenia postępowania administracyjnego na zasadzie z art. 145 § 3 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, w pełni podzielając tym samym stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 20 sierpnia 2024 r., którą uchylono w całości decyzję Centrum Obsługi Przedsiębiorcy nr 4/2024 z 6 marca 2024 r. oraz określono kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 40 802,97 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 22 lutego 2022 r. do dnia zwrotu środków, jako wykorzystaną z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Zaakcentować w tym miejscu należy, że dopłaty unijne opierają się na konkretnych zasadach ujętych w jednoznacznych regulacjach prawnych i brak jest w zakresie tych spraw możliwości dowolności i stosowania uznania administracyjnego, czy wykładni rozszerzającej przepisów prawnych.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy: ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.) – dalej: "u.f.p.", ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. Nr 347, str. 320 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (tj. 2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA); 3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Wobec powyższego z treści art. 207 ust. 1 w związku z art.184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Pojęcie procedur, do których odwołuje się art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć szeroko jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego krajowego i unijnego zawierające normy proceduralne i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego czy prawa materialnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę. Naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (por. J. M. Salachna, M. Tyniewicki [w:] J. M. Salachna (red.), M. Tyniewicki (red.). Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024 r.; a także wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 634/19 oraz z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2875/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej: "CBOSA").

Wobec powyższego "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p., oznaczać będą także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. W prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów przede wszystkim na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta dofinansowania. W umowie o dofinansowanie zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta, od którego odstępstwo stanowi naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. Naruszenie innych procedur, o których mowa w wymienionym przepisie, będzie miało zatem miejsce w przypadku naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, jak również regulaminu konkursu i wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich.

Podkreślenia wymaga, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 wskazanego powyżej rozporządzenia. Zgodnie z treścią tego przepisu "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W świetle przywołanego przepisu wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 wskazanego powyżej rozporządzenia wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.

W związku z powyższym uznać należy, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych konieczne jest zaistnienie dwóch przesłanek, tj. ustalenie, że środki wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszono procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków unijnych (określone m.in. w umowie o dofinansowanie) oraz ustalenie, że wymienione wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszenie procedur spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zidentyfikowały procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p., które wyznaczały wzorzec kontroli legalności wydatkowania środków przeznaczonych na realizację projektu. W tym zakresie zasadnie wskazały, że naruszone zostały przez stronę postępowania przepisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 oraz umowy o dofinansowanie projektu, które stanowią procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.

Zarzuty skargi i wskazana na ich poparcie argumentacja nie są zdaniem sądu zasadne, co więcej stanowią one w istocie powtórzenie wątpliwości zgłoszonych przez stronę w odwołaniu, do których organ w sposób trafny i wyczerpujący odniósł się w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość przeprowadzonych prze stronę skarżącą zamówień na zakup wycinarki laserowej oraz prasy krawędziowej CNC. Istota sporu sprowadza się bowiem do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący przy przeprowadzeniu postępowania w zakresie wskazanych powyżej zamówień zastosował nieuzasadnione preferencje krajowe oraz, czy wprowadził nieproporcjonalny warunek zamówienia polegający na wykazaniu się przez potencjalnego dostawcę – ubiegającego się o udzielenie zamówienia - dostawą co najmniej 2 urządzeń na terenie Polski.

Przypomnieć należy, że 12 marca 2021 r. skarżący zawarł z Województwem Łódzkim w imieniu którego działa Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi będące Instytucją Pośredniczącą umowę o dofinansowanie projektu (zmienioną aneksem z 4 kwietnia 2024 r.) współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020 (dale również: RPO WŁ na lata 2014 - 2020). W treści zawartej umowy strona skarżąca (prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A. M.B.) - beneficjent - zobowiązała się do realizacji projektu pod nazwą: "Rozszerzenie oferty przedsiębiorstwa A. M.B. dzięki wdrożeniu innowacyjnej, elastycznej technologii produkcji jako forma ograniczenia skutków epidemii COVID-19". Celem projektu było rozszerzenie asortymentu A. o noże ostrza i części do maszyn oraz automatyczne linie przetwórstwa żywności przez wdrożenie innowacyjnej elastycznej technologii kształtowania elementów stalowych. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie. Okolicznością niekwestionowaną jest fakt, iż w ramach postępowania na zakup wycinarki laserowej strona w treści ogłoszenia oraz zapytania ofertowego nr 4/3/2022 w części dotyczącej warunków udziału w postępowaniu wskazała, że: "Oferent musi posiadać doświadczenie w zakresie zrealizowanych dostaw co najmniej 2 wycinarki laserowe do metalu działające w technologii fiber na terenie Polski (...)". W trakcie weryfikacji wniosku o płatność stwierdzono także nieprawidłowość z tytułu niekwalifikowania kosztów przesyłki zamówienia. Z prawidłowo poczynionych ustaleń organu wynika także, że w trakcie weryfikacji wniosku o płatność z funkcją wniosku końcowego złożonego 29 marca 2023 r. stwierdzono nieprawidłowość w postępowaniu na dostawę prasy krawędziowej. Poza kwestią sporu jest fakt, iż strona skarżąca w treści ogłoszenia oraz zapytania ofertowego nr 5/3/2022 w części dotyczącej warunków udziału w postępowaniu wskazała, że: "Oferent musi posiadać doświadczenie w zakresie zrealizowanych dostaw co najmniej 2 prasy krawędziowe CNC na terenie Polski (...)".

W świetle powyższego przypomnieć należy, że zgodnie z § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu: "Beneficjent i Partner/Konsorcjant zobowiązany jest do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, w tym stosowania przepisów o zamówieniach publicznych w zakresie, w jakim ustawa Prawo zamówień publicznych - dalej uP.z.p. - ma zastosowanie do Beneficjenta i Partnera/Konsorcjanta oraz Projektu". Z kolei w § 12 ust. 4 wskazano, że: "Przy udzielaniu zamówień w ramach realizacji Projektu, Beneficjent i Partner/Konsorcjant zobowiązany jest do stosowania Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 39 Umowy obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania, które zakończyło się podpisaniem danej umowy." Zgodnie natomiast z § 12 ust. 5 "W przypadku o którym mowa w ust. 3, Beneficjent i Partner/Konsorcjant, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w ramach Projektu, w sposób zapewniający w szczególności zachowanie zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców oraz zgodnie z innymi obowiązującymi na wspólnym jednolitym rynku europejskim zasadami: swobody przepływu towarów, swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej, swobody świadczenia usług, niedyskryminacji i równego traktowania, przejrzystości, upubliczniania informacji i ofert, proporcjonalności i wzajemnego uznawania". Z kolei § 12 ust. 7 stanowi, że: "W przypadku stwierdzenia, że Beneficjent i Partner/Konsorcjant w sposób nieprawidłowy poniósł wydatki na udzielenie zamówienia publicznego realizowanego ze środków publicznych w ramach Projektu, IP RPO WŁ dokonuje korekty finansowej związanej z nieprawidłowością stwierdzoną w danym zamówieniu, w oparciu o Taryfikator. Korekty finansowe obejmują całość wydatku poniesionego z naruszeniem ww. zasad, tj. zarówno ze środków dofinansowania, jak też wkładu własnego". Z kolei w § 12 ust. 8 wskazano, że: "Charakter i wagę nieprawidłowości ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia publicznego biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji". Ponadto, zgodnie z § 12 ust. 9 "Obowiązek udowodnienia prawidłowości przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego spoczywa na Beneficjencie i Partnerze/Konsorcjancie".

Zdaniem sądu trafnie organy uznały, że środki finansowe przekazane w ramach wskazanej powyżej umowy nie zostały wydatkowane zgodnie z postanowieniami tejże umowy o dofinansowanie i nie spełniały warunków kwalifikowalności wydatków określonych w Wytycznych, co skutkowało powstaniem szkody w budżecie ogólnym UE. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości stwierdzenie organu, iż strona skarżąca przeznaczyła cześć zaliczki na wydatki niekwalifikowalne, a także prowadziła postępowania w przedmiocie udzielenia zamówień w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji, naruszając tym samym postanowienia umowy o dofinansowanie, a także wytyczne w sprawie kwalifikowalności, a tym samym dopuściła się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

Zauważyć należy, że zgodnie z pkt 8 sekcji 6.5.2 Wytycznych warunki udziału w postępowaniu winny zostać określone w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniając zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę zgodził się w całości ze stwierdzeniem organu, iż przeprowadzone przez stronę postępowania na zakup wycinarki laserowej jak i na dostawę prasy krawędziowej CNC naruszały Wytyczne w sprawie kwalifikowalności, polegające na sformułowaniu warunków udziału w postępowaniu w sposób nadmierny i stanowiący nieuzasadnione ograniczenie udziału w postępowaniu grupy potencjalnych wykonawców mających doświadczenie w realizacji dostaw przedmiotu zamówienia poza granicami Polski. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż postawiony warunek udziału w postępowaniu należy uznać za nieproporcjonalny i nadmierny, gdyż niewątpliwie przewyższał wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Sąd uznał również za prawidłowe stanowisko organów odnośnie stwierdzonej nieproporcjonalności przewidzianego przez stronę warunku udziału w postępowaniu, która to nadmierność wynika z zastosowania nieuzasadnionych preferencji krajowych. W ocenie sądu organ trafnie zauważył, że uzasadnieniem wprowadzenia preferencji krajowej nie może być chęć zapewnienia dostępności serwisu, części zamiennych, czy też specjalistów znających specyfikę danych urządzeń. Organy trafnie przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie zagwarantowano wszystkim potencjalnym wykonawcom możliwości złożenia oferty w prowadzonych postępowaniach, a to – jak słusznie wskazał organ II instancji – oznacza, że nie można uznać z całą pewnością, że zostały wybrane najkorzystniejsze oferty dostępne na rynku w danym czasie.

Powyższej oceny sądu nie zmienia stanowisko strony skarżącej, ponieważ nie zawiera ono przekonujących argumentów, za pomocą których można by skutecznie podważyć wnioski organów. W szczególności za całkowicie nieuzasadnione i nie mające poparcia w świetle zebranego materiału dowodowego należy uznać argumentację strony, iż warunki udziału w postępowaniu zostały uzgodnione z COP. Jedyne bowiem uzgodnienia pomiędzy COP, a skarżącym zawierały się w umowie o dofinansowanie o projektu zawartej 12 marca 2021 r. a które dotyczyły prawidłowości realizacji zgłoszonego przez stronę projektu, określając w sposób szczegółowy zasady i warunki na jakich udzielane stronie będzie dofinansowanie, przy jednoczesnym zobowiązaniu strony do realizacji projektu zgodnie z postanowieniami umowy oraz zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. W żadnym zakresie COP nie uzgadniał ze stroną warunków udziału potencjalnego wykonawcy w postępowaniu na zakup przedmiotowych urządzeń. Jak wynika z akt sprawy COP udzielał jedynie zgody w zakresie realizacji projektu, tj. m.in.: na wprowadzenie zmian w projekcie, na wydłużeniu terminu projektu, zmianę wskaźników, czy też w zakresie wniosku o przedłużenie wydatkowania zaliczki, na zmianę opisu zakresu rzeczowo – finansowego, zmiany w planie remontu nieruchomości, na finansowanie spawarki laserowej oraz zgody na termin rozpoczęcia i zakończenia projektu. COP nie ingerował w postępowanie o udzielenie zamówienia na zakup wycinarki laserowej, a tym bardziej nie udzielał jakiejkolwiek zgody na wprowadzenie warunków udziału w tym postępowaniu o treści określonej w ogłoszeniach oraz zapytaniach ofertowych nr 4/3/2022 czy 5/3/2022.

Należy zauważyć, że strona skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie projektu zaakceptowała treść § 16 ust. 3 tej umowy, który wskazuje, że w przypadku stwierdzenia, że Beneficjent i/lub Partner/Konsorcjant środki przeznaczone na realizację Projektu: 1) wykorzystał niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystał z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, 3) pobrał nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Instytucja Pośrednicząca wzywa beneficjenta do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu lub do dnia wpływu do IP RPO WŁ pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Strona wyraziła również zgodę na zapis znajdujący się w § 12 ust. 7 umowy, stosownie do którego w przypadku stwierdzenia że Beneficjent i Partner/Konsorcjant w sposób nieprawidłowy poniósł wydatki na udzielenie zamówienia publicznego realizowanego ze środków publicznych w ramach Projektu, IP RPO WŁ dokonuje korekty finansowej związanej z nieprawidłowością stwierdzoną w danym zamówieniu, w oparciu o Taryfikator. Korekty finansowe obejmują całość wydatku poniesionego z naruszeniem ww. zasad, tj. zarówno ze środków dofinansowania, jak też wkładu własnego."

Brak było przy tym podstaw do poddawania w wątpliwość zapisów zawartej pomiędzy stronami umowy o dofinansowanie projektu, jak również konieczności dokonywania wykładni jej postanowień, które nie były pomiędzy stronami sporne. Nie budzi wątpliwości zarówno charakter, jak i zamiar stron zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Zważyć trzeba, że zgodnie z normą wyrażoną w art. 65 § 1 i 2 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, zaś w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wyjaśnić należy, że wykładnia umowy nie może polegać na odczytywaniu jej pojedynczych fragmentów, powinna bowiem prowadzić do wszechstronnej oceny wszystkich postanowień, ponadto uwzględniać okoliczności pozatekstowe, jak cel umowy, rozumienie jej postanowień, zachowania stron podczas negocjacji i sposobu jej wykonywania (zob. chociażby wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 lipca 2002 r., V CKN 679/00; z dnia 8 lipca 2004 r., IV CKN 582/03; z dnia 22 września 2004 r., III CK 400/03; z dnia 6 września 2018 r., IV CSK 440/17). W niniejszej sprawie organ przytoczył nie budzące wątpliwości normy prawne określające podstawowe założenia i cechy umowy o dofinansowanie, został określony cel umowy, który był między stronami uzgodniony oraz zamiar skarżącego przystępującego do umowy i składającego oświadczenie woli o skorzystaniu z dofinansowania na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie. Nie ma zatem potrzeby ustalania celu umowy i zamiaru stron, gdyż był on oczywisty dla stron i jest oczywisty dla podmiotów biorących udział w postepowaniu o dofinansowanie projektu, który jest dobrowolny. Obecnie zaś prezentowane stanowisko stanowi jedynie przyjętą linię obrony, która nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Fakt, iż strona skarżąca inaczej interpretuje ustalony w sprawie stan faktyczny nie ma znaczenia. Przypomnieć przy tym należy, że funkcją przepisu art. 65 k.c. jest jedynie ustalenie w drodze zasad wykładni właściwej treści oświadczenia woli strony. Natomiast ocena, jakie skutki owo oświadczenie wywołuje w sferze praw strony pozostaje domeną stosowania przepisów prawa materialnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa 905/16, Lex nr 2256982), która należy do organu. Wskazać także należy, że jeżeli beneficjent domaga się kontroli wykładni umowy to powinien swoje roszczenie prezentować przed sądem powszechnym, a nie w toku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego legalności decyzji. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należy bowiem ocena oświadczeń woli składanych przez podmioty w ramach łączącego ich stosunku cywilnoprawnego.

Strona realizując projekt została zobowiązana do zachowania zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Co z kolei oznacza, że beneficjenci dokonując wyboru wykonawców zobligowani są do przestrzegania warunków i procedur, które gwarantują wybór najkorzystniejszej oferty i efektywne wydatkowanie środków. Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie mogą ograniczać konkurencji poprzez ustanawianie wymagań przewyższających potrzeby niezbędne do osiągnięcia celów projektu i prowadzących w konsekwencji do dyskryminacji wykonawców.

Sąd podziela w całości stanowisko organów, że warunek udziału w postępowaniach, który w zapytaniach ofertowych określiła strona skarżąca, naruszał zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Zawarty w nich zapis pozostawał w sprzeczności z treścią wytycznych i stanowił przekroczenie zakresu uprawnień przyznanych skarżącemu w umowie zawartej z Województwem Łódzkim. Zgodnie bowiem z § 12 umowy beneficjent zobowiązany był do stosowania wytycznych i żaden z przepisów umowy nie przewidywał możliwości nakładania na wykonawców dodatkowych obowiązków, ani nie dawał możliwości wprowadzenia jakichkolwiek ograniczeń.

W ocenie sądu szczegółowa analiza treści skargi wskazuje, że skarżący miał świadomość, iż wprowadzony warunek udziału w postępowaniu prowadzi do wykluczenia potencjalnych wykonawców, którzy dawali gwarancję prawidłowego wykonania zobowiązania, gdyż mieli doświadczenie, ale na terenie innego państwa członkowskiego UE. Wbrew stanowisku strony skarżącej uzasadnienia dla jego wprowadzenia w żadnym razie nie mogą stanowić wskazane przez stronę okoliczności - takiej jak: problemy w zakresie dostawy tego rodzaju urządzeń, problemy związane z serwisem gwarancyjnym, rzetelnością (fikcyjnością wykonawców) branży motoryzacyjnej czy instalacji fotowoltaicznej, czy też wskazywana przez stronę problematyka związana ze skutecznością egzekwowania roszczeń z tytułu rękojmi za wady/gwarancji jakości, czy umów serwisowych w stosunku do podmiotu spoza Polski i związana z tym problematyka z jurysdykcją krajową oraz bariery znajomości obcych przepisów po obu stronach. Podnoszone okoliczności pozostają bez wpływu na treść umowy, która w sposób jasny określała zarówno zobowiązania strony, jak i konsekwencje wynikające z ich naruszenia skutkujące zwrotem środków. Okoliczności podnoszone przez stronę nie mogą podważać ważności przyjętych przez strony postanowień umowy, w szczególności zapisów dotyczących równego traktowania wszystkich wykonawców. Rację ma także organ wskazując w odpowiedzi na skargę, że argumentem uzasadniającym zastosowaną preferencję nie jest również zabezpieczenie prawidłowości dostawy, w tym procedury celnej. Sąd w całości podziela stanowisko organu, zgodnie z którym brak jest podstaw do uznania, iż procedury celne w państwach członkowskich i występujące w nich różnice mogą sanować ograniczenie konkurencji na obszarze UE. Jak słusznie wskazał organ II instancji strona skarżąca zdaję się bowiem nie zauważać, iż środki, których zwrotu dotyczy przedmiotowe postępowanie, są środkami unijnymi i powinny być wydatkowane zgodnie z przyjętymi przez UE oraz Państwa członkowskie procedurami. Przede wszystkim ich wydatkowanie powinno być zgodne z zasadami uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wszystkich wykonawców, niezależnie od tego w którym państwie członkowskim prowadzą oni swoją działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia ww. zasad. Organ prawidłowo uznał, że z uwagi na postawiony przez skarżącego warunek wykonawcy, którzy zrealizowali dostawę co najmniej dwóch urządzeń na terenie Polski zostali postawieni w pozycji ekonomicznie lepszej niż ci, którzy na terenie Polski dostarczyli np. tylko jedno takie urządzenie, ale na terenie innych państw UE większą ilość takich urządzeń.

Sąd nie podzielił także zarzutów strony skarżącej dotyczących nieprawidłowo ustalonej przez organ kwoty przypadającej do zwrotu na skutek błędnego zastosowania pkt 10 Taryfikatora. Argumentacja ta stanowi bowiem w istocie próbę wykazania sformułowania warunku udziału w postępowaniach na zamówienie dwóch urządzeń w sposób uzasadniony, nieprzewyższający możliwości należytego wykonania zamówienia, możliwego do realizacji przez każdy podmiot uczciwie działający na rynku, a także koniecznego dla zabezpieczenia interesów beneficjenta oraz organu i należytego wydatkowania środków publicznych. Tymczasem stanowisko to jest całkowicie bezpodstawne. Organ trafnie wywiódł, że stwierdzona w toku postępowania nieprawidłowość polegała na wprowadzeniu nieproporcjonalnego do przedmiotu zamówienia warunku udziału w postępowaniu, co wprost wpisuje się w nieprawidłowość opisaną w poz. 10 Taryfikatora, nie zaś poz. 11 - jak sugeruje strona skarżąca. Jak słusznie wskazały organy obu instancji skarżący dopuścił się naruszenia jednej z podstawowych zasad prowadzenia zamówień publicznych, określonych w pkt 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych, tj. przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co skutkowało prawidłowym nałożeniem korekty finansowej w wysokości 10% w oparciu o pkt 10 Taryfikatora, tj. zastosowanie kryteriów/warunków realizacji/specyfikacji technicznej, które są dyskryminacyjne, gdyż obejmują nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne. Organ słusznie dostrzegł przy tym, że zapewniono minimalny poziom konkurencji, tj. otrzymano i przyjęto od pewnej liczby wykonawców oferty spełniające kryteria kwalifikacji. W ramach niniejszego postępowania wpłynęły bowiem 2 oferty. W związku z powyższym trafnie zastosowano obniżenie stawki korekty finansowej, tj. 10% wydatków kwalifikowalnych. Organ odwoławczy prawidłowo dostrzegł przy tym, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy orzekł wobec strony skarżącej obowiązek zwrotu kwoty 15 705,30 zł tytułem nieprawidłowości stwierdzonej w związku z postępowaniem na dostawę prasy krawędziowej. Organ odwoławczy słusznie zgodził się ze stanowiskiem COP w Łodzi odnoszącym się do stwierdzonego w tym postępowaniu naruszenia przepisów prawa, w szczególności umowy o dofinansowanie, Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków oraz załącznika nr 5 do SzOOP i w tym zakresie prawidłowo przyjął ustalenia organu I instancji za własne. Trafnie przy tym organ II instancji nie zgodził się z możliwością określenia w tym przypadku względem strony kwoty należności do zwrotu w decyzji administracyjnej. Organ II instancji powołując treść art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej, prawidłowo wskazał, że wniosek nr 5, którym rozliczano w projekcie nieprawidłowość związaną z zamówieniem nr 5/3/2022 (na dostawę prasy krawędziowej) na etapie jej wykrycia nie był zatwierdzony. Nadto, był on złożony jako wniosek refundacyjny. W tym stanie rzeczy rację ma organ II instancji, że nie można było w tym przypadku nałożyć korekty finansowej oraz wszcząć procedury wskazanej w art. 207 u.f.p., a także wydać decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, gdyż niniejsze instytucje prawne odnoszą się do obowiązku zwrotu środków UE, które zostały wydatkowane w sposób nieuzasadniony, niezgodny z procedurami. Natomiast w przypadku wniosku refundacyjnego do wydatkowania środków UE jeszcze nie doszło. Następuje ono bowiem dopiero po zatwierdzeniu tego wniosku o płatność, gdyż na jego podstawie skarżącemu niejako zwraca się środki, które wcześniej sam poniósł. W przedmiotowej sprawie było to pomniejszenie w wysokości 10% w oparciu o poz. 10 Taryfikatora, które – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - było jak najbardziej zasadne i prawidłowe.

Odnośnie podniesionej w treści skargi jak również w toku postępowania kwestii upływu stosunkowo długiego okresu od zamknięcia kontroli do wszczęcia postępowania administracyjnego wskazać należy, że pozostaje ona poza zakresem niniejszego postępowania. Zauważyć należy, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja określająca stronie skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., nie zaś bezczynność czy przewlekłość organu prowadzącego postępowanie, z których kontrolą łączy się szczegółowa ocena sprawności działań organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Niemniej jednak wyjaśnić należy, że organ odwoławczy zasadnie zauważył, iż wydanie przez organ I instancji decyzji nastąpiło 6 dni po wyznaczonym terminie, niemniej jednak terminy zawarte w k.p.a. – jak słusznie wskazał organ - mają charakter instrukcyjny i mogą być przedłużane, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Stronie niezadowolonej z czasu trwania postępowania przysługują natomiast środki prawne takie jak ponaglenie, czy skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, z których jednak - jak wynika z akt sprawy - strona nie skorzystała.

W ocenie sądu niezasadne są także zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego naliczenia należnych odsetek. Zgodnie z art. 207 ust. 1 i ust. 2a u.f.p. środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, do dnia zwrotu. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych ustawą, na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej – dalej: "O.p.". Zgodnie zaś art. 54 § 1 pkt 3 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. W rozstrzyganej sprawie organ nie naliczył stronie odsetek, w decyzji wskazał jedynie dzień od którego należy liczyć odsetki dla wypłaconej płatności podlegających zwrotowi, tj. od dnia 22 lutego 2022 r. Zgodnie bowiem z art. 53 § 3 O.p. to strona skarżąca jest zobowiązana do samodzielnego naliczenia odsetek oraz ich wpłacenia bez wezwania.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że opisane naruszenia w realizacji projektu w pełni realizują znamiona nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego. Niewątpliwie mamy również do czynienia ze szkodą w budżecie UE. Organ słusznie wskazał, że nieprawidłowo wydatkując środki z otrzymanej 22 lutego 2022 r. zaliczki, w szczególności pokrywając z nich wydatki niekwalifikowalne w projekcie doszło do nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE co niewątpliwie stanowi uszczerbek finansowy będący skutkiem stwierdzonych nieprawidłowości. W wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia w niniejszej sprawie wystąpiła niewątpliwie szkoda potencjalna. Beneficjent, stosując nieuzasadnioną preferencję krajową, ograniczył bowiem krąg potencjalnych wykonawców. Strona skarżąca naruszyła zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W sprawie występuje szkoda rzeczywista, która odpowiada wysokości środków finansowych wypłaconych stronie, obejmujących niezgodnie z prawem wydatkowaną i rozliczoną zaliczkę w kwocie 40 802,97 zł. Nieprawidłowość została bowiem wykryta po sfinansowaniu nieprawidłowego wydatku ze środków wypłaconej zaliczki oraz ma szkodliwy wpływ na budżet UE.

Podkreślenia wymaga, że powyższe regulacje jasno wskazują, iż to na stronie postępowania jako głównym beneficjencie przyznanego dofinansowania spoczywała odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu i wykorzystania przeznaczonych na ten cel środków z UE. Jednocześnie beneficjent jest podmiotem odpowiedzialnym wobec IP za zwrot dofinasowania wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, jak również za zwrot środków pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Podpisując umowę o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się wobec IP do realizacji projektu zgodnie z umową oraz innymi dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Tym samym wziął na siebie ryzyko związane z realizacją projektu, m.in. w zakresie potencjalnego zwrotu dofinansowania lub części dofinansowania. Wobec powyższego obciążenie w niniejszej sprawie beneficjenta odpowiedzialnością za środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., jest zasadne.

W sprawie nie wystąpiły również nie dające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które należałoby rozstrzygać na korzyść strony (art. 81a k.p.a.). Organ trafnie stwierdził, że analiza materiału dowodowego potwierdziła zidentyfikowane przez COP w Łodzi opisane wyżej naruszenia oraz zastosowaną korektę finansową i pomniejszenie. W ocenie sądu w niniejszej sprawie prawidłowo zinterpretowano również Taryfikator nakładając na opisane postępowania korektę i pomniejszenie w wysokości 10%, stosując poz. 10 Taryfikatora. Sąd nie dostrzega w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, w szczególności w kierunku postulowanym przez skarżącego w skardze, uznając, iż stanowisko strony skarżącej stanowi jedynie wyraz przyjętej przez nią linii obrony, która nie mogła się ostać.

W ocenie sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ przeprowadził postępowanie w sposób odpowiadający wymogom przewidzianym w tych przepisach. W tym zakresie podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny, wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Materiał ten został poddany przez organ wszechstronnej analizie, a wyprowadzone na jego podstawie wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Organ nie naruszył zatem reguł prowadzenia postępowania dowodowego. Rezultatem powyższego było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Okoliczność, że strona skarżąca nie zgadza się z oceną prawną okoliczności faktycznych sprawy dokonaną przez organ nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ zasad określonych w art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą przekonywania określonych w ww. przepisach organ wyjaśnił stronie szczegółowo przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, należycie przedstawiając podstawy faktyczne i prawne, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne wydanej decyzji zawiera wyjaśnienie podstaw prawnych i przytoczenie treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Uzasadnienie faktyczne zawiera natomiast wskazanie faktów i dowodów, w oparciu o które wydane zostało rozstrzygnięcie. Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera odniesienie się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń, w tym także do podnoszonych przez stronę w piśmie z 14 lutego 2024 r. wyjaśnień. Powyższe stanowi realizację wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

Wbrew zarzutom skargi organ nie dopuścił się również naruszenia zasady równego traktowania stron, o której wspomina art. 8 § 1 k.p.a. Nierówność traktowania stron wymagałaby porównania sytuacji strony skarżącej z inną stroną postępowania podczas, gdy w niniejszej sprawie w postępowaniu uczestniczyła tylko jedna strona oraz organ rozstrzygający sprawę. Poza tym należy mieć na względzie i to, że zasada równego traktowania stron nie odnosi się do stron umowy o dofinansowanie, lecz dotyczy stron postępowania administracyjnego.

Z przytoczonych wyżej względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

bg