Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 785/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 4 marca 2024 r., nr SKO-NP-4115-198/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 4 marca 2024 r., nr SKO-NP-4115-198/23 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 24 kwietnia 2023 r. odmawiającą przyznania W. D. świadczenia pielęgnacyjnego.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 390 ze zm., zwana dalej ustawą) w związku z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775, zwaną dalej k.p.a.).

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 14 września 2022 r. (wniesionym do organu 16 lutego 2023 r.) W. D., reprezentowany przez radcę prawnego P. F. (pełnomocnictwo z 30 grudnia 2022 r.) wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W załączonym do wniosku oświadczeniu z dnia 14 września 2022 r. (k. 1 akt administracyjnych organu I instancji) W. D. wniósł o "wypłatę przyznanego na jego rzecz świadczenia pielęgnacyjnego na konto bankowe swojego pełnomocnika – E. S.A." wskazując numer rachunku bankowego.

Pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu P. F. obejmuje również prawo do wskazania rachunku bankowego, na który należy przekazać świadczenie pieniężne. Nadto W. D. w powyższym dokumencie złożył oświadczenie, że zrzeka się prawa odwołania udzielonego mu pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa (k. 15 a.a.).

W piśmie przewodnim pt. "wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego" profesjonalny pełnomocnik wniósł o wypłatę przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego na podane konto bankowe, jednakże odnotowania wymaga, że wskazany numer rachunku bankowego jest inny od numeru rachunku bankowego podanego w oświadczeniu skarżącego z dnia 14 września 2022 r. (k. 1 a.a.)

Do wniosku dołączono też orzeczenie lekarza ZUS z 7 lipca 2022 r., w którym ustalono, że J. D. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 listopada 2024 r. (k. 13 a.a.).

Organ I instancji w decyzji z dnia 24 kwietnia 2024 r. odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną J. D., wskazując na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy oraz fakt, że skarżący pobiera emeryturę.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem W. D. zastąpiony przez pełnomocnika, złożył odwołanie do Kolegium.

W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu l instancji co do zasady jest prawidłowe pomimo zastosowanej błędnej wykładani art. 17 ust. 1b ustawy. Wskazano, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

W reasumpcji swoich rozważań odnośnie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, organ II instancji wskazał, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy (w przypadku odwołującego się - emeryturę) może zrealizować uprawnienie do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego poprzez złożenie do organu emerytalno-rentowego ZUS wniosku o zawieszenie prawa do renty (emerytury).

Dalej, zdaniem Kolegium "konieczne w sprawie niniejszej jest ustalenie, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a fakt pobierania przez stronę świadczenia emerytalnego stanowi jedyną negatywną przesłankę, która uniemożliwiałyby jego przyznanie".

Następnie SKO wskazało, że J. D. została zakwalifikowana orzeczeniem z dnia 7 lipca 2022 r. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności okresowo do dnia 30 listopada 2024 r. ponieważ w ocenie lekarza orzecznika ZUS jest ona nadal niezdolna okresowo do samodzielnej egzystencji. Przy dokonaniu tych ustaleń wzięto pod uwagę, iż J. D. jest emerytką (wówczas miała 63 lata), od kilku lat występuje u niej dysfunkcja poruszania się, choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa, stan po złamaniu kości udowej w 2020 r. (leczona operacyjnie). Obecnie dominuje miażdżyca tętnic kończyn dolnych, ww. jest po amputacji prawej kończyny dolnej z powodu miażdżycy zarostowej, występuje też krytyczne niedokrwienie kończyny.

Z wywiadu środowiskowego wynika również, że J. D. przeszła przepychanie żył w prawej nodze i operacje biodra, mieszka wraz z wnioskodawcą - mężem, porusza się za pomocą wózka inwalidzkiego. Samodzielne przemieszczanie się po domu jest dla niepełnosprawnej trudne ponieważ mieszkanie jest małe, nie ma windy wiec mąż musi ją po schodach znieść i wynieść na piętro. Z uwagi na to, że toaleta w mieszkaniu niepełnosprawnej jest bardzo wąska, korzysta ona z toalety przenośnej. Niepełnosprawna wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu, a stałą pomoc i opiekę zapewnia jej mąż. Opieka ta polega na wykonywaniu czynności związanych z prowadzaniem gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, robienie zakupów ) oraz na gotowaniu i podawaniu posiłków do stołu, ustalaniu wizyt lekarskich, zawożeniu na nie, wykupywaniu lekarstw, pomocy w utrzymaniu higieny osobistej (przy myciu głowy, przynoszeniu i opróżnieniu toalety przenośnej ), pomocy przy wstaniu z łóżka. Dzieci wnioskodawcy i niepełnosprawnej nie uczestniczą w opiece nad matką (mieszkają daleko od niej i mają swoje rodziny, jedna z córek jest zakonnicą).

W ocenie Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że zakres opieki jakiej wymaga J. D. (i jaki faktycznie wykonuje odwołujący) był tego rodzaju, że uniemożliwiałoby to podjęcie odwołującemu jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym.

Zdaniem SKO, z zasad doświadczenia życiowego wynika, że czynności takie jak: przygotowanie posiłków, przypominanie o zażyciu lekarstw czy konieczności odbycia umówionej wizyty lekarskiej, pomoc w czynnościach związanych z higieną osobistą - nie odbiegają od czynności, które wykonują osoby zajmujące się opieką nad starszymi członkami rodziny czy też rodziną i jednocześnie pracujące zawodowo. Czynności te nie mają charakteru tego rodzaju, że należy je wykonywać przez cały dzień, a jedynie w ściśle określonych porach - z reguły rano i wieczorem - a zatem trudno uznać, że ich wykonywanie uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy, chociażby w ograniczonym zakresie.

Organ odwoławczy zaznaczył też, że z akt sprawy nie wynika, żeby osoba wymagająca opieki była osobą obłożnie chorą, leżącą, nie kontaktową, niezdolną do samodzielnego załatwiania swoich potrzeb fizjologicznych, czy też niezdolną sama spożyć posiłki. Jak wynika z ustaleń wywiadu, odwołujący przygotowuje i podaje żonie posiłki, załatwia sprawy związane z jej leczeniem, pomaga jej kąpieli, przy wstaniu z łóżka opróżnianiu toalety. Jak wyżej wskazano, czynności wykonywane przez odwołującego w związku ze sprawowaną opieką nie są absorbujące na tyle, aby zachodziła definitywna konieczność rezygnacji z aktywności zawodowej.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Kolegium, nie można przyjąć, iż zakres tej opieki nad niepełnosprawną żoną powoduje brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej choćby w ograniczonym zakresie.

Nadto organ II instancji zwrócił również uwagę, że w ramach polityki państwa społecznej prowadzonej przez państwo istnieje możliwość uzyskania pomocy w opiece nad niepełnosprawnym członkiem rodziny poprzez usługi opiekuńcze, aby opiekun takiej osoby nie musiał rezygnować z zatrudnienia lub podejmować pracy w ograniczonym zakresie czasowym.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. W. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata P. F., złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędne uznanie, że pobieranie przez W. D. świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez niego opieką nad niepełnosprawną żoną; art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i niezasadne uznanie, że mąż niepełnosprawnej J. D. nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczna nie wyklucza podjęcia przez niego zatrudnienia.

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Skarżący w swojej skardze wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie wspomnianego art. 119 pkt 2 p.p.s.a., a SKO nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Dlatego też sprawa ta została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Na wstępie należy wskazać, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności – po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę wymagającą opieki, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym, art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 615), u.ś.r., nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.

Jako podstawę materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia wskazano art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przepis ten określa przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało pozostawione uznaniu organów orzekających. Prawidłowe rozumienie treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi uwzględniać przede wszystkim cel świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością i stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Z oczywistych względów opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostająca z tą opieką w związku przyczynowo-skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunek "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" należy łączyć z wymogiem sprawowania stałej lub długotrwałej i osobiście świadczonej opieki. Jednak zakres czynności rzeczywiście świadczonych przez opiekuna na rzecz osoby niepełnosprawnej musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zaznaczyć należy, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy w celu sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak np.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13; z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyrokach z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 231/18, z 7 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 265/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19 (dostępny w CBOSA) wskazał, że nie można nawet wymagać wspólnego zamieszkiwania opiekuna z osobą wymagającą opieki ani też sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". Dana osoba ze względu na swój stan zdrowia może wymagać stałej ("już na zawsze") lub długotrwałej (przez okres powyżej 12 miesięcy – § 29 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) opieki lub pomocy.

Z dokonanych w sprawie ustaleń organu wynika, że niepełnosprawna porusza się na wózku inwalidzkim i jest po amputacji prawej nogi. Z uwagi na rozkład mieszkania samodzielne poruszanie się po nim jest dla niepełnosprawnej utrudnione. Ponadto, jak podano w wywiadzie środowiskowym, niepełnosprawna nie jest w stanie poruszać się o kulach z powodu przebytej operacji biodra, a potrzeby fizjologiczne załatwia na przenośnej toalecie.

Organ odwoławczy nie zakwestionował ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i jej potrzeb w uzyskaniu pomocy w codziennym funkcjonowaniu, jednak w jego ocenie zakres wykonywanej opieki nie uniemożliwia skarżącemu wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zważywszy, że skarżący głównie wykonuje czynności, które zdaniem Kolegium, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego – "nie odbiegają od czynności, które wykonują osoby zajmujące się opieką nad rodziną i jednocześnie pracujące zawodowo. Czynności te nie mają charakteru tego rodzaju, że należy je wykonywać przez cały dzień, a jedynie w ścisłe określonych porach - z reguły rano i wieczorem - a zatem trudno uznać, że ich wykonywanie uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy, chociażby w ograniczonym zakresie". Nadto w ocenie SKO, "z akt sprawy nie wynika, żeby osoba wymagająca opieki była osobą obłożnie chorą, leżącą, nie kontaktową, niezdolną do samodzielnego załatwiania swoich potrzeb fizjologicznych, czy też, niezdolną sama spożyć posiłki. Jak wynika z ustaleń wywiadu odwołujący przygotowuje i podaje żonie posiłki, załatwia sprawy związane z jej leczeniem, pomaga jej przy kąpieli, przy wstaniu z łóżka, opróżnianiu toalety. Jak wyżej wskazano, czynności wykonywane przez odwołującego w związku ze sprawowaną opieką nie są absorbujące na tyle, aby zachodziła definitywna konieczność rezygnacji z aktywności zawodowej" (s. 8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

W tym miejscu dodatkowego wyjaśnienia wymaga, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wprowadzono definicji legalnej pojęć "opieki" ("sprawowania opieki" czy "wykonywania opieki"). Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres opieki lub jej charakter. Zawarte w art. 17 ust. 1 uśr wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji dotyczą jedynie wymogów orzeczenia o niepełnosprawności. Musi to być stała w sensie trwałości, względnie długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, powtarzalna opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych umożliwiających egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka, zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, których bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Z tego względu oceny zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę, uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy każdorazowo dokonywać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej opieki, w tym m.in. rodzaju jej niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych itp. Innego zakresu opieki wymaga bowiem np. osoba sprawna ruchowo, lecz niewidoma, a innego osoba widząca, ale stale leżąca (por. wyrok NSA z dnia: 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1637/22 oraz 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2242/23).

Wobec tego nie można przyjmować, że tylko osoby leżące lub niezdolne do jakiegokolwiek samodzielnego poruszania się czy samoobsługi wymagają opieki ze strony innych osób. Także osoby, które nie są w takim stanie, mogą wymagać opieki lub asystowania w codziennych czynnościach w celu zapewnienia im egzystencji z zachowaniem względów godności człowieka.

Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też tylko za gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Stąd też w judykaturze prezentowany jest pogląd, że przepis art. 17 ust. 1 uśr należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres wykonywanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, gdyż realizacja tego celu nie jest możliwa bez powstrzymania się od podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11). Zdaniem Sądu, nie chodzi tu jednak o niemożliwość fizyczną podjęcia jakiejkolwiek innej aktywności, lecz przeszkodę życiowo-organizacyjną związaną z koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych w określonych porach dnia i tygodnia, jak również stałego czuwania i pozostawania w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy w ramach wykonywanej opieki. Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać na to, że w art. 17 ust. 1 uśr chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia (por. wyrok NSA z dnia: 22 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1867/21 oraz 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2242/23).

Ograniczenie form opieki do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia opieki i naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Przejawem opieki będzie również wyręczanie żony w jej normalnych, codziennych czynnościach życiowych, którym z uwagi na swoją niepełnosprawność nie może sprostać (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2242/23).

Należy w tym miejscu przytoczyć fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1148/23, wydanego na kanwie podobnych ustaleń faktycznych i prawnych, co w kontrolowanej sprawie: "Odnosząc się do stanowiska Sądu I instancji oraz orzekających w sprawie organów, uwagę zwrócić należy na nieprawidłowo oceniony – w warunkach zasady swobodnej oceny dowodów – zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wynikający z niego zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem. J. B. wymaga opieki i pomocy we wszystkich codziennych czynnościach, gdyż w wyniku postępującej miażdżycy amputowano jego lewą nogę. Porusza się przy pomocy kul i wózka inwalidzkiego i tylko w asyście żony. Zakres opieki nad małżonkiem skarżącej jest permanentny i niekwestionowany. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji. Wskazać należy, że Sąd nie dostrzegł niekwestionowanej okoliczności radykalnego pogorszenia stanu zdrowia męża skarżącej po amputacji nogi, której doznał w 2020 r., a która z całą pewnością wpłynęła na znaczne jeśli nie całkowite ograniczenie czasu skarżącej skupionej na opiece."

W konsekwencji WSA w Krakowie uznał, że organ odwoławczy wydając ww. decyzję naruszył zarówno przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy), jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej wykładni pojęcia opieka oraz braku ustaleń faktycznych koniecznych dla ustalenia stanu zdrowia podopiecznej i zakresu opieki jakiej wymaga.

Jedyną dokumentacją medyczną jaka została przedłożona przez profesjonalnego pełnomocnika to orzeczenie lekarza ZUS z 7 lipca 2022 r. z którego wynika, że J. D. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 listopada 2024 r. (k. 13).

W konsekwencji WSA w Krakowie uznał, że organ odwoławczy wydając ww. decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na braku ustaleń faktycznych koniecznych dla ustalenia stanu zdrowia podopiecznej i zakresu opieki jakiej wymaga.

W aktach brak jest dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowia niepełnosprawnej.

W rozpoznawanej sprawie koniecznych ustaleń nie mógł poczynić Sąd, albowiem z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek rozpoznania sprawy w pełnym jej zakresie w dwóch instancjach, a wojewódzki sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji w rozpatrzeniu sprawy administracyjnej.

W ocenie Sądu, w warunkach rozpoznawanej sprawy odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne, albowiem w sprawie konieczne jest dokonanie ponownej i wnikliwej oceny całokształtu zebranego dotychczas materiału dowodowego przez organ odwoławczy i rozważenie przez ten organ uzupełnienia materiału dowodowego w aspekcie spełnienia przez skarżącego przesłanek do przyznania mu żądanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Po zakończeniu postępowania dowodowego organ odwoławczy wyniki tego postępowania przedstawi w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. (vide NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2403/23).

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę czy rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie świadczenia przedemerytalnego (art. 27 ust. 5 u.ś.r.). Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Należy podkreślić, że ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku (por. m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2023 r., sygn. I OSK 1922/22).

W sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych, wynikający z art. 9 i art. 79a k.p.a. obowiązek informacyjny polega na pouczeniu strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury, renty, świadczenia przedemerytalnego i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty jednego z ww. świadczeń. Jest to szczególnie istotne w tych sprawach, gdzie zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury/renty (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 24 listopada 2023 r., sygn. II SA/Po 540/23).

Lektura akt wskazuje, że ani organ I instancji, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu nie wywiązało się z obowiązków wynikających z art. 9, art. 79a kpa w zw. z art. 17 ust. 5 lit b i art. 27 ust. 5 u.ś.r. Zgodnie z § 1 art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Natomiast zgodnie z § 2 art. 79a k.p.a. w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Wynikający z art. 79a § 1 k.p.a. obowiązek organu koncentruje się wokół identyfikacji niespełnionych (bądź niewykazanych) przesłanek uwzględnienia żądania, nie zaś katalogu dowodów, za pomocą których określone fakty powinny zostać udowodnione. Nie da się jednak wykluczyć, że w pewnych przypadkach należy stronie udzielić także informacji, za pomocą jakich kategorii dowodów powinna dążyć do uzyskania oczekiwanego rozstrzygnięcia. Organ na podstawie art. 79a k.p.a. powinien wskazać stronie przesłanki, których spełnienie jest konieczne do wydania decyzji pozytywnej. Dotyczy to przesłanek, na których zaistnienie strona ma lub może mieć obiektywnie wpływ (przesłanki zależne od strony). Wystosowanie informacji musi być poprzedzone wyrażeniem oceny organu w stosunku do zgromadzonego materiału dowodowego zanim przystąpi on do sporządzania decyzji (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 28/23).

Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy nie zastosował powołanego wyżej art. 79a w zw. z art. 9 k.p.a., czym niewątpliwie naruszył spoczywający na nim obowiązek wynikający z tego przepisu, jak również dopuścił się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Organ administracyjny, mając na względzie treść art. 79a w zw. z art. 9 k.p.a., winien był wezwać skarżącego, kierując wezwanie do pełnomocnika, zakreślając przy tym odpowiedni termin, do przedłożenia decyzji organu rentowego o zawieszeniu prawa do emerytury. Dopiero wówczas skarżący mogłaby rozważyć, ewentualnie konsultując się ze swoim profesjonalnym pełnomocnikiem, czy wystąpić do organu rentowego celem zawieszenia prawa do emerytury, czy pozostać przy dotychczasowym świadczeniu.

W tym miejscu warto przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1511/23, zgodnie z którym: "W sytuacji uznania przez Sąd kasacyjny zasadności zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 uśr, organy będą bowiem zobligowane ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a w sytuacji stwierdzenia wypełnienia przesłanek z ww. normy, do poinformowania strony - zgodnie z art. 9 w zw. z art. 79a kpa, o konieczności dokonania wyboru świadczenia względniejszego. Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne uznaje przy tym stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że w przypadku zbiegu świadczeń konkurencyjnych (emerytalnego i pielęgnacyjnego) wnioskodawca, wypełniający warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, powinien dokonać wyboru jednego z nich przez rezygnację z pobierania świadczenia mniej korzystnego (w sprawie emerytury – na podstawie art. 103 ust. 3 uerfus).

Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej kasacyjnie organy uwzględnią wskazaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 1 uśr, art. 16 uśr i art. 75 uerfus oraz ocenę okoliczności niepodejmowania przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wezmą również pod uwagę zmianę stanu prawnego związaną z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429)."

W okolicznościach sprawy stwierdzić zatem należy, że organ odwoławczy zaniechał poinformowania skarżącego, za pośrednictwem jego pełnomocnika, o możliwości wyboru świadczenia oraz o możliwości zawieszenia prawa do emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia organowi decyzji w tym zakresie, co skutkowało przedwczesną odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Po ustaleniu, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy wezwać go do przedstawienia stosownej decyzji o zawieszeniu emerytury. Przedwczesne wezwanie do nadesłania decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury, może bowiem grozić stronie niepotrzebnymi konsekwencjami finansowymi.

Zatem rolą organu zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie raz jeszcze dokładne, precyzyjne ustalenie, czy skarżący w dacie składania wniosku spełniał przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.

Nadto Sąd sygnalizuje, że w aktach sprawy administracyjnej zalega pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego profesjonalnemu pełnomocnikowi radcy prawnemu P. F. z dnia 30 grudnia 2022 r.(k. 15 a.a.), które obejmuje również prawo do "wskazania numeru rachunku bankowego, na który należy przekazać świadczenie pieniężne." Skarżący w powyższym dokumencie złożył oświadczenie, że zrzeka się prawa odwołania udzielonego mu pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie prawa cywilnego "zaleca się daleko idącą ostrożność w zakresie zastrzeżenia, że pełnomocnictwo ma charakter niewygasający (podobnie jak nieodwołalny), z uwagi na prawdopodobieństwo jego udzielenia w celu obejścia prawa (postanowienie SN z 21.01.2015 r., IV CSK 252/14, OSNC-ZD 2016/B, poz. 22; Rejent 2016/10, s. 83, z glosą G. Wolaka; Studia i analizy Sądu Najwyższego..., red. J. Kosonoga, s. 116, z omówieniem A. Grebieniowa; W. Robaczyński [w:] Kodeks cywilny. Część ogólna..., red. M. Pyziak-Szafnicka, P. Księżak, s. 1111, nt 11)" – J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125).

W wyroku z dnia 15 lipca 1998 r. II CKN 832/97 (OSNC 1999, nr 3, poz. 50) Sąd Najwyższy, rozważając specyfikę takiego pełnomocnictwa, uznał, że o ile pełnomocnictwo co do zasady jest niezależne od będącego jego podstawą stosunku podstawowego, o tyle pełnomocnictwo nieodwołalne jest w szczególny sposób związane z losami tego stosunku. (...) W rezultacie Sądy, ograniczając się do oceny wyabstrahowanego dokumentu pełnomocnictwa, pozbawiły się tym samym możliwości badania celu, w jakim zostało ono udzielone. Bez przeprowadzenia takiego badania trudno jest zrozumieć rzeczywisty sens i cel takiej postaci pełnomocnictwa, a tym samym dokonać pogłębionej oceny jego prawnej ważności i skuteczności. (...) dopiero po analizie ich treści oraz celu dokonać wszechstronnej oceny kwestionowanych pełnomocnictw z punktu widzenia prawa i zasad współżycia społecznego.

Słusznym rozwiązaniem wydaje się odpowiednie przeniesienie powyższych zaleceń dla oceny pełnomocnictw nieodwoływalnych udzielanych w sprawach administracyjnych, zwłaszcza tych dotyczących problematyki z zakresu pomocy społecznej. Przy tego rodzaju pełnomocnictwie wskazane jest również wzięcie pod uwagę stosunku prawnego będącego podstawą udzielonego pełnomocnictwa.

Ponadto podkreślenia wymaga, że w załączonym do wniosku oświadczeniu z dnia 14 września 2022 r. (k. 1 akt administracyjnych organu I instancji) W. D. wniósł o wypłatę przyznanego na jego rzecz "świadczenia pielęgnacyjnego na konto bankowe swojego pełnomocnika – E. S.A." na wskazany numer rachunku bankowego.

W piśmie przewodnim pt. "wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego" profesjonalny pełnomocnik wniósł o wypłatę przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego na podany numer rachunku bankowego, przy czym odnotowania wymaga, że wskazany numer rachunku jest inny od numeru rachunku podanego w oświadczeniu skarżącego z dnia 14 września 2022 r. (k. 1 a.a.)

Na zasadzie art. 7 k.p.a., mając na uwadze charakter i cel świadczenia pielęgnacyjnego, którym jest to pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością, który stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - organ administracyjny w toku ponownego rozpoznania sprawy zwróci się do pełnomocnika skarżącego – adwokata P. F. o jednoznaczne wskazanie na czyje konto będą przelewane środki w przypadku przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, celem wyeliminowania sytuacji, w której mogłoby dojść do nadużycia, obejścia lub naruszenia prawa w przedmiocie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ wyjaśni również m.in. w drodze przesłuchania skarżącego skąd wynika ta rozbieżność i ustali na czyj numer rachunku bankowego mają być przelewane środki z tytułu przyznanego ewentualnie świadczenia pielęgnacyjnego, stosownie do art. 7, art. 9 oraz art. 86 k.p.a. oraz wyjaśni skarżącemu cel i charakter tego świadczenia. Organ wyjaśni też czy treść oświadczenia skarżącego o wypłatę świadczenia na konto spółki E. S.A. jest wyrazem świadomej decyzji i dobrowolnym oświadczeniem woli skarżącego oraz stanowi dobrowolne zrzeczenie się tego świadczenia na rzecz E. S.A. Przy czym zaznaczyć trzeba, że jest to kolejna sprawa, w której osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dołącza do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenie o wypłacie "przyznanego na moją rzecz świadczenia pielęgnacyjnego na konto bankowe mojego pełnomocnika – E. S.A." (wyr. WSA w Krakowie z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1090/23).

Odnotowania też wymaga zajęte w tej kwestii stanowisko WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 19 grudnia 2023 r., II SA/Bd 952/23 r.: "Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien też zwrócić uwagę na dokument zatytułowany "oświadczenie o wypłacie świadczenia pielęgnacyjnego na konto pełnomocnika" (k. 11) i skierować zapytanie bezpośrednio do skarżącej, czy treść tego oświadczenia o wypłatę świadczenia na konto spółki A. sp. z o.o. jest wyrazem jej świadomej decyzji i dobrowolnym oświadczeniem woli. W przypadku zaprzeczenia, zwrócić się do organów ścigania z zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa."

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, ustalenia organu I instancji wynikające z wywiadu środowiskowego dotyczące zakresu i charakteru sprawowanej przez skarżącą opieki a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie, uzasadniając swoje stanowisko zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy weźmie również pod uwagę zmianę stanu prawnego związaną z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) - zob. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1511/23. Treści rozstrzygnięcia Sąd nie przesądza, bowiem nie pozwalają na to niepełne ustalenia faktyczne.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.).

O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na zasadzie 206 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Cytowany przepis obejmuje swoim zakresem także uprawnienie Sądu do określenia wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika strony, w ramach oceny czynności tego pełnomocnika podejmowanych w postępowaniu sądowym. Przy określaniu wysokości wynagrodzenia pełnomocnika uwzględniać trzeba bowiem każdorazowo szereg okoliczności, wśród których wymienić należy m.in. stopień zawiłości sprawy, jak też wkład pełnomocnika, w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Złożona w tej sprawie skarga nie prezentowała okoliczności indywidualizujących kontrolowany przypadek, zawierając w istocie treść tez z orzeczeń sądów administracyjnych zapadłych na gruncie stosowania przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego. Wywiedziona skarga nie przyczyniła się więc do wyjaśnienia tej sprawy. W takich okolicznościach, w ocenie Sądu, wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (tj. w tej sprawie, z uwagi na zwolnienie skarżącego z wpisu sądowego, w istocie w rachubę wchodziłyby jedynie koszty zastępstwa procesowego zawodowego pełnomocnika) – nie mógł zostać uwzględniony, przez co Sąd, odstąpił od zasądzenia zwrotu tych kosztów w całości, stosując cytowany wyżej art. 206 p.p.s.a.