Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3591/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 79
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2006 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i określił G. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A.G. K. (dalej: "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2006 r. w wysokości 4.132 zł z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w kraju samochodów osobowych. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym.

1.1. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. wszczął postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w przedmiocie sprzedaży pojazdów przed pierwszą rejestracją w kraju, w okresach rozliczeniowych od stycznia 2005 r. do grudnia 2007 r.

1.2. Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodów osobowych: marki Mercedes - Benz o nr VIN WDB2100061B378743 oraz marki Audi A6 o nr VIN WAUZZZ4BZ1N150097 przed ich pierwszą rejestracją w kraju za kwiecień 2006 r. w wysokości 1.415 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż z materiałów zgromadzonych w sprawie wynikało m.in., że Skarżący w miesiącu kwietniu 2006 r. dokonał sprzedaży ww. samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju oraz nie złożył z tego tytułu deklaracji podatkowej.

1.3. Skarżący, pismem z dnia 7 września 2009 r. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2009 r., wnosząc o połączenie wszczętych wobec niego postępowań do wspólnego rozpoznania, stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym oraz zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego łącznie z należnym oprocentowaniem od dnia zapłaty tego podatku do dnia zwrotu tych kwot na jego konto, a także o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o cały materiał, w tym dokumenty zapłaty podatku przy imporcie lub zakupie, a będących w posiadaniu Urzędu Celnego.

1.4. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W uzasadnieniu wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego powinien przeprowadzić postępowanie z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Organ pierwszej instancji powinien zatem ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce i kwotę rezydualnego podatku zawartego w jego cenie, tak aby móc ustalić podatek akcyzowy należny od samochodu sprzedanego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju.

Organ odwoławczy wskazał, że ze względu na funkcję gwarancyjną przepisu art. 90 TWE, zgodnie z którym niedopuszczalne jest nakładanie wyższych podatków od tych nakładanych na podobne produkty krajowe oraz sposób ustalania podatku akcyzowego od samochodów używanych, który obowiązuje w kraju, a którego punktem wyjścia jest zadeklarowana cena pojazdu, podstawą wyliczenia należnego podatku akcyzowego powinna być cena transakcyjna pojazdu.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził również, że jedynie górną granicę tego podatku powinna stanowić kwota podatku akcyzowego zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Polsce, czyli rezydualny podatek akcyzowy. Podkreślił, że organ pierwszej instancji powinien ustalić, biorąc pod uwagę § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825, dalej: "rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004 r.") - w brzmieniu obowiązującym w dacie sprzedaży przedmiotowych samochodów osobowych, czy obliczona w sposób prawidłowy kwota podatku nie przewyższa rezydualnej wartości podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnych samochodów zarejestrowanych na terytorium kraju.

Organ odwoławczy wskazał ponadto na treść art. 79 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257, dalej: "u.p.a."), zgodnie z którym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu. Podkreślił, że nie można było odmówić Skarżącemu skorzystania z tego prawa z powodu niezłożenia przez niego, w trakcie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego wniosku o obniżenie, ponieważ przepis art. 79 u.p.a. nie przewiduje żadnych ograniczeń.

1.5. Naczelnik Urzędu Celnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2006 r. z tytułu sprzedaży przedmiotowych samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w kraju w wysokości 4.506 zł. Po obniżeniu, na mocy art. 79 u.p.a., przedmiotowej kwoty o kwotę akcyzy zapłaconą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych organ pierwszej instancji ustalił kwotę należną do zapłaty w wysokości 2.037 zł.

W uzasadnieniu stwierdził, że Skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji dla podatku akcyzowego oraz nie obliczył i nie zapłacił akcyzy od transakcji sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju za kwiecień 2006 r. Zaznaczył, że podstawą opodatkowania, jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.a., jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju samochodu osobowego, a więc kwota wynikająca z dokumentów sprzedaży, będących w posiadaniu organu pierwszej instancji. Podkreślił jednocześnie, że kwotę należną trzeba było pomniejszyć o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy - należne od przedmiotowego wyrobu. Wskazał – po dokonaniu stosownych obliczeń, że zobowiązanie Skarżącego w podatku akcyzowym za kwiecień 2006 r. wyniosło w odniesieniu do przedmiotowego samochodu marki Mercedes – Benz kwotę 2.062 zł, natomiast w odniesieniu do przedmiotowego samochodu marki Audi A6 kwotę 2.444 zł, a więc łączna kwotę 4.506 zł. Jednocześnie zauważył, że tak określoną kwotę zobowiązania podatkowego należało zbadać w kontekście zgodności z uregulowaniami zawartymi w art. 90 TWE oraz z orzeczeniami Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawach C-313/05 oraz C-426/07.

Naczelnik Urzędu Celnego wskazał następnie, że wartość rynkową przedmiotowych pojazdów ustalił w oparciu o notowania zamieszczone w informatorze w wersji elektronicznej CARWERT - system wyceny wartości pojazdów, wydanym przez Eurotax Polska Sp. z o. o. Zauważył, że dla ustalenia wartości fizycznie istniejącego pojazdu, należy skorygować notowanie podawane przez informator CARWERT, uwzględniając zachodzące rozbieżności, m.in.: daty pierwszej rejestracji, różnicy przebiegu w stosunku do standardowego, wyposażenia w elementy ponad standardowe i dodatkowe, zaś uzyskane notowanie należy pomniejszyć o podatek od towarów i usług oraz akcyzę zawartą w notowaniu.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji wskazał - w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu marki Mercedes Benz, wartość rynkowa pojazdu wyniosła 20.600 zł, wartość rynkowa pojazdu pomniejszona o podatek od towarów i usług oraz akcyzę wyniosła 14.864 zł, a wartość rezydualna akcyzy z tytułu sprzedaży samochodu przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju wyniosła 2.022 zł. Natomiast w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu marki Audi A6 wskazał, że wartość rynkowa pojazdu wyniosła 54.400 zł, wartość rynkowa pojazdu pomniejszona o podatek od towarów i usług oraz akcyzę wyniosła 39.252 zł, a wartość rezydualna akcyzy z tytułu sprzedaży samochodu przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju wyniosła 5.338 zł.

Organ pierwszej instancji dokonał następnie porównania wartości rezydualnego podatku akcyzowego w łącznej wysokości 7.360 zł (2.022 zł + 5.338 zł) z wyliczonym zgodnie z obowiązującymi w dniu powstania obowiązku podatkowego przepisami u.p.a. należnym podatkiem akcyzowym za kwiecień 2006 r. w łącznej wysokości 4.506 zł (2.062 zł + 2.444 zł) i stwierdził, iż wyliczony należny podatek akcyzowy jest niższy od kwoty rezydualnej akcyzy zawartej w średniej cenie rynkowej podobnych pojazdów. Z uwagi na to wyjaśnił, że kwota należnego podatku w świetle art. 90 TWE powinna być określona w wysokości niedyskryminującej - odpowiadającej należnemu podatkowi akcyzowemu, tj. w łącznej wysokości 4.506 zł.

Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż kwota podatku akcyzowego do zapłaty wyniosła 2.082 zł ze względu na zastosowanie przysługujących Skarżącemu obniżeń wynikających z art. 79 u.p.a., gdyż podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowych samochodów został już uiszczony przez poprzednich właścicieli w łącznej wysokości 2.424 zł.

2. W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 139 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 234 i 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 10 ust. 1 u.p.a.

Wniósł o określenie należnego podatku akcyzowego od samochodów objętych decyzjami w kwocie, zgodnej z dokumentacją podatnika, a będącą w posiadaniu urzędu, a także o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu całkowitego rozliczenia podatku akcyzowego za okres od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2007 r. oraz uchylenie decyzji i zwrot nadpłaty. Wskazał, że decyzja powinna być wydana w trybie art. 226 O.p.

W ocenie Skarżącego cena transakcyjna wykazana na fakturze VAT określa nie teoretyczną wartość starego samochodu, lecz wartość realną, uwzględniającą stan techniczny oraz zużycie takiego samochodu. Ponadto, jego zdaniem, skoro organ pierwszej instancji nie wykazał, że dokumenty Skarżącego, w tym faktura VAT wystawiona kupującemu, będące podstawą zarówno rejestracji praw własności kupującego dany samochód oraz naliczenia akcyzy nie są wiarygodne, to nie może kwestionować ich treści.

Zauważył ponadto, że w niektórych z zaskarżonych przez niego decyzji znalazło się stwierdzenie "stwierdzić kwotę należną do zapłaty w wysokości". W związku z tym wniósł o zmianę decyzji poprzez zmianę stwierdzenia na sformułowanie: "Kwotę naliczonej akcyzy rozliczyć w ramach całkowitego rozliczenia obowiązku akcyzowego zgodnie z Deklaracjami AKC".

3. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2011 r. i określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2006 r. w wysokości 4.132 zł z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w kraju przedmiotowych samochodów osobowych. Po obniżeniu, na mocy art. 79 u.p.a., przedmiotowej kwoty o kwotę akcyzy zapłaconą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych organ odwoławczy ustalił kwotę należną do zapłaty w wysokości 1.237 zł

W uzasadnieniu na wstępie przytoczył przepisy będące podstawą dla zawisłego w sprawie sporu tj. art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ust. 3 pkt 1 u.p.a. i stwierdził, opierając się ponadto na przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej "k.c."), że to komisant, jako podmiot dokonujący w ramach zawartej umowy komisu sprzedaży samochodu osobowego jest podatnikiem podatku akcyzowego w rozumieniu art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. Organ odwoławczy przytoczył także treść art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 3 u.p.a. i § 2 ust. 1, § 7 ust. 2 i ust. 3, a także wskazał na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 lipca 2008 w sprawie C-426/07.

Dyrektor Izby Celnej dokonał następnie ponownych wyliczeń dotyczących należnego w sprawie podatku akcyzowego i wartości rezydualnej podatku akcyzowego. Wskazał w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu marki Mercedes - Benz, że wartość rynkową pojazdu należało skorygować do wysokości 17.200 zł, zatem wartość rynkowa pojazdu pomniejszona o podatek od towarów i usług oraz akcyzę wyniosła 12.410 zł, a wartość rezydualna akcyzy z tytułu sprzedaży samochodu przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju wyniosła 1.688 zł.

Organ odwoławczy dokonał porównania - w odniesieniu do przedmiotowego samochodu osobowego marki Mercedes – Benz - wartości rezydualnego podatku akcyzowego w wysokości 1.688 zł z wyliczonym należnym podatkiem akcyzowym zgodnie z obowiązującymi w dniu powstania obowiązku podatkowego przepisami u.p.a. oraz rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r., w wysokości 2.062 zł i stwierdził, że wyliczony należny podatek akcyzowy przewyższa kwotę rezydualnej akcyzy zawartej w średniej cenie rynkowej podobnych pojazdów. Z uwagi na to wyjaśnił, że kwota należnego podatku akcyzowego w świetle art. 90 TWE powinna być określona w wysokości niedyskryminującej, odpowiadającej rezydualnemu podatkowi akcyzowemu, tj. w wysokości 1.688 zł. Z uwagi na dokonaną w stosunku do przedmiotowego samochodu marki Mercedes – Benz korektę wartości rynkowej organ odwoławczy określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 4.132 zł (1.688 zł + 2.444 zł) z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w kraju przedmiotowych samochodów osobowych.

Stwierdził jednakże, iż kwota podatku akcyzowego do zapłaty wyniosła 1.237 zł ze względu na zastosowanie przysługujących Skarżącemu obniżeń wynikających z art. 79 u.p.a., gdyż podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowych samochodów został już uiszczony przez poprzednich właścicieli w łącznej wysokości 2.424 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego dokonał prawidłowej wykładni powołanych przepisów prawa krajowego i przy wykładni tych przepisów uwzględnił treść art. 90 TWE. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że za podstawę opodatkowania podatku rezydualnego należy przyjąć cenę rynkową podobnego pojazdu na rynku krajowym, a nie cenę zakupu pojazdu, która zastała zapłacona w nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż organy podatkowe obu instancji nie określały w niniejszej sprawie podstawy opodatkowania, gdyż ta została przyjęta z faktury VAT, jak również nie dokonywały wyceny wartości przedmiotowego samochodu, a jedynie ustaliły średnią wartość rynkową podobnych pojazdów, posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu o takie kryteria jak: marka samochodu, rok produkcji, pojemność skokowa silnika, moc silnika, miesiąc pierwszej rejestracji za granicą, przebieg, stan pojazdu. Z uwagi na to Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.a. za bezpodstawny.

Dyrektor Izby Celnej przytoczył ponadto treść art. 79 § 1 O.p. – dotyczącego postępowania w sprawie nadpłaty i wskazał, że w przedmiotowej sprawie złożony wniosek nie wszczynał postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego, gdyż został złożony w czasie trwania postępowania podatkowego. Wskazał także, iż w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowanie art. 75 § 1 O.p., gdyż brak było możliwości - w trybie przepisów O.p. dotyczących nadpłaty - do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty.

Organ odwoławczy odniósł się także do poruszonej w odwołaniu kwestii deklaracji wskazując, że nie stanowią one korekt deklaracji, gdyż Skarżący do dnia 28 września 2009 r. nie złożył żadnej deklaracji dla podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w kraju, a nawet gdyby Skarżący złożył, wraz z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z dnia 22 września 2009 r., korekty deklaracji, to nie wywołałaby one żadnych skutków prawnych, gdyż zostały złożone już po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 3279/03.

W konkluzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa. W jego ocenie w sprawie niniejszej należało jednakże, oprócz określenia zobowiązania podatkowego za kwiecień 2006 r. w innej wysokości niż określona przez organ pierwszej instancji, określić kwotę podatku akcyzowego należną do zapłaty w innej wysokości - bez uwzględnienia "kwoty nadwyżki do rozliczenia z poprzedniego okresu". Takie stanowisko potwierdza zdaniem Dyrektora Izby Celnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 981/08.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję organu odwoławczego Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 22 pkt 3 i pkt 4, art. 79 u.p.a. oraz art. 6, art. od 72 do art. 80, art. 120, art. 121, art. 122, art. 125, art. 139 § 1 i § 3, art. 212, art. 215 § 1 i art. 234 O.p.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. obraził wytyczne Dyrektora Izby Celnej i zlekceważył zawartą w jego decyzji z dnia 16 sierpnia 2010 r. instrukcję postępowania. W ocenie Skarżącego organ pierwszej instancji uznał, że nie obowiązują go przepisy prawa oraz opinia prawna wyrażona przez Dyrektora Izby Celnej nakazująca ponownie przeprowadzić postępowanie podatkowe z zastosowaniem konkretnych przepisów i procedur.

Zdaniem Skarżącego w ponownie wydanej decyzji podstawą zobowiązania podatkowego jest nie wartość wynikająca z faktury, ale z szacowania cen. Skarżący stwierdził także, iż Naczelnik Urzędu Celnego chciał pobrać podatek akcyzowy w kwocie rezydualnej, a nie w kwocie wynikającej z faktycznej wartości samochodu. Zdaniem zaś Skarżącego wartość rezydualna jest jedynie górną granicą zobowiązania podatkowego, a nie kwotą akcyzy do zapłaty.

Skarżący wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego zamiast przyjąć kwotę akcyzy należną, zgodną z dokumentacją Urzędu Celnego oraz wytycznymi Dyrektora Izby Celnej - w kwocie 1.415 zł, oszacował wartość akcyzy rezydualnej na kwotę 4.506 zł. Podniósł, że z uwagi na to po uwzględnieniu wpłat dziennych w kwocie 2.424 zł do zapłaty pozostało 2.037 zł, zamiast faktycznej nadpłaty do zwrotu w kwocie 1.009 zł.

Ponadto w przekonaniu Skarżącego ten sam organ, w stosunku do tego samego podatnika, w oparciu o te same dowody raz rozstrzygał zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie rozstrzygał w oparciu o "widzi mi się" urzędnika.

Skarżący zauważył na koniec, że w decyzji organ podatkowy podał, że rozpatruje sprawę w całości, czyli zdaniem Skarżącego miał obowiązek określenia podstawy opodatkowania, kwoty akcyzy naliczonej oraz kwoty wpłaconej oraz wskazania czy należy się dopłacenie akcyzy czy może akcyza została zapłacona w należytej wysokości, czy też może jest nadpłata, a także obowiązek wyliczenia salda początkowego i końcowego kwot wpłaconych i należnych.

5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Z wyżej wskazanych względów niedopuszczalne jest orzekanie przez Sąd w przedmiocie wniosków złożonych przez Stronę w skardze, dotyczących ukarania pracowników organów podatkowych oraz o zwrocie nadpłaty.

6.2. W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art.10 ust.1 pkt 1 u.p.a., art. 22 ust.3 i 4 u.p.a. oraz art. 79 u.p.a.

Nie sporne jest w sprawie, iż Skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przyjął do sprzedaży komisowej i następnie jako komisant odsprzedał w miesiącu kwietniu 2006r. samochody osobowe używane marki; Mercedes - Benz oraz Audi A6 przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Skarżący w związku z dokonaną sprzedażą nie składał we właściwym urzędzie celnym stosownych deklaracji w zakresie podatku akcyzowego, nie obliczał i nie uiszczał podatku akcyzowego od powyższych transakcji sprzedaży.

Okolicznością bezsporną jest również, że sprzedaż przedmiotowych samochodów podlegała opodatkowaniu podatkiem akcyzowym na mocy u.p.a. Przepis art. 4 ust. 1 tej ustawy stanowi, że opodatkowaniu akcyzą podlega między innymi sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju. Zgodnie z art. 80 u.p.a. akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa krajowego mających zastosowanie w sprawie. Przy wykładni tych przepisów uwzględnił treść art. 90 akapit pierwszy TWE, który sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim ta kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim.

Ponadto należy podkreślić, że Dyrektor Izby Celnej w W. nie ,,szacował’’ w przedmiotowej sprawie podstawy opodatkowania, gdyż ta została przyjęta z faktur VAT, jak również nie dokonywał wyceny wartości przedmiotowych samochodów, a jedynie ustalił średnią wartość rynkową podobnych pojazdów, posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu o takie kryteria jak: marka samochodu, rok produkcji, pojemność skokowa silnika, moc silnika, miesiąc pierwszej rejestracji za granicą, przebieg, stan pojazdu.

Dyrektor Izby Celnej w W. w pierwszej kolejności wyliczył należną kwotę podatku akcyzowego w odniesieniu do dokonanej przez Skarżącego w okresie rozliczeniowym kwiecień 2006 r. sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w kraju zgodnie z obowiązującymi w dniu powstania obowiązku podatkowego przepisami ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, z późn. zm.).

Wyliczenie należnego podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją w kraju, który dla samochodu marki Mercedes – Benz wyniósł 2.062,00 zł., natomiast dla samochodu Audi A6 wyniósł 2.444,00 zł. znajduje się na str. 9 zaskarżonej decyzji .

Skoro więc do wyliczenia podatku akcyzowego podstawa opodatkowania została przyjęta z faktury VAT wystawionej przez Skarżącego w związku ze sprzedażą, zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 u.o.p.a. nie mógł być uznany za zasadny.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż uwzględniając wyrok TSUE w sprawie C-426/07, organ odwoławczy do obliczenia średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu dla wskazania rezydualnej kwoty akcyzy zawartej w jego cenie posłużył się notowaniami rynkowymi zamieszczonymi w elektronicznej wersji informatora "System wyceny wartości pojazdów EUROTAXGLASS'S" o skróconej nazwie "CARWERT" - aplikacji służącej do wykonywania wycen wartości pojazdów używanych, wykorzystywanej przy wycenie pojazdów przez rzeczoznawców techniki samochodowej.

W oparciu o ustalone na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach rozpatrywanej sprawy kryteria jak marka, model, rok produkcji, pojemność silnika, przebieg, miesiąc dopuszczenia do ruchu oraz przybliżony stan techniczny pojazdu organ odwoławczy ustalił katalogową średnią wartość rynkową podobnych samochodów osobowych co sprzedane przez Skarżącego w miesiącu powstania obowiązku podatkowego, tj. w kwietniu 2006r. dla w samochodu marki Mercedes – Benz w kwocie 17.200,00 zł., natomiast dla samochodu Audi A6 kwocie 69.500,00 zł.

Notowania ustalone w oparciu o ww. system dotyczą modelowego auta sprzedawanego przez handel samochodowy, a więc obejmuje podatek VAT i podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu. Zatem w celu ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym a następnie wartości rezydualnej akcyzy, zawartej w cenie podobnego samochodu osobowego sprzedawanego na terytorium kraju, uzyskane notowanie zostało pomniejszone o podatek VAT i akcyzę zawartą w notowaniu - str. 11 zaskarżonej decyzji .

Ustalony w ten sposób rezydualny podatek akcyzowy zawarty w cenie podobnych samochodów, zarejestrowanych wcześniej na terenie kraju dla samochodu osobowego marki Mercedes – Benz został ustalony w kwocie 1688,00 zł. a dla samochodu marki audi A6- w kwocie 5338,00 zł.

Po porównaniu wartości rezydualnego podatku akcyzowego z wyliczonym należnym podatkiem akcyzowym Dyrektor Izby Celnej przyjął, iż kwota należnego podatku w świetle art. 90 TWE winna być określona w wysokości niedyskryminującej, odpowiadającej rezydualnemu podatkowi akcyzowemu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył sie naruszeń prawa, w tym art. 6 O.p. przy określeniu przez Dyrektora Izby Celnej w W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy kwiecień 2006 r. w łącznej wysokości 4132,00 zł, z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w kraju ww. samochodów osobowych tj. w przypadku samochodu marki Mercedes-Benz w kwocie 1688,00 zł. a przypadku marki Audi A6 w kwocie 2444,00 zł.

Natomiast art. 22 ust. 3 i 4 u.o.p.a. dotyczy importu wyrobów akcyzowych, a nie sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, nie miał więc zastosowania w sprawie.

Ponadto jak już wyżej zostało wskazane w rozpoznawanej sprawie, nie jest kwestionowane w skardze, iż podatnikiem podatku akcyzowego w rozumieniu art. 80 ust. 1 i 2 u.p.a. jest komisant. Należy zaznaczyć, że w art. 4 ust. 5 ustawy wyrażono zasadę jednokrotnego opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z którą, jeśli należna (prawidłowo obliczona) akcyza została zapłacona od czynności opodatkowanej na wcześniejszym etapie obrotu, to przy następnej czynności nie powinien powstać obowiązek podatkowy. Zasada ta jednak została wyłączona w stosunku do opodatkowania samochodów osobowych, gdyż według art. 80 ust. 1 u.o.p.a. samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju podlegają akcyzie, a podatnikami w świetle art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. są podmioty dokonujące każdej kolejnej sprzedaży takiego samochodu przed jego pierwszą rejestracją, tj. jeśli samochód taki będzie przedmiotem kolejnych sprzedaży i innych czynności opodatkowanych, z czym mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, to w każdym przypadku powstanie obowiązek podatkowy aż do momentu rejestracji.

Dla uniknięcia jednakże wielokrotnego obciążania podatkiem akcyzowym, w art. 79 u.p.a., wprowadzono dla podatników prawo do obniżenia kwoty o tę kwotę akcyzy, która została zapłacona przy nabyciu danego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną albo zapłaconą od importu. Wymaga podkreślenia, iż podstawową cechą podatku akcyzowego jest jego jednofazowość rozumiana jako jednokrotność opodatkowania. Wyjątek od niej stanowi przepis art. 80 ust. 1 u.o.p.a. dla sprzedaży przed pierwszą rejestracją samochodów osobowych. Celem zaś wprowadzenia regulacji z art. 79 ustawy był zamiar ustawodawcy uniknięcia wielokrotnego opodatkowania akcyzą w przypadku wyrobów niezharmonizowanych w przypadkach wielofazowgo poboru tego podatku.

Nie może zatem ten zapis być rozumiany jako przywilej podatnika, z którego może on korzystać jedynie w ściśle określonych sytuacjach przy składaniu miesięcznych deklaracji. Zawarte w art. 79 u.p.a. sformułowanie "podatnik ma prawo do obniżenia" wskazuje na uprawnienie podatnika do skorzystania z takiej możliwości. Uprawnienie to podatnik może zrealizować poprzez złożenie deklaracji sporządzonej w wykonaniu obowiązku z art. 80 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 u.o.p.a. Obowiązek ten występuje w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie. Jeśli obowiązku tego nie wykona, tj. ani nie złoży deklaracji lub nie zapłaci podatku, organy podatkowe po przeprowadzeniu stosownego postępowania określają ten podatek w decyzji. Niewątpliwie odliczenie kwoty akcyzy zapłaconej z tytułu wcześniejszej czynności opodatkowanej mającej za przedmiot ten właśnie wyrób akcyzowy, może nastąpić wtedy, jeśli zapłata tej akcyzy jest udokumentowana fakturą albo potwierdzeniem zapłaty - także w sytuacji, gdy od wcześniejszej czynności zapłaty dokonał inny podatnik. Obowiązek podatkowy określa ustawodawca w związku z tym musi on być realizowany w takiej wysokości, w jakiej go określił.

W rozstrzyganej sprawie organ podatkowy drugiej instancji uznał, że Skarżącemu przysługiwało prawo do obniżenia podatku akcyzowego o kwotę podatku uiszczonego na wcześniejszym etapie obrotu.

Wobec powyższego organ zobowiązany był do określenia kwoty podatku w prawidłowej wysokości, to jest w wysokości uwzględniającej pomniejszenie podatku akcyzowego o tę kwotę akcyzy, która została zapłacona przy nabyciu danego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną albo zapłaconą od importu. Do powyższych zasad organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy zastosował się, obniżając kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2006r. o kwoty akcyzy zapłaconej w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym przedmiotowych samochodów osobowych tj. w przypadku samochodu Mercedes-Benz w kwocie 1466,00 zł a przypadku samochodu Audi A6 w kwoce 985 zł.

Należy zauważyć, że Dyrektor Izby Celnej dokonując pomniejszenia kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości 4132,00 zł o zapłacony podatek akcyzowy o wskazane powyżej kwoty 1466,00 zł i 985,00 zł, a jednocześnie pomijając kwotę 45 zł. uwzględnionej przez organ pierwszej instancji jako kwotę nadwyżki do rozliczenia z poprzedniego okresu, wadliwie wyliczył należną kwotę do zapłaty w wysokości 1237,00 zł.

Jednakże Sąd zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego w związku z czym wskazana wadliwość wyliczenia kwoty do zapłaty, jako korzystniejsza dla strony skarżącej nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Co do podniesionego zarzutu naruszenia art. 79 O.p. Sąd uznał, iż jest on niezasadny. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola.

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty Skarżący złożył w Urzędzie Celnym [...] w W. w dniu [...] września 2009 r., tj. w czasie trwania postępowania odwoławczego od wydanej w sprawie, jako pierwszej decyzji organu pierwszej instancji, z [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

Nie może więc mieć zastosowania w sprawie art. 75 § 1 O.p., zgodnie z którym w sytuacji gdy podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, gdyż brak było możliwości - w trybie przepisów dotyczących nadpłaty - do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Sąd podziela pogląd powołany przez Dyrektora Izby Celnej wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 września 2004 r., sygn. akt III SA 3279/03, zgodnie z którym nie jest możliwe rozstrzyganie w sprawie żądania zawartego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku w sytuacji, gdy wcześniej w odniesieniu do tego samego podatku została wydana decyzja określająca zaległość podatkową. Organ podatkowy powinien w takim wypadku odmówić wszczęcia postępowania. Nie można bowiem w takim przypadku rozstrzygnąć merytorycznie, tj. co do istoty żądania podatnika, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja określająca zaległość podatkową w podatku, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

Z kolei zarzuty naruszenia przez organ podatkowy art. 120, art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Organy orzekające w sprawie działały na podstawie przepisów prawa, które zostały powołane w decyzjach obu instancji. Podatnikowi zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 125 oraz art. 139 § 1 i § 3 O.p. Sąd może jedynie stwierdzić, iż nie podlegają one rozpatrzeniu w tym postępowaniu, bowiem pozostają bez wpływu na merytoryczną zasadność wydanych w sprawie decyzji. Nie dotyczą bowiem istoty sprawy.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 212 O.p. zgodnie, z którym organ podatkowy związany jest decyzją od chwili jej doręczenia.

Wbrew twierdzeniu skargi Dyrektor Izby Celnej zarówno w decyzji z dnia [...] października 2010r. jak i zaskarżonej decyzji prezentował identyczne stanowisko co do tego, iż podstawę opodatkowania stanowi faktyczna cena transakcyjna wynikająca z faktury, a nie wartość szacunkowa.

Nie uzasadniono w skardze zarzutu naruszenia art. 215 § 1 O.p., a wskazany powyżej przez Sąd błąd rachunkowy Dyrektora Izby Celnej w wyniku, którego określona została w niższej wysokości należna kwota do zapłaty nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zakazu reformations in peius, wyrażonego w treści art. 234 O.p. to należy podkreślić, że zakaz ten nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w wyniku uchylenia przez organ odwoławczy decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 maja 1998r. sygn. akt FPS 2/98 (publ. ONSA 1998, nr 3, poz. 79 ) wydanej na tle art. 139 k.p.a. wyjaśnił, że przepis ten nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej uchwale na gruncie przepisu art. 139 k.p.a. należy odnieść również do art. 234 O.p.

W związku z powyższym nie stanowi naruszenia tej zasady to, iż pierwotnie organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym w kwocie 1415,00 zł. a w wydanej ponownie decyzji w wyniku uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w kwocie 4506,00 zł.

Natomiast organ odwoławczy rozpatrując odwołanie podatnika nie dopuścił się naruszenia zakazu reformations in peius, wyrażonego w treści art. 234 O.p.

Istota tego zakazu polega bowiem na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującego się. W orzecznictwie sądowym odnoszącym się do spraw podatkowych podkreśla się, iż pojęcie "na niekorzyść strony", o którym mowa w art. 234 O.p., należy interpretować wyłącznie w znaczeniu materialnym. Obowiązki i uprawnienia podatników, wynikające z decyzji podatkowych, w ostatecznym rachunku są bowiem wyrażone kwotowo (wyrok NSA z 28 czerwca 2000 r., I SA/Lu 455/99, LEX nr 45394). Wskazać przeto należy, że decyzja organu odwoławczego nie może zwiększać obciążenia skarżącego w stosunku do tego, jakie wynikało z decyzji organu pierwszej instancji.

Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż rozstrzygnięcie w sprawie obejmowało określenie wysokości zobowiązania podatkowego za kwiecień 2006 r. w kwocie 4.506, 00 zł oraz kwotę do zapłaty po obniżeniu na podstawie art.79 u.p.a. za ten sam okres rozliczeniowy w wysokości 2.037,00 zł. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwocie niższej niż organ pierwszej instancji tj. 4.132,00 zł, natomiast kwotę do zapłaty w wysokości 1237,00 zł.

W związku z powyższym bezzasadne jest twierdzenie skargi, że organ odwoławczy orzekł na niekorzyść Strony.

6.3. Z tych wszystkich względów na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił .