Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1671/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 75 §, art. 77 § 1 oraz art. 181a k.p.a.
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del.WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 166/22 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 166/22 oddalił skargę A. W. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2020 r.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 15 czerwca 2020 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, obejmujący swym zakresem m.in. płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2020 rok. W jego treści zadeklarował rolnicze użytkowanie 3 działek rolnych o łącznej powierzchni 52,33 ha, w całości z ekologiczną uprawą pomidorów.

W dniu [...] maja 2021 r. Kierownik wydał decyzję nr 0315-2021- 000465, na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182, z późn. zm.), dalej "ustawa PROW", § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie ONW PROW 2014-2020" w związku z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarzadzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 539, dalej "rozporządzenie 1306/2013") oraz art. 76 § 1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w której odmówił przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), dalej "płatnością ONW", na 2020 rok. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ I instancji dokonał omówienia wyników kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie działania "Rolnictwo ekologiczne", wskazując na materiał zdjęciowy sporządzony w toku czynności kontrolnych, obrazujący - w trzech planach czasowych (6-7 lipca, 14 września i 5 października 2020 r.) - nierokujący w zakresie uzyskania plonu stan upraw na działkach zadeklarowanych do płatności; inspektorzy nie potwierdzili owocowania pomidorów – fazy rozwojowe podczas kontroli w dniu 14.09. oraz 5.10. wskazują, iż rośliny nie wydadzą plonu.

Organ podkreślił również, że [...] maja 2021 r. w ramach odrębnego postępowania, dotyczącego powiązanej kwestii płatności za 2020 r. skarżącego, organ ten wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uwagi na fakt, że podstawą przyznania pomocy było stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków dla jej uzyskania, skutki tego faktu dotykają nie tylko płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ale wszystkich form pomocy dla rolnictwa.

Następnie skarżący złożył odwołanie, w wyniku którego została wydana w sprawie zaskarżona do Sądu I instancji decyzja z [...] grudnia 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Organ stwierdził, że wbrew treści odwołania, załącznik w postaci opinii dr Solarskiej nie został załączony do tego pisma. Organ podkreślił dalej, że dokument ten był elementem materiału dowodowego sprawy płatności na rok 2019, w związku z czym jest jemu znany, podobnie jak całość pozostałych dowodów, na których oparte były decyzje organu odwoławczego, rozstrzygające w przedmiocie ówczesnych wniosków o wsparcie, włączone do materiału dowodowego I instancji i wskazane w decyzji nr [...] .

Organ odwoławczy wyjaśnił, że [...] grudnia 2021 r. - w ramach odrębnego postępowania, odmówiono skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i podkreślił, że podstawą faktyczną tej decyzji było stwierdzenie, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności. Dokonane w ww. decyzji ustalenie, że podstawą odmowy przyznania pomocy było stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków dla jej uzyskania ma wpływ nie tylko na kwestię płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale wszelkich form pomocy dla rolnictwa. Przywołując treść art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, Dyrektor wyjaśnił, że skoro zostało stwierdzone, że skarżący sztucznie stworzył warunki do uzyskania jednej z wielu wnioskowanych płatności, to automatycznie traci prawo do uzyskania wszelkich innych form wsparcia w ramach sektorowego prawodawstwa rolnego, do których bez wątpienia zalicza się również płatność ONW.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 166/22 ją oddalił. Sąd podkreślił, że przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne odpowiadało wymogom stawianym przez art. 4 ustawy PROW.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię wskazał, że zasady i tryb przyznawania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami uregulowane zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy trafnie uznał że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Zdaniem Sądu I instancji prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności. Uznał za organem, że świadczy o tym materiał dowodowy zebrany w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] i poczynione tam szczegółowe ustalenia, w tym dotyczące m.in. rozbieżności pomiędzy plonem zakontraktowanym, a faktycznie osiągniętym przez skarżącego z areału zadeklarowanego we wnioskach o płatność, co miało wpływ na dokonaną ocenę w sprawie. Okoliczności te potwierdzają ustalenia kontroli w miejscu, co do stanu uprawy. Kontrola na gruntach wykazała, że uprawa pomidora, założona w 2020 r. przez skarżącego, prowadzona była w sposób niezgodny z zasadami prawidłowej agrotechniki, co uniemożliwiło uzyskanie jakiegokolwiek godnego uwagi plonu. Kontrole przeprowadzone na gruntach wykazały, że w lipcu 2020 r. jedynie na działce Cl dostrzegalne były ślady uprawy pomidora, zaś stan rozwoju roślin, obecność których stwierdzono we wrześniu i październiku 2020 r., nie dawał nadziei na uzyskanie plonu. Sąd I instancji uznał również za trafne wnioski organu, który podkreślił, że skarżący faktycznie wytworzywszy na cele przetwórcze zaledwie 0,3 t pomidorów, a wystąpił o uzyskanie płatności z tytułu prowadzenia tej uprawy w wysokości 134.750,80 zł (2.575,02 * 52,33 « 134.750,80). Oznacza to, w przeliczeniu na pełne tony, że dostawa 1 tony pomidorów wiązałaby się z przyznaniem skarżącemu płatności za samo tylko prowadzenie tej uprawy w kwocie 449.169,33 zł.

Następnie skarżący na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 166/22, któremu na zasadzie art. 174 p.p.s.a. zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

a) art. 7, art. 75 §, art. 77 § 1 oraz art. 181a k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie decyzji obu instancji za prawidłowe, mimo iż zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej na skutek nieprzeprowadzenia przez organy właściwego postępowania dowodowego, mające na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego sprowadzające się do uznania, iż skarżący stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści sztucznie, sprzecznie z celami prawodawstwa, skarżący nie wykonał ciążących na nim ustawowych obowiązków, gdy tymczasem przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego winno prowadzić do wniosku, iż wszelkie obowiązki przez skarżącego zostały spełnione do uzyskania płatności,

b) art. 60 rozporządzenia 1306/2013 przez błędną jego wykładnię tj. uznanie, że skarżąca stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści sztucznie, sprzecznie z celami prawodawstwa,

c) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób pełny, poprzez brak dołączenia dokumentów - prywatnej opinii mgr inż. Zenona Kałużnego i danych w niej zawartych, stanowiących nie samą w sobie opinię prywatną, ale rozważania prawne, argumenty stanowiące integralną część skargi i tych rozważań, w tym dokumentów w niej zawartych, których wcześniej wnioskodawca nie był w stanie przedstawić organowi z racji braku wiedzy o rozstrzygnięciu organu, a te dokumenty jednoznacznie podważają rozważania prawne organu, w tym dotyczące błędnego zastosowania przez organ Instrukcji obowiązującej podczas wykonywania części praktycznych organu, co zupełnie zmienia rozważania prawne i daje podstawę do uznania zasadności wniosku skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi na rozprawie, przedstawił argumentację wniesionych zarzutów i wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w całości,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa,

3. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a.

Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Przedmiotem sporu jest w niniejszej sprawie ustalenie, czy w okolicznościach sprawy organ prawidłowo uznał, że zaistniały podstawy do odmowy przyznania płatności objętej wnioskiem, z uwagi na stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania płatności.

Za nieusprawiedliwiony, a w części w ogóle nieskuteczny należy uznać ujęty w punkcie 1a) petitum skargi kasacyjnej przez stronę zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 181a k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez uznanie decyzji obu instancji za prawidłowe, mimo iż zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej na skutek nieprzeprowadzenia przez organy właściwego postępowania dowodowego, mające na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego sprowadzające się do uznania, iż skarżący stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści sztucznie, sprzecznie z celami prawodawstwa, skarżący nie wykonał ciążących na nim ustawowych obowiązków, gdy tymczasem przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego winno prowadzić do wniosku, iż wszelkie obowiązki przez skarżącego zostały spełnione do uzyskania płatności.

Na wstępie należy zaznaczyć, że autor skargi kasacyjnej powinien wskazać przepis ustawy p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji nie mógł w swoim postępowaniu, poprzedzającym wydanie wyroku, dopuścić się zarzucanego mu w skardze kasacyjnej naruszenia k.p.a. W ramach swojego postępowania dokonywał jedynie oceny poprawności stosowania przepisów k.p.a. przez organy działając w oparciu o ustawowe przepisy regulujące zasady jego procedowania. Niezależnie od tej oceny, tak sformułowane zarzuty wymagają jednak wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie przywołanej za ich pomocą argumentacji (patrz: uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).

W powołanym zarzucie procesowym wskazano przepisy, które w sprawie w ogóle nie miały zastosowania, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a oraz 181a k.p.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. zauważyć należy, że w systemie płatności rolniczych ustawodawca odmiennie uregulował zasady prowadzenia tych postępowań, zmodyfikował reguły wynikające z k.p.a. W art. 4 ustawy PROW 2014-2020, ustawodawca postanowił, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl zaś art. 27 ust. 1 tej ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2); udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3); zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się (pkt 4). Z ust. 2 przytoczonego artykułu wynika zaś, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionych regulacji wynika, że prawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie postępowania administracyjnego. Na tle niniejszej sprawy istotne znaczenie mają regulacje dotyczące postępowania dowodowego, a mianowicie art. 27 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, z której wynikają pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji k.p.a. Przede wszystkim, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Natomiast nie nałożył na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie bowiem do zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW 2014-2020 a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia spełnienia kryteriów przyznania pomocy. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, LEX nr 2771551, a także wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17, LEX nr 2424917). Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1331/18, LEX nr 2725735). Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).

Zatem przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prane, np. w zakresie przedstawienia dowodów świadczących o uprawnieniu strony do wnioskowanych płatności. Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach kasacyjnych art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., stanowiące podstawę prawną ustaleń faktycznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Natomiast właściwych regulacji z art. 27 ustawy PROW 2014-2020 skarżący w złożonej skardze kasacyjnej jako naruszonych nie wskazał. Zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut w części dotyczącej naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. należało uznać w sprawie za nieskuteczny.

Odnosząc się do wskazanego w zarzucie art. 75 § 1 k.p.a. przede wszystkim wypada przywołać jego treść. Z powołanego przepisu wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jednak w tym wypadku brak jest w treści zarzutu skargi kasacyjnej jakiegokolwiek odniesienia do tego przepisu. Z zarzutu tego wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący kasacyjnie kwestionuje dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Zarzut zatem naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. w kontekście opisu dokonanych naruszeń należało uznać za nietrafny.

W zakresie powołanego w zarzucie art. 181a k.p.a. wskazać należy, że w k.p.a. nie ma takiego artykułu. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony do domyślania się, jaki artykuł miał na myśli autor skargi kasacyjnej.

Omówione przepisy k.p.a. wskazane w zarzucie kasacyjnym powiązane zostały z art. 151 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter wynikowy, reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd I instancji. Można go powołać w zarzucie jedynie w powiązaniu z innymi przepisami procedury lub prawa materialnego, które zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171). Wobec braku stwierdzenia naruszenia któregokolwiek ze wskazanych w zarzucie skargi kasacyjnej przepisów k.p.a., zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. należało w okolicznościach sprawy uznać za nieusprawiedliwiony. Powyższe oznacza również, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne w sprawie i zaaprobowanego przez sąd I instancji.

Niezasadny okazał się również zarzut ujęty w punkcie 1b) petitum skargi kasacyjnej - naruszenia art. 60 rozporządzenia 1306/2013 przez błędną jego wykładnię tj. uznanie, że skarżący stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści sztucznie, sprzecznie z celami prawodawstwa.

Należy zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w ogóle nie wyjaśnił na czym miała polegać wadliwa wykładnia ww. przepisu, co oznacza, ze skarga kasacyjna nie spełnia wymagań art 176 § 1 pkt p.p.s.a. Ponadto ujęta w skardze kasacyjnej konstrukcja tego zarzutu budzi wątpliwości, czy aktor skargi kasacyjnej rzeczywiście kwestionuje wykładnię tego przepisu, czy też kwestionuje ustalenia faktyczne w sprawie. Otóż według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie, że skarżący stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści sztucznie, sprzecznie z celami prawodawstwa jest efektem wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a nie efektem wadliwej wykładni art. 60 rozporządzenia 1306/2013. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego - iż sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego, a taki charakter ma art. 60 rozporządzenia 1306/2013, nie można skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych.

Wreszcie niezasadny okazał się zarzut ujęty w punkcie 1c) petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym w ogóle nie zawarto konkretnego przepisu prawa, który kwestionuje autor skargi kasacyjnej, co również stanowi naruszenia art. 176 p.p.s.a.

Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie.

Zaznaczyć wypada, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor rzeczywiście powoływał się na art. 106 § 3 p.p.s.a. jednakże wyłącznie w aspekcie wyjaśnienia jego znaczenia. Z uzasadnienia tego nie wynika natomiast wprost, żeby autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie tego przepisu przez Sąd I instancji. Jak już wcześniej wskazano Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się zamierzeń autora skargi kasacyjnej w zakresie konstrukcji tego środka prawnego.

W ocenie NSA, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych nie budzi żadnych wątpliwości uznanie przez Sąd I instancji w ślad za organami, iż w sprawie zaistniały sztuczne warunki do uzyskania płatności rolniczych.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.