Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 385/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2,  art. 144
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008r. na rozprawie sprawy ze skargi W.Z., H.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

H. i W. Z. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2006 r. uchylające postanowienie organu I instancji nakazujące Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w C. przedłożenie ekspertyzy technicznej budynku i przekazujące mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w następującym stanie sprawy administracyjnej:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek wykrycia przez Wojewódzką Stację Sanitarno – Epidemiologiczną obecności grzybów pleśniowych w lokalu nr [...] budynku wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w C. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego części budynku. Administratorem obiektu jest Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – Własnościowa w C. a skarżącym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...]. Od początku postępowania administracyjnego władze Spółdzielni twierdziły, że stan lokalu nr [...] tj. jego zagrzybienie i zawilgocenie jest wynikiem zaniedbania członków spółdzielni i powstał on w wyniku głównie niedogrzewania mieszkania w okresie zimowym, a także jest skutkiem wadliwie przeprowadzonego przez skarżących remontu w 1996 r. Spółdzielnia wskazywała, że lokal nr [...] od 1996 roku pozostaje nieremontowany, skarżący w 2000 roku wyprowadzili się z niego i prowadzą w nim jedynie gabinet lekarski przez kilka godzin tygodniowo, co ma wpływ na jego eksploatację ( brak systematycznego wietrzenia pomieszczeń ). Spółdzielnia podnosiła także, że w trakcie przeprowadzonego przez skarżących w 1996 roku remontu lokalu skarżący samowolnie zmienili układ wentylacji grawitacyjnej i mimo wezwań Spółdzielni nie przywrócili go do stanu poprzedniego. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że między Spółdzielnią a skarżącymi toczyły się postępowania sądowe. Już w 1998 r. skarżąca domagała się od Spółdzielni zapłaty kwoty 7.000 zł z odsetkami z tytułu odszkodowania za szkody powstałe w wyniku zawilgocenia mieszkania ( zniszczone meble, odzież, pościel, zawilgocenie ścian). W toku tego postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym pod sygnaturą akt I C 229/98 została sporządzona opinia biegłego sądowego inż. E. C., który stwierdził, że ustalenie jednoznacznej przyczyny lub przyczyn zaistniałych zjawisk w lokalu nr [...] ( zawilgocenia i zagrzybienia ścian, odpadania glazury ze ścian łazienki ) jest obecnie niemożliwe; jednak "jako pierwszą przyczynę należy wskazać wykonanie remontu lokalu mieszkalnego bez uwzględnienia zespołu uwarunkowań cieplno – wilgotnościowych, oraz położenia lokalu mieszkalnego w budynku bardzo niekorzystnego ( najwyższa kondygnacja ) bezpośrednio pod stropodachem pełnym ( niewentylowanym ) z trzech stron ściany zewnętrzne; z dużym prawdopodobieństwem można orzec że wskutek przeprowadzonego remontu doszło do zawilgocenia ścian łazienki, a w następstwie powstania warunków do wykraplania się pary wodnej w ścianach zewnętrznych budynku i powstania grzyba domowego właściwego na tych ścianach". W czasie trwania tego postępowania sądowego skarżąca domagała się od Spółdzielni wykonania remontu dachu i ocieplenia dwóch ścian szczytowych, co Spółdzielnia wykonała. Fakt wykonania tych robót przez Spółdzielnię skarżąca potwierdziła w piśmie z dnia 17 stycznia 2001 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w którym zaproponowała ugodę. Postępowanie sądowe rzeczywiście zakończyło się postanowieniem o umorzeniu na skutek zawartej przez strony ugody mocą której strony odstąpiły od wzajemnych roszczeń. Po zakończeniu tej sprawy H. Z. ponownie wniosła do Sądu Rejonowego pozew o zapłatę od Spółdzielni kwoty 12.765,31 zł z tytułu nadpłaty czynszu za okres trzech lat oraz z tytułu kosztów, jakie musi ponieść na remont lokalu. Skarżąca starała się wykazać, iż stan jej lokalu ( zawilgocenie i zagrzybienie ścian ) spowodowany jest działaniem Spółdzielni. Jak wynika z uzasadnienia wyroku oddalającego powództwo H. Z. nie wykazała, że stan lokalu spowodowany jest zawinieniem Spółdzielni.

Prowadzone przez organy administracji postępowanie administracyjne na skutek wyżej opisanej zawartej przed sądem powszechnym ugody stron zostało początkowo w 2001 roku umorzone. Na decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję umarzającą postępowanie H. Z. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego. Przed jej rozpoznaniem w związku z kolejnymi wynikami badań Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej potwierdzającymi występowanie grzybów pleśniowych w lokalach nr 33, 34 i 40 organ I instancji ponownie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej stanu technicznego części budynku. Przeprowadzone przez organ oględziny w/w lokali wykazały ich zagrzybienie w różnych miejscach. Z akt postępowania wynika, że Spółdzielnia w 2004 roku w sposób ugodowy rozwiązała problem zagrzybienia lokali nr 33 i 34 ( należących do p. N. i J. N. i J. i R. B. ) wykonując w tych lokalach prace polegające na skuciu i wymianie zagrzybionego tynku. Przeprowadzone następnie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oględziny tych lokali potwierdziły usunięcie w nich śladów zagrzybienia. Ponadto w toku prowadzonego postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa przedłożyła na żądanie organu zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego wymagane protokoły z okresowych kontroli stanu technicznego obiektu, a także książkę obiektu budowlanego. Z powyższych dokumentów wynikało, że budynek znajduje się we właściwym stanie technicznym.

W związku z powyższymi okolicznościami organ I instancji decyzją z dnia 5 listopada 2004 r. stwierdził brak podstaw do wydania nakazów w trybie art. 66 Prawa budowlanego w sprawie stanu technicznego części budynku wielorodzinnego położonego na os. [...]. W uzasadnieniu poza opisem w/w postępowania wyjaśnił, że odnośnie lokalu nr 40 została podjęta decyzja o umorzeniu postępowania, a zatem do czasu rozpoznania skargi H. Z. nie może podejmować żadnych działań w sprawie już rozstrzygniętej. Wobec natomiast wykonania przez Spółdzielnię robót poprawiających stan lokali nr 33 i 34 brak jest podstaw do wydania nakazów w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Następnie po wydaniu tej decyzji przez organ I instancji i wniesieniu przez H. Z. odwołania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę na wcześniejsze decyzje organów w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie II SA/Gd 1984/01 rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uchylone. W uzasadnieniu orzeczenia sąd stwierdził, że zawarcie ugody sądowej nie pozbawiło sprawy charakteru sprawy administracyjnej, co uzasadniałoby jej umorzenie, a zatem sprawa winna być zakończona przez wydanie decyzji merytorycznej.

Organ II instancji decyzją z dnia 21 listopada 2005 r. uchylił natomiast rozstrzygnięcie organu I instancji z 5 listopada 2004 r. wskazując m. in. że decyzja organu I instancji dotyczy w części sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co może wskazywać na nieprawidłowość o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Organ odwoławczy zalecił, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji uwzględnił materiał dowodowy zgromadzony w późniejszym okresie oraz zgłaszane nieprawidłowości w innych lokalach budynku i wydał jedną decyzję dotyczącą stanu technicznego budynku. W takim stanie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2 stycznia 2006 r. nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko Własnościową w C. obowiązek dostarczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r. ekspertyzy stanu technicznego części budynku wielorodzinnego położonego na os. [...], w której znajdują się lokale od numeru 33 do 40 – klatka schodowa nr 4 określającej:

- przyczyny powstania grzybów pleśniowych w pomieszczeniach lokali nr 33, 34 i 40;

- stopień, miejsce i zakres występowania grzybów pleśniowych w części tego budynku;

- metodę zwalczania występujących grzybów pleśniowych;

- sposób zabezpieczenia budynku przed występowaniem grzybów pleśniowych.

Uzasadniając to postanowienie organ przedstawił wyżej opisany przebieg postępowania ze wskazaniem wydanych w sprawie wcześniejszych rozstrzygnięć. Dalej organ powołał się na otrzymane w dniu 6 września 2005 r. wyniki badań mikologicznych wykonanych w dniu 16 sierpnia 2005 r. przez Instytut Biologii i Ochrony Środowiska Akademii Bydgoskiej wskazujące na obecność stanowiących zagrożenie dla zdrowia pleśni w lokalu nr 40 oraz na poprzednie wyniki badań mikologicznych, które również wskazywały na obecność pleśni w lokalach nr 33, 34 i 40 i na ich podstawie uznał, że w rozpatrywanym przypadku zasadne jest zastosowanie art. 81c ust. 2 w związku z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Wyraził pogląd, że jedynie wykonanie stosownej ekspertyzy pozwoli na ustalenie przyczyn wystąpienia pleśni w lokalach mieszkalnych nr 33, 34 i 40 oraz pozwoli wydać decyzję w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Na powyższe postanowienie, Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa [...] w C. wniosła zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zarzuciła nieudokumentowanie stanowiska uzasadniającego tego rodzaju działanie z pominięciem istotnych faktów i dowodów. W uzasadnieniu podała, iż organ podejmujący postanowienie nie uzasadnił, na podstawie jakich dowodów i przesłanek stwierdził niewłaściwy stan techniczny części obiektu budowlanego. Stwierdziła, iż obecnie, po wykonaniu szeregu czynności doprowadzających budynek do należytego stanu, obecność grzybów pleśniowych stwierdza się wyłącznie w lokalu mieszkalnym nr 40, należącym na podstawie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu do H. i W. Z.. Stan ten jest jednak następstwem nieprawidłowo dokonanych przeróbek tego lokalu, w tym kratek i kanałów wentylacyjnych w sposób zakłócający działanie wentylacji grawitacyjnej, za co odpowiadają użytkownicy tego lokalu mieszkalnego małżonkowie Z..

W następstwie rozpoznania tego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 8 marca 2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ponownie prowadząc sprawę w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego dotyczącego stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na Os. [...] w C. w aspekcie występowania grzybów pleśniowych w pomieszczeniach lokali nr 33, 34 i 40. Uznał, że powołanie się przez organ I instancji na wyniki badań mikologicznych wykonanych w lutym 2004 r. w lokalach nr 33, 34 i 40 było niewłaściwe, albowiem w późniejszym okresie Spółdzielnia Mieszkaniowa w dwóch lokalach ( 33 i 34 ) przeprowadziła prace remontowe , po wykonaniu których organ I instancji przeprowadził oględziny i nie stwierdził w nich śladów zagrzybienia. Stwierdził, że nakładanie na Spółdzielnię kolejnych czynności mogło by być uzasadnione gdyby przeprowadzone prace remontowe nie przyczyniły się do poprawy stanu technicznego budynku. Zdaniem organu II instancji biorąc pod uwagę, że usunięto zagrzybienie w innych lokalach i pozostało ono jedynie w lokalu nr 40 to organ I instancji winien przeanalizować, czy zagrzybienie to aby na pewno wynika ze złego stanu technicznego budynku czy też np. z nieprawidłowego użytkowania tego lokalu mieszkalnego. Zważył, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy ( na podstawie art. 81 c ust. 2 w związku z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego ) może być nałożony tylko w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku jako całości. Dalej organ II instancji zakwestionował również prawidłowość domagania się od Spółdzielni ekspertyzy obejmującej wszystkie lokale w klatce schodowej nr 4 budynku. Stwierdził, że z akt sprawy nie wynika aby również w pozostałych mieszkaniach i częściach wspólnych budynku stwierdzono nieprawidłowości – w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 12 sierpnia 2004 r. w lokalach nr 35, 37, 39 nie stwierdzono miejsc występowania grzybów pleśniowych. W ocenie organu II instancji bez wyjaśnienia powyższej kwestii organ I instancji nie ma podstaw do nałożenia nakazu wykonania określonych robót dotyczących wszystkich mieszkań w obrębie klatki schodowej nr 4 budynku. W podstawie prawnej wydanego postanowienia powołano art. 138 § 2 kpa w związku z art. 144 kpa.

W skardze na powyższe postanowienie H. i W. Z. wskazywali na konieczność, zasadność i celowość podjętego przez organ I instancji postanowienia dowodowego. Zarzucili, że na postanowienie to nie przysługiwało zażalenie do organu II instancji, a zatem zaskarżone postanowienie jest nieważne. Stwierdzili, że organ II instancji nie może w toku postępowania wskazywać na dowody, jakie ma przeprowadzić organ I instancji. Odmienne stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu jest błędne i sprzeczne z zasadą, że to organ I instancji gromadzi i samodzielnie ocenia materiał dowodowy. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu WINB wskazuje jakie dowody i w jakiej kolejności ma przeprowadzić PINB. Co więcej czyni to z pominięciem materiału dowodowego oraz własnej decyzji z dnia 21.11.2005r [...], w której poleca, aby PINB wydał jedną decyzję administracyjną dotyczącą stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na oś. [...] .Kiedy PINB wykonał to polecenie i dopuścił dowód z przeprowadzenia ekspertyzy stanu technicznego części budynku ,aby wydać właściwą decyzję , to WINB uchyla postanowienie dowodowe. W celu wykazania, że w mieszkaniu nr 40 oraz innych lokalach w budynku jest grzyb skarżący powołali się na dokumentację znajdującą się w aktach sprawy. Są to badania mikologiczne wykonane przez Sanepid Wojewódzki, pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15.04.2004r nr [...], oraz wyniki badań Laboratorium Badawczego "Mikotoksyn" Akademii Bydgoskiej. Wobec tych dowodów konieczne jest wykonanie ekspertyzy stanu technicznego budynku i dlatego postanowienie PINB było w pełni uzasadnione, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Podali również, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Decyzji z dnia 15.04.2004r [...] wyraźnie wskazał na stronie 2 uzasadnienia decyzji ,że " przyczyny stwierdzonego zagrzybienia mogą w sposób jednoznaczny określić jedynie ekspertyzy techniczne wykonane przez niezależnego specjalistę". Inspektor Sanitarny stwierdza w tej decyzji, że zachodzi konieczność podjęcia działań w celu usunięcia zagrzybienia, co ma umożliwić ekspertyza. Postanowienie WINB sugeruje natomiast, bez żadnej podstawy faktycznej, że przyczyna zagrzybienia może leżeć po stronie niewłaściwego użytkowania lokalu. Decyzja PWIS jest ostateczna i postanowienie WINB nie może stać z nią w sprzeczności, podobnie jak działania WINB zmierzające do odłożenia w czasie wykonania ekspertyzy. Postępowanie WTNB zmierza do przerzucenia odpowiedzialności za stan budynku na właścicieli lokalu nr 40 sugerując bez żadnych podstaw faktycznych ,że zagrzybienie mogło powstać wskutek niewłaściwego użytkowania lokalu nr 40, tym samym kieruje tok postępowania Powiatowego INB na niewłaściwe tory, co również zmierza do przedłużenia postępowania, a najprawdopodobniej fakt zagrzybienia wynika ze złej konstrukcji budynku lub z niewłaściwych materiałów użytych do jego budowy albo niewłaściwego wykonania budynku. Jeżeli zagrzybienie wynikałby z niewłaściwego użytkowania lokalu nr 40, to nie występowałoby ono również w innych lokalach budynku, co miało miejsce. W badaniach mikologicznych Akademii Bydgoskiej zaznaczono, że główne siedlisko szczepu grzyba znajduje się wewnątrz tynku i nie jest to zjawisko wyłącznie powierzchowne, dlatego też niezasadny jest argument o tym, iż wykonane przez zarządcę prace mogą mieć wpływ na zniknięcie grzyba, gdyż nie znajduje to potwierdzenia w faktach (badania). Dokonane prace remontowe miały najprawdopodobniej charakter doraźny, tylko czasowo mogący poprawić sytuację. Szybkie dokonanie ekspertyzy powinno te wątpliwości wyeliminować i trwale usunąć przyczyny zagrzybienia. Zdaniem skarżących, postanowienie WINB z dnia 08 marca 2006 r. narusza przepisy postępowania poprzez oparcie postępowania na domniemaniach, a nie na podstawach faktycznych sprawy, nieuzasadnione przedłużanie sprawy tj. naruszenie art. 12 k.p.a. (szybkość i prostota działania organów administracji).

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art.81c ust. 2 w związku z art.62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zatem zgodnie z treścią art.81 c ust.3 na postanowienie wydane na podstawie art.81 c ust.2 przysługuje zażalenie. Wyjaśnił także, że opierając się na zasadzie określonej w art.15 k.p.a. nie ingerował w prowadzenie postępowania, tym samym nie nakazywał organowi I instancji jakie czynności ma wykonywać. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania w trybie zażaleniowym, w którym ocenione zostało rozstrzygnięcie organu I instancji, organ II instancji uchylił postanowienie nr [...] z dnia 02 stycznia 2006 r. na podstawie art.138 § 2 w zawiązku z art. 144 k.p.a. Artykuł 138 § 2 k.p.a. daje uprawnienie organowi odwoławczemu do wskazania jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślił, iż organ II instancji nie wskazał organowi I instancji jakie powinien podjąć rozstrzygnięcie a wyłącznie jakie występujące w sprawie okoliczności powinien uwzględnić i przeanalizować. Podał również, iż skarżący wskazują w skardze, że konieczna w ich ocenie do wykonania ekspertyza winna określać przyczyny powstania grzybów pleśniowych w pomieszczeniach lokali nr 33, 34 i 40, których lokatorzy zlecili zbadanie tych lokali przez Sanepid. Zauważyć należy, iż powyższe wskazał również organ II instancji w zaskarżonej decyzji, w której podniesiono, że bezpodstawne było nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego pozostałych lokali mieszkalnych klatki nr 4 w przedmiotowym budynku, skoro w lokalach tych nie stwierdzono nieprawidłowości. Organ II instancji podkreślił, iż ingerencja organu nadzoru budowlanego w prowadzonym postępowaniu w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku może dotyczyć czynności, które doprowadzą do usunięcia przyczyn powstania zagrzybienia, tj. przyczyn złego stanu technicznego budynku jako całości. Występujące w omawianej sprawie siedlisko szczepu grzyba wewnątrz lokalu mieszkalnego (o którym piszą skarżący w skardze) jest natomiast skutkiem złego stanu technicznego budynku. Usunięcia takiej szkody powinna dokonać strona obarczona takim obowiązkiem przez przepisy prawa lokalowego lub spółdzielczego, bądź prawa cywilnego. Istotne jest, iż w przedmiotowym budynku wykonano w 2005 r. szereg prac remontowych w celu usunięcia przyczyny powstawania zagrzybienia - czego nie uwzględnił organ I instancji.

Wyrokiem z dnia 20 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko – Własnościową w C. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie II OSK 328/07 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę tut. sądowi do ponownego rozpoznania. Podstawą uchylenia orzeczenia było uznanie zasadności zarzutu naruszenia przez sąd art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając ponownie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn na które wskazali skarżący.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie jednak należy wyjaśnić skarżącym, iż ich zarzut dotyczący niezaskarżalności postanowienia wydanego przez organ I instancji jest niezasadny. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało podjęte na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Stosownie zatem do art. 81 c ust. 3 tej ustawy podlegało ono zaskarżeniu do organu II instancji.

Podstawę prawną podjętego przez organ odwoławczy postanowienia stanowiły przepisy art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa. Trzeba wyjaśnić zatem, że art. 138 § 1 i 2 kpa w sposób wyczerpujący reguluje zakres rozstrzygnięć podejmowanych przez organ II instancji w wyniku rozpoznania przez niego sprawy administracyjnej na skutek wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji. Istotne jest zatem przytoczenie treści wskazanego przepisu w całości: § 1 Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1 ) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo 2 ) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3 ) umarza postępowanie odwoławcze. § 2. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Nie ulega wątpliwości, że podjęcie decyzji z art. 138 § 2 kpa tj. decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia następuje tylko wówczas gdy organ odwoławczy nie może na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego merytorycznie rozstrzygnąć sprawy i gdy stwierdzi w niej konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i to w całości lub w znacznej części. Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o powyższy przepis nie znajduje uzasadnienia wówczas gdy organ odwoławczy nie stwierdzi konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie odmiennie niż organ I instancji ocenia zgromadzony materiał dowodowy, bądź ma odmienny pogląd prawny. Wówczas jego obowiązkiem jest wydać decyzję merytoryczną załatwiającą sprawę co do istoty. Powyższe uwagi odnoszą się jednak do podejmowania przez organy rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnych załatwiających sprawy administracyjne. W przedmiotowej sprawie zaskarżeniu podlega postanowienie jako taka forma rozstrzygnięcia, która w odróżnieniu od decyzji nie rozstrzyga o istocie sprawy administracyjnej, lecz jedynie o pewnej kwestii procesowej wynikłej w toku postępowania ( por. art. 123 kpa ). Wobec tego, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają odpowiednika art. 138 w odniesieniu do rozstrzygnięć organu odwoławczego podejmowanych na skutek rozpatrzenia zażalenia odpowiednie zastosowanie w tym zakresie znajduje właśnie wyżej cytowany przepis z mocy art. 144 kpa. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 138 kpa oznacza jego stosowanie w odniesieniu do zażaleń z uwzględnieniem cech właściwych dla zażalenia i postępowania zażaleniowego. W przedmiotowej sprawie w której zażalenie dotyczyło postanowienia dowodowego organ II instancji nie miał podstaw do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Wydanie postanowienia dowodowego nie jest "sprawą", która może podlegać ponownemu rozpatrzeniu. Organ II instancji nie miał również podstaw do podjęcia zaskarżonego postanowienia i z tego względu, że w uzasadnieniu wydanego postanowienia nie wykazał konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Okoliczności tej w ocenie sądu organ II instancji tak naprawdę w ogóle nie mógł wykazać z uwagi na procesowy charakter postanowienia organu I instancji. Charakter zaskarżonego postanowienia determinował bowiem i określał sposób rozstrzygnięcia organu II instancji. Wobec tego, iż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie dowodowe organu I instancji to organ II instancji mógł albo utrzymać je w mocy ( uznając zasadność i celowość jego podjęcia w sprawie ) albo wyłącznie je uchylić ( uznając brak podstaw do przeprowadzenia danego dowodu w sprawie w ogóle bądź na obecnym etapie postępowania ). W każdym jednak wypadku rozstrzygnięcie organu II instancji powinno być merytoryczne. Niedopuszczalnym było uchylenie postanowienia z zaleceniem ponownego przeanalizowania okoliczności, czy zagrzybienie lokalu nr 40 aby na pewno wynika ze złego stanu technicznego budynku, czy też jest wynikiem nieprawidłowego użytkowania lokalu przez skarżących. Przeanalizowanie tej okoliczności należało do organu II instancji, który winien był samodzielnie ocenić przedstawione przez strony w toku postępowania dowody skoro nie uczynił tego organ I instancji. Zdaniem Sądu organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy art. 138 § 2 kpa w związku z art. 144 kpa i naruszenia te w sposób oczywisty mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to zarówno wówczas gdy przez ten wynik rozumie się wyłącznie treść podjętego rozstrzygnięcia, jak i ostateczny wynik prowadzonego postępowania. Jak wskazano już wyżej organ nie miał podstaw do wydania postanowienia kasacyjnego z przekazaniem "sprawy" do ponownego rozpatrzenia, winien był podjąć postanowienie albo utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. albo je uchylające, a w każdym razie przesądzające definitywnie kwestię zasadności nałożenia na Spółdzielnię obowiązku dostarczenia ekspertyzy wykazującej przyczynę powstania zagrzybienia lokalu skarżących. Przekazanie "sprawy sporządzenia ekspertyzy" do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z zaleceniem ponownego przeanalizowania zasadności nałożenia na Spółdzielnię obowiązku jej sporządzenia powoduje, że w istocie przedmiotem ustaleń i rozważań organu I instancji ponownie stanie się kwestia zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, która w tym stanie sprawy powinna zostać załatwiona przez organ II instancji.

Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. )

Bez wpływu natomiast na wynik niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej pozostawały zarzuty skargi. Poglądy organ II instancji wyrażone w uzasadnieniu wadliwej sentencji rozstrzygnięcia, jak również ocena materiału dowodowego jest prawidłowa. Słusznie organ II instancji stwierdził, że powołane przez organ I instancji wyniki badań mikologicznych nie mogą być podstawą podjęcia postanowienia z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Skorzystanie z możliwości nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy uwarunkowane musi być istnieniem uzasadnionych wątpliwości "co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu", jak tego wymaga powyższy przepis. Wyniki badań mikologicznych na które powołują się skarżący dowodzą jedynie faktu istnienia w określonym lokalu czy lokalach istnienia zagrzybienia, natomiast w żaden sposób nie uprawdopodobniają nawet, że zagrzybienie to spowodowane jest stanem technicznym obiektu lub jego części. Zdaniem Sądu okoliczność, iż tak naprawdę stan zagrzybienia utrzymuje się jedynie w ich lokalu ( nieremontowanym w chwili obecnej od kilkunastu już lat i niezamieszkałym stale od około 2001 roku ) nie może wywoływać wątpliwości co do stanu technicznego całego budynku lub jego części. Uprzedzając zarzuty skarżących należy także wskazać, że fakt , iż w wielorodzinnym budynku mieszkalnym nawet kilka mieszkań pozostaje zagrzybionych czy zawilgoconych również nie dowodzi jeszcze i nie uprawdopodabnia nawet że taki stan rzeczy spowodowany jest okolicznościami wskazanymi w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Twierdzenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na które w uzasadnieniu skargi powołali się skarżący, że "przyczyny stwierdzonego zagrzybienia mogą w sposób jednoznaczny określić jedynie ekspertyzy techniczne wykonane przez niezależnego specjalistę" także nie dowodzi, że obowiązkiem, a zwłaszcza kosztem sporządzenia ekspertyzy technicznej winna zostać obciążona Spółdzielnia, która jak wynika z materiału dowodowego przedstawiła organowi dokumenty z okresowych kontroli stanu technicznego obiektu nie wywołujące żadnych wątpliwości. Przekonanie skarżących, że fakt zagrzybienia ich lokalu najprawdopodobniej ( jak określili to w skardze ) wynika ze złej konstrukcji budynku lub z niewłaściwych materiałów użytych do jego wykonania nie uzasadnia konieczności stosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Również twierdzenie skarżących, że zagrzybienie ich lokalu nie może wynikać z nieprawidłowego jego użytkowania z tego względu, że występowało i występuje w innych wskazywanych przez skarżących lokalach jest nieprawidłowe i także nie może być podstawą skorzystania z dyspozycji powołanego przepisu Prawa budowlanego. Zatem stwierdzić należy, że generalnie stanowisko organu II instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest prawidłowe. O uwzględnieniu skargi zdecydowała wadliwość sentencji postanowienia niezasadnie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie zatem rozpatrując zażalenie Spółdzielni od postanowienia organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnie samodzielnie, z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu tj. bez przekazywania organowi I instancji, kwestię zasadności zastosowania w sprawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.