Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 200/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Borys Marasek, Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi J. S.A. w Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 grudnia 2023 r. nr COF.OUR.635.9437.2023 ŁD.BK.ZZ 04760133 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 12 grudnia 2023 r. Nr COF.OUR.635.9437.2023 (ŁD.BK.ZZ 04760133) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm..; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia J S.A. w Z. (dalej: Spółka, zobowiązana lub skarżąca) – utrzymał w mocy postanowienie własne z 25 października 2023 r., nr COF.OUR.635.9737.2023 ŁD.TB.P 04760133.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Organ w I instancji oddalił zarzut Spółki dotyczący nieistnienia obowiązku. Podał, że w zażaleniu na rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne:

- podważono rejestrację złożoną 21 czerwca 2005 r, na 30 odbiorników telewizyjnych i 30 odbiorników radiofonicznych na podmiot "H ", [...], [...]. Spółka podała, że nigdy nie składała wniosku o rejestrację, a osoba, która podpisała "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego", tj. J. D. nie była osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki;

- zakwestionowano przedstawiony przez wierzyciela duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, który w ocenie Spółki nie stanowi dowodu w sprawie. Ponadto wskazano, że Zawiadomienie wysłano na błędny adres tj. [...], [...] R.l, zamiast na adres siedziby spółki tj. ul. [...], [...] Z.;

- zarzucono wieloletnią bezczynność Poczty Polskiej S.A. oraz przedawnienie roszczeń - przedawnienie odniesiono do dysponowania przez Spółkę dowodem na wyrejestrowanie odbiorników w 2009 r., które Spółka miałaby przechowywać w nieskończoność;

- podważono również upomnienie na podstawie którego została wszczęta egzekucja twierdząc, że nie wypełnia wymogów upomnienia w niniejszej sprawie, gdyż zostało skierowane do podmiotu, który jeśli istnieje, nie ma nic wspólnego z niniejszą sprawą. Wskazano, że treść upomnienia nie wyjaśnia czego ma dotyczyć, jakiej nieruchomości, a skierowanie pisma do J S.A. H, ul. [...], [...] Z., sugeruje, że mogło chodzić o oddział strony, tj. J S.A. Oddział "H " w Z., gdyż nie posiada ona innego podmiotu, który w firmie ma oznaczenie "H ".

Organ działając w II instancji stwierdził, że podniesione na etapie zażalenia zarzuty dotyczące doręczonego upomnienia, jak również przedawnienia roszczeń wskazywać by mogło na wniesienie nowego zarzutu, tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części (z uwagi na przedawnienie). Zauważył, że rozpatrzenie wniesionego na etapie zażalenia nowego zarzutu przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy przez organ II instancji, czego nie można pogodzić z zasadą dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 K.p.a. Zatem w wydanym postanowieniu wierzyciel zobligowany był do ponownego zbadania stanowiska zawartego w postanowieniu z dnia 25 października 2023 r., w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Natomiast w zakresie zarzutów wniesionych na etapie zażalenia wierzyciel wypowiedział się w jedynie z ostrożności.

Odnosząc się do zgłoszonej rejestracji odbiorników i brakiem ich wyrejestrowania w placówce pocztowej w 2009 r. (w dniu 17 kwietnia 2009 r. Spółka zbyła "H "), organ stwierdził istnienie po stronie Spółki obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Uznał, że została zgłoszona rejestracja 30 odbiorników radiofonicznych i 30 odbiorników telewizyjnych pod adresem: [...], [...] R. na dane "H " i nie zostały dopełnione formalności ich wyrejestrowania w 2009 r.

Wyjaśnił, że w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajdują się zarchiwowane dane o zgłoszonej rejestracji odbiorników. Z okazanego Spółce dokumentu w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 21 czerwca 2005 r. wynika, że został on podpisany przez J. D.. Ustalono, że po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Ponadto w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników regularnie wnoszono opłaty abonamentowe do miesiąca kwietnia 2009 r., za 30 odbiorników radiofonicznych i 30 odbiorników telewizyjnych, co w latach 2005-2009 nie mogłyby być regulowane samowolnie bez wiedzy i zgody Spółki. Organ zwrócił uwagę, że Spółka nie zaprzecza, że J. D. była pracownikiem Spółki tylko, że nie była członkiem zarządu, zatem nie była uprawniona do reprezentowania Strony jak również zgłoszenia rejestracji odbiorników. Dodał, że upoważnienie/pełnomocnictwo do dokonania spornej czynności rejestracji odbiorników mogło zostać wydane ustnie J. D..

Wyjaśnił, że w sytuacji dopełnienia przez Spółkę formalności wyrejestrowania odbiorników w 2009 r. zmiana wprowadzona zostałaby do bazy danych, a dokument zarchiwizowany. Dokumentacja potwierdzająca status formalno-prawny abonenta jest przechowywana w zasobach archiwalnych Poczty Polskiej S.A. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1983 r, o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.). Natomiast dokumentacja w postaci dowodów wpłat (służących do regulowania opłat w placówkach operatora wyznaczonego) brakowana jest po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku; zaległości w opłatach abonamentowych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U, z 2023, poz. 2383, dalej O.p.), t.j. art. 70 § 1 tej ustawy. Wymienił również akty prawne – rozporządzenia, które zobowiązywały do zgłaszania w placówce pocztowej zmian mających wpływ na rejestrację odbiorników np. wyrejestrowanie odbiorników.

Za nieuprawnione uznał także twierdzenie Spółki, że przedstawiony jej duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidulnego numeru identyfikacyjnego abonenta zostało wysłane na błędny adres (tj. [...], [...] R.), zamiast na adres siedziby Spółki (tj. ul. [...], [...] Z.). Zaakcentował, że Spółka do kwietnia 2009 r. wnosiła opłaty abonamentowe również z wykorzystaniem spersonalizowanych blankietów wpłat zawierających indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane pismem z 27 marca 2008 r. na adres podany przy rejestracji odbiorników, tj. [...], [...] R..

Organ uznał, że zaległość wykazana w tytule wykonawczym z 10 sierpnia 2023 r. podlegała zapłacie, a zarzut nieistnienia obowiązku należało oddalić.

Wierzyciel z ostrożności wypowiedział się w zakresie podniesionej na zażaleniu kwestii wadliwego − w ocenie Spółki − upomnienia z 21 kwietnia 2023 r. poprzedzające wszczęcie przez Pocztę Polską S.A. postępowania egzekucyjnego. Powołując art. 15 § 1 u.p.e.a. podal, że upomnienie zostało doręczone w dniu 25 kwietnia 2023 r. J. C. (Kierownik Sekretariatu Pionu Obsługi Klienta), która również odebrała postanowienie organu I instancji z 25 października 2023 r. Zatem upomnienie skierowane zostało do siedziby Spółki ze wskazaniem jednostki jakiej zobowiązanie dotyczy - "H ".

Odnosząc się do podniesionego przez Spółkę zarzutu przedawnienia (także z ostrożności) organ podniósł, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zaległości przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Powołując art. 70 § 4 O.p. wyjaśnił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., na podstawie tytułu wykonawczego z 10 sierpnia 2023 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki oraz przekazał 24 sierpnia 2023 r. na konto wierzyciela kwotę 59.641,29 zł. Zobowiązanie wykazane ww. tytule wykonawczym nie uległo przedawnieniu.

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązana Spółka domagała się jego uchylenia w całości, a także uchylenia postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z 25 października 2023 r. w całości z uwagi na oczywistą obrazę przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. 368 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych, (tj. Dz. U. 2024 r., poz. 18 ze zm.), poprzez niezasadne naliczanie przez Wierzyciela opłat abonamentowych oraz obciążanie Spółki opłatami abonamentowymi, mimo, że Spółka nie złożyła wniosku o rejestrację odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, a ustawową przesłanką powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej jest dokonanie rejestracji, a niewątpliwym pozostaje, iż osoba niebędącą członkiem Zarządu Spółki, oraz nielegitymująca się odrębnym pełnomocnictwem, nie może złożyć skutecznego prawnie jednostronnego oświadczenia woli, co Spółka podnosiła twierdząc, że P. J. D., która ów wniosek złożyła, nie mogła go złożyć w sposób skuteczny, a zatem powodujący powstanie po stronie Spółki obowiązków płatniczych, co zostało przez Wierzyciela całkowicie zlekceważone, gdyż Wierzyciel uznaje wniosek złożony przez osobę nieuprawniona do reprezentowania Skarżącej, za wniosek złożony przez Spółkę, co jest niezgodne z postanowieniami k.s.h, który w sposób jasny oraz klarowny wskazuje katalog osób uprawnionych ex lege do składania oświadczeń woli w imieniu spółek prawa handlowego, w tym w imieniu spółek akcyjnych, co w ocenie Spółki wyklucza możliwość przyjęcia, że przedstawiony przez Wierzyciela duplikat kopii wniosku o rejestrację złożonego przez P. J. D., nie może być podstawą do żądania jakichkolwiek opłat od Spółki, gdyż P. J. D. nie posiadała jakiegokolwiek uprawnienia do składania w imieniu Spółki oświadczenia w przedmiocie rejestracji odbiorników,

2) § 5 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), poprzez niezasadne uznanie przez Wierzyciela, że po wejściu w życie Rozporządzenia na Spółce mógł ciążyć obowiązek zapłaty na rzecz Wierzyciela abonamentu RTV, mimo, iż Wierzyciel nie doręczył Spółce w wyznaczonym Rozporządzeniem terminie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podczas, gdy postanowienia Rozporządzenia uzależniały możliwość obciążenia podmiotu opłatami abonamentowymi od uprzedniego doręczenia przez Wierzyciela zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które to zawiadomienie miałoby być doręczone Spółce w ciągu roku od dnia wejścia w życie Rozporządzenia, co w realiach niniejszej sprawy nie zostało wypełnione, a także nie zostało wykazane, gdyż Spółka podtrzymuje dotychczas podnoszę tezy, iż nie otrzymała od Wierzyciela zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a Wierzyciel dowodu doręczenia zawiadomienia nie przedstawił, a inicjatywę dowodową ogranicza jedynie do podniesienia niewykazanej tezy o przesłaniu zawiadomienia oraz do przedstawienia duplikat zawiadomienia wystawionego na podstawie danych przechowywanych w systemie, które to "dowody" nie dość, iż nie czynią zadość obowiązkom udowodnienia twierdzeń, prowadzą do wniosku, że nawet gdyby faktycznie jakiekolwiek zawiadomienie zostało przez Wierzyciela wysłane, nie mogłoby dojść do skutecznego doręczenia go do Spółki, gdyż jeśli w ogóle zostałoby wysłane, zostało zaadresowane na niewłaściwy adres Skarżącej, a winno być skierowane na adres Spółki z KRS, wobec czego uznać należy, iż nie ziściła się formalna przesłanka obciążenia Spółki opłatami abonentowymi, co potwierdza zgodna linia orzecznicza przedstawiona m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 57/18 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2020 roku, sygn. akt III SA/Po 138/20,

3) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., poprzez brak uwzględnienia zażalenia Spółki pomimo, iż tytuł wykonawczy nie został poprzedzony doręczeniem Spółce upomnienia, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 4 ustawy, a zatem Wierzyciel nie uczynił zadość nałożonym przez Ustawodawcę obowiązkom, które warunkują możliwość zgodnego z przepisami prawa, zgodnego z wymogami formalnymi prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym wystawienia tytułu wykonawczego, co czyni tytuł wykonawczy wadliwym, a niezależnie od zarzutów natury merytorycznej, przemawia za uchyleniem tytułu wykonawczego, oraz uwzględnieniem przez tut. Sąd wniosków przedstawionych przez Skarżącą w petitum niniejszej skargi,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, wadliwą ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów, co ujawniało się m.in. w ustalaniu przez Organ stanu faktycznego przy zastosowaniu szeregu domniemań prawnych, a ustalone w ten sposób fakty nie znajdowały oparciu w żadnych dowodach, a stosowane przez Organ niezasadnie domniemania prawne prowadziły do ustalenia przez Organ w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, ustaleń faktycznych o kluczowym znaczeniu dla niniejszego postępowania, gdyż dotyczyły one m.in. ustaleń, iż J. D. była pracownikiem Spółki, a także, iż P. D. była w ocenie Organu upoważniona do reprezentacji Spółki w zakresie złożenia wniosku o dokonanie rejestracji, mimo, iż wniosków tych nie dało się wyciągnąć, z przedstawionych przez Wierzyciela duplikatów dokumentów zrekonstruowanych poprzez system elektroniczny, ponieważ nie zawierają one dokumentu świadczącego by, P. D. była pracownikiem Skarżącej, a także by P. D. była podmiotem uprawnionym do działania w imieniu Spółki; domniemania prawne stosowane były również przez Organ w kwestii poczynienia ustaleń o rzekomym doręczeniu Spółce wymaganego przepisami prawa zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, co poczynione zostało wobec negacji Spółki o doręczeniu przez Wierzyciela wymaganego przepisami Rozporządzenia zawiadomienia, a także przy jednoczesnym braku przedłożenia przez Wierzyciela jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu doręczenia Spółce zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego,

2) art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, wadliwą ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów, poczynienie niezgodnych z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ustaleń faktycznych, w tym m.in. co do ustalenia faktu rzekomego potwierdzenia przez Skarżącą wniosku o rejestrację odbiorników złożonego przez R D., mimo, iż nie dość, że przepisy Rozporządzenia, a konkretnie § 3 stanowił, że dla rejestracji odbiornika wymagane jest złożenia wniosku na formularzu, a zatem czynność nie mogłaby zostać potwierdzona w sposób niezgodny z wymogami Rozporządzenia, okresowe dokonywanie przez Spółkę płatności mogłoby wyłącznie w realiach niniejszej sprawy świadczyć o wprowadzeniu Spółki przez Wierzyciela w błąd poprzez nadsyłanie faktury/rachunków/wezwań do zapłaty, co przyniosło oczekiwany przez Wierzyciela efekt, w postaci dokonywania przez Spółkę płatności celem uniknięcia przymusu gdyż niewątpliwie przymus ten polegałby na wszczęciu wobec Spółki egzekucji, mimo, iż nie występowały do tego podstawy, wobec czego zasadnym byłoby przyjęcie przez Organ, iż Spółka okresowo dokonywała płatności na rzecz Wierzyciela wskutek błędu oraz celem uniknięcia przymusu, a następcze zaprzestanie płatności wynikało z wewnętrznego wykrycia błędu wewnątrz Spółki, co doprowadziło Organ do błędu poprzez ustalenie, iż dokonując płatności Spółka potwierdziła rejestrację odbiorników, podczas, gdy przyjęcie tego założenia było niemożliwe do zaakceptowania już wyłącznie z uwag natury formalnej, bowiem skoro rejestracja wymagała zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, tej samej formy wymagałoby potwierdzenie czynności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej P.p.s.a.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Spór w sprawie − w ramach złożonego zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącej Spółki opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2018 r. do marca 2023 r.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)

W przedmiotowej sprawie skarżąca w terminie podniosła zarzut nieistnienie obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do wymienionego zarzutu wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Sporna w sprawie pozostaje okoliczność, czy skarżąca Spółka dokonała skutecznej rejestracji 30 odbiorników radiofonicznych i 30 odbiorników telewizyjnych pod adresem: [...], [...] R. na dane "H " oraz czy zostały dopełnione formalności ich wyrejestrowania w 2009 r.

Do akt sprawy (zał. 4) załączono "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" noszący datę 21 czerwca 2005 r., w którym:

- w pkt 1 ("Rodzaj urządzenia") wpisano: "30 x odbiornik radiofoniczny 30 x telewizor",

- w pkt 2 i 3 oznaczono zgłaszającego i jego adres: J SA, ul. [...], [...] Z. H w [...],

- wniosek podpisała J. D..

Skarżąca twierdzi, że nigdy nie składała wniosku o rejestrację a osoba, która podpisała "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" J.D. nie była osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki.

Organ zwrócił uwagę, że skarżąca nie zaprzecza, że J. D. była jej pracownikiem a jedynie, że nie była członkiem zarządu, zatem nie była uprawniona do jej reprezentacji, w tym zgłoszenia rejestracji odbiorników.

Twierdzenia skarżącej są chybione. Przede wszystkim w ślad za złożeniem ww. wniosku o rejestrację odbiorników RTV, skarżącej wydano książeczkę radiofoniczną (nr [...]), na podstawie której w okresie od daty rejestracji do kwietnia 2009 r. dokonywała wpłat na poczet opłat abonamentowych, co jest niesporne w sprawie. Rację ma organ twierdząc, że wpłaty nie mogły być regulowane samowolnie bez wiedzy i woli Spółki. Organ załączył do akt wydruki z archiwalnych zapisów bazy danych, z których wynikają dokonane przez skarżącą wpłaty na indywidualnym numerze [...] (ostatnia miała miejsce 21 kwietnia 2009 r.).

Niezależnie zauważyć należy, że skarżąca jest obowiązana do sprawowania nadzoru nad pracownikami, zatem podpisanie przez ww. osobę wniosku oznacza, że ponosiła ona pełną odpowiedzialność za tego pracownika, tj. jak za działania własne. Zaaprobowanie stanowiska skarżącej oznaczałoby, że w ramach prowadzonej działalności zostałaby zwolniona z odpowiedzialności za pracowników, których dobiera i zatrudnia według własnych zasad. Wadliwie skarżąca próbuje przerzucić ciężar podjętych czynności przez swojego pracownika (względnie osoby zatrudnionej na podstawie innej umowy) twierdząc, że skoro nie była członkiem zarządu, to nie mogło dojść do skutecznej rejestracji odbiorników RTV. Takie stanowisko jest nie do zaaprobowania, ponieważ tylko skarżąca ma wpływ i może wyegzekwować od swoich pracowników wykonywanie powierzonych obowiązków zgodnie z prawem. Ponadto tylko też skarżąca, jako pracodawca, ma do swoich pracowników określone roszczenia w przypadku stwierdzenia braku prawidłowej realizacji nałożonych na nich obowiązków.

W okolicznościach badanej sprawy należy się więc zgodzić z organem, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV w dniu 21 czerwca 2005 r.

Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2019 r., I GSK 928/18).

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Z akt sprawy wynika, że skarżąca 26 października 2023 r. dokonała wyrejestrowania odbiorników.

Wskazać także należy, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności.

Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego skuteczne wyrejestrowanie radioodbiorników przed dniem 26 października 2023 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżącej pismem z 27 marca 2008 r. przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV, na adres wskazany przy rejestracji odbiorników.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Natomiast doręczenie omawianego zawiadomienia winno być dokonane na adres podany przez abonenta. Zatem skoro skarżąca nie dopełniła wymogu poinformowania o zmianie adresu, to Poczta Polska S.A. zobligowana była do powiadomienia zobowiązanej na adres, który został jej podany i nie można mówić o bezprawności działania wierzyciela w tym zakresie. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17).

Zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Zatem także zarzuty skarżącej kwestionujące dowód w sprawie w postaci nadania jej indywidualnego numeru indentyfikacyjnego okazały się niezasadne.

Natomiast należy się zgodzić ze skarżącą, że Poczta Polska przez wiele lat nie podejmowała czynności w sprawie. Tym niemniej, jak wyjaśniono już wyżej uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, a Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Na etapie zażalenia skarżąca podniosła zarzut przedawnienia roszczeń (wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części) oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Zgodnie z wyżej powołanym art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Należność została wyegzekwowana od skarżącej 24 sierpnia 2023 r., a zażalenie zostało wniesione 6 listopada 2023 r. Zatem skarżąca skutecznie wniosła jedynie zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku.

Niezależnie od powyższej konstatacji prawidłowo organ wyjaśnił, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 O.p., do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I GSK 1668/19). Oznacza to, że najstarsze zaległości skarżącej z 2018 r. ulegają przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2023 r. Tymczasem przed tą datą organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy skarżącej (zawiadomienie o tej czynności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 10 sierpnia 2023 r.) i 24 sierpnia 2023 r. uzyskał środki, które w całości pokryły należność wierzyciela. Takie działania prowadzą do przerwania biegu terminu przedawnienia, organ egzekucyjny dokonał bowiem czynności zgodnie w wystawionym tytułem wykonawczym.

Również prawidłowo organ wyjaśnił okoliczności skutecznego doręczenia skarżącej Upomnienia z 21 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że upomnienie zostało doręczone 25 kwietnia 2023 r. J. C. Kierownikowi Sekretariatu Pionu Obsługi Klienta, która również odebrała postanowienie organu I instancji z 25 października 2023 r. Upomnienie doręczono do siedziby Spółki ze wskazaniem jednostki jakiej zobowiązanie dotyczy - "H ".

Podsumowując, powtórzyć należy, że warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywał na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanej. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i zasadnie dochodził wymagalnych opłat abonamentowych.

Z tych względów nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.