Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 654/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.3 , art. 28 ust. 3a i 3b
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par.3 ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 listopada 2013r. sprawy ze skargi T. Ż. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku T. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz na Fundusz Pracy.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15.03.2012 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego z dnia "[...]" celem rozpatrzenia przez Zakład złożonego odwołania od decyzji z dnia "[...]" jako nowe żądanie umorzenia należności z tytułu składek do rozpoznania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia 4.05.2012 r. T. Ż. sprecyzował swoje odwołanie jako wniosek o umorzenie całości zaległości wobec ZUS.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od września 2003r. do kwietnia 2011r. w łącznej kwocie 71.283,25 zł, na ubezpieczenia zdrowotne za ten sam okres w łącznej kwocie 26.590,22 zł, na Fundusz Pracy za ten sam okres w łącznej kwocie 5.611,59 zł.

W uzasadnieniu podniósł, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności wskazane

w art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.u.s.", ustanawiającym jako przesłankę umorzenia należności stan całkowitej nieściągalności zadłużenia, bowiem dłużnik posiada majątek w postaci nieruchomości oraz dwóch samochodów osobowych. Wskazał, że wobec dłużnika prowadzona jest egzekucja, w związku z czym nie jest oczywiste, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, zgodnie z art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 6 u.s.u.s.

Zakład nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Jak wyjaśnił, w sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności, w wyniku których opłacenie zobowiązań wobec ZUS pozbawiłoby wnioskodawcę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że ponoszone przez dłużnika wydatki na utrzymanie domu, związane z uiszczaniem opłat np. za energię elektryczną, wodę, gaz nie mają charakteru nadzwyczajnego. Ponadto stwierdził, że nie wystąpiła również przesłanka do umorzenia określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Wyjaśnił, iż zobowiązany został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do dnia 31.12.2010r., natomiast działalność gospodarczą prowadził do dnia 14.04.2011r. Dodatkowo organ podniósł, iż jako powód zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej dłużnik podał osiąganie niskich dochodów, a nie stan zdrowia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 28.05.2012 r. zobowiązany podał, iż jego sytuacja zdrowotna i finansowa jest bardzo trudna. Wyjaśnił, że jest osobą schorowaną, nie posiada renty, jak również emerytury, nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych. Dodał, iż od kilkunastu lat nie posiada już samochodu marki Opel "[...]" rok prod. 1989. Wskazał, że nie był w stanie opłacać składek ZUS.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał

w mocy opisaną wyżej decyzję z dnia "[...]". W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Ol 501/12 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia "[...]" Zakład utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ wskazał, że w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, jak również materiały zebrane w toku wcześniejszych postępowań nie znalazł podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności w oparciu o art. 28 ust 3 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) zwanej dalej ustawą o s.u.s.

Organ w toku postępowania ustalił, że zobowiązany jest właścicielem 3/6 nieruchomości tj. lokalu mieszkalnego w M. o pow. 67,7 m.2 dla którego prowadzona jest księga wieczysta o nr "[...]" oraz właścicielem boksu garażowego oraz współużytkownikiem działki pod boksami garażowymi o nr "[...]". Na powyższych nieruchomościach Zakład dokonał zabezpieczenia hipotecznego swoich wierzytelności. Odnosząc się do nieruchomości o nr "[...]", której zobowiązany wraz z małżonką jest właścicielem, stanowiącej boks garażowy, organ wskazał iż daje ona realną możliwość przeprowadzenia egzekucji.

Następnie organ wskazał, że zobowiązany jest właścicielem samochodu osobowego marki Opel "[...]" oraz samochodu osobowego marki Opel "[...]". Uwzględniając jednak, że zobowiązany w dniu 20.05.2013 r. przedłożył umowę sprzedaży z dnia 27.01.2002 r. potwierdzającą sprzedaż samochodu osobowego marki Opel "[...]" oraz kserokopię formularza przyjęcia odpadów metali z dnia 18.04.2012 r. organ uznał iż zobowiązany nie posiada pojazdu marki Opel "[...]". Z przedłożonego przez zobowiązanego formularza przyjęcia odpadów metali nie wynikało natomiast, iż dotyczy ona samochodu marki Opel "[...]". Powyższy dokument w ocenie organu potwierdził jedynie złomowanie części samochodowych.

Organ uwzględnił również, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą od 1.01.1999 r. do 14.04.2011 r. Zobowiązany w 2009 r. uzyskał dochód z działalności gospodarczej w wysokości 4.748,24 zł, w 2010 r. poniósł stratę w kwocie 580,38 zł i w 2011 r. również poniósł stratę w wysokości 50,00 zł. Powyższa sytuacja finansowa nie mogła jednak w ocenie organu stanowić podstawy do umorzenia wnioskowanych należności. Organ wskazał przy tym, że ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi przedsiębiorca.

Zakład stwierdził, że wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których wniesiono, przekroczyła kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (aktualnie postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego). Zdaniem Zakładu, zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku musi mieć charakter wyjątkowy. Z uwagi na powyższe organ uznał, że nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3, 4a, 5, 6 ustawy o s.u.s.

Następnie Zakład nie stwierdził również przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1,2,3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

W toku postępowania organ ustalił, że zobowiązany nie posiada aktualnego tytułu do ubezpieczeń. Nie jest również zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Aktualnym źródłem utrzymania 3- osobowej rodziny ( zobowiązany, małżonka M., Ż., córka A. Ż) są dochody uzyskiwane przez małżonkę zobowiązanego z tytułu zatrudnienia, które średnio na miesiąc wynoszą 2029,75 zł brutto, tj. około1400,00 zł netto. Następnie organ ustalił, że rodzina zobowiązanego w 2012 korzystała z następujących form pomocy MOPS:

- zobowiązany w okresie 01-10/2012 otrzymał dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie 1003,74 zł,

- żona zobowiązanego w okresie 01-08/2012 otrzymała zasiłek rodzinny na córkę A. na łączną kwotę 784,00 zł oraz zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w okresie 04-06/2012 w łącznej kwocie 150,00 zł,

- A. Ż. w okresie 01-06/2012 objęta była bezpłatnym dożywianiem w szkole.

Natomiast w 2013 roku rodzina wnioskodawcy nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej Ośrodka. W związku z powyższym organ uznał, że sytuacja finansowa rodziny zobowiązanego uległa poprawie.

Z oświadczenia wnioskodawcy z dnia 08.04.2013 r. wynikało, że miesięczne udokumentowane koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą średnio 700,00 zł. Dodatkowo zobowiązany wskazał na ponoszone przez siebie koszty związane z leczeniem, które wyniosły 300,00 zł miesięcznie, ubezpieczeniem A.- leczenie szpitalne 48,00 zł kwartalnie oraz związane z zakupem stałych leków. Wydatki związane z leczeniem nie zostały jednak przez zobowiązanego udokumentowane.

Zakład ustalił również, iż wg oświadczenia złożonego w dniu 10.04.2012 r. w 2012 roku zobowiązany zamieszkiwał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i dwiema córkami M. i A.. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym nadesłanym w dniu 08.04.2013 r. zobowiązany zamieszkiwał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i córką A.. Z oświadczenia wnioskodawcy wynikało, że córka M. z chwilą osiągania dochodów z tytułu zatrudnienia utrzymuje się sama, nie zamieszkuje ze zobowiązanym i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego (pismo z dnia 20.06.2013 r.). Uwzględniając jednak fakt, iż M. Ż. (wg danych ZUS) figuruje jako pracownik od 01.12.2011 r., organ uznał oświadczenie z dnia 20.06.2013 r. jako sprzeczne z oświadczeniem złożonym w dniu 10.04.2012 r.

Następnie organ podniósł, iż zobowiązany wraz z małżonką jest właścicielem boksu garażowego ( 16 m2) w M. przy ul. "[...]". Zgodnie z oświadczeniem zobowiązanego z dnia 14.05.2013 r., garaż został wybudowany w 2001 roku, wymaga remontu i nie jest użytkowany. W toku postępowania organ ustalił, iż wartość szacunkowa garażu wynosi 10.920,00 zł. W związku z powyższym organ uznał, że sprzedaż garażu nie spowoduje ujemnych skutków dla zobowiązanego i jego rodziny, a jednocześnie umożliwi uzyskanie środków finansowych na przynajmniej częściowe, opłacenie należności z tytułu składek bez pozbawiania zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zobowiązany nie wykazał natomiast, iż opłacenie należności pozbawi go oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Zobowiązany nie wykazał również, iż w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniósł straty materialne powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby go pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności, co potwierdza brak wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia. Zakład nie ustalił także na podstawie powszechnie znanych faktów, aby w miejscu zamieszkania zobowiązanego zaszły nadzwyczajne zdarzenia.

Organ nie zakwestionował przy tym posiadanych przez zobowiązanego problemów zdrowotnych. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy Zakład ustalił, że zobowiązany zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS do dnia 21.12.2010 r. był całkowicie niezdolny do pracy. Jednocześnie zauważył, iż zgodnie z kserokopią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zobowiązany legitymował się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do dnia 31.05.2013 r. Również stan zdrowia zobowiązanego nie był dla niego przeszkodą do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto - zgodnie z oświadczeniem z dnia 20.06.2013 r. - zobowiązany w 2013 roku nie składał do MOPS wniosku o ustalenie niepełnosprawności ani nie ubiegał się o rentę w ZUS i tym samym nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W związku z powyższym organ uznał, że nie zaistniała również przesłanka do umorzenia wynikająca z § 3ust. 1 pkt. 3 Rozporządzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję z dnia "[...]" skarżący podniósł, że z przedstawionej organowi dokumentacji wynika bardzo trudna sytuacja materialna i zdrowotna strony. Wyjaśnił, że trudności w opłacaniu składek ZUS nie nastąpiły z jego winy lecz zostały spowodowane wieloma czynnikami na które zobowiązany nie miał wpływu. Ze względu natomiast na pogarszający się stan zdrowia ( zapaść, zawał, przebyty półpasiec głowy), skarżący nie był w stanie spłacić składek. Wskazał, że jego sytuacja jest wręcz tragiczna i jako człowiek po 42 latach ciężkiej pracy i 33 latach płacenia składek, został pozostawiony sam sobie.

Uwzględniając powyższe skarżący podniósł, że spłata należności pozbawiłaby go możliwości zaspokojenia własnych potrzeb życiowych oraz jego rodziny. Reasumując powtórzył, iż jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, określił, że jest to walka o przetrwanie

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy podnieść, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. (sygn. akt I SA/Ol 501/12), Sąd uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Zgodnie zaś z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany ocena prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowym.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 501/12, związany był zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę ponownie. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się zatem do kontroli czy organ administracji uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz ewentualnie oceny nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.

Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 listopada 2012 r. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd przede wszystkim wywiódł, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję bez dostatecznego ustalenia stanu faktycznego, rozważenia i uwzględnienia wszystkich dowodów i aspektów sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W szczególności za niepełne uznał twierdzenia organu, iż żona i córka skarżącego korzystała z pomocy społecznej oraz, że wypłacano zasiłek mieszkaniowy. Organ pominął istotny fakt, iż zobowiązany, jako osoba bezrobotna, bez jakichkolwiek dochodów i świadczeń, również korzystał z pomocy Ośrodka. Poza wnikliwą analizą organu pozostały również podnoszone przez zobowiązanego w toku postępowania okoliczności związane z jego stanem zdrowia, w szczególności z wykazywaną chorobą serca, orzeczeniami o niepełnosprawności, przewlekłym leczeniem i koniecznością stałej opieki lekarskiej. Rozpoznając sprawę, Sąd wysnuł również wniosek, że pomimo dokonania przez Zakład ustaleń w zakresie wysokości dochodów rodziny oraz wykazanych wydatków, nie były one przedmiotem głębszej analizy organów. Za zbyt ogólne Sąd uznał również ustalenia dotyczące braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.). W konsekwencji Sąd przyjął, iż dopiero pełne ustalenia w powyższym zakresie będą mogły stanowić podstawę do rozważań, czy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek. Organy powinny przede wszystkim uwzględnić okoliczność korzystania przez zobowiązanego z Ośrodka Pomocy Społecznej, wziąć również pod uwagę stan jego zdrowia i wiek oraz realną możliwość uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak już wcześniej wskazano, dokonana przez sąd wykładnia przepisów prawa w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego jest wiążąca dla organu ponownie rozpoznającego sprawę w postępowaniu administracyjnym. Sądowa kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do ustalenia, czy organ podporządkował się ocenie prawnej i wytycznym wyrażonym przez sąd w uzasadnieniu wyroku. Jest to główne kryterium poprawności wydanej decyzji.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w przeprowadzonym ponownie postępowaniu, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia "[...]" organ niewątpliwie uwzględnił ocenę prawną oraz wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r.

Przypomnieć również należy, że sprawa rozpoznawana przed Sądem dotyczy negatywnie rozpoznanego przez Zakład wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Wobec powyższego konieczne jest wskazanie treści regulacji stanowiącej podstawę tego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o s.u.s., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast w ust. 3 powołanego artykułu ściśle określono przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa wart. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Następnie należy podnieść, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "może umorzyć" oznacza, że w sytuacji gdy nawet w rozpoznanej sprawie wystąpią przewidziane w tym przepisie przesłanki, to organ ma prawo do odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Z tego względu, decyzje wydawane na podstawie powołanego przepisu określane są mianem decyzji uznaniowych, co oznacza, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Istotne staje się więc zbadanie, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez skarżącego okoliczności.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie jest bowiem zobowiązany do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie.

W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, że organ w pełni zastosował się również do wyżej wymienionych obowiązków. W pierwszej kolejności, kierując się wytycznymi Sądu podjął czynności mające na celu ustalenie, czy w przypadku skarżącego zachodzi całkowita nieściągalność składek i tym samym, czy istnieją podstawy prawne do umorzenia należności. Jak wynika z akt sprawy, dokonując szczegółowej analizy sytuacji majątkowo - rodzinnej skarżącego organ uwzględnił m.in. że skarżący jest właścicielem 3/6 nieruchomości tj. lokalu mieszkalnego w M. o pow. 67,7 m2 dla którego prowadzona jest księga wieczysta o nr "[...]" oraz właścicielem boksu garażowego oraz współużytkownikiem działki pod boksami garażowymi o nr "[...]". Na powyższych nieruchomościach Zakład dokonał zabezpieczenia hipotecznego swoich wierzytelności. Organ dokonał również ustaleń w zakresie wartości szacunkowej boksu garażowego w przypadku jego sprzedaży. Następnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalił, że wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto uwzględnił, że zarówno naczelnik urzędu skarbowego oraz komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Powyższe, wyczerpujące ustalenia organu, doprowadziły do wniosku, iż nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3, 4a, 5, 6 ustawy o s.u.s.

Z akt sprawy wynika również, że organ dokonał analizy sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z ww. przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Kierując się przy tym zaleceniami Sądu, organ przeprowadził szczegółową analizę sytuacji rodzinnej, materialnej i finansowej strony i jego rodziny, jak również przedstawił wnioski, do jakich te okoliczności doprowadziły organ. Przede wszystkim uwzględnił: dochody uzyskiwane przez małżonkę skarżącego; okoliczności korzystania przez skarżącego oraz jego rodzinę ze świadczeń pomocy społecznej; koszty związane z utrzymaniem mieszkania. W oparciu o zebrane dowody wywiódł, że sytuacja finansowa rodziny zobowiązanego uległa poprawie, gdyż w 2013 r. nie korzystała ona z pomocy MOPS. Przyjął przy tym, iż sprzedaż garażu nie spowodowałaby ujemnych konsekwencji dla zobowiązanego, a jednocześnie umożliwiłaby uzyskanie środków finansowych na przynajmniej częściowe opłacenie należności z tytułu składek. Zakład odniósł się również do problemów zdrowotnych skarżącego, przyjmując w oparciu o dostarczoną dokumentację medyczną, że nie zaistniała przesłanka do umorzenia wynikająca z w § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia. Skarżący nie udowodnił również, że w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia poniósł straty materialne powodujące, że opłacenie należności mogłoby pozbawić jego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

W związku z powyższym Sąd uznał, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwzględnił wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał potwierdzające je dowody, a także przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie. Natomiast dokonana przez organ ocena dowodów była oceną swobodną, ale nie dowolną.

Stwierdzając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.