Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 8/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 i 4, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 3 § 2 pkt 6, art. 53 § 2a, art. 147 § 1, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 roku sprawy ze skargi P. B. na akt Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 10 maja 2022 r. nr BZM.7140.14.2022 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na ostateczną listę osób uprawnionych do najmu lokalu mieszkalnego z zasobu gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M.O. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

P.B. 10 stycznia 2022 r. złożył w Urzędzie Miejskim w Aleksandrowie Łódzkim wypełniony formularz wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych Gminy Aleksandrów Łódzki wraz z załącznikami. Wniosek dotyczył zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony.

7 marca 2022 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego, po uzyskaniu opinii [...] Komisji , zatwierdził i podał do publicznej wiadomości projekt listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Wnioskodawca nie został uwzględniony w powyższym projekcie. Przyczyny nieuwzględnienia wnioskodawcy w projekcie listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. zostały wyjaśnione w piśmie Biura Zarządzania Zasobem Mieszkaniowym Urzędu Miejskiego Aleksandrów Łódzki z 22 marca 2022 r. W piśmie tym pouczono wnioskodawcę o możliwości złożenia uwag i zastrzeżeń do ogłoszonego projektu, z czego wnioskodawca skorzystał.

Po zaopiniowaniu przez [...] Komisję zgłoszonych uwag 9 maja 2022 r. Burmistrz zatwierdził ostateczną listę osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu na czas nieokreślony z zasobów mieszkaniowych gminy. Wnioskodawca nie został zakwalifikowany do najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Informację w tej sprawie uzyskał pismem z 10 maja 2022 r.

Pismem z 1 czerwca 2022 r. P.B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi ze skargą na pismo Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z 7 marca 2022 r.

Prawomocnym postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie III SA/Łd 447/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, odrzucił skargę P.B. na wyżej wskazane pismo informujące stronę o jej nieuwzględnieniu w projekcie listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. i przyczynach takiego stanu rzeczy, z uwagi na jej niedopuszczalność.

5 grudnia 2022 r. P.B. wniósł do tutejszego sądu skargę na informację z 10 maja 2022 r. o niezakwalifikowaniu go do najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. i zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022r. poz. 2000 ze zm.) dalej "k.p.a." poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na tym, że nie przesłuchano skarżącego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności aktu Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z 10 maja 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, jako niezasadnej.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że pismo z 10 maja 2022 r. nie jest decyzją, postanowieniem, ani też innym aktem bądź czynnością z zakresu administracji publicznej. Nadto podniesiono, że 7 marca 2022 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego, po uzyskaniu opinii [..] Komisji , zatwierdził i podał do publicznej wiadomości projekt listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Na tej liście nie został uwzględniony P.B. a przyczyny takiego stanu rzeczy zostały wyjaśnione w piśmie z 22 marca 2022 r., skutecznie doręczonym skarżącemu 28 marca 2022 r. Organ wyjaśnił, że po zaopiniowaniu zgłoszonych przez skarżącego uwag przez [...] Komisję, Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego zatwierdził ostateczną listę osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych w 2022 r. Skarżący ponownie nie został zakwalifikowany na wspominaną listę, o czym poinformowano go w piśmie z 10 maja 2022 r. Informację doręczono skarżącemu 12 maja 2022 r.

Pismem z 24 lutego 2023 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego poinformował, że skarżący spełnił wymogi zawarte w nowej uchwale Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z 12 stycznia 2023 r. nr LXV/460/23 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Aleksandrów Łódzki i został umieszczony w projekcie listy mieszkaniowej na rok 2023.

W odpowiedzi na wezwanie sądu w piśmie z 20 kwietnia 2023 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę.

27 czerwca 2023 r. do sądu wpłynęło pismo Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z wnioskiem o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie przez skarżącego terminowi do jej wniesienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także norm prawa materialnego. Stosownie do art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie odnieść należy się do wniosku organu o odrzucenie przedmiotowej skargi zawartego w treści wniesionej odpowiedzi na skargę.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie pragnie wskazać, że w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. w: ONSAiWSA 2008/6/90), zgodnie z którym odmowa zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz stanowi rozstrzygnięcie o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalanie listy osób zakwalifikowanych nie tworzy stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Jest natomiast wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy, wyprzedającym podjęcie czynności cywilnoprawnej, tj. zawarcie umowy najmu. Realizując zadania wynikające z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 611 ze zm. – dalej zwana "u.o.p.l."), organ gminy ocenia, czy wnioskodawca - członek wspólnoty samorządowej może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a to przez zakwalifikowanie do osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Takie działanie jest załatwieniem sprawy z zakresu administracji publicznej, a wszelkie wątpliwości w tym przedmiocie powstałe w praktyce co do dopuszczalności drogi sądowej należy interpretować na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że z analizy przepisów dotyczących trybu udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę wynika, że postępowanie w tym zakresie ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji oraz rozstrzygnięciu w kwestii zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim natomiast etapie postępowania, w razie skierowania przez organ do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Rozwiązanie przyjęte w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, że rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków ustawodawca kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania polega na dokonaniu oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. To działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do załatwienia takiej sprawy. Nie jest to przy tym sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa nie daje podstaw do przyjęcia takiej prawnej formy załatwienia sprawy, ani sprawa załatwiana w drodze aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisu prawa. Rozstrzygnięcie organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Powyższe przesądza o dopuszczalności złożonej przez skarżącego skargi i niezasadności zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia, sformułowany w piśmie procesowym organu z 23 czerwca 2023 r.

W swoim stanowisku organ błędnie zakwalifikował wniesioną przez stronę skargę jako skargę na czynność Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, wskazując, że strona uchybiła 30 dniowemu terminowi do wniesienia skargi od daty dowiedzenia się o skarżonej czynności, a uchybienia terminowi nie można uznać za usprawiedliwione.

Skoro jak wskazano powyżej nie ulega w ocenie sądu wątpliwości, że zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Kierownika Biura Zarządzania Zasobem Mieszkaniowym z 10 maja 2022 r. informujące skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku o pomoc mieszkaniową z zasobów Gminy Aleksandrów Łódzki z uwagi na niespełnienie kryterium finansowego do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieokreślony z zasobów gminnych, oraz fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, który wykluczał możliwość zawarcia umowy najmu socjalnego stanowi w istocie akt Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego o odmowie zakwalifikowania skarżącego do wynajmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a zatem akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., podlegający – jak zostało powyżej wskazane - kognicji sądów administracyjnych, tym samym organ nie prawidłowo akt ten zakwalifikował jako czynność Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że brak było w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej z powodu wniesienia po upływie terminu do jej wniesienia, skoro zaskarżony akt - jak wyjaśniono powyżej - jest innym, niż prawo miejscowe, aktem z zakresu administracji publicznej, a zatem wniesienie skargi do sądu administracyjnego na taki akt nie jest ograniczone 30-dniowym terminem przewidzianym w art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a., bowiem zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 53 § 2a p.p.s.a., w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną wniesionej skargi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.) – zwanej dalej u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem wtedy, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonego aktu.

W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Przy czym stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności aktu. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych. W ustawie o samorządzie gminnym przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą powstać przy uchwalaniu aktów przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). W doktrynie i orzecznictwie za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101 102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część, nie wywołuje skutków prawnych od samego początku.

W analizowanym przypadku tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i lokali socjalnych uregulowano w uchwale Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim nr XXI/164/20 z 27 lutego 2020 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Aleksandrów Łódzki. W sprawie istotne jest to, że tutejszy sąd prawomocnym wyrokiem z 10 lutego 2023 r. stwierdził nieważność powyższej uchwały w całości co powoduje, że od samego początku (ex tunc) akt ten nie był zdolny do wywołania skutku prawnego, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków skarżącego. Nie mógł on skutecznie oddziaływać na sytuację prawną strony.

Skoro zatem podstawą odmowy skarżącemu wnioskowanej pomocy w zaspokajaniu jego potrzeb mieszkaniowych był akt prawny - uchwała Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim nr XXI/164/20 z 27 lutego 2020 r. wyeliminowana z obrotu prawnego jako sprzeczna z prawem to uznać należało, że kontrolowany akt został wydany bez podstawy prawnej, a więc z istotnym naruszeniem prawa, dlatego stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 u.s.g. – należało stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.

W rozstrzyganej sprawie skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika z urzędu dlatego sąd zobowiązany był do orzeczenia o wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego stronę w tym postępowaniu. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w pkt 2 sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów określa rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18) - dalej: "rozporządzenie". Wyrokiem z 20 grudnia 2022 r. w sprawie sygn. SK 78/21 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu są niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru. W ocenie Trybunału, brak jakichkolwiek racjonalnych argumentów, które uzasadniałyby dyskryminujące traktowanie obrońców w zależności od tego, czy działają oni z wyboru, czy też zostali ustanowieni z urzędu

Z kolei wyrokiem z 20 kwietnia 2023r. w sprawie sygn. akt SK 53/22 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "§ 4 ust. 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej, niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265, ze zm.) dalej jako "rozporządzenie z 22 października 2015r.", wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Zdaniem sądu należy się zgodzić z poglądami wyrażonym w powołanych wyżej orzeczeniach, że ustalenie wynagrodzenia pełnomocników działających z urzędu – niezależnie od formy wykonywanego przez nich zawodu – w stawkach odmiennych od tych, które są stosowane w odniesieniu do pełnomocników z wyboru, nie znajduje uzasadnienia konstytucyjnego. Prawo do wynagrodzenia za wykonaną usługę nie może być bowiem uzależniane ani od pozycji procesowej pełnomocników, ani od możliwości budżetowych państwa. Zarówno bowiem pełnomocnicy z urzędu, jak i z wyboru, zobowiązani są do podjęcia tożsamych czynności procesowych oraz zachowania analogicznych zasad staranności. Ich wynagrodzenie nie powinno być więc odmienne.

Kierując się zatem prokonstytucyjną wykładnią przepisów prawa oraz bazując na zasadzie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie na poziomie równym wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru (kwotę 480 zł obejmującą podatek od towarów i usług), pomijając przy tym dyspozycję § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j: Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

d.j.