Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 481/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, 10a, 12a
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. GmbH w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2024 r. nr 2001-IOA.4823.13.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Zaskarżoną decyzją z 14 czerwca 2024 r., nr 2001-IOA.4823.13.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NPUCS", "Naczelnik") z 13 marca 2024 r., nr 318000-COC3.4823.201.2023.GB, w przedmiocie nałożenia na A. GmbH w J., Niemcy (dalej: "skarżąca", "spółka") kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT[...] w miejscu [...] oraz nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT[...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

2. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 9 maja 2023 r. M. G. przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny SENT[...]. Według zgłoszenia, środkiem transportu o nr rej. [...]/[...] przewożone były odpady oznaczone kodem 200110 nazwane "odzież" w ilości 15.116 kg (pozycja CN 0005). Towar przewożony był tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę. Zgłoszono także numer urządzenia/lokalizatora GPS: M23-AM78GZ-3. Jako miejsce wjazdu na terytorium Polski i przekroczenia granicy wskazano Świecko - Frankfurt nO, natomiast jako miejsce wyjazdu poza terytorium Polski i przekroczenia granicy wskazano Budzisko - Kalwaria. Przewóz zgodnie ze zgłoszeniem miał rozpocząć się 23 maja 2023 r., a jako planowaną datę zakończenia przewozu wskazano 25 maja 2023 r. Podczas dokonywania zgłoszenia, wraz z numerem referencyjnym SENT[...], do firmy zostało przekazane wezwanie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu: [...], w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niewykonania obowiązku stawiennictwa się do kontroli. Informacje te zostały podane w języku polskim, angielskim i rosyjskim. Przewoźnik, mimo przekazanej informacji, nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu. Z akt sprawy wynika (odczyty z kamer ANPRS - Automatyczny System Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych), że środek transportu o numerach rejestracyjnych [...]/[...] wjechał do Polski 23 maja i wyjechał na Litwę 24 maja 2023 r.

Ponadto w wyniku analizy systemu monitorowania przewozu stwierdzono, że do rejestru SENT nie były przekazywane dane geolokalizacyjne o aktualnym położeniu zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...]/[...] na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. W związku z tym w dniu 31 lipca 2023 r. sporządzono protokół z kontroli nr 318000-313010-OC8.5063.112.2023 opisujący stwierdzone nieprawidłowości. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. nr 318000-COC3.4823.201.2023.GB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów SENT[...] oraz dopuścił jako dowód w sprawie ww. protokół z kontroli nr 318000-313010-OC8.5063.68.2023 wraz z dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania kontrolnego.

3. Pismem z 13 października 2023 r. spółka wskazała, że przedmiotem transportu była odzież używana, a nie odpad. Wskazała, że przewożony towar, odzież używana, nie podlega zgłoszeniu SENT. W dokumencie CMR oraz rachunku znajduje się informacja, że przewożony towar - odzież nie jest odpadem, jest czysta. Dodatkowo podała, że na rachunku jest informacja o treści "towary tekstylne i odzieżowe wolne od odpadów i pozostałości materiałów odpadowych w rozumieniu rozporządzenia UE 259/93 czyste z gospodarstw domowych z Niemiec Region J.". Według spółki, przedmiotowa odzież była posegregowana, czysta i dalej sprzedawana.

4. DIAS wyjaśnił, że to przewoźnik, będący jednocześnie podmiotem wysyłającym, samodzielnie dokonał zgłoszenia przewozu do rejestru monitorowania przewozów SENT. W zgłoszeniu tym zadeklarował, że przedmiotem przewozu będą odpady oraz przedstawił Aneks VII - informację towarzyszącą przemieszczaniu odpadów. W transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, w przypadku gdy wysyłający dołączy do transportu Załącznik VII, uznać należy za wyrażenie woli przez wysyłającego o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Co do zasady zakłada się bowiem, że jeśli posiadacz odpadów deklaruje chęć pozbycia się przedmiotu, a ponadto nadaje mu określony tryb informujący o dokonywaniu transgranicznego przemieszczania odpadów określony przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, wówczas przedmiot zyskuję status odpadu, nawet jeśli jego stan wskazuje, że nadaje się on do wykorzystania do celu w jakim został wyprodukowany. W treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazaniu go do procesu przetworzenia. Tym samym posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, do celu innego niż został wyprodukowany. Z wypełnionego przez firmę A. GmbH Załącznika VII, w którym wskazano dane tożsame z danymi zawartymi w spornym zgłoszeniu wynika, że przedmiotem transgranicznego przewozu odpadów były odpady (wskazane zgodnie z Konwencją Bazylejską) jako B 30 30 - odpady tekstylne. W dokumencie wskazano także inny kod odpadów National Code CER 20 01 10, tj. odzież.

Organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 z późń. zm., dalej: "ustawa o SENT"). Podał, że w przedmiotowej sprawie podmiot wysyłający, będący jednocześnie przewoźnikiem dokonywał przewozu towarów za zgłoszeniem SENT[...] środkiem transportu oznaczonym tabliczką z literą "A", przewidziany do transportu odpadów - zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. poz. 1742) - tablica koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm (§ 10 ust. 1 rozporządzenia).

Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora GPS: M23-AM786Z-3 organ zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, że przewóz towaru pojazdem o nr rej. [...]/[...] przez terytorium Polski za zgłoszeniem SENT[...] został zrealizowany. Przewoźnik rozpoczął przewóz 23 maja i wyjechał na Litwę 24 maja 2023 r. Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów nr C1RF.DSC3-2.044.1086.2023.FCMH z 15 września 2023 r. wynika, że lokalizator M23-AM78GZ-3 został aktywowany w systemie SENT GEO w dniu 18 kwietnia 2023 r. W okresie przypisania do zgłoszenia SENT[...] lokalizator nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Ponadto w badanym, okresie, tj. od 23 maja 2023 r. do 6 czerwca 2023 r. nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu, a przewoźnik nie zgłaszał problemów w jego działaniu. Zgodnie z zapisami ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy objętej zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie do systemu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka objętego tym zgłoszeniem.

Organ wyjaśnił, że kierowca jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia, poprzez stronę internetową https:/puesc.gov.pl, ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS

W ocenie organu odwoławczego, brak przekazywanie do systemu SENT GEO aktualnych danych geolokalizacyjnych środka objętego spornym zgłoszeniem - nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności. To przewoźnik wykonujący przewóz drogowy "towarów wrażliwych", których transport odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy, powinien zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w powyższym zakresie. Powinien przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, w tym dotyczące przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO, aby sprostać tym wymaganiom. Zarówno kierowca jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia, poprze stronę internetową https://puesc.gov.pl/ ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Wobec powyższego DIAS uznał, że gdyby przewoźnik przy dochowaniu należytej staranności przy wykonywaniu przewozu - sprawdził działanie urządzenia o M23-AM78GZ-3 na trasie przewozu przez terytorium Polski, mógłby odpowiednio zareagować, np. poprzez skorzystanie z infolinii KAS i nie doprowadzić do zaistnienia nieprawidłowości.

Organ odwoławczy uznał, że legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w odwołaniu. Na uwagę się zasługuje przede wszystkim wskazywanie, że organ popełnił błąd poprzez przyjęcie, że skarżąca przez terytorium Polski tranzytem przewoziła odzież używaną stanowiącą odpady, podczas gdy przewożony towar nie był odpadem i nie był objęty systemem monitorowania, a co za tym idzie - brak było obowiązku udostępnienia danych z lokalizatora podczas trasy przewozu. Wskazał, że na skutek czynności dokonanych przez samą skarżącą organ miał do czynienia z sytuacją, w której dokonane było zgłoszenia SENT i nadano towarowi kod CN 0005 o nazwie odzież (kod odpadu 200110). Zdaniem organu, gdyby strona skarżąca nie wykonywała przewozu odpadów, to nie posługiwałaby się dedykowanym dla tego rodzaju przewozu dokumentem. W sprawie nie tylko dokonano zgłoszenia SENT, ale także wyposażono kierowcę w załącznik nr VII. Dlatego przyjęto, że w ramach kontrolowanego przewozu strona skarżąca transportowała opady i miała tego świadomość.

Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary DIAS stwierdził, że strona, pomimo prawidłowego wezwania odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Po analizie przepisów i sytuacji skarżącej organ nie stwierdził ani istnienia interesu publicznego, ani ważnego interesu strony do przyznania takiej ulgi. Wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT traci sens uwzględnianie przepisu art. 26 ust.3 ustawy o SENT do przyznania ulgi i badania, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną i czy podmiot jest czy nie jest beneficjentem pomocy de minimis. Przepis ten stosuje się jedynie w przypadku stwierdzenia ważnego interesu strony lub interesu publicznego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

5. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie:

1) prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 120, art. 121, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p.") w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych, z całkowitym pominięciem przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji transportowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów ww. ustawy powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, podczas gdy niniejszy przypadek, wbrew twierdzeniom organu winien być taktowany nadzwyczajnie, bowiem organ miał poważne wątpliwości co do charakteru przewożonego materiału, a finalnie i tak błędnie go zakwalifikował, jako odpady, co więcej transport był cały czas monitorowany poprzez system E-TOLL. Tym samym niewątpliwie nie zaistniało niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia z tytułu nielegalnego handlu towarów wrażliwych. W konsekwencji nieuzasadnione w niniejszym przypadku jest nakładanie sankcji na stronę skarżącą, co więcej sankcji w wysokości, która stanowi niewspółmierne obciążenie, które doprowadzić może do jej niewypłacalności. Postępowanie organu II instancji w przedmiotowej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego;

b. art. 187 § 1 i art. 191 § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez stronnicze przyjęcie, iż strona skarżąca transportowała odpady i winna być obciążona sankcją pieniężną, podczas gdy inne kontrole tożsamego towaru jednoznacznie potwierdzały, że przewożony towar to odzież używana, niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych i w ramach prowadzonego transportu nie ma jakichkolwiek nieprawidłowości i podstaw do nałożenia kar pieniężnych na spółkę;

2) prawa materialnego:

a. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, dalej: "ustawa o odpadach"), który stanowi, że odpad to każda substancja lub przedmiot, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do którego pozbycia się jest obowiązany, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że strona skarżąca przewoziła odpady, podczas gdy przedmiotem transportu była odzież używana, niestanowiąca odpadów;

b. art. 10a ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, który stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, poprzez

(a) błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT[...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem oraz nałożenia kary w wysokości 10.000 zł, podczas gdy nie było podstaw do przyjęcia iż taki obowiązek ciążył na przewoźniku. Albowiem przewożony towar, to odzież używana niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych;

(b) poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że rejestracja w SENT determinuje obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych. Niewątpliwie transport przedmiotowego towaru nie podlegał rejestracji SENT, a w konsekwencji na przewoźniku nie ciążył obowiązek przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych. Samo omyłkowe zgłoszenie do systemu SENT nie może rodzić automatycznego nałożenia kary pieniężnej z uwagi na rzekome nieprzekazywanie aktualnych danych geołokalizayjnych. To charakter przewożonego towaru determinuje obowiązek poddania monitorowania transportu;

c. art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy o SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca była obowiązana do przedstawienia środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego położonym najbliżej miejsca zakończenia przewozu - [...], celem przeprowadzenia kontroli przewozu towarów, w sytuacji gdy towar objęty transportem nie podlegał zgłoszeniu w systemie SENT, a więc nie podlegał obowiązkowi przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celnoskarbowego, w związku z tym nie zachodzą przesłanki do zastosowania kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT;

d. art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary oraz utrzymanie zastosowania środka nieproporcjonalnego do sytuacji, wbrew celowi dla których uchwalono przepisy ustawy SENT, ale również w oderwaniu od obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która niewątpliwie rzutuje na kondycję finansową strony skarżącej.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji NPUCS i umorzenie postępowania oraz przyznanie na jej rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto spółka wniosła o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów: listy płac - marzec 2023 wraz z tłumaczeniem na język polski oraz zestawienia rocznego (przegląd rocznego) 2023 wraz z tłumaczeniem na język polski - na potwierdzenie faktu aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, ilości zatrudnianych pracowników i wysokich kosztów z tym związanych, innych, stałych kosztów, aktualnego wyniku ekonomicznego działalności gospodarczej spółki.

6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Według art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy o SENT, jeśli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze (art. 12a ust. 2 ustawy o SENT). Przepis art. 12a ust. 3 ustawy o SENT stanowi, że w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20.000 zł.

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator.

Zgodnie natomiast z treścią art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

5. W rozpoznawanej sprawie nie pozostaje sporne to, że przewoźnik nie zastosował się do nakazów ustawy. Podmiot wysyłający, będący jednocześnie przewoźnikiem, dokonywał przewozu towarów za zgłoszeniem SENT[...] środkiem transportu oznaczonym tabliczką z literą "A", przewidziany do transportu odpadów - zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Co więcej, tak oznaczony środek transportu opuścił terytorium Polski przez dawne przejście graniczne Budzisko-Kalwaria (Kalvarija) to jest przez miejsce wyznaczone do kontroli przedmiotowego przewozu (Budzisko 11). Wykonanie przez skarżącą nałożonego obowiązku nie wiązałoby się więc z poniesieniem jakichkolwiek dodatkowych kosztów.

Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora GPS: M23-AM78GZ-3 organ zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, że przewóz towaru pojazdem o nr rej. [...]/[...] przez terytorium Polski za zgłoszeniem SENT[...] został zrealizowany. Przewoźnik rozpoczął przewóz w dniu 23 maja i wyjechał na Litwę 24 maja 2023 r.

Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów z 15 września 2023 r. wynika, że że lokalizator M23-AM78GZ-3 został aktywowany w systemie SENT GEO w dniu 18.04.2023 r. W okresie przypisania do zgłoszenia SENT[...] lokalizator nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Ponadto w badanym, okresie, tj. od 23 maja 2023 r. do 6 czerwca 2023 r. nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu a przewoźnik nie zgłaszał problemów w jego działaniu.

Organ prawidłowo wywiódł, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie działającym na rynku odpadów, w tym na rynku polskim. A. GmbH jest zarejestrowana w elektronicznym rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (Rejestr BDO), o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.). Skarżąca jest zarejestrowana w Rejestrze BDO jako podmiot transportujący odpady, w tym odpady o kodzie odpadu 200110 (odzież). To skarżąca zgłosiła przewóz odpadów przez terytorium Polski i nie wykonała ciążących na przewoźniku obowiązków stanowiących następstwo tego zgłoszenia. Co istotne, do momentu rozpoczęcia przewozu przez terytorium Polski skarżąca miała pełną możliwość anulowania zgłoszenia w systemie SENT. Działania takiego należałoby oczekiwać od podmiotu profesjonalnie działającego na rynku odpadów w sytuacji stwierdzenia, że przedmiotem zgłoszenia jest odzież, a nie zadeklarowane pierwotnie odpady.

Bezsporne są ustalenia co do tego, że skarżąca jako przewoźnik przewoziła przez terytorium Polski, z Niemiec na Litwę, towar kod CN 0005 o nazwie odzież używana. Wskazując w dokumentacji na wskazany kod, spółka zadeklarowała jednak przewóz odpadów, których podlegał obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT. Spółka zadeklarowała ten towar do przewozu w systemie i wyposażyła kierowcę w geolokalizator, a także w załącznik nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Jak wskazuje organ, dokument ten jest wystawiany tylko w przypadku przemieszczania określonych odpadów. W dokumencie tym, w pkt 10, wskazano że przedmiotem przewozu był towar oznaczony kodem odpadu CER 20 0110.

Istotne jest, zdaniem sądu, to, że to sama spółka traktowała przewóz jako przewóz odpadów, tak go deklarując. Słusznie wskazuje organ, że gdyby nie dokonywała przewozu odpadów, to nie dokonywałaby zgłoszenia SENT ani nie posługiwałaby się przeznaczonym do tego rodzaju przewozu załącznikiem nr VII.

Deklarując przewożony towar jako odpad strona sama wskazuje na zamiar pozbycia się go, przez co zostaje spełniona definicja odpadu z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez odpad z rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy; dla uznania za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Jeśli zatem spółka zadeklarowała towar jako odpad, to nie sposób wymagać od organów aby badały, czy przewożony towar faktycznie jest odpadem. W pełni wystarczająca staje się w takich sytuacjach deklaracja posiadacza towaru.

W treści załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. W przedmiotowej sprawie w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że przewoźnik świadomie traktował transportowany towar jako odpad. Zgodnie z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i biologiczne procesy przekształcania).

Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku w procesie odzysku m.in. R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 0110 jest sortowanie.

8. Jak zasadnie wywodzi organ, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Ponadto w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany.

Wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem. Pomimo więc faktu, że na międzynarodowym liście przewozowym CMR znajdował się zapis o przewozie tekstyliów i odzieży czystej, wolnej od odpadów i materiałów obcych, to słusznie uznał organ, że wysyłający wystawiając Załącznik VII sam stwierdził, że przewożone towary są odpadem.

9. Podsumowując: wobec wyraźnej deklaracji o przewożeniu odpadów poprzez dokonanie zgłoszenia SENT i wystawienie załącznika VII organy właściwie dokonały kontroli pod kątem wywiązania się spółki z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Nie były przy tym zobowiązane ustalać, czy przewożony towar jest odpadem. Przyjąć należy, że podmiot dokonujący transportu objętego zgłoszeniem SENT jest każdorazowo zobowiązany do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem i nie może się z tego obowiązku zwolnić poprzez twierdzenie post factum, że zgłoszony towar obowiązkowi zgłoszenia nie podlegał. W sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem, czy też nim nie był.

Sąd podziela więc stanowisko organu co do niezasadności zarzutu niewłaściwej kwalifikacji przewożonego towaru. Z kolei twierdzenie, że zgłoszenie transportu do rejestru SENT było omyłkowe, prawidłowo uznano za nieprawdziwe. Spółka, dokonując zgłoszenia SENT, wiedziała o kwalifikacji przewożonego towaru przez podmiot wysyłający, zatem nie można w tym przypadku mówić o omyłce.

Jak już wyżej wykazano, przewóz objęty spornym zgłoszeniem dotyczył przewozu tranzytem przez obszar Polski odpadów w postaci odzieży używanej w ilości 15.116 kg, których przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Przewoźnik mimo obowiązku stawienia się na wezwanie Naczelnika, nie zgłosił się w miejscu wyznaczonym do kontroli, co nie jest sporne. Z treści akt administracyjnych, protokołu kontroli i innych dokumentów wynika, że w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem SENT[...] towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu.

Organ I instancji ustalił ponadto, że dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS: M23-AM786Z-3 nie były przekazywane do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. W tym zakresie obowiązki przewoźnika reguluje wskazany wyżej art. 10a ustawy SENT.

Pomimo uzyskania informacji przez skarżącego: "o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Przewoźnik nie stawił się do kontroli. W związku z powyższym sporządzono protokół nr 318000-313010-OC8.5063.112.2023 opisujący stwierdzone nieprawidłowości.

10. W ocenie Sądu legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w skardze. Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest podstawy do powoływania się przez skarżącego na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator, przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, cała trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Inne podejście musiałoby zmierzać do podważenia samej istoty śledzenia transportu towarów wrażliwych, bowiem w tej sprawie nie występuje uchybienie polegające na dokonaniu błędu w jakichś formalnych danych zgłoszenia SENT, lecz brak możliwości śledzenia transportu. W tym aspekcie obowiązek przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, a w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy go używa. Jedynie gdyby nadzór taki był wykonywany przez skarżącą i w jego wyniku stwierdziłaby ona nieużywanie, czy też niewłaściwe używanie lokalizatora, można by twierdzić, że sytuacja wynikła z wyłącznej nieodpowiedzialności kierującego pojazdem.

Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium RP niweczy realizację jednego z celów ustawy, zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśnić przy tym trzeba, że rejestracja urządzenia służącego do udostępniania danych geolokalizacyjnych w systemie e-TOOL (na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej) jest odrębną konfiguracją względem sytemu SENT, służy innym celom i nie zastępuje systemu geolokalizacyjnego SENT. Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów strony skarżącej prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy, a zatem i jej obowiązywania. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżąca jako przewoźnik podlega karom administracyjnym w łącznej kwocie 30.000 zł, co wynika bezpośrednio z treści wskazanych już wyżej przepisów ustawy o SENT.

11. Przewidziane w przytoczonych przepisach sankcje określa się mianem administracyjnych, co oznacza, że do ich zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją szczegółowo poddano analizie kwestie związane z odstąpieniem od wymierzenia kary zarówno ze względu na interes strony jak i ze względu na interes publiczny. W wyniku oceny zebranego materiału dowodowego zasadnie stwierdzono, że w sprawie nie zaistniały okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, która stanowi zdaniem sądu adekwatną reakcję w niniejszej sprawie i jest proporcjonalna do wagi naruszenia przepisów prawa. Negatywny wpływ powoływanych w skardze czynników, to jest epidemii koronawirusa, inflacji czy wojny w Ukrainie, dotyczy wszystkich podmiotów gospodarczych i nie może stanowić uzasadnienia do zastosowania szczególnych preferencji wobec skarżącej. Nie bez znaczenia w sprawie jest również okoliczność, że sankcjonowany delikt nie był jednorazowy. Skarżąca wielokrotnie dopuszczała się naruszeń polegających na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych pojazdu oraz nieprzedstawieniu do kontroli środków transportu wraz z towarami.

12. Wobec powyższego sąd uznał, że okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób właściwy a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, z zagwarantowaniem stronie czynnego udziału. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nietrafione.

Sąd uznał, że niestawienie się do kontroli uniemożliwiło organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego za zgłoszeniem SENT[...]. Stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Podobnie brak przesyłania danych geolokalizacyjnych na całej trasie objętej tym zgłoszeniem nie pozwoliło na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, jak również uniemożliwiło nadzór nad przewozem odpadów. Brak realnej kontroli nad towarami, które stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego jest sprzeczne z zasadami przyświecającymi we wprowadzeniu do systemu monitorowania takich towarów. Zatem nałożone na firmę A. GmbH kary pieniężne w łącznej wysokości. 30.000 zł są proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia prawa.

13. Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącą) jak i ocenę prawną sprawy, skoncentrowaną na analizie wystąpienia w sprawie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Przepisy ustawy o SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie powinny być przewoźnikowi znane. Stwierdzone naruszenia nie stanowią przy tym naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki). Ustalono, że w czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie. Prawidłowo ustalono, że spółka nie wykazała zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

14. Odnosząc się do wniosku skarżącej zawartego w skardze o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów: listy płac - marzec 2023 wraz z tłumaczeniem na język polski oraz zestawienia rocznego (przegląd rocznego) 2023 wraz z tłumaczeniem na język polski - na potwierdzenie faktu aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, ilości zatrudnianych pracowników i wysokich kosztów z tym związanych, innych, stałych kosztów, aktualnego wyniku ekonomicznego działalności gospodarczej spółki. Sąd potraktował te dokumenty jako dowody w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i rozstrzygnął przedmiotową kwestię oddzielnym postanowieniem.

15. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, działając na mocy art. 151 p.p.s.a.