Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 759/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 UST. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1145
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 6 marca 2023 r. nr NWXIV.7581.4.41.2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 listopada 2022 r. nr. [...] po rozpatrzeniu wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w T. Starosta [...]:

1) ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej własność

Spółki K. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej właściciel nieruchomości), oznaczonej jako działka nr 1, obręb ewidencyjny P., gmina T., poprzez udzielnie zezwolenia inwestorowi na założenie i przeprowadzenie gazociągu średniego ciśnienia PE90 mm, w granicach określonych w załączniku graficznym nr 1 - stanowiącym integralną część decyzji tj. mapie do celów prawnych, która obrazuje położenie projektowanej sieci gazowej i powierzchnię 0,0096 ha części nieruchomości niezbędnej do trwałego ograniczenia,

2) zobowiązał inwestora do przywrócenia opisanej powyżej części nieruchomości do stanu sprzed inwestycji tj. stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu na niej wskazanych urządzeń infrastruktury gazowej,

3) zapłacenie ewentualnego odszkodowania, gdy przywrócenie stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności,

4) wskazał, że jeżeli założenie i przeprowadzenie na niej gazociągu średniego ciśnienia uniemożliwi właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z opisanej powyżej części nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym wykorzystywaniem, to właściciel będzie mógł żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, nabył przedmiotową nieruchomość w drodze umowy, na rzecz Skarbu Państwa,

5) zobowiązał właściciela nieruchomości do udostępnienia jej w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii położonych na niej urządzeń gazociągu średniego ciśnienia.

W uzasadnieniu wskazano, że inwestor pismem z dnia 12 lipca wystąpił do organu o ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości opisanej jako działki nr 1, obręb ewidencyjny P., poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie części przedmiotowej nieruchomości, celem założenia i przeprowadzenia przewodów/urządzeń służących do dystrybucji gazu ziemnego tj. gazociągu średniego ciśnienia PE90 mm. Spółka zamierza realizować inwestycję polegającą na

gazyfikacji części miejscowości P., poprzez stworzenie mieszkańcom warunków do poboru gazu z głównej magistrali średniego ciśnienia, która ma charakter celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak ustalił organ planowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów zainwestowanych i rozwojowych sołectwa P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia [...] r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] poz. [...], zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] poz. [...], gdzie przedmiotowa nieruchomość opisana jest następującymi symbolami:

- 8RP tereny upraw rolnych (Uchwała nr [...])

- O1Z1/2, KX - droga zbiorcza (Uchwała nr [...]).

W § 7 Uchwały nr [...] wskazane jest, że: "na terenach, o których mowa w § 1 ust. 1, dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, [...]. " Definicja infrastruktury technicznej zawarta jest zaś w § 9 pkt. 6) planu, gdzie wskazano że: "ilekroć w dalszych przepisach niniejszej uchwały jest mowa o: sieciach infrastruktury technicznej - należy przez to zrozumieć sieci wodociągowe, kolektory sanitarne i deszczowe, linie elektroenergetyczne, gazociągi [...] - wraz z urządzeniami i obiektami budowlanymi związanymi z nimi technologicznie i niezbędnymi do ich funkcjonowania".

W dalszej treści opisu planu miejscowego, (rozdział 2, pkt. 3 tereny upraw rolnych) wskazano, że, na terenach o symbolu m.in. 8RP dopuszczalna jest "realizacja sieci infrastruktury technicznej". Natomiast w zapisach rozdziału 10 (Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej) dopuszczono obsługę infrastruktury technicznej w zakresie zaopatrzenia w gaz.

Uchwała nr [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje (§ 3 ust. 1), że w przypadku terenów przeznaczonych pod drogi zbiorcze "dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej [...]".

Jak stwierdził organ w sprawie inwestor prowadził rokowania z właścicielem nieruchomości w celu uzyskania zgody na realizację przedsięwzięcia. Z pierwszą taką propozycją inwestor wystąpił dnia 7 maja 2019 r. Następnie została przeprowadzona rozmowa telefoniczna z pracownicą właściciela nieruchomości (25 września 2019 r.). Dnia 29 września 2019 r. propozycja zawarcia ugody, wraz z operatem szacunkowym została przesłana do właściciela nieruchomości. Ten ostatni na złożone propozycje nie odpowiedział.

Kolejne zaproszenie do rokowań, wraz z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości, w celu realizacji inwestycji celu publicznego nastąpiło pismem z dnia 2 listopada 2021 r. Zaproponowano tam ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem i jednocześnie inwestor ponowił prośbę o ustosunkowanie się do wcześniejszej złożonej propozycji. Ponowienie zaproszenia do rokowań nastąpiło dnia 9 grudnia 2021 r.

Pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. właściciel nieruchomości oświadczył, że nie jest zainteresowany propozycjami inwestora. Jednakże kolejnym pismem, z dnia 25 marca 2022 r. wyraził zainteresowanie rokowaniami. W związku z powyższym inwestor ponowił swoją ofertę (pismem z dnia 7 czerwca 2022 r.). Nie doszło jednak do rozmów w tym zakresie, gdyż właściciel nieruchomości uznał, że konieczne jest uprzednie sporządzenie ekspertyz oddziaływania gazociągu na uprawy rolne.

Już po wszczęciu postępowania, dnia 26 września 2022 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna. W jej trakcie inwestor zaproponował właścicielowi nieruchomości kwotę 7 200,00 zł łącznie dla ustanowienia służebności przesyłu projektowanej i obecnie posadowionej infrastruktury gazowej na przedmiotowej działce. Dodatkowo zaproponowano kwotę 2 800,00 zł.

W trakcie rozprawy właściciel nieruchomości zakwestionował przebieg gazociągu. Organ zwrócił się w związku z tym do jego projektanta o zajęcie stanowiska w sprawie wyboru najkorzystniejszego rozwiązania wpięcia do istniejącej infrastruktury sieci gazowej oraz uzasadnienia wyboru działki nr 1, obręb ewidencyjny P. W odpowiedzi na w/w uwagi, projektant pismem z dnia 27 września 2022 r. wskazał, że o wyborze trasy projektowanego gazociągu zadecydował aspekt ekonomiczny w związku z już istniejącym gazociągiem na działce nr 1, obręb ewidencyjny P. Projektant w piśmie wskazał również, że celem inwestora jest zapewnienie dostaw gazu dla mieszkańców sołectwa P. trasą możliwie najkrótszą i najbardziej ekonomiczną co w tym przypadku miało miejsce.

Pismem z dnia 7 października 2022 r. inwestor poinformował organ o jeszcze jednej próbie podjęcia rokowań w sprawie, jednakże właściciel nie ruchomości (prezes spółki) oświadczył, że oczekuje kwoty 100 000 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe Starosta [...] uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Zarzucił organowi I instancji naruszenie:

1) art. 112 ust. 1 oraz art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji wywłaszczeniowej niezgodnie z planem miejscowym, dla nieruchomości, która nie jest położona na obszarach przeznaczonych w planie miejscowym na cele publiczne;

2) art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez dokonanie wywłaszczenia bez rozpatrzenia innych możliwych sposobów realizacji celu publicznego;

3) art. 124 ust. 3 poprzez wydanie decyzji bez uprzednich rokowań z właścicielem nieruchomości;

4) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznał, że zarówno ustalenia Starosty [...], jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. W sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania stwierdził, że:

- nie ulega wątpliwości, że przedsięwzięcie opisane we wniosku inicjującym postępowanie w badanej sprawie zakwalifikować należy jako inwestycję celu publicznego. Obejmuje ona założenie i przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia PE 90 mm służącej do zapewnienia ciągłości dostaw paliwa gazowego do mieszkańców sołectwa P.. Włączenie projektowanego odcinka sieci gazowej przewiduje się do już istniejącej, wykonanej w 2021 r. poprzez specjalne przygotowane do tego celu odgałęzienie. Długość projektowanego przewodu PE o średnicy 90 mm przewidziana do ułożenia na nieruchomości objętej wnioskiem wynosi 0,0096 ha. Trasa projektowanego gazociągu została przedstawiona również na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji Starosty. Przedsięwzięcie mieści się w katalogu wskazanym w art. 6 pkt 2 ustawy,

- spełniona została przesłanka przeprowadzonych rokowań z właścicielem nieruchomości Z materiału dowodowego wynika bowiem, że inwestor podjął działanie mające na celu pozyskanie zgody na zaprojektowanie i wykonanie sieci gazowej na działce numer 1, ponadto Starosta aby przyśpieszyć przeprowadzenie postępowania, a także umożliwić stronom uzgodnienie Interesów zainicjował rozprawę administracyjną, która odbyła się 26 września 2022 r., jednakże rokowania z właścicielem nieruchomości zakończyły się niepowodzeniem.,

- inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zainwestowanych i rozwojowych sołectwa P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta T. nr [...] z [...] r., zmienionym uchwałą nr [...] z [...] r. (dalej: plan). Zgodnie z wypisem i wyrysem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzonym 6 kwietnia 2022 r. ww. nieruchomość położona jest w obrębie ewidencyjnym P. (0011) i jest oznaczona symbolami: 8 RP - tereny upraw rolnych (uchwała nr [...]) oraz, KX - droga zbiorcza, ciągi piesze i rowerowe w liniach rozgraniczających drogi (uchwała nr [...]). W myśl § 10 pkt 3 planu dla terenów oznaczonych symbolem RP podstawowym przeznaczeniem jest (1) utrzymanie istniejących pól uprawnych, (2) realizacja sieci infrastruktury technicznej. Natomiast zgodnie z § 9 pkt 6 tego planu, poprzez sieci infrastruktury technicznej należy rozumieć "sieci wodociągowe, kolektory sanitarne i deszczowe, linie elektroenergetyczne, gazociągi, ciepłociągi i linie teletechniczne - wraz z urządzeniami i obiektami budowlanymi związanymi z nimi technologicznie i niezbędnymi do ich funkcjonowania", dodatkowo plan reguluje również zasady uzbrojenia terenu w § 20 pkt 3, w którym stwierdza się, że "dopuszcza się budowę, a także zmiany przebiegu lub likwidację istniejących (uwidocznionych i nieuwidocznionych na rysunku zmiany planu) sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz lokalizację nowych (w tym również nieuwidocznionych na rysunku zmiany planu) ". Zgodnie z zapisami uchwały Rady Miasta T. [...] z [...] r. dla terenów dróg zbiorczych oznaczonych symbolem Z § 3 pkt 3 ww. uchwały dopuszcza "lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej", dodatkowo § 25 planu precyzyjnie określa przeznaczenie terenu oraz warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, gdzie wskazano jako przeznaczenie uzupełniające ciągi uzbrojenia terenu. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewoda Śląski podziela ocenę Starosty, iż w stanie kontrolowanej sprawy zawarte w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym ograniczenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 ustawy przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu, albowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną.

Wojewoda Śląski podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 124 ustawy z istoty narusza interes właściciela nieruchomości, ograniczając sposób korzystania z niej, albowiem jest to rozstrzygnięcie organu administracji publicznej ograniczające prawo własności, którego wydanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizację inwestycji celu publicznego, a więc takich inwestycji, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania zarzucił organowi II instancji naruszenie:

1) art. 112 ust. 1 oraz art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji wywłaszczeniowej wydanej niezgodnie z planem miejscowym, dla nieruchomości, która nie jest położona na obszarach przeznaczonych w planie miejscowym na cele publiczne;

2) art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji wywłaszczeniowej dokonanej bez uwzględnienia konieczności rozpatrzenia innych możliwych sposobów realizacji celu publicznego;

3) art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji wywłaszczeniowej bez uwzględnienia konieczności uprzednich rokowań z właścicielem nieruchomości;

4) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

5) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz kierowania się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

6) art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

7) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niezapewnieniu mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu zarzucono lekceważenie i ignorowanie przez organ II instancji utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, przytaczanego przez właściciela nieruchomości. Odrzucając powyższe orzecznictwo, organ niejako "zapomina", że w ramach swoich kompetencji decyzyjnych jest zobowiązany, zgodnie z tym samym art. 8 § 1 k.p.a., do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Takiej nadrzędnej zasadzie budzenia zaufania z pewnością nie służy arbitralne podważanie utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym zwłaszcza Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odniesieniu do kwestii rokowań prowadzonych przez inwestora i właściciela nieruchomości, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ odwoławczy całkowicie zignorował kluczowy zarzut strony skarżącej dotyczący faktu, że korespondencja między stronami, na którą powołuje się organ odwoławczy, nie dotyczyła ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, lecz ewentualnego ustanowienia służebności przesyłu. W związku z powyższym, korespondencji tej nie można uznać jako negocjacji, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.. tj. poprzedzających wydanie decyzji ograniczającej prawo własności nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonych rokowań powinna być zawarta umowa o udostępnienie nieruchomości w celu zrealizowania określonej inwestycji, w której to umowie powinny znaleźć się wszystkie warunki dotyczące rozmiaru i terminu zajęcia nieruchomości oraz rozliczeń odszkodowawczych związanych z realizacją tej umowy. Bezskuteczność przeprowadzonych rokowań powinna być stwierdzona na piśmie, w formie protokołu podpisanego przez strony uczestniczące w rokowaniach, a w przypadku odmowy podpisania takiego protokołu - przez podmiot, którego prawo ma być ograniczone, fakt ten powinien być stwierdzony w protokole.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji, strona skarżąca podnosiła, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z niej, nie jest położona na obszarach przeznaczonych w planie miejscowym na cele publiczne. Powoływane przez organ pierwszej instancji zapisy planu miejscowego ogólnie dopuszczające na terenach oznaczonych symbolem 8RP lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, w żadnym razie nie można uznać jako spełniającą ustawową przesłankę przeznaczenia na cele publiczne. Tym samym decyzja narusza art. 112 ust. 1 oraz art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które wskazują, że decyzja musi być zgodna z planem miejscowym, a nieruchomość musi być położona na obszarach przeznaczonych w planie miejscowym na określony cel publiczny.

Powoływany przez organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa P. nie zawiera jakichkolwiek zapisów dla nieruchomości objętej decyzją co do przeznaczenia tej nieruchomości na konkretny ceł publiczny, jakim jest budowa gazociągu. Zapisy planu nie wskazują, że na tym terenie ma być realizowana inwestycja publiczna polegająca na budowie gazociągu oraz nie wskazują przebiegu tego rodzaju inwestycji publicznej. Ogólny zapis o możliwości lokalizacji na terenach 8RP sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, do których mogą należeć m.in. sieci wodociągowe, kolektory sanitarne, linie elektroenergetyczne i gazociągi, w żadnym razie nie można uznać za konkretny cel publiczny, na realizację którego nieruchomość jest przeznaczona.

Skarżący podniósł również, że w uzasadnieniu do decyzji wywłaszczającej Starosta [...] nie przedstawił analizy innych sposobów realizacji celu publicznego, do czego był zobligowany przepisem art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W szczególności organ nie odniósł się do możliwości budowy gazociągu na innych terenach, zwłaszcza należących do samego organu jako Starosty [...], będącego przedstawicielem Skarbu Państwa.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 – dalej "u.g.n.) "starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Ustawodawca umożliwił przymusowo - a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy nie wyraża on na to zgody. Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego".

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.;

2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;

3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Rozstrzygana sprawa dotyczy zamierzenia polegającego na założeniu i przeprowadzeniu gazociągu średniego ciśnienia PE90 mm w celu gazyfikacji części miejscowości P. Inwestycja ta spełnia kryteria uznania za cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Stanowi bowiem budowę i utrzymanie "ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Jednocześnie warto zaznaczyć, że przedsięwzięcie to ma służyć nie inwestorowi, ale społeczności lokalnej.

Zamierzenie będące przedmiotem postępowania jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego. Ten ostatni, na całym wskazanym obszarze planu dopuszcza lokalizację i utrzymanie infrastruktury technicznej. Tę ostatnią definiuje zaś jako ( § 9 pkt 6 planu) jako "sieci wodociągowe, kolektory sanitarne i deszczowe, linie elektroenergetyczne, gazociągi, ciepłociągi i linie teletechniczne - wraz z urządzeniami i obiektami budowlanymi związanymi z nimi technologicznie i niezbędnymi do ich funkcjonowania". Nie ma racji skarżący, iż plan miejscowy powinien przewidywać konkretne miejsca realizacji tego typu inwestycji celu publicznego. W praktyce uniemożliwiałoby to realizację tego typu zamierzeń. Jak należy rozumieć stanowisko właściciela nieruchomości, takie przeznaczenie miałoby charakter "podstawowego". Regulacja w tym zakresie jest zupełnie inna. Posadowienie infrastruktury zasadniczo nie zmienia przeznaczenia podstawowego nieruchomości. Jak w analizowanej sprawie przeznaczeniem nieruchomości skarżącego dalej będzie uprawa roli i drogi. Możliwe jest jednak przeprowadzenie tam określonych elementów infrastruktury. Najlepiej ten problem przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2024 r. (I OSK 1082/21 -przytoczone orzeczenia za CBOSA) wskazując, że "treść art. 15 u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje na elementy, które powinny być określone w planie obowiązkowo - wymienione w ust. 2 - oraz elementy, które określa się "w zależności od potrzeb" - wymienione w ust. 3. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p. do tych elementów planu należy określenie granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym lub znaczeniu ponadlokalnym. Powyższy przepis odnosi się jedynie do określenia granic terenów inwestycji celu publicznego. Nie jest natomiast wymagane precyzyjne oznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu. Logicznym jest bowiem, że w momencie uchwalania planu organ nie dysponuje wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji. Dopiero decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna ściśle określać ograniczenia praw do nieruchomości mając na uwadze szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora. Wówczas dokonuje się konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości w granicach, w tym także przestrzennych, w których akty planistyczne przewidziały możliwość realizacji inwestycji celu publicznego. W tym zawiera się wypełnienie normy prawnej art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. wymagającej zgodności ograniczenia prawa do nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego".

W konsekwencji należy uznać, że postępowanie organów administracji w tym zakresie było prawidłowe a zarzut skargi określony cyfrą 1 za nieuzasadniony.

W sprawie były przeprowadzone rokowania, o czym świadczy treść akt administracyjnych. Inwestor wielokrotnie proponował przeprowadzenie rokowań i ustanowienie odpowiedniej służebności. Pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. właściciel nieruchomości oświadczył, że nie jest zainteresowany propozycjami inwestora. Co prawda kolejnym pismem, z dnia 25 marca 2022 r. wyraził zainteresowanie rokowaniami. W związku z powyższym inwestor ponowił swoją ofertę (pismem z dnia 7 czerwca 2022 r.), jednakże na tym etapie praktycznie do nich nie doszło, gdyż uznał, że konieczne jest uprzednie sporządzenie ekspertyz oddziaływania gazociągu na uprawy rolne.

Do rokowań w praktyce doszło w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej dnia 26 września 2022 r. Wówczas właścicielowi została zaproponowana, za ograniczenie prawa własności łącznie kwota 10 000 zł. Należy mieć świadomość, że chodzi tu o ograniczenie prawa własności nieruchomości o powierzchni 96 m2. Ostatecznie właściciel nieruchomości uznał, że wyrazi zgodę na ograniczenie prawa własności wskazanej wyżej powierzchni za kwotę 100 000 zł. Oczywistym jest, że taka oferta nie mogła zostać przez inwestora przyjęta, ze względu na wysokość wynagrodzenia (odszkodowania).

Tu należy jeszcze zwrócić uwagę, że właściciel nieruchomości uważa, że prowadzone rokowania dotyczyły nie ograniczenia korzystania z nieruchomości, lecz ewentualnego ustanowienia służebności przesyłu. Ustanowienie służebności przesyłu powoduje, że nieruchomość na której są lub w przyszłości znajdą się urządzenia przesyłowe lub która może być wykorzystywana w inny sposób w celu eksploatacji tych urządzeń obciążona zostaje specjalnym ograniczonym prawem rzeczowym. Następuje tu zatem ograniczenie prawa własności.

Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że w sprawie toczyły się rokowania, które nie zakończyły się powodzeniem. Tym samym zarzut skargi oznaczony cyfrą 3 za nieuzasadniony.

O przebiegu infrastruktury liniowej decyduje inwestor i ta kwestia nie podlega zasadniczo ocenie organów prowadzących postępowanie w trybie art. 124 u.g.n. W rozstrzyganej sprawie wezwano jednak projektanta do uzasadnienia przyjętej lokalizacji. Ten ostatni wskazał (w piśmie z dnia 27 września 2022 r.), że o wyborze trasy projektowanego gazociągu zadecydował aspekt ekonomiczny w związku z już istniejącym gazociągiem na działce nr 1, obręb ewidencyjny P. W ocenie Sądu jest to stanowisko uzasadnione i zarzut skargi oznaczony cyfrą 2 należy uznać za niezasadny.

W skardze podniesiono również szereg zarzutów formalnych dotyczących naruszenia art. 7 k.p.a. (poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), art. art. 8 § 1 k.p.a. (poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz kierowania się zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania), art. 9 k.p.a. (poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i art. 10 § 1 k.p.a. (poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niezapewnieniu mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań). W ocenie Sądu skarżący nie wykazał skuteczne, że przepisy powyższe w sprawie zostały naruszone. Bez wątpienia organy nie zgodziły się z częścią twierdzeń obecnie skarżącego. Uzasadniły jednak swoje stanowisko w oparciu o stan faktyczny oraz przepisy obowiązującego prawa. Jednocześnie nie sposób dostrzec w postępowaniu braków w zakresie informowania skarżącego o prawnych i faktycznych okolicznościach sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.