Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2847/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.), w pkt I potwierdził H. Z. (w udziale wynoszącym 3/4) i M. J. (w udziale wynoszącym 1/4) prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H. Z. i S. J. nieruchomości w postaci majątku H. z uroczyskami P. i R., położonych w powiecie s., województwo n., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w tym [...] ha ziemi ornej, [...] ha gruntów leśnych, [...] ha łąki, [...] ha pastwisk, [...] ha wód, [...] ha dróg, [...] ha siedliska z: domem drewnianym, nowym domem modrzewiowym, krytym blachą miedzianą, podpiwniczonym, jednopiętrowym, ze strychem, 10-pokojowym, z kuchnią i łazienką, z drewnianymi podłogami i boazerią modrzewiową, z dwoma stodołami drewnianymi o wymiarach 40 m x 20 m, oborą murowaną na 100 krów i 6 koni z chlewem, spichlerzem z kamienia o wymiarach 20 m x 20 m, dwukondygnacyjnym i głęboką studnią; w pkt II stwierdził, że zwaloryzowana wartość nieruchomości wymienionej w pkt I wynosi [...] zł, w pkt III obliczył prawo do rekompensaty na kwotę [...] zł, w pkt IV poinformował, że realizacja prawa do rekompensaty nastąpi w formie świadczenia pieniężnego płatnego przelewem na rachunek bankowy wskazany przez strony postępowania, zaś w pkt V odmówił H. Z. i M. J. potwierdzenia prawa do rekompensaty w pozostałym zakresie, tj. za drzewostan lasu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły H. Z. i M. J., zaskarżając ją w zakresie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za drzewostan lasu, a więc w zakresie pkt V.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r., wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1207/13, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że

odwołanie H. Z. i M. J. nie dotyczyło całości decyzji Wojewody [...], a jedynie jej pkt V, tj. części dotyczącej odmowy potwierdzenia skarżącym prawa do rekompensaty za drzewostan lasu. W konsekwencji decyzja ta w pozostałej części tj. pkt I - IV (dotyczącym przyznania skarżącym prawa do rekompensaty) stała się ostateczna z upływem 14 dni od dnia doręczenia jej stronom postępowania. Zaskarżona decyzja w części, w której organ odwoławczy uchylił pkt I-IV decyzji organu I instancji, została zatem wydana z naruszeniem art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.)

Następnie Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] ([...]) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w zaskarżonym zakresie, tj. w pkt V i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy nakazał Wojewodzie [...], aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie wieku i rodzaju drzewostanu wchodzącego w skład lasu znajdującego się na terenie majątku H.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], odmówił A. Z., M. Z. (następcom prawnym H. Z.) i A. S. (następcy prawnej S. J.) potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w postaci drzewostanu na gruncie leśnym o pow. [...] ha wchodzącym w skład majątku H. z uroczyskami P. i R. W uzasadnieniu organ stwierdził, że będący właścicielem nieruchomości w dniu [...] września 1939 r. B. J. zmarł w dniu [...] grudnia 1939 r., co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., ponieważ właściciel nieruchomości nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić.

Od tej decyzji A. Z. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że właścicielem nieruchomości przed wybuchem drugiej wojny światowej był J. J., który zmarł w kwietniu 1940 r. w K. i był stale zamieszkały w majątku H. Powyższe oznacza, że właściciel nieruchomości nie opuścił byłego terytorium RP, a także nie powrócił na obecne terytorium RP z przyczyn związanych z wybuchem drugiej wojny światowej. Poprzednik prawny stron postępowania nie spełnił więc przesłanki określonej w art. 2 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Z przepisów tych wynika bowiem, że jednym z warunków nabycia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest opuszczenie byłego terytorium RP lub niemożność powrotu na to terytorium z przyczyn, o których mowa w art. 1. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 ustawy, przesłanka opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest spełniona wtedy, gdy właściciel nieruchomości utracił do niej prawo w następstwie wypędzenia z byłego terytorium RP lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na podstawie wymienionych w tym przepisie aktów. Przepis ten stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium RP. W ocenie organu, przesłanki określone w art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. odnoszą się wyłącznie do osób fizycznych, które w dniu 1 września 1939 r. były właścicielami nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP.

Minister powołał się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że przedwojenny właściciel nieruchomości, która położona była poza obecnymi granicami RP, a w granicach przedwojennego Państwa Polskiego, aby otrzymać rekompensatę zobowiązany był do powrotu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba, która nie opuściła byłego terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r. i nie powróciła na obecne terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r. lub opuściła byłe terytorium RP w ww. okolicznościach, a na nie powróciła z przyczyn związanych z wybuchem drugiej wojny światowej, nie była uprawniona do prawa do rekompensaty, a zatem również jej następcy prawni nie mogą otrzymać takiego prawa.

A. Z. złożył na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że postępowanie zostało w części załatwione ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., w której potwierdzono H. Z. i M. J. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H. Z. i S. J. nieruchomości w postaci majątku H. z uroczyskami P. i R., o powierzchni [...] ha.

W świetle zebranych w sprawie dokumentów oczywiste było, że właścicielami nieruchomości od stycznia 1940 r. byli: H. J. (później po mężu Z.) i jej brat S. J. Oboje w dniu [...] września 1939 r. byli obywatelami Polski, zamieszkiwali w dniu [...] września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w majątku H. i opuścili byłe terytorium RP do Polski powojennej, mając dalej obywatelstwo polskie, a więc spełniali wszystkie przesłanki wymienione w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. w części niedotyczącej drzewostanu jest ostateczna, prawomocna i została wykonana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, podnosząc, że okoliczność, iż mieszkający na terenie nieruchomości członek rodziny stał się właścicielem w czasie trwania wojny pozostaje bez znaczenia dla prawa dla rekompensaty, o ile spełnia on warunki przewidziane w art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w zaskarżonej decyzji organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i w konsekwencji niezasadnie utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą A. Z., M. Z. i A. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty za drzewostan lasu.

Zgodnie z art. 2 cyt. ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił byłe terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie. W art. 1 ustawy wskazano, że uzyskanie prawa do rekompensaty może nastąpić, jeżeli opuszczenie byłego terytorium RP nastąpiło w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wymienionych w tym przepisie aktów. Prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organy uznały, że z treści przytoczonych przepisów wynika, iż prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości, jedynie wtedy, gdy był on właścicielem nieruchomości w dniu 1 września 1939 r., a następnie opuścił byłe terytorium RP z powodów wymienionych w art. 1 ustawy lub z tych przyczyn na to terytorium nie mógł powrócić. Dokonana przez organ wykładnia winna zostać oceniona jako nieprawidłowa, gdyż jest niezgodna zarówno z regułami wykładni językowej, jak i celowościowej.

Z treści art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., wynika, że warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty jest, by osoba ubiegająca się o to prawo była właścicielem nieruchomości (lub jego następcą prawnym), który posiadał obywatelstwo polskie w dniu [...] września 1939 r., miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium RP i został zmuszony do jego opuszczenia wskutek przyczyn określonych w art. 1 ustawy lub z tych przyczyn na byłe terytorium RP nie mógł powrócić. Ustawa w żadnym miejscu nie ustanawia natomiast warunku, aby ubiegający się o prawo do rekompensaty był właścicielem nieruchomości w dniu [...] września 1939 r. Zaakceptowanie przyjętej przez organ wykładni oznaczałoby, że w sytuacji (tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie), w której właściciel nieruchomości zmarł po dniu [...] września 1939 r., jego następcy prawni, którzy stali się właścicielami nieruchomości jeszcze w czasie trwania wojny, traciliby prawo do rekompensaty, nawet w przypadku spełnienia przez nich wszystkich wymienionych wyżej warunków do jej uzyskania. Rezultat takiej wykładni stoi w jawnej sprzeczności z celem ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., którym jest kompleksowe uregulowanie praw osób, które w wyniku wypędzenia oraz innych okoliczności związanych z drugą wojną światową były zmuszone opuścić dawne terytorium RP, a także zapewnienie wykonania postanowień Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zawartych w wyroku z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie Broniowski przeciwko Polsce. Jako całkowicie nieracjonalne należy ocenić ograniczanie kręgu podmiotów uprawnionych do rekompensaty jedynie do osób, które opuściły byłe terytorium RP na skutek zmiany granic państwowych po drugiej wojnie światowej, a jednocześnie były właścicielami nieruchomości w dniu wybuchu wojny. Wprawdzie w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. znajduje się odesłanie do daty 1 września 1939 r., jednak dotyczy ono wyłącznie przesłanki posiadania obywatelstwa polskiego, nie zaś bycia właścicielem nieruchomości.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla potwierdzenia prawa do rekompensaty w świetle powołanych przepisów nie ma znaczenia, że właściciel pozostawionej nieruchomości na skutek śmierci nie repatriował się. Od dnia śmierci w miejsce byłego właściciela w jego prawa wstępują bowiem jego następcy prawni i od tego dnia stają się oni właścicielami (lub współwłaścicielami) nieruchomości. Jeśli zatem osoby będące już w momencie repatriacji właścicielami pozostawionego mienia przemieściły się na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodu okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., to spełniają one wynikające z art. 2 powołanej ustawy przesłanki uprawniające do otrzymania rekompensaty (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 361/20, podobnie WSA w Warszawie w wyrokach: z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt 1930/19, z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 13/21 oraz z dnia 23 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 343/21 wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, za współwłaścicieli pozostawionej nieruchomości, tj. drzewostanu na gruncie leśnym o pow. [...] ha należało uznać H. Z. i S. J., którzy na skutek spadkobrania stali się współwłaścicielami nieruchomości po śmierci J. J. w 1940 r., który z kolei stał się właścicielem nieruchomości w wyniku dziedziczenia po śmierci swojego ojca B. J. (dowód: prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 1998 r., sygn. akt [...] i prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 1998 r., sygn. akt [...]).

W konsekwencji to właśnie H. Z. i S. J. byli osobami, które pozostawiły nieruchomość poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i w stosunku do których należało badać wystąpienie przesłanek przysługiwania prawa do rekompensaty wymienionych w art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Dodatkowo Sąd zauważa, że w decyzji organu I instancji jako właściciela nieruchomości w dniu [...] września 1939 r. wskazano B. J., który zmarł w dnia [...] grudnia 1939 r. Organ odwoławczy uznał natomiast, że właścicielem nieruchomości w dniu wybuchu wojny był J. J., który zginął w K. w 1940 r. Minister nie wyjaśnił jednak, z jakich przyczyn nie podzielił ustaleń organu I instancji w tym zakresie, pomimo że również Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. przyjął, że J. J. został właścicielem nieruchomości dopiero po śmierci B. J. (vide s. 9 decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.). Powoływany przez organ odwoławczy wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., sygn. akt [...] wskazuje wprawdzie, że właścicielem nieruchomości był J. J., jednak nie określa, że ustalenie to dotyczy daty [...] września 1939 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których w jego ocenie wynikać miał warunek opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę, która była właścicielem nieruchomości w dniu [...] września 1939 r. Jednak organowi umknęła okoliczność, że przywoływany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2763/13, wydany został w sprawie dotyczącej następców prawnych osoby, która zmarła w W. już po zakończeniu wojny, podczas gdy jej spadkobiercy już wcześniej przebywali poza byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nigdy nie powrócili na jej obecne terytorium. Z kolei w sprawie, w której zapadł przywoływany przez organ wyrok z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2488/16, właściciel nieruchomości opuścił byłe terytorium RP jeszcze przed wybuchem wojny. Natomiast w sprawie, w której wydany został przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1918/19, spadkobiercy zabitego w K. właściciela nieruchomości nigdy nie powrócili na terytorium RP w powojennych granicach. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w przywoływanych przez organ orzeczeniach nie może zatem zostać wykorzystane jako wsparcie argumentacji organu, bowiem orzeczenia te zostały wydane w zupełnie odmiennych stanach faktycznych.

Należy ponadto zauważyć, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 stycznia

2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1207/13 rozpoznawał skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd jako przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał przekroczenie przez organ odwoławczy granic odwołania i orzeczenie w zakresie tej części decyzji, która stała się prawomocna i ostateczna. Kontroli sądowej zaskarżona decyzja podlegała jednak w całości, tj. również w tej części, która dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za drzewostan (pkt V decyzji). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, powoływanej dalej jako p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl zaś art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tymczasem, rozpoznając sprawę w zakresie odmowy potwierdzenia w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. prawa do rekompensaty za drzewostan (pkt V decyzji), sąd nie stwierdził, że skarżący nie spełniają przesłanek przyznania prawa do rekompensaty określonych w art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Okoliczność ta nie została jednak uwzględniona zarówno przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r., jak i przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 7 oraz 107 § 3 k.p.a.

Wydając zaskarżoną decyzję, organ naruszył również art. 138 § 2 i art. 8 k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że w decyzji z dnia [...] maja 2014 r., uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w zaskarżonym zakresie, tj. w pkt V i w tym zakresie przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, Minister Skarbu Państwa nakazał Wojewodzie [...] przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie wieku i rodzaju drzewostanu wchodzącego w skład lasu znajdującego się na terenie majątku H. Organ odwoławczy nie kwestionował zatem okoliczności spełnienia przez skarżących przesłanek do potwierdzenia prawa do rekompensaty wymienionych w art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., a wręcz przeciwnie, skoro zalecił organowi dokładne ustalenie wartości pozostawionego drzewostanu, to oznacza, że uznał spełnianie przez wnioskodawców tych przesłanek. W przeciwnym bowiem razie prowadzenie postępowania w celu ustalenia wartości drzewostanu byłoby bezcelowe. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wytyczne organu odwoławczego nie zostały prawidłowo uwzględnione przez organ I instancji, który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że skarżący nie należą do katalogu osób wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w zaskarżonej decyzji nie zbadał sposobu wykonania przez Wojewodę wytycznych organu odwoławczego. Tymczasem, jak przyjmuje się w doktrynie, konsekwencją wiążącego charakteru wytycznych jest obowiązek organu odwoławczego, w przypadku ponownego rozpatrywania sprawy, zbadania w pierwszej kolejności sposobu wykonania wytycznych przez organ pierwszej instancji. Wprawdzie organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę może odstąpić od wcześniej sformułowanych wytycznych, ale nie może tego uczynić bez uzasadnionej przyczyny. Odmienne postępowanie organu odwoławczego należy uznać za naruszenie zasady ogólnej budzenia zaufania do władzy publicznej oraz respektowania utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw (zob. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 138).

Rozstrzygnięcie organów obydwu instancji w niniejszej sprawie, dotyczące jedynie drzewostanu wchodzącego w skład lasu znajdującego się na terenie majątku H., narusza również art. 8 k.p.a. z tej przyczyny, że pozostaje w całkowitej sprzeczności z treścią wydanej uprzednio decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za pozostałą część majątku. Tego rodzaju działanie organu nie może zostać uznane za budzące zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni przedstawione wyżej rozważania Sądu w zakresie wykładni przepisów art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., a w szczególności uzna, że H. Z. i S. J. byli współwłaścicielami pozostawionego majątku w postaci drzewostanu na gruncie leśnym o pow. [...] ha wchodzącym w skład majątku H. z uroczyskami P. i R., a następnie oceni, czy w stosunku do tak ustalonych współwłaścicieli nieruchomości spełnione zostały pozostałe przesłanki przyznania prawa do rekompensaty.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).