Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 453/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. S. i J. S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 kwietnia 2024 r. Nr 404/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2024 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej w skrócie jako DWINB), stwierdził niedopuszczalność zażalenia R. S. i J. S. (dalej skarżący, strona skarżąca), na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Jeleniej Górze (dalej jako: "PINB") z dnia 9 lutego 2024 r., wyznaczające nowy termin wykonania obowiązku określonego w postanowieniu PINB z dnia 25 września 2023 r., w sprawie przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy budynku rekreacji indywidualnej w Z. na działce nr [...], obręb [...], z ustaleniami decyzji nr 68/2020 z dnia 14 września 2020 r. o warunkach zabudowy, na dzień 31 marca 2024 r.

Jak wynika z akt administracyjnych, organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie w sprawie samowolnie postawionego obiektu rekreacji indywidualnej w Z. na dz. nr [...]. Postanowieniem nr 23 z dnia 10 marca 2023 r. PINB wstrzymał W. Ś. i B. S. (inwestorom) budowę obiektu rekreacji indywidualnej w Z. na działce nr [...] oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. Na postanowienie to nie wniesiono zażalenia.

Dnia 23 marca 2023 r. do PINB wpłynął wniosek o legalizację inwestycji. Postanowieniem nr 33 z dnia 30 marca 2023 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r. następujących dokumentów:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;

2) oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3) projekt zagospodarowania działki lub terenu.

W odpowiedzi inwestorzy złożyli postanowieniem Wójta Gminy P. z dnia 6 czerwca 2023 r., o sygn. GP.670.1.6.2023, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego zgodność projektu budynku rekreacji indywidualnej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na dz. nr [...] i [...], obręb Z. z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 14 września 2020 r. nr 68/2020, dwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt zagospodarowania terenu w dwóch egzemplarzach.

PINB uznając nałożone obowiązki za wypełnione, postanowieniem z dnia 13 lipca 2023 r. ustalił opłatę legalizacyjną. W wyniku rozpoznania zażalenia na to postanowienie, DWINB postanowieniem nr 850/2023 z dnia 15 września 2023 r., uchylił zaskarżone postanowienie PINB z dnia 13 lipca 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Głównym powodem uchylenia tego postanowienia był brak przedłożenia przez inwestorów zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami decyzji nr 68/2020 z dnia 14 września 2020 r. o warunkach zabudowy. Wobec powyższego PINB postanowieniem nr 97 z dnia 25 września 2023 r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie do dnia 30 listopada 2023 r. nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych poprzez przedłożenie zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.

Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r., znak: GP.670.1.11.2023, odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego zgodność budowy budynku rekreacji indywidualnej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na działce nr [...], obręb [...] Z., z decyzją nr 68/2020 z dnia 14 września 2020 r. o warunkach zabudowy. Na to postanowienie inwestorzy złożyli zażalenie, jednocześnie zwracając się do PINB o przedłużenie terminu na przedłożenie zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z decyzją nr 68/2020 z dnia 14 września 2020 r. o warunkach zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej na dz. nr [...] w Z.

Postanowieniem nr 4 z dnia 9 lutego 2024 r., PINB wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku określonego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze nr 97 z dnia 25 września 2023 r.

Zażalenie na to postanowienie wnieśli skarżący, domagając się jego uchylenia.

Stwierdzając niedopuszczalność wniesionego zażalenia DWINB wyjaśnił, że postanowienie pierwszoinstancyjne wydane zostało na podstawi art. 77 § 2 k.p.a. i dotyczyło wyłącznie zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym uprzednio na podstawie art. 49 ust. 1a prawa budowlanego. Natomiast pod względem przedmiotowym, przepisy te regulują zupełnie odmienne sytuacje.

Zgodnie z przepisem art. 49 ust. 1a p.b. w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Przesłanką nałożenia takiego obowiązku jest więc stwierdzenie nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych w zakresie o jakim stanowi art. 49 ust. 1 p.b. Elementem obligatoryjnym postanowienia z art. 49 ust. 1a p.b. jest ponadto określenie terminu wykonania obowiązku. Termin ten nie wynika z przepisu, ale jest ustalany przez organ. W konsekwencji jest on dysponentem tego terminu. Z tego powodu termin taki może zostać zmieniony na wniosek strony, w szczególności przedłużony, ale zmiana taka ma charakter uznaniowy. Upływ tego terminu rodzi z kolei po stronie organu nadzoru budowlanego podjęcie działań mających na celu wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 49e w pkt 4 p.b.

W myśl art. 77 § 2 k.p.a., organ może zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Jeżeli taka modyfikacja miałaby polegać na zmianie treści obowiązku nakładanego w trybie art. 49 ust. 1a p.b. i skutkować nałożeniem obowiązku, ale o zmienionej treści, nie można zakwalifikować jej jako zmiany dokonanej w trybie art. 77 § 2 k.p.a., byłoby to bowiem nałożenie nowego obowiązku, którego zasadność należałoby oceniać na podstawie przesłanek z 49 ust. 1 a p.b., a w konsekwencji w tym zakresie podlegałoby ono również zażaleniu zgodnie z art. 49 ust. 1b p.b.

Odmiennie natomiast wygląda sprawa zmiany w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 5 października 2012 r. (sygn. akt II OSK 1064/11, CBOSA), że w sytuacji gdy p.b. nie reguluje sprawy zmiany terminu dokonania czynności dowodowej, podstawą prawną takiej zmiany jest art. 77 § 2 k.p.a. Mimo, że wyrok ten bezpośrednio dotyczył postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 p.b., przyjęta w nim relacja pomiędzy art. 77 § 2 k.p.a. i przepisami p.b. znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie, do postanowień wydanych na podstawie art. 49 ust. 1a p.b. Mogąc dysponować terminem wykonania nakładanego obowiązku, organ w tym zakresie może wydane postanowienie zmienić, przedłużając termin lub odmówić zmiany. W niniejszej sprawie doszło do zmiany terminu określonego postanowieniem PINB w Jeleniej Górze nr 97 z dnia 25 września 2023 r., wydanym na podstawie art. 49 ust. 1a p.b. W konsekwencji nie można stwierdzić, że w sprawie ma miejsce sytuacja wydania przez organ I instancji postanowienia na podstawie art. 49 ust. 1a p.b. Zmiana terminu wykonania obowiązku nie jest rozstrzygnięciem w kwestii usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych w określonym terminie.

Takie orzeczenie było już w przeszłości wydane, służyło na nie zażalenie, strona mogła kwestionować zasadność obowiązku, zaniechanie w tym zakresie lub wyczerpanie środków zaskarżenia powoduje, że postanowienie jest ostateczne. Zmiana takiego postanowienia nie następuje w trybie art. 49 ust. 1a p.b., nie jest to bowiem kolejne postanowienie w przedmiocie nałożenia obowiązku lub określenia jego terminu, przepis ten nie reguluje także kwestii zmiany takiego postanowienia. W konsekwencji nie może do postanowienia w przedmiocie zmiany terminu wykonania obowiązku znaleźć zastosowanie art. 49 ust. 1b p.b., który przewiduje zażalenia na postanowienie, o którym mowa w art. 49 ust. 1a p.b. W przypadku wniosku strony o zmianę terminu, procesową podstawą odmowy takiej zmiany jest art. 77 § 2 k.p.a., ale w tym przypadku na postanowienie wydane na jego podstawie zażalenie nie przysługuje.

Ustalenie przez organ II instancji, iż wniesiono zażalenie na postanowienie, w stosunku do którego przepisy takiej możliwości nie przewidują, nakłada na organ wyższej instancji obowiązek stwierdzenia, w formie postanowienia, jego niedopuszczalności, nie zezwalając na przystąpienie do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia.

Nie godząc się z takim stanowiskiem organu, R. i J. S. wnieśli skargę do tutejszego Sądu, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj:

1. art. 49 ust. la i ust. Ib ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682) - dalej jako: p.b. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Organ II instancji, iż Skarżącym nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze nr 4 z dnia 9 lutego 2024 roku, wyznaczającego nowy termin wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych, przypadający na dzień 31 marca 2024 roku mimo, iż uprzednio wyznaczony do tego termin (na mocy postanowienia organu I instancji nr 97 z dnia 25 września 2023 roku) bezskutecznie upłynął w dniu 30 listopada 2023 roku, a także błędne przyjęcie, iż organ nadzoru budowlanego jedynie zmienił termin wykonania obowiązku, nie dostrzegając, że termin też już upłynął, a dodatkowo nie dostrzegając, że zaskarżone postanowienie, zgodnie z naczelną zasadą legalizmu, winno zostać oparte o normę prawną, lecz z uwagi na brak takowej (uprawniającej organ nadzoru budowlanego do wydania kolejnego postanowienia wyznaczającego nowy termin wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych, mimo nie wykonania przez Inwestora nałożonego na niego obowiązku we wskazanym terminie), Wskazano, że wobec niepodania w postanowieniu normy prawa materialnego stanowiącej podstawę wydania rozstrzygnięcia, skarżący domniemują, że podstawę taką stanowi art. 49 ust. 1b p.b., a zatem zażalenie na to postanowienie przysługuje.

2. art. 49e pkt 4 p.b. w zw. z art. 49 ust. 1a i ust. 1b p.b. poprzez jego zupełne pominięcie i w konsekwencji niedostrzeżenie, iż organ nadzoru budowlanego, wskutek niewykonania przez inwestora nałożonego przezeń mocą postanowienia nr 97 z dnia 25 września 2023 roku obowiązku usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji legalizacyjnej, w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 listopada 2023 roku, winien był, zgodnie z art. 49 e pkt 4 p.b. wydać decyzję o rozbiórce budynku rekreacji indywidualnej posadowionego na działce nr [...] w Z., bowiem ziściła się przesłanka niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa (wyszczególnionych w niniejszej Skardze) i tym samym legitymizacji działań organu I instancji dokonanych bez podstawy prawnej, co finalnie naruszyło słuszny interes skarżących.

Zarzucono również naruszenie prawa procesowego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj:

1. art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień skarżących, a także dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i nie wykazanie w skarżonej decyzji jednoznacznych przyczyn dla których jednym dowodom organ odmówił wiarygodności, podczas gdy przyznał ja innym;

2. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności, albowiem skarżący, wskutek nieprawidłowych działań organu II instancji, polegających na stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, zostali pozbawieni prawa do rozpoznania zażalenia przez organ II instancji i mimo, iż postanowienie to akt organu administracji, który zasadniczo nie rozstrzyga o istocie sprawy, ale wyłącznie o poszczególnych kwestiach wynikłych w toku postępowania, a więc rozstrzyga o prawach i obowiązkach o charakterze procesowym, co w niniejszej sprawie miało prawnie doniosły skutek w postaci pozostawienia w obrocie prawnym postanowienia wydanego przez organ I instancji bez zakotwiczenia go w prawie materialnym, zamiast przywrócenia stanu zgodnego z prawem i wydania decyzji o rozbiórce obiektu.

3. art. 77 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na takiej podstawie prawnej, podczas gdy w rzeczywistości organ I instancji nie powołał podstawy prawnej , czym dodatkowo naruszył art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., a także błędne uznanie przez organ, że nadzoru budowlanego nie mógł dokonać zmiany w zakresie terminu wykonania obowiązku, albowiem uprzednio wyznaczony w tym przedmiocie termin już upłynął, czym doprowadził do nierozpoznania merytorycznie zażalenia skarżących;

4. art. 134 i 144 k.p.a. poprzez błędne uznanie niedopuszczalności zażalenia, podczas gdy na mocy art. 49 ust. 1 p.b. w zw. z art. 141 k.p.a. oraz mając na uwadze upływ wcześniej wyznaczonego terminu wykonania obowiązku, przysługiwało stronie prawo zażalenia;

5. art. 141 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie i zupełne pominiecie przewidzianego przepisami prawa proceduralnego i materialnego możliwości zaskarżenia postanowienia wyznaczającego nowy termin wykonania obowiązku;

6. art. 7 Konstytucji RP poprzez niedostrzeżenie przez organ II instancji naruszenia zasady praworządności, polegającego na wydaniu przez organ I instancji postanowienia wyznaczającego nowy termin wykonania obowiązku już po upływie tego terminu;

7. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niedostrzeżenie przez organ II instancji naruszenia zasady równości wobec prawa, bowiem orzeczenia organu I instancji promują jedną ze stron postępowania, poprzez wydanie orzeczenia na jej korzyść, umożliwiając jej wykonanie obowiązku pomimo upływu wyznaczonego do tego terminu i pomimo przewidzianej przez ustawodawcę sankcji w takim wypadku.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia organu I instancji, zobowiązania organu do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowalnego z uwagi na upływ wyznaczonego terminu oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi wywodzili, że w wobec upływu pierwotnie wyznaczonego terminu na wykonanie obowiązku w zakresie przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o rozbiórce obiektu, wyznaczanie zaś nowego terminu było pozbawione podstaw prawnych, a tym samym nieuprawnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2024 r. inwestorzy wnieśli o oddalenie skargi. Do pisma załączono kopię postanowienia SKO w Jeleniej Górze z dnia 30 kwietnia 204 r., uchylające postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 23 listopada 2023 r. i przekazujące sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Pismem procesowym z dnia 9 września 2024 r. skarżący podtrzymali stanowisko wyrażone w skardze i ponownie podkreślili, że do dnia 30 listopada 2023 r. inwestorzy nie uzupełnili nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych, co powinno skutkować wdaniem przez organy nadzoru decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowalnego, nie zaś przedłużeniem wyznaczonego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 3 i art. 120 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W ustalonym stanie faktycznym sprawy, bezsporna jest okoliczność, że pierwotne postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji w zakresie ustalenia terminu uzupełnienia nieprawidłowości w dokumentach wymaganych do legalizacji inwestycji, tj postanowienie z dnia 25 września 2023 r., nakładające na inwestora robót obowiązek przedstawienia uzupełnionych dokumentów legalizacyjnych do dnia 30 listopada 2023 r., wydane zostało na podstawie art. 49 ust.1a Prawa budowlanego i było zaskarżalne zażaleniem, zgodnie z art. 49 ust. 1 b Prawa budowlanego.

W związku z wydaniem przez Wójta Gminy P. w dniu 23 listopada 2023 r. postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, inwestorzy, w zakreślonym w postanowieniu PINB z dnia 24 września 2023 r. terminie, wnieśli o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązku, z uwagi na złożone zażalenie w przedmiocie odmownego załatwienia ich wniosku przez Wójta Gminy P. Wniosek inwestorów został uwzględniony przez organ nadzoru budowalnego i termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych wydłużono, stosownie do informacji powziętej z SKO co do przewidywanego terminu załatwienia sprawy zażalenia inwestorów.

Istotą niniejszej prawy jest zaś kwestia, czy postanowienie o przedłużenie terminu wykonania obowiązku (uzupełnienia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych) było możliwe już po upływie wyznaczonego pierwotnie terminu, a jeżeli tak, to czy na postanowienie w tym przedmiocie służy stronom zażalenie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że priorytetem postępowań naprawczych i legalizacyjnych jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodności robót budowlanych z prawem. Dopiero w przypadku ustalenia przez organu nadzoru budowalnego niemożliwości doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, organy te zobowiązane są orzec o konieczności rozbiórki. Wielokrotnie w orzecznictwie podkreślano i jest to stanowisko niekwestionowane, że nawet w przypadku uchybienia terminu i złożenia wymaganych dokumentów po upływie wyznaczonego terminu, ale przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, organy nadzoru nie są uprawnione do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wskazuje się w orzecznictwie, że termin ten jest terminem procesowym. Upływ takiego terminu, zakreślonego przez organ nadzoru budowlanego do wykonania obowiązku nałożonego w ramach wszczętego postępowania naprawczego - nie powoduje, że wygasa sam obowiązek inwestora wykonania tego obowiązku (np. złożenia dokumentów, których żądał organ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 993/12, wskazał, że jeżeli inwestor wprawdzie uchybił wyznaczonemu przez organ terminowi, ale mimo tego wykonał nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek, to wówczas samo niedochowanie terminu procesowego nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części (podobnie wyrok WSA w Poznaniu z 15 grudnia 2021 r., IV SA/Po 619/21, LEX nr 3282974). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd.

Analogicznie, skoro termin wyznaczony przez organy nadzoru budowlanego ma charakter procesowy i jego okres zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów w niniejszej sprawie, że rozstrzygnięcie o zmianie tego terminu mogło zostać podjęte już po upływie pierwotnie wyznaczonego terminu, w szczególności uwzględniwszy fakt, że wniosek skarżących w tym przedmiocie złożony został przed jego upływem.

Sąd podziela również pogląd organów nadzoru budowlanego w zakresie możliwości zaskarżenia postanowienia o zmianie wyznaczonego terminu wykonania obowiązku. Rozstrzygniecie w tym przedmiocie wydane zostało w trybie art. 77 § 2 k.p.a. Zasadnie w skardze wskazano, że postanowienie PINB nie zawierało wskazania podstawy prawnej, jednakże uchybienie to zostało naprawione przez DWINB, który w motywach zaskarżonego postanowienia wyjaśnił prawidłowe postawy prawne podejmowanych przez organy działań, stąd zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły już zasługiwać na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 77 § 2 k.p.a. organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie.

Jak słusznie wyjaśnił DWINB, zastosowanie tego trybu nie byłoby możliwe do zmiany treści merytorycznej postanowienia nakładającego obowiązki, tj. przedłożenia kolejnych, bądź odmiennych niż pierwotnie wskazano dokumentów legalizacyjnych. Jako prawidłowe natomiast ocenić należy zastosowanie wskazanej podstawy prawnej do zmiany zakreślonego terminu, nie zmienia ta bowiem merytorycznej treści postanowienia wydanego na podstawie art. 45 ust. 1a p.b. W ocenie Sądu, strona wnioskując o zmianę terminu w sposób należyty wykazała taką potrzebę, organ ustalił również przewidywany termin załatwienia sprawy wniesionego przez inwestorów zażalenia i dostawał do tego nowy termin. Skład orzekający podziela stanowisko, że w niniejszej sprawie zaistniała potrzeba dokonania zmiany terminu.

Zaznaczyć przy tym trzeba jednakże, że pomimo niezaskarżalności postanowienia PINB z dnia 9 lutego 2024 r., strony postępowania nie są pozbawione możliwości kontroli działań podejmowanych przez organy nadzoru lub ich braku. Będę bowiem mogły nie tylko kwestionować prawidłowość przyszłych rozstrzygnięć kończących postępowanie, czy to pozytywnych dla inwestorów, czy też decyzji o nakazie rozbiórki, ale również jeśli strona kwestionuje zasadność dokonanego postanowieniem z 9 lutego 2024 r. przedłużenia terminu dostarczenia zaświadczenia o którym mowa w postanowieniu z dnia 25 września 2023 r., a przez to brak podjęcia przez organ dalszych działań w związku z niewykonaniem nałożonego tym postanowieniem obowiązku, może wszak wnieść ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a w dalszej kolejności skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Tym samym Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi w zakresie w jakim zarzucają naruszenie zasadę dwuinstancyjności oraz pozbawienia prawa do poddania działań organów nadzoru budowlanego kontroli sądowej.

Wobec okoliczności, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia niedopuszczalności zaskarżenia i zostało ono ocenione przez Sąd jako prawidłowe, zarzuty koncentrujące się na kwestii konieczności orzeczenia nakazu rozbiórki nie mogły zostać ocenione. Będzie to bowiem przedmiotem przyszłych działań organów, które – jak wyjaśniono wcześniej – będę mogły zostać zaskarżone d sądu we właściwym trybie.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia jest prawidłowe i na podstawie art. 155 p.p.s.a. skargę oddalił.