Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1653/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Par. 9 ust. 1, par. 44 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 7, art. 17, art. 21
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. H. i M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 lipca 2014r. nr [ ] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 714 zł (słownie: siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...], orzekł z urzędu o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] j. ewid. K polegającej na wydzieleniu w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0588 ha przy ulicy W, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości, w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr:

- [...] o pow. 0.0326 ha objętej księgą wieczystą nr [...] oraz orzeczeniem o wywłaszczeniu [...],

- [...] o pow. 0.0262 ha objętej księgą wieczystą nr [...],

zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 19 listopada 2013 r. nr ks.rob. [...] przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. G., wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 listopada 2013 r. pod nr [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz.1287 ze zm.), dalej "P.g.k.", § 2 ust. 2 pkt 2, § 9 ust. 1 i 2 pkt 2, § 36 pkt 5, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454 ze zm.) dalej "rozporządzenie", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Kierownik Oddziału Wydziału Geodezji UM pismem z dnia 4 marca 2014 r. wystąpił o zmianę z urzędu powyższych danych ewidencyjnych, zgodnie ze sporządzonym operatem pomiarowym.

Organ przywołując podstawową zasadę prowadzenia ewidencji gruntów i budynków tj. zasadę aktualności (§ 44 pkt 2 rozporządzenia) wskazał, że na podstawie analizy materiałów źródłowych znajdujących się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, ustalono, iż faktycznie w działce ewidencyjnej nr [...], znajdują się różne ciała hipoteczne, w tym objęte księgą wieczystą nr [...] składające się z:

1. parceli katastralnej l.kat [...] o pow. 0.0326 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...], a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]) b. gm. kat. P przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K),

- stanowiącej na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. własność Skarbu Państwa w całości,

2. parcel katastralnych:

- l.kat. [...] o pow. 0.0044 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...], a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...])

- [...] o pow. 0.0211 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]) b.gm.kat. P (przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K),

- stanowiące własność S. A. H., P. H., M. H.

Zatem działka nr [...], obejmuje obszar niejednorodny pod względem prawnym, gdyż w swych granicach ewidencyjnych zawiera różne nieruchomości. W świetle definicji działki ewidencyjnej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia, stan w ewidencji gruntów i budynków, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia tej ewidencji. Dlatego też zasadnym jest podjęcie działań aktualizacyjnych mających na celu wydzielenie w przedmiotowej działce odrębnych nieruchomości.

Odwołując się do zasad aktualizacji operatu ewidencyjnego określonych w § 45 rozporządzenia oraz do treści § 36, § 36 rozporządzenia organ wskazał, że w sprawie, jak wynika z operatu pomiarowego nr [...] dokonano wydzielenia z działki nr [...] działki nr [...] stanowiącej odrębny przedmiot własności w drodze czynności kameralnych.

Według szkicu rozdzielenia ciał hipotecznych w operacie nr [...] przebieg linii granicznych działki ewidencyjnej nr [...] opisują współrzędne punktów 1342-1262-1841-P3-1452-P4-P5-P6. Współrzędne punktów P3, P4, P5 i P6 zostały pozyskane w drodze pomiaru kartometrycznego bez uprzedniej identyfikacji położenia punktu w terenie. W tym celu wykonawca operatu pomiarowego nr [...] dokonał porównania mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 obręb nr [...] j. ewid. K z mapą katastralną b. gm. kat. P. Wykonał skanowanie ww. map, a następnie skalibrował otrzymane rastry zgodnie z § 48 i 49 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Powyższe czynności pozwoliły na pozyskanie współrzędnych punktów granicznych P3, P4, P5 i P6. W ocenie organu, wykonawca pracy geodezyjnej nie miał faktycznych możliwości przeprowadzenia ustalenia przebiegu granic działek nr [...], [...] i [...] na gruncie. Działka stanowi podwórko bez widocznych śladów granicznych. W ocenie organu, współrzędne punktów granicznych P3, P4, P5 i P6 można było pozyskać jedynie w drodze pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniego ustalenia położenia tego punktu w terenie. Pozwoliło to na dokonanie numerycznego opisu granicy działki ewidencyjnej, co dało podstawę do określenia pola jej powierzchni z dokładnością do 0,0001, o której mowa w § 62 w/w rozporządzenia. Dokumentacja tak sporządzona zgodnie z § 45 ust. 2 rozporządzenia ma status równy dokumentacji wskazanej w § 36 pkt 6.

W świetle powyższych uregulowań prawnych oraz ustaleń faktycznych uznano, iż sporządzona przez geodetę uprawnionego dokumentacja wpisana do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 listopada 2013 r. pod nr [...] stanowi podstawę do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie wnioskowanym, a nowopowstałe działki spełniają wymogi § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Obecnie na podstawie sporządzonych wykazów zmian gruntowych (równoważników) ustalono, że parcelom katastralnym:

- l. kat. [...] b. gm. kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...],

- l. kat. [...] i [...] b.gm.kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...],

wszystkie położone w obrębie nr [...] j. ewid. K.

Poinformowano strony o wszczęciu postępowania z urzędu, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia postępowania, oraz o możliwości zaznajomienia się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego.

Zastrzeżenia złożył S. H. podnosząc iż zgodnie z orzeczeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 sierpnia 1956 r. uchylono wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ulicy Ł objętej Iwh [...].

Zdaniem organu, z analizy zebranego materiału dowodowego oraz przesłanej przez S. H. kopii orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. wynika, iż tym orzeczeniem (wydanym na podstawie zarządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia 7 sierpnia 1956 r.) uchylono orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 19 lutego 1953 r. nr [...] dotyczące nieruchomości położonych w gm. kat. K Dz. P przy ulicy Ł objętej Iwh [...] stanowiącej własność M. K., E. B. i Z. W. tj. p.bud l.kat. [...] o powierzchni 1026,40 m2, p.bud l.kat. [...] o powierzchni 131 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 1882,40 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 308,30 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 462,90 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 469 m2 i p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 18 m2 wraz ze znajdującymi się na powyższych parcelach zabudowaniami.

Równocześnie umorzono postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte zarządzeniem b. Urzędu Wojewódzkiego z dnia 13 stycznia 1950 r. [...] oraz zobowiązano wnioskodawcę do oddania przedmiotowej nieruchomości wraz z domem i domkiem w/w współwłaścicielkom w posiadanie - z wyjątkiem części parcel p.bud. l.kat. [...], [...], [...] i [...] - wywłaszczonych orzeczeniem tut. z 4 stycznia 1956 r. [...] na cele budowy szkoły i boiska.

Powyższe wskazuje zdaniem organu, iż orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. jest ważne i może stanowić podstawę prowadzonego postępowania.

S. H. i M. H. wnieśli odwołania od powyższej decyzji, kwestionując podział działki ewidencyjnej nr [...].

Skarżący do odwołania dołączyli kopie:

- orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 19 października 1956 r. [...],

- postanowienia Sądu Powiatowego dla Miasta [...],

- wykazu zmian gruntowych (równoważników) Nr ks. rob. [...] dla działek nr [...] na działkę ewidencyjną [...], [...] obr. [...],

- zaświadczenia z dnia 18.03.1977 r. prawa własności nieruchomości objętej LWH [...] cd. KW [...] b. gm. kat. P,

- mapy uzupełniającej podziału działki nr [...] wraz z wykazem zmian nr ewid. [...] z 4.04.1991 r.

Skarżący podnieśli, że "wywłaszczeniu uległa tylko część parcel l. kat. [...], [...], [...] i [...] na cele budowy szkoły i boiska" na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 19 października 1956 r. [...]. Na powyższych parcelach cel wywłaszczeniowy został zrealizowany. Z decyzji wynika, iż całe parcele zostały wywłaszczone, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Wywłaszczeniu zgodnie z decyzją nie podlegały w ogóle l.kat. [...] o pow. 308.3 m2 [...] o pow. 462.90 m2, [...] o pow. 462 m2, [...] o pow. 18 m2 oraz część l.kat. [...], [...], [...] i [...] oraz nieruchomości wraz z domem i domkiem.

Odnośnie mającej powstać działki ewidencyjnej [...] i [...] z działki [...] podnieśli, że działka ta nie została objęta wywłaszczeniem i od zawsze stanowiła ich własność. Działka ta nawet w okresie PRL nie budziła wątpliwości co do prawa własności. Nie ma na niej zrealizowanego celu wywłaszczenia, gdyż działka ta opisywana w mapach jako ogród stanowiła część działki ewidencyjnej nr [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 30 lipca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2b P.g.k. oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze okoliczności sprawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego winna nastąpić w rozpatrywanym przypadku w drodze decyzji administracyjnej - zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy.

Postawę aktualizacji stanowiło pismo z 4 marca 2014 r. znak : [...] Kierownika Oddziału Wydziału Geodezji Urzędu Miasta o zmianę z urzędu wskazanych danych ewidencyjnych. Wnioskowana zmiana obejmowała jednak nie tylko informacje dotyczące nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, ale również innych podmiotów, które wniosku o dokonanie aktualizacji na podstawie przedłożonej dokumentacji geodezyjnej nie wnosiły.

Reasumując organ stwierdził, że również w zmienionym stanie prawnym zachodziły okoliczności do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie w powyższych sprawach decyzji przez organ I instancji, nałożyło na organ obowiązek stosowania przepisów K.p.a., a w szczególności art. 7, 10 oraz 77 oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w myśl § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji. § 9 ust. 1 rozporządzenia definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 P.g.k., utrzymania operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia).

Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy ustalił, że zawarta w aktach sprawy dokumentacja geodezyjno-kartograficzna, wykonana przez geodetę uprawnionego przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 29.11.2013 r. [...], aktualizująca obowiązujący operat ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna K - mapa ewidencyjna w wersji cyfrowej i numerycznej ([...]), jednoznacznie określa przebieg granic nowych działek nr [...] i [...] o jednorodnym stanie prawnym, wyodrębnionych w działce nr [...].

W dokumentacji geodezyjno-kartograficznej [...] przebieg granic zewnętrznych działki nr [...] jest zgodny z przebiegiem tych granic wykazanym w: obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] ([...]), operacie technicznym [...] podziału działki nr [...] na działki nr: [...] i [...], operacie technicznym [...], którym działka [...] zmieniła powierzchnię i oznaczenie na [...] o pow. 0,0588 ha, a także z ich faktycznym przebiegiem na gruncie.

Zgodnie z § 61 rozporządzenia w obecnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działki nr [...] określają współrzędne punktów granicznych nr : 346, 1626, 950, 1476, 1267, 1750, 1342, 1262, 413, 1841, 1452, 912, 1533, 825, 1210, 346 - o zachowanym formacie danych i zachowanych standardach technicznych tych danych. Z tabeli wykazu punktów granicznych dla działki nr [...] wynika, że dla 12 punktów granicznych źródłem ich danych jest atrybut nr 1 - pomiar geodezyjny z ustaleniem granic, natomiast dla 3 punktów granicznych źródłem ich danych - jest atrybut nr 5 - podziały nieruchomości.

W granicach działki nr [...], określonych ww. punktami w sposób informatyczny, zachowując topologię położenia punktów granicznych, odtworzono w oparciu o jedyny materiał źródłowy skalibrowany raster nieobowiązującej mapy ewidencyjnej (katastralnej) w skali 1:1000 i plan sytuacyjny podziału parcel między innymi l. kat.: [...] i [...] L. dz. ewid. [...] z dnia 11.IX.1957 r. przebieg granic wewnętrznych parcel gruntowych zawierających się w niej:

- l. kat [...] (odpowiadającej nowej działce nr [...] objętej księgą wieczystą [...] i prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r., stanowiących własność Skarbu Państwa oraz

- l. kat: [...] i [...] (odpowiadającym działce nr [...]) objętych księgą wieczystą [...] i stanowiących własność osób fizycznych.

Zachowano przepisy § 48 i 49 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. I tak:

- działkę nr [...] (parcela gruntowa l. kat. [...]) określają punkty graniczne nr: 1342, 1262, 413, 1841, P3, 1452, P4, P5, P6, 1342,

- działkę nr [...] (parcele gruntowe l. kat. [...] i [...]) określają punkty graniczne nr: 1452, 912, 1533, P1, 825, 1210, 346, 1626, 950, 1476, 1267, 1750, 1342, P6, P5, P4, 1452.

Zatem, w wyniku tego opracowania powstały nowe działki nr: [...] o pow. 0,0326 ha i [...] o pow. 0,0262 ha o jednorodnym stanie prawnym, wyodrębnione z działki nr [...] o pow. 0,0588 ha o niejednorodnym stanie prawnym, składającej się dotychczas z nieruchomości objętej księgą wieczystą [...].

Dokumentacja zawarta w operacie nr [...] oraz dokumentacja źródłowa zgromadzona w aktach sprawy dowodzą, iż powyższa zmiana danych ewidencyjnych w zakresie działek nr [...] i [...] była konieczna, ponieważ stan ewidencji, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z obecnie obowiązującymi zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce ewidencyjnej działek będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji.

W świetle definicji działki ewidencyjnej taka zmiana ma charakter przedmiotowo - podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów prawa własności, którym w świetle aktualnych wpisów w księgach wieczystych przysługuje to prawo względem nowo wydzielonych.

Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna wykonana w celu aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków ([...]) w zakresie działki nr [...], przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawiera m. in. mapę uzupełniającą aktualizacji operatu ewidencji gruntów wykazy zmian gruntowych oraz wykazy synchronizacyjne nawiązujące do ustanowionych stanów prawnych nieruchomości objętych księgą wieczystą [...] i prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.k. i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, z urzędu informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego -kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Operat [...] sporządzony w celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] spełnia powyższe, gdyż został przyjęty do zasobu, oraz zawiera wykaz zmian danych ewidencyjnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, jak również z uwagi na obowiązujące przepisy prawa.

Przede wszystkim Prezydium Miejskiej Rady Narodowej orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa - na cele budowy szkoły i boiska m. in. nieruchomości wykazane w wykazie w pozycji drugiej objęte LWH [...] b. gm. kat. P: tj. parcele l. kat.: [...] o pow. 1026,40 m2, [...] o pow. 131 m2, [...] o pow. 462,90 m2, [...] o pow. 1882,40 m2. Orzeczenie to z dniem 4 lutego 1956 r. stało się ostateczne za wyjątkiem pozycji 3,4,6.

Z historii treści wypisu z księgi wieczystej LWH [...] b. gm. kat. P c.d. KW [...] wynika, że w dziale I (jak karta A) wpisane były :

- l. kat. [...] - ogród, o pow. 1026,40 m2, l. kat. [...] - ogród, o pow. 131 m2, l. kat. [...] - ogród, o pow. 1882,40 m2, l. kat [...] budowlana, o pow. 308 m2, l. kat. [...]- ogród, o pow. 462,90 m2.

Na wniosek z dnia 14 kwietnia 1977 r. ks. rob. [...] i na podstawie wykazu zmian ks. rob. [...] dokonano wpisu, że:

- parcela l. kat. [...] została podzielona na parcele l. kat. [...] i [...],

- parcela l. kat. [...] została podzielona na parcele l. kat. [...], [...], [...],

- po czym z parcel l. kat. [...], [...], [...] i [...] utworzono działkę nr [...] obręb [...].

Na wniosek z dnia 24 sierpnia 1999 r. [...] parcele l. kat. [...], [...], [...] i [...] odłączono do KW [...].

W dziale III tej księgi KW [...] był wpisany zapis i nadal nie został z niej wykreślony, że odbyło się "Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego odnośnie działek l. kat. [...], [...], [...] i [...] o obszarze 1026,40, 131, 462,90 i 1882,40 m2 na rzecz Skarbu Państwa na cele Prez.M.R.N Wydział Oświatowy. Na wniosek z dnia 18 października 1954 r. [...] na podstawie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Społeczno - Administracyjny z 15 października 1954 r. [...], wpisano 10 grudnia 1954 r."

W księdze wieczystej [...] w dziale I ujawniono m. in. parcelę l. kat. [...], [...], [...], [...], zaś w dziale II prawo własności do nieruchomości wpisano na rzecz Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r.

Planem sytuacyjnym L.dz. ewid. [...] parcela:

- l. kat. [...] o pow. 1882,40 m2 została podzielona na [...] o pow. 1495, 40 m2 i [...] o pow. 387 m2,

- parcela l. kat. [...] o pow. 1026,40 m2 została podzielona na [...] o pow. 978,20 m2, [...] o pow. 16,30 m2, [...] o pow. 31,90 m2,

- parcela l. kat. [...] o pow. 469 m2 została podzielona na [...] o pow. 262,80 m2 i [...] o pow. 206,20 m2.

Z wykazu zmian gruntowych (równoważników ) sporządzonego w 1977 r. nr ks. rob. [...] wynika, że działka nr [...] obr. [...] powstała z parcel katastralnych l. kat. [...], [...], [...], [...] objętych LWH [...] c.d. KW [...] i postępowaniem wywłaszczeniowym. Zatem zawierała nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych (l. kat. [...] i [...] ) a także stanowiące własność Skarbu Państwa (l. kat. [...] i [...] ). Powyższy wykaz zmian gruntowych jedynie wskazywał zgodność przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] według faktycznego użytkowania, z przebiegiem parcel l. kat. [...], [...], [...], [...] wydzielonych planem sytuacyjnym odzwierciedlającym sytuację w terenie, a nie stan prawny ustanowiony prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r., które w trybie nadzwyczajnym nie zostało wzruszone. Prawomocna (ostateczna) decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi zgodnie z art. 123 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Decyzja taka jak długo nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, na podstawie innego ostatecznego aktu korzysta z przymiotu domniemania zgodności z prawem i jest wiążąca dla innych organów i sądów. Z tych względów organy ewidencji gruntów i budynków związane są treścią tej decyzji, z której wynika, iż parcele l. kat [...], [...], [...], [...] położone w b. gm. kat. P stanowią własność Skarbu Państwa.

Operatem technicznym [...] dokonano aktualizacji powyższego wykazu dla działek nr [...] i [...] - zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wykazy synchronizacyjne nawiązują do ustanowionego stanu prawnego nieruchomości prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. stanowiących własność Skarbu Państwa i własność osób fizycznych.

Z kolei za podstawę wpisów, stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j.: Dz.U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.) dane z rejestru nieruchomości tj. ewidencji gruntów stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej.

Podnoszona przez strony kwestia, że cel wywłaszczenia na budowę szkoły i boiska został zrealizowany, co do części parcel l. kat. [...], [...], [...] i [...], nie może być uwzględniona przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, które jedynie rejestrują ustanowione stany prawne do nieruchomości. Natomiast w myśl art. 136 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może stanowić podstawę do zwrotu nieruchomości uznając ją za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, po uprzednim jej ujawnieniu w księgach wieczystych.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o całokształt materiału dowodowego w tym dokumentację geodezyjno-kartograficzną [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającą stosowne wykazy zmian gruntowych, doprowadził do zgodności z dyspozycją zawartą w § 9 ust. 1 rozporządzenia.

Organ I instancji działając z urzędu dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mającej na celu doprowadzenie do zgodności stanu ewidencyjnego działki nr [...] z ich stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych i prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. W oparciu o dokumentację geodezyjno-kartograficzną [...] i materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wydał zasadną decyzję zgodną z dyspozycją art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy P.g.k. i § 44 pkt. 2 rozporządzenia.

Ponieważ w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, zatem przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" (wyodrębnienia) zawartych w jednej działce, nieruchomości będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

S. H. i M. H. wnieśli od powyższej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Decyzji zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a P.g.k.

W uzasadnieniu zarzutów podnieśli, że skarżący zapoznali się wnikliwie z aktami sprawy i podnieśli, że organ w stwierdzeniu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż podział działki nr [...] na działki nr [...] (stanowiących, zdaniem WINGiK, własność Skarbu Państwa) i nr [...] (własność osób fizycznych) wynika z dokumentacji zawartej w operacie numer [...] oraz dokumentacji źródłowej zgromadzonej w aktach sprawy, jest całkowicie gołosłowny. Wbrew uzasadnieniu, w aktach sprawy nie ma ani jednego dokumentu, z którego wynikałoby, iż w 1956 r. z nieruchomości objętej LWH nr [...] wywłaszczona została część parceli nr [...], która odpowiadałaby działce nr [...].

Prawomocne orzeczenie o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r., na które powołują się organy nie daje podstaw do wyciągnięcia takiego wniosku, biorąc pod uwagę również prawomocne orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 19 października 1956 r. [...], które ogranicza zakres terytorialny wywłaszczenia w obszarze m.in. parceli nr [...]. Parcela nr [...] wówczas nie istniała, a z akt sprawy nie wynika, kiedy doszło do podziału parceli nr [...] tak, że powstała parcela [...]. Z całą pewnością nie miało to miejsca w 1957 r. W aktach sprawy nie ma odpisu "jedynego materiału źródłowego skalibrowanego rastru nieobowiązującej mapy ewidencyjnej".

Zdaniem skarżących, nie ma podstaw, aby dokonać zmiany w ewidencji (art. 24 ust. 2a P.g.k.) w jakiejkolwiek formie (art. 24 ust. 2b P.g.k.), a zaskarżona decyzja godzi w prawo własności skarżących.

Zaskarżona decyzja budzi wątpliwości co do swojej zgodności z prawem. Jej podstawą jest rzekomo prawomocne orzeczenie o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. Ani obecni współwłaściciele ani ich poprzednicy prawni nigdy nie mieli okazji zetknąć się ze wskazanym orzeczeniem.

Sprzeczne z logiką jest, aby ogród przed budynkiem objęty był decyzją o wywłaszczeniu na cele budowy szkoły i boiska, gdyż na takim fragmencie gruntu, przez który dochodzi się w dodatku do domku, który wywłaszczeniem nie był z pewnością objęty, ani szkoła, ani boisko powstać nie mogły.

Równocześnie brak jest w aktach sprawy dokumentów, na których oparł się geodeta wykonujący dokumentację geodezyjno-kartograficzną. W rezultacie, treść decyzji została określona wyłącznie przez geodetę, przy czym organ nie był zainteresowany weryfikacją jej prawidłowości. Zdaniem skarżących, decyzja została w istocie wydana przez geodetę, a nie przez organ, który przyjął wnioski geodety za własne, nie badając dokumentów źródłowych. W szczególności organ nie odniósł się do treści orzeczenia z 19 października 1956 r. załączonego do odwołania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2015 r. skarżący precyzując skargę wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W podniesionej w piśmie argumentacji skarżący wskazali, że ustalenie treści orzeczenia o wywłaszczeniu nie może sprowadzać się jedynie do zapoznania się z jego kserokopią, z pominięciem akt sprawy [...], w których znajdują się stosowne mapy na których uwidoczniony jest obszar objęty wywłaszczeniem. Akta wywłaszczeniowe Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...], zostały, bowiem wypożyczone do Urzędu Miasta, a następnie do Urzędu Wojewódzkiego na wniosek z dnia 15.10.2012 r. Akta te zostały zwrócone Prezydentowi Miasta dopiero pod koniec listopada 2014 r. Nie dysponując aktami wywłaszczeniowymi organy obu instancji nie podjęły jakiejkolwiek próby zweryfikowania granic wywłaszczenia. Pełnomocnik skarżących ustaliła w grudniu 2014 r., że w aktach sprawy znajduje się mapa-Załącznik do zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości. Z mapy tej stanowiącej element zezwolenia, które było warunkiem wydania orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. wynika, że dokonana z urzędu zmiana danych ewidencyjnych jest bezpodstawna. Skarżący odwołali się do treści art. 5 dekretu o nabywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych z dnia 26 kwietnia 1946 r. podnosząc, że orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. musiało być zgodne z przedmiotowym zezwoleniem z dnia 24 sierpnia 1954 r.. Tymczasem dokonana obecnie zmiana danych ewidencyjnych pozostaje w sprzeczności z obszarem objętym orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...]. Do pisma dołączono nieczytelną kopię mapy z akt [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Stosując powyższe kryterium do sprawy poddanej kontroli zdaniem Sądu, skargi są zasadne.

Nie ulega wątpliwości, że trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze przepisy znowelizowanej ustawy P.g.k., aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej. Art. 24 ust. 2b ustawy wskazuje, że "Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Mając na uwadze okoliczności sprawy zasadnie organ stwierdził, że aktualizacja operatu ewidencyjnego winna nastąpić w rozpatrywanym przypadku w drodze decyzji administracyjnej - zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy.

Podstawowa zasada prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.

Przeprowadzenie więc tzw. "rozdzielenia" (wyodrębnienia) zawartych w jednej działce, nieruchomości będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, skoro § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

Prawo własności nieruchomości wynika ze stanu prawnego ukształtowanego treścią decyzji o wywłaszczeniu, a nie z treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej. Ujawnienie w nich prawa własności ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny co oznacza, że wpisy te są wtórne w stosunku do stanu prawnego i nie mogą kształtować nowego stanu prawnego. Ewentualne nieprawidłowości ewidencji nie pozbawiają nabytego prawa własności.

Organy rozstrzygając w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o normę wynikającą z obowiązującej od 12 lipca 2014 r. treści art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. zobowiązane są, zatem do przestrzegania podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a.

Zdaniem Sądu, niewątpliwie w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego w drodze decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne kwestionowanie ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu. Jednakże organy przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia taką decyzję winny przy zachowaniu powyżej wskazanych zasad postępowania administracyjnego poddać analizie treść tej decyzji w odniesieniu do skutków jakie ona wywołała w zakresie prawa własności, a w szczególności do granic wywłaszczenia. Nie jest również dopuszczalne aby w takim postępowaniu organy uzupełniały lub usuwały ewentualne wadliwości ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu. W sprawie zdaniem Sądu, organy uchybiły tym zasadom w zakresie poniżej określonym.

Istota sporu w sprawie dotyczy skutków prawnych jakie wywołało - w odniesieniu do parceli katastralnej l. kat. [...] b.gm.kat. P, ostateczne orzeczenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r., w którym rozstrzygnięto o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - na cele budowy szkoły i boiska m. in. nieruchomości wykazane w wykazie w pozycji drugiej objęte LWH [...] b. gm. kat. P: tj. parcele l. kat.: [...], [...], [...], [...].

Organ I instancji działając z urzędu dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mającej na celu doprowadzenie do zgodności stanu ewidencyjnego działki nr [...] z ich stanem prawnym wynikającym ksiąg wieczystych i prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. wskazując, że przywołane orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości jest ważne i może stanowić podstawę prowadzonego postępowania. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

W szczególności organ I instancji orzekł z urzędu o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] j.ewid. K polegającej na wydzieleniu w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0588 ha przy ulicy W, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości, w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr:

- [...] o pow. 0.0326 ha objętej księgą wieczystą nr [...] oraz orzeczeniem o wywłaszczeniu [...],

- [...] o pow. 0.0262 ha objętej księgą wieczystą nr [...],

zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 19 listopada 2013 r. Nr [...] przez geodetę uprawnionego, wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 listopada 2013 r. pod Nr [...].

Na podstawie analizy materiałów źródłowych znajdujących się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, ustalono, iż w działce ewidencyjnej nr [...], znajdują się różne ciała hipoteczne, w tym objęte księgą wieczystą nr [...]:

1. składające się z parceli katastralnej l.kat [...] (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...], a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]) b. gm. kat. P przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K),

- stanowiące według oceny organu I instancji, na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. własność Skarbu Państwa w całości,

2. składające się z parcel katastralnych:

- l.kat. [...] (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]., a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...])

- [...] (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]) b.gm.kat. P (przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K),

- stanowiące własność S. A. H., P. H., M. H.

Obecnie na podstawie sporządzonych wykazów zmian gruntowych (równoważników) ustalono, że:

- parceli katastralnej l. kat. [...] b.gm.kat. P odpowiada nowoutworzona działka ewidencyjna nr [...],

- parcelom katastralnym l. kat. [...] i [...] b.gm.kat. P odpowiada nowoutworzona działka ewidencyjna nr [...],

wszystkie położone w obrębie nr [...] j.ewid. K.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w księdze wieczystej nr [...]: dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0588 ha, położonej w obrębie nr [...] j.ewid. K, w dziale II ujawnieni są jako ostatni właściciele S. A. H., P. H., M. H.

Z akt sprawy wynika, że w odniesieniu do parceli katastralnej l.kat. [...] wydano trzy decyzje o wywłaszczeniu.

Prezydium Miejskiej Rady Narodowej orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa - na cele budowy szkoły i boiska m. in. nieruchomości wykazane w wykazie w pozycji drugiej objęte LWH [...] b. gm. kat. P: tj. parcele l. kat.: [...], [...], [...], [...]. Orzeczenie to z dniem 4 lutego 1956 r. stało się ostateczne za wyjątkiem pozycji 3,4,6.

Z kopii orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. wynika, iż tym orzeczeniem uchylono orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 19 lutego 1953 r. nr [...] dotyczące nieruchomości położonych w gm.kat. K Dz. P przy ulicy Ł objętej Iwh [...] stanowiącej własność M. K., E. B. i Z. W. tj. p.bud l.kat. [...], [...], [...], [...], [...], [...] wraz ze znajdującymi się na powyższych parcelach zabudowaniami.

Równocześnie orzeczeniem tym umorzono postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte zarządzeniem b. Urzędu Wojewódzkiego z dnia 13 stycznia 1950 r. [...] oraz zobowiązano wnioskodawcę do oddania przedmiotowej nieruchomości wraz z domem i domkiem w/w współwłaścicielkom w posiadanie - z wyjątkiem części parcel p.bud. l.kat. [...], [...], [...] i [...] - wywłaszczonych orzeczeniem z 4 stycznia 1956 r. [...] na cele budowy szkoły i boiska.

Powyższe wskazuje, że orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. zostało skorygowane późniejszym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r.

W konsekwencji organy winny poddać szczególnej analizie treść orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. dla ustalenia jakie skutki ta decyzja wywołała w zakresie prawa własności m. in. parceli l. kat [...]. Takiej analizy brak w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji.

Orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. zostało wydane na podstawie art. 1, 10, 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., nr 4, poz. 31).

Dekret w art. 1 stanowił, że nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogą być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami niniejszego dekretu. Zgodnie z art. 40 ust. 1 dekretu orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie to stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej.

Przepisy zawarte w rozdziale 3 Działu III dekretu regulowały postępowanie wywłaszczeniowe. Należy, zatem przywołać ich treść.

Art. 17. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie. Wniosek składa się do prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

2. We wniosku należy:

1) wskazać nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2) wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej do wywłaszczenia, z powołaniem się na plan sytuacyjny, jak również opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,

3) wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać - jeżeli jest znane - jego miejsce zamieszkania,

4) wskazać, na czym ma polegać wywłaszczenie,

5) wskazać w sposób ogólny cel wywłaszczenia.

3. Do wniosku należy dołączyć:

1) zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego,

2) dowód wezwania właściciela stosownie do art. 8,

3) plan sytuacyjny nieruchomości z oznaczeniem granic powierzchni, przeznaczonej do wywłaszczenia,

4) poświadczony odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo własności nieruchomości, albo - jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej lub księga wieczysta zaginęła - odpis dokumentu ze zbioru dokumentów, stwierdzającego prawo własności nieruchomości, poświadczony przez właściwy sąd powiatowy z zaznaczeniem, że stwierdza on prawo własności nieruchomości według stanu zbioru dokumentów na dzień wydania odpisu,

5) jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej i nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów - zaświadczenie właściwego sądu powiatowego, stwierdzające tę okoliczność.

W powiązaniu z powyższą regulacja pozostawał zawarty w rozdziale 1 Działu III dekretu - art. 7 - określający dokumentację jaka winna być złożona przez ubiegającego się o zezwolenie o którym mowa w art. 17 ust. 3 pkt 1 dekretu, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

Art. 7. 1. Ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości powinien złożyć Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wniosek o udzielenie zezwolenia z załącznikami.

2. We wniosku o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości należy:

1) wymienić nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2) wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej do nabycia, z powołaniem się na plan lub szkic sytuacyjny, wskazać sposób użytkowania nieruchomości i opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,

3) wskazać, czy dla osób mieszkających na nieruchomości potrzebne są mieszkania zastępcze oraz czy i w jaki sposób wykonawca zamierza dostarczyć mieszkań,

4) wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać jego miejsce zamieszkania, jeżeli jest znane,

5) wskazać, na czym polegać ma nabycie,

6) wskazać cel nabycia.

3. Do wniosku, przewidzianego w ust. 1, należy dołączyć:

1) zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku, stwierdzające jednocześnie, że starania o uzyskanie odpowiedniej nieruchomości, podjęte zgodnie z art. 3, nie dały wyniku bądź też że dla realizacji narodowych planów gospodarczych zamierzona inwestycja może być zlokalizowana jedynie na nieruchomości, określonej we wniosku,

2) odpis opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust. 2),

3) zaświadczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej (organu do spraw planowania zabudowy miast i osiedli w porozumieniu z wojewódzką komisją planowania gospodarczego) co do przeznaczenia nieruchomości na cele, wskazane we wniosku,

4) plan lub szkic sytuacyjny w odpowiedniej skali w dwóch egzemplarzach z wymienieniem powierzchni przeznaczonej do nabycia i z oznaczeniem jej granic.

Z kolei art. 21 dekretu stanowił, że:

Art. 21. 1. Po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzeka o wywłaszczeniu albo odmawia wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

2. Orzeczenie powinno w szczególności zawierać:

1) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia,

2) wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło,

3) jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia.

3. W przypadku gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie może zapaść bez rozprawy.

Powyższe uregulowania w związku z treścią orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. w powiązaniu z treścią orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. wskazywały dla zachowania obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy poddanej kontroli Sądu, na konieczność zgromadzenia i poddania analizie dowodu w postaci dokumentów znajdujących się w aktach postepowania, które zakończyło się wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r.

Niewątpliwie aktami tego postępowania organy obu instancji nie dysponowały, a tym samym nie poddały ich analizie przed wydaniem kwestionowanych decyzji, co trafnie skarżący zarzucili. Okoliczność ta zresztą wynikała nie tylko z zawartości akt przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę, z uzasadnień decyzji, ale przede wszystkim wprost z treści informacji zawartej w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, wykonanej przez geodetę uprawnionego przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 29.11.2013 r. [...], aktualizującej obowiązujący operat ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna K.

W sprawie zdaniem Sądu, zgromadzenie całości dokumentacji poprzedzającej decyzję o wywłaszczeniu winno umożliwić określenie, w sposób konkretny, zakresu wywłaszczenia wynikającego z treści orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. w powiązaniu z treścią orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. Trafnie, zatem skarżący podnieśli, że nie dysponując aktami wywłaszczeniowymi organy obu instancji nie podjęły jakiejkolwiek próby zweryfikowania granic wywłaszczenia zwłaszcza, że pełnomocnik skarżących ustaliła w grudniu 2014 r., że w aktach sprawy znajduje się mapa-Załącznik do zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości.

W konsekwencji uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.