Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 568/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 20 marca 2023 r., znak: SKO.PS/40/772/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 20 marca 2023 r., znak: SKO.PS/40/772/2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: u.ś.r.), po rozpatrzeniu odwołania A. D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Frampola z 9 listopada 2022 r., znak: PS.4042.66.2022 odmawiającą przyznania A. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad matką G. D..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie został spełniony warunek z 17 ust. 1b u.ś.r. oraz podniósł, że stan zdrowia osoby wydającej opieki nie jest na tyle poważny, aby skarżący nie mógł podjąć zatrudnienia.

Odwołanie od tej decyzji wniósł A. D..

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze poniosło, że A. D. wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką G. D.. Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z 16 marca 2011 r., znak: [...] G. D. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 28 grudnia 2010 r. Orzeczenie zostało wydane na stałe.

Odnosząc się do treści odwołania, Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., uznając, że Burmistrz Frampola dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. i niewłaściwie zinterpretował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13. W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną.

Jednocześnie, według Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie wskazał, że negatywną przesłanką warunkującą odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką. Z wywiadu środowiskowego wynika bowiem, że G. D. jest wdową, oprócz syna A. D. ma jeszcze córkę, która pomaga w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną. G. D. ma problemy ze słuchem, ale nie ma problemów z komunikacją. Leczy się farmakologicznie z powodu nadciśnienia i cukrzycy. Porusza się samodzielnie za pomocą laski łokciowej. Samodzielnie przygotowuje śniadania i kolację. Sama dba o higienę, kontroluje i przyjmuje leki. Samodzielnie dokonuje pomiaru cukru we krwi. A. D. wykonuje czynności związane z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego, tj. pranie, sprzątanie, organizuje opał i rozpala w piecu, robi też drobne zakupy w miejscowym sklepie. Większe zakupy robi córka, która też wykupuje matce leki. W ocenie pracownika socjalnego A. D. opiekę sprawuje prawidłowo, jednak jej zakres nie stanowi przeszkody do wykonywania przez niego pracy zawodowej.

Kolegium stwierdziło, że stan zdrowia niepełnosprawnej G. D. i zakres opieki, jakiej wymaga, pozwala na podjęcie przez skarżącego pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze. W przedmiotowej sprawie osoba niepełnosprawna nie wymaga czynności ściśle opiekuńczych. Tymczasem, aby otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opieka musi mieć charakter stały, permanentny, osobisty, bezpośredni i długoterminowy oraz uniemożliwiać wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Tym wymogom nie odpowiada ustalony w toku postępowania zakres pomocy, jaką skarżący świadczy matce. Wspólne zamieszkiwanie osoby niepełnosprawnej i tej, która się nią opiekuje, nie jest jedynym warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ale za konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, przy czym konieczność rezygnacji z pracy zarobkowej lub jej niepodejmowanie musi znaleźć potwierdzenie w sytuacji zdrowotnej osoby wymagającej opieki i jej potrzebach oraz w wymiarze i zakresie wykonywanych czynności opiekuńczych. Dodatkowo, jak podkreśliło Kolegium, w opiece nad niepełnosprawną matką pomocy udziela siostra wnioskodawcy.

W skardze na decyzję Kolegium A. D. zarzucił naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia oraz że w sprawie nie występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

W związku z tym skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza Frampola z 9 listopada 2022 r., znak: PS.4042.66.2022 i zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W ocenie skarżącego organ nie wziął pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny w żaden sposób nie zakwestionował samego faktu sprawowania opieki oraz zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez skarżącego w złożonym oświadczeniu. Organ dokonał ponadto pobieżnej oceny oświadczenia wnioskodawcy odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Zdaniem wnioskodawcy, wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że matka wnioskodawcy potrzebuje w opisanym w tych dokumentach zakresie codziennej, stałej opieki. Co nadto istotne, okoliczność, że matka skarżącego nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ zaliczający osobę niepełnosprawną do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Natomiast z wywiadu środowiskowego sporządzonego w niniejszej sprawie wynika, że osoba niepełnosprawna jest przewlekle chora. W wywiadzie szczegółowo opisano codzienne czynności wykonywane w ramach stałej, całodobowej opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką. Czynności te składają się na kompleksową opiekę i pomoc w zwykłych czynnościach życia codziennego dla osoby, która - jak orzekł uprawniony organ, jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Obok przygotowywania i podawania leków, systematycznego mierzenia ciśnienia, organizacji wizyt lekarskich, wyjazdów na badania lekarskie, wskazano również takie najbardziej podstawowe i niezbędne czynności egzystencjalne, jak przygotowanie ubrań i pomoc w ubieraniu, przygotowywanie posiłków i przygotowanie do snu, pomoc przy zabiegach higienicznych i dbałość o miejsce zamieszkania, ale również pranie, sprzątanie i prasowanie.

W ocenie skarżącego, Kolegium pochopnie wykluczyło zwykłe czynności życia codziennego z zakresu opieki uzasadniającej prawo do świadczenia. Wszystkie te czynności są konieczne, aby zapewnić osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Kolegium nie zdołało podważyć wynikającej ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego w zakresie potrzeby sprawowania przez skarżącego całodobowej i kompleksowej opieki nad matką. Kolegium nie przedsięwzięło bowiem jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w celu wykazania zbędności podejmowania określonych czynności w ramach opieki i pomocy nad matką, uzasadniających konieczność rezygnacji z zatrudnienia (niepodejmowania zatrudnienia).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z wnioskiem organu i wobec braku ze strony pełnomocnika skarżącego żądania przeprowadzenia rozprawy sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu pierwszej instancji co do podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu pierwszej instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r., jest wadliwa ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. zamiast wielu: wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Lublinie: z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19; z 10 maja 2022 r., II SA/Lu 174/22; z 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22).

Sąd podziela zatem trafność oceny organu odwoławczego w odniesieniu do wyeliminowania powyższej negatywnej przesłanki odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest jednak zasadna z innej przyczyny, prawidłowo dostrzeżonej przez organy obu instancji.

W tym miejscu należy podkreślić, że nie ulega wątpliwości ani stan zdrowia matki skarżącego, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu i wymaga pomocy osób drugich, ani też fakt, że skarżący sprawuje nad matką opiekę.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, innym niż matka, ojciec, opiekun faktyczny bądź osoba będąca rodziną zastępczą, jeśli nie podejmują one lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zatem osobom, których brak aktywności zawodowej wynika wyłącznie i bezpośrednio z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przy tym przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku syna względem matki, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki całkowicie wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

W postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu administracji jest zatem ustalenie bezpośredniego związku między niepodejmowaniem pracy czy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ocena istnienia takiego związku winna zaś bazować na ustaleniu wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście jej kolidowania z możliwością podjęcia pracy.

Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r.) nie podlega badaniu w toku innego postępowania administracyjnego niż zmierzające do uzyskania takiego orzeczenia, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza ponadto zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem dowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. także wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21). Posiadanie przez matkę skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje bowiem automatycznie uzyskania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi bowiem być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.

Organy obu instancji uznały, że nie ma bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z podejmowania zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką, gdyż zakres sprawowanej opieki nie wymaga rezygnacji z aktywności zawodowej.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z wywiadu środowiskowego, który został przez skarżącego podpisany, oraz z wykazu czynności wykonywanych podczas opieki (k. 23-25 akt adm.), matka skarżącego leczy się farmakologicznie na nadciśnienie i cukrzycę, leki zażywa samodzielnie. Mieszkająca we Frampolu córka (siostra skarżącego) zgłasza się do lekarza po recepty na leki dla matki, realizuje te recepty i robi matce większe zakupy, a także opłaca rachunki. G. D. nie jest osobą leżącą, porusza się samodzielnie po domu z pomocą laski łokciowej, na spacery wychodzi tylko w obrębie posesji i tylko w sezonie letnim. Sama przygotowuje śniadania i kolacje, obiady przygotowuje z pomocą skarżącego. Samodzielnie mierzy poziom cukru oraz ciśnienie. Samodzielnie wykonuje czynności związane z higieną osobistą. Sama wykonuje sobie opatrunki ran na stopach, nie wymaga pieluchomajtek. Skarżący przygotowuje jej ciepłą wodę do mycia poza sezonem grzewczym, czasami pomaga matce w ubieraniu się, zwłaszcza do wyjścia na zewnątrz. Ponadto skarżący przygotowuje opał i pali w piecu rano, a w czasie dużych mrozów również wieczorem oraz robi małe, codzienne zakupy.

Przedstawione czynności, których wykonywanie zadeklarował skarżący w ramach opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką podczas wywiadu środowiskowego oraz w wykazie czynności wykonywanych podczas opieki, nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Obejmują one bowiem szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (robienie drobnych zakupów, przygotowywanie ciepłej wody do mycia poza sezonem grzewczym, palenie w piecu rano, przygotowywanie obiadu, sprzątanie, pranie) i nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności strony, gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (zob. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 351/21). W judykaturze wskazuje się, że czynności te nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2859/20). Wskazane przez skarżącego czynności, które wykonywał jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji (np. wcześniejszym przygotowaniu posiłków) dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 858/21). O ile sprawowanie przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką nie budzi wątpliwości, o tyle przedstawione powyżej okoliczności uniemożliwiają przyjęcie, że niewykonywanie przez niego pracy pozostawało w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania tej opieki.

Pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością każdego dziecka, szczególnie w zakresie rozmiaru pomocy, jakiej udziela skarżący, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Nieuzasadnione byłoby bowiem obciążanie Skarbu Państwa (a więc w gruncie rzeczy wszystkich podatników) koniecznością wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy członkowie rodziny osoby niepełnosprawnej zobowiązani do alimentacji są w stanie przy ustaleniu odpowiedniej organizacji pogodzić sprawowanie opieki z pracą.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć, aby skarżący z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonywał, opiekując się matką, rzeczywiście nie mógł podjąć z tego właśnie powodu żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką i kwestii związanych z jej stanem i możliwością samodzielnego funkcjonowania w określonych sferach życia.

Nie sposób pominąć okoliczności, że również na siostrze skarżącego ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. W przypadku kilkorga zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu uprawniona jest też ocena możliwości wywiązywania się tych innych osób z obowiązku alimentacyjnego w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie podkreśla się, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, to powinny one wspomóc tę osobę w opiece nad rodzicem w inny sposób, np. poprzez dostarczenie środków utrzymania. Zgodnie bowiem z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 kwietnia 2022 r., III SA/Kr 101/22). W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że siostra skarżącego wspomaga go w znacznym zakresie w opiece nad matką, co ma znaczenie z punktu widzenia oceny konieczności rezygnacji przez niego z zatrudnienia w związku z opieką nad matką.

Podsumowując, należy uznać, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych i zasadnie przyjął, że zakres świadczonej przez skarżącego opieki nad matką nie wypełnia dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. w kontekście niemożności podjęcia przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z zachowaniem zasad postępowania określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i opatrzone uzasadnieniem odpowiadającym kryteriom z art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Ubocznie należy wyjaśnić, że oddalenie skargi na przedmiotowe rozstrzygnięcie nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że skarżący może kolejny raz występować o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zmienią się istotne z punku widzenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. okoliczności, czyli gdy zakres jego opieki nad matką zwiększy się na tyle, że nie można będzie go pogodzić z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową.