Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1261/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 31
journal: Dz.U. 2022 poz 1191
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 2 czerwca 2023 r. nr WO-II.621.1.47.2023 w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu zameldowania na pobyt stały I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego K. P. 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. zameldowania K. P. (dalej: "skarżący") na pobyt stały w lokalu przy ulicy A. 55/23 w K. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej "k.p.a."), w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 z późn. zm., dalej: "u.e.l.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 30 września 2022 r. R. P. (dalej: "uczestniczka") zwróciła się do Urzędu Miasta Krakowa z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z mieszkania przy ulicy A. 55/23, które otrzymała jako darowiznę od rodziców w lutym 2022 r. Wskazała, że skarżący w styczniu 2021 r. został zameldowany tymczasowo w lokalu za zgodą rodziców uczestniczki, na czas remontu stanowiącego własność skarżącego lokalu przy ulicy B. Uczestniczka podniosła, że mąż na stałe wyprowadził się w styczniu 2022 r., zabrał swoje rzeczy osobiste, zwrócił klucze i zamieszkuje w nowym mieszkaniu.

W czasie przesłuchania uczestniczka wyjaśniła, że w mieszkaniu zamieszkuje znajomy matki, od którego nie pobiera ona czynszu. Zajmowała wraz ze skarżącym dom w miejscowości B., ale skarżący musiał go opuścić z uwagi na nakaz prokuratorski.

W toku postępowania zostali przesłuchani: J. M., A. K. oraz uczestniczka i skarżący. W czasie rozprawy w dniu 19 grudnia 2022 r. uczestniczka oświadczyła, że przekwalifikowuje swój wniosek o wymeldowanie na anulowanie stałego zameldowania skarżącego w lokalu przy ulicy A. 55/23.

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa uchylił czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. skarżącego na pobyt stały przy ulicy A. numer 55/23 w K. W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości, konieczne było ustalenie, czy skarżący spełniał przesłanki do zameldowania go na pobyt stały w lokalu przy ulicy A. Przesłanki te nie zostały spełnione albowiem od 2020 r. w mieszkaniu mieszka K. M., znajomy poprzedniej właścicielki. Skarżący nigdy nie mieszkał w lokalu, a meldunek był mu potrzebny do prowadzenia praktyki lekarskiej w K. Poprzedni właściciel lokalu potwierdził, że skarżący nigdy w nim nie mieszkał. Nigdy nie miał w nim swoich rzeczy, ani kluczy do lokalu. Skarżący oświadczył, że zameldował się w przedmiotowym lokalu za zgodą teściów, drogą elektroniczną, zamieszkiwał wówczas w tym lokalu, a wcześniej miał do niego dostęp i w nim pomieszkiwał. Skarżący uważa, że jest właścicielem tego lokalu, ponieważ go finansował. Aktualnie nie ma kluczy, ani dostępu do lokalu. Nie potrafi wyjaśnić skąd wzięła się umowa najmu. W ocenie Prezydenta Miasta Krakowa za wiarygodne należało uznać zeznania świadków oraz uczestniczki, organ nie dał wiary zeznaniom skarżącego. Sam skarżący przyznał, że nie ma dowodów na potwierdzenie swojego zamieszkania pod adresem A. w dacie zameldowania. W rezultacie, w ocenie organu I instancji nie zostały spełnione przesłanki zameldowania, a zatem zameldowania dokonano z naruszeniem ustawy. Osoba, która chce się zameldować musi bowiem najpierw zamieszkiwać w lokalu, a dopiero później się w nim zameldować, a w przypadku skarżącego okoliczność ta nie miała miejsca.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art 31 ust. 1 u.e.l. poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w oparciu o niepełny materiał dowodowy;

- naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 10 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w tym nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań świadków E. P., M. M. celem wykazania faktu zamieszkiwania skarżącego w dniu meldunku w lokalu przy ul. A. 55/23 zgłoszonych organowi z zachowaniem terminu siedmiodniowego wyznaczonego przez organ, co w konsekwencji pozbawiło skarżącego czynnego udziału w postępowaniu i wykazania, że w dniu 28.01.2021 r. podczas meldunku mieszkał w przedmiotowym lokalu, a brak przeprowadzenia tych dowodów doprowadził do błędnych ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonej decyzji;

- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego, polegającą na stwierdzeniu, że zeznania J. M. oraz A. K. są spójne, wzajemnie ze sobą korespondują, podczas gdy właściwa i wnikliwa ocena materiału dowodowego, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, powinna prowadzić organ do odmiennych wniosków, mianowicie, że osoby składające oświadczenia procesowe mające interes faktyczny w wymeldowaniu skarżącego składały zeznania pod rozstrzygnięcie w postaci uchylenia czynności materialno-technicznej jaką było jego zameldowanie;

- art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę, jako dowodu potwierdzającego zamieszkiwanie skarżącego w lokalu przy ul. A. 55/23 w dniu 28.01.2023 r. podania z wnioskodawczyni do Urzędu Miasta Krakowa, a także jej wyjaśnień z dnia 20.10.2022 r., w których podtrzymała wniosek i fakty w nim zawarte oraz wskazała, że skarżący w mieszkaniu nie mieszka już od stycznia 2022 r., niewyjaśnienie przez organ, dlaczego uczestniczka zmieniła swoje wyjaśnienia i zaczęła wyjaśniać odmiennie, jak również brak uzasadnienia, co prowadzi do wniosku, i organ nie orzekał na podstawie całokształtu materiału dowodowego i w sposób obiektywny;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dopuszczenie dowodu z prywatnego dokumentu "umowy użyczenia" mieszkania przy ul. A. 55/23, podczas gdy z wyjaśnień wnioskodawczyni złożonych w dniu 20.10.2022 r. wynika, że A. K. nie spisywała z J. M. umowy;

- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na dokumencie prywatnym "umowie użyczenia" pomimo, iż z uwagi na jej treść winna ona zostać przez opodatkowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.; Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.), a brak dopełnienia tej czynności właściwym urzędzie skarbowym skutkuje tym, że dowód ten jako sprzeczny z prawem nie powinien zostać dopuszczony;

- art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz bezzasadnym pominięciu wyjaśnień skarżącego, bez oceny jego wyjaśnień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie realizuje zasady zaufania do organów władzy publicznej i nie realizuje obowiązku rozpatrywania sprawy na podstawie całego materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów;

- art. 7 k.p.a. i art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę twierdzeń skarżącego zawartych w piśmie z dnia 9 stycznia 2023 r. i nieustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie budzi zaufania do władzy publicznej;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz 81a § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału doprowadziło Prezydenta Miasta Krakowa i Wojewodę Małopolskiego do całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odmowę uchylenia czynności materialno-technicznej.

Decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania. Organ wskazał, że zameldowanie na pobyt stały jest dokonane prawidłowo, jeżeli w dacie rejestracji pobytu osoba legitymuje się pobytem stałym w przedmiotowym lokalu, to jest zamieszkaniem w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania - o czym stanowi art. 25 ust. 1 u.e.l. Brak wyżej wymienionej przesłanki powoduje wadliwość dokonanego zameldowania i w konsekwencji skutkuje jego anulowaniem - w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 u.e.l., jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy dał wiarę zebranym w sprawie dowodom i poczynionym przez Prezydenta Miasta Krakowa ustaleniom. Skoro, w dniu 28 stycznia 2021 r. skarżący faktycznie nie przebywał w lokalu przy ul. A. 55/23 w K., prawidłowo uznał organ I instancji, iż w celu doprowadzenia do zgodności stanu prawnego ze stanem faktycznym należy anulować czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu pobytu skarżącego pod wskazanym wyżej adresem, ponieważ czynność już od samego początku była wadliwa. W ocenie Wojewody Małopolskiego rejestracja pobytu stałego skarżącego pod wskazanym adresem nastąpiła w wyniku wprowadzenia organu meldunkowego w błąd, a zatem nie powinna była zaistnieć, ponieważ skarżący w dacie zameldowania nie mieszkał w spornym lokalu. Organ podkreślił, że kwestie meldunkowe nie mają wpływu na prawo do lokalu, a wpis do rejestru musi być zgodny z rzeczywistym stanem faktycznym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 54 § 1 pkt 2,3,4 k.p.a., art. 89 k.p.a., art. 90 § 2 pkt 1 k.p.a., art. 91 § 1 i 2 k.p.a., art. 94 k.p.a., art. 95 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas, gdy właściwe było jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wobec stwierdzenia, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w rozprawie administracyjnej wyznaczonej na dzień 19.12.2022 roku;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. w zw. z art. 89 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, gdy właściwe było jej uchylenie z uwagi na nieodroczenie przez organ pierwszej instancji rozprawy administracyjnej zaplanowanej na dzień 16.02.2023 r. pomimo zaistnienia trudnej do przezwyciężenia przeszkody, alternatywnie innej ważnej przyczyny co doprowadziło, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w rozprawie administracyjnej wyznaczonej na dzień 16.02.2023 r.;

- art. 7 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i bezzasadne odstąpienie od przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków wnioskowanych przez skarżącego celem wykazania faktu zamieszkiwania skarżącego w dniu meldunku w lokalu przy ul. A. 55/23 zgłoszonych organowi z zachowaniem terminu siedmiodniowego wyznaczonego przez organ, co w konsekwencji pozbawiło skarżącego czynnego udziału w postępowaniu i wykazania, że w dniu 28.01.2021 r. podczas meldunku mieszkał w przedmiotowym lokalu, a brak przeprowadzenia tych dowodów doprowadził do błędnych ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonej decyzji;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 95 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o zeznania świadków A. K., J. M. i wyjaśnienia uczestniczki złożone w dniu 19.12.2022 r. na rozprawie administracyjnej, w której skarżący nie brał udziału bez własnej winy przez co nie mógł składać bezpośrednio wyjaśnień, zarzutów, zadawać pytań (uzupełniających, kontrolnych, podważających twierdzenia świadków), przedstawiać własnych dowodów na ich poparcie oraz wypowiedzieć się co do wyników postępowania dowodowego, co doprowadziło organ administracyjny do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że w dniu meldunku tj. 28.01.2021 r. skarżący nie mieszkał mieszkaniu przy ul. A. 55/23 w K. z zamiarem stałego pobytu;

- art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania, zgłoszonych wniosków i argumentacji w nim podniesionej, a przez to nierozpatrzenie ponowne sprawy przez organ drugiej instancji, co nie budzi zaufania do państwa;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 83 § 1 k.p.a., 90 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie w charakterze świadka G. B. i uznanie go za świadka na podstawie złożonego pisemnego oświadczenia, podczas gdy świadkiem jest osoba składająca depozycje procesowe po uprzednim uprzedzeniu o treści art. 233 § 1 k.k., w wyniku czego okoliczność, że skarżący w dniu 28.01.2021 r. nie mieszkał w przedmiotowym lokalu nie może zostać uznana za udowodnioną wobec czego okoliczności faktyczne przyjęte w zaskarżonej decyzji są błędne;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie w charakterze świadka J. L. na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w budynku przy ul. A. 55, a brak ten poskutkował ustaleniami faktycznymi niezgodnymi z rzeczywistością polegającymi na przyjęciu, że w dniu meldunku skarżący nie mieszkał w lokalu nr 23 przy ul. A. 55;

- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. polegający na błędnym przyjęciu, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod adresem: K. ul. A. 56, lokal 26, podczas gdy z wydruku Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że gospodarczą w K. przy ul. A. 55/23;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego polegającą na daniu wiary zeznaniom świadka J. M., podczas gdy właściwa i wnikliwa ocena materiału dowodowego zgodna z zasadami doświadczenia życiowego powinna prowadzić organ do odmiennych wniosków, mianowicie, że osoby składające oświadczenia procesowe, mające interes faktyczny w wymeldowaniu skarżącego, składały zeznania pod rozstrzygnięcie w postaci uchylenia czynności materialno-technicznej jaką było jego zameldowanie;

- art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę, jako dowodu potwierdzającego zamieszkiwanie skarżącego w lokalu przy ul. A. 55/23 w dniu 28.01.2023 dowodu z podania z wnioskodawczyni do Urzędu Miasta Krakowa, a także z jej wyjaśnień z dnia 20.10.2022 r. podczas, których podtrzymała wniosek i fakty w nim zawarte oraz wskazała, że skarżący w mieszkaniu nie mieszka już od stycznia 2022 r., a także niewyjaśnienie przez organ, dlaczego uczestniczka zmieniła swoje wyjaśnienia i zaczęła wyjaśniać odmiennie, co prowadzi do wniosku, że organ nie orzekał na podstawie całokształtu materiału dowodowego i w sposób obiektywny;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dopuszczenie dowodu z prywatnego dokumentu "umowy użyczenia" mieszkania przy ul. A. 55/23, podczas, gdy z wyjaśnień wnioskodawczyni złożonych w dniu 20.10.2022 r. wynika, że A. K. nie spisywała z J. M. umowy;

- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na dokumencie prywatnym "umowie użyczenia" pomimo, iż z uwagi na jej treść zawartą w § 2 odnośnie do opłacania przez biorącego w użyczenie czynszu, winna zostać opodatkowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.; Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.), a brak dopełnienia tej czynności we właściwym urzędzie skarbowym skutkuje tym, że dowód ten jako sprzeczny z prawem nie powinien zostać dopuszczony;

- art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz bezzasadnym pominięciu wyjaśnień skarżącego, bez oceny jego wyjaśnień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie realizuje zasady zaufania do organów władzy publicznej i nie realizuje obowiązku rozpatrywania sprawy na podstawie całego materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów;

- art. 7 k.p.a. i art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. polegający na niewzięciu pod uwagę twierdzeń skarżącego zawartych w piśmie z dnia 9 stycznia 2023 r. i nieustosunkowaniu się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co nie budzi zaufania do władzy publicznej;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz 81a § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło Prezydenta Miasta Krakowa i Wojewodę Małopolskiego do całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego uchylenia czynności materialnotechnicznej zameldowania skarżącego;

- naruszenie art. 31 ust. 1 u.e.l. poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik uczestniczki wniósł o oddalenie skargi wskazując, że wszystkie przesłanki uchylenia czynności zameldowania zostały spełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże Sąd nie podzielił wszystkich podniesionych w niej zarzutów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 31 ust. 1 u.e.l., zgodnie z którym jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości, o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Zdaniem Sądu ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zostały dokonane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, ocena czy zgłoszone przy zameldowaniu dane budzą wątpliwości wymaga dokonania ustaleń w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym z zachowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady szczególnej postępowania dowodowego wymagającego zebrania i oceny materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2019 r. II OSK 2606/17). Podkreślić należy, że aby organ gminy mógł uchylić dokonaną czynność, musi ustalić, że fakt nieprawidłowego wpisu zameldowania jest oczywisty. W razie natomiast jakichkolwiek wątpliwości, anulowanie wpisu nie jest możliwe (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1196/18).

Należy zatem wskazać, że w toku postępowania o uchylenie czynności zameldowania organ powinien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że zameldowanie skarżącego na pobyt stały w lokalu przy ulicy A. 55/23 w K. było nieprawidłowe. Tymczasem, w postępowaniu przed organem I i II instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji na ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji.

Zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2022 r. skarżący został poinformowany, że w związku z toczącym się postępowaniem o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego, na podstawie art. 50 k.p.a. oraz art. 79a k.p.a. w dniu 19 grudnia 2022 r. zostaną przesłuchani świadkowie na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Zawiadomienie zostało przesłane skarżącemu na adres pracodawcy. Skarżący nie był obecny na rozprawie, która miała miejsce w dniu 19 grudnia 2022 r., w czasie której przesłuchano świadka, stronę (J. M.) oraz uczestniczkę.

Pismem z dnia 10 lutego 2023 r. skarżący zwrócił się o wyznaczenie nowego terminu rozprawy administracyjnej zaplanowanej na 16 lutego 2023 r. z uwagi na obowiązek stawiennictwa skarżącego w Prokuraturze Rejonowej Kraków- [...] celem przesłuchania go w charakterze podejrzanego. Do pisma skarżący dołączył zawiadomienie o terminie czynności. Rozprawa w dniu 16 lutego 2023 r. odbyła się, a w czasie jej trwania przesłuchano uczestniczkę.

Zgodnie z art. 90 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej przeprowadzenia. W szczególności organ wzywa: 1) strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników; 2) świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę (§ 2). Zgodnie z art. 91 § 1 k.p.a. w wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.

Niewątpliwie zawiadomienie skierowane do skarżącego w dniu 29 listopada 2022 r. nie odpowiadało wymaganiom wynikającym z powołanego przepisu. Nie wskazano w nim bowiem, że w dniu 19 grudnia 2022 r. ma odbyć się rozprawa administracyjna, nie wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień, dowodów, innych dokumentów, ani nie wezwano skarżącego do osobistego stawiennictwa. Dodatkowo wskazać należy, że zawiadomienie dotyczyło czynności, które miały być podjęte w sprawie o wymeldowanie, a nie uchylenie czynności zameldowania. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ w czasie rozprawy w dniu 19 grudnia 2022 r. przesłuchano świadka, stronę (J. M.) oraz uczestniczkę, a zeznania te stanowiły podstawę ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zgodnie natomiast z art. 94 § 1 k.p.a. nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny (§ 2). Należy zwrócić uwagę, że skarżący składał wniosek o zmianę terminu rozprawy z uwagi na obowiązek stawiennictwa w Prokuraturze Rejonowej Kraków – [...] celem przesłuchania go w charakterze podejrzanego, poparł swój wniosek wezwaniem, natomiast organ w żaden sposób nie odniósł się wniosku skarżącego i przeprowadził rozprawę administracyjną pod jego nieobecność. Podkreślić natomiast należy, że skarżący niewątpliwie był zobowiązany do uczestnictwa w przesłuchaniu w charakterze podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym (por. art. 75 k.p.k.), a zatem w sprawie zaistniała trudna do przezwyciężenia przeszkoda.

Zgodnie z art. 95 § 1 k.p.a. na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego. Podnieść należy, że w wyniku popełnionych przez organ uchybień, skarżący został pozbawiony możliwości zadawania świadkom pytań, zgłaszania zarzutów oraz przestawiania dowodów na ich poparcie. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ to na podstawie dowodów z przesłuchania stron oraz świadka, organy dokonały ustaleń okoliczności faktycznych kluczowych dla sprawy, a także odmówiły wiarygodności zeznaniom skarżącego.

Zawiadomieniem z dnia 20 marca 2023 r. skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Zawarto w nim pouczenie, że w przypadku braku kontaktu, nieprzedłożenia nowych dowodów, organ wyda decyzję na podstawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 24 marca 2024 r. (k. 82), w dniu 31 marca 2023 r. (data stempla pocztowego, k. 93) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków E. P. i M. M. na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu 4 kwietnia 2023 r. W zarzutach zawartych w odwołaniu skarżący podniósł, że jego wniosek dowodowy nie został w żaden sposób rozstrzygnięty przez organ I instancji, mimo złożenia go w terminie wynikającym z otrzymanego zawiadomienia. Nie został on również rozpatrzony przez organ II instancji.

Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2). Sąd podziela pogląd przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym, każdy wniosek dowodowy wymaga rozpatrzenia, jest to bowiem element wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i poprawnej oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 392/18). Tymczasem, zarówno organ I, jak i II instancji całkowicie pominęły wnioski dowodowe skarżącego złożone w terminie wynikającym z zawiadomienia z dnia 20 marca 2023 r..

Za zasadny Sąd uznał również zarzut dotyczący uznania przez organy za zeznania świadka pisemnego oświadczenia złożonego przez G. B. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w systemie dowodów wprowadzony jest dowód z zeznań świadka, który je składa pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. System ten nie zna natomiast dowodu z oświadczenia osoby trzeciej. Dopuszczalny jest dowód posiłkowy z oświadczenia strony, która składa również pod rygorem odpowiedzialności karnej (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2020 r., II OSK 3296/19). Zgodnie bowiem z art. 75 § 2 k.p.a., jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. W rezultacie, zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia, w świetle których zeznaniom świadka nie można zarzucić braku wiarygodności, pozostają w sprzeczności z przepisami k.p.a. o postępowaniu dowodowym. Oświadczenie takie bowiem nie może zastępować dowodu z przesłuchania świadka, a jedynie stanowić inny dowód w sprawie zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r., I OSK 1935/22).

Zdaniem Sądu zasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Trzeba bowiem wskazać, że organy w żaden sposób nie odniosły się do sprzeczności występującej w zeznaniach uczestniczki, która w toku postępowania wskazała, że wbrew treści wniosku oraz pierwszych zeznań złożonych w sprawie, oświadczyła, że skarżący nigdy w lokalu nie mieszkał. Tymczasem, tego rodzaju zmiana w treści zeznań, przy równoczesnym daniu pełnej wiary zeznaniom uczestniczki przez organ I instancji oraz II instancji, powinna być przez organy uzasadniona z wskazaniem, jakie okoliczności sprawiły, że organy dały wiarę tym zeznaniom. Pokreślić należy, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o dowolności oceny dowodów można mówić w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20, CBOSA).

Za niezasadny Sąd uznał zarzut oparcia się na dokumencie umowy użyczenia lokalu, ewentualne niedopełnienie przez strony obowiązków podatkowych nie ma wpływu na dopuszczalność przeprowadzenia przedłożonego w toku postępowania dokumentu prywatnego, jednakże dokument ten, jak wszystkie pozostałe dowody powinien zostać poddany przez organ ocenie zgodnie z art. 80 k.p.a. Dowodu tego nie dyskredytuje również okoliczność, że uczestniczka niebędąca stroną umowy, nie miała wiedzy o nim. Sąd nie podziela również zarzutu skargi, w którym wskazano, że zeznania świadków i stron zainteresowanych rozstrzygnięciem a priori nie zasługują na wiarę, ponieważ są składane w celu uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia. Dowody te podlegają bowiem ocenie zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. i zasadą swobodnej oceny dowodów. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których organ w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2023 r., I OSK 397/23).

Zdaniem Sądu powyższe naruszenia przepisów postępowania przez Prezydenta Miasta Krakowa, które nie zostały skorygowane (mimo zarzutów zawartych w odwołaniu) przez Wojewodę Małopolskiego powodują, że decyzja o uchyleniu czynności zameldowania została wydana przedwcześnie, bez prawidłowego przeprowadzenia postępowania i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawiły skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, że uchylenie czynności zameldowania wymaga ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, że doszło do naruszenia przepisów o zameldowaniu, a brak wszechstronnego zebrania i ocenienia dowodów, a nadto pominięcie konieczności zapewnienia skarżącemu udziału w postępowaniu, dają podstawę do stwierdzenia, że przyjęte w sprawie ustalenia są przedwczesne. Przedwczesne zatem było również zastosowanie art. 31 ust. 1 u.e.l. bez wystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie z poszanowaniem zasad postępowania dowodowego, prawidłowo zawiadamiając skarżącego i pozostałe strony postępowania o czynnościach procesowych, zapewni stronom czynny udział w postępowaniu, możliwość składania wniosków dowodowych, po przeprowadzeniu postępowania - w oparciu o całokształt materiału dowodowego ustali, czy zostały spełnione przesłanki uchylenia czynności zameldowania skarżącego na pobyt stały, a podjętą decyzję uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023, poz. 1935) zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (punkt II wyroku).