Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1069/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 113  par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi F. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2021 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z [...] sierpnia 2021r. Nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego – F. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Mazowiecki (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia F. M. (dalej: "strona", "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] czerwca 2021 r. Nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wyjaśnił, iż Prezydent decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., Nr [...]zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowlany i udzielił pozwolenia dla G. P.- [...], na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z jego przebudową (zmiana z jednokondygnacyjnego na dwukondygnacyjny) na działce nr ew. [...] położonej przy ul. T. w R..

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w decyzji własnej Nr [...]z dnia [...] czerwca 2021 r. polegającą na zamianie zapisu:

– "dopuszczono rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości mniejszej niż", na zapis – "dopuszczono rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bezpośrednio przy granicy";

– "3m, ale nie mniejszej niż 1,5m od granicy działki nr ew. [...], zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1" na zapis "z działką nr ew. [...], zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1".

W uzasadnieniu podniósł, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2021r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z jego przebudową na działce nr ewid. [...] (obręb: [...], arkusz: [...]) przy ul. T. w R.. Mając na uwadze zapisy zawarte w § 12 ust. 4 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2019 r.poz. 1065 ze zm.) dopuszczono rozbudowę budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji (w części dotyczącej możliwości takiego sytuowania obiektu) błędnie wpisano informację o dopuszczeniu realizacji zamierzonej rozbudowy w odległości mniejszej niż 3m, ale nie mniejszej niż 1,5m od granicy działki nr ewid. [...] zamiast, bezpośrednio przy granicy tej działki (zgodnie z zatwierdzonym ww. decyzją projektem zagospodarowania terenu).

Zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji złożył F. M., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie art. 113 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczalne sprostowanie z urzędu rzekomej omyłki pisarskiej w zakresie odległości rozbudowywanego budynku od granicy działki, gdyż w rzeczywistości stanowi to istotną zmianę wydanej decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, a tym samym istotnie wpływa na zakres praw strony, a w konsekwencji pozbawia ją możliwości wniesienia odwołania od takiego rozstrzygnięcia organu.

W ocenie Wojewody Mazowieckiego, w świetle poczynionych ustaleń taktycznych i prawnych, zarzuty zażalenia nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organ odwoławczy przytoczył przepis art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wskazał, iż w orzecznictwie przyjęto, że za błąd pisarski uznaje się widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię albo widocznie niezamierzone opuszczenie wyrazu lub wyrazów, przy czym nie może mieć ono wpływu na merytoryczną treść decyzji, zaś błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego. Z kolei dopuszczone na podstawie tego przepisu prostowanie oczywistych omyłek dotyczy wyłącznie omyłek co do istoty stojących na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, polegającymi na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ a zostało to wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu w rozumieniu analizowanego przepisu winna wynikać z natury, a sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W tej formie bowiem nie jest możliwe tego rodzaju ingerowanie w treść aktu administracyjnego, które co do zasady mogłoby przyczynić się do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w akcie. W trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, w szczególności co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej.

Przenosząc przedstawione rozważania prawne na grunt przedmiotowej sprawy Wojewoda stwierdził, że postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r, Prezydent słusznie uznał, iż wskazane w nim zapisy tj. zapis "dopuszczono rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości mniejszej niż", zamieniono na zapis – "dopuszczono rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bezpośrednio przy granicy" oraz zapis "3m, ale nie mniejszej niż 1,5m od granicy działki nr ew. [...], zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1" zamieniono na zapis "z działką nr ew. [...], zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1" można sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a., gdyż przedmiotem sprostowania objęto okoliczność, która mogła zostać sprostowana jako oczywista omyłka.

Zdaniem Wojewody, dokonane sprostowanie w żaden sposób nie zmieniło ani nie skorygowało rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji, dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto z dokumentacji projektowej (rzuty, mapa do celów projektowych oraz część opisowa) jednoznacznie wynika, że planowana rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowana będzie bezpośrednio przy granicy z działką nr ew. [...] w R.. Nadto organ odwoławczy zauważył, iż powyższe usytuowanie jest zgodne z zapisami § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Zgodnie z powyższym zapisem w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Wojewoda podkreślił, że szerokość przedmiotowej działki nie przekracza 16 m.

W ocenie organu odwoławczego, przedmiot sprostowania nie wykracza poza granice określone przepisem 113 § 1 k.p.a., dlatego też postanowienie Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2021 r. nie naruszyło przepisów postępowania (art. 113 § 1 k.p.a.).

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 25 października 2021r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o jego uchylenie, autor skargi zarzucił:

a) naruszenie art. 113 par. 1 k.p.a., poprzez niedopuszczalne sprostowanie z urzędu rzekomej omyłki pisarskiej w zakresie odległości rozbudowywanego budynku od granicy działki, gdyż w rzeczywistości stanowi to istotną zmianę wydanej decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, a tym samym istotnie wpływa na zakres jego praw, a w konsekwencji pozbawia go możliwości wniesienia odwołania od takiego rozstrzygnięcia organu;

b) powołanie się w sentencji postanowienia na niewłaściwy numer postanowienia i znak sprawy (podano numer i znak decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w sposób całkowicie bezprawny, gdyż niedopuszczalne jest dokonywanie sprostowania decyzji, które może wpłynąć na zakres praw lub obowiązków uczestnika postępowania. Zauważył, iż przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie błędy nieistotne, które nie mają charakteru nie merytorycznego. Podkreślił, iż nie wnosił odwołania od pierwotnej decyzji, gdyż zaakceptował stan polegający na tym, że sąsiad dokona rozbudowy w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy jego działki. Nadto podniósł, iż zorientowawszy się, że inwestycja prowadzona jest w granicy działki, skarżący zgłosił swoje zastrzeżenie organowi, który, w odpowiedzi na nie, wydał postanowienie o sprostowaniu, które de facto stanowi nową decyzję, odmienną od pierwotnej, zawierającą istotną zmianę, a co najistotniejsze - postanowienie to pozbawia stronę możliwości wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia merytorycznego, jakim niewątpliwie było usunięcie warunku prowadzenia rozbudowy w odległości 1,5 m od granicy działki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu wymienia podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie były wyłącznie postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 września 2021r. nr [...] oraz Prezydenta Miasta R. z [...] sierpnia 2021r. nr [...] wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia dla G. P.- [...], na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z jego przebudową.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanego postanowienia jest art. 113 § 1 k.p.a. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Różnica pomiędzy zmianą decyzji, a jej sprostowaniem wynika z tego, czy decyzja jest dotknięta wadą istotną, czy też nieistotną i decyduje to również o formie rozstrzygnięcia, które następuje odpowiednio decyzją lub postanowieniem.

Oczywista omyłka pisarska to widoczne wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a uzasadnieniem wyrażającym wolę organu konkretnego rozstrzygnięcia. Sprostowaniu nie podlegają jednak wady (błędy i omyłki) istotne m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (tak: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 551). W tej formie nie jest możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (tak: NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. III SA1466/87, OSP 1990, Zeszyt 11-12, poz. 398, z glosą aprobującą W. Tarasa).

Tym samym mając na uwadze powyższe, nie można podzielić stanowiska organów orzekających, iż dokonane sprostowanie decyzji nr [...] polegające na zamianie zapisów tj. zapis "dopuszczono rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości mniejszej niż", zamieniono na zapis – "dopuszczono rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bezpośrednio przy granicy" oraz zapis "3m, ale nie mniejszej niż 1,5m od granicy działki nr ew. [...], zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1" zamieniono na zapis "z działką nr ew. [...], zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1" ma charakter oczywistej omyłki, którą sprostować można w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu, wskazane powyżej zmiany dokonane w prawomocnej decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych polegających na nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego nie mogą być uznane za prawidłowe w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jako sprostowanie oczywistej omyłki. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, czy też pozwolenia na wykonanie robót budowlanych nie jest decyzją abstrakcyjną, lecz zawsze konkretną, a konkretyzacja zakresu takiej decyzji następuje przez określenie rodzaju budowy i miejsca jej wykonywania oraz inwestora uprawnionego do wykonania tych robót. A zatem konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia określonych robót w precyzyjnie określonym miejscu. Tymczasem dokonanie sprostowania poprzez dopuszczenie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego bezpośrednio przy granicy z działką nr ew. [...], w ocenie Sądu, nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu wskazanej wyżej normy.

Jak wyżej zauważono sprostowanie służy wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji polegających na prostowaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Tak więc jest poza sporem, że nie mogą podlegać sprostowaniu w opisanym wyżej trybie błędy i omyłki istotne czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń (porównaj wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 581/06 publikowany zbiór Lex nr 325253). A za takie, zdaniem Sądu należy uznać dokonane zmiany w decyzji Prezydenta z dnia22 czerwca 2021r.

Mając powyższe na uwadze, zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające jej postanowienie organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. - jak w punkcie 2 wyroku.