Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1113/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski, Sędziowie Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 października 2023 r., nr SKO Gd/3152/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 lipca 2022 r. organ pierwszej instancji, po rozpoznaniu wniosku złożonego przez M. H., odmówił ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem – Z.F. posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Od powyższego strona postępowania złożyła odwołanie, w treści którego wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z nieuwzględnieniem okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października2014 r. - sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. W oparciu o zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie stronie odwołującej prawa do przedmiotowego świadczenia.

W dniu 17 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wydało w sprawie decyzję, w której orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia (SKO GD/4403/22). Od decyzji, strona wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i przedstawił w uzasadnieniu wiążące dla organu stanowisko.

Po nadesłaniu akt sprawy, Kolegium wystąpiło w dniu 28 czerwca 2023 r. do Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pucku w trybie art. 136 k.p.a. o uzupełnienie materiału dowodowego.

Po nadesłaniu najpierw drogą elektroniczną w dniu 7 lipca 2023 r., a następnie drogą pocztową w dniu 12 lipca 2023 r. uzupełnienia materiału dowodowego, organ odwoławczy pismem z 14 sierpnia 2023 r. zwrócił się do strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. i zawiadomił ją o uprawnieniach wynikających z tego przepisu prawa, zapewniając też w ten sposób czynny udział w toku sprawy. Jednocześnie, na podstawie art. 9 w zw. z art. 79a k.p.a.. Kolegium wyjaśniło, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającą z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia przez osobę występującą o ustalenie prawa do tego świadczenia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym osobą. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w warunkach bezwzględnej konieczności rezygnacji z zatrudnienia/jego niepodejmowania w jakimkolwiek rozmiarze czasu pracy. Kolegium poinformowało, że w jego ocenie w przedmiotowej sprawie nie zostało powyższe jednoznacznie wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W odpowiedzi, 25 sierpnia 2023 r. zostały nadesłane dodatkowe wyjaśnienia strony.

Wskutek rozpatrzenia sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 19 października 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podkreślono, że zaprezentowane stanowisko organu wsparte zostało zebranym materiałem dowodowym oraz wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r..

Kolegium wskazało, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że aktywność zawodowa strony została zakończona 30 czerwca 2022 r.. Zestawiając powyższe ze znajdującym się w materiale dowodowym sprawy orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności ojca, ostatnie zatrudnienie strony ustało w momencie, kiedy ojciec nie tylko dysponował już takim orzeczeniem lecz i wtedy, gdy stopień ustalonej jego niepełnosprawności spowodowanej stanem zdrowia istniał już od około 7 lat, co oznacza, że strona pracując na część etatu, jako osoba sprzątająca, była w stanie pogodzić pracę z opieką nad ojcem, zwłaszcza, że jego schorzenia z okresu sprzed zakończenia aktywności zawodowej strony tj. w roku 2015 były na tyle poważne, że dotyczyły rozpoznania u ww. nowotworu złośliwego gruczołu krokowego, które to leczenie zakończyło się w 2016 r. po radykalnej radioterapii, hormonoterapii, a w 2017 r. ojciec miał wszczepiony rozrusznik serca, co oznacza w tamtym czasie pomoc była mu bardzo potrzeba. Kolegium podało również, że i matka strony w 2017 r. miała zapaść zdrowotną, gdyż przeszła zawał serca i agiplastykę wieńcową - 3 stenty DES, co także wskazuje na zwiększoną wobec jej osoby pomoc. W związku z tym Kolegium wskazało, że czasowy związek pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej strony w czerwcu 2022 r., a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną nie został spełniony. Dokumentacja nie zawiera też materiału potwierdzającego, by z kolei stan zdrowia ojca strony raptownie uległ pogorszeniu w odniesieniu do wcześniej rozpoznanych chorób, które doprowadziłby do sytuacji bezwzględnego zmuszenia strony do rezygnacji z zatrudnienia. Podkreślono, że musi istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między zaprzestaniem (bądź niepodejmowaniem) zatrudnienia a sprawowaną opieką, nie zaś wybór strony czy inne okoliczności wpływające na powyższe.

Dodatkowo Kolegium podało, że praca osoby sprzątającej daje możliwości elastycznego ułożenia godzin pracy, gdyż jest ona układana według grafiku i zmianowości, której przykładowo w pracy biurowej nie ma.

W niniejszej sprawie, w ocenie Kolegium wykazany zakres opieki świadczony wobec ojca, nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasowym. Organ odwoławczy w kwestii rozpoznania sprawy wziął także pod uwagę dowód w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i jego wymogów. Organ odwoławczy podał, że w zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez lekarza medycyny rodzinnej umieszczono informację o otępieniu naczyniowym, w której uszczegółowiono, że dotyczy ona problemów z pamięcią, koncentracją. Jednak zebrany materiał nie potwierdza, by rodzic poddał się ewentualnie leczeniu psychiatrycznemu, psychologicznemu. Ocena natomiast zakresu opieki, jej rozmiaru i intensywności nie wpływa na naruszenie zasady równości obywateli, gdyż w każdej rozpatrywanej tego typu sprawie organ ma obowiązek dokładnej oceny stanu faktycznego i zastosowania względem ustaleń odpowiednich przepisów prawa.

Wobec powyższego, Kolegium mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazało, iż przy zaistniałych w sprawie okolicznościach nie zostały łącznie spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r., od których ustawodawca uzależnił możliwość przyznania świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 października 2023 r. wydaną w sprawie SKO Gd/3152/23 utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji - Wójta Gminy Puck nr GOPS-SŚR.FA.W.5211.41.2022 z dnia 26 lipca 2022 r. odmawiającą ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem Z. F. posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.) - dalej u.o.ś.r. poprzez bledną wykładnię polegającą na:

- pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy,

- przyjęciu, że faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, Z. F. nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacja z pracy, a momentem powstania niepełnosprawności ojca oraz zakresem sprawowanej nad nim opieki, co według mnie jest niezgodne ze stanem faktycznym,

- błędną jego wykładnię i nie stosowanie art. 32 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP;

2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej i realnych możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem w zakresie wymaganym jego stanem zdrowia i jednoczesnego wykonywania pracy zarobkowej.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy kontroli w ramach w/w kryteriów wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

W decyzji tej utrzymana w mocy została decyzja odmawiająca przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem.

Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy u.ś.r.. Zgodnie z jej art. 17 ust. 1, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności;

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie Sądu, argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy jest całkowicie nieuzasadniona, a przez to niemożliwa do zaakceptowania.

Odnośnie wskazania jako przyczyny odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego braku (bezpośredniego) związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem należy podkreślić, że wniosek ten został oparty na błędnej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r..

Z zawartej w nim normy prawnej wynika, że podstawowym warunkiem jaki musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej (lub traktowane równorzędnie niepodejmowanie jej) wynikająca z konieczności sprawowania opieki nad wymagającą jej bliską osobą niepełnosprawną.

W tym kontekście należy zgodzić się z organami administracji tylko o tyle, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która niezależnie od obowiązku moralnego ma swoje prawne oparcie w regulacji art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; zgodnie z jego treścią, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowi bowiem konsekwencję faktycznego braku możliwości podjęcia zatrudnienia (rezygnacji z niego) z powodu konieczności sprawowania opieki i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej aby opiekować się osobą niepełnosprawną. Stanowi więc ono rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna.

Jak wynika z powyższego, między rezygnacją z zatrudnienia lub z jego podjęcia, a wykonywaniem opieki nad osobą wskazaną w art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi rzeczywiście istnieć wyraźny i bezpośredni związek, jednak jego spełnienie podlega ocenie przez pryzmat daty wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wynika to pośrednio z art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych (a więc i świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W u.ś.r., a tym bardziej w jej art. 17 normującym instytucję świadczenia pielęgnacyjnego, brak jest uregulowań nakazujących doszukiwać się bezpośredniego związku czasowego między rezygnacją z zatrudnienia, a podjęciem się sprawowania opieki, a tym samym pozwalających kwestionować prawo strony do wyboru momentu, w którym chce ona wystąpić z wnioskiem o przyznanie świadczenia. Nie można zatem podważać prawa do uzyskania świadczenia w sytuacji, gdy strona wnioskująca wcześniej podejmowała aktywność zawodową , a u podstaw rezygnacji z niej przy obiektywnej zdolności do podjęcia zatrudnienia jest na dzień składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Sądu skarżąca więc ten warunek spełnia.

Dodatkową negatywną przesłanką przyznania świadczenia która została wywiedziona w rozpoznawanej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest ocena, że sprawowana opieka nie ma stałego (długotrwałego) charakteru, co pozwala na podjęcie przez wnioskodawczynię zatrudnienia, a w konsekwencji wyklucza możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

W ocenie Sądu, taki wywód stanowi niczym nieuprawnioną nadinterpretację uregulowań u.ś.r., która w żadnym przepisie odnoszącym się do świadczenia pielęgnacyjnego nie statuuje obowiązku wykonywania czynności opiekuńczych "non stop" (czyli "przez całą dobę"), gdyż ich zakres każdorazowo wyznacza stan zdrowia osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby determinowane orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W tym zakresie należy zauważyć, że art. 17 u.ś.r. normujący instytucję świadczenia pielęgnacyjnego nie zawiera definicji opieki ani nie określa sposobu jej sprawowania. Ust. 1 tego artykułu w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości wiąże tylko niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę wnioskującą o to świadczenie z celem sprawowania tej opieki, jakim jest konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dla uznania opieki za spełniającą te kryteria istotny jest jej charakter, niezbędność oraz adekwatność do stanu zdrowia i niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, które z uwagi na swą intensywność wykluczają podjęcie przez opiekuna zajęcia zarobkowego (bądź zmuszają go do rezygnacji z niego). Konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza jednak, że opieka lub pomoc musi być tyle absorbująca czasowo w sensie krótkoterminowym (dobowym) jak i długoterminowym (miesięcy, lat), że podejmowane w ich ramach czynności warunkują egzystowanie osoby wymagającej opieki w warunkach odpowiadających godności człowieka, a jednocześnie ich wykonywanie stoi na przeszkodzie wykonywaniu przez opiekuna pracy zarobkowej (bądź wymusza na nim rezygnację z takiej pracy).

Stała opieka powinna być rozumiana również jako pozostawanie przez opiekuna w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania faktycznych czynności opiekuńczych, wykazuje on realną gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy, art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę i nie uzależnia sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad inną osobą także choćby z koniecznością zamieszkiwania z tą osobą (por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z 3 marca 2022 r. II SA/Ol 128/22 - LEX nr 3322407 i WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2021 r. II SA/GI497/21 - LEX nr 3197566).

Z akt niniejszej sprawy wynika, że ojciec skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W zaskarżonej decyzji wskazano, że choroby Z. F. wynikające z zebranego w sprawie materiału wskazują na schorzenia dotyczące: upośledzenia słuchu, innych zaburzeń siatkówki, stanów po zaćmie, ale i cukrzycy, samoistnego (pierwotnego) nadciśnienia, stłuszczenia wątroby niesklasyfikowane gdzie indziej, zapalenia żołądka, dwunastnicy, refluksu, zesztywniającego zapalenia stawów ale i także otyłości. W wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził wprost, że stan zdrowia Z. F. wynika z posiadanego przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym jak ustalono w toku postępowania znaczny stopień niepełnosprawności chorego został przypisany w związku ze schorzeniami: 09 - M- chorób układu moczowo - płciowego oraz 07 - S - chorób układu oddechowego i krążenia. Wiążą się one ze zdiagnozowanym w 2015 r. u ww. nowotworem złośliwym gruczołu krokowego, przy leczeniu którego zastosowano radykalną radioterapię, hormonoterapię a także z chorobami serca, skutkiem którego było wszczepienie rozrusznika serca (Blok A-VIII) w 2017 roku.

Na tej podstawie organ wprawdzie stwierdził, że choroby Z.F. powodują, iż wymaga on wsparcia osoby drugiej, niemniej uznano, że przy właściwej organizacji czasu umożliwiają skarżącej podjęcie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zdaniem Sądu, wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że ojciec wnioskodawczyni potrzebuje w opisanym w tych dokumentach zakresie codziennej, stałej opieki. Co nadto istotne, okoliczność, że ojciec skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ zaliczający osobę niepełnosprawną do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, że osoba niepełnosprawna jest przewlekle chora. W wywiadzie opisano codzienne czynności wykonywane w ramach stałej opieki sprawowanej przez skarżącą nad ojcem. Czynności te składają się na opiekę i pomoc w zwykłych czynnościach życia codziennego dla osoby, która - jak orzekł uprawniony organ - jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.

Mając to na uwadze należy podzielić ocenę, że Kolegium pochopnie wykluczyło zwykłe czynności życia codziennego z zakresu opieki i pomocy uzasadniającej prawo do świadczenia. Wszystkie te czynności są konieczne, aby zapewnić osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności.

Przypomnieć też należy, że rolą organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest weryfikacja samej potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób, albowiem w tej kwestii wiążąco wypowiedział się właściwy organ w orzeczeniu o niepełnosprawności, ale weryfikacja zakresu tej pomocy wymagającego rezygnacji z zatrudnienia. Ponadto pamiętać należy, że stała opieka powinna być rozumiana jako pozostawanie opiekuna w dyspozycji swego podopiecznego. Innymi słowy - przepisy nie uzależniają otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę i nie uzależniają sprawowania stałej lub długotrwałej opieki także od konieczności zamieszkiwania z tą osobą.

Art. 17 ust. 1 ustawy skazuje wyraźnie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest zatem wprowadzanie przez organy administracyjne dodatkowych negatywnych przesłanek przyznania świadczenia (zob. wyroki WSA w Gliwicach z 21 lipca 2021 r. II SA/GI 504/21, LEX nr 3209641, WSA w Rzeszowie z 6 kwietnia 2022 r. III SA/Rz 1781/21, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W tej sytuacji Sąd orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a..