Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2692/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu admininstracji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 54 i art. 55, art. 61 w związku z art. 5 ust. 2, art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 4, art. 59g ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 189a § 1 i 2, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 77 i art. 107 § 3, art. 189f
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2759/19 w sprawie ze skargi Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu kwotę [...] (siedem tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2859/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] we [...] (zwanej dalej "DSDiK") na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Główny Inspektorem") z dnia [...] września 2019 r., znak [...], którym ten organ uchylił postanowienie organu pierwszej instancji – Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dna [...] czerwca 2019 r. nr [...] – i w to miejsce orzekł co do istoty wymierzając Zarządowi Województwa Dolnośląskiego wykonującemu swoje zadania przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, to jest DSDiK, karę z tytułu przystąpienia do użytkowania drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece [...] w miejscowości [...] z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...], na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości [...] do włączenia do drogi powiatowej nr [...] na odcinku od km 1+880,25 do km 5+787,80, kategoria obiektu budowlanego: IV, XXV, XXVIII, z naruszeniem przepisu art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm., dalej "P.b.") w wysokości [...] zł.

Sprawa wymierzenia Inwestorowi kary była już rozpatrywana kilkukrotnie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor wymierzył DSDiK karę z tytułu przystąpienia do użytkowania drogi w kwocie łącznej [...] zł. Główny Inspektor postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...] uchylił to rozstrzygnięcie, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor, w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2019 r., orzekł o wymierzeniu DSDiK kary w wysokości [...] zł.

W obecnie zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] września 2019 r. wymierzona kara została zredukowana do [...] zł.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Główny Inspektor wywodził, że w P.b. brak jest definicji "przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego". Użytkowanie obiektu budowlanego to korzystanie z tego obiektu, które stosownie do art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 P.b. powinno odbywać się zgodnie z przeznaczeniem danego obiektu budowlanego. Przez przystąpienie do użytkowania w myśl art. 57 ust. 7 P.b. należy rozumieć rozpoczęcie korzystania z obiektu lub jego części. Zdaniem Głównego Inspektora rozpatrywane w sprawie samowolne przystąpienie do użytkowania drogi wojewódzkiej potwierdzają informacje na stronie internetowej DSDiK oraz w serwisach informacyjnych. Na stronie internetowej [...] we [...] (https://dsdik.wroc.pl/dsdik/aktualnosci/2924-obwodnica-mikini- ju-otwarta.html), widnieje komunikat z dnia [...] września 2018 r. w którym poinformowano, że "kierowcy mogą już korzystać z nowej obwodnicy miejscowości [...] w powiecie średzkim. Inwestycja wykonana w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego, jest nowym odcinkiem drogi wojewódzkiej i stanowi element Łącznika Aglomeracyjnego [...]. 4-kilometrowa droga jest połączeniem między mostem na rzece [...] w [...], a drogą krajową nr [...] w miejscowości [...] i drogą wojewódzką nr [...]". Informacje o otwarciu drogi wojewódzkiej znajdują się także na stronie internetowej Polskiego Radia - Radia Wrocław (https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/80767/ Obwodnica-Miekini-juz-otwarta-Wielka-ulga-dla-mieszkancow#) oraz w serwisie Rynek Infrastruktury (https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi/dolny-slask-kierowcy-jezdza-juz-obwodnica-miekini-64317.html).

Główny Inspektor zwrócił także uwagę, że pismem z dnia [...] listopada 2018 r. DSDiK poinformowała Inspektora Wojewódzkiego, że "zarządca drogi, mając na względzie przede wszystkim bezpieczeństwo i interes społeczny podjął decyzję o wyprowadzeniu ruchu tranzytowego z m. [...] (...) poza teren zurbanizowany i udostępnienie nowo wybudowanej drogi w trakcie pozyskiwania pozwolenia na użytkowanie".

Wniosek o pozwolenie na użytkowanie został złożony do Wojewódzkiego Inspektora w dniu [...] września 2018 r. Organ ten pozwolenia na użytkowanie udzielił jednak w dniu [...] czerwca 2019 r. w drodze dwóch decyzji.

Zdaniem Głównego Inspektora, zarówno z przywołanych dowodów jak i z twierdzeń DSDiK wynika, że fakt przystąpienia do użytkowana drogi wojewódzkiej przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowania w dniu [...] września 2018 r. jest bezsporny (9 dni po złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie).

Odnosząc się do sposobu wyliczenia kary organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem do P.b., drogi (w tym kolejowe drogi szynowe) zostały zaliczone do kategorii XXV, drogowe i kolejowe obiekty mostowe jak: mosty, estakady, wiadukty do kategorii XXVIII, natomiast elementy dróg publicznych i kolejowych dróg szynowych, takie jak: skrzyżowania, wjazdy, zjazdy - do kategorii IV.

Kształtowanie się współczynnika kategorii obiektu (k) w odniesieniu do wskazanych kategorii obiektów (tytułem przykładu dla drogi k=1,0 zaś dla mostów i wiaduktów k=5,0) świadczy o tym, że kara w przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu takiego jak w przedmiotowym postępowaniu, nie będzie obliczana tylko dla drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi), ale dla wszystkich obiektów objętych zamierzeniem inwestycyjnym, o ile są one jednocześnie objęte co najmniej obowiązkiem zawiadomienia o zakończeniu budowy i pod warunkiem, że przystąpienie do użytkowania każdego z tych obiektów nie budzi wątpliwości. Karę administracyjną można wymierzyć tylko w stosunku do tych obiektów, co do których samowolne przystąpienie co użytkowania jest, z zachowaniem reguł postępowania dowodowego, ustalone w sposób wiarygodny.

Główny Inspektor przyjął, że jeśli w skład inwestycji wchodzi kilka obiektów budowlanych zaliczanych do różnych kategorii, to kara ta nie będzie stanowiła sumy kar dla poszczególnych obiektów, lecz sumę kar obliczonych dla różnych kategorii. Stosownie do brzmienia art. 57 ust. 7, w związku z art. 59f ust. 4 P.b., do kar z tytułu nielegalnego użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, a gdy w skład obiektu (zamierzenia inwestycyjnego) wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii. Z projektu budowlanego wynika, że w skład użytkowanej drogi wojewódzkiej wchodzą następujące obiekty budowlane zaliczane do odrębnych kategorii: droga o długości 3,908 km (kategoria XXV), obiekty mostowe o łącznej długości 56,31 m (wiadukt kolejowy [...] o długości 14,1 m, most MD-1 o długości 21,31 m oraz most MD-2 o długości 20,9 m) (kategoria XXVIII) oraz elementy dróg publicznych (skrzyżowania drogi wojewódzkiej z: drogą powiatową nr [...] w km 2+087, drogą powiatową nr [...] w km 4+423 i droga powiatową nr [...] w km 5+27 (kategoria IV).

Budowa powyższych obiektów została zakończona w okresie pełnienia funkcji kierownika budowy przez Z. T., do dnia [...] września 2018 r. Główny Inspektor nie miał wątpliwości, że przystąpiono do samowolnego użytkowania drogi i jej elementów. Sporne jest jedynie użytkowanie których z wyżej wymienionych obiektów budowlanych zostało udowodnione i w konsekwencji, w jaki sposób powinno nastąpić wyliczenie kary.

Mosty [...] i [...], wiadukt [...] oraz skrzyżowania znajdują się na trasie drogi wojewódzkiej stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece [...] w [...] z drogą krajową nr [...], drogą wojewódzką nr [...], na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości [...] do włączenia do drogi powiatowej nr [...] na odcinku od km 1+880,25 do km 5+787,80. Przystąpienie do użytkowania drogi wiąże się jednocześnie z przystąpieniem do użytkowania skrzyżowań i mostów znajdujących się na jej trasie. Jeżeli po drodze odbywa się ruch, to odbywa się on także na skrzyżowaniach i na mostach czy wiaduktach znajdujących się na trasie tej drogi (bez istnienia tych obiektów, nie byłaby zapewniona ciągłość trasy). Ponadto, co do wiaduktu [...], doszło do nielegalnego przystąpienia do użytkowania przed uzyskaniem pozwolenia, jak bowiem wynika z materiału dowodowego przekazanie do eksploatacji wiaduktu miało miejsce w dniu [...] grudnia 2018 r. (protokół z dnia [...] grudnia 2018 r.), a zatem zanim uzyskano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Z tym dniem również rozpoczął się ruch pociągów z rozkładową (pełną) prędkością 160 km/h (pismo [...] we [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r.).

Organ odwoławczy wywodził, że wprawdzie zgodnie § 2 ust. 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 360 ze zm.) dla inwestycji opracowano regulamin tymczasowego prowadzenia ruchu w czasie wykonywania robót, to jednak regulamin ten uprawniał jedynie do prowadzenia ruchu z ograniczona prędkością, do czasu zakończenia robót w znaczeniu prawno-formalnym, a nie faktycznym. Tym samym przed wprowadzeniem ruchu pociągów z rozkładową prędkością należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (choćby tylko na ten obiekt).

W związku ze stwierdzeniem użytkowania jedynie obiektów trzech wymienionych trzech kategorii karę wyliczono na podstawie iloczynu dziesięciokrotności stawki opłaty s – 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego k oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego w. Karę stanowiącą sumę kar obliczonych dla różnych kategorii wyliczono w następujący sposób: 1. dla obiektów kategorii IV - elementy dróg publicznych (skrzyżowania): s - 500 zł; k - 5,0; w - 1,0. Wysokość kary jest równa 10 x 500 zł x 5,0 x 1,0 = 25.000 zł; 2. dla obiektów kategorii XXV - droga: s - 500 zł; k - 1,0; w (długość > 1-10 km) 1,5. Wysokość kary jest równa 10 x 500 zł x 1,0 x 1,5 = 7.500 zł; 3. dla obiektów kategorii XXVIII - drogowe obiekty mostowe (mosty, wiadukty, przepusty): s - 500 zł; k - 5,0; w (długość > 20-100 m) - 1,5. Wysokość kary jest równa 10 x 500 zł x 5,0 x 1,5 = [...] zł. Łączna wysokość kary wyniosła [...] zł.

Niezależnie od powyższego Główny Inspektor odniósł się do postulatu miarkowania kary podnoszonego przez DSDiK w toku postępowania. Zdaniem organu nie można zgodzić się z zarzutem pominięcia przepisów Działu lVA ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej "K.p.a."). Zgodnie z art. 189a § 2 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych między innymi przesłanek wymiaru kary administracyjnej, czy terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej – przepisów w działu w tym zakresie nie stosuje się. Przesłanki wymiaru kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego są określone w art. 59f P.b., a w związku z powyższym w tym zakresie nie będą mogły znaleźć zastosowania przepisy Działu lVa k.p.a. W ocenie organu P.b. nie przewiduje żadnej możliwości miarkowania kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego a organ ma obowiązek karę wymierzyć.

Oddalając skargę DSDiK zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – przedstawiwszy kontekst prawny sprawy – wyjaśnił, że bez wątpliwości obwodnica [...] została przez DSDiK przekazana do użytku (dopuszczono na niej powszechny ruch kołowy) w połowie września 2018 r., a zatem przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Świadczą o tym zarówno trafnie przywołane przez organ komunikaty medialne informujące o tym fakcie, jak również stanowisko samej strony wyrażone w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2018 r.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że sporne jest to jakie były przystąpienia do użytkowania obwodnicy we wskazanej wyżej dacie i ich wpływ na sprawę (w ocenie skarżącej uwalniające ją od kary administracyjnej) oraz zakres przystąpienia do użytkowania drogi, mający z kolei wpływ na wymiar kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że przez przystąpienie do użytkowania należy rozumieć takie działanie inwestora bądź osób działających z jego upoważnienia, które wskazują na trwały zamiar użytkowania obiektu budowlanego. DSDiK zamierzała traktować inwestycję tak jakby była ona już oddana do użytku zgodnie z prawem. Tym samym organy co do zasady słusznie przyjęły, że inwestycja została oddana do użytku (inna sprawa w jakim zakresie). W ocenie Sądu pierwszej instancji nie miało przy tym znaczenia wskazywane zatwierdzenie docelowej organizacji ruchu nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. zobowiązujące do jej wprowadzenia do dnia [...] czerwca 2018 r. Okoliczność, że taką docelową organizację ruchu wprowadzono (z wypowiedzi strony wynika, że w całości) nie oznacza, że takie działanie, jak i zobowiązanie ciążące na stronie z tego tytułu, ekskulpuje od popełnienia deliktu administracyjnego, to jest naruszenia obowiązku pozyskania pozwolenia na użytkowanie. Kwestia organizacji ruchu oraz oddania obiektu jakim jest droga wraz z jej urządzeniami, choć pozostają ze sobą w związku, to jednak nie powodują swoistego wyłączenia (nie są względem siebie konkurencyjne). Okoliczność, że w dacie wprowadzania docelowej organizacji ruchu wszystkie obiekty musiały spełniać warunki umożliwiające korzystanie z nich zgodnie z ich celem (co wynikało w ocenie Strony również z protokołów odbioru technicznego i zostało ostatecznie potwierdzone w pozwoleniu na użytkowanie, wydanym w dniu [...] czerwca 2019 r.) nie uzasadnia odstąpienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podsumował, że nie zwalnia strony z obowiązku przeprowadzenia procedury formalnego zakończenia budowy fakt uzyskania w innym trybie i w innej procedurze dopuszczenia drogi do ruchu w ramach realizacji docelowej organizacji ruchu (choćby nawet stwierdzono w jej ramach zgodność wykonania inwestycji z prawem). Fakt potwierdzenia przez organ zarządzający ruchem na drodze, że została ona wykonana zgodnie z projektem i może być użytkowana, nie oznacza że jest to równoznaczne z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie udzielanego przez nadzór budowlany.

Zdaniem Sądu nie wyłącza również obowiązku uzyskania pozwolenia podnoszona okoliczność przewlekłego procedowania przez inny organ działający w sprawie (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska), czy też przez organ nadzoru budowlanego. Inwestorowi, będącemu jednocześnie w określonych sprawach organem administracji publicznej, powinny być znane zasady działania tego rodzaju podmiotów i kwestionowania ich działań. Nadto, brak rozstrzygnięć środowiskowych nie stał ostatecznie na przeszkodzie w uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie w określonym zakresie i na określonych warunkach, czego przykładem jest właśnie niniejsza sprawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się wreszcie zarzucanego przez DSDiK naruszenia art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Wskazał, że zdaniem skarżącej organ nie udowodnił, aby w ramach dokonanego przystąpienia do użytkowania objęte nim zostały również obiekty kategorii IV - skrzyżowania oraz obiekty kategorii XXVIII – mosty (ocena tego faktu tylko na podstawie wykonanej kontroli wiaduktu kolejowego [...] miała nie spełniać wymagań rzetelności).

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wedle samej DSDiK droga została odebrana przez organ zarządzający ruchem zgodnie z zatwierdzeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Realizacja owego zatwierdzenia poprzedzona była odbiorem dokonanym przy udziale między innymi przedstawicieli Starostwa Powiatowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w [...], Służby Drogowej Powiatu [...]. Skoro zatem drogę oddano do użytku jako kompletną i zgodnie z zatwierdzeniem jednakże bez uzyskania stosownego pozwolenia organu nadzoru budowlanego, to niewątpliwie przekazano również do użytku stanowiące jej istotne i kluczowe elementy – skrzyżowania i obiekty mostowe. Skoro oddano drogę do użytku (a tak wyraźnie i konsekwentnie twierdzi skarżąca), to oddano również do dyspozycji korzystających z ruchu również skrzyżowania położone na tej drodze jak i leżące na jej trasie mosty. Nie da się bowiem korzystać z drogi (a ta została oddana w całości do użytku bez decyzji) nie przejeżdżając przez skrzyżowanie lub stanowiący jej element most.

Sąd zaznaczył też, że prezentowana przez DSDiK argumentacja nie jest trafna. Z jednej strony skarżąca twierdzi bowiem, że oddała drogę do użytku w całości z uwagi na pilną potrzebę. Gdy natomiast organ okoliczność tę bierze pod uwagę w swoich rozważaniach DSDiK wskazuje, że Główny Inspektor nie poczynił własnych ustaleń w tym względzie. Skarga próbuje obecnie wykazać, że pomimo oddania do użytkowania całej drogi (co strona sama przyznała i co zostało ogłoszone publicznie w mediach), nie były użytkowane jej kluczowe elementy jak skrzyżowania i mosty, przez które ta trasa przebiega.

Sąd nie uznał także twierdzeń DSDiK dotyczących nieprzystąpienia do użytkowania elementów drogi. Nie miał wątpliwości, że użytkując drogę przystąpiono skrzyżowań i mostów [...] i [...]. Wszelkie próby wykazania stanowiska przeciwnego są – zdaniem Sądu – jedynie przyjętą linią obrony.

Odrębną uwagę Sąd pierwszej instancji poświęcił kwestii oddania do użytku wiaduktu kolejowego [...] i nie zgodził się z częścią twierdzeń organu. Przypomniał, że wiadukt był użytkowany w trakcie realizacji inwestycji i stanowi jej element jednakże nie wykorzystywany na potrzeby ruchu drogowego a kolejowego. Inaczej mówiąc wiadukt ten nie jest sensu stricto elementem drogi dla pojazdów kołowych a elementem usuwającym kolizję pomiędzy drogą kołową i szynową. Tym samym czynnik zwiększenia lub zmniejszenia prędkości na wiadukcie, który przez cały okres budowy był użytkowany, nie może przemawiać za obciążeniem DSDiK karą. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istotny okazał się też argument DSDiK, że nie miała ona jakiegokolwiek wpływu na zwiększenie prędkości na tym wiadukcie, zatem okoliczność ta również nie może jej obciążać. Z art. 57 ust. 7 P.b. nie można skutecznie wywodzić, że karę za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia wymierza się wyłącznie inwestorowi, bez względu na okoliczności sprawy. Taka kategoryczna wykładnia art. 57 ust. 7 P.b. prowadziłaby do tego, że inwestor w sytuacjach szczególnych ponosiłby odpowiedzialność za sprawcę nielegalnego użytkowania, który postępowałby wbrew woli inwestora. Inaczej należy zatem oceniać sytuację kiedy inwestor sam przystępuje do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia, czy też nie podjął działań, aby do takiego użytkowania nie doszło, od sytuacji, gdy inwestor przedsięwziął odpowiednie działania w tej mierze, a mimo to inny podmiot przystąpił do nielegalnego użytkowania. Sąd pierwszej instancji w konkluzji uznał, że nie można na inwestora nakładać kary z tego tylko tytułu, że inny podmiot zadecydował przystąpić do użytkowania jakiegoś elementu inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo uznania zasadności w części twierdzeń DSDiK, uznał, że nie ma to wpływu na wynik sprawy. Wyeliminowanie wiaduktu [...] z podstawy wyliczenia kary nie zmienia sposobu jej wyliczania. Organ przyjął do wyliczenia łączną długość obiektów [...] oraz [...] i [...] na 56,31 m. Takie wyliczenie wskazywało zatem, że współczynnik z załącznika do ustawy kształtujący się w przedziale 20-100 m wynosi 1,5. Nawet więc eliminacja z obiektów kategorii XXVIII wiaduktu [...] o długości 14,1 m nadal pozostawia współczynnik "w" na niezmienionym poziomie 1,5. Tym samym uchybienie organu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Osobno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do postulatu skarżącej, aby do kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu zastosować ogólne przepisy K.p.a. o karach. Stwierdził, że art. 189a § 1 K.p.a. znajdują zastosowanie wtedy, gdy przepisy właściwe dla określonej kary administracyjnej nie regulują którejś z kwestii określonych w pkt 1-6 przywołanego przepisu (wprost lub pośrednio).

Zdaniem Sądu należy zauważyć, że zgodnie z art. 57 ust. 7 zd. 2 P.b. do kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 P.b. Sąd zwrócił uwagę, że DSDiK zdaje się prezentować pogląd, że wszystkie zagadnienia związane z wymierzeniem wymienionej kary enumeratywnie i wyczerpująco określają art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f P.b., a zatem do innych kwestii w tych dwóch przepisach wprost nieuregulowanych należy stosować K.p.a. Stanowisko to Sąd ocenił jako nieprawidłowe. Wywodził, że stosując wykładnię funkcjonalną, do kary o której mowa w art. 57 ust. 7 P.b. stosuje się w równej mierze art. 59f jak i art. 59g P.b. a zatem także odesłanie przewidziane w jego ustępie 5. Zgodnie z kolei z jego brzmieniem, do kar o których mowa w ust. 1 (ten przepis odsyła do art. 59f ust. 1 P.b. ten drugi wskazuje na odpowiednie zastosowanie do kary z art. 57 ust. 7 P.b.), stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ogólne przepisy kodeksowe o karach stosuje się wtedy i tylko wtedy, gdy zastosowania innych norm prawnych regulujących określone kwestie z zakresu karania nie można wywieść ani wprost ani w drodze wykładni z regulacji je ustanawiających i odsyłających. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie ma racji DSDiK twierdząc, że P.b. w sposób niekompletny reguluje kwestię kary administracyjnej, w tym tej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego nie można odstąpić w sposób określony w przepisach ogólnych K.p.a. o karach. Ta kwestia jest poddana szczególnej regulacji prawnej, nie podlegającej ogólnej regulacji kodeksowej o karach.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył wreszcie, że wspomniane wyżej odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej, zawiera również odesłanie do przepisów określających zaniechanie poboru podatku (ergo zaniechanie wymierzenia kary).

W kontekście tego, zwłaszcza z uwagi na cel ustanowionej przez ustawodawcę kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu i potrzebę zapewnienia jej skutecznego oddziaływania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił argumentacji skargi, że znajdują do niej zastosowanie ogólne przepisy kodeksowe o karach.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2020 r. wniosła DSDiK zarzucając naruszenie:

1. art. 57 ust. 7 P.b poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy i uznanie, że strona skarżąca powinna podlegać karze pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece [...] w miejscowości [...] z drogą krajową nr [...]i drogą wojewódzką nr [...], na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości [...] do włączenia do drogi powiatowej nr [...]), bowiem nie ulega wątpliwości, że obwodnica [...] została przekazana przez stronę skarżącą do użytku przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, podczas gdy nie sposób twierdzić o świadomym przekazaniu przez stronę skarżącą obiektu do użytku w okolicznościach, w których w czasie wykonywania czynności kontrolnych przez organ, wprawdzie na obiekcie odbywał się ruch kołowy, niemniej w aspekcie formalno-prawnym obiekt był w dalszym ciągu w stanie budowy (inwestor nie dysponował pozwoleniem na użytkowanie), a w trakcie kontroli ruch odbywał się zgodnie z oznakowaniem docelowej organizacji ruchu, do którego wprowadzenia skarżący był zobligowany skutkiem zatwierdzenia nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Marszałka Województwa Dolnośląskiego, to jest organu zarządzającego ruchem na drogach wojewódzkich. DSDiK dodała przy tym, że w dacie wprowadzania docelowej organizacji ruchu wszystkie obiekty musiały spełniać warunki umożliwiające korzystanie z nich zgodnie z ich celem, co wynikało również z protokołów odbioru technicznego i zostało ostatecznie potwierdzone w pozwoleniu na użytkowanie, wydanym dopiero obecnie w wyniku przewlekłego procedowania postępowań administracyjnych przez organy administracji publicznej. DSDiK zarzucała również mylną ocenę komunikatów medialnych, ustalonych przez organy administracji i powołanych przez Sąd pierwszej instancji. Nie stanowiły one jej zdaniem o woli przekazania obiektu do użytkowania przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a informowały o przeprowadzeniu odbioru technicznego, wykonaniu przez Wykonawcę prac zgodnie ze sztuką budowlaną i normami prawa oraz wprowadzeniu docelowej organizacji ruchu. Sporu nie stanowią zatem, jak przyjął to Sąd pierwszej instancji, powody podjęcia decyzji przez skarżącego o przekazaniu obiektu do użytkowania oraz zakres przystąpienia, ale sam fakt tego przystąpienia, apriorycznie przyjęty przez instytucje, które orzekały w niniejszej sprawie;

2. art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez bezzasadne oddalenie przy tym:

a. niedostrzeżenie naruszenia przez organy administracji obu instancji art. 7, 7a, 7b, art. 77 i art. 107 par. 3 K.p.a., które polegało na powzięciu ustalenia, iż skarżący dopuścił się bezprawnego przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych kategorii IV, XXV, XVII z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 P.b., skutkiem niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w sprawie materiału dowodowego;

b. nieprawidłowe przyjęcie, iż art. 189f K.p.a. nie znajdzie zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy i nie zwrócenie uwagi, iż organy administracji obu instancji nie podjęły rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu skarżącego w sytuacji, gdy waga ewentualnego naruszenia prawa przez skarżącego była znikoma, a na moment wydawania postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej, skarżący zaprzestał już tego ewentualnego naruszania - posiadał pozwolenie na użytkowanie wydane w dniu 26 czerwca 2019 r.;

c. nieprawidłowe przyjęcie, że art. 59g ust. 5 P.b., do którego odsyła art. 57 ust. 7 P.b., zawiera szczegółowe zasady związane z zaniechaniem wymierzenia kary, a zatem przepisy P.b. w sposób kompletny regulują kwestię kary administracyjnej, a co za tym idzie, potwierdzenie stanowiska organów administracji obu instancji, iż to wyklucza możliwość stosowania art. 189a § 2 K.p.a., podczas gdy kwestia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., nie stanowi przedmiotu regulacji P.b., a przepisy Ordynacji podatkowej, do których z kolei odsyła art. 59g ust. 5 P.b., traktują o zaniechaniu poboru już ustalonego podatku (wierzytelności publiczno-prawnej zwymiarowanej na etapie postępowania podatkowego), a nie odstąpieniu od jego ustalania na etapie postępowania merytorycznego (jakby to miało mieć miejsce w niniejszej sprawie).

Wskazując na powyższe DSDiK, powołując się na art. 188 P.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania w całości, względnie o uchylenie – na podstawie art. 185 P.p.s.a. - zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Skarżąca wystąpiła także o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Rozpoznanie skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zajęcia stanowiska co do zarzutów naruszenia art. 57 ust. 7 P.b oraz art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 7b, art. 77 i art. 107 par. 3 K.p.a.

DSDiK zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, że ten niewłaściwie ocenił, że we wrześniu 2018 r. dojść miało do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (drogi wojewódzkiej, stanowiącej skomunikowanie mostu na rzece [...] w miejscowości [...] z drogą krajową nr [...] i drogą wojewódzką nr [...], na odcinku od drogi powiatowej nr [...] w miejscowości [...] do włączenia do drogi powiatowej nr [...]). W ocenie skarżącej nie sposób twierdzić o świadomym przekazaniu przez stronę skarżącą obiektu do użytku w okolicznościach, w których w czasie wykonywania czynności kontrolnych przez organ, wprawdzie na obiekcie odbywał się ruch kołowy, niemniej w aspekcie formalno-prawnym obiekt był w dalszym ciągu w stanie budowy (inwestor nie dysponował pozwoleniem na użytkowanie), a w trakcie kontroli ruch odbywał się zgodnie z oznakowaniem docelowej organizacji ruchu, do którego wprowadzenia skarżąca była zobligowana skutkiem zatwierdzenia nr [...]z dnia [...] lipca 2017 r. Marszałka Województwa Dolnośląskiego.

Odnosząc się do kwestii niedostrzeżenia przez Sąd po stronie organu naruszeń przepisów postępowania (art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 7b, art. 77 i art. 107 par. 3 K.p.a.) DSDiK wywodziła, że w toku sprawy nie udowodniono, że przystąpiła ona do użytkowania obiektów kategorii IV – skrzyżowań oraz obiektów kategorii XXVIII – mostów. Skarżąca akcentowała, że z uwagi na represyjny charakter decyzji i surowość kary pieniężnej, ustalenie stanu faktycznego wymaga nadzwyczajnej staranności. Sąd tymczasem oparł się na domniemanych faktach, nie ustalonych empirycznie, które nie mogą determinować wydawania rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Nie świadczą bowiem o przystąpieniu do użytkowania konkretnych obiektów budowlanych, stanowiących przedmiot kary.

Powyższe zarzuty zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne. Sąd nie podziela oceny prezentowanej przez DSDiK, że ta dopuszczając we wrześniu 2019 r. ruch kołowy w obrębie wybudowanej obwodnicy [...] nie naruszała prawa, jako że miała być usprawiedliwiona koniecznością zadośćuczynienia zatwierdzeniu docelowej organizacji ruchu dokonanego przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Wbrew skarżącej – w stanie faktycznym sprawy – gdzie doszło do jednoznacznego dopuszczenia ruchu kołowego na nowo wybudowanej drodze, co skądinąd zostało publicznie ogłoszone i nagłośnione przez media, doszło do przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Nie sposób tego stanu faktycznego postrzegać, jak chciałaby DSDiK, jako z jednej strony legalnego dopuszczenia ruchu, tyle że w obrębie drogi "w dalszym ciąg w stanie budowy". Zachodziła wobec tego podstawa do nałożenia kary na podstawie art. 57 ust. 7 P.b.

Sąd pierwszej instancji nie ocenił także wadliwie postępowania dowodowego organów nadzoru budowlanego i nie naruszył art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 7b, art. 77 i art. 107 par. 3 K.p.a. DSDiK w skardze kasacyjnej argumentowała, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że w przypadku kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierzanych na podstawie art. 57 ust. 7 P.b., ustalenie stanu faktycznego sprawy powinno być szczególnie wnikliwe. Teza ta co do zasady jest trafna, jednak to nie świadczy, że w kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienia nie zostały poparte wyczerpującymi ustaleniami. Należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że skoro bezspornym jest, iż udostępniono sporny odcinek drogi do użytku kołowego, to zarazem udostępniono obiekty budowlane w jej ciągu. Nie wynika z materiału dowodowego ani z wypowiedzi skarżącej, że określone części drogi były wyłączone z użytku. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze kasacyjnej należy zaznaczyć, że wbrew DSDiK, w odniesieniu do takiego zamierzenia, jakim jest droga publiczna, jeżeli bezspornie została ona udostępniona użytkownikom bez ograniczeń, można zakładać, iż oddana została do eksploatacji (użytkowania) jako całość w rozumieniu ciągu komunikacyjnego. Trudno byłoby zakładać, że użytkowanie drogi przez uczestników ruchu drogowego następuje z wyłączeniem skrzyżowań czy mostów w jej ciągu.

Trafne okazały się natomiast zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 189f K.p.a., w zakresie w jakim Sąd pierwszej instancji stwierdził, że drugi z wymienionych tu przepisów nie znajdzie zastosowania w sprawie. Zasadne jest także stanowisko DSDiK, że art. 59g ust. 5 P.b., do którego odsyła art. 57 ust. 7 P.b., nie uzasadnia twierdzenia, iż zasady związane z zaniechaniem wymierzania kary są kompleksowo uregulowane w P.b., wyłączając zastosowanie art. 189a § 2 K.p.a.

W tym miejscu można zasygnalizować, że wprawdzie zarzut skargi kasacyjnej dotyczy art. 189f K.p.a., a przepis ten zawiera wiele podjednostek redakcyjnych, których autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, jednakże w tym konkretnym przypadku nie czyni to omawianego zarzutu wadliwym konstrukcyjnie czy niepełnym. Istota zarzutu DSDiK sprowadza się bowiem do twierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezasadnie odmówił stosowania regulacji zawartej w art. 189f K.p.a., jak i generalnie przepisów o karach zawartych w K.p.a.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 4036/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl) i zaprezentowaną tam argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym obecnie wyroku wadliwie stwierdził, że w ustalonym przez organy stanie faktycznym nie znajdują zastosowania przepisy działu IVA Kodeksu postępowania administracyjnego – "Administracyjne kary pieniężne" (art. 189a i nast. K.p.a.). Dział ten zawiera regulację materialnoprawną, która nie ma samoistnego charakteru, bowiem stosuje się ją w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, przewidzianych w przepisach prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2020 r., II GSK 24/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie regulacją materialnoprawną w dacie wydania zaskarżonego postanowienia był art. 57 ust. 7 P.b. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis ten określa więc przesłankę wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, a ponadto dokładnie określa zasady wymierzenia wysokości kary, a ponadto znajdują tu odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia zapłaty podatku na raty, odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz umorzenia zaległości podatkowej w całości lub w części (art. 67a Ordynacji podatkowej), a także przepisy dotyczące przedawnienia (art. 68 Ordynacji podatkowej) – z uwagi na zastosowanie odesłania zawartego w art. 59g ust. 5 P.b. Te natomiast elementy konstrukcyjne normy prawnej, jakie zawiera art. 57 ust. 7 P.b., mają znaczenie w kontekście stosowania przepisów działu IVA Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca wprowadzając bowiem te przepisy K.p.a. przewidział następującą konstrukcję prawną. Otóż przepisy wymienionego działu K.p.a. mają zastosowanie do administracyjnych kar pieniężnych, o ile brak jest konkretnych regulacji w przepisach odrębnych. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie wskazał, jakie kwestie muszą zostać uregulowane w przepisach odrębnych, żeby wyłączone zostało stosowania działu IVA K.p.a. Wynika to z art. 189a § 2 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Oznacza to, że uregulowanie jednej z powyższych kwestii w przepisach odrębnych wyłącza stosowanie działu IVA K.p.a., ale tylko w zakresie uregulowanym w przepisach odrębnych. Dla ustalenia czy dział ten ma zastosowanie w odniesieniu do danej administracyjnej kary pieniężnej konieczne jest zatem stwierdzenie, czy konkretne rozwiązanie prawne wymienione enumeratywnie i rozłącznie w art. 189a § 2 pkt 1-6 K.p.a. zostało całościowo uregulowane w przepisach odrębnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2020 r., II OSK 142/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wymienione wyżej przepisy Prawa budowlanego, to jest art. 57 ust. 7 oraz art. 59f i art. 59g, a także przepisy działu III Ordynacji podatkowej nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub zaistnienia siły wyższej. Zawarcie w ustawie szczególnej regulacji odnoszących się do jednej z instytucji wymienionych w art. 189a § 2 K.p.a. nie oznacza, że automatycznie brak będzie możliwości stosowania przepisów K.p.a. w odniesieniu do innych instytucji, o których mowa w art. 189a § 2 K.p.a. – jeśli ustawa szczególna ich nie reguluje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., II OSK 942/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe zagadnienie ma istotne znaczenie z punktu widzenia niniejszej sprawy. DSDiK konsekwentnie: już w odwołaniu, a następnie skardze i bardzo szeroko także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 10-13) przedstawiała powody, dla których jej zdaniem należało rozważyć przesłanki odstąpienia od nałożenia spornej kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obwodnicy [...]. Nie przesądzając, czy powody te usprawiedliwiają odstąpienie od kary (ocena taka należy do organu), zauważyć można, że skarżąca przedstawia szereg okoliczności dotyczących strony organizacyjnej inwestycji drogowej – od kwestii dotyczących bezpieczeństwa ruchu, kończąc na zagadnieniach związanych choćby z organizacją wykonawstwa i finansowania zamierzenia – które skłoniły ją do umożliwienia ruchu w obrębie wybudowanej drogi. Skarżąca eksponowała też, że nie działała z zamiarem ominięcia wymogu uzyskania pozwolenia na użytkownie obiektu (s. 8 skargi kasacyjnej). Finalnie zresztą takie pozwolenia uzyskała. Są to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia, które organ powinien wziąć pod uwagę i ocenić przez pryzmat art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. i stosownie do zajętego stanowiska rozstrzygnąć sprawę.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie 203 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a, § 2 pkt 6 w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.), a na zasądzoną na rzecz DSDiK kwotę złożyły się uiszczone wpisy od skargi i skargi kasacyjnej (1500 i 750 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę (100 zł) i wynagrodzenie przysługujące pełnomocnikowi będącemu radcą prawnym (5400 zł). Opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa nie doliczono. DSDiK jej nie uiszczała z uwagi na ustawowe zwolnienie (art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2142 z późn. zm.).