Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2101/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk - Wiśniewska, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1209/19 w sprawie ze skargi R. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. H. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 stycznia 2020 r., I SA/Gl 1209/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 19 czerwca 2019 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 149 o.p., w brzmieniu ustalonym ustawą (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649), w myśl, którego skuteczne doręczenie jest możliwe jedynie wtedy kiedy nie tylko jest odebrane i pokwitowane przez pełnoletniego domownika lecz również adnotacja, że domownik zobowiązał się do oddania pisma adresatowi - ewentualne zakreślenie krzyżykiem na blankiecie zwrotnego poświadczenia o adnotacji zobowiązanie do doręczenia wraz z brakiem podpisu pod tą treścią nie może stanowić skutecznego doręczenia w rozumieniu art. 149 o.p. - doręczenie zastępcze;

2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwie sporządzone uzasadnienie faktyczne jak i prawne które uniemożliwia kontrolę legalności wydanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poprzez przyjęcie w uzasadnieniu, że samo pokwitowanie odbioru decyzji przez osobę w tym trybie uznaje się za doręczenie jej adresatowi, powodujące w niniejszej sprawie rozpoczęcie 14 dniowego terminu na wniesienie odwołania;

3) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez w szczególności nieustalenie w jakich warunkach i okolicznościach doszło do wykonania zastępczego doręczenia, a w szczególności czy rzeczywiście domownik zobowiązał się do przekazania korespondencji w sytuacji w której wyraźnie oświadczył, że nie zna aktualnego miejsca zamieszkania ani pobytu odbiorcy, a doręczoną przesyłkę pocztową pozostawia jedynie w miejscu zamieszkania.

Skarżący wskazał, że powyższe zarzuty opiera na art. 174 p.p.s.a.:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię;

2) naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarządzeniem z 16 stycznia 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, bądź motywów usprawiedliwiających żądanie jej oddalenia, w odrębnym piśmie procesowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu przepisów postępowania należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący tym wymogom uchybił o czym w dalszej części uzasadnienia.

Czyniąc zarzut naruszenia art. 149 o.p., skarżący nie wykazał, że ewentualne naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim błędnie wyłożył jego treść.

Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w świetle treści art. 149 o.p. brak jest podstaw, aby twierdzić, że odbierający pismo domownik musi złożyć oświadczenie, iż zobowiązuje się oddać pismo adresatowi. Jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się doręczenia tej przesyłki adresatowi (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., II FSK 1622/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 lipca 2017 r., I SA/Bd 545/17). W sprawie niniejszej, jak zasadnie podnosi organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przedmiotowa decyzja została odebrana przez Z. H. 19 września 2019 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data i podpis osoby odbierającej przesyłkę. Widnieje także zaznaczony kwadrat "Oznaczone wyżej pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma". Na druku potwierdzenia odbioru znajduje się również data i podpis osoby doręczającej. Wbrew odmiennym wywodom strony skarżącej nie ma obowiązku, aby pod takim oświadczeniem podpisywała się osobiście, także osoba odbierająca przesyłkę. Powołany w tym względzie wyrok NSA z 7 września 2002 r., I SA/Wr 1117/00, odnosi się do zupełnie innych okoliczności faktycznych, w których zwrotne potwierdzenie odbioru zawierało braki uniemożliwiające uznanie doręczenia za prawidłowe.

W sposób błędny postawione zostały zarzuty opisane w punkcie 2 i 3 w petitum skargi kasacyjnej. Organy podatkowe, a ani tym bardziej sąd pierwszej instancji nie stosowały w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogły więc ich w żaden sposób naruszyć, co w konsekwencji powoduje, że ustalenia faktyczne w sprawie odnośnie do okoliczności doręczenia zastępczego są prawidłowe i nie zostały przez stronę skarżącą zakwestionowane.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska