Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 848/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Koszty postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1a, art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 74 ust. 3a
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 25 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 roku sprawy ze skargi I. J.-K. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz: a) skarżącej I. J.-K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, b) skarżącego A. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako: "u.i.o.ś.", umorzyło postępowanie odwoławcze.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] Burmistrz R., po rozpatrzeniu wniosku A Sp. z o.o. Sp. k., stwierdził brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. 1/2, 2, 3/1 i 5 w obrębie [...] S. G. i określił środowiskowe uwarunkowania dla tego przedsięwzięcia.

Odwołania od powyższej decyzji organu I instancji złożyli A. P. i I. J.-K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu I. J.-K. zarzucono naruszenie:

1. prawa procesowego:

- art. 104 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w pkt I decyzji,

- art. 28 k. p. a. poprzez odmowę uznania I. J.-K. za stronę,

- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to jest rzeczywistego rozmiaru przedsięwzięcia,

- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego przejawiające się brakiem analizy oddziaływania na środowisko zagospodarowania całego terenu określonego w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] ) symbolem BR/M,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.i.o.ś. poprzez brak własnej analizy niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia sprawy przejawiający się "wklejeniem" całych akapitów pism inwestora do uzasadnienia decyzji (str. 16, 17, 19 decyzji) bez ich własnej oceny,

- art. 66a k.p.a. poprzez brak prowadzenia metryki sprawy, co uniemożliwia kontrolę tego, kto uczestniczył w podejmowaniu czynności w sprawie oraz jakie czynności w sprawie były podjęte, w jakim czasie i czy akta postępowania obejmują wszystkie czynności podjęte w sprawie,

- art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności dowodowych mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, szczególnie w zakresie rozmiarów przedsięwzięcia inwestora, to jest przesłuchania strony - inwestora, świadków - właścicieli nieruchomości na terenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczonej symbolem BR/M co do zawartych umów sprzedaży lub umów przedwstępnych sprzedaży na rzecz inwestora - celem weryfikacji areału przeznaczonego przez inwestora na całościowe przedsięwzięcie,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:

- nierozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie wymaganego areału powierzchni biologicznie aktywnej, co uwidoczniło się błędnymi wyliczeniami zawartymi w załączniku do decyzji (str. 1),

- nieustalenie powierzchni zabudowy całego teren oznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako BR/M w celu subsumpcji przepisów § 3 pkt 53 i § 3 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;

- § 3 pkt. 79 ww. rozporządzenia poprzez nieustalenie powierzchni zabudowy całego terenu oznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako BR/M w celu subsumpcji przepisów § 3 pkt 56, § 3 pkt 60 i § 3 pkt 90 ww. rozporządzenia;

2. prawa materialnego:

- art. 63 pkt 1 ust. 1 lit. b w zw. z art. 71 pkt 2 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez niestwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

- art. 14 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 34 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...]) przez jego niezastosowanie,

- art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 3 pkt 53 tiret 2 ww. ustawy przez jego niezastosowanie, w sytuacji w której powierzchnia zabudowy dla całego terenu BR/M oznaczonego tak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przekroczy 4 ha powierzchni zabudowy, przy uwzględnieniu intensywności zabudowy dopuszczonej tym planem,

- art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 2 lit. f ww. ustawy przez ich niezastosowanie.

Z kolei w odwołaniu A. P. zarzucono:

1. naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich niezbędnych okoliczności potrzebnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, tj. poprzez:

a) wydanie postanowienia z dnia [...], w którym organ nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia przy braku szerszego uzasadnienia takiego stanowiska w decyzji,

b) naruszenie przepisu art. 77 u.i.o.ś.,

c) niewłaściwą analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sferze przyrody, zabytków, archeologii, gospodarki wodnej z pominięciem uwarunkowań specyficznych dla lokalizacji przedsięwzięcia,

d) nieuwzględnienie wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej oraz planowanej infrastruktury technicznej.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższych odwołań, umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zasadniczą kwestią w sprawie pozostaje odniesienie się do przymiotu strony osób składających odwołanie od decyzji Burmistrza R. z dnia [...], znak: [...], a tym samym do możliwości skutecznego wniesienia odwołania od tej decyzji.

Kolegium podkreśliło przy tym, że organ I instancji ustalając w sprawie krąg stron postępowania ograniczył go do właścicieli nieruchomości bezpośrednio przylegających do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Przyjął więc przedstawione przez inwestora założenie (dokonane na podstawie zawartych w Karcie informacyjnej obliczeń oddziaływania na poszczególne elementy środowiska), że przewidywany obszar oddziaływania przedsięwzięcia zamyka się w granicach terenu inwestycji. Jednocześnie Kolegium wskazało, że skutkiem powyższego, właściciele nieruchomości zlokalizowanych wprawdzie w bliskim sąsiedztwie tego terenu, ale po przeciwnej stronie ulicy A, zostali wyłączeni z kręgu stron postępowania. Dotyczy to także odwołujących się, tj. A. P. i I. J.-K.

Odnosząc się do zastosowanego w sprawie kryterium ustalania kręgu stron postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 127 §1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Następnie odwołując się do treści art. 28 k.p.a. Kolegium podniosło, że gdyby ten ogólny przepis definiujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym miał zastosowanie w tej sprawie należałoby przyjąć, że nieruchomości odwołujących się znajdują się w granicach oddziaływania przedsięwzięcia, bowiem o zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji nie decydowałoby wyłącznie oddziaływanie ponadnormatywne (zob. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1082/18). Jednakże, to ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy - Prawo wodne z dnia 28 lutego 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 z późn. zm.) zawiera szczegółowe unormowania dotyczące sposobu ustalania stron postępowania.

Mając na uwadze powyższe Kolegium, powołując się na treść art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., wskazało, że stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

W ocenie Kolegium, nie może zatem budzić wątpliwości, że powołany przepis za prawnie relewantne dla ustalenia kręgu stron postępowania uznaje tylko oddziaływanie "znaczące", tj. takie, które może prowadzić do przekroczenia na danej nieruchomości standardów jakości środowiska lub do ograniczeń w jej aktualnym zagospodarowaniu. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, należy przyjąć, że krąg stron postępowania w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań winien być ustalany w oparciu o potencjalne, negatywne oddziaływanie ("uciążliwości") inwestycji na środowisko, w tym na otaczające ją nieruchomości (poprzez hałas, ryzyko zanieczyszczenia gleby, powietrza lub wód, itd.), nie zaś każde oddziaływanie, jak chcą tego odwołujący się.

Wychodząc z powyższych przesłanek Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie, jako podstawowe kryterium ustalania obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyjęto oddziaływanie akustyczne oraz oddziaływanie w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza. Nadto organ odwoławczy dodał, że powołując się na załączniki graficzne do Karty informacyjnej, można stwierdzić, że projektowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji zanieczyszczających emitowanych do powietrza. Organ II instancji wskazał także, że analogiczne stwierdzenie dotyczy oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia, które samo w sobie stanowi teren chroniony akustycznie (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej).

Zdaniem Kolegium, należy także zwrócić uwagę na fakt braku źródeł hałasu na budynkach, brak klimatyzacji, brak zasilania rezerwowego w postaci agregatorów prądotwórczych, brak usług oraz niewielki ruch samochodów ciężarowych ograniczony w istocie do okazjonalnych usług komunalnych. Ruch i co zatem idzie hałas generowany przez samochody osobowe, jak wynika z Karty informacyjnej, nie spowoduje przekroczenia wartości dopuszczalnych, zarówno w porze dziennej, jak też nocnej.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy badając legitymację procesową A. P. i I. J.-K., przeprowadził analizę dokumentów zgromadzonych w sprawie przedstawiających oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość stanowiące własność zainteresowanych i doszedł do wniosku, że ww. osobom nie można przypisać statusu strony tego postępowania. Zdaniem Kolegium, celem dokonania oceny, czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w danym postępowaniu, konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne przeznaczenie i czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu.

Wychodząc z powyższych przesłanek Kolegium wskazało, że z informacji pochodzących od A. P. wynika, że jest on właścicielem działek nr 59/3 i 59/4. Natomiast I. J.-K. posiada tytuł prawny do działek nr 70/1 i 70/2, przy czym jak należy domniemywać na podstawie treści odwołania oraz załączonych do akt sprawy map ewidencyjnych, działka nr 70/1 została wydzielona pod poszerzenie ul. A. Wynika z tego, że żadna z działek stanowiących własność odwołujących się nie przylega do terenu inwestycji. Z terenem tym graniczy bowiem działka nr 76/2 stanowiąca użytek "dr" (ul. A) stanowiąca własność Gminy Miasta Ł., we władaniu Zarządu Dróg i Transportu w Ł.

Mając na uwadze przytoczoną wyżej definicję strony postępowania w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej organ II instancji stwierdził, że żadna z działek odwołujących się nie przylega bezpośrednio do działek nr ewid. 1/2, 2, 3/1 i 5 w obrębie 0013 S. G. (stanowiących teren inwestycji). Ponadto na działkach A. P. i I. J.-K., w wyniku realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia, nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska.

Jednocześnie Kolegium podniosło, że z Karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że przewidywany obszar oddziaływania przedsięwzięcia zamyka się w granicach terenu inwestycji, gdyż inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania ("uciążliwości") dla terenów zabudowy mieszkaniowej, w tym należących do odwołujących się. Z uwagi na fakt, że planowana inwestycja polega na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, w ocenie organu odwoławczego, należy także przyjąć, że nie spowoduje ona ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości odwołujących się, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Biorąc pod uwagę powyższe, w konkluzji Kolegium stwierdziło, że ustalenie braku interesu prawnego osób wnoszących odwołanie wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych, o której mowa w art.105 § 1 k.p.a., co uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego. Ponadto brak przymiotu strony osoby, która odwołanie wnosi, uniemożliwia jego merytoryczne rozpatrzenie.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wnieśli I. J.-K. i A. P., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj.:

a) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś. przez wadliwe uznanie, że stronie skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie oceny oddziaływania na środowisko inwestycji, podczas gdy powinna być stroną w tym postępowaniu,

b) art. 7, art. 75, art. 77 § 1 k.p.a., które ma wpływ na wynik sprawy, przez:

- nieprzeprowadzenie własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy stronie skarżącej przysługiwał w postępowaniu administracyjnym status strony, przy jednoczesnym oparciu stanowiska organu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko jedynie na oświadczeniu inwestora zawartym we wniosku inwestora, bez dokonania jego analizy,

- pominięcie w toku wydawania zaskarżonej decyzji informacji, które znajdowały się w aktach sprawy, a mianowicie tego, że inwestor przyznaje, iż inwestycja objęta decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stanowi pierwszy etap docelowej inwestycji, a okoliczność tę należało uwzględnić, badając oddziaływanie na środowisko i status sąsiadów, których nieruchomości nie są położone w bezpośrednim sąsiedztwie, ale będą dotknięte wpływem inwestycji,

c) art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności dowodowych mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, szczególnie w zakresie rozmiarów przedsięwzięcia inwestora, to jest przesłuchania strony - inwestora, świadków - właścicieli nieruchomości na terenie w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego oznaczonej symbolem BR/M co do zawartych umów sprzedaży lub umów przedwstępnych sprzedaży na rzecz inwestora - celem weryfikacji areału przeznaczonego przez inwestora na całościowe przedsięwzięcie,

d) art. 6, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 14 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 34 pkt 4 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (Uchwała nr [...] Rady Gminy Rzgów z dnia [...]), które ma wpływ na wynik sprawy przez pominięcie postanowienia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nakazującego w § 34 ust. 2 lit. b "wykonanie projektu zagospodarowania obejmującego cały teren" BR/M, to jest około 60 ha;

- powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wadliwe ocenienie oddziaływania na środowisko miało wpływ na nieuznanie strony skarżącej za stronę postępowania i umorzenie postępowania odwoławczego.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do umorzenia postępowania wywołanego odwołaniem strony skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz ze zwrotem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że organy obu instancji błędnie określiły obszar oddziaływania spornej inwestycji. Organy oparły się jedynie na oświadczeniach inwestora, a całkowicie zaniechały dokonania własnych ustaleń w tym zakresie, co narusza art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Pełnomocnik dodał przy tym, że gdyby organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, doszłyby do wniosku, że objęte wnioskiem inwestora przedsięwzięcie stanowi jedynie pierwszy etap większego planowanego przedsięwzięcia. Obszar tego przedsięwzięcia obejmuje nieznaną powierzchnię i jego częścią są działki o nr. ewid. 1/2, 2, 3/1, i 5.

W ocenie pełnomocnika, potwierdzeniem tej okoliczności jest - znane Burmistrzowi - stwierdzenie przedstawiciela inwestora, że jest zainteresowany rozwojem inwestycji w tej lokalizacji, które zostało wyrażone 20 maja 2019 r. na spotkaniu w Zarządzie Dróg i Transportu w Ł. w sprawie ul. A.

Zdaniem pełnomocnika, z powyższego wynika więc, że celem inwestora jest przeprowadzenie przedsięwzięcia wielokrotnie większego niż zgłoszone do tej pory. Natomiast fragmentaryzacja inwestycji służy jedynie zaciemnieniu obrazu sytuacji i ukryciu rzeczywistego rozmiaru przedsięwzięcia.

W dalszej części skargi pełnomocnik podniósł, że organ nie dokonał analizy zakresu oddziaływania przedsięwzięcia w oparciu o przepisy prawa miejscowego - Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Ocena jedynie części inwestycji jest niezgodna z § 34 ust. 1 pkt 2 lit. b Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Zgodnie z tym przepisem dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem BR/M (ok. 60 ha) ustala się możliwość przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową realizowaną w systemie zorganizowanej działalności inwestycyjnej pod warunkiem m.in. wykonania projektu zagospodarowania obejmującego cały teren.

Jednocześnie pełnomocnik skarżących podniósł, że nawet jeżeli Sąd nie podzieli stanowiska skarżących, że należało poddać ocenie środowiskowej cały obszar inwestycji, włączając w to również inwestycję planowaną, a niepoddaną ocenie, to i tak należy uznać, że organy nie zbadały prawidłowo zakresu oddziaływania na środowisko. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że Burmistrz jedynie przekleił stanowisko inwestora, nie poddając go własnej ocenie (czy chociażby przekształceniu stylistycznemu). Stanowisko o oddziaływaniu na środowisko obejmującym jedynie bezpośrednio sąsiadujące działki z inwestycją zostało następnie przyjęte i powtórzone przez Kolegium. Skoro więc organy nie zbadały prawidłowo, na jakie działki oddziaływać będzie przedsięwzięcie, to twierdzenie, że strona skarżąca nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś. jest co najmniej przedwczesne. Dopiero bowiem po samodzielnym zbadaniu przez organ, na jaki obszar inwestycja będzie oddziaływała, możliwe będzie ocenienie kręgu osób o statusie strony postępowania.

Pełnomocnik podkreślił także, iż wbrew stanowisku organu stronie skarżącej przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Gdyby organ prawidłowo ocenił zakres oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, to uznałby, że objęte są nim również działki należące do skarżącej. Planowana inwestycja podniesie poziom hałasu w spokojnej - jak dotąd - okolicy. Spowoduje zwiększenie ruchu samochodów, a więc również wzrost zanieczyszczenia powietrza.

Pełnomocnik skarżących wskazał również, że nie rozważono, czy w planowanych budynkach będą projektowane kominki. W ocenie pełnomocnika, faktem powszechnie znanym jest to, że występowanie takich kominków przyczynia się do zanieczyszczania powietrza i tworzenia się smogu. Nadto, nie zostało przeanalizowane, jak projektowane przedsięwzięcie ograniczy stosunek obszaru zabudowanego w okolicy do obszarów zielonych. Okoliczność ta wpływa na czystość powietrza. Zagadnienie to jest natomiast niezwykle istotne, szczególnie w Ł, gdzie o czystym powietrzu jesienią czy zimą można jedynie marzyć.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1467 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniami skarżących od decyzji Burmistrza R. z dnia [...] stwierdzającej brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. 1/2, 2, 3/1 i 5 w obrębie [...] S. G. i określeniu środowiskowych uwarunkowań dla tego przedsięwzięcia.

Spór prawny zainicjowany wniesieniem tej skargi sprawdza się zaś do kwestii prawidłowości umorzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postępowania odwoławczego wszczętego powyższymi odwołaniami skarżących od wskazanej decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżących, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] doszło do wadliwego uznania, iż skarżącym nie przysługiwał status strony postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, głównie z uwagi na nieprzeprowadzenie przez organ własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżącym przysługiwał ten status, przy jednoczesnym oparciu stanowiska organu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko jedynie na oświadczeniu zawartym we wniosku inwestora, bez dokonania jego analizy i zaniechanie czynności dowodowych, szczególnie w zakresie rozmiarów przedsięwzięcia inwestora oraz pominięcie w toku wydawania decyzji informacji, że inwestycja objęta decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stanowi pierwszy etap docelowej inwestycji. Tę zaś okoliczność należało uwzględnić, badając oddziaływanie na środowisko i status sąsiadów, których nieruchomości nie są położone w bezpośrednim sąsiedztwie, ale będą dotknięte wpływem inwestycji.

Z kolei w ocenie Kolegium, w świetle art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji z dnia [...], albowiem żadna z działek stanowiących własność skarżących (nr 59/3 i 59/4 oraz nr 70/1 i 70/2) nie przylega do terenu inwestycji. Z terenem tym natomiast graniczy działka nr 76/2 stanowiąca użytek "dr" (ul. A) stanowiąca własność Gminy Miasta Ł., we władaniu Zarządu Dróg i Transportu w Ł. Oznacza to więc, że żadna z działek odwołujących się nie przylega bezpośrednio do działek nrewid. 1/2, 2, 3/1 i 5 w obrębie [...] S. G. (stanowiących teren inwestycji). Ponadto na działkach skarżących, w wyniku realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia, nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, co wynika z treści załączonej do wniosku Karty informacyjnej przedsięwzięcia, a zatem inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania ("uciążliwości") dla terenów zabudowy mieszkaniowej, w tym należących do skarżących. Brak zatem interesu prawnego osób wnoszących odwołanie wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., co uzasadnia, zdaniem Kolegium, umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zmierzając do rozstrzygnięcia tak kształtujacego się sporu między stronami przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z powołanym art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowiącym podstawę zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Na tle tego przepisu w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zapada, gdy organ odwoławczy ustali, iż postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, a sytuacja ta wystąpi m. in. wówczas, gdy odwołanie zostanie wniesione przez podmiot niebędący stroną (zob. np. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, s. 179, R. Hauser, W. Piątek, A. Skoczylas [w:] K. Celińska-Grzegorczyk, R. Hauser, W. Piątek, W. Sawczyn, A. Skoczylas, Postępowanie administracyjne, sądowoadministracyje i egzekucyjne, Warszawa 2013, s. 103, a także wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 50, dostępny pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia prawidłowości uznania przez Kolegium, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przypomnieć zatem w pierwszym rzędzie należy, że zgodnie z art. 74 ust. 3a u.o.i.ś., stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Kolegium motywując przyjęte w sprawie stanowisko i zarazem opierając swe ustalenia na dokumentach przedłożonych przez inwestora, lapidarnie jedynie stwierdziło, że żadna z działek stanowiących własność skarżących nie przylega do terenu inwestycji. Natomiast z terenem tym graniczy działka nr 76/2 stanowiąca użytek "dr" (ul. A) stanowiąca własność Gminy Miasta A, we władaniu Zarządu Dróg i Transportu w Ł., a to zaś oznacza, że żadna z działek skarżących nie przylega bezpośrednio do działek nr ewid. 1/2, 2, 3/1 i 5 w obrębie [...] S. G. (stanowiących teren inwestycji). Ponadto lektura tej decyzji dowodzi, że uzasadnienia dla stanowiska o braku posiadania przez skarżących statusu strony Kolegium upatrywało w stwierdzeniu, że w wyniku realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia, nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, co – jak podkreśliło Kolegium - wynika z treści załączonej do wniosku Karty informacyjnej przedsięwzięcia, a zatem inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania ("uciążliwości") dla terenów zabudowy mieszkaniowej, w tym należących do skarżących.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu nie zasługuje na aprobatę. Potwierdza ono bowiem jedynie, że Kolegium przedwcześnie, bez wnikliwej refleksji i bez dostatecznych w sprawie ustaleń, przesądziło o braku posiadania przez skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza R. z dnia [...] stwierdzającą brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. 1/2, 2, 3/1 i 5 w obrębie [...] S. G. i określającą środowiskowe uwarunkowania dla tego przedsięwzięcia.

Takie ustalenie istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy kwestii, przyjmujące postać stwierdzeń organu bazujących w istocie jedynie na dokumentach przedłożonych przez inwestora (Karcie informacyjnej), należy uznać za zdecydowanie niewystarczające i dokonane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 7 i 8 k.p.a. Podkreślić należy, że w świetle art. 7 k.p.a. ustaleń tych organ powinien dokonywać z uwzględniem obowiązków płynących z tej regulacji, polegających na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto obowiązkiem organu jest tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Z tego też względu organ prowadzący ponownie postępowanie zobowiązany będzie się szczegółowo odnieść do argumentów I. J.-K. i A. P. zgłaszanych w toku postępowania na potwierdzenie ich statusu strony postępowania wszczętego wnioskiem inwestora, w tym dokona analizy zakresu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w oparciu o przepisy prawa miejscowego - Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, powołanego w skardze. Kolegium nie może przy tym zapominać, że w świetle poglądów wyrażonych w orzecznictwie NSA na tle art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś., które Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, właściciel nieruchomości, na którą wpływ na przedsięwzięcie, jest stroną postępowania w sprawie, której przedmiot został określony w tym przepisie (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., II OSK 1514/17, dostępny pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zadaniem organu będzie zatem dokonanie rzetelnej oceny kwestii wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia (z uwzględnieniem całego obszaru inwestycji) na nieruchomości skarżących, którą organ dotychczas ograniczył jedynie do stwierdzenia, że przyczyną wyłączenia skarżących z kręgu stron postępowania jest fakt, iż ich nieruchomości leżą wprawdzie w bliskim sąsiedztwie tego terenu, lecz po przeciwnej stronie ulicy A.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy. Niewątpliwie w świetle okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy umorzenie postępowania odwoławczego było przedwczesne, a co za tym idzie nieuprawnione i niezasadne.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Kolegium zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku, w szczególności wyjaśniając powyższe kwestie, a następnie wyda prawidłową decyzję uzasadnioną okolicznościami, stanem faktycznym sprawy i zgromadzonymi dowodami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym jej uzasadnieniu, sporządzonym stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) - pkt 2 sentencji wyroku. Zasądzone kwoty obejmują zwrot poniesionych przez skarżących wpisów od skargi (400 zł) oraz wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżących będącego adwokatem (960 zł) wraz ze zwrotem opłaty skarbowej od pełnomocnictw (34 zł).

MR