Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 336/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 i 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 września 2017 r. znak: [...], Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 212 m2, poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K., obj. [...] (w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. C.-Ł.), na rzecz A. B..

Powyższa decyzja zapadła po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 350/16, którym oddalono skargę spółki [...] S.A. na decyzję Wojewody z dnia 19 stycznia 2016 r., znak: [...] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 2 marca 2015 r., znak: [...] o odmowie zwrotu działki w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła A. B. podnosząc, iż w decyzji z dnia 14 września 2017 r. nie wykazano zrealizowania celu wywłaszczenia, w związku z brakiem zachowanych pierwotnych dokumentów, które cel ten by precyzyjnie określały i które pozwalałaby stwierdzić, że został on w pełni zrealizowany. Przytoczone w decyzji dokumenty, na których organ oparł swoje wnioskowanie, nie są tożsame z decyzją przytoczoną w umowie sprzedaży, dokonaną w ramach procedury wywłaszczenia, nie mogą zatem stanowić podstawy dla wydania decyzji. Ponadto odnosząc się do kwestii brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 zauważono, że powołany w uzasadnieniu decyzji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.03.2014 r. wydany został już po złożeniu wniosku o zwrot nieruchomości, który nastąpił w dniu 10.10.2013 r. i w związku z tym, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz, nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Wniosek ten powinien zatem być badany w oparciu o treść art. 137 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym sprzed daty wydania przywołanego wyroku. Niezależnie od niemożności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia, podniesiono, że zarówno brzmienie art. 137 ust. 1 pkt 1, jak i art. 137 ust. 1 pkt 2 nie pozostawia wątpliwości o zaistnieniu przesłanek zbędności wywłaszczonej nieruchomości dla realizacji zamierzonej inwestycji, z uwagi na niedochowanie przez inwestora terminów określonych w tych przepisach.

Wojewoda decyzją z dnia 22 maja 2018 r. znak[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 14 września 2017 r. znak: [...]

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda przytoczył legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu sformułowano w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n."). Tak więc zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jest zebranie materiału dowodowego, potwierdzającego lub negującego występowanie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek zbędności, przy czym w tym zakresie należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11. Skutkiem tego orzeczenia jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed l stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2.

Ustalenie celu wywłaszczenia następuje zatem poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej (umowie sprzedaży), z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie.

Wojewoda wskazał, że pomimo podjętych prób nie udało się pozyskać dokumentów o charakterze pierwotnym, a zatem dopuszczono jako dowód w sprawie wszystkie pozyskane w sprawie dokumenty, na podstawie których możliwe było ustalenie jakie były wcześniejsze, pierwotne plany dotyczące inwestycji.

Następnie Wojewoda szczegółowo opisał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a to: dokumenty z przeglądarki opracowań kartograficznych Planów Ogólnych z 1967 r. i 1977 r Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K., Plan zagospodarowania terenu z uwzględnieniem dróg lokalnych i granic wywłaszczenia, załącznik do decyzji [...], decyzję nr: [...] zatwierdzającą plan realizacyjny, aneks do decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego nr: [...] oraz opracowanie inwestycji [...] etap wykonany w kwietniu 1975 r. przez Biuro Projektów Energetycznych [...] Oddział w K., decyzję Urzędu Miasta K. Wydziału Gospodarki Przestrzennej Geologii i Ochrony Środowiska z dnia 30 czerwca 1975 r., znak: [...], którą zatwierdzono pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny objęty załącznikiem nr: [...] dotyczący IV etapu budowy Elektrociepłowni K. położonego na terenie C. w K. - łącznie z obiektami budowlanymi obiektów rozbudowywanych i nowoprojektowanych wchodzących w zakres IV etapu oznaczonymi na planie realizacyjnym zagospodarowania terenu z pewnymi warunkami, ustalenia rozprawy z dnia 28 lutego 2014 r. połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości, decyzję Naczelnika Dzielnicy K. - N. H., Wydział Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1979 r., nr [...], z której wynika, iż budowa napowietrznej linii energetycznej 110 kV na trasie [...] stacja [...] zgodna jest z decyzją Biura Planowania Przestrzennego z 5 stycznia 1979 r. znak: [...], zdjęcia lotnicze wykonane w roku 1975 i 1987 z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W..

Mając na uwadze powyższe Wojewoda uznał za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ I instancji w zakresie określenia, a następnie doprecyzowania celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z którymi na stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości wywłaszczonej, w ramach określonego w umowie sprzedaży celu uzasadniającego wywłaszczenie tj. budowy IV etapu Zespołu Elektrociepłowni w K. powstała inwestycja pn. "trasa popiołowa do KPCB", w ramach której powstał rurociąg przesyłowy popiołu nr l i 2 wraz z estakadą ze stacji wysyłkowej popiołu do ogrodzenia z zakładem ceramiki budowlanej.

Wojewoda po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że poczynione w sprawie przez organ I instancji ustalenia należy ocenić jako prawidłowe. Nie ulega wątpliwości, iż teren uprzednio (tj. przed wywłaszczeniem) częściowo użytkowany rolniczo, a częściowo zadrzewiony zmienił się na przestrzeni lat, a mianowicie urządzono na nim elektrociepłownię, a na przedmiotowej nieruchomości "trasę popiołową do KPCB". Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut odwołującej, iż przytoczone w decyzji dokumenty, na których organ oparł swoje wnioskowanie, nie są tożsame z decyzją przytoczoną w umowie sprzedaży, dokonaną w ramach procedury wywłaszczenia, nie mogą zatem stanowić podstawy dla wydania decyzji. Zgodnie bowiem z obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym zasadami, możliwe i uprawnione jest opieranie się na tzw.

dowodach pochodnych po nieskutecznych próbach pozyskania dowodów pierwotnych.

Odnosząc się do zarzutu odwołania przytoczono stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 7 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1593/15, w którym wyjaśniono, że nie została w tej sprawie naruszona zasada lex retro non agit, ponieważ ta zasada w ogóle nie wchodzi w rachubę w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny, że dany przepis jest niezgodny z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny nie uchwalił nowego prawa, a jedynie stwierdził, że dany przepis nie spełnia wymogów konstytucyjnych. Wyrok Trybunału obowiązuje od daty jego opublikowania. Kwestia okresu prowadzenia postępowania przez organ administracyjny nie ma w tej sprawie znaczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. B. nie zgodziła się z wydanym orzeczeniem organu odwoławczego, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła tożsame zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji koncentrujące się wokół: braku dokumentów źródłowych, nieustalenia realizacji celu wywłaszczenia oraz naruszenia zasady lex retro non agit.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. "poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Zgodnie z art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli : 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stalą się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Jak to stwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2014 r. I OSK 622/13, LEX nr 1658419 – "W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości konieczne są do ustalenia dwie przesłanki - cel wywłaszczenia i zbędność nieruchomości na ten cel, co wynika z art. 136 ust. 3 u.g.n. Daje on bowiem uprawnienie poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego wynika założenie, że cel wywłaszczenia określa decyzja o wywłaszczeniu i generalnie z aktu tego rzeczywiście cel ten wynika. Jednak o ile decyzja o wywłaszczeniu tego nie czyni, cel ustala się na podstawie innych dowodów, aktów, czynności itd.".

Zauważyć należy, że "Wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli - proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności" (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2014r. I OSK 1417/13, publ. Lex/el.).

Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2018 r., I OSK 2674/17, LEX nr 2509432, " 1. Doprecyzowanie celu wywłaszczenia powinno nastąpić na podstawie analizy całej dostępnej dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem, a w celu przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. W pierwszej kolejności zatem organ powinien wziąć pod uwagę dowody, dokumenty poprzedzające decyzję o wywłaszczeniu. Nie wyklucza to jednak przeprowadzenia dowodów z dokumentów powstałych już po dacie wywłaszczenia. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy z ich treści lub całokształtu okoliczności faktycznych sprawy wynika, że dokumenty te odzwierciedlają wcześniejsze (tj. sprzed daty wywłaszczenia) ustalenia w tym przedmiocie. 2. Pojęcie "celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu" zawarte w art. 137 ust. 1 u.g.n. należy interpretować ściśle, przy czym bez znaczenia pozostaje, czy w decyzji wywłaszczeniowej cel ten mógł zostać przedstawiony w sposób ogólny, bowiem ze względu na dalszy proces realizacji tego celu, winien on zostać, jeżeli pozwala na to zgromadzony materiał dowodowy, poddany wnikliwej konkretyzacji (...)".

Drugą kwestią konieczną do ustalenia jest kwestia zbadania "zbędności" na cel wywłaszczenia, której definicja legalna zawarta jest w art. 137 u.g.n.. Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Judykatura wskazała, że nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego opisanego w powołanym art. 137 ust. 1, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r. I OSK 639/14 LEX nr 1988142 czy też z dnia 20 października 2017 r., I OSK 3475/15, LEX nr 2429435). Jest to związane także z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014r. P 38/11, OTK-A 2014/3/31, który stwierdzał, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Podobne stanowisko znajdujemy w wyroku NSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014r. I OSK 2876/12, Lex nr 1493700, gdzie stwierdzono, że ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie powinna odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego. NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2017 r. I OSK 1276/17, LEX nr 2465877 wskazał w tej kwestii, że: " Przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. zawiera normy materialnoprawne, dlatego znajduje on zastosowanie dopiero od chwili jego wejścia w życie w taki sposób, że określone w nim przesłanki należy oceniać od dnia jego wejścia w życie, tj. od dnia 1 stycznia 1998 r., natomiast przesłankę określoną w art. 137 ust. 1 pkt 2 o aktualnej treści, należy oceniać od dnia wejścia w życie noweli tego przepisu dokonanej w 2004 r., tj. od dnia 22 września 2004 r. Przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. znajduje zatem zastosowanie wtedy, gdy w dniu 22 września 2004 r. cel wywłaszczenia nie został jeszcze zrealizowany. W takim przypadku upływ terminu 10 lat od dnia wywłaszczenia oznacza uznanie nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Jeżeli natomiast w dniu 22 września 2004 r. cel wywłaszczenia był już zrealizowany, to okoliczność, iż nastąpiło to po upływie 10 lat od dnia wywłaszczenia nie ma już znaczenia prawnego". Takie samo stanowisko znajdujemy w wyroku NSA z dnia 8 listopada 2017 r., I OSK 58/16, LEX nr 2450711: "1. W literalnej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nacisk należy położyć w pierwszej mierze na ustaleniu przesłanki "cel wywłaszczenia nie został zrealizowany", a dopiero na drugim etapie i w razie niespełnienia pierwszej przesłanki - na ustaleniu, czy celu nie zrealizowano "pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna". 2. Dopiero gdy organ administracji lub sąd administracyjny stwierdzą, że w dniu złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, dochodzi do stosowania przesłanki i ustalania, czy upłynęło już 10 lat od momentu wywłaszczenia na realizację określonej inwestycji, czy też termin ten jeszcze nie upłynął i jest zbyt wcześnie, aby orzekać o jej zwrocie.3. W przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła". Takie samo stanowisko zajmował Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 8 listopada 2017 r. I OSK 45/16, LEX nr 2477235, czy z dnia 20 października 2017 r., I OSK 3476/15, LEX nr 2457871. Powyższe uwagi odpowiadają jednocześnie na zarzut skargi związany z interpretacją omawianych przepisów.

W efekcie istotą sprawy jest ustalenie, czy w okresie od momentu dokonania wywłaszczenia, tj. od 1980 r. do złożenia wniosku o zwrot działki (11.10.2013r.), a nie później niż w dniu 22 września 2004r. nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia.

Należy w tym miejscu wskazać, że sprawa niniejsza była już uprzednio przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd do sygnatury akt II SA/Kr 350/16. Sąd ten podzielił wówczas zapatrywanie organu II instancji o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd wskazał, że koniecznym jest pozyskanie kopii decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z 13 czerwca 1975r. z załącznikiem graficznym, wymienionej w umowie wywłaszczeniowej, oraz że brak opisu planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dyskwalifikuje go jako dowód. Zdaniem Sądu, które jest wiążące w oparciu o art. 153 p.p.s.a., dopiero w przypadku nieodnalezienia przedmiotowych dokumentów można będzie rozważyć poczynienie ustaleń na podstawie innych dowodów pochodnych.

Jak ustaliły organy ponownie rozpoznające niniejszą sprawę, wywłaszczenie zostało dokonane w stosunku do Z. R. – poprzednika prawnego skarżącej, aktem notarialnym [...] – umową sprzedaży z dnia 17.09.1980r., która dotyczyła działki nr [...] o pow. 35 a 69 m2 /k.13 akt adm./. Działka ta następnie zmieniła oznaczenie na nr [...], a po podziale utworzono z niej działkę nr [...], która jest przedmiotem niniejszej sprawy. Jak chodzi o cel wywłaszczenia, wskazano w umowie, że przedstawiciele Skarbu Państwa zgodnie z przedłożoną decyzją z dnia [...] znak [...], zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji oświadczają, że przedmiotowa nieruchomość jest przeznaczona na cele IV etapu budowy Zespołu Elektrociepłowni w K.. Cel wywłaszczenia został więc określony dość ogólnie, z odwołaniem się do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z [...] znak [...] Wobec tego, zgodnie z tym, co wyżej powiedziano, należało skonkretyzować ten cel, biorąc pod uwagę dokumenty z okresu wcześniejszego niż umowa sprzedaży.

Chronologicznie najwcześniejszym dokumentem jest w sprawie jest decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 czerwca 1964r. dotycząca sytuowania elektrociepłowni [...] w K., która była podstawą do opracowania szczegółowej dokumentacji projektowej /k.238 akt adm./. Kolejnym krokiem, związanym już z etapem IV, było stworzenie ogólnych założeń i opracowanie opinii z 30.10.1974r., w której uwzględniono 1/ zagospodarowanie terenu, 2/ ciepłownictwo, 3/ zaopatrzenie w wodę, 4/ kanalizację i 5/ energetykę /k.236 akt adm./. W opinii tej wskazano m.in., że należy uściślić granice i sposób zainwestowania terenów rezerwowanych pod zakład betonów komórkowych i port rzeczny dla [...] Wskazano, że w IV etapie nie ma już nakładów na dalsze składowiska odpadów, a przewidziano jedynie dodatkowe zbiorniki retencyjne popiołu na terenie elektrociepłowni w odległości 360 m od kotłowni oraz pewne nakłady na selekcję popiołu spod elektrofiltrów. Selekcja była konieczna ze względu na potrzebę przygotowania popiołu dla wytwórni betonów komórkowych. Wskazano także, że nie zapadła dotąd decyzja o budowie wytwórni, dla której rezerwuje się teren w sąsiedztwie EC /k.231/. W aktach sprawy znajduje się także plan ogólny zagospodarowania przestrzennego ([...]) IV etapu, gdzie oznaczono zbiorniki retencyjne popiołu /k.219/. Plan ogólny zawiera też naniesienie obecnej działki nr [...] i wynika z niego, że działka ta znajdowała się między zbiornikami retencyjnymi oznaczonymi nr [...], a linią oznaczającą koniec terenu elektrociepłowni /k.89 akt adm./. Poza tą linią znajdował się teren oznaczony na oryginalnym planie jako "zarezerwowany dla zakładu betonu /k.207 akt adm./. Trzeba tutaj podkreślić, że wskazywany plan ogólny zagospodarowania przestrzennego jest opisany tak na samym rysunku planu, jak i w odnalezionej opinii do planu, tak więc nie podlega obecnie dyskwalifikacji.

W dniu 30 czerwca 1975r. zapadła decyzja znak [...] zatwierdzająca pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny objęty załącznikiem nr [...] dotyczący IV etapu budowy Elektrociepłowni K. wraz z budowlami oznaczonymi na planie realizacyjnym zagospodarowania terenu /k.89, 245 i 244, płyta CD k., 250/. W decyzji zaznaczono, że IV etap rozbudowy [...] winien uściślić wielkość i termin rozpoczęcia budowy wytwórni betonów komórkowych, ponieważ składowisko oraz odbiór pewnej ilości popiołu przez podmiot wymieniony w decyzji nie rozwiązuje zagadnienia gospodarki odpadami paleniskowymi /.k.204/. Załącznikiem do decyzji był projekt planu realizacyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że w ogólnym planie realizacyjnym zaznaczono, że jest on załącznikiem do decyzji o tym samym numerze, ale innej dacie ( 11.07.1975r.). Z kolei w umowie wywłaszczeniowej pojawia się plan realizacyjny zatwierdzony decyzją także o tym samym numerze, ale z kolei z daty 13.06.1975r. Zaznaczyć należy, że organy podjęły w sprawie wszelkie wysiłki w celu odnalezienia decyzji, ale bezskutecznie. Zgromadzono natomiast bogatą dokumentację z lat 1975-1978 co do realizacji etapu IV elektrociepłowni, która powołuje tylko jeden plan realizacyjny ogólny z 1975r, będący załącznikiem do decyzji z 30 czerwca 1975r. znak [...] Wobec tego, w ocenie Sądu, decyzja z 30 czerwca 1975 jest w istocie tą decyzją zatwierdzającą ogólny plan realizacyjny z 1975r., o którą chodzi w sprawie, tj. na którą powołuje się umowa wywłaszczeniowa, jak i tą, która zatwierdza wskazany ogólny plan realizacyjny. Trzeba bowiem zaznaczyć, że przedmiotowa inwestycja była dużym przedsięwzięciem, realizowanym etapami i trudno zakładać, że aż dwie decyzje ( z 13.06.1975 i z 11.07.1975 ) zaginęły bez śladu.

Jak wynika z powyższego, przedmiotowa działka znajdowała się w planie ogólnym z jednej strony niedaleko zbiorników retencyjnych popiołu, a z drugiej – niedaleko granicy inwestycji. Bardzo istotnym w sprawie jest, w ocenie Sądu, kolejny etap poprzedzający jej wywłaszczenie. Mianowicie w 1978r. elektrociepłownia rezygnuje z wykupienia części terenów rolniczych przewidzianych do wywłaszczenia na potrzeby IV etapu /k.201/. W związku z tym został sporządzony aneks do decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, dotyczący zmiany fragmentu granic wywłaszczenia ( z dnia 7 sierpnia 1978r., znak [...]), do której załącznikiem był plan zagospodarowania terenu z uwzględnieniem dróg lokalnych i granicy wywłaszczenia nr IV- [...], stanowiący zmodyfikowany plan zagospodarowania w poprzedniej wersji /k.200, 197/. Istotne tutaj są dwie okoliczności. Pierwsza z nich to okoliczność, że aneks jest aneksem do decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, zaś w treści wymienia decyzję nr [...] Potwierdza to wniosek Sądu, że pod tym znakiem, wymienianym zarówno w ogólnym planie realizacyjnym, jak i w umowie wywłaszczeniowej, kryje się jedna i jedyna decyzja z 30 czerwca 1975r. Po drugie, warto zauważyć, że działka nr [...] ( przy poprzedniej numeracji) nie została objęta aneksem dla rezygnacji z jej zakupu, skoro następnie, dwa lata później, została wywłaszczona na potrzeby IV etapu. Oznacza to, że była w tym czasie przewidywana do zagospodarowania na potrzeby elektrowni.

Wywłaszczenie dokonane w 1980r. nie spowodowało natychmiastowego zagospodarowania terenu. Następowało to stopniowo, co obrazuje zdjęcie lotnicze, na którym widać, w stosunku do zdjęcia z 1975r., że postępuje budowa różnych urządzeń elektrociepłowni, wokół terenu przedmiotowej działki /k.87 i 88/. Natomiast działka nr [...] została w pełni zagospodarowana w latach 1992-1993, w ramach IV etapu budowy zespołu Elektrociepłowni w K., jako trasa popiołowa do KPCB. W ramach tej inwestycji powstał rurociąg przesyłowy popiołu nr [...] wraz z estakadą ze stacji wysyłkowej popiołu do ogrodzenia z zakładem ceramiki budowlanej. Rurociąg, obecnie nieużywany, znajduje się na przedmiotowej działce /k.251 akt adm./.

Celem wywłaszczenia był IV etap budowy Zespołu Elektrociepłowni, zgodnie z planem realizacyjnym. Zgodnie z ustaleniami organów, które Sąd w zupełności aprobuje, decyzja – znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego IV- [...] pochodziła z 30 czerwca 1975r., a nie z 13 czerwca 1975 czy też z 11 lipca 19875r. IV etap wedle opinii do projektu planu i planu realizacyjnego miał też obejmować utylizację popiołu jako odpadu pracy elektrociepłowni. Ten cel został w ocenie organów zrealizowany w latach 1992-1993 m.in. na działce obecnie oznaczonej jako nr [...] i Sąd Administracyjny tę ocenę w pełni podziela. "W sprawach o zwrot nieruchomości, które zostały wywłaszczone pod budowę tzw. obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, należy uwzględniać nie tylko budowę poszczególnych budynków, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na tzw. infrastrukturę towarzyszącą, czyli służącą głównemu celowi wywłaszczenia" (tak NSA w wyroku z dnia 8 maja 2019 r., I OSK 1803/17, LEX nr 2698743). W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W związku z faktem, że zrealizowano cel wywłaszczenia przed złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości, jak i przed 22.09.2004r., aktualnie nie można dochodzić jej zwrotu, bez względu na to, jak obecnie wygląda kwestia zagospodarowania tej nieruchomości. Jak to wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 lutego 2018 r. II SA/Kr 1590/17, publ. Lex/el.: "Konsekwencją ustalenia, że na wywłaszczonej nieruchomości doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia powinna być odmowa zwrotu nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przy jednoczesnym ustaleniu, że zrealizowano na niej cel wywłaszczenia. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje okoliczność, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nieruchomość została zagospodarowana przez aktualnego właściciela w inny sposób". Nie ma też znaczenia, jeśli aktualnie nieruchomość nie pozostaje użytkowana.

W efekcie powyższych rozważań stwierdzić trzeba, że nie może być mowy w niniejszej sprawie o naruszeniu art. 7, 77 i 8 k.p.a. Organy bowiem prawidłowo ustaliły stan faktyczny, korzystając ze wszelkich możliwych źródeł dokumentów, zwracając się o ich pozyskanie do wszystkich dostępnych archiwów i różnorakich podmiotów. Między innymi zwrócono się do Archiwum Urzędu Miasta K., Archiwum Urzędu Marszałkowskiego Województwa, Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w K..

Podobnie nie ma miejsca naruszenie art. 136 i 137 u.g.n. Prawidłowo bowiem zidentyfikowano cel wywłaszczenia oraz ustalono, że nieruchomość nie stała się zbędna na ten cel, gdyż uprzednio go zrealizowano.

Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.