Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 499/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 116 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr 1001-IEW-1.4123.34/2022.9.EC w przedmiocie orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. oraz poszczególne miesiące 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 499/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu z dnia 16 listopada 2022 r., wydaną wobec K. B. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z B. sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 roku oraz miesiące od stycznia do września 2017 roku, jak również należne od ww. zaległości odsetki.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu (dalej: NUS, organ I instancji) 17 czerwca 2019 r. wydał dla B. sp. z o.o. (dalej: spółka) decyzję w zakresie podatku VAT za IV kwartał 2016 r. i 01-09/2017 r., doręczoną 7 lipca 2021 r. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone. Spółka nie uregulowała należności wynikających z powyższej decyzji.

W celu przymusowego wyegzekwowania powyższych zobowiązań NUS wystawił tytuły wykonawcze z 12 października 2021 r., obejmujące wskazane zaległości.

Postanowieniem z 12 września 2022 r. NUS wszczął postępowanie wobec K. B. (dalej: strona, skarżący) w przedmiocie odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za IV kwartał 2016 r., miesiące od stycznia do września 2017 r., należne od zaległości odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, a następnie w dniu 17 listopada 2022 r. wydal w tym zakresie decyzję, którą doręczono stronie w dniu 25 listopada 2022 r.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W swoim rozstrzygnięciu DIAS odwołał się do daty wydania decyzji wymiarowych oraz momentu wszczęcia postępowania względem skarżącego. Na tej podstawie uznał, że spełniony został warunek odnośnie prawidłowości wszczęcia przedmiotowego postępowania, wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej o.p.

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do wymagalności zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją i wskazał, że co do zasady termin ich przedawnienia rozpoczynał się w dniu 1 stycznia 2018 roku, a kończył z dniem 31 grudnia 2022 r. Jednakże w odniesieniu do zobowiązań w podatku VAT za miesiące 4-9/2017 termin ten uległ zawieszeniu w związku z doręczeniem spółce, w dniu 4 października 2019 r., zarządzeń zabezpieczenia z dnia 22 sierpnia 2019 r., wydanych w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (art. 70 § 6 pkt 4 o.p.). Drugą okolicznością wpływającą na bieg terminu przedawnienia było wystawienie w dniu 12 października 2021 r. tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania w podatku VAT za IV kwartał 2016 roku i miesiące 1-9/2017 roku.

W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, bieg terminu przedawnienia zobowiązań za IV kwartał 2016 r. i miesiące 1-3/2017 r. rozpoczął się 13 października 2021 r. i przedawnią się one najwcześniej 13 października 2026 r. Natomiast dla zobowiązań za miesiące 4-9/2017 r. bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w dniu 4 października 2019 r., tj. z dniem doręczenia zarządzeń zabezpieczenia i ponownie zaczął biec w dniu 13.10.2021 r., wobec czego przedawnią się one najwcześniej z dniem 8 stycznia 2025 r.

DIAS odwołał się również do daty wydania decyzji organu I instancji o przeniesieniu odpowiedzialności oraz terminu płatności zaległości podatkowej za najwcześniejszy z okresów zaległości. Na tej podstawie DIAS uznał, że nie zaistniała okoliczność wykluczająca uprawnienie do wydania zaskarżonej decyzji, wynikająca 118 § 1 o.p.

Dalej DIAS skonstatował, że spółka została wpisana do KRS w dniu 22 kwietnia 2011 roku. Skarżący od początku jej istnienia był członkiem zarządu, pełniąc funkcję prezesa i sprawuje ją nadal. W tej kwestii, z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że skarżący przewodniczył Zwyczajnym Zgromadzeniom Wspólników, na których podejmowano uchwały o zatwierdzeniu sprawozdań finansowych spółki za lata 2015-2017, w tym bilansów, rachunków zysków i strat oraz sprawozdań zarządu z działalności, a także udzielał absolutorium wiceprezesowi zarządu spółki za wykonywanie obowiązków w latach 2015-2017. Zatem w badanym okresie skarżący wchodził w skład zarządu spółki i brał czynny udział w prowadzeniu jej spraw.

Następnie DIAS podał, że w toku postępowania zabezpieczającego NUS skierował do A. S.A., w dniach 5 grudnia 2017 roku i 18 września 2019 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, lecz w obu przypadkach bank w odpowiedzi poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków. NUS skierował również zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających wierzytelności dla M. K., B.1 sp. z o.o. i J. M. , każdorazowo otrzymując odpowiedzi, że brak jest wierzytelności podlegających zajęciu.

Dalej organ wskazał, że wobec spółki NUS prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 października 2021 r. W jego toku podjęto próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki w A. S.A. W odpowiedzi na zajęcie bank poinformował, że nie prowadzi rachunku dla tego podmiotu. W rezultacie innych czynności ustalono, że spółka nie posiada żadnych rachunków bankowych. Z kolei na podstawie informacji zawartych w Serwisie Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości dla Ministerstwa Finansów (KWMS) i Centralnej Ewidencji Pojazdów uzyskano informacje, że spółka nie jest właścicielem żadnych nieruchomości i pojazdów. Tytuły wykonawcze zostały ponadto dwukrotnie przydzielone do służby poborcy skarbowemu. W dniu 18 listopada 2021 r. poborca, w celu poszukiwania majątku spółki, udał się do miejsca prowadzenia przez nią działalności, tj. M., lecz nikogo nie zastał. Natomiast w dniu 22 listopada 2021 r. pod adresem korespondencyjnym spółki, tj. ul. [...], B., spotkał jedynie partnerkę skarżącego. Na dzień 22 listopada 2021 r. organ egzekucyjny uzyskał również informacje o braku wykazanej sprzedaży i kontrahentów spełniających warunek częstotliwości sprzedaży w ostatnich 6 miesiącach. Dnia 23 listopada 2021 r. przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Sieradzu został sporządzony, z udziałem skarżącego oraz jego wspólnika P. N., protokół o stanie majątkowym spółki, z którego wynika, że na ten czas nie osiągała ona dochodów, nie prowadziła działalności gospodarczej - lokal pod adresem siedziby był użyczany, nie posiadała nieruchomości, środków transportu, ani majątku ruchomego oraz wierzytelności. Ponadto na dzień 24 listopada 2021 r. spółka nie figurowała w rejestrze VAT. Kwota uzyskana na etapie postępowania zabezpieczającego została rozliczona na koszty egzekucyjne oraz podatek VAT za IV kw. 2016 r. W toku podjętych czynności ustalono również, iż spółka nie prowadziła żadnej aktywności gospodarczej, nie składała w organie deklaracji podatkowych - ostatnie zeznanie CIT-8 dotyczyło 2017 r., a korespondencja przesyłana do spółki wracała z adnotacją "nie podjęto w terminie".

W związku z brakiem majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji NUS postanowieniem z 30 listopada 2021 r., umorzył to postępowanie z uwagi na jego bezskuteczność. W konsekwencji powyższego DIAS uznał, że wystąpiła druga z przesłanek pozytywnych orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji zobowiązań z majątku spółki.

W zakresie wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych przeniesienia odpowiedzialności DIAS wskazał, że z dokumentów uzyskanych w Sądzie Rejonowym dla Ł-Ś w Ł. wynikało, iż nie spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, jak również nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu Spółki.

Ponadto DIAS wskazał, że dokonał oceny czy na skarżącym w ogóle ciążył obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spółki lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenia układu. W związku z tym przeanalizowano stan wypłacalności B. sp. z o.o., w ujęciu płynnościowym (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 - dalej P.u.) oraz bilansowym (art. 11 ust. 2 P.u.) i stwierdzono istnienie przesłanek niewypłacalności, warunkujących wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.

Zdaniem DIAS, w rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co doprowadziło do powstania zaległości. I tak, najwcześniejsza z zaległości dotyczyła zobowiązania w podatku VAT za IV kwartał 2016 r., której termin płatności przypadał na 25 stycznia 2017 r., drugie niezapłacone zobowiązanie w podatku VAT dotyczyło 01/2017 r. z terminem płatności 25 lutego 2017 r., następne zobowiązania obejmowały kolejne okresy od 02/2017 do 09/2017 r.

Zatem zdaniem organu, wskazana w art. 11 ust. 1 P.u., niewypłacalność spółki, a zatem i podstawa do wystąpienia z wnioskiem, ziściła się w maju 2017 r., licząc 3-miesięczny termin od drugiego z rzędu, niespłaconego w terminie wymagalnego zobowiązania. Wobec powyższego wniosek o upadłość spółki winien być złożony pod koniec czerwca 2017 r., tj. nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Zdaniem organu, pomimo, że decyzja określająca podatek VAT została wydana dopiero w 2021 r., to jednak wysokość tego zobowiązania skarżący znał już w dacie wystawienia faktur uznanych za "puste". Podatek, o którym mowa w decyzji (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT), jest bowiem konsekwencją wystawienia fikcyjnych faktur i podlega wpłacie w wysokości wykazanej na fakturze. Mimo zaistnienia do tego podstaw, skarżący jako prezes spółki, nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, nie otwarto też postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, czyli nie została spełniona przesłanka negatywna wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.

Z kolei odnosząc się do wystąpienia przesłanki bilansowej niewypłacalności spółki, o której mowa w art. 11 ust. 2 P.u. organ wziął pod uwagę dane pochodzące ze sprawozdań finansowych za lata 2015-2017, z uwzględnieniem po stronie pasywów kwot wskazanych w decyzji wymiarowej NUS z 17 czerwca 2021 r. dotyczących podatku VAT wynikającego z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT oraz kwot zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy określonych w tej decyzji. W wyniku analizy tych danych organ doszedł do przekonania, że w latach 2015-2017 zobowiązania spółki przewyższały jej aktywa, co oznacza, że ta przesłanka wystąpiła. Jednocześnie organ wskazał, że wystąpiła ona później niż przesłanka płynnościowa - w dniu sporządzeniu bilansu za 2017 r., tj. 30 marca 2018 r., a "czas właściwy" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, to 30 dni od tej daty.

Odnosząc się do przesłanki braku winy w ogłoszeniu upadłości (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p.) organ nie zgodził się z wynikającymi z odwołania twierdzeniami strony skarżącej wskazującymi, że spółka posiadała aktywa i wierzytelności, a zatem nie było konieczności zgłaszania upadłości.

Dalej organ wskazał, że w świetle zgromadzonych dowodów brak jest okoliczności świadczących o braku możliwości prowadzenia spraw spółki przez skarżącego, czy jej reprezentacji. Na wezwanie organu I instancji z dnia 12 września 2022 r., do przedłożenia dokumentów i wyjaśnień wykluczających odpowiedzialność strona nie udzieliła odpowiedzi. Również zarzuty odwołania nie uwzględniały okoliczności, które odnosiłyby się do tej kwestii. W związku z powyższym organ odwoławczy doszedł do przekonania, że nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b o.p., które świadczyłyby o braku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.

W kwestii drugiej z przesłanek egzoneracyjnych DIAS wskazał, że skarżący nie ujawnił majątku spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja powstałych zaległości (art. 116 § 1 pkt 2 o.p.).

W skardze na tę decyzję strona zarzuciła naruszenie:

- art. 122 o.p., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu postępowania i zaniechanie przeprowadzanie wniosków i czynności dowodowych zgłaszanych przez Skarżącego mających na celu wyjaśnienia faktycznych okoliczności sprawy, a to: przyczyn powstania zadłużenia B. sp. z o.o., przyczyn odstąpienia od zakończenia bytu prawnego ww. podmiotu, podejmowanych przez skarżącego działań mających na celu zaspokojenie zadłużenia spółki, przyczyn niewypłacalności dłużnika, a także braku przesłanek jego odpowiedzialności solidarnej w stosunku do zobowiązań spółki,

- art. 188 o.p. poprzez nieuzasadnione oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącej i niezrozumiale i lakoniczne uzasadnienie stanowiska organu w tym zakresie, w sytuacji gdy dowody zgłoszone przez stronę dotyczyły okoliczności niewyjaśnionych przez organ I Instancji,

- art. 21 ust. 3 o.p. poprzez wydanie wadliwej decyzji, w której organ nie ustalił prawidłowo wysokości zobowiązania, zaniechał wskazania podstaw i źródeł ustalenia zadłużenia spółki z uwzględnieniem ujawnionych odrębnych postępowań podatkowych i ustaleń organów w tych postępowaniach,

- art. 70 § 1 o.p. poprzez zaniechanie przeanalizowania przedawnienia zobowiązań podatkowych ujawnionych w postępowaniu, z uwzględnieniem okresu i podstawy rozpoczęcia biegu przedawnienia tych zobowiązań i ujawnionych okoliczności sprawy.

Ponadto wobec zaniechania przeprowadzenia analizy zarzutów wskazanych w odwołaniu, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 o.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niespełniający wymogów formalnych tj. niewykazania i nieodniesienia się do wszystkich dowodów w sprawie zebranych, niewykazania które z tych dowodów i z jakich przyczyn zostały, a które nie zostały uwzględnione na potrzeby przedmiotowej decyzji, zaniechania analizy zeznań świadków w zakresie w jakim potwierdzają one wykonanie usług określonych zakwestionowanymi fakturami, zaniechanie poddania analizie dokumentacji z powołanych w treści uzasadnienia odrębnych postępowań podatkowych oraz znaczenia tej dokumentacji dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnośnie poprawności kontrolowanych czynności podatkowych przez podmioty współpracujące z podatnikiem, zaniechanie i niewyjaśnienie wszystkich czynności podejmowanych w toku postępowania dowodowego przez podatnika oraz podstawy prawnej zawierającej zasadę staranności działania podatnika w sposób opisany w uzasadnieniu decyzji,

2) nieuwzględnienie sytuacji osobistej podatnika uniemożliwiającej mu podjęcie czynności wyjaśniających i dowodowych w postępowaniu z uwagi na podleganie izolacji w odrębnym postępowaniu, jako niezawinionej przez niego okoliczności uniemożliwiającej mu należytą ochronę jego praw

3) nieuzasadnione przyjęcie, że istnieją lub istniały podstawy do ogłoszenia upadłości spółki B., w sytuacji jednoczesnego wykazania, że spółka ta posiada ekspektatywy finansowe za okres 2017 r., a także zaniechania wyjaśnienia istnienia lub nieistnienia innych wierzytelności spółki,

4) niewyjaśnienie przyczyn długotrwałości postępowania oraz wpływu tej długotrwałości postępowania na materiał dowodowy sprawy, w szczególności odnośnie zeznań świadków, wymogów prawnych jakie w zakresie obowiązków podatkowych zmieniały się w stosunku do podatników, znaczenia i kompletności dokumentacji podatkowej gromadzonej przez podatników,

5) naruszenie art. 121 ust. 1 o.p. poprzez podejmowanie działań w toku postępowania dowodowego sprzecznie z zasadą zaufania do organu podatkowego polegających na wadliwym, w warunkach jak wskazano wyżej, prowadzeniu postępowania dowodowego i wyciągania błędnych wniosków co do oceny dowodów zgormadzonych w sprawie, a także przyjmowaniu za istniejące i wiążące obowiązków podatnika niewynikających z ustaw i powszechnie obowiązujących przepisów,

6) naruszenie art. 121 ust. 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego, a to formułowanie wniosków w toku prowadzonego postępowania na niekorzyść podatnika mimo wiedzy organu o izolacji podatnika i związanych z tym ograniczeń,

7) wywiedzenie błędnych i nieuzasadnionych wniosków odnośnie charakteru i znaczenia dla postępowania dokumentów księgowych, podatnika, poprzez posługiwanie się pojęciem, że faktury jakimi się posługiwał są tzw. fakturami pustymi, mimo, że przeczy temu co najmniej część materiału dowodowego - zeznania świadków potwierdzających wykonywanie usług,

8) naruszenie art. 123 o.p. poprzez wyeliminowanie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie stawiennictwa podatnika przed organem,

9) naruszenie art. 196 § 1 i § 2 o.p. poprzez zaniechanie ustalenia statusu osób uznanych jako świadkowie w niniejszym postępowaniu, a także kompletnym zaniechaniu ustalenia ewentualnych praw jakie by tym osobom przysługiwały w niniejszym postępowaniu, w szczególności odnośnie praw przysługujących świadkom w trakcie czynności dowodowych,

10) naruszenie art. 155 § 1 o.p. w zw. z art. 190 ust. 1 o.p. poprzez uznanie, za udowodnione faktów - podstaw warunkujących sporządzanie zakwestionowanych faktur, których okoliczności, sposób ujawnienia i przeprowadzenia są wadliwe, sprzeczne z zasadami postępowania i były kwestionowane przez podatnika jako naruszające zasady postępowania,

11) naruszenie art. 190 § 1 o.p. poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych w postaci wyjaśnień kontrahentów podatnika z wyłączeniem zasady bezpośredniości z wyłączeniem swobody wyjaśnień,

12) naruszenie art. 193 § 4 o.p. poprzez niezasadne nieuwzględnienie za dowód ksiąg podatkowych podatnika, które eliminowały możliwość dokonania ustaleń odnośnie stanu faktycznego jaki został ujęty w uzasadnieniu decyzji,

13) naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie poddania analizie całego materiału dowodowego jaki został zgromadzony w postępowaniu oraz ograniczenie rozpoznania materiału dowodowego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu decyzji do elementów spornych i niemiarodajnych pod względem dowodowym,

W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi II instancji

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zakres prowadzonego postępowania determinowany był przez normę materialnoprawną określoną w art. 116 § 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zaległości podatkowej spółki. Zgodnie z art. 116 § 1 o.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020r. poz. 814 i 1298 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1177) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei zgodnie z art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W unormowaniu zawartym w art. 116 § 1 i 2 o.p. określone zostały zatem zarówno pozytywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu spółki, jak i przesłanki negatywne. O ile ciężar udowodnienia przesłanek pozytywnych spoczywa na organie podatkowym, o tyle w odniesieniu do przesłanek negatywnych ciężar dowodu spoczywa na podmiotach potencjalnie odpowiedzialnych, tj. członkach zarządu.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest przede wszystkim istnienie zobowiązań podatkowych spółki sp. z o.o. w rozpatrywanym podatku za wskazane przez organ odwoławczy okresy 2016 i 2017 r. Wynikały one z decyzji NUS z dnia 17 czerwca 2021 r., określającej spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych za IV kwartał 2016 r. i miesiące od stycznia do września 2017 r. oraz orzekającej o obowiązku zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, których spółka nie uregulowała. Bezsporne jest także, że tylko nieznacznej części wyegzekwowano zaległości podatkowe spółki.

Organy podatkowe prawidłowo również wykazały spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki. W tym zakresie przypomnieć należy, że przesłanka ta nie musi zostać stwierdzona poprzez wydanie odrębnego postanowienia o bezskuteczności egzekucji lub o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Egzekucja przeciwko spółce była niewątpliwie prowadzona i wykazano w jej trakcie, że pokrycie należności podatkowych jest niemożliwe bowiem nie posiada ona żadnego majątku. Niezależnie od powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu wydał w dniu 30 listopada 2021 r. postanowienie o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W skardze nie jest kwestionowane to, że skarżący sprawował funkcję członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązań podatkowych, których dotyczy zaskarżona decyzja (art. 116 § 2 o.p.). Jednocześnie zarzuty skargi zdają się przede wszystkim odnosić do kwestii przedawnienia objętych decyzją należności, jak i podstaw wydania decyzji wymiarowej określającej spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług, jak i kwotę do zapłaty wynikającą z art. 108 ust. 1 ustawy VAT.

W odniesieniu do najdalej idącego zarzutu Sąd I instancji wskazuje, że nie ma racji skarżący wywodząc, że organy zaniechały przeanalizowania przedawnienia zobowiązań podatkowych ujawnionych w postępowaniu. Organy podatkowe wskazały przecież, iż kwestię istnienia egzekwowanego obowiązku i braku przedawnienia rozstrzygnięto po pierwsze w postępowaniu podatkowym zakończonym ostateczną decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r. w przedmiocie określenia podatku VAT za IV kwartał 2016 r. i miesiące od stycznia do września 2017 r. Po drugi organ prawidłowo wskazał, że co do zasady terminy przedawnienia tych zobowiązań upływały z końcem 2022 r. Po trzecie, z czym Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni się zgadza, należy zauważyć, że termin przedawnienia zobowiązań w podatku VAT za miesiące 4-9/2017 uległ skutecznie zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 o.p. w związku z doręczeniem spółce 4 października 2019 r., zarządzeń zabezpieczenia. Na bieg przedawnienia objętych decyzją o przeniesieniu odpowiedzialności zobowiązań wpływ miało także wystawienie w dniu 12 października 2021 r. tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania w podatku VAT za IV kwartał 2016 roku i miesiące 1-9/2017 roku. W związku z powyższym bieg terminu przedawnienia zobowiązań za IV kwartał 2016 r. i miesiące 1-3/2017 r. może upłynąć najwcześniej 13 października 2026 r., a zobowiązań za miesiące 4-9/2017 r. z dniem 8 stycznia 2025 r. Zatem, zdaniem Sądu, organy były w pełni uprawnione do rozstrzygnięcia w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności z tytułu tych należności na skarżącego jako członka zarządu wskazanej spółki.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących prowadzonego wobec spółki postępowania wymiarowego w kontekście przeniesienia odpowiedzialności za te należności na skarżącego Sąd I instancji pragnie zauważyć, że postępowanie wymiarowe wobec spółki prowadzone jest zupełnie odrębnie i członek zarządu pociągany do odpowiedzialności, nie ma możliwości podważania ustaleń już wcześniej dokonanych w postępowaniu prowadzonym uprzednio w stosunku do podmiotu, za którego długi odpowiada. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy odpowiedzialności za cudzy dług i zarzuty podniesione co sposobu i reguł procedowania odnoszące się do decyzji wymiarowej wydanej wobec nie mogą odnieść skutku jako wykraczające poza zakres przedmiotowego postępowania (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r., II FSK 1373/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Chybiony jest również zarzut skargi wskazujący na nieuzasadnione przyjęcie przez organy, że istniały podstawy do zgłoszenia upadłości spółki w sytuacji jednoczesnego wykazania, że spółka ta posiada ekspektatywy finansowe za okres 2017r., a także zaniechania wyjaśnienia istnienia lub nieistnienia innych wierzytelności spółki. Organy skutecznie wykazały, czego wyrazem było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki, że B. sp. z o.o. nie tylko nie posiada jakichkolwiek wierzytelności, jak również nie dysponowała otwartymi rachunkami bankowymi i nie była właścicielem nieruchomości i ruchomości (pojazdów).

Nie zasługuje na aprobatę również zarzut nieuwzględnienia sytuacji osobistej podatnika, uniemożliwiającej mu podjęcie czynności wyjaśniających i dowodowych w postępowaniu, z uwagi na podleganie izolacji w odrębnym postępowaniu, jako niezawinionej przez niego okoliczności uniemożliwiającej mu należytą ochronę jego praw.

Należy zwrócić uwagę, że skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, pomimo izolacji w jednostce penitencjarnej, lecz z niego nie skorzystał. Nie odpowiadał na wezwania kierowane do niego w celu złożenia wyjaśnień wykluczających jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Nie podejmował również żadnych innych czynności, aby w sposób aktywny wyjaśnić sytuację swoją i spółki. Zdaniem sądu skarżący, prezentując przez cały przebieg postępowań przed organami podatkowymi bierną postawę i nie dostarczając żadnych argumentów na swoją obronę, powinien był się liczyć z negatywnymi konsekwencjami takiego stanu. Jednocześnie na etapie odwołania został mu ustanowiony profesjonalny pełnomocnik zatem nie może on twierdzić, że nie brał czynnego udziału w postępowaniu i nie zapewniono mu należytej ochrony jego praw.

W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo organ odwoławczy ocenił, że skoro w okresie pełnienia funkcji w zarządzie spółki przez skarżącego zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony skutecznie, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą (rozumiana również jako zaniedbanie, brak należytej staranności) prezesa zarządu, co zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. daje podstawę do przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Konkludując należy stwierdzić, że także pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Według Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja, wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, merytorycznie poprawna, nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść strony skarżącej. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 o.p.

W ocenie sądu, dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analiza stanu finansowego spółki, z uwzględnieniem okresu trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań wobec kontrahentów i Skarbu Państwa, w pełni potwierdzała ustalenia organów podatkowych, co do możliwości obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości spółki, za wskazane na wstępie zobowiązania podatkowe. Skarżący nie potrafił powyższym ustaleniom przeciwstawić żadnych argumentów, które mogłyby świadczyć, że istniały inne niezależne od niego przeszkody, które uniemożliwiły złożenie wniosku o upadłość spółki.

Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego w zakresie gromadzenia i oceny zebranego materiału dowodowego, a organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w skardze zasad wynikających z art. 121, 123, 196 § 1 i 2, 155 w zw. z 190 ust. 1, 190 § 1, 193 § 4 i 122 w zw. z 187 § 1 o.p.

Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca, nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze zasad postępowania podatkowego.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

mko