Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 691/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2023 r. [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 12 października 2023 r. [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. Ł., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 8 sierpnia 2023 r. znak: [...] 12.2023, orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina J., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,1661 ha, poprzez udzielenie zezwolenia P. L. (dalej "Spółka") na realizację inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia, linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej niskiego napięcia, kontenerowej stacji transformatorowej, słupa linii niskiego napięci, złącza niskiego napięcia jako trwałe ograniczenie praw rzeczowych na ww. nieruchomości.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 21 marca 2022 r. Spółka wystąpiła do Starosty o wydanie, na podstawie art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344, zwanej dalej "u.g.n.") decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Wnioskodawca wyjaśnił, że na omawianej działce zaprojektowano kontenerową stację transformatorową o wymiarach 3,3 m x 2,7 m w odległości 6,5 m od południowo-zachodniej granicy działki i w odległości 2 m od południowo- wschodniej granicy działki [...], która zostanie wygrodzona panelami ogrodzeniowymi. Wygrodzenie będzie się znajdować w odległości 0,5 m od trzech stron. Od strony drogi wygrodzenie będzie usytuowane w odległości ok. 2 m od stacji (na linii istniejącego ogrodzenia działki). Za stacją transformatorową w odległości 2 m przebiega istniejąca linia napowietrzna niskiego napięcia. Pod linią zostanie wybudowany słup linii nN w odległości 8,5 m od południowo-zachodniej granicy działki. Od słupa do stacji kontenerowej zaprojektowane są w jednym wykopie trzy linie niskiego napięcia o długości 2,5 m. Linie te służą zasileniu istniejącej linii napowietrznej niskiego napięcia. Dotychczas linia była zasilana ze słupowej stacji transformatorowej, znajdującej się na działce nr [...], która będzie zdemontowana. Od stacji transformatorowej, od strony drogi, odchodzą dwie linie niskiego i jedna linia średniego napięcia. Pierwsza linia niskiego napięcia wychodząc ze stacji, po 2,5 m wchodzi do złącza kablowego, które będzie zlokalizowane przy południowo -wschodniej granicy w odległości 9,5 m od południowego rogu działki. Od złącza odchodzi linia niskiego napięcia w kierunku północno wschodnim i biegnie równolegle wzdłuż granicy działki w odległości 1,3 m od granicy. Po przebiegnięciu 15 m, projektowana linia ziemno-kablowa niskiego napięcia, zostanie połączona mufą z istniejącą linią ziemno-kablową niskiego napięcia. Linia niskiego napięcia o długości 15 m, układana będzie we wspólnym wykopie z drugą linią niskiego napięcia i linią średniego napięcia. Druga linia ziemno-kablowa niskiego napięcia wychodząc ze stacji skręca w kierunku północno-wschodnim i biegnie wzdłuż południowo-wschodniej granicy działki w odległości od ok. 1,3 m do ok. 1,8 m od niej. Przez 15 m linia biegnie w wspólnym wykopie z linią średniego napięcia i linią niskiego napięcia, która kończy swój bieg na działce [...] przy istniejącej linii niskiego napięcia, z którą zostanie połączona mufą. Przez kolejne 11 m linia niskiego napięcia biegnie wspólnie w jednym wykopie z linią średniego napięcia i opuszcza działkę nr [...] w odległości około 1,8 m od południowo-wschodniej granicy działki. Linia średniego napięcia odchodząca od linii kontenerowej stacji transformatorowej biegnie przez 2 m w kierunku północno - wschodnim sama, a przez 26 m we wspólnym wykopie z liniami niskiego napięcia w odległości od ok. 1,3 m do ok. 1,8 m od południowo - wschodniej granicy działki. Wszystkie linie biegną równolegle wzdłuż granicy działki, jedynie w okolicy istniejącego słupa telefonicznego, linie są nieznacznie odsunięte od granicy działki na odległość 2,1 m celem ominięcia słupa. Strefa ograniczenia linii kablowej SN 15 kV oraz niskiego napięcia wynosi 0,5 m na jedną stronę. Odległość kabla średniego napięcia od kabla niskiego napięcia, które są umieszczone w jednym wykopie, to 0,25 m. Odległość pomiędzy kablami niskiego napięcia to 0,05 m. Strefa ograniczenia słupa linii niskiego napięcia mieści się w strefie oddziaływania linii ziemno-kablowej niskiego napięcia, która wynosi 0,5 m na stronę. Strefa oddziaływania słupa linii niskiego napięcia mieści się w strefie oddziaływania linii ziemno-kablowej niskiego napięcia, która wynosi 0,5 m na stronę. Strefa oddziaływania kontenerowej stacji transformatorowej według normy N SEO-E004 wynosi 0,5 m na stronę. Strefa oddziaływania złączy kablowo pomiarowych zgodnie z normą N [...] wynosi 0,5 m na stronę. Teren zajęty pod budowę urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] wynosi 67 m2.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że projektowana inwestycja objęta jest decyzją Burmistrza M. J. z 3 lipca 2020 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z uwagi na brak zgody właścicieli na dobrowolne udostępnienie nieruchomości pod realizację planowanej inwestycji celu publicznego, konieczne jest wydanie decyzji w oparciu o art. 124 u.g.n. Na potwierdzenie przeprowadzonych rokowań do wniosku dołączono korespondencję kierowaną do M. Ł. i P. Ł., w której zaproponowano jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu pod projektowanymi urządzeniami w wysokości [...] zł dla M. Ł., zgodnie z udziałem oraz [...] zł dla P. Ł.. Ostatecznie nie doszło do zawarcia porozumienia w sprawie udostępnienia nieruchomości na cele budowlane. Ponadto do wniosku dołączono, m.in.: wypis z rejestru gruntów z 1 marca 2022 r. i wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 z 2 marca 2022 r. wydane przez Starostę oraz decyzję Burmistrza z 3 lipca 2020 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie Starosta decyzją z 8 sierpnia 2023 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Wojewoda, utrzymując w mocy powyższą decyzję Starosty, przywołał treść art. 9a, art. 124 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. i podkreślił, że kontrolowana sprawa dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, które następuje zgodnie z decyzją Burmistrza z 3 lipca 2020 r., która stała się prawomocna z dniem 1 sierpnia 2020 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kontenerowej stacji transformatorowej, linii średniego i niskiego napięcia wraz z wykonaniem niezbędnych robót budowlanych towarzyszących tej inwestycji. Decyzja ta objęła swym zakresem m.in. działkę nr [...]. Okoliczność ta powoduje, że przedmiotowa działka może być przeznaczona pod realizację celu publicznego.

W ocenie Wojewody spełniona została zatem podstawowa przesłanka określona w art. 124 u.g.n., gdyż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło w sposób nie naruszający ustaleń wynikających z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Organ odwoławczy za spełniony uznał również kolejny warunek konieczny do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., tzn. prawidłowo przeprowadzone rokowania. Z dokonanej przez Wojewodę analizy dokumentacji wynika, że Spółka podjęła próbę rokowań z właścicielami nieruchomości. Pismem z 4 stycznia 2023 r. zwróciła się bowiem do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na wejście na teren działki i wykonanie prac związanych z budową linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego i niskiego napięcia, lokalizację stacji transformatorowej oraz demontaż urządzeń starej linii napowietrznej proponując jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie [...]zł dla współwłaścicieli. Do pisma załączono przygotowaną umowę i załącznik graficzny w formie mapy. W kolejnych pismach z 26 stycznia 2023 r. i 17 lutego 2023 r. Spółka ponowiła propozycję, przy czym w ostatnim piśmie poinformowała, że brak zajęcia stanowiska przez właścicieli będzie skutkowało złożeniem do Starosty wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Korespondencja z właścicielami była prawidłowo doręczona i pozostała bez odpowiedzi. W wyniku przeprowadzonych rokowań nie doszło do podpisania umowy cywilnej. W toku postępowania Starosta 18 maja 2023 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, na której również strony nie doszły do porozumienia.

Zdaniem Wojewody, skoro planowana inwestycja jest zgodna z decyzją Burmistrza z 3 lipca 2020 r., a rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, to Starosta był zobowiązany do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - zgodnie z wnioskiem Spółki. Fakt, że organ wydał decyzję na korzyść Spółki nie może automatycznie świadczyć o tym, że korzystniej traktował inwestora, przedkładając tym samym jego interesy ponad interesy właścicieli. Budowa nowej infrastruktury elektroenergetycznej, kontenerowej stacji transformatorowej i stanowiska słupowego oraz demontaż istniejącej starej napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia wraz z słupową stacją transformatorową znacząco poprawi warunki i możliwości zabudowy nieruchomości, umożliwi również podłączenie nowych odbiorców oraz zapewni ciągłość dostaw energii elektrycznej dla obecnych odbiorców, zwiększy bezpieczeństwo oraz zmniejszy awaryjność sieci.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Wojewoda ocenił, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie organu, nie można uznać za słuszne, że decyzja narusza reguły postępowania administracyjnego oraz konstytucyjne prawo własności. Ochrona prawa własności, którą zapewniają art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności, ale jest przewidziana w ustawie.

Wojewoda dodał, że kwestia innych tras przebiegu linii była przedmiotem analizy, a Spółka wyjaśniła z jakich powodów nie można jej zmienić. Ponadto wybrana lokalizacja jest zgodna z decyzją lokalizacyjną Burmistrza, która przesądziła, że działka nr [...] może być przeznaczona pod realizację inwestycji celu publicznego, zaś organy administracji publicznej nie mają możliwości zmiany lokalizacji inwestycji, jeśli inwestor wskazuje ją jako optymalną, jest zgodna z decyzją lokalizacyjną, a rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej.

Wojewoda podkreślił, że planowane na nieruchomości przedsięwzięcie jest częścią inwestycji liniowej, realizowanej również na działkach sąsiednich, których ograniczenie sposobu korzystania zostało już ostatecznie przesądzone. W odniesieniu do działki nr [...], której skarżący jest współwłaścicielem, Wojewoda decyzją z 29 września 2022 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z 9 sierpnia 2022 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem z 26 września 2022 r., w przedmiocie jej ograniczenia. W sprawie wypowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który prawomocnym wyrokiem z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke [...] oddalił skargę M. Ł. na decyzję organu odwoławczego.

Odnosząc się do załączonej na rozprawie 18 maja 2023 r. kopii odwołania złożonego do niniejszej sprawy Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z 15 września 2022 r. znak: [...] uchylił w całości decyzję Starosty z 28 czerwca 2022 r. znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Starosta, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółki orzekł o odmowie udzielenia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,1661 ha, położonej w obrębie S. gmina J.. Decyzja ta stała się prawomocna 15 marca 2022 r. Następnie Spółka złożyła nowy wniosek ze zmienionym usytuowaniem stacji transformatorowej, rozpatrywany w niniejszym postępowaniu.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. Ł. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 6 pkt 2 u.g.n., art. 124 u.g.n. i art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez:

- błędne i niesłuszne zezwolenie Spółce na lokalizację i przeprowadzenie przez posesję, której skarżący jest współwłaścicielem, linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia, linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej niskiego napięcia, kontenerowej stacji transformatorowej, słupa linii niskiego napięcia, złącza niskiego napięcia jako trwałe ograniczenie praw rzeczowych na ww. nieruchomości, w sytuacji gdy przeprowadzenie tej linii doprowadzi do degradacji, utraty wartości części tej nieruchomości;

- nierozważenie, czy cel publiczny polegający na zapewnieniu dostępu do energii elektrycznej działkom sąsiednim nie powinien i nie może być zrealizowany w inny sposób, tj. przez inne działki niż działka nr [...].

W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie wskazać należy, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe.

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W kontrolowanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe. Ustalenia organów obu instancji, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Lektura akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ w sposób wszechstronny i staranny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne.

Sumując, Sąd uznał, że rozpoznając sprawę organy ustrzegły się naruszeń procedury – w niezbędnym zakresie gromadząc materiał dowodowy oraz dokonując jego wnikliwej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Uzasadnienia obu tych decyzji czynią zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

W związku z powyższym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione.

Podobnie należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim prawidłowe jest stanowisko organów, że w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. zostały spełnione.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle ust. 3 tego przepisu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przedstawiona regulacja ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość – organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich na zrealizowanie inwestycji celu publicznego, zarówno gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody, jak i w sytuacji, gdy nie dojdzie do porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Należy mieć jednak na uwadze, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,

2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,

3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Bez wątpienia wnioskowana inwestycja mieści się w zakresie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie budzi również wątpliwości, że planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 6 u.g.n. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Zezwolenie może dotyczyć również rozbudowy, jeśli obejmuje ona np. budowę nowych odcinków przewodów lub nowych urządzeń. Można również uznać, że dotyczy ich przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii (por. wyroki NSA: z dnia 13 lipca 2021 r. o sygn. akt I OSK 2637/20, z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16, dostępne pod adresem internetowym - https://orzeczenia.gov.pl.).

Przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia, linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej niskiego napięcia, kontenerowej stacji transformatorowej, słupa linii niskiego napięci, złącza niskiego napięcia. Skoro zatem celem publicznym jest m.in. budowa przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej to, zasadnie organ uznał, że została spełniona pierwsza z przesłanek o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

W kontrolowanej sprawie została spełniona również kolejna przesłanka konieczna do wydania zaskarżonej decyzji tj. ograniczenie jest zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - w tym przypadku z prawomocną decyzją Burmistrza M. J. z dnia 3 lipca 2020 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kontenerowej stacji transformatorowej, linii średniego i niskiego napięcia wraz z wykonaniem niezbędnych robót budowlanych towarzyszących przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta objęła swym zakresem m.in. działkę nr [...]. Co istotne, decyzja B. J. określa przebieg projektowanej inwestycji, poprzez wskazanie działek przeznaczonych pod inwestycję. Linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczono na załączniku graficznym do decyzji (załącznik Nr 1). Jak trafnie zauważył organ, wniosek inwestora określa ramy postępowania, którymi związany jest organ prowadzący postępowanie, co oznacza, że nie może zmieniać jego zakresu i formy. Oczywistym przy tym jest, że organy orzekające w niniejszej sprawie są związane treścią i ustaleniami decyzji Burmistrza M. J. z dnia 3 lipca 2020 r.

Przebieg inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego i niskiego napięcia oraz posadowienie stacji kontenerowej wraz ze stanowiskiem słupowym na działce nr [...] został sprecyzowany w odniesieniu do jej granic, we wniosku inwestora i został uwidoczniony na dołączonym do niego załączniku graficznym, mapie do celów projektowych (skala 1:500). Z wyjaśnień inwestora zawartych we wniosku oraz pisma z dnie 5 września 2023 r. wynika, że realizacja planowanej na działce nr [...] inwestycji ma na celu rozbudowę istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej, umożliwiając poprawę zasilania odbiorców w energię elektryczną. Przy lokalizacji planowanej inwestycji na przedmiotowej nieruchomości uwzględniono szereg okoliczności, które uniemożliwiają jej umieszczenie w innej części działki albo w granicach innej nieruchomości. Na trasie inwestycji nie występują drzewa, w związku z czym nie będzie konieczności ich wycinki. Może zajść konieczność wycinki samosiejek. Trasa linii ze względu na strefę oddziaływania, warunki techniczne i ekonomiczne została wybrana jako najbardziej optymalna do zawiązania się z istniejącymi urządzeniami elektrycznymi znajdującymi się na przedmiotowej działce. Inwestycja ma na celu budowę nowych urządzeń w celu dokonania demontażu starych, wyeksploatowanych urządzeń z lat 50-tych. znajdujących się na działce. Lokalizacja nowych urządzeń jest również optymalna, gdyż zostały zaprojektowane przy granicy z pasem drogowym (droga krajowa), która to lokalizacja minimalizuje ograniczenie korzystania z nieruchomości. Inwestor powołał się na art. 43 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 645 ze zm.) i wskazał, że obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej: co najmniej 10 m w przypadku drogi krajowej w terenie zabudowanym, a 25 m poza teren zabudowanym. Podkreślił, że działka nr [...] przylega bezpośrednio do działki drogowej nr [...], która jak wynika z wypisu z rejestru ewidencji gruntów, stanowi własność Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. Oddział w K..

Sąd podziela stanowisko organu, że przyjęte rozwiązania projektowe i wyjaśnienia inwestora, co do sposobu zlokalizowania linii energetycznej niskiego i średniego napięcia oraz złączy elektroenergetycznych na działce nr [...] należy uznać za uzasadnione. Zaproponowana lokalizacja linii uwzględnia istniejące uzbrojenie i zagospodarowanie działki, w tym istniejące trwałe ogrodzenia. Zaprojektowana kontenerowa stacja transformatorowa o wymiarach 3,3 m x 2,7 m w odległości 6,5 m od południowo-zachodniej granicy działki i w odległości 2 m od południowo-wschodniej granicy działki [...], zostanie wygrodzona panelami ogrodzeniowymi w odległości 0,5 m od trzech stron. Od strony drogi wygrodzenie będzie znajdować się w odległości ok. 2 m od stacji (na linii istniejącego ogrodzenia działki). Za stacją transformatorową w odległości 2 m przebiega istniejąca linia napowietrzna niskiego napięcia. Pod linią zostanie wybudowany słup linii nN w odległości 8,5 m od południowo-zachodniej granicy działki. Od słupa do stacji kontenerowej zaprojektowane są w jednym wykopie trzy linie niskiego napięcia o długości 2,5 m. Linie te służą zasileniu istniejącej linii napowietrznej niskiego napięcia. Dotychczas linia była zasilana ze słupowej stacji transformatorowej, znajdującej się na działce nr [...], która będzie zdemontowana. Od kontenerowej stacji transformatorowej od strony drogi, odchodzą dwie linie niskiego i jedna linia średniego napięcia. Pierwsza linia niskiego napięcia wychodząc ze stacji, po 2,5 m wchodzi do złącza kablowego, które będzie zlokalizowane przy południowo- wschodniej granicy w odległości 9,5 m od południowego rogu. działki. Od złącza odchodzi linia niskiego napięcia w kierunku północno- wschodnim i biegnie równolegle wzdłuż granicy działki w odległości 1,3 m od granicy. Po przebiegnięciu 15 m, projektowana linia ziemno-kablowa niskiego napięcia, zostanie połączona mufą z istniejącą linią ziemno-kablową niskiego napięcia. Linia niskiego napięcia o długości 15 m, układana będzie we wspólnym wykopie z drugą linią niskiego napięcia i linią średniego napięcia. Druga linia ziemno-kablowa niskiego napięcia wychodząc ze stacji skręca w kierunku północno-wschodnim i biegnie wzdłuż południowo-wschodniej granicy działki w odległości od ok. 1,3 m do 1,8 m od niej. Przez 15 m linia biegnie wspólnym wykopem z linią średniego napięcia i linią niskiego napięcia, która kończy swój bieg na działce nr [...] przy istniejącej linii niskiego napięcia, z którą zostanie połączona mufą. Przez kolejne 11 m linia niskiego napięcia biegnie wspólnie w jednym wykopie z linią średniego napięcia i opuszcza działkę nr [...] w odległości około 1,8 m od południowo-wschodniej granicy działki. Linia średniego napięcia odchodząca od linii kontenerowej stacji transformatorowej biegnie przez 2 m w kierunku północno- wschodnim, a przez 26 m we wspólnym wykopie z liniami niskiego napięcia w odległości od ok. 1,3 m do ok. 1,8 m od południowo- wschodniej granicy działki. Wszystkie linie biegną równolegle wzdłuż granicy działki, jedynie w okolicy istniejącego słupa telefonicznego, linie są nieznacznie odsunięte od granicy działki na odległość 2,1 m celem ominięcia słupa. Strefa ograniczenia linii kablowej SN 15 kV oraz niskiego napięcia wynosi 0,5 m na jedną stronę. Odległość kabla średniego napięcia od kabla niskiego napięcia, które są umieszczone w jednym wykopie, to 0,25 m. Odległość pomiędzy kablami niskiego napięcia to 0,05 m. Strefa ograniczenia słupa linii niskiego napięcia mieści się w strefie oddziaływania linii ziemno-kablowej niskiego napięcia, która wynosi 0,5 m na stronę. Strefa oddziaływania słupa linii niskiego napięcia, kontenerowej stacji transformatorowej, złączy kablowo- pomiarowych mieści się w strefie oddziaływania linii ziemno-kablowej niskiego napięcia, która wynosi 0,5 m na stronę. Dla niniejszego przypadku uciążliwością będzie powierzchnia gruntu niezbędna do trwałego urządzenia inwestycji, która dla nieruchomości będzie wynosiła 67 m2 w tym ulokowanie kontenerowej stacji transformatorowej.

W ocenie Sądu, projektowany przebieg linii elektroenergetycznej doziemnej, a w konsekwencji demontaż starej sieci napowietrznej z urządzeniami stacji transformatorowej słupowej, nie ingeruje w możliwości inwestycyjne na przedmiotowej nieruchomości, w żaden sposób też nie koliduje z przeznaczeniem jej pod zabudowę. W związku z powyższym, zasadnie organ uznał, że projekt przebiegu linii wykonany został w sposób jak najmniej ingerujący w prawo własności nieruchomości. Podkreślić wyraźnie należy, że poza zakresem kompetencji tych organów pozostaje zmiana lokalizacji inwestycji zgodna z oczekiwaniami skarżącego. Przepisy regulujące zasady i tryb orzekania w tego rodzaju sprawach tj. przepisy u.g.n. i k.p.a. zakreślają ramy dozwolonych działań organu w zakresie których, nie mieści się możliwość sugerowania czy też narzucania inwestorowi wyboru alternatywnych, innych niż proponowane we wniosku wariantów przedsięwzięcia.

Bezspornym jest również fakt, że w sprawie niniejszej właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na realizację inwestycji na ich działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a stronami.

W tym miejscu wskazać należy, że art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 1723/15). Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku ich zainicjowania. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają przy tym konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. m.in. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. I OSK 179/15, wyrok NSA z 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK 970/17, wyrok WSA w Łodzi z 29 listopada 2018r., sygn. II SA/Łd 540/18, wyrok WSA w Krakowie z 6 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr 526/16).

Lektura akt sprawy wskazuje, że przedstawiciel inwestora kilkakrotnie występował do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na dysponowanie przedmiotową nieruchomością, o czym świadczy treść pism z 4 stycznia 2023 r., 26 stycznia 2023 r., 17 lutego 2023 r. W pismach tych szczegółowo przedstawiono zakres planowanych prac, przebieg trasy planowanej inwestycji oraz wzór umowy (K-I- 21-37 akt adm.). W ramach propozycji zawarcia umowy cywilnoprawnej inwestor zaproponował jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w ogólnej kwocie [...]zł dla współwłaścicieli (dla P. Ł. [...] zł za udział Ľ, dla M. Ł. [...] zł za udział w wysokości ľ w przedmiotowej nieruchomości), które nie zostało zaakceptowane, gdyż zażądano wyższego wynagrodzenia (K-I- 69 akt adm.). W związku z brakiem porozumienia, negocjacje zostały zakończone wynikiem negatywnym. Dodać należy, że w toku postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, na której strony nie doszły do porozumienia.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że załączona do wniosku korespondencja potwierdza, że pomiędzy stronami toczyły się negocjacje zmierzające do polubownego uzyskania zgody na realizację prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. za odpowiednim wynagrodzeniem. Skarżący miał pełną świadomość w jakim celu są prowadzone negocjacje. Przede wszystkim nie można mieć wątpliwości, że celem tych rokowań było zawarcie ze współwłaścicielami nieruchomości umowy celem wejścia na teren nieruchomości i zrealizowania inwestycji celu publicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, aprobowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym, jeśli o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne (por. wyroki NSA: z 19 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 2409/19 oraz z 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4363/18). Zatem sytuacja, w której negocjacje nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, jest równoznaczna z brakiem zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

W kontrolowanej sprawie, wobec braku zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości i braku porozumienia w tym zakresie organy prawidłowo przyjęły, że przesłanka dotycząca obowiązku przeprowadzenia rokowań została spełniona.

W związku z powyższym, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, należało uznać za nieusprawiedliwione.

Podobnie należy ocenić pozostałe zarzuty skargi.

Okoliczność związana z wątpliwościami współwłaściciela działki co do legalności posadowienia linii napowietrznej i stacji transformatorowej z lat 50-tych, nie ma istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jak słusznie zauważył organ, kwestia legalności istniejących urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości nie może być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, prowadzonym w trybie i na zasadach u.g.n. Granice sprawy niniejszej wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji, a więc ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości celem realizacji przedmiotowej inwestycji - wydane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący utraty wartości nieruchomości w związku z budową linii elektroenergetycznej. Kwestia ta nie może być przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu. Jak słusznie wskazał organ, kwestia odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124 u.g.n. w tym również w związku ze zmniejszeniem wartości nieruchomości, będzie przedmiotem odrębnego postępowania, prowadzonego przez starostę w trybie art. 129 ust. 5 w związku z art. 128 ust. 4 u.g.n.

Mając na uwadze powyższe rozważania, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.