Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1574/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 91 ust. 4, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
article: art. 10 ust. 5, ust. 7
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: § 1 ust. 2 pkt 2, § 8 ust. 6 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 784
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. M. na akt Burmistrza Miasta [...] z dnia 14 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na drodze wewnętrznej I. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu; II. zasądza od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącego P. M. kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest akt Burmistrza Miasta [...] (dalej: "Burmistrz", "Organ") z 14 września 2022 r. nr WRI.7226.8.2022 w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu na drodze wewnętrznej położonej na działce nr [...] i [...] w [...] obręb D.

W podstawie prawnej aktu Organ powołał art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.; dalej: "p.r.d.") oraz § 3 ust. 1a pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (Dz.U. z 2017 r. poz. 784; dalej: "rozporządzenie z 23 września").

Wydanie aktu poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Aktem z [...] grudnia 2021 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] zatwierdził stałą organizację ruchu na drodze wewnętrznej położonej na działce nr [...] w [...] obręb D., zgodnie z projektem przedłożonym przez Inwestora tj. Gminę Miasto [...].

Skargę na powyższy akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł P.M. (dalej: "Skarżący").

W wyniku rozpoznania ww. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 21 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 347/22 stwierdził nieważność zaskarżonego aktu uznając, że znajdujący się w aktach sprawy projekt organizacji ruchu nie spełnia wymagań określonych w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 23 września, zgodnie z którym projekt powinien zawierać m.in. plan sytuacyjny w skali 1:500 lub 1:1000 i opisywać parametry geometrii drogi, a także nazwisko i podpis projektanta.

Sąd przyznał również rację Skarżącemu, że mocowanie słupka blokującego U-12c jest możliwe w celu niedopuszczenia do wjeżdżania pojazdów na chodniki lub ciągi piesze albo rowerowe, co wynika z pkt 5.5 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2019 r. poz. 2311; dalej: "rozporządzenie z 3 lipca"), a urządzenie to stosuje się w celu wyeliminowania lub ograniczenia niebezpieczeństw, na jakie narażony jest pieszy lub rowerzysta korzystający z drogi i obiektów przy niej położonych. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie słupek został umocowany w celu częściowego zablokowania ruchu samochodowego na drodze, a zatem wbrew postanowieniu punktu 5.5. załącznika nr 4 do rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.

Następnie Burmistrz Miasta [...] w dniu 14 września 2022 r. wydał akt nr WRI.7226.8.2022 zatwierdzając stałą organizację ruchu w ciągu drogi wewnętrznej położonej na działach nr [...] i [...] z obrębu D. w [....]. Do aktu dołączono Projekt docelowej organizacji ruchu, kartę uzgodnień, mapę orientacyjną w skali 1:10 000 oraz plan sytuacyjny w skali 1:500.

W Projekcie docelowej organizacji ruchu w pkt 6 ("Stan projektowany") wskazano, że projektowane oznakowanie pionowe i poziome przedstawiono na planie sytuacyjnym. Oznakowanie pionowe drogi stanowią znaki odblaskowe w grupie wielkości małej wykonane z folii odblaskowej typu 1 wyłączając znaki: A-7, B-2, B-20, D-6, D-6a, D-6b, które należy wykonać z folii odblaskowej typu 2. Na przedmiotowym odcinku zaprojektowano słupek stalowy u – 12c w celu ograniczenia ruchu pojazdów zapewniając poprawę bezpieczeństwa pieszych. Ze względu na konieczność udostępnienia dojazdu do posesji pod znakiem B-1 umieszczona jest tabliczka T-3a [nie dotyczy pojazdów mieszkańców posesji]. Natomiast słupek u-12c rozdzielający ruch pieszy od kołowego zaprojektowano poza obszarem wjazdów do posesji.

Skargę na powyższy akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył P.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wnosząc o stwierdzenie nieważności aktu, zasądzenie od Organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w kwocie 1.547 zł oraz poinformowanie Rady Miasta [...] w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a.") o stwierdzonych uchybieniach Organu.

Skarżący w złożonej skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 i 7 rozporządzenia z 23 września 2003 r. oraz w zw. z pkt 5.5 załącznika nr 4 do rozporządzenia z 3 lipca 2003 r., poprzez zaniechanie odrzucenia projektu organizacji ruchu objętej zatwierdzeniem.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że korzysta z przedmiotowej drogi dojeżdżając samochodem do swojej posesji oznaczonej nr ewid. [...] przy ul. [...], jak i wyjeżdżając z niej, ale wjazd i wyjazd są zlokalizowane na przedmiotowym łączniku. Do tej pory dojazd i wyjazd był możliwy zarówno od strony ul. [...], jak i ul. [...], wobec czego Skarżący korzystał z obu możliwości, w zależności od potrzeb komunikacyjnych. Na skutek zrealizowania zatwierdzonej organizacji ruchu na tej drodze, na środku jezdni poniżej granicy działki Skarżącego został umocowany słupek blokujący (U-12c). Uniemożliwia on wyjazd z nieruchomości Skarżącego w prawo, w kierunku ul. [...], jak i wjazd na nią z tejże ulicy. Ponadto, z uwagi na niewielką szerokość drogi oraz usytuowanie wjazdu na teren swojej nieruchomości, Skarżący został zmuszony do wyjazdu ze swojej posesji tyłem i w dodatku - z uwagi na ukształtowanie terenu - pod górę, na ul. [...] (drogę publiczną), co naraża go, jak i innych uczestników ruchu, na niebezpieczeństwo wypadku.

Zdaniem Skarżącego zatwierdzony projekt organizacji ruchu narusza wskazane w petitum skargi przepisy, a to z przyczyn następujących:

Po pierwsze wbrew postanowieniom § 5 ust. 1 rozporządzenia z 23 września 2003 r. zatwierdzony plan organizacji ruchu nie opisuje geometrii drogi (np. szerokość jezdni, chodników, poszczególnych pasów, poboczy), a tylko wskazuje miejsce umocowania słupka blokującego U-12c. Zdaniem Skarżącego już ta przyczyna była wystarczającą przesłanką do odrzucenia projektu. Po drugie, mocowanie słupka blokującego U-12c jest dopuszczalne w celu niedopuszczenia do wjeżdżania pojazdów na chodniki lub ciągi piesze albo rowerowe (pkt 5.5 załącznika 4 do rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.). Tymczasem umieszczenie słupka U-12c na środku drogi (jezdni) tego celu nie spełnia; uniemożliwia tylko wjazd na część drogi.

Skarżący podniósł, że różnica obecnie zatwierdzonego projektu w stosunku do poprzedniego polega na poprawieniu formalnym dokumentów (wskazanie skali mapy i nazwiska projektanta) oraz odmiennym określeniu celu regulacji. Zamiast załatwienia sporu sąsiedzkiego na wniosek innej mieszkanki pojawił się wzgląd na potrzebę ograniczenia ruchu, która jest nieprawdziwa. Skarżący wyjaśnił, że sprawa organizacji ruchu budzi zainteresowanie lokalnej społeczności. Natomiast wypowiedź rzecznika Burmistrza potwierdza, że inspiracją dla zatwierdzenia nowej organizacji ruchu pozostaje niezmiennie wniosek mieszkanki sąsiedniej nieruchomości. Okoliczność ta nie ma przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ale wskazuje rzeczywiste dowody uporczywego ograniczania Skarżącemu dostępu do drogi publicznej w sposób przez niego wybrany lub preferowany.

W odpowiedzi na skargę Organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wniósł o jej oddalenie wskazując, że działka/i gruntowa, której dotyczy organizacja ruchu jest co do zasady działką budowlaną, zaś wskazane przez Skarżącego przepisy dotyczą organizacji ruchu na drogach publicznych. Po drugie zarówno Skarżący, jak i właściciel drugiej posesji posiadają niezakłócony dostęp do drogi publicznej z własnych nieruchomości/posesji. Pomimo umieszczenia spornego słupka, Skarżący ma dostęp do drogi publicznej zarówno od ul. [...] jak i od ul. [...], tyle tyko, że wskutek jego umieszczenia musiał zmienić sam sposób dojazdu do posesji od tej strony.

Organ podniósł również, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistym brakiem interesu prawnego Skarżącego, gdyż Skarżący nie doznał żadnego uszczerbku chronionego prawnie interesu prawnego, albowiem bezspornym w sprawie jest, że w dalszym ciągu posiada on nieograniczony dojazd do swojej posesji z drogi publicznej i to z dwóch stron tej posesji, tj. zarówno od ul. [...] jak i od ul. [...].

W dalszej kolejności Organ powołując się na przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym wyjaśnił, że zarządzanie drogami wewnętrznymi nie ma charakteru zadania z zakresu administracji publicznej cechującej się władztwem publicznym, lecz nosi cechy wykonywania praw właścicielskich lub pochodzących od właściciela.

Następnie Burmistrz wskazał, że "droga" znajdująca się na działkach nr [...] i [...] jest wykorzystywana jako ciąg pieszy łączący ul. [...] z ul. [...] oraz jako dojazd do wyłącznie dwóch posesji znajdujących się na działkach o nr ewid. [...] i [...]. Jest to teren o nieregularnej szerokości od 3,0 – 4,0 m utwardzony wyłącznie kruszywem. Wymieniony parametr został określony w opisie technicznym w pkt 4 projektu docelowej organizacji ruchu zatwierdzonej w dniu 14 września 2022 r. przez Burmistrza Miasta S.

Końcowo Organ wyjaśnił, że słupek został umieszczony po to, by nie dopuścić do wjeżdżania "obcych" pojazdów na ciągi piesze oraz rowerowe, którym w istocie służy ten teren. Teren ten jest wykorzystywany przez mieszkańców jako trakt pieszy oraz rowerowy. Ruch kołowy jest ograniczony praktycznie do właścicieli ww. działek gruntowych. Słupek został umieszczony celem zapewnienia bezpieczeństwa oraz wyeliminowania przemieszczania się przez ten trakt innych pojazdów mogących zagrozić pieszym lub rowerzystom (w obliczu braku na tym terenie chodników i innych urządzeń drogowych służących przemieszczeniu się pieszych lub rowerzystów, którzy zmuszeni są poruszać się samym traktem). Jego umieszczenie zatem jest zgodne z pkt 5.5 załącznika nr 4 do rozporządzenia z 3 lipca. Odwołanie się do wykładni systemowej czy celowościowej tylko dodatkowo usprawiedliwia umieszczenie rzeczonego słupka i czyni zadość obowiązującym w tej mierze przepisom. Słupek U-12c został umieszczony w miejscu, w którym nie ma konieczności poprowadzenia ruchu kołowego albowiem obydwie posesje, pomimo jego ustawienia, w dalszym ciągu mają dostęp przez ten teren do drogi publicznej. Jego ustawienie zaś spełnia zasadniczą dla bezpieczeństwa na tym terenie funkcję. Wyeliminowało bowiem niepotrzebne, nieracjonalne i niebezpieczne dla innych użytkowników (pieszych, rowerzystów) zachowania osób/kierowców korzystających z tego terenu i zapewniło bezpieczeństwo pieszym i rowerzystom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli Sądu jest akt Burmistrza Miasta [...]. z 14 września 2022 r., zatwierdzający projekt stałej organizacji ruchu na drodze wewnętrznej.

W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do dopuszczalności skargi. Wprawdzie organ wniósł o jej oddalenie, jednak zarzuty zawarte w uzasadnieniu w tym zarzut braku po stronie Skarżącego interesu prawnego oraz cywilnoprawny charakter aktu zmierzały de facto do stwierdzenia niedopuszczalności skargi.

W kontekście tych zarzutów przypomnieć należy, że aktualnie zaskarżony do Sądu akt jest wynikiem wyroku WSA w Rzeszowie z 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 347/22, którym Sąd stwierdził nieważność poprzednio wydanego w tej samej sprawie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu. W uzasadnieniu do wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, że zaskarżony akt stanowi akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a Skarżący posiada interes prawny w jego zaskarżeniu. Nic w tym zakresie się nie zmieniło, a zgodnie z art. 153 p.p.s.a.: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Podkreślić należy, że stanowisko to nie budzi żadnych wątpliwości zarówno wśród przedstawicieli nauki, jak i w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 u.p.r.d., na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r., jest aktem, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 6 p.p.s.a.

Skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 - określanej dalej jako u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga taka nie musi zatem być poprzedzona środkiem zaskarżenia i może być wniesiona w każdym czasie (art. 53 § 2a p.p.s.a.).

Istnienie po stronie Skarżącego interesu prawnego zostało przesądzone w poprzednim wyroku WSA i Sąd identyfikuje się również z tym stanowiskiem. Na gruncie przedmiotowej sprawy Skarżący interes prawny, o którym mowa w art. 101 u.s.g., wywodzi z prawa własności do działki graniczącej z drogą wewnętrzną, dla której zaskarżonym aktem zatwierdzono projekt docelowej zmiany organizacji ruchu umieszczając słupek blokujący U-12c, uniemożliwiając wyjazd z nieruchomości Skarżącego w kierunku ulicy [...], jak również wjazd na nią z tej ulicy. Skarżący zmuszony jest do wyjazdu ze swojej posesji tyłem cofając a ponadto z uwagi na uksztaltowanie terenu pod górę na ul. [...], co naraża go oraz innych uczestników ruchu na niebezpieczeństwo wypadku.

Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na podstawie u.s.g. winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy. W orzecznictwie przeważa pogląd, iż właściciel gruntu położonego przy danej drodze (a poglądy te odnoszone mogą być do użytkownika wieczystego), mający lub mogący mieć urządzony na nią zjazd, w przypadku zmiany organizacji ruchu, posiada interes prawny w kwestionowaniu wprowadzonej zmiany organizacji ruchu (por. wyroki WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2015 r., II SA/Gl 1496/14, wyrok WSA w Poznaniu z 20 lipca 2016 r., III SA/Po 170/16, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 marca 2017 r. ).

W świetle powyższego, jak również poprzedniego wyroku WSA, Sąd uznał, iż zmiana organizacji ruchu zatwierdzona przez organ 14 września 2022 r. miała wpływ na prawa i obowiązki Skarżącego, co uzasadniało przyjęcie, iż przysługuje mu legitymacja skargowa w niniejszej sprawie.

Ustalenie, że skarga jest dopuszczalna, a Skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego aktu umożliwiło przejście do merytorycznej oceny podniesionych w skardze zarzutów i przeprowadzenie tym samym kontroli zaskarżonego aktu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.) (dalej: "p.r.d.") oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 784; dalej: "rozporządzenie z 23 września 2003 r.").

Zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami (art. 10 ust. 7 p.r.d.). Podmioty zarządzające drogami, o których mowa w art. 10 ust. 7 p.r.d., ustalając organizację ruchu na tych drogach, stosują znaki i sygnały drogowe oraz zasady ich umieszczania wynikające z Prawa o ruchu drogowym i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Koszt oznakowania drogi wewnętrznej ponosi podmiot zarządzający drogą (art. 10 ust. 10a p.r.d.). Natomiast oznakowanie połączeń dróg wewnętrznych z drogami publicznymi oraz utrzymanie znaków drogowych, sygnałów drogowych lub urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego związanych z funkcjonowaniem tych połączeń należy do zarządcy drogi publicznej (art. 8 ust. 4 u.d.p.).

Już na wstępie stwierdzić należy, że Starosta nie wykazał w sposób jednoznaczny swojej właściwości, jako organu zarządzającego ruchem, władnego do zatwierdzenia przedmiotowego projektu zmiany stałej organizacji ruchu, co stanowi naruszenie przepisów: art. 10 ust. 5 oraz ust. 7 p.r.d., a także § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r.

Na podstawie art. 8 ustawy o drogach publicznych:

1. Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi.

1a. Podjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej wymaga uzyskania pisemnej zgody właścicieli terenów, na których jest ona zlokalizowana.

2. Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.

3. Finansowanie zadań, o których mowa w ust. 2, należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.

4. Oznakowanie połączeń dróg wewnętrznych z drogami publicznymi oraz utrzymanie znaków drogowych, sygnałów drogowych lub urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, związanych z funkcjonowaniem tych połączeń, należy do zarządcy drogi publicznej.

Należy zauważyć, że ustawodawca w ustawie p.r.d., w odniesieniu do dróg wewnętrznych posługuje się pojęciem zarządcy terenu, a nie zarządcy drogi, jak ma to miejsce w przypadku dróg publicznych. Oznacza to, że w szerokim ujęciu zarządzanie tymi drogami należy do właściciela nieruchomości (działki gruntu), na której położona jest droga, ewentualnie do – ustanowionego przez właściciela – zarządcy tej nieruchomości.

Pojęcie zarządcy terenu użyte w cytowanych wyżej przepisach nie może być rozumiane w oderwaniu od regulacji zawartej w ustawie z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny – dalej k.c. Ustanowienie zarządcy może nastąpić jedynie w drodze umowy bądź orzeczenia sądu cywilnego. Jest to też forma typowa dla współwłasności. Natomiast przez czynności faktyczne w postaci czynienia nakładów i korzystania z cudzej nieruchomości nie jest możliwe nabycie statusu zarządcy terenu nawet w sytuacji, gdy właściciel nie jest znany (por. wyrok WSA w Gliwicach z 3.09.2008 r., II SA/Gl 251/08 ). Należy też w tym miejscu wskazać na regulację zawartą w art. 185 ust. 2 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z której wynika, że zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie nieruchomością, zawarta z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa taka wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności. Należy przyjąć, że w umowie tej określa się zakres obowiązków zarządcy.

W praktyce zarządcy nieruchomości gminnych są rzadko powoływani, dlatego też ciężar zarządzania nimi spada na właściciela. Jeżeli zatem droga wewnętrzna położona jest na terenie stanowiącym własność danej gminy, a gmina nie ustanowiła zarządcy tego terenu, to wszelkie obowiązki określone w art. 8 ust. 2 i 3 u.d.p. obciążają tę gminę. Obowiązki te, które wykonują odpowiednie komórki urzędów gmin, sprowadzają się w istocie do trzech podstawowych zadań: utrzymania, ochrony i oznakowania drogi; inwestycji drogowych; udostępniania ich innym podmiotom na cele niedrogowe.

Zarządzanie drogą wewnętrzną będzie obejmowało wszelkie elementy tej drogi jako obiektu budowlanego stanowiącego całość techniczno-użytkową, wraz ze wszystkimi obiektami inżynierskimi i urządzeniami służącymi tej drodze i leżącymi w ciągu drogi (por. wyrok WSA w Warszawie z 17.11.2011 r., VII SA/Wa 1462/11; wyrok NSA z 4.10.2012 r., II OSK 1061/11).

Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie uregulował sytuacji, w której brak zarówno właściciela, jak i zarządcy nieruchomości. Będzie to miało miejsce w przypadku faktycznego władania przez gminę nieruchomością, która nie ma uregulowanego stanu prawnego. W tym przypadku będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące posiadania samoistnego. W myśl art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Przepisy Kodeksu cywilnego zawierają domniemanie, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Jeżeli zatem gmina faktycznie włada drogą wewnętrzną, a ściślej mówiąc – gruntem pod tą drogą, to należy domniemywać, że jest posiadaczem samoistnym tej nieruchomości.

Powszechnie zdarzają się też sytuacje, w których gmina faktycznie włada nieruchomością, na której znajduje się droga wewnętrzna, pomimo że nieruchomość ma uregulowany stan prawny, a więc istnieje jej właściciel (np. Skarb Państwa), do którego obowiązków należy zarządzanie terenem w myśl wyżej wskazanych przepisów. Jednakże pomimo to gmina wykonuje obowiązki właścicielskie, zarządzając taką nieruchomością (polegające w praktyce na utrzymywaniu drogi wewnętrznej w stanie nadającym się do korzystania z niej). W tym przypadku również co do zasady będą miały zastosowanie regulacje dotyczące posiadania. Posiadaczowi nieruchomości nie przysługują jednak prawa, które należą wyłącznie do właścicieli nieruchomości, jak możliwość zbycia nieruchomości czy ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych, w tym służebności, co będzie miało znaczenie w często występujących przypadkach udostępniania nieruchomości pod drogą wewnętrzną osobom trzecim.

Ten ostatni na mocy art. 10 ust. 7 u.p.r.d. posiada uprawnienia do zarządzania ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania jako podmiot zarządzający tymi drogami i to w sytuacji, gdy jest on jednocześnie zarządcą terenu, na którym droga jest położona, a w przypadku braku takiego zarządu, gdy gmina jest właścicielem tego terenu. Taki wniosek wypływa z treści art. 10 ust. 7 u.p.r.d. w zw. z treścią art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie zaś z treścią ust. 4 tego artykułu oznakowanie połączeń dróg wewnętrznych z drogami publicznymi oraz utrzymanie urządzeń bezpieczeństwa i organizacji ruchu, związanych z funkcjonowaniem tych połączeń, należy do zarządcy drogi publicznej.

W niniejszej sprawie stała organizacja ruchu dotyczy drogi wewnętrznej położonej na działkach nr ewid. [...] i [...]. Na żadnym etapie nie wyjaśniono czyją własnością są te działki i w czyim zarządzie się znajdują, co z punktu widzenia wyżej opisanych przepisów ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia podmiotu uprawnionego do ustalenia stałej organizacji ruchu. Podnoszone w odpowiedzi na skargę zarzuty o cywilnoprawnym charakterze sporu mogą sugerować, że działki znajdują się rękach prywatnych osób, które również nimi zarządzają, co jednak, wbrew zarzutom nie prowadzi do niedopuszczalności skargi czego domaga się Organ lecz ewentualnie do braku uprawnień do regulacji spornej kwestii.

Ponownie rozpoznając sprawę Organ wyjaśni powyższą kwestię mając na uwadze przytoczone przepisy i ich wykładnię.

Dokonując oceny prawidłowości wydanego aktu, na wypadek wyjaśnienia przez organ właściwości w sprawie Sąd stwierdza, że i ta nie wypadła pomyślnie.

Wprawdzie Organ naprawił część uchybień wytkniętych w poprzednim wyroku Sądu, ale nadal jest on obarczony wadami skutkującymi koniecznością stwierdzenia nieważności. Zgodnie ze wskazówkami poprzedniego wyroku, projekt organizacji ruchu został przedłożony na mapie o odpowiedniej skali i podpisany przez projektanta.

Niemniej jednak dopełnienie tych wymogów nie czyni aktu zgodnym z prawem.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 23 września 2003 r.

1. Działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez:

1) podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności:

a) sporządzanie projektów organizacji ruchu,

b) przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia,

c) rozpatrywanie projektów organizacji ruchu,

d) zatwierdzanie organizacji ruchu,

e) przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji,

f) nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu,

g) nadzór i analizę istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności,

h) nadzór nad zarządzaniem ruchem;

2) obsługę systemów sterowania ruchem, sterowanie ruchem za pomocą znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów;

3) wprowadzanie tymczasowych zakazów lub ograniczeń w ruchu w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

§ 3 ust. 1a. Podmiot zarządzający drogą wewnętrzną:

1) rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu;

2) opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu;

3) zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu;

4) przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji;

5) przechowuje projekty organizacji ruchu;

6) prowadzi kontrolę prawidłowości zastosowania i funkcjonowania znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ich zgodności z zatwierdzoną organizacją ruchu;

7) współpracuje w zakresie organizacji ruchu i jego bezpieczeństwa z innymi podmiotami zarządzającymi drogą wewnętrzną, organami zarządzającymi ruchem, zarządami dróg i zarządcami infrastruktury kolejowej, Policją oraz innymi jednostkami.

Dodatkowo w świetle § 3 ust. 3 rozporządzenia z 23 września 2003 r. w przypadku drogi wewnętrznej objętej strefą zamieszkania albo strefą ruchu organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem (wojewoda) podejmuje, na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu złożonego do tego organu, działania w zakresie określonym w § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 23 września 2003 r.

Powyższe oznacza, że wojewoda na wniosek zainteresowanego podmiotu podejmuje czynności organizacyjno-techniczne, w szczególności takie jak: sporządzanie projektów organizacji ruchu, przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, zatwierdzanie organizacji ruchu, przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji, sprawowanie nadzoru nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu, nadzór i analiza istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, nadzór nad zarządzaniem ruchem, obsługa systemów sterowania ruchem, sterowanie ruchem za pomocą znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów, wprowadzanie tymczasowych zakazów lub ograniczeń w ruchu w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

W rozumieniu tego rozporządzenia przez organizację ruchu rozumie się mające wpływ na ruch drogowy: geometrię drogi, zakres dostępu do drogi, sposób umieszczenia znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu, zasady i sposób działania sygnalizacji znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów (§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 23 września 2003 r. ), co pozostaje w zgodzie z treścią art. 10 ust. 10b p.r.d. Z kolei przez projekt organizacji ruchu rozumie się dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem (§ 1 ust. 2 pkt 2). Organ zarządzający ruchem zatwierdza organizację ruchu na podstawie złożonych projektów (§ 3 ust. 1 pkt 3). Elementy, jakie powinien zawierać projekt organizacji ruchu, zostały wymienione w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 23 września 2003 r. Projekt organizacji ruchu powinien zawierać:

1) plan orientacyjny w skali od 1:10 000 do 1:25 000 z zaznaczeniem drogi lub dróg, których projekt dotyczy;

2) plan sytuacyjny w skali 1:500 lub 1:1 000 (w uzasadnionych przypadkach organ zarządzający ruchem może dopuścić skalę 1:2 000 lub szkic bez skali) zawierający:

a) lokalizację istniejących, projektowanych oraz usuwanych znaków drogowych, urządzeń sygnalizacyjnych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu; dla projektów zmian stałej organizacji ruchu dopuszcza się zaznaczenie lokalizacji tylko znaków i urządzeń dla nowej organizacji ruchu,

b) parametry geometrii drogi;

3) program sygnalizacji i obliczenia przepustowości drogi - w przypadku projektu zawierającego sygnalizację świetlną;

4) zasady dokonywania zmian oraz sposób ich rejestracji - w przypadku projektu zawierającego znaki świetlne lub znaki o zmiennej treści oraz w przypadku projektu dotyczącego zmiennej organizacji ruchu lub zawierającego inne zmienne elementów mające wpływ na ruch drogowy;

5) opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze, a w przypadku organizacji ruchu związanej z robotami prowadzonymi w pasie drogowym - opis występujących zagrożeń lub utrudnień; przy robotach prowadzonych w dwóch lub więcej etapach opis powinien zawierać zakres planowanych robót dla każdego etapu i stan pasa drogowego po zrealizowaniu etapu robót;

6) przewidywany termin wprowadzenia czasowej organizacji ruchu oraz termin wprowadzenia nowej stałej organizacji ruchu lub przywrócenia poprzedniej stałej organizacji ruchu - w przypadku projektu dotyczącego wykonywania robót na drodze;

7) nazwisko i podpis projektanta.

Na podstawie § 8 ust. 5 rozporządzenia z 23 września 2003 r. projekt podlega odrzuceniu w przypadku stwierdzenia: 1) że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego; 2) niezgodności projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto - stosowanie do § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2003 r. - organ zarządzający może odrzucić projekt w przypadku stwierdzenia: 1) niezgodności projektowanej organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej lub potrzebami ludności lokalnej; 2) nieefektywności projektowanej organizacji ruchu.

Zgodnie z punktem 5.5 załącznika nr 4 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2311 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie z 3 lipca 2003") słupki blokujące U-12c stosuje się w celu niedopuszczenia do wjeżdżania pojazdów na chodniki lub ciągi piesze albo rowerowe. Słupki U-12c mogą być wykonane z metalu, drewna lub tworzyw sztucznych. Wysokość słupków powinna wynosić od 0,6 do 0,8 m.

Zaskarżony akt w części opisowej projektu stałej zmiany organizacji ruchu wskazuje, że: "na przedmiotowym odcinku zaprojektowano słupek stalowy U-12c w celu ograniczenia ruchu pojazdów zapewniając poprawę bezpieczeństwa pieszych. Ze względu na konieczność udostępnienia dojazdu do posesji pod znakiem B-1 umieszczona jest tabliczka T-3a ( nie dotyczy pojazdów mieszańców posesji). Natomiast słupek U-12 c rozdzielający ruch pieszy od kołowego zaprojektowano poza obszarem wjazdów do posesji". "Przewidywany termin wprowadzenia organizacji ruchu do 31.10.2022 r."

Pomijając niewyjaśnioną poprzednio kwestię, na którą zwrócił uwagę Sąd, że usytuowanie tego rodzaju znaków ma mieć miejsce na chodnikach, ciągach pieszych lub rowerowych, podczas gdy organizacja ruchu przewiduje jego usytuowanie na drodze, brak jest dokładnych danych dotyczących faktycznie usytuowania słupka. Podano geometrię drogi, ale brak jest dokładnej lokalizacji projektowanego znaku, jak również analizy wpływu na bezpieczeństwo ruchu.

Z uzasadnienia wynika, że słupek U-12 c ma za zadanie rozdzielić ruch pieszy od kołowego. Na żadnym etapie postępowania związanego z przygotowaniem i zatwierdzeniem zmiany stałej organizacji ruchu nie wyjaśniono czy projektowany słupek blokujący U-12c może być zastosowany, jak również czy sposób jego umiejscowienia jest zgodny z przepisami prawa.

Organ nie wyjaśnił również celowości umieszczenia słupka w sytuacji, gdy zarówno przy wjeździe na ulicę [...], jak i na ulice [...] zostały umieszczone znaki B1 tj. zakaz ruchu na drodze pojazdów, kolumn pieszych oraz jeźdźców i poganiaczy ( § 16 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2310), pod którymi została zamieszczona tabliczka T-3a nie dotyczy pojazdów mieszkańców posesji.

W odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że droga znajdująca się nadziałkach [...] i [...] jest wykorzystywana jako ciąg pieszy łączący ulicę [...] z ulicą [...] oraz jako dojazd wyłącznie do dwóch posesji znajdujących się na działkach o numerach ewid. [...] i [...]. Jest to teren o nieregularnej szerokości od 3 do 4 m, utwardzony wyłącznie kruszywem. Słupek został umieszczony po to by nie dopuścić do wjeżdżania "obcych" pojazdów na ciągi piesze oraz rowerowe, którym w istocie służy ten teren. Teren jest wykorzystywany przez mieszkańców jako trakt pieszy oraz rowerowy. Ruch kołowy jest ograniczony do właścicieli. Jednocześnie wskazano, że słupek został umieszczony w miejscu, w którym nie ma konieczności prowadzenia ruchu kołowego bowiem obydwie posesje, mają dostęp do drogi publicznej.

Wskazano przy tym, że dostęp ten ma również Skarżący, w stosunku do którego zmiana ruchu jest jedynie modyfikacją zasad poruszania się i parkowania. Skarżący musi wyjeżdżać tyłem aby dojechać do ulicy [...].

Również te wyjaśnienia Organu nie pozwalają ocenić, jak przyjęta organizacja ruchu wpływa na bezpieczeństwo ruchu na tym odcinku.

Z powołanego § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenie z dnia 23 września 2003 r. wynika, że zmiana organizacji ruchu wymaga opisu technicznego zawierającego charakterystykę drogi i ruchu na drodze, co ściśle wiąże się z uzasadnieniem dla umieszczenia w drodze określonych znaków drogowych, sygnałów i urządzeń (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r., wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2018 r., III SA/Gd 880/17).

WSA w Poznaniu w wyrok z 28 czerwca 2022 r. (sygn. akt III SA/Po 421/22) (podobnie WSA w Opolu z 24 maja 2022 r., II SA/Op 92/22) wskazał, że skoro zaskarżony akt (zatwierdzenie projektu stałej organizacji ruchu drogowego) podlega kontroli sądu administracyjnego, to niezwykle istotne jest prawidłowo sporządzone uzasadnienie do tego aktu, przy czym obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika wprost z art. 41 ust. 2 lit. c Karty Praw Podstawowych UE z dnia 7 grudnia 2000 r., a także z wykonawczego wobec niej Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r.

Jest to szczególnie pożądane w sytuacjach mogących potencjalnie wywoływać konflikty, lub gdy stan sprawy jest niejednoznaczny lub złożony. Organ zarządzający ruchem może wskazać na motywy, dla których nie zdecydował się skorzystać z fakultatywnego uprawnienia do odrzucenia projektu organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia wynikającego z § 8 ust. 6 rozporządzenie z 23 września 2003 r.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zatwierdzenie projektu organizacji ruchu nie może być czynnością mechaniczną i arbitralną. Organ musi weryfikować czy projekt organizacji ruchu jest zgodny z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Brak takiej zgodności jest obligatoryjną przesłanką odrzucenia projektu organizacji ruchu.

Zwrócić również należy uwagę na fakultatywne przesłanki odrzucenia projektu wskazane w § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, tj. nieefektywność projektowanej organizacji i sprzeczność z potrzebami społeczności lokalnej. Prawodawca wymaga zatem od organu merytorycznej analizy projektu, a więc oceny jego rzetelnego sporządzenia, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 11/17).

Zdaniem Sądu zaskarżony akt zatwierdzenia projektu organizacji ruchu został wydany bez przeprowadzenia analizy w zakresie skutków wprowadzonej organizacji oraz bez należytego jej uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście stawianych zarzutów i oceny czy zmiana organizacji ruchu odpowiada potrzebom społeczności lokalnej (§ 8 ust. 6 pkt 1 rozporządzenie z 23 września 2003 r.), jak również czy zmiany organizacji ruchu będą efektywne i poprawią bezpieczeństwo ruchu (§ 8 ust. 6 pkt 2 rozporządzenie z 23 września 2003 r.).

Podsumowując, Organ nie wyjaśnił swojej właściwości do wydania zaskarżonego aktu, a ponadto w sposób niedostateczny ocenił zgodność projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego - brak dokładnego miejsca usytuowania słupka, co należało do jego obowiązków stosownie do § 8 ust. pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. Ponadto analiza akt sprawy wskazuje, iż zaskarżony akt wydany został także z naruszeniem § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. Organ nie ocenił bowiem czy zmiana organizacji ruchu odpowiada potrzebom społeczności lokalnej, jak również nie ocenił efektywności projektowanych zmian.

Stwierdzone powyżej naruszenia przepisów prawa należało ocenić jako istotne w rozumieniu art. 91 ust. 4 u.s.g. W myśl bowiem u.s.g. nieważna jest uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczna z prawem, zgodnie zaś z art. 91 ust. 4 u.s.g. w wypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały (zarządzenia), lecz tylko wskazuje się, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Analiza przywołanych przepisów prowadzi do wniosku o istnieniu dwu rodzajów wad uchwał (zarządzeń): pierwszej w postaci "nieistotnego naruszenia prawa" oraz drugiej, określanej jako "sprzeczność z prawem", która obejmuje, jak należy sądzić, naruszenia prawa o charakterze istotnym. Przez sprzeczność taką należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 29 listopada 2006 r., I OSK 1287/06 ). Termin "sprzeczność" jest pojęciem nieostrym. Sprzeczność uchwały z prawem musi być oczywista i bezpośrednia (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007, IV SA/Wa 2296/06). Przesłanki nieważności aktów jednostek samorządu terytorialnego, co podkreśla się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, nie pokrywają się z przyczynami nieważności decyzji i postanowień z k.p.a. (por. A. Matan w: B. Dolnicki (red.) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2010, s.879).

Za "istotne" naruszenie prawa uznać należy uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (z uzasadnienia wyroku TK z 9 grudnia 2003 r., P 9/02). Może ono polegać na naruszeniu prawa materialnego albo procesowego, o ile naruszenie norm procesowych mogło mieć wpływ na materialne ukształtowanie treści aktu.

Wobec stwierdzonych powyżej naruszeń - na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a. - Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego aktu, o czym orzeczono w pkt I wyroku. Stwierdzone naruszenia dotyczą istoty aktu i stanowiących podstawę jego wydania przepisów.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie wynagrodzenia w wysokości 1230 zł, tj. w kwocie przekraczającej stawkę minimalną określoną w § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018 r., poz. 265), trzeba stwierdzić, że co do zasady opłaty stanowiące podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4 (§ 15 ust.1 rozporządzenia). Zgodnie z § 16 rozporządzenia wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego może zawierać oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3 przemawiają za innym jej ustaleniem.

Złożenie takiego oświadczenie, nawet z dowodem zapłaty wynagrodzenia, nie wiąże jednak sądu.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały wskazane żadne okoliczności przemawiające za zasądzeniem wynagrodzenia w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, w szczególności nie wykazano, aby pełnomocnik poniósł zwiększony nakład pracy, czy sprawa była szczególnie zawiła lub zachodziły inne okoliczności, o których mowa w § 15 ust.3 rozporządzenia. Z tych względów Sąd uznał brak podstaw do zasądzenia wynagrodzenia ponad stawkę minimalną.

Z tych względów o kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych( Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ).