Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1739/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 138 § 1 pkt 3, art. 28
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skarg J. K., M. H. i J. R. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr I-III.7721.14.1.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - skargi oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1739/23

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi J.K., J.R. i M.H. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 25 sierpnia 2023 r. nr I-III.7721.14.1.2023 o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 7 marca 2023 r. nr 68/2023 znak ABR.6740.1.85.2022 Starosta [...] – działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: u.P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) - zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany i udzielił A. Sp. z o.o. z/s w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z kablową linią zasilającą na działce nr [...] w L. (wcześniejsza decyzja Starosty z 7 października 2022 r. nr ABR.6740.1.85.2022 została uchylona decyzją Wojewody z 12 grudnia 2022 r. nr I-III.7721.14.18.2022).

W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że inwestor spełnił niezbędne warunki do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę na wnioskowane zamierzenie inwestycyjne. W szczególności kontrola dokumentów złożonych przez inwestora prowadzi do stwierdzenia, że załączony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany jest kompletny, został opracowany przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi oraz posiada wymagane przepisami opinie i uzgodnienia. Ponadto przedłożona dokumentacja jest zgodna z art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych i zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [....] (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r.).

Od decyzji Starosty odwołania wnieśli A.R., J.R., A.R., M.H., J.K. oraz T.L., zarzucając m.in. naruszenie przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 u.P.b. poprzez błędne pozbawienie ich w postępowaniu statusu strony, przez co stracili uprawnienia do udziału w nim.

Wojewoda Podkarpacki wskazaną na wstępie decyzją z 25 sierpnia 2023 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na brak statusu strony po stronie odwołujących.

W uzasadnieniu decyzji wywiódł, że analiza wymogów formalnych wniesionych odwołań wykazała, iż odwołujący nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją organu I instancji.

Z uwagi na powyższe Wojewoda wezwał odwołujących do przedłożenia dokumentu (aktualnego odpisu z księgi wieczystej, aktu notarialnego lub innego dokumentu) potwierdzającego, iż w sprawie posiadają oni interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.P.b. W odpowiedzi na powyższe odwołujący złożyli dokumenty z których wynikało, że są właścicielami działek położonych w L.: J.K. działki nr [...], T.L. współwłaścicielem działki nr [...], M.H. właścicielem działek nr [...], J.R., A.R., A.R. współwłaścicielami działki nr [...], z tym że A.R. i A.R. jako następcy prawni po W.R.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że definicję strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym zawiera art. 28 k.p.a. Przepis art. 28 ust. 2 u.P.b. stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do ogólnej normy art. 28 k.p.a. i zawęża w odniesieniu do postępowań w sprawach o pozwolenie na budowę pojęcie strony. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 u.P.b., stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 u.P.b. w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r. - mającym zastosowanie w sprawie, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Ograniczenie w zabudowie nieruchomości o którym mowa w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.P.b. wynika m.in. z przekroczenia dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych; § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że "budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Dopuszczalny, a zatem uznany za bezpieczny dla ludzi poziom pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności wynosi do 10 W/m2 i określony został w tabeli nr 2 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Definicję miejsc dostępnych dla ludności zawiera art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, który stanowi, iż przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.

Działki odwołujących nr [...] w L. nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Z treści tabeli znajdującej się w projekcie zagospodarowania działki i zawierającej parametry techniczne i maksymalne obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych oraz moce EIRP wyznaczone dla anten sektorowych projektowanej stacji bazowej oraz z części graficznej projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby w/w działki znajdowały się w zasięgu występowania obszaru pola EM o gęstości większej od dopuszczonej przepisami prawa (do 10 W/m2). Analiza dokumentacji projektowej nie wykazała ponadto potencjalnego oddziaływania pola EM na te działki. Zasięg ponadnormatywnego pola EM na każdym z azymutów występuje wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej nr [...] i nie wykracza na żadną z działek sąsiednich.

W oparciu o projekt telekomunikacyjny ustalono, że minimalna wysokość występowania promieniowania od anten sektorowych przekraczającego wartość dopuszczalną liczoną od poziomu terenu wynosi przy maksymalnym pochyleniu anten dla każdego azymutu, tj. 0°, 120° i 230° - 40,4 m. Zgodnie z rysunkami (przekroje pionowe) zawartymi w projekcie, pole elektromagnetyczne o poziomie wyższym od dopuszczalnego dla anten radioliniowych nie będzie występować niżej niż 37,5 m n.p.t. Z analizy części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu (s. 18) wynika, iż odległość projektowanej stacji bazowej do granicy działki nr [...] wynosi ok. 17 m (pomiaru dokonano w oparciu o skalę rysunku), do granicy działki nr [...] ok. 19 m, a do granicy działki nr [...] ok. 29 m (działki te znajdują się w kierunku wschodnim względem terenu inwestycji, lecz nie graniczą z nim bezpośrednio, gdyż oddzielają je działki nr [...]). Z kolei działka nr [...] znajduje się w odległości ok. 30 m od projektowanej stacji bazowej, a działka nr [...] w odległości ok. 50 m (działki te znajdują się w kierunku południowym względem terenu inwestycji, lecz nie graniczą z nim bezpośrednio, gdyż oddziela je działka nr [...]). Działki nr [...] są zlokalizowane w tak dużych odległościach od terenu inwestycji, że nie obejmuje ich nawet projekt zagospodarowania terenu, co potwierdza tezę, że nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.

Przy ustalaniu obszaru oddziaływania chodzi nie tyle o faktyczne naruszenie konkretnego przepisu, co o potencjalną możliwość oddziaływania obiektu na otoczenie. W analizowanej sprawie projektowana inwestycja nie wprowadza nawet potencjalnych ograniczeń w zabudowie działek odwołujących. Z analizy rysunku PZT wynika, iż sporna inwestycja ze względu na promieniowanie elektromagnetyczne wprowadza potencjalne ograniczenia w zabudowie jedynie w obrębie działki nr [...], zaś odwołujący nie są nawet właścicielami działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji.

Ponadto z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) wynika, iż obecnie dla inwestycji polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej brak jest obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej w myśl art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że z treści tego rozporządzenia nie można wywodzić interesu prawnego w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.

Wobec faktu, że odwołującym nie przysługuje przymiot strony, gdyż nie posiadają w tej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, postępowanie odwoławcze musi zostać umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r. OPS 16/98, ONSA 1999, Nr 4, poz. 119).

Nie można wywodzić interesu prawnego w niniejszej sprawie z § 13 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem w myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2.

Organ odwoławczy nie może odnieść się do zarzutów podnoszonych przez odwołujących w odwołaniach, gdyż wobec nieposiadania przez nich przymiotu strony, nie przechodzi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

J.K., J.R. i M.H. we wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jednobrzmiących skargach na decyzję Wojewody z 25 sierpnia 2023 r. zarzucili naruszenie:

1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 u.P.b. poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów skutkującą nieprawidłowym ustaleniem, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu, podczas gdy:

- poszczególne działki odwołujących się oraz skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co daje podstawy do uznania, że mają oni interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy i powinni zyskać status strony postępowania administracyjnego,

- powołane przepisy umożliwiają uzyskanie statusu strony postępowania nie tylko osobom których prawo własność doznało jednoznacznego, bezpośredniego naruszenia. Istnieje również możliwość zyskania tego statusu tym właścicielom nieruchomości, co do których mający powstać w przyszłości obiekt budowlany może tylko potencjalnie oddziaływać, nawet pomimo spełnienia przez inwestora wszelkich przesłanek wynikających z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych,

- brak uznania odwołujących się oraz skarżących za strony postępowania w przedmiotowym procesie inwestycyjnym godzi w prawnie chronione interesy tych osób, gdyż wyżej wymienieni nie będą mogli uczestniczyć w kolejnych etapach postępowania oraz ewentualnie kwestionować uchybień poczynionych przez organy administracyjne w związku z prowadzonym postępowaniem,

- sam fakt określenia w zaskarżonej decyzji, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie oddziałuje na nieruchomości odwołujących się oraz skarżących była niewystarczająca, konieczna była uprzednia wnikliwa analiza położenia nieruchomości nr [...] (inwestycyjnej) względem pozostałych działek, a już z tego powodu poszczególnym właścicielom sąsiadujących działek przysługiwał przymiot strony postępowania. Ocena bowiem tego, czy określone nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektu budowlanego nie jest uzależniona od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenia konkretnych norm, ale ustalenia, czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdyż organ w sposób nieuprawniony umorzył postępowanie administracyjne bez merytorycznego rozpoznania licznych zarzutów odnoszących się do wydanej w sprawie decyzji administracyjnej,

2. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewszechstronne zebranie, zgromadzenie i ocenę materiału dowodowego, które skutkowało niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy, w zakresie w jakim:

- nie zgromadzono dowodów i nie wyjaśniono w jakikolwiek sposób jak wyglądać będzie zakres oddziaływania inwestycji na nieruchomościach zlokalizowanych w pobliskiej odległości od budowy planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, przy czym nie odniesiono się w pełni do zarzutów podnoszonych w toku postępowania przez jego uczestników, dotyczących w szczególności wpływu (nawet potencjalnego) inwestycji na nieruchomości sąsiednie,

- organ nie ustalił samodzielnie, czy planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy de facto obiektywnie rzecz ujmując, jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie będące własnością odwołujących się oraz skarżących i powodujące ograniczenia tych działek w zabudowie mogą w przyszłości niekorzystnie wpłynąć na wykonywanie przysługującego ich właścicielom prawa własności; każdoczesny właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji powinien mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu służącym wyjaśnieniu, czy konkretny obiekt budowlany został zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych oraz z zapewnieniem wymogów przewidzianych w przepisach prawa budowlanego,

- organ samodzielnie nie dokonał własnych ustaleń i nie zweryfikował, czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi, nie odniósł się do sposobu wyznaczenia miejsc dostępnych dla ludzi, w istocie opierając swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych niepoczynionych samodzielnie, lecz przez autorów dokumentów budowlanych, które są dowodem podlegającym swobodnej ocenie i powinny podlegać odpowiedniej interpretacji przez organ prowadzący postępowanie, co skutkowało wyprowadzeniem przedwcześnie przez organ błędnych wniosków i nieprawidłowego uznania, iż skarżącym oraz pozostałym odwołującym nie przysługuje w sprawie status strony, gdyż rzekomo ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, przy czym nie zostały przez organ rozwiane wszelkie wątpliwości w tym zakresie sprowadzające się do poczynienia w tym zakresie własnych ustaleń,

3. art. 138 § 1 ust. 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, w przypadku, gdy nie wystąpiły okoliczności przemawiające za bezprzedmiotowością tego postępowania. Wydanie przez organ prowadzący postępowanie rozstrzygnięcia pozbawiającego skarżących oraz pozostałych odwołujących się od decyzji przymiotu strony pozbawia ich możliwości zakwestionowania potencjalnych uchybień poczynionych przez inwestora, jego projektanta, czy nawet organu administracji architektoniczno - budowlanej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania

z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 25 sierpnia 2023 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] z 7 marca 2023 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany i udzielającej A Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z kablową linią zasilającą na działce nr [...] w L.

U podstaw zaskarżonej decyzji znalazło się uznanie o braku interesu prawnego odwołujących wywodzonego z braku możliwości uznania za stronę postępowania w związku ze stwierdzeniem przez organ, że należące do nich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona.

I. Zgodnie ze stanowiącym formalnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze (regulacja ta pozostaje w związku z art. 105 § 1 k.p.a., wg którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części).

Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., tj. wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego może nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Do tych ostatnich należy m.in. ustalenie, że odwołujący nie jest stroną postępowania, co związane jest z ciążącym na organie administracji na każdym etapie rozpatrywania sprawy administracyjnej obowiązkiem badania, czy podmiot inicjujący postępowanie, a więc i postępowanie odwoławcze, jest do tego legitymowany, a zatem czy może być stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub przepisów szczególnych.

Jeżeli po wniesieniu środka zaskarżenia (odwołania lub zażalenia) od aktu administracyjnego organu pierwszej instancji organ odwoławczy ma wątpliwości co do posiadania przez stronę skarżącą interesu prawnego, to wówczas powinien podjąć określone czynności dowodowe celem ustalenia tej okoliczności. Uznanie, że na podstawie uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przed organem odwoławczym dany podmiot nie ma przymiotu strony, powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2019 r. II OSK 2480/17, z 4 listopada 2016 r. II OSK 226/15 i z 5 stycznia 2016 r. II OSK 1067/14 oraz wyroki: WSA w Poznaniu z 6 maja 2021 r. II SA/Po 687/20, WSA w Krakowie z 30 marca 2021 r. II SA/Kr 6/21 i WSA w Rzeszowie z 11 marca 2021 r. II SA/Rz 99/21; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie CBOSA).

II. W kontekście powyższego należy wskazać (na co trafnie zwrócił uwagę Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że ustawodawca w odniesieniu do postępowań w sprawach o pozwolenie na budowę zawęził pojęcie strony względem ogólnej definicji zawartej w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl bowiem art. 28 ust. 2 u.P.b., stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie zaś do art. 3 pkt 20 u.P.b. w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r. (mającym zastosowanie w sprawie), przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

O interesie prawnym mowa jest wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy dany podmiot jest zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy, niemniej to "zainteresowanie" nie ma w jego przypadku oparcia w konkretnej normie prawa materialnego).

Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 u.P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie określone normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. m.in. wyrok NSA z 1 lipca 2021 r. II OSK 3317/18, z 12 maja 2021 r. II OSK 2097/20 i z 21 lutego 2019 r. II OSK 848/17).

W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 u.P.b. należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalną zabudową działek sąsiednich, gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie, uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18 i z 15 maja 2018 r. II OSK 1549/16).

Z powyższego wynika, że już sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

III. W ocenie Sądu, trafnie wywiódł Wojewoda w oparciu o analizę akt sprawy (w tym przede wszystkim załączony do wniosku na płycie CD Projekt zagospodarowania terenu i Projekt architektoniczno – budowlany, że wnoszący odwołanie od decyzji organu I instancji (w tym skarżący decyzję organu odwoławczego) nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu.

Interes ten w głównej mierze wywodzony był ze szkodliwej emisji pól elektromagnetycznych anten objętej pozwoleniem na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, które zdaniem skarżących będą wkraczać w granice działek sąsiednich (w tym przestrzeń nad nimi) obejmując miejsca dostępne dla ludzi, powodując także ograniczenia w zabudowie tych działek, a przez to rzutując negatywnie na wykonywanie przysługującego ich właścicielom prawa własności.

W myśl zawartej w art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54), przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.

Z kolei wg tabeli nr 2 poz. 11 załącznika do rozporządzenia MZ z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności w zakresie częstotliwości pola elektromagnetycznego od 2 do 300 GHz wynosi 10 W/m2.

Bazując na Projekcie zagospodarowania terenu i Projekcie architektoniczno – budowlanym Wojewoda wywiódł, że maksymalny zasięg występowania strefy o mocy pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej wartości wynosi dla przewidzianych 3 anten sektorowych planowanego nadajnika 3,5 m, mieszcząc się w całości w granicach działki inwestycyjnej nr [...], nie wkraczając na żadną z działek sąsiednich – w tym przestrzeń nad nimi i to nawet przy maksymalnym pochyleniu tych anten (minimalna wysokość występowania promieniowania od anten sektorowych przekraczającego dopuszczalną wartość, liczona w takim przypadku od poziomu terenu, wynosi 40,4 m).

Jednocześnie Wojewoda wskazał, że żadna z działek należących do osób odwołujących się nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną. W przypadku najbliżej położonych działek skarżących J.K., J.R. i M.H., odległość projektowanej stacji bazowej do ich granic wynosi odpowiednio: w przypadku działki nr [...] – ok. 30 m, w odniesieniu do działki nr [...] – ok. 17 m, zaś co do działek nr [...] – ok. 19 i 29 m. Działki pozostałych osób odwołujących jako zlokalizowane w znacznie większych odległościach, nie zostały nawet objęte Projektem zagospodarowania terenu.

Sądowi orzekającemu w sprawie znane są poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym (vide: teza wyroku NSA z 4 kwietnia 2024 r. II OSK 1787/21), kwestionujące stanowisko, że jeżeli maksymalne obszary pól elektromagnetycznych stacji bazowej telefonii komórkowej o ponadnormatywnej gęstości występują wyłącznie na działce inwestora, nie może to pozbawiać przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.P.b. uczestniczącego w tym postępowaniu właściciela sąsiedniej nieruchomości.

W zaistniałej w sprawie sytuacji Sąd podziela jednak stanowisko Wojewody co do zasadności umorzenia postępowania odwoławczego, jako oparte także na dodatkowej argumentacji. Wynika z niej, że przy wskazanych odległościach przekraczających kilkukrotnie maksymalny zasięg występowania strefy pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej wartości bezpiecznej dla ludzi, brak jest w sprawie jakichkolwiek przesłanek mogących świadczyć chociażby o potencjalnej możliwości oddziaływania inwestycji na nieruchomości osób które wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji (także skarżących) - w tym na przestrzeń nad tymi nieruchomościami, a także o ograniczeniach w ich użytkowaniu, ewentualnej zabudowie, zacienianiu, narażeniu na hałas, wibracje itp. Nieruchomości te – zgodnie z PZT – nie będą również w żaden sposób wykorzystywane do dojazdu /dojścia do terenu inwestycji, czy zaopatrzenia go w niezbędne media, w szczególności energię elektryczną.

Co wynika z PZT i co wyraźnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 8), jedyną działką objętą oddziaływaniem ze względu na promieniowanie elektromagnetyczne i wynikające z tego potencjalne ograniczenia w zabudowie jest działka nr [...], a więc działka na której ma być posadowiony nadajnik.

Zdaniem Sądu, w opisanych wyżej okolicznościach, zwłaszcza biorąc pod uwagę wykazany brak innych możliwości potencjalnego oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, nie sposób całkowicie pominąć zachowania przez planowaną inwestycję opisanych wyżej norm przewidzianych w przepisach technicznych dla stacji bazowych telefonii komórkowej w zakresie dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych, jako warunku uznania bądź nie za strony postępowania właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców tych nieruchomości. Odmienne uznanie podważałoby sens ustanowienia nie tylko tych przepisów, ale również przepisów działu VI "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" ustawy Prawo ochrony środowiska, które nakładają (w szczególności art. 122a) na prowadzącego instalacje oraz użytkownika urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne (...) m.in. obowiązek wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio przed rozpoczęciem użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia (wraz z przekazaniem wyników pomiarów wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska i państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu).

Reasumując, wobec prawidłowego ustalenia w toku postępowania odwoławczego, że wnoszący odwołanie nie posiadają przymiotu strony postępowania, zasadnie zaskarżoną decyzją Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Z przedstawionych wyżej przyczyn podniesione w skargach względem tej decyzji zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, co skutkowało oddaleniem przez Sąd tych skarg jako nieuzasadnionych na podstawie art. 151 P.p.s.a.