Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 738/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz – Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. S. - J. na czynność Burmistrza Miasta T. z dnia [...] września 2022 r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego do przedszkola 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Miasta T. na rzecz skarżącej A. S. – J. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. S. pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. zwróciła się z prośbą o zwrot kosztów dowozu swojego syna F. J. do Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z A. " w K. w roku szkolnym [...].

Dyrektor Miejskiego Zespołu Obsługi Szkół i Przedszkoli w T. , działając z upoważnienia Burmistrza Miasta T. pismem z dnia 12 września 2022 r. wskazał, iż brak jest podstawy do zwrotu kosztów z tytułu dowozu dziecka do przedszkola w K.. Jednocześnie Gmina Miejska T. poinformowała wnioskodawczynię, że po analizie załączonych dokumentów tj. Orzeczenia o niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] r. wydanego przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w K., oraz Orzeczenia Nr [...]/21 o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r. wydanego przez Miejską Poradnię Psychologiczno- Pedagogiczną w K. nie ma podstaw prawnych i możliwości finansowych na realizację zwrotu kosztów dowozu dziecka prywatnym samochodem do przedszkola w K..

Podniesiono, że zgodnie z pkt 3 zaleceń ww. orzeczenia, Zespół Orzekający przy Miejskiej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. "umożliwia realizację obowiązku szkolnego w przedszkolu (oddziale) integracyjnym, ogólnodostępnym lub innej formie wychowania przedszkolnego." Na terenie Miasta T. funkcjonują placówki, które umożliwiają spełnienie zaleceń wskazanych w orzeczeniu. Tymi placówkami są:

- Przedszkole Samorządowe Nr [...] w T. , ul. [...],

- Przedszkole Samorządowe Nr [...] w T. , [...]

- Przedszkole Samorządowe nr [...] w T. , ul. [...].

Skargę na czynność Burmistrza Miasta T. z dnia 12 września 2022 r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu do Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z A. w K. i z powrotem, dziecka z niepełnosprawnością F. J. wniosła A. S..

Skarżąca zarzuciła Burmistrzowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust 6 w zw. z art. 39a ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie z uwagi na wadliwą interpretację przez organ, że istnieje obowiązek zwrotu kosztów dojazdu dziecka do "najbliższej", konkretnie nazwanej placówki wychowania przedszkolnego, podczas, gdy przepis jasno stanowi, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.

Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Burmistrza i uznanie uprawnienia Skarżącej do zwrotu kosztów dojazdu/przyjazdu dziecka do/z Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z A. w K. począwszy od 1 września 2022 r. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodu z dokumentów.

W uzasadnieniu wskazała, że jej syn F. J. począwszy od 01 kwietnia 2021 r. realizuje kształcenie specjalne na etapie wychowania przedszkolnego w Przedszkolu z Oddziałami dla Dzieci z A. w K..

Skarżąca podniosła, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podst. art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Dodatkowo przywołała treść art. 39a ust. 1 tej ustawy.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia organu i przywołała szereg stanowisk sądów w tym zakresie. Dodatkowo podała, że podobnie w odniesieniu do kwestii "bliskości" pogląd judykatury nie pozostawia wątpliwości, a w kryterium "najbliższej placówki" należy uwzględnić też warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Bowiem na "bliskość" (szkoły, przedszkola, ośrodka) składa się nie tylko element położenia geograficznego (a więc odległość placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka). Ważny jest również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Przy czym drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

A. S. podała, że jej syn początkowo uczęszczał do Przedszkola Samorządowego Nr [...], którego działalność podlega kontroli Burmistrza. Jednak placówka ta nie stworzyła dziecku wspierającego edukacyjnie środowiska, nie gwarantowała prawidłowej opieki i pomocy, a przede wszystkim terapeutycznie i pedagogicznie nie radziła sobie z małoletnim F. . Skarżąca poinformowała, że kadra wykazywała elementarne braki kompetencji do pracy z dzieckiem z [...]. Skarżąca wskazała, że rozpoznana u małoletniego F. J. jednostka diagnostyczna [...] (symbol niepełnosprawności: 12-C) - to całościowe zaburzenie rozwojowe o charakterystycznym sposobie wadliwego funkcjonowania w trzech obszarach psychopatologii: interakcji społecznych, komunikacji oraz zachowania. Obraz kliniczny autyzmu jest złożony i niejednakowy u poszczególnych osób, stąd używany jest termin autystyczne spektrum zaburzeń, jako zróżnicowanie populacji osób żyjących z autyzmem i zwrócenie uwagi na wielość trudności ujawniającą się w różnych kombinacjach w funkcjonowaniu tak zdiagnozowanych osób. Charakter ostatecznej ekspresji zaburzeń ze spektrum autyzmu w wypadku każdego dziecka jest zależny od rodzaju objawów, ich różnorodności, czasu wystąpienia i siły oddziaływania. Dalej Skarżąca podała, że to zaburzenie o bardzo obszernym wachlarzu deficytów, dotyka całości rozwoju dziecka, a jego objawy jakościowe i ilościowe zmieniają się z wiekiem i pod wpływem wielu czynników. Stąd zdaniem Skarżącej wynika to, że w funkcjonowaniu F. pojawiały się i wciąż pojawiają zmiany, wobec których trzeba natychmiast kompetentnie reagować. Zdaniem Skarżącej zmiany podczas krótkiego pobytu w Przedszkolu Samorządowym nr [...] były bardzo niepokojące, miały charakter regresu rozwoju i nabytych umiejętności oraz eskalowania trudnych zachowań.

Skarżąca wskazała, że w kolejnej placówce jej syn się zaaklimatyzował i przebywał dłużej, bo od grudnia 2017 r. do marca 2021 r., jednak zaburzenie rozwoju, jakim jest autyzm i jego wpływ na funkcjonowanie osoby stały się ponownie uciążliwe i przybierające na sile, a zaplecze kadrowe i dydaktyczne placówki niewystarczające. Stąd po wielu konsultacjach z wychowawcami w przedszkolu i ze specjalistami, którzy na bieżąco prowadzili terapie F., prywatnie i w ramach WWR, Skarżąca zdecydowała o konieczności zmiany placówki wychowania przedszkolnego przed końcem roku szkolnego. Skarżąca podała, że pobyt w przedszkolu [...] bardzo korzystnie wpływa na funkcjonowanie, rozwój i edukację jej syna, a także jest to najbliższa i jedyna, na tę chwilę, placówka, która może zrealizować wszystkie warunki realizacji potrzeb edukacji i form stymulacji wskazanych w orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zdaniem Skarżącej proces edukacyjno-terapeutyczny dziecka z autyzmem wymaga globalnego oddziaływania, a nie selektywnego wyboru warunków czy zaleceń. W grupie, w której jej syn realizuje edukację i terapię jest stała liczba dzieci - tylko czworo, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Zdaniem A. S. profesjonalna kadra placówki jako jedyna dotąd właściwie zidentyfikowała i pomaga w wygaszaniu zachowań trudnych syna. Dziecko podczas pobytu w placówce ma codziennie zorganizowaną aktywność na świeżym powietrzu, liczne wycieczki, terapie i aktywności poznawcze, w których uczestniczy bez konieczności angażowania obecności rodzica. A. S. stwierdziła, że Przedszkole z Oddziałami dla Dzieci z A. jest pierwszą placówką, która realizując równolegle wszystkie zalecenia z orzeczenia o kształceniu specjalnym umożliwiła jej synowi adekwatną do jego potrzeb i możliwości edukację i terapię. Pozwala mu na systematyczny rozwój, zdobywanie nowych kompetencji, stopniowe poszerzanie katalogu zachowań komunikacyjnych i ich inicjowanie w społecznie akceptowalny sposób. Skarżąca argumentowała, że mając na uwadze dobro syna, dokonała dla niego wyboru najlepszej placówki, która spełnia nie tylko wszystkie wymogi orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ale także przynosi wymierne korzyści w postaci postępów w rozwoju dziecka.

Zdaniem Skarżącej organ rozpatrując wniosek po raz kolejny wykazał się lekceważącym stosunkiem do potrzeb dziecka z niepełnosprawnością. Kierował się jedynie nadrzędnym interesem ekonomicznym gminy, a także poszerzył samowolnie swoje uprawnienia traktując orzeczenie dotyczące F. J. jako coś w rodzaju "orzeczenia o kształceniu specjalnym w konkretnej placówce". Zdaniem Skarżącej są to zalecenia, a nie konieczność obligatoryjnego wyboru formy kształcenia. Zalecenie nie jest tożsame ze zmuszeniem rodzica do umieszczenia dziecka w placówce wskazanej przez organ.

Dodatkowo zdaniem Skarżącej organ nie przeprowadził rzetelnie postępowania wyjaśniającego w sprawie, w wymaganym zakresie, w szczególności nie podjął czynności mających na celu wyjaśnienie przyczyny zmiany ośrodka przez skarżącą ani też porównania możliwości dziecka w korzystaniu z form edukacji w różnych ośrodkach. Skarżąca podała, że oprócz przedstawienia bardzo ogólnych pism ofertowych z trzech przedszkoli samorządowych z oddziałami integracyjnymi organ nie podał żadnych konkretnych argumentów przemawiających za tym, że którekolwiek z tych przedszkoli jest w stanie spełnić wszystkie zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Według Skarżącej samo bowiem lakoniczne stwierdzenie, że "na terenie Miasta T. funkcjonują placówki, które umożliwiają spełnienie zaleceń wskazanych w orzeczeniu" bez odniesienia się do konkretnych zaleceń wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego jej syna, jest niewystarczające, nierzetelne, nie poddane wnikliwej analizie i nie uwzględniające wszystkich potrzeb i zaleceń.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta T. wniósł o jej oddalenie, a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola sądu obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd – uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. – uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wyrażona przez organ reprezentujący gminę (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) odmowa zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Taka odmowa dotyczy bowiem uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego, do których z całą pewnością zaliczają się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, dalej jako: "p.o") i ma jednocześnie charakter władczy, indywidualny i jest skierowana na zewnątrz struktur administracji gminnej, względem osoby wnioskującej o takie świadczenia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest czynność Burmistrza Miasta T. z 12 września 2022 r., o odmowie zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do placówki w K..

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowi art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe. Zgodnie z tym przepisem obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 (tj. dzieciom w wieku powyżej 7 lat posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, których obowiązek szkolny został odroczony) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że dziecko Skarżącej posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zatem wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 31 ust. 2 p.o.). Powyższy obowiązek gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców (art. 39a ust. 1 p.o.).

Na gruncie przepisu art. 32 ust. 6 p.o. dopuszcza się także, iż dojazd dziecka ma być zapewniony nie do jednostki, która w ogóle jest najbliższa w rozumieniu geograficznym w stosunku do miejsca zamieszkania danej osoby, ale do takiego najbliższego przedszkola, placówki itd., które umożliwiają tym dzieciom realizację obowiązku przedszkolnego, zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 4.02.2021 r., II SA/Sz 314/20, LEX nr 3195702; wyrok WSA w Gdańsku z 2.07.2020 r., III SA/Gd 833/19, LEX nr 3026431).

Jeżeli przewozu nie zapewni sama gmina przepisy ustawy przewidują zwrot kosztów przewozu, a odmowa ich zwrotu może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy organ wykaże, że nie jest to najbliższe przedszkole w stosunku do miejsca zamieszkania dziecka, mogące zapewnić realizację orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (a zatem istnieje inne, bliższe przedszkole, w którym jest możliwe wykonywanie zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego). Obowiązki o których mowa w art. 32 ust. 6 p.o. gmina spełnia bowiem poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci oraz rodziców według określonego wzoru i na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami (art. 39a ust. 1-4 p.o.).

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 127 ust. 1 p.o. kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 p.o. Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (ust. 3 art. 127 p.o.). Pojęcie kształcenia specjalnego obejmuje zatem nie tylko specjalnie dostosowany proces nauczania, wychowania i opieki, lecz wszelkie formy umożliwiania uczniom (wychowankom) trwale lub tylko czasowo niepełnosprawnym realizowania zindywidualizowanego kształcenia, form i programów nauczania lub uczestnictwa w zajęciach rewalidacyjnych. W każdym zatem przypadku kształceniem specjalnym obejmuje się wyłącznie dzieci i młodzież, które z uwagi na niepełnosprawność lub niedostosowanie społeczne nie są zdolne do udziału w procesie kształcenia organizowanym na zwykłych zasadach, dotyczących ogółu uczniów. Przy ocenie potrzeby objęcia ucznia kształceniem specjalnym znaczenie ma przede wszystkim stopień jego indywidualnych możliwości i potrzeb edukacyjnych. Przesłanką objęcia kształceniem specjalnym jest orzeczenie wydane przez zespół orzekający w poradni psychologiczno-pedagogicznej (M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2021, art. 127).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1743, dalej: "rozporządzenie"), wydane na podstawie art. 127 ust. 18 p.o., wymienia jako jeden z aktów indywidualnych wydawanych przez zespoły w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych właśnie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia zespoły wydają orzeczenia i opinie dla dzieci i uczniów uczęszczających do przedszkoli, szkół i ośrodków, mających siedzibę na terenie działania poradni. Natomiast § 3 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że w przypadku dzieci, które nie rozpoczęły spełniania obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i nie korzystają z wychowania przedszkolnego, oraz dzieci, które nie są objęte zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenia o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych i opinie wydają zespoły działające w poradniach właściwych ze względu na miejsce zamieszkania tych dzieci.

W art. 127 ust. 10 zdanie drugie p.o. przewiduje się wymaganie określenia w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zalecanej formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Oznacza to znaczne rozbudowanie – w stosunku do ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego – sentencji (części dyspozytywnej) orzeczenia, która nie ogranicza się jedynie do przyznania lub odmowy przyznania świadczenia administracyjnego, ale również kształtuje zakres i charakter tegoż świadczenia. Zalecenie wiąże organy prowadzące oraz organy szkół i placówek oświatowych i wychowawczych.

W aktach sprawy znajduje się orzeczenie Miejskiej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. z dnia [...] r. Nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego względem F. J.. W orzeczeniu tym sprecyzowano diagnozę F. J. jako całościowe zaburzenia rozwojowe pod postacią autyzmu dziecięcego w oparciu o dodatkową opinię wydaną przez Centrum Diagnozy i Terapii Autyzmu w Ł. . Z zaleceń Orzeczenia wynika, że najbardziej korzystną formą kształcenia dla F. jest kształcenie w przedszkolu (oddziale) specjalnym dla dzieci z autyzmem. Zajęcia dydaktyczne powinny odbywać się w małych grupach. Według zespołu orzekającego duża grupa rówieśnicza może spowodować stagnację rozwojową, a nawet regres. Może też spowodować nawrót i nasilenie niepożądanych zachowań, tj. agresji, autoagresji, wycofania. Dlatego też włączenie w grupę rówieśników dziecka autystycznego powinno być przemyślanym procesem, powinno uwzględniać aktualne kompetencje dziecka, powinno sprzyjać uczeniu się i budowaniu relacji społecznych.

Podkreślenia wymaga, że organ dysponując orzeczeniem z [...] r. nie uwzględnił jego treści. Organ arbitralnie uznał, że nie jest konieczne uczęszczanie F. J. do przedszkola znajdującego się w K., bowiem na terenie miasta T. znajdują się inne placówki, które będą odpowiednie dla tego konkretnego dziecka. W ocenie organu spełnienie wszystkich zaleceń wskazanych w orzeczeniu możliwe jest w Przedszkolu Samorządowym Nr [...] w T. , Przedszkolu Samorządowym Nr [...] w T. raz Przedszkolu Samorządowym nr [...] w T. , które to przedszkola mają oddziały integracyjne lub są przedszkolami ogólnodostępnymi. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że Przedszkola te mają odziały integracyjne dedykowane dla dzieci z różnymi niepełnosprawnościami, a nie oddziały dla dzieci autystycznych.

W ocenie Sądu, najbardziej istotne w przedmiotowej sprawie jest to, że dziecko autystyczne ma słabą tolerancję na wszelkie zmiany w jego codzienności, bowiem lubi utarte schematy postępowania. A zatem najbliższą będzie w istocie ta placówka, która nie tylko znajduje się najbliżej miejsca zamieszkania ucznia, ale także, a właściwie przede wszystkim, jest w stanie zapewnić w jak najpełniejszy sposób realizację zaleceń wynikających ze wskazanego orzeczenia (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 17 sierpnia 2021 r., II SA/Rz 644/21, LEX nr 3218578).

Na kanwie rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że nie zawsze przedszkole najbliższe w sensie geograficznym jest przedszkolem najbliższym w rozumieniu art. 32 ust. 6 p.o. Użyte w art. 32 ust. 6 p.o. określenie "najbliższe" przedszkole (lub inna placówka oświatowa) nie oznacza tylko i wyłącznie przedszkola położonego w najbliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Pod pojęciem tym rozumie się najbliższą placówkę, umożliwiającą jak najpełniejszą realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka lub orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie jest zatem wykluczone, że za najbliższą jednostkę, o której mowa w art. 32 ust. 6 p.o. uznać należy przedszkole znajdujące się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa, jeżeli na terenie gminy, w której dziecko niepełnosprawne mieszka, w najbliższej geograficznie odległości nie byłoby placówki zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dotyczących jego wychowania i kształcenia, wydanych z uwagi na stwierdzone niepełnosprawności dziecka (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 21.12.2022 r., IV SA/Po 633/22, LEX nr 3454233.).

W ocenie Sądu to Przedszkole z Oddziałami Dla Dzieci z A. w K. jest przedszkolem najbliższym, które w rozumieniu art. 32 ust. 6 p.o. zapewni F. J. realizację zaleceń terapeutycznych i edukacyjnych oraz wymagania konieczne do prawidłowego jego rozwoju jako dziecka autystycznego, które to zalecenia co istotne zawarte są w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z [...]. Jest to przedszkole dostosowane do pracy z dziećmi o tym określonym typie zaburzeń, a w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wskazano taki właśnie typ placówki jako właściwy dla F. J.. Dodatkowo zauważyć należy, że z informacji przekazanych przez trzy przedszkola samorządowe w T. wynika, że dysponują one tylko oddziałami integracyjnymi, w grupach 20 osobowych, gdzie jest miejsce dla czworga lub pięciorga dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Brak natomiast oddziałów specjalnych dla dzieci z autyzmem, jak to wynika z zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla F. J..

Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy stanął na stanowisku, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie dziecku objętemu wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 p.o. bezpłatnego transportu do najbliższego przedszkola realizującego zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego F. J., którym jest Przedszkole z Oddziałami dla Dzieci z A. w K..

W związku z powyższym, czynność Burmistrza Miasta T. z dnia 12 września 2022 r. naruszyła prawo, bowiem w istocie pozbawiła osobę uprawnioną możliwości realizacji jej praw wynikających z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe. Bezskuteczna była zatem odmowa realizacji obowiązku gminy w zakresie zwrotu kosztów przewozu F. J. do Przedszkola z Oddziałami Dla Dzieci z A. w K., jako pozbawiona podstaw i nieznajdująca oparcia w przepisach prawa.

W konsekwencji Sąd orzekł o bezskuteczności czynności Burmistrza Miasta T. , jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. W pkt 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu od skargi (200 zł).

Odnosząc się końcowo do zgłoszonego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów Sąd wskazuje, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić - dowody uzupełniające – tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach badanej sprawy nie zaistniały wątpliwości tego rodzaju, które uzasadniałyby przeprowadzenie dowodów uzupełniających. Wszystkie dokumenty, których dotyczył wniosek znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i stanowią materiał dowodowy, z którym Sąd zapoznał się zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 17 lutego 2023 r. na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, obowiązującej na dzień wydania zarządzenia) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie.