Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 289/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art 29 ust. 4 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 2 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2024 roku sprawy ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P., postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r. [...], po rozpatrzeniu zażalenia H. K. i W. K. (dalej jako: "skarżący") od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 05 grudnia 2023 r. znak: [...], w przedmiocie nakazania wstrzymania robót budowlanych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w Z. Gmina S. , utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej jako: "PINB" albo "organ I instancji") decyzją z dnia 09 listopada 2021 r., nr [...], nakazał W. K. i H. K.: 1) przedłożenie uzgodnienia projektu urządzenia fotowoltaicznego zainstalowanego na wiacie w konstrukcji stalowej na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w Z. z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, 2) zgłoszenia do Państwowej Straży Pożarnej wykonania urządzenia fotowoltaicznego, 3) przedłożenia projektu urządzenia fotowoltaicznego zainstalowanego na wiacie w konstrukcji stalowej na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w Z. z rzeczoznawcą w terminie do dnia 30 grudnia 2021 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (test jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 725, dalej również jako: "ustawa" albo "Pb"), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 Pb, w których wyszczególniono te obiekty, których budowa nie wymaga dla swej legalności uzyskania pozwolenia na budowę, lecz jedynie uprzedniego zgłoszenia planowanych robót budowlanych, a także obiekty, które zostały zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Zdaniem organu, przedmiotowa inwestycja nie jest objęta zakresem art. 29-31, a tym samym wymagała uzyskania stosownego pozwolenia na budowę.

Decyzja powyższa została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: "WINB", "organ odwoławczy" albo "organ II instancji") z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...]

Ponownie rozpoznając sprawę, PINB decyzją z dnia 19 sierpnia 2022r., nr [...], umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych zrealizowanych na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w Z. .

Decyzją z dnia 14 listopada 2022r., nr [...] WINB uchylił powyższą decyzje w całości.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, PINB, postanowieniem z dnia 05 grudnia 2023 r. nr [...], nakazał H. K. i W. K. wstrzymać roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowej inwestycji oraz poinformował o możliwości wniesienia wniosku o legalizację i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli H. K. i W. K., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata M. M..

WINB, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy Prawo budowlane, a następnie wskazało że budowla będąca przedmiotem inwestycji, o której mowa w zaskarżonym postanowieniu, nie została wymieniona w katalogu obiektów, których budowa została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Takiego zwolnienia nie przewidywały także przepisy obowiązujące w dacie jej budowy (tj. w 2021 r.). Wobec tego PINB prawidłowo wydał postanowienie o jakim mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zawierając w nim elementy określonych w ust. 3 tego artykułu.

Przechodząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu, WINB wskazał, iż nie podziela stanowiska inwestorów, że przedmiotowa budowla stanowi instalację fotowoltaiczną o jakiej mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, redakcja przepisów ustawy wskazuje, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości nieprzekraczającej 3 m, natomiast przedmiotowy obiekt posiada wysokość ponad 6 m. Ponadto, obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania posiada wszelkie cechy pozwalające uznać go samodzielną budowlę, a fakt zainstalowania na tym obiekcie paneli fotowoltaiczny nie czyni tego obiektu legalnym i nie niweczy skutków niniejszego postępowania administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "K.p.a.") - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podjęcia niezbędnej inicjatywy w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego wszechstronnej analizy, co ujawniało się w szczególności w braku dokonania prawidłowej kwalifikacji robót objętych postanowieniem oraz nierozważenia czy roboty te nie obejmowały instalacji urządzenia fotowoltaicznego, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane;

2. art. 7a § 1 K.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w związku z wątpliwościami co do kwalifikacji robót objętych decyzją oraz nierozważenia czy roboty te nie obejmowały instalacji urządzenia fotowoltaicznego, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy - Prawo budowlane;

3. art. 81a § 1 K.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w związku z wątpliwościami co do kwalifikacji obiektu objętego postanowieniem i brak przyjęcia, że obiekt ten stanowi instalację urządzenia fotowoltaicznego, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3) lit. c) ustawy - Prawo budowlane;

4. art. 81 a § 1 K.p.a. - poprzez lakoniczne uzasadnienie postanowienia w kwestii ustalenia, iż sporne roboty budowlane nie są objęte zakresem art. 29-31 ustawy Prawo Budowlane;

5. art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tego przepisu, jako zwalniającego sporne roboty budowlane od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia;

6. art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie tego przepisu w stosunku do wykonania robót budowlanych nie wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż objęty postanowieniem obiekt stanowi wolnostojącą instalację fotowoltaiczną, o której mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu, wykonanie robót budowlanych obejmujących instalację takich urządzeń, nie wymaga zarówno uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Pb. W konsekwencji, realizacja tych robót może nastąpić bez zwrócenia się do organów administracji architektoniczno-budowlanej. Jednocześnie, w przypadku tego rodzaju prac, nie można stosować regulacji zawartych w art. 48 i n. Pb. W ocenie skarżących, organy błędnie uznały, iż konstrukcja będąca postawą dla zainstalowanych panelów fotowoltaicznych stanowi samodzielną budowlę wolnostojącą. Skarżący podnieśli w tym kontekście, iż wyłącznym i samodzielnym celem przedmiotowej instalacji jest produkcja energii elektrycznej na potrzeby nieruchomości, przy wykorzystaniu paneli fotowoltaicznych.

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 19 lipca 2024 sygn. akt II SA/Po [...] odrzucił skargę H. K., wskazując, iż pełnomocnik, prawidłowo wezwany do nadesłania jej pełnomocnictwa, zaniechał uzupełnienia braku formalnego w zakreślonym terminie, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi H. K.. Równocześnie Sąd wskazał, że odrzucenie skargi H. K. nie zamyka drogi postępowania sądowego - skarga wniesiona przez W. K. zostanie rozpoznana, a H. K. będzie przysługiwał status uczestnika postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak wskazuje analiza zaskarżonej decyzji oraz wniesionej skargi istota zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zrealizowana przez skarżącego inwestycja wymagała wcześniejszego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Nie jest kwestionowane przez strony, że przedmiotowa inwestycja to konstrukcja stalowa wraz z zamocowanymi na niej panelami fotowoltaicznymi o wymiarach w planie 49,69 m2 (9,84 m x 5,05 m) i wysokości 6,08 m. Tylna ściana budowli wypełniona jest plandeką, natomiast jej dwuspadowych dach w konstrukcji stalowej obłożony jest 30 panelami fotowoltaicznymi połączonymi ze sobą szeregowo i wpiętymi w falownik, a następnie przyłączonymi do sieci elektrycznej - moc każdego z paneli wynosi 370W, w sumie 11,1 kW.

Skarżący argumentuje, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę, odwołując się do treści art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej "uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej", projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a. Ze stanowiskiem powyższym nie sposób się zgodzić.

Sąd podziela stanowisko WINB, że wykonana konstrukcja stalowa wraz z zamocowanymi na niej panelami fotowoltaicznymi stanowi budowlę - stanowi całość techniczno - użytkową, wykonano ją przy wykorzystaniu wyrobów budowlanych (profile stalowe, żelbetowe prefabrykowane stopy fundamentowe) i jej podstawowym celem jest dawanie podpory dla zamontowanych na niej paneli fotowoltaicznych, co potwierdza zgromadzona w sprawie dokumentacja zdjęciowa. Zasadnie WINB podniósł, że na podobnych zasadach kwalifikowane są stacje bazowe montowane na masztach kratowych.

Po drugie, jak prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy wskazuje, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Dla możliwości zastosowania przedmiotowego zwolnienia niezbędne jest zatem, aby roboty budowlane polegały na "instalowaniu" na istniejących obiektach budowlanych określonych urządzeń. Tymczasem instalacja fotowoltaiczna stanowi w istocie zadaszenie obiektu budowlanego, który posiada wszelkie cechy pozwalające uznać go samodzielną budowlę. Zasadnie przyjęto, że sam fakt realizacji na tym obiekcie paneli fotowoltaiczny nie czyni tego obiektu legalnym.

Sąd podziela stanowisko, że nie można przyjąć, że zainstalowanie na samowolnie wybudowanych obiektach budowanych urządzeń fotowoltaicznych, czy kolektorów słonecznych, a w konsekwencji ich potraktowanie wiat jako urządzeń wsporczych do tych urządzeń, zniesie skutki stwierdzonej samowoli i uczyni roboty budowlane obiektami budowlanymi wzniesionymi legalnie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lipca 2015 r. o sygn. II SA/Sz 1084/14, Baza NSA). Inna wykładnia otwierałaby drogę do obchodzenia prawa i mogłaby prowadzić, w skrajnym przypadku, do samowolnej budowy domu mieszkalnego z dachem i ścianami wykonanymi z paneli fotowoltaicznych w oparciu o twierdzenie, że nie jest to dom, a jedynie instalacja fotowoltaiczna.

Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że przedmiotowy obiekt budowlany nie korzysta ze zwolnienia, o jakim mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy Prawo budowlane, a co za tym idzie zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające ją postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.