Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 826/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 2647
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Beata Machcińska, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 marca 2023 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.106.2023.1.KP UNP: 1912988 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) w dniu 28 marca 2023 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.106.2023.1.KP UNP: 1912988 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek o wydanie interpretacji został złożony przez M. S. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) w piśmie z 3 lutego 2023 r. Dotyczył skutków podatkowych przeniesienia udziału w nieruchomości w zamian za przejęcie długu.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni oraz jej partner w dniu 2 września 2014 r. na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] nabyli jako współwłaściciele w udziałach po 1/2 części prawo własności nieruchomości niezabudowanej stanowiącej działkę gruntu nr [...] o obszarze 0,0954 ha, położonej w S., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadził księgę wieczystą o nr [...].

Nieruchomość została nabyta za kwotę 55.000 zł z czego każdy ze współwłaścicieli za swój udział zapłacił kwotę 27.500 zł.

Wnioskodawczyni oraz jej partner nie są spokrewnieni, nie są i nie byli w związku małżeńskim. Na dzień zawarcia ww. umowy wnioskodawczyni i jej partner byli rozwodnikami.

W dniu 6 lipca 2015 r. wnioskodawczyni zawarła wspólnie z partnerem umowę kredytu hipotecznego "KREDYT MIESZKANIOWY WŁASNY KĄT". Wartość udzielonego kredytu wynosiła 707.500 zł. Do spłaty kredytu współkredytobiorcy byli zobowiązani solidarnie. Kredyt został zaciągnięty na potrzeby mieszkaniowe w celu budowy domu jednorodzinnego. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była m.in. nieruchomość gruntowa zakupiona przez wnioskodawczynię i jej partnera w dniu 2 września 2014 r. Wnioskodawczyni nie zawierała ponadto z partnerem żadnej dodatkowej pisemnej umowy regulującej sposób rozliczenia zaciągniętego kredytu.

Środki finansowe z powyższego kredytu zostały przeznaczone na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...].

W dniu 17 listopada 2019 r. wnioskodawczyni zawarła z partnerem umowę, w której zobowiązała się przenieść na niego udział w wysokości 1/2 części w prawie własności nieruchomości położonej w S. obejmującej grunt oraz dom mieszkalny w zamian za przejęcie przez partnera długu wynikającego z umowy kredytu hipotecznego z dnia 6 lipca 2015 r., do czego partner się zobowiązał.

W dniu 31 grudnia 2019 r. wnioskodawczyni i jej partner zawarli w formie aktu notarialnego Rep. [...] umowę przeniesienia w zamian za zwolnienie z długu, na mocy której w celu zwolnienia się ze zobowiązania wynikającego z umowy kredytu hipotecznego "KREDYT MIESZKANIOWY WŁASNY KĄT" wnioskodawczyni przeniosła na partnera cały swój udział w wysokości 1/2 części w prawie własności nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Partner wnioskodawczyni oświadczył, że na powyższe przeniesienie wyraził zgodę i w związku z tym przejął dług wobec banku z tytułu kredytu.

Wartość rynkowa przedmiotu umowy przeniesienia została określona na kwotę 350.000 zł. Strony umowy oświadczyły, że nie wnoszą i w przyszłości nie będą wnosić wobec siebie żadnych roszczeń i pretensji z tytułu wierzytelności wynikających z opisanej umowy kredytu "KREDYT MIESZKANIOWY WŁASNY KĄT". Bank (kredytodawca) na zmiany wynikające z powyższej umowy wyraził zgodę.

W związku z przedstawionym stanem faktycznym zadano następujące pytanie:

Czy przedstawiona w stanie faktycznym umowa przeniesienia udziału 1/2 w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu wynikającego z umowy kredytowej po stronie wnioskodawczyni stanowi odpłatne zbycie udziału w nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.), dalej: u.p.d.o.f. i skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 wskazanej ustawy?

Wnioskodawczyni stanęła na stanowisku, że w okolicznościach faktycznych przedstawionych we wniosku zawarcie umowy przeniesienia udziału w wysokości 1/2 części w prawie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu wynikającego z umowy kredytowej nie stanowi dla niej odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit a) u.p.d.o.f. i tym samym nie skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawczyni wyjaśniła, że umowa przeniesienia w zamian za zwolnienie z długu nie mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia odpłatnego zbycia wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8) u.p.d.o.f. Wskazała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się jednolity pogląd, że przeniesienie własności nieruchomości w takich warunkach nie stanowi jej odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) u.p.d.o.f. ponieważ przenoszący własność nie uzyskuje żadnego przysporzenia w rozumieniu art. 9 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f., tj. nie uzyskuje przyrostu majątku powiększającego jego aktywa. Na poparcie swojego stanowisko przywołała kilka judykatów sądów administracyjnych, w tym szeroko powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 597/20.

W dniu 28 marca 2023 r. organ interpretacyjny wydał interpretację indywidualną, w której uznał, że stanowisko wnioskodawczyni w zakresie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Na wstępie poczynionych rozważań organ interpretacyjny przytoczył i szeroko omówił przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie.

Uzasadniając następnie swoje stanowisko organ interpretacyjny wyjaśnił, że określenie "zbycie" odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności. Nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży, czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału. Termin ten obejmuje zatem szeroki zakres umów i pozostaje bez znaczenia, czy do zbycia dochodzi w drodze zniesienia współwłasności, działu spadku, umowy zamiany lub sprzedaży. Przy czym, aby dana czynność miała charakter odpłatnej nie musi jej towarzyszyć świadczenie pieniężne i przepływ gotówkowy. "Płatność" bowiem nie musi mieć charakteru pieniężnego w postaci konkretnego przepływu gotówkowego, może oznaczać także uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. Innymi słowy, pod pojęciem płatności nie należy rozumieć wyłącznie zapłaty w pieniądzu. Płatnością może także być zwolnienie z długu, czy potrącenie wzajemnych, wymagalnych wierzytelności (zmniejszenie pasywów zbywcy). Przeniesienie na rzecz jednego ze współwłaścicieli udziału w nieruchomości w zamian za przejęcie całkowitej spłaty kredytu wskazuje bezsprzecznie, że czynność taka ma charakter odpłatny. Istotą odpłatnego zbycia jest bowiem to, że zbywca dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje ekwiwalentne świadczenie, posiadające określony wymiar materialny - w analizowanej sprawie przejawiający się w przejęciu spłaty długu.

Organ interpretacyjny stwierdził w konsekwencji, że przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości w zamian za przejęcie długu będzie odpłatnym zbyciem tego udziału, natomiast dla osoby, która w zamian za otrzymany udział przejmuje dług, będzie nabyciem tego udziału. Skoro zatem konsekwencją zbycia przez wnioskodawczynię udziału we współwłasności nieruchomości będzie przejęcie przez drugiego właściciela w całości kredytu zaciągniętego pierwotnie przez nią i drugiego współwłaściciela należy uznać, że celem tej czynności będzie odpłatne zbycie przez nią udziału we współwłasności nieruchomości, natomiast przejęcie w całości kredytu przez drugiego współwłaściciela będzie formą odpłatności za przeniesienie własności. Organ interpretacyjny stwierdził, że przeniesienie udziału w nieruchomości z jednoczesnym przejęciem obciążeń kredytowych stanowi formę odpłatnego zbycia nieruchomości i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości. Dlatego też wyczerpuje dyspozycję art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) u.p.d.o.f., a uzyskany dochód podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym zgodnie z art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

Skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na wydaną interpretację przepisów prawa podatkowego.

Zarzuciła, że wydając zaskarżoną interpretację organ interpretacyjny:

1. dopuścił się błędu wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) oraz art. 9 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f. poprzez błędne uznanie, że przeniesienie udziału w prawie własności nieruchomości w zamian za przejęcie długu wynikającego z umowy kredytowej powoduje powstanie przysporzenia majątkowego u skarżącej, a w konsekwencji stanowi odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit a) u.p.d.o.f. i skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu;

2. naruszył przepisy postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14a § 1 oraz art. 14e § 1 pkt 1), art. 14c § 1 oraz § 2, art. 217 § 2 w zw. z art. 14h, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r .poz. 2651 z późn. zm.), dalej: O.p. poprzez nieuwzględnienie przy dokonywaniu oceny stanowiska skarżącej przytoczonej przez nią argumentacji w zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszącego się do analizowanego zagadnienia, a tym samym nieprzedstawienie wyczerpującej oceny stanowiska skarżącej (w tym uzasadnienia prawnego), brak pełnego uzasadnienia zaskarżonej interpretacji indywidualnej i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając podniesione zarzuty wskazano, powołując się w szczególności na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1196/18 oraz z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 597/20, że zawarcie umowy przeniesienia udziału 1/2 w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu wynikającego z umowy kredytowej nie stanowi dla skarżącej odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) u.p.d.o.f. i tym samym nie skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w art 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

Dalej podniesiono, że organ interpretacyjny nie odniósł się do argumentacji skarżącej zaprezentowanej we wniosku o wydanie interpretacji. W zaskarżonej interpretacji organ interpretacyjny nie uwzględnił w żaden sposób dorobku orzeczniczego związanego z analizowaną sprawą. Nie tylko nie odniósł się do tej części argumentacji skarżącej i orzeczeń przez nią powołanych, ale także żadnych innych orzeczeń sądów administracyjnych odnoszących się do analizowanego zagadnienia. Podkreślono, że skoro organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania ex officio zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma on obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takowe orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie. Nie można bowiem przyjąć takiej wykładni przepisów, która mówi że z jednej strony ustawodawca nie nakłada na organ wydający interpretacje indywidualne obowiązku analizowania orzecznictwa zapadłego w innych sprawach dotyczących analogicznych sytuacji prawnopodatkowych, a z drugiej strony przyjmuje, że pominięcie takiego orzecznictwa może być przyczyną zmiany wydanej interpretacji.

Zdaniem skarżącej wydanie interpretacji indywidualnej, która wybiórczo ustosunkowuje się do jej argumentacji narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, wynikającą z art. 121 § 1 O.p. Wynika to z faktu, że powoływanie się przez podatnika na argumentację zawartą w określonym orzeczeniu sądowym powoduje, że staje się ona argumentacją strony, a zatem stanowi element stanowiska podatnika wnioskującego o wydanie interpretacji podatkowej. Organ interpretacyjny naruszył tym samym ciążący na nim obowiązek przedstawienia w interpretacji indywidualnej oceny stanu prawnego wnioskodawczyni, tj. art. 14c § 1 i § 2 O.p. Wydając zaskarżoną interpretację indywidualną organ nie dokonał pełnego uzasadnienia prawnego wydanego rozstrzygnięcia, czym dopuścił się naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 14h O.p. Opisane działanie organu interpretacyjnego jest sprzeczne z celami, które postawiono instytucji interpretacji indywidualnych, narusza zatem zasadę zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Rozpoznając skargę na powyższą interpretację w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie (...) może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A.Kabat, Komentarz do art. 57(a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B.Dauter, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer).

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej - w zakresie i według kryteriów określonych powołanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem udzielona interpretacja narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy przedstawiona w stanie faktycznym umowa przeniesienia udziału 1/2 w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu wynikającego z umowy kredytowej po stronie skarżącej stanowi odpłatne zbycie udziału w nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) dalej: u.p.d.o.f. i w konsekwencji skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć, czy umowa przeniesienia w zamian za zwolnienie z długu mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia odpłatnego zbycia wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8) u.p.d.o.f

Zagadnienie prawnopodatkowych skutków przeniesienia prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, czyli świadczenia rzeczowego w zamian za przyrzeczone świadczenie pieniężne (datio in solutum) zostało już wszechstronnie rozważone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zasadniczo jednolicie przyjmowany jest pogląd, że przeniesienie własności nieruchomości w takich warunkach nie stanowi jej odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) u.p.d.o.f., ponieważ przenoszący własność nie uzyskuje żadnego przysporzenia w rozumieniu art. 9 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f., to jest nie uzyskuje przyrostu majątku powiększającego jego aktywa. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1384/10; z 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 1260/11; z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2312/11; z 21 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 835/12; z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 669/14; z 5 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 3144/15; z 27 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 699/17; z 4 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 884/18; z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1196/18; z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 597/20; z 28 marca

2013 r., sygn. akt II FSK 2373/20; czy z 17 maja 2023 r., sygn. akt II FSK 2798/20 (wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W przykładowym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca

2020 r., sygn. akt II FSK 1196/18 wskazano, że dla rozpoznania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości konieczne jest stwierdzenie uzyskania określonego przysporzenia majątkowego przez przenoszącego własność nieruchomości. Jakkolwiek cenę zbycia może także stanowić zwolnienie z długu, niemniej w takim przypadku w rezultacie przeprowadzonej czynności prawnej po stronie wyzbywającego się prawa własności nieruchomości nie następuje przyrost aktywów, a jedynie zmianie ulega ich rodzaj i struktura; świadczeniu przenoszącego prawo własności nie odpowiada bowiem jakiekolwiek świadczenie wzajemne nabywającego to prawo, co oznacza, że czynność jest nieekwiwalentna, a zatem nieodpłatna.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 marca 2023 r., sygn. akt II FSK 2373/20 zauważył, że zrozumiałe są obiekcje organu interpretacyjnego dotyczące dopuszczalności różnicowania sytuacji prawnej zbywających nieruchomości za cenę wyrażoną i płaconą w pieniądzu w stosunku do zbywających nieruchomości w warunkach świadczenia w miejsce wypełnienia świadczenia przyrzeczonego (datio in solutum), a więc z zastosowaniem konstrukcji prawnej przewidzianej w art. 453 kodeksu cywilnego. Obiekcje te, odwołujące się do wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości, są jednak niezasadne z dwóch powodów. Po pierwsze, w analizowanych przypadkach nie występuje pełna równoważność sytuacji prawnej zbywających nieruchomości, a więc podmioty te nie charakteryzują się w równym stopniu prawnie istotnymi cechami – o ile zbywający nieruchomość za cenę płaconą w pieniądzu niewątpliwie uzyskuje przyrost aktywów, o tyle zbywający nieruchomość w zamian za umorzenie (w sensie cywilistycznym) innego świadczenia przyrzeczonego nie uzyskuje przyrostu aktywów, a jedynie dochodzi do zmiany ich rodzaju i struktury. Po drugie, pomimo świadomości ustawodawcy o utrwalonym w judykaturze kierunku wykładni pojęcia "odpłatne zbycie" (w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) u.p.d.o.f.), nie zdecydował się on na interwencję w postaci nowelizacji przepisów normujących opodatkowanie takich czynności prawnych, dokonywanych poza działalnością gospodarczą – choć poprzez dodanie do art. 14 u.p.d.o.f. ust. 2e uczynił to w odniesieniu do przychodów uzyskiwanych z czynności podobnych w skutkach prawnych, ale dokonanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Owa nowelizacja obrazuje wolę ustawodawcy skorygowania zasad powstawania przychodów z tytułu przeniesienia własności nieruchomości w warunkach datio in solutum, ale wyłącznie w ramach działalności gospodarczej. Z jednoczesnym zachowaniem dotychczasowych reguł w przypadku tożsamych w charakterze i skutkach czynności dokonywanych przez osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Przyjąć zatem należy, że w ocenie ustawodawcy nie wystąpiła potrzeba przeciwdziałania omawianym skutkom podatkowym przenoszenia własności nieruchomości z zastosowaniem konstrukcji prawnej świadczenia w miejsce wypełnienia, a nie w drodze stosownej umowy sprzedaży (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 597/20).

Sąd w pełni podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanych judykatach.

W świetle powyższych rozważań zasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 10 ust. 1 pkt 8) lit. a) u.p.d.o.f. poprzez błędne uznanie, że przeniesienie udziału w prawie własności nieruchomości w zamian za przejęcie długu wynikającego z umowy kredytowej powoduje powstanie przysporzenia majątkowego u skarżącej, a w konsekwencji stanowi odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8) lit a) u.p.d.o.f. i skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd wskazuje, że chociaż orzecznictwo sądowe nie ma w polskim systemie prawnym charakteru precedensowego, to w zakresie interpretacji podatkowych (ogólnych i indywidualnych) orzecznictwo to zyskuje szczególnie na znaczeniu. Tym samym orzecznictwo sądów stało się przesłanką do formułowania oceny poprawności funkcjonujących w obrocie prawnym interpretacji, także interpretacji indywidualnych. Skoro organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania ex officio (art. 14e § 1 pkt 1 O.p.) zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takowe orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie. Nie można bowiem przyjąć takiej wykładni powyższych przepisów, że z jednej strony ustawodawca nie nakłada na organ wydający interpretacje indywidualne obowiązku analizowania orzecznictwa zapadłego w innych sprawach dotyczącego analogicznych sytuacji prawnopodatkowych, a z drugiej strony przyjmuje jednocześnie, że pominięcie takiego orzecznictwa może być przyczyną zmiany tak wydanej interpretacji. Obowiązujący od dnia 1 lipca 2007 r. art. 14e § 1 O.p. wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnych). Od tej daty orzecznictwo to stało się istotnym miernikiem legalności wydawanych interpretacji indywidualnych. Jego nieuzasadnione zaś pomijanie narusza wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Z tego względu interpretacja wymaga uchylenia na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny wyda nową interpretację, dokonując ponownej oceny stanowiska skarżącej zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.

Sąd orzekł o kosztach, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a., zasądzając od organu interpretacyjnego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 697 zł, na które składają się: wpis sądowy w wysokości 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, będącego doradcą podatkowym - 480 zł.