Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 160/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. M. M. (dalej: skarżąca) wystąpiła na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o udostępnienie informacji publicznej, formułując następujące pytania:

(1) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania organu,

(2) Czy organ posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym. Jaka to liczba za ostatnie 5 lat. Jeśli nie to dlaczego,

(3) Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania organu

(4) Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania organu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce. Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia.

(5) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania organu.

(6) Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania organu w ciągu ostatnich 5 lat.

(7) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania organu w ciągu ostatnich 5 lat. Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne.

(8) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie.

(9) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

(10) W jaki sposób mozna ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

(11) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem. Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

(12) Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne. Czy zaleca przymuszanie do szczepień. Jeśli tak, to w jakiej formie.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r., znak [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] (dalej: PPIS), działając w oparciu o art. 13 ust. 1 i art.14 ust. 1 u.d.i.p., udzielił odpowiedzi na opisany wyżej wniosek skarżącej.

Organ wyjaśnił, iż pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przez wskazanie, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Powyższy przepis obligował organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej do udzielenia wnioskowanej informacji, zakwalifikowanej jako informacja publiczna w zakresie punktu 2, 5, 6, 7, 9, 10. W odpowiedzi na pytanie 2, organ wskazał, iż prowadzi wykaz osób uchylających się od szczepień obowiązkowych, obejmujący dzieci i młodzież do 19 roku życia podlegające szczepieniom wg obowiązkowego Programu Szczepień Ochronnych. W odpowiedzi na pytanie 5, organ wskazał, iż w okresie ostatnich 5 lat nie stwierdzono przypadków nie wywiązywania się przez lekarzy z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego na terenie PSSE Z.. W odpowiedzi na pytanie 6, organ wskazał, iż na podlegającym mu terenie powiatu z. nie odnotował w okresie ostatnich 5 lat, przypadków śmiertelnych dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni po zaszczepieniu. W odpowiedzi na pytanie 7, organ wskazał, iż PPIS w Z. na terenie powiatu z. w okresie ostatnich 5 lat odnotował jeden niepożądany odczyn poszczepienny ciężki po szczepionce przeciw COVID-19 – reakcja ogólna: gorączka z najwyższą temperaturą 39,0-39,4 utrzymującą się do 48h, epizod hypotoniczno-hyporeaktywny z utratą przytomności, występujące powikłania: udar mózgu. W odpowiedzi na pytanie 9, organ wskazał, iż Konstytucja RP, jak i art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie mają zastosowania w przypadku obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów ustawowych, których wykonania organy władzy publicznej mogą wymagać obligatoryjnie. Powoływanie się przez rodziców na konstytucyjną gwarancję wolności i praw człowieka, nie znajduje uzasadnienia, obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu ma silne oparcie w przepisach Konstytucji RP, a przede wszystkim art. 31 ust. 3, który stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Związek pomiędzy szczepieniami ochronnymi a ochroną zdrowia społeczeństwa jest oczywisty, przede wszystkim chronione powinny być inne osoby narażone w ten sposób na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych Przywołane przepisy dopuszczają możliwość ustawowego ograniczania praw i wolności w zakresie niezbędnym w demokratycznym państwie, m.in. z uwagi na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 8 ust. 2 Konwencji) a takie właśnie względy legły u podstaw ustawowej regulacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, której celem jest eliminacja niebezpieczeństwa szerzenia się w społeczeństwie chorób zakaźnych. W odpowiedzi na pytanie 10, organ wskazał, iż w odniesieniu do kwestii ponoszenia kosztów leczenia dziecka w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po podaniu szczepionki, polski system prawny przewiduje leczenie finansowane z budżetu państwa. W odniesieniu do kwestii dochodzenia odszkodowań za wystąpienie niepożądanych odczynów poszczepiennych, polski system prawny nie przewiduje szczególnych uregulowań, odpowiedzialność co do zasady spoczywa na lekarzu, bądź na producencie szczepionki, w zależności od okoliczności towarzyszących konkretnej sytuacji.

Dalej organ wskazał, że nie zakwalifikował wniosku w zakresie punktu 1, 3, 4, 8, 11, 12 jako informacji publicznej. Ponadto wyjaśnił, iż nie wytwarza i nie dysponuje badaniami naukowymi czy też informacjami o których mowa wymienionych punktach wniosku. Jednocześnie organ wskazał, iż pytania dotyczące prawdopodobieństwa wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych, składu szczepionek oraz celu ich stosowania należy kierować do lekarza POZ, bowiem on jest właściwy rzeczowo do udzielenia odpowiedzi na te wątpliwości. Z kolei pytania 3 oraz 8 należy kierować do Narodowego Funduszu Zdrowia. Organ wskazał skarżącej, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pozostałych wymienionych wyżej punktów należy kierować do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny, tj. państwowego instytutu naukowo-badawczego, który jest specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii. Organ wskazał także, iż charakterystyki produktów leczniczych leków są dostępne w serwisie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Pismem z dnia 19 września 2023 r. M. M., reprezentowana przez adw. A. T., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, o którą wnosiła pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. PPIS w Z. zarzucono naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji skarżąca wniosła o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 sierpnia 2023 r., orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż do dnia wniesienia skargi stronie skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 30 sierpnia 2023 r., mimo ustawowego obowiązku. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, aby można było uznać, że zrealizowano obowiązek udzielenia skarżącej informacji publicznej. Skarżąca powołała się m.in. na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. (sygn. akt I OSK 2569/12): "Udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa".

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej w ustawowym terminie, zgodnie ze stanem posiadanej wiedzy. Wskazał, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończy go wydaniem w terminie decyzji lub innego aktu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn..akt. I OSK 191/12 i z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt. I OSK 638/1, Wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2010r., sygn. akt I SAB/Wa 264/10). W konsekwencji, skoro załatwiennie wniosku skarżącej nastąpiło w 14- dniowym terminie, określonym w art. 13 ust. l .d.i.p., organ nie dopuścił się bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12; dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm., dalej jako "u.p.i.s." - art. 10 ust. 1 pkt 3).

Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. – informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Należy również kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w u.d.i.p. Zatem informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

W orzecznictwie przyjęto, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18; opubl. w CBOSA). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm., dalej jako "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, iż organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753 ze zm.). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 wskazanego rozporządzenia, jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.

Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.

Dalej wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca przewidział, iż jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie PPIS w Z. – w odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 22 sierpnia 2023 r. – wystosował do skarżącej pismo z dnia 30 sierpnia 2023 r., znak [...], w którym udzielił odpowiedzi na zadane przez skarżącą pytania. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do formułowania stanowiska o naruszeniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skoro zobowiązany organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu wniosku, a więc nie wydłużał terminu załatwienia wniosku do dwóch miesięcy, to nie można zasadnie stawiać zarzutu opóźnienia, czy też nieuzasadnionego opóźnienia, w udzieleniu informacji publicznej.

Na gruncie okoliczności niniejszej sprawy należy dostrzegać, że organ udzielił odpowiedzi na każde z dwunastu pytań. Za bezprzedmiotowe uznać zatem należało zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. Powodu do uwzględnienia skargi nie stanowi ogólnikowa argumentacja, że organ nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania. W świetle treści pisma organu jest to twierdzenie nieuzasadnione. Organ odpowiedział na pytania nr 2, 5, 6, 7, 9, 10. Z kolei w zakresie pytań nr 1, 3, 4, 8, 11, 12 organ nie zakwalifikował wniosku jako informacji publicznej oraz wskazał, iż nie jest w posiadaniu informacji będących przedmiotem tych pytań. Organ wyjaśnił w tym kontekście, że nie wytwarza i nie dysponuje badaniami naukowymi czy też informacjami, o których mowa w powyższych punktach. Jednocześnie organ wskazał, iż pytania dotyczące prawdopodobieństwa wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych, składu szczepionek oraz celu ich stosowania należy kierować do lekarza POZ, jako podmiotu kompetentnego do udzielenia odpowiedzi na wątpliwości strony. Z kolei pytania 3 oraz 8 należy kierować do Narodowego Funduszu Zdrowia. Organ wskazał skarżącej, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pozostałych punktów powinna skierować do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny, który jest państwowym instytutem naukowo-badawczym i specjalistyczną jednostką zajmującą się gromadzeniem i publikacją danych statystycznych związanych z zagadnieniami epidemiologii, bakteriologii, immunologii. Organ wskazał także, iż charakterystyki produktów leczniczych leków są dostępne w serwisie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sformułowany przez skarżącą zarzut nieudostępnienia wnioskowanej informacji uznać należy za bezzasadny. Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma bowiem obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z 14.07.2017 r., II SAB/Kr 119/17, LEX nr 2360928). Co więcej, sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że oceny czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może kształtować tylko i wyłącznie przypisywanie organowi powinność dysponowania żądaną informacją. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2020 r., II SAB/Kr 83/20, LEX nr 3075983). Z tego względu odpowiedź organu udzieloną skarżącej uznać należy za kompletną. Na marginesie należy zauważyć, iż ani ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie nakładają na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego obowiązku gromadzenia informacji objętych powyższymi pytaniami.

Skoro zatem PPIS w Z. udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej.

Istotny w niniejszej sprawie jest fakt, iż poza zaprzeczeniem faktowi uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, skarga nie zawiera indywidulanych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącej informacja nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Odnotować przy tym należy, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której przywołała fragment z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż niepełna lub niejasna odpowiedź wyczerpuje znamiona bezczynności.

Przypomnieć należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać. Podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest związany żądaniem wnioskodawcy i nie może żądać od niego sprecyzowania lub uzupełnienia żądania. W tym zakresie nie stosuje się bowiem art. 64 § 2 K.p.a., pozwalającego organowi na wezwanie strony do uzupełnienia braków podania, ponieważ przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Tak więc w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niejasny, zawiły lub wychodzi poza zakres uprawnień statuowanych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, uznać należy, że nie dotyczy on informacji publicznej (wyrok NSA z 30.10.2018 r., I OSK 59/17, LEX nr 2591648).

Skoro skarżąca na żadnym etapie postępowania nie skonkretyzowała na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi to zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 u.d.i.p. rozpoznać należało jako niezasadny.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.