Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1040/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 a ust. 1 pkt 1 pkt 5, art. 2-4, art. 6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 2-5
journal: Dz.U. 2013 poz 465
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sadowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 12 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 lutego 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856) i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania V. P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 24 października 2014 r. ustalającej ww. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 w kwocie 24.393 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia 24 października 2014 r. organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 w kwocie 24.393 zł.

W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że nieruchomość została zakupiona nie przez przedsiębiorcę ale osobę fizyczną mimo, iż nieruchomość to grunty i obiekty, które kiedyś stanowiły lub miały stanowić ośrodek wypoczynkowy dla pracowników "A". Ponadto już w chwili nabycia część obiektów była przeznaczona do rozbiórki z tego względu, iż z powodu złego stanu technicznego już wówczas nie nadawały się one do użytku bez gruntownej przebudowy i remontu. W rzeczywistości tylko dwa obiekty budowlane tj. pawilony mieszkalne (budynki mieszkalne) oznaczone nr 1 i 2 posadowione na działce [...] w ograniczonym zakresie nadawały się do użytku, a pozostałe obiekty budowlane wszystkie przeznaczone są do wyburzenia. Na każdym obiekcie budowlanym przeznaczonym do wyburzenia, w tym oznaczonym nr 3, 4, 5 widniała informacja - "zakaz wstępu, grozi zawaleniem, obiekt przeznaczony do rozbiórki".

Z obszernego uzasadnienia odwołania wynika, że strona zarzuca organowi, iż nie ustalił prawidłowo jakie grunty i obiekty budowlane są objęte przepisami ustawy tj. rodzą powstanie obowiązku podatkowego oraz jaką stawkę należy zastosować do obliczenia wymiaru podatku.

Zdaniem strony ustawodawca w art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprost stwierdza, że samo istnienie obiektu budowlanego nie może być podstawą do jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z ww. przepisem obowiązek podatkowy wystąpi wówczas gdy budowa została zakończona albo rozpoczęto jego użytkowanie. Zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany - budynek może być użytkowany dopiero wówczas, gdy właściwy organ wyda decyzję zezwalającą na jego użytkowanie. Skoro przedmiotowe obiekty budowlane nie figurują w ewidencji gruntów i budynków i nigdy nie została wydana decyzja potwierdzająca zakończenie ich budowy, zgodnie z art. 54 i 55 Prawo budowlane, obiekty te prawne nie istnieją, a zatem również nie podlegają ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

Strona kwestionuje opinię biegłego A. T. jako sporządzoną nieprofesjonalnie przez osobę niebędącą ani rzeczoznawcą ani biegłym.

Zdaniem strony aby budynek mógł być opodatkowany musi spełniać legalną definicję obiektu budowlanego - budynku (art. 1a ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego) co oznacza, że w przypadku gdy budynek nie może być użytkowany ze względu na szeroko rozumiany zły stan techniczny, to wówczas nie leży w zasięgu przepisów ustawy, gdyż w rozumieniu ustawy nie jest przedmiotem opodatkowania, to nie rodzi obowiązku podatkowego i nie może być opodatkowany według jakiejkolwiek stawki.

Ponadto strona nie posiada statusu przedsiębiorcy stąd nieruchomości będące w jej posiadaniu nie są związane z działalnością gospodarczą a w związku z tym budynki są budynkami mieszkalnymi i nie podlegają opodatkowaniu stawkami jak związane z działalnością gospodarczą.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 lutego 2015 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO przywołało przepisy art. art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.), art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 465) i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z akt sprawy nieruchomości położone w R. (Gmina ) będące przedmiotem opodatkowania stanowiące ośrodek wypoczynkowy "A" zostały zakupione w wyniku przetargu 23 stycznia 1987 r. aktem notarialnym Repertorium A numer [...] przez R. P. i M. W. S. wspólników spółki cywilnej "B" od Syndyka Masy Upadłościowej "A" w upadłości, a następnie jak wynika z aktu notarialnego Repertorium A Numer [...] Przedsiębiorstwo Spółki "B" w rozumieniu art. 55 k.c. zostało sprzedane w dniu 27 lutego 1998 r. Pani V. P.

W informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2013 r. złożonej w dniu 18 lipca 2013 r. Pani V. P. podała do opodatkowania powierzchnię budynków mieszkalną 1 500 m2 i powierzchnię budynków związanych z działalnością gospodarczą 500 m2 oraz budowle w kwocie 25 000 zł oraz powierzchnię gruntów związanych z działalnością gospodarczą 15 265 m2 (działka [...] – 6265 m2 i działka [...] - 4 000 m2 i działka [...] - 5 000 m2).

W związku z tym, że między podatnikiem a organem podatkowym zaistniał spór co do charakteru budynków znajdujących się na posiadanych gruntach organ podatkowy do ustalenia podstawy opodatkowania nieruchomości budynkowej przyjął jako dowód ustalenia wynikające z opinii w przedmiocie ustalenia powierzchni użytkowej oraz funkcji budynków sporządzonej przez mgr inż. A. T. z [...].

Kolegium uznało za niezasadne zarzuty strony kwestionujące kompetencje powołanego w sprawie biegłego.

SKO przywołując definicję budynku wyjaśniło, że dopóki istnieje fundament, ściany i dach budynek jest opodatkowany daniną od nieruchomości. Sam fakt przeznaczenia budynku do rozbiórki, a nawet jego zły stan techniczny, czy też brak przydatności do użytkowania nie są wystarczające do uznania, że dany obiekt nie stanowi budynku i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W przypadku wad ewidencji polegających na nieuwzględnieniu w niej realnie istniejących budynków organ podatkowy zobligowany jest do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania. W niniejszej sprawie było to zlecenie dokonanie opinii w przedmiocie ustalenia powierzchni użytkowej oraz funkcji budynków i dane te stanowiły podstawę do opodatkowania.

Odnośnie posadowionych na gruntach domków letniskowych, zgodnie z opinią biegłego, domki te nie są na trwale związane z gruntem. W związku z tym opodatkowanie budowli przyjęto w kwocie i za okres wskazany przez stronę w informacji z 18 lipca 2014 r.

Reasumując Kolegium wskazało, że dokonując opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu Pani V. P. organ podatkowy wziął pod uwagę dane wykazane w informacji przez stronę dotyczące powierzchni gruntów i budynków oraz wartość budowli wykorzystywanych w okresie letnim (miesiąc sierpień) do działalności, stosując stawkę podwyższoną, w pozostałych przypadkach uwzględniając informacje z opinii oraz dane wynikające z ewidencji gruntów zastosował stawkę przewidziana dla określonego rodzaju gruntów i budynków.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1. Przepisów prawa procesowego Ordynacji podatkowej: art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 191, art. 194, art. 201 § 1 pkt 2, art. 210 § 1 pkt 4, pkt 6, pkt 8 i § 4, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 a także naruszenie zasady in dubio pro tributario.

2. Przepisów prawa materialnego:

- art. 1a ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 6 ust. 2, art. 5 i art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

- art. 3 ust. 1, 2, 2a i 3, art. 5, art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane,

- art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne,

- przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB);

- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a" - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11 ustawy są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Podobne obowiązki dla podatników osób fizycznych wynikają z ustaw o podatku rolnym ( art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) i leśnym (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 465). Złożone informacje stanowią podstawowy dowód przy ustalaniu przez organ podatkowy zobowiązania w podatkach od nieruchomości, rolnym i leśnym, w przypadku, gdy dane te są zgodne z innymi dowodami będącymi w posiadaniu organu podatkowego.

W przypadku gdy istnieją rozbieżności między tymi danymi organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu podatkowym jest zobowiązany ustalić stan faktyczny na podstawie wszystkich posiadanych dowodów.

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, rolnym, leśnym są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Treść ww. artykułu jest jednoznaczna i przesądza o tym, że w przypadku, gdy ewidencja zawiera dane dotyczące przedmiotu opodatkowania te dane są podstawą określenia wymiaru podatku. Natomiast stwierdzenie oczywistych wad ewidencji gruntów i budynków, polegających na nieuwzględnieniu w niej (na ewidencyjnie opisanej działce gruntu) realnie istniejącego budynku tzn. gdy ewidencja nie zawiera takich danych, uprawnia a nawet obliguje organ podatkowy przy ustaleniu wymiaru podatku do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania co oznacza przyjęcie do ustalenia podatku innych danych wynikających z dokumentów mających charakter dokumentów urzędowych np. z ewidencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę, planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozbieżności skarżącej i organu co do charakteru budynków znajdujących się na posiadanych przez stronę gruntach. Organ podatkowy do ustalenia podstawy opodatkowania nieruchomości budynkowej przyjął jako dowód ustalenia wynikające z opinii w przedmiocie ustalenia powierzchni użytkowej oraz funkcji budynków sporządzonej przez mgr inż. A. T. z [...].

Odnosząc się do zarzutu strony kwestionującego uprawnienia inż. A. T. do sporządzenia tej opinii należy uznać go za bezpodstawny. Z dokumentów stanowiących część opinii wynika, że ww. posiada wszelkie uprawnienia i wiedzę do ustalania powierzchni użytkowej oraz określania funkcji budynków. Ponadto jest wpisany na listę rzeczoznawców majątkowych. Sąd nie stwierdził, aby wydana w sprawie opinia biegłego zawierała uchybienia potwierdzające jej wadliwość. Kwestionowana opinia poddana została właściwej ocenie przez organy podatkowe.

W przypadku opodatkowania budynków podstawą ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości jest wypełnienie przez nieruchomość budynkową definicji budynku w myśl przepisów art. 1a ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Definicja budynku przewiduje cztery przesłanki, które muszą zaistnieć aby opodatkować go podatkiem od nieruchomości: obiekt musi być trwale związany z gruntem, być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadać fundamenty i dach.

Dopóki istnieje fundament, ściany i dach budynek jest opodatkowany daniną od nieruchomości. Sam fakt przeznaczenia budynku do rozbiórki, a nawet jego zły stan techniczny, czy też brak przydatności do użytkowania nie są wystarczające do uznania, że dany obiekt nie stanowi budynku w rozumieniu wyżej wymienionej ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Obowiązek podatkowy nie istnieje dopiero po zakończeniu prac rozbiórkowych obiektu, chyba, że przed zakończeniem rozbiórki obiekt utraci cechy konstytutywne budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zły stan techniczny budynku rozpatrywany jest w przypadku gdy jest on w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Wynika to z konieczności ustalenia prawidłowej stawki podatku (podwyższonej jak związanej z działalnością gospodarczą czy też stawki jak za budynki pozostałe) a nie oznacza całkowitego zaniechaniem opodatkowania.

Stawki podatku od nieruchomości dotyczących budynków i ich zróżnicowanie zależą od funkcji i przeznaczenia budynku.

Opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. W przypadku wad ewidencji polegających na nieuwzględnieniu w niej realnie istniejących budynków organ podatkowy o czym wspomniano wyżej zobligowany jest do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania. W niniejszej sprawie było to zlecenie dokonanie opinii w przedmiocie ustalenia powierzchni użytkowej oraz funkcji budynków i dane te stanowiły podstawę do opodatkowania.

Odnośnie posadowionych na gruntach domków letniskowych, zgodnie z opinią biegłego, domki te nie są na trwale związane z gruntem. Podwaliny na których się znajdują, nie można uznać za fundament. W związku z tym opodatkowanie budowli zasadnie przyjęto w kwocie i za okres wskazany przez stronę w informacji z 18 lipca 2014 r.

Reasumując, w ocenie Sądu, dokonując opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu skarżącej organ podatkowy wziął pod uwagę dane wykazane w informacji złożonej przez stronę dotyczące powierzchni gruntów i budynków oraz wartość budowli wykorzystywanych w okresie letnim (miesiąc sierpień) do działalności, zasadnie stosując stawkę podwyższoną, w pozostałych przypadkach uwzględniając informacje z opinii oraz dane wynikające z ewidencji gruntów prawidłowo zastosował stawkę przewidziana dla określonego rodzaju gruntów i budynków. Do wyliczenia wysokości podatku prawidłowo przyjęto stawki podatkowe określone w uchwałach Rady Gminy.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.