Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 709/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1  , ust. 1a, ust. 1b
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 9 lutego 2024 r. nr SKO-NP-4115-301/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 lutego 2024 r. nr SKO-NP-4115-301/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia 30 czerwca 2023 r. nr OPS.5211.5.2023 o odmowie przyznania A. S. (zwanej dalej skarżącą) świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. S.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. nr OPS.5211.5.2023 organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 maja 2023 r. do 31 stycznia 2026 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione pozytywne przesłanki uprawniające do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z zebranych dokumentów wynika bowiem, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 października 2020 r., a zatem nie powstał w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało na okres do 31 stycznia 2026 r. Organ I instancji zwrócił przy tym uwagę, że w art. 16b w/w ustawy przewidziano specjalny zasiłek opiekuńczy dla osób, których niepełnosprawność powstała później niż do kończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Skarżąca nie złożyła jednak takiego wniosku.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji skarżąca wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust 1 Konstytucji RP.

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, że sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 9 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 30 czerwca 2023 r. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie organu l instancji co do zasady jest prawidłowe pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Organ l instancji nie uwzględnił bowiem zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W wymienionym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w w/w wyroku z dnia 21 października 2014 r.

W stosunku zatem do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Niezależnie od powyższych rozważań prawnych Kolegium wskazało, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie wystarczy sam fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia równoważnego. Posiadanie orzeczenia jest bowiem warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jednakże nie jest to warunek wystarczający. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie niniejszej ustaleniu podlega jednak także i to, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie.

Organ II instancji wskazał, że ze względu na stan zdrowia mąż skarżącej wymaga pomocy i opieki w codziennym funkcjonowaniu. Pomocy tej udziela mu żona -wnioskodawczyni. Opieka ta, jak ustalił pracownik socjalny w czasie wywiadu środowiskowego obejmuje: pomoc w czynnościach higienicznych (wejście pod prysznic), pomoc w ubieraniu się, wyjściach na spacer (ponieważ mąż skarżącej nie obsługuje samodzielnie wózka inwalidzkiego ze względu na osłabienie i bóle rak), przygotowanie i podanie posiłków, organizowanie wizyt u lekarza, pomoc w organizowaniu transportu, załatwianie spraw urzędowych. Stan zdrowia niepełnosprawnego nie wymaga ciągłego nadzoru, ale nie zostaje on sam w domu średnio dłużej niż 2 godziny. W opiece nad mężem wnioskodawczynię wspiera córka B. z mężem głównie w zapewnieniu transportu oraz sporadycznie finansowo. Pozostałe dzieci wnioskodawczyni mieszkają w innych miejscowościach, pracują i mają swoje rodziny.

Ponadto we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca oświadczyła, że jest rolnikiem i od dnia 30 maja 2023 r zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym .

W ocenie Kolegium, ustalony zakres opieki nie daje podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia, albowiem czynności wykonywane przez wnioskodawczynię nie odbiegają od zwykłych czynności wykonywanych przez osoby pracujące zawodowo i wspólnie zamieszkujące z członkami rodziny. Zdaniem SKO, czynności wykonywane przez skarżącą wynikają wprost z faktu wspólnego zamieszkiwania z mężem oraz z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego. Wykonywanie tych czynności z pewnością nie zajmuje jej całego dnia i nie uniemożliwia wykonywania tak specyficznej pracy, jak praca we własnym gospodarstwie rolnym, którą jak wynika z zestawienia wyżej opisanych okoliczności skarżąca wykonywała w czasie gdy u jej męża powstała niepełnosprawność w stopniu znacznym, tj. od 12 października 2020 r. i nieprzerwalnie kontynuowała do 30 maja 2023 r. kiedy to jak oświadczyła zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy nie wynika aby mąż skarżącej był osobą obłożnie chorą (leżącą) i w związku z tym wymagał całodobowej, permanentnej opieki i nadzoru ze strony opiekuna, nie był w stanie samodzielnie sobie pojeść, załatwić potrzeby fizjologiczne.

W ocenie organu II instancji, okoliczności te wskazują, iż może on sam funkcjonować przez część dnia, a skarżąca ze względu na charakter pracy w gospodarstwie rolnym może dostosować godziny pracy do konieczności wykonywania czynności opiekuńczych. Kolegium uznało zatem, że w niniejszej sprawie nie występuje związek przyczynowo skutkowy między nie podejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych:

– zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia;

– zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego.

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem, oraz związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a pogorszającym się stanem zdrowia jej męża, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w związku z opieką nad mężem wykonuje czynności związane z pomocą w podstawowych czynnościach samoobsługowych. Sprawowana przez nią nad mężem opieka polega m.in. na przygotowywaniu i podawaniu posiłków, umawianiu i towarzyszeniu podczas wizyt lekarskich, nadzorowaniu leczenia, realizacji recept, zajmowaniu się gospodarstwem domowym - sprzątaniu, praniu itp., zastępowaniu męża w załatwianiu wszelkich spraw, robieniu zakupów, pomocy w utrzymywaniu choć minimalnych kontaktów społecznych oraz pomocy w typowych codziennych czynnościach (które wykonywanie nie nastręczałoby trudności osobie zdrowej). Ponadto Skarżąca pomaga niepełnosprawnemu mężowi w wykonywaniu czynności higienicznych. Tego rodzaju czynności składających się na sprawowanie opieki organ nie wziął jednak pod uwagę przy podejmowaniu przedmiotowej decyzji, uznając w sposób nieznajdujący oparcia w przepisach prawa, że nie mają one znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek ustawowych. Skarżąca podkreśliła, że wykonuje wszystkie czynności wobec osoby wymagającej opieki nie tylko związane z codziennym funkcjonowaniem tej osoby, ale w szerszym aspekcie - niezbędnym do jej pełnej egzystencji.

Odnośnie twierdzenia organu II instancji, że w sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia (zaprzestaniem pracy w gospodarstwie rolnym), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, skarżąca podniosła, że od chwili, w której konieczne stało się sprawowanie opieki nad mężem, opieka ta jest sprawowana przez nią. Skarżąca istotnie, we wcześniejszym okresie, próbowała łączyć opiekę nad mężem z pracą w gospodarstwie rolnym, jednak pogarszający się z czasem stan zdrowia męża wymagał zwiększenia zakresu opieki. Obecnie skarżąca nie jest w stanie pogodzić opieki nad mężem z pracą w gospodarstwie rolnym.

Skarżąca dodała, że w oświadczeniu złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazała, iż zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Ustalenia faktyczne organu w pełni potwierdzają fakt pełnego zaangażowania skarżącej w opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Zdaniem skarżącej, uznać zatem należy, że wbrew twierdzeniu organu I instancji w sprawie nie zaistniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na okoliczność ustalenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie powinien bowiem wpływać fakt konieczności uiszczania podatku rolnego przy niepodważalnym fakcie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, wydzierżawieniu i zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Podsumowując skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie zakres sprawowanej przez nią opieki nad mężem jest stały, permanentny i niekwestionowany. Tym samym organ błędnie odmówił jej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż prawidłowe odczytanie treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prowadzi do wniosku, że opiekująca się niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem skarżąca jest osobą uprawnioną do uzyskania tego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżąca w treści skargi wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 9 lutego 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia 30 czerwca 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na męża.

W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.). Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, na wstępie uznać należy za słuszne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygnatura akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Jak wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 stycznia 2023 r. ustalony u męża skarżącej stopień niepełnosprawności datuje się od 12 października 2020 r., a więc od czasu ukończenia przez niego 60 roku życia. Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że fakt ten nie może stanowić przesłanki do uznania, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie tego świadczenia, utraciło przymiot konstytucyjności. Nie jest to jednak jedyna okoliczność, którą należy spełnić aby otrzymać wnioskowane świadczenie.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżąca opiekuje się mężem niepełnosprawnym w stopniu znacznym. Nie jest również sporny zakres opieki skarżącej nad mężem, a także stan zdrowia jej męża, którego organy nie kwestionują. Sporne jest natomiast, czy zakres opieki sprawowanej nad mężem, uniemożliwia skarżącej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia .

Podkreślić należy, że ani organy, ani Sąd nie kwestionują, że mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, gdyż potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 stycznia 2023 r., wydane do dnia 31 stycznia 2026 r., przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 października 2020 r.

Wskazać należy, że jakkolwiek ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to jednak z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Ustawodawca wymaga zatem, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim i ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2820/13).

W przedmiotowej sprawie organy odmówiły skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego m.in. z powodu braku bezpośredniego związku przyczynowego między sprawowaną przez nią opieką nad mężem, a rezygnacją z zatrudnienia.

W aktach sprawy brak informacji na temat zatrudnienia skarżącej. Znajduje się w nich jedynie jej oświadczenie, zawarte we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, że jest rolnikiem, jednak od dnia 30 maja 2023 r. zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Natomiast niepełnosprawność u jej męża istnieje od 12 października 2020 r. Tym samym niepełnosprawność męża nie stanowiła dla skarżącej przeszkody w prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez prawie 2,5 roku od momentu powstania u jej męża niepełnosprawności, a skarżąca nie dołączyła żadnej dokumentacji lekarskiej, z której wynikałoby, że pogorszył się stan zdrowia jej męża.

Podkreślić również należy, że opieka skarżącej nad mężem polega na pomaganiu mu w utrzymaniu higieny osobistej, ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, zawożeniu do lekarza. Skarżąca w sprawowaniu tej opieki jest wspierana przez córkę i zięcia, którzy mieszkają pod tym samym adresem.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że większość wskazanych powyżej czynności jest wykonywana również przez osoby pracujące w każdej rodzinie, której członkiem jest niepełnosprawna osoba w starszym wieku lub małoletni, a ich zakres sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego. Część z tych czynności (np.: dowiezienie na badania lekarskie) nie jest wykonywanych codziennie, a czynności polegające na pomocy w kąpieli, przygotowaniu posiłków oraz ubieraniu/rozbieraniu - nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu, bowiem nie są czasochłonne i przy odpowiedniej organizacji mogą być wykonywane przed lub po pracy.

Prawidłowo zatem organ stwierdził, że zakres i rodzaj sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a w konsekwencji nie ma podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak związku przyczynowo - skutkowego między sprawowaną opieką, a rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem zatrudnienia) przez skarżącą.

Sąd nie kwestionuje złego stanu zdrowia męża skarżącej i konieczności udzielania pomocy mężowi przez skarżącą, jednak samo sprawowanie opieki, jak wyżej podkreślono, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ww. ustawy, samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności stanu faktycznego sprawy, uzasadniały odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad mężem. Zarzuty skargi w tym względzie są nieuzasadnione.

Reasumując, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu została oparta na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione przez organy ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja ta zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako bezzasadną.