Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 2212/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwrócono się do sądu o ustanowienie kuratora spadku
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, , , po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 521/17 w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatek od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2011 r. postanawia: zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla D. Sp. z o.o. z siedzibą w W..


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 521/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca/Spółka) decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2011 r. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł organ podatkowy.

Z treści aktualnego odpisu KRS ([...]) ww. Spółki wynika, że w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W Spółce nie został ustanowiony zarząd, aktualnie działa jedynie prokurent samoistny w osobie M.S..

Zgodnie z treścią art. 31 § 1 P.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego.

Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej Spółki, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 P.p.s.a.

W myśl art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm., dalej: K.c.) jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji (art. 42 § 3 K.c.)

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 31 § 1 P.p.s.a. stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm., dalej: K.p.c.).

Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 K.p.c.

W myśl art. 603 § 1 K.p.c. kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu (art. 603 § 2 k.p.c.). Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej art. 603 K.p.c. stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem art. 70 § 1 K.p.c., w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego - jak już wspomniano - odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest cytowany wyżej art. 31 § 1 P.p.s.a.

Po nowelizacji art. 603 K.p.c. brak już takiej harmonii, niemniej - jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie III CSK 15/15 (publ. Lex Omega nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 K.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Innymi słowy, dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 K.p.c. - jest sąd rejestrowy.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 42 § 1 i 2 K.c. w związku z art. 603 § 1 K.p.c. oraz art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie dla skarżącej Spółki kuratora w celu podjęcia przez niego starań w zakresie powołania jej zarządu, ewentualnie jej likwidacji.