Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3025/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej: "Minister") decyzją z 21 października 2022 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. M. (dalej: "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego (dalej: "Wojewoda") z 9 września 2021 r. nr [...], przyznającą prawo do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. na dziecko J. M.

Decyzja Wojewody wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 30 sierpnia 2021 r. Skarżący złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w D. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko J. M. na okres świadczeniowy 2021/2022.

Wójt Gminy D., zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023, poz. 390) dalej: "ustawa", przekazał ww. wniosek do Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. w celu ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w związku ze wskazaniem, że matka dziecka (J. M.) zamieszkuje i jest traktowana jako osoba aktywna zawodowo na terytorium Republiki Federalnej Niemiec.

Po przeanalizowaniu przekazanej dokumentacji Wojewoda, działając na podstawie art. 1 lit. j, art. 68 ust. 1 lit. a i b/iii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) dalej: "rozporządzenie Nr 883/2004", art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1) dalej: "rozporządzenie Nr 987/2009", a także art. 23a ust. 4 w zw. z art. 21 ustawy, decyzją z 9 września 2021 r., przyznał Skarżącemu prawo do zasiłku rodzinnego w kwocie 135,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r, oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły w kwocie 113,00 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu wskazał, że pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych w sprawie złożonego wniosku leży po stronie Polski, należało zatem zweryfikować dochód rodziny Skarżącego. W wyniku dokonanej analizy oraz pozyskanych informacji stwierdził, że rodzina składa się z 2 osób, a jej miesięczny dochód w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. nie przekracza kwoty obowiązującego kryterium dochodowego (tj. 674 zł/na osobę), w związku z tym uwzględnił w całości żądanie Skarżącego.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i korektę. Podkreślił, że matka dziecka jest osobą zatrudnioną na terytorium Niemiec. Jednocześnie wniósł żądanie aby Wojewoda informował go o postępach "w uskutecznianiu koordynacji i stanowisku strony niemieckiej co do należnych świadczeń".

Minister decyzją z 21 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 9 września 2021 r. wskazując, że prawidłowo zastosował przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na fakt, że matka dziecka przebywa i jest traktowana jako aktywna zawodowo na terytorium Niemiec, ze względu na uprawnienie do zasiłku chorobowego. W uzasadnieniu przywołał treść przepisów rozporządzeń Nr 883/2004 i Nr 987/2009 oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazał, że w związku z tym, że J. M. jest traktowana jako aktywna zawodowo na terytorium Niemiec, a Skarżący jest osobą aktywną zawodowo w Polsce w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r., państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia Nr 883/200, była Polska.

Podał, że w celu ustalenia uprawnienia do 31 sierpnia 2022 r. należało obliczyć dochód na członka rodziny zgodnie art. 3 pkt 2a ustawy. Przywołując treść przepisu stwierdził, że w przedmiotowej sprawy podstawę stanowi dochód osiągnięty w roku 2020. Zaznaczył, że na podstawie art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy do dochodu rodziny wlicza się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto do dochodu rodziny wlicza się świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów (art. 3 pkt. 1 lit. c tiret 26 ustaw). W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę kryterium uprawniającą do przyznania świadczenia, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługującymi danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie pomniejszonej o kwotę przekroczenia kryterium dochodowego (art. 5 ust. 3 i 3a ustawy).

W ocenie Ministra, Wojewoda stosując powyższe regulacje oraz opierając się na oświadczeniach wnioskodawcy i przekazanych informacjach, prawidłowo dokonał ustalenia wysokości dochodu rodziny. Trafnie ustalił, że dochody uzyskiwane przez rodzinę w 2020 roku stanowią podstawę do wyliczenia dochodu w okresie zasiłkowym 2021/2022. Ponadto prawidłowo wskazał, że po uwzględnieniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego uzyskanych w 2020 r., otrzymanych w wyniku bezskuteczności alimentów od dłużnika - dochód rodziny nie przekraczał kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, Minister wyjaśnił, że z dokumentacji przekazanych przez Wojewodę wynika, że J. M. przebywa na zasiłku chorobowym na terytorium Niemiec, zatem traktowana jest jako osoba aktywna zawodowo. Podał, że Wojewoda poinformował, iż w dniu 17 maja 2021 r. ponownie skierował zapytanie do instytucji niemieckiej dotyczące ustalenia uprawnienia do dodatku dyferencyjnego na terytorium Niemiec na dziecko J. M. Jednocześnie podkreślił, że organ I instancji nie jest właściwy do ustalenia w niniejszej sprawie prawa do dodatku dyferencyjnego na ww. dziecko, jest jedynie zobligowany do przekazania informacji dotyczących podjętych na terytorium Polski decyzji dotyczących uprawnienia oraz złożonego w Polsce wniosku.

Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. M. wnosząc o korektę zaskarżonej decyzji, sądowe zobowiązanie Wojewody do przekazania dowodów aktywności zawodowej matki dziecka, o które prosiła strona niemiecka, ustalenie winnych wieloletnich nieprawidłowości w tej materii, zaczynając od Ośrodka Pomocy Społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra nie narusza obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że J. M. - matka dziecka, na które Skarżącemu przyznano prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego, w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r., przebywała i była traktowana jako aktywna zawodowo na terytorium Niemiec (ze względu na uprawnienie do zasiłku chorobowego). Również niesporna jest okoliczność, że Skarżący, w ww. okresie, był osobą aktywną zawodowo w Polsce. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu.

Zgodnie z art. 67 rozporządzenia Nr 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Oznacza to, że przepisy o koordynacji mają zastosowanie (według uregulowań ww. rozporządzenia oraz rozporządzenia Nr 987/2009) już tylko ze względu na fakt zamieszkiwania członka rodziny w drugim Państwie Członkowskim.

Jak wskazuje art. 68 ust. 1 lit. a) ww. rozporządzenia Nr 883/2004, w przypadkach w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, w pierwszej kolejności prawa udzielone są z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane są z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na postawie miejsca zamieszkania. W sytuacji świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do kryteriów dodatkowych. W przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek takim dodatkowym kryterium jest zgodnie miejsce zamieszkania dzieci. Działania te wynikają z zakazu kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym, przewidzianego w art. 10 ww. rozporządzenia. Zgodnie natomiast z art. 68 ust. 2 rozporządzenia Nr 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnienia świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę.

W świetle powyższych unormowań zasadnie organy zastosowały w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Również w ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały ustalenia wysokości dochodu rodziny uzyskane w 2020 roku, co stanowiło podstawę do wyliczenia dochodu w okresie zasiłkowym 2021/2022. Sąd, jako że w pełni podziela te ustalenia, nie będzie powielał wywodów Ministra, uznając je za własne. Prawidłowo, czego także nie kwestionuje Skarżący, wskazały, że po uwzględnieniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego uzyskanych w 2020 r., otrzymanych w wyniku bezskuteczności alimentów od dłużnika (matki dziecka) - dochód rodziny nie przekraczał kwoty kryterium dochodowego (tj. 674 zł/na osobę) uprawniającego do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

Decyzja wydana w sprawie jest prawidłowa i zgodna z wnioskiem wszczynającym przedmiotowe postępowanie.

Skarżący zarzuca Wojewodzie, że nie przesłał stronie niemieckiej dokumentów świadczących o tym, że jego żona pracuje, a tym samym pozbawił go dodatku dyferencyjnego. Zatem argumentacja skargi nie odnosi się do treści zaskarżonej decyzji, tylko do czynności, które Wojewoda zobowiązany był wykonać po wydaniu decyzji.

Wyjaśnić należy, że przekazanie dokumentacji stronie niemieckiej nie mieści się w sentencji i treści zaskarżonej decyzji – nie jest jej częścią składową. Nie może być zatem przedmiotem badania przez Sąd. Na marginesie stwierdzić należy, że z akt administracyjnych wynika, iż Wojewoda informował instytucję niemiecką o wypłacie świadczeń (vide: pismo z 28 lipca 2022 r. znak: [...]).

Skoro zatem przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji Minister nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również nie stwierdzono by ustalenia stanu faktycznego, które legły u podstaw jej wydania, poczynione zostały wadliwie, skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegać musi oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.