Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 213/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1; art. 24a; art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: § 16
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 lutego 2024 r. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 20 października 2023 r. w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] [...]-[...], jednostka ewidencyjna [...] Ł. dotyczącej przywrócenia granic działek nr 41/3, 66 i 328/1 do stanu sprzed modernizacji oraz odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] [...], jednostka ewidencyjna [...]_5 Ł. dotyczącej przywrócenia granic działki nr 487 do stanu sprzed modernizacji.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r., skierowanym do Starosty [...], K. M. (dalej wnioskodawca, skarżący) wniósł o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków poprzez ponowne ustalenie przebiegu granic działek o nr 328/1, 41/3 i 66, położonych w Ł. [...] oraz działki nr 487, położonej w [...], według ostatniego spokojnego stanu posiadania przy uwzględnieniu dokumentacji scaleniowej właściwych obrębów i sporządzenie operatu technicznego, który następnie zostanie przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wnioskodawca wskazał, że wskutek podjętych czynności podczas modernizacji błędnie zostały ustalone granice pomiędzy działką nr 328/1 a działką nr 421, działką nr 328/1, a działką nr 328/2, działką nr 41/3, a działką nr 40, działką nr 66, a działką nr 65 oraz granice działki nr 487 w [...]. Wnioskodawca ocenił, że obecnie wykazane granice przebiegają w innym miejscu niż przed modernizacją, gdyż nie wzięto pod uwagę granic scaleniowych i ostatniego spokojnego stanu posiadania. Skarżący wnioskował o zastosowanie w tym przypadku identycznej procedury jaka miała miejsce w przypadku postępowania o nr [...] wszczętego na jego wniosek, w którym dokonano ponownego ustalenia przebiegu granic i sporządzono nową dokumentację. Wobec powyższego skarżący wniósł o ponowne ustalenie przebiegu spornych granic.

Starosta [...] (dalej Starosta, organ I instancji) decyzją z dnia 20 października 2023 r. odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w żądanym zakresie. Organ I instancji podniósł w uzasadnieniu swojej decyzji, że w latach 2019-2020, na podstawie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.), dalej też jako p.g.i.k., została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej [...] Ł. , w tym obrębów ewidencyjnych [...] [...]-[...] i [...] [...]. Podczas modernizacji protokolarne ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 41/3, 66 i 328/1 odbyły się w dniu 6 lipca 2020 r. Wówczas granice działki nr 41/3 z działkami nr 21, 40 i 59/2 zostały ustalone na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, natomiast granicę z działką nr 41/2 ustalono na podstawie analizy materiałów źródłowych (mapa ewidencyjna w skali 1:5000). Granice działki nr 66 z działkami nr 59/2 i 68 zostały ustalone na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, natomiast granice działki nr 66 z działkami nr 65 i 67/1 ustalono na podstawie analizy materiałów źródłowych (mapa ewidencyjna w skali 1:5000). Granicę pomiędzy działkami nr 328/1 i 21 ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, natomiast granice działki nr 328/1 z działkami nr 41/1, 42 i 328/2 ustalono na podstawie analizy materiałów źródłowych (mapa ewidencyjna w skali 1:5000). Wnioskodawca nie brał udziału w opisywanych czynnościach. Organ I instancji wyjaśnił, że w stosunku do działki nr 487 położonej w obrębie W. P. wykonawca prac związanych z modernizacją stwierdził, iż odnaleziona w zasobie dokumentacja dotycząca granic tej działki, tj. operat scaleniowy gruntów wsi W. P. nr [...], operat nr [...] z podziału działek nr 60, 61 i 62 położonych w obrębie Ł.-K. i sąsiadujących z działką nr 487, jest wiarygodna i wystarczająca do określenia przebiegu granic działki, wobec czego odstąpiono od czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Granice te zostały przyjęte wprost z dokumentacji scaleniowej. W wyniku prac modernizacyjnych wykazano powierzchnię działki nr 41/3 w wielkości 1,0410 ha (przed modernizacją 1,05 ha), powierzchnię działki nr 328/1 w wielkości 1,12 ha (przed modernizacją 1,15 ha), a powierzchnię działki nr 487 w wielkości 0,2893 ha (przed modernizacją 0,31 ha). Powierzchnia działki nr 66 nie zmieniła się i wynosi 0,21 ha. Starosta nadmienił, że wspomniana przez wnioskodawcę dokumentacja scaleniowa, wpisana do zasobu pod numerami [...] i [...] stanowi zbiór dokumentów archiwalnych, a na wniosek strony dokonuje się jedynie zmiany danych objętych ewidencją, wynikających z nowych zdarzeń oraz prostuje błędy w przypadku, gdy wynika to z dostępnej bądź przedłożonej dokumentacji. Nie może się to natomiast odbywać na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Starosta wskazał, że opracowane w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków granice działek nr 41/3, 66, 328/1 i 487 pokrywają się ze stanem ujawnionym dotychczas w ewidencji gruntów i budynków. Wobec tej zgodności brak jest błędu o charakterze oczywistej pomyłki, który mógłby podlegać sprostowaniu. Starosta wyjaśnił, że żądanie wnioskodawcy dotyczące potraktowania niniejszej sprawy tak samo jak w postępowaniu prowadzonym pod znakiem [...] nie jest możliwe do spełnienia, gdyż nie podziela zastrzeżeń wnioskodawcy.

Od decyzji Starosty skarżący złożył odwołanie.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Starosty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów i budynków posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania lub zmiany.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń prawnych, w oparciu o dokumentację powstałą po dacie ostatniej zmiany.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, podczas modernizacji w zakresie skarżonych granic w dniu 6 lipca 2020 r. miało miejsce protokolarne ustalenie przebiegu granic. Z protokołów ustalenia przebiegu granic wynika, że granica działki nr 41/3 z działką nr 40 została ustalona na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, natomiast granice działki nr 328/1 z działką nr 42, działki nr 328/1 z działką nr 328/2, działki nr 66 z działką nr 55 ustalono na podstawie analizy materiałów źródłowych (mapa ewidencyjna w skali 1:5000). Dokumenty te pokazują też, że skarżący nie brał udziału w opisywanych czynnościach. Natomiast granice działki nr 487 położonej w obrębie [...] [...] nie podlegały ustaleniom, a zostały przyjęte wprost z dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, w tym z dokumentacji scaleniowej (operat scaleniowy gruntów wsi W. P. nr [...]) oraz z wykorzystaniem operatu nr [...] z podziału działek nr 60, 61 i 62 położonych w obrębie Ł.-K. i sąsiadujących z działką nr 487. Dokumentacja ta została oceniona przez wykonawcę jako wiarygodna i wystarczająca do określenia przebiegu granic działki, wobec czego nie było potrzeby przeprowadzania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Wyniki powyższych ustaleń zostały opracowane w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, który podlegał wyłożeniu do wglądu zainteresowanych w siedzibie Starostwa Powiatowego w T. L. w okresie od 19 sierpnia do 8 września 2020 r. Z akt sprawy wynika, że w tym czasie właściciel przedmiotowych działek nie składał uwag do projektu, a ponadto nie złożył zarzutów do danych objętych modernizacją, zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, w terminie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego.

Organ II instancji zauważył również, że już po zakończeniu modernizacji, jej wykonawca w ramach rękojmi dokonał korekty przebiegu granic niektórych działek, położonych w obrębie ewidencyjnym [...] [...]-[...], w tym działki nr 66 z działką nr 68. Jak wynika z akt sprawy kwestia tej granicy zakończyła się dokonaniem w dniu 18 stycznia 2023 r. w drodze czynności materialno-technicznej, aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o sporządzoną w tym celu dokumentację geodezyjną i kartograficzną o nr [...] Z kopii dokumentacji dołączonej do akt sprawy wynika, że ustalono wówczas m.in. punkt trójmiedzy działek nr 65, 66 i 68 doprowadzając do zgodności z dokumentacja źródłową (scalenie gruntów). Sprawa ta była prowadzona pod sygnaturą [...] (na którą powołuje się skarżący). Organ odwoławczy podkreślił, że z akt niniejszej sprawy wynika, że aktualnie dane dotyczące skarżonych granic ujawnione w bazie danych są zgodne z operatami technicznymi z wykonanej modernizacji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, że nie było podstaw do przeprowadzania ponownych czynności ustalania przebiegu wskazanych granic, gdyż dane aktualnie ujawnione w bazie danych są zgodne z istniejącą dokumentacją. Ponadto, nie każdy wniosek, w podobnej sprawie złożony do organu ewidencyjnego, jest załatwiany w taki sam sposób. To do oceny organu należy decyzja, czy dla realizacji wniosku organ powinien wykonać dodatkową dokumentację czy nie. W niniejszym przypadku, w ocenie organu odwoławczego, brak było takich podstaw. Starosta ustalił, że obecnie w ewidencji gruntów i budynków negowane granice i powierzchnie działek są ujawnione zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. zgodnie z operatem z modernizacji i operatem nr [...] Zatem dane wcześniejsze w tym zakresie są już danymi archiwalnymi. Wobec zgodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi ze znajdujących się w zasobie ewidencji dokumentów (powstałych po modernizacji i zastępujących te dane), w okolicznościach sprawy nie może być mowy o błędzie o charakterze oczywistym, który mógłby podlegać sprostowaniu. Tym samym nie było podstaw do sporządzenia nowej dokumentacji, zgodnie z żądaniem strony. Wnioskodawca nie przedłożył innej, nowej dokumentacji, a wskazywany przez niego zakres zmian wykracza poza pojęcie sprostowania oczywistej omyłki. Wnioskodawca, chcąc dokonać zmian w zapisach ewidencji dotyczących przedmiotowej nieruchomości, powinien przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny, niż uwidoczniony w ewidencji, stan faktyczny lub prawny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. M. zarzucił decyzji z dnia 16 lutego 2024 r. naruszenie:

- art. 24 ust 2b pkt. 1 lit. h ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zasadnym było dokonanie zmian w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie sporządzonej do tego celu dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zgodnie z ww. przepisem i przywrócenie granicy scaleniowej pomiędzy wszystkimi rzeczonymi działkami;

- art. 6, art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 572), dalej k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, wyrażających zasadę praworządności i pogłębienia zaufania obywateli do organów, poprzez zakończenie dwóch tożsamych spraw wnioskodawcy w sposób odmienny (w pierwszej sprawie o sygn. [...] wydano decyzję z dnia 15 czerwca 2022 r., a następnie uchylono ją i po wytycznych organu II instancji wydano zawiadomienia z dnia 28 grudnia 2022 r., w którym przywrócono granicę scaleniową pomiędzy działkami);

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności niedopuszczenie dowodu z nowego, uzupełniającego operatu technicznego przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, o co wnioskował skarżący;

- art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z tego przepisu, z uwagi na zawarcie w nim jedynie przepisów prawnych, pomijając przy tym uzasadnienie prawne co do głównych zarzutów odwołującego, a nadto zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, podkreślając, że organ powinien naprawić swój błąd, albo błąd dokonany przez geodetów, którym zlecono wykonanie modernizacji, jak to miało miejsce w powoływanym przez skarżącego postępowaniu, gdyż stan faktyczny i prawny tych spaw jest identyczny, tylko dotyczy innych działek w tym samym obrębie. Zdaniem pełnomocnika organ powinien stosować wobec tych samych rodzajowo sytuacji faktycznych i prawnych, jednakową miarę ocenną, czego w niniejszej sprawie zabrakło.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjne w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 20 października 2023 r. w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] [...]-[...], jednostka ewidencyjna [...] Ł. dotyczącej przywrócenia granic działek nr 41/3, 66 i 328/1 do stanu sprzed modernizacji oraz odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] [...], jednostka ewidencyjna [...] Ł. dotyczącej przywrócenia granic działki nr 487 do stanu sprzed modernizacji.

Przepis art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

W odniesieniu do gruntów ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.i.k.). Ewidencja wskazuje także właścicieli nieruchomości oraz – w określonych przypadkach - osoby lub inne podmioty, które władają gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k.).

Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 219) danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są: 1) identyfikator działki ewidencyjnej; 2) numeryczny opis granic wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych; 3) pole powierzchni ewidencyjnej; 4) pola powierzchni użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w obszarze działki ewidencyjnej; 5) oznaczenie dokumentów potwierdzających własność; 6) numer księgi wieczystej; 7) oznaczenie dokumentów określających inne niż własność uprawnienia do działki ewidencyjnej; 8) adres, jeżeli został określony; 9) oznaczenie jednostki rejestrowej gruntów, do której należy działka ewidencyjna.

Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji (ust. 1 pkt 1), 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 2).

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k.:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k).

Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne, natomiast nie rozstrzyga sporów o prawo, nie nadaje ani nie ujmuje praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt. I OSK 4359/18, z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13, z dnia 27 października 1998 r., sygn. II SA 1094/98, z dnia 18 marca 1999 r., sygn. akt II SA 1728/98 oraz z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. II SA 862/00).

Zatem, jak zasadnie argumentowały organy, z odwołaniem do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy mające charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, omyłek. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Jak sama nazwa wskazuje chodzi o uaktualnienie danych ewidencyjnych. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 oraz z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14). Dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie są też uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty.

W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. wniósł o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków w zakresie działek o nr 328/1, 41/3 i 66, położonych w Ł. [...] oraz działki nr 487, położonej w [...]. Skarżący wnioskował o ponowne ustalenie przebiegu granic tych działek według ostatniego spokojnego stanu posiadania przy uwzględnieniu dokumentacji scaleniowej właściwych obrębów i sporządzenie operatu technicznego, który następnie zostanie przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wnioskodawca wskazał, że wskutek podjętych czynności podczas modernizacji błędnie zostały ustalone granice pomiędzy działką nr 328/1 a działką nr 42, działką nr 328/1, a działką nr 328/2, działką nr 41/3, a działką nr 40, działką nr 66, a działką nr 65 oraz granice działki nr 487. Wnioskodawca ocenił, że obecnie wykazane granice przebiegają w innym miejscu niż przed modernizacją, gdyż nie wzięto pod uwagę granic scaleniowych i ostatniego spokojnego stanu posiadania. Reasumując, skarżący oczekuje w niniejszej sprawie identycznego rozstrzygnięcia jak miało to miejsce w przypadku postępowania o nr [...], kiedy to dokonano ponownego ustalenia przebiegu granic i sporządzono nową dokumentację.

W pierwszej kolejności więc należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tożsamością spraw administracyjnych. Sprawa niniejsza, co sam skarżący przyznaje w skardze, a co wynika też z akt sprawy dotyczy innych działek i innych granic (wskazywana przez skarżącego decyzja z dnia 15 czerwca 2022 r., nr [...] w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, dotyczyła zmiany powierzchni działki nr 68 i wykazania przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 65,66,67/1 i 67/2 z działką nr 68). Z tych już względów zarzuty skargi co do naruszenia art. 6, art. 8 k.p.a. i art. 32 Konstytucji RP poprzez odmienne zakończenie tożsamych (zdaniem skarżącego) spraw w sposób odmienny są chybione.

Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Dlatego też skarżący bezpodstawnie oczekuje pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku tylko na tej podstawie, że obie sprawy są podobne rodzajowo (aktualizacja ewidencji gruntów i budynków) i mają związek z przeprowadzoną w latach 2019-2020 modernizacją na terenie obrębu ewidencyjnego [...] [...]-[...] i [...] [...]. Jak trafnie argumentuje organ odwoławczy nie każdy wniosek złożony w podobnej sprawie jest załatwiany w taki sam sposób. O sposobie rozpatrzenia wniosku decyduje każdorazowo materiał dowodowy jakim dysponuje organ.

W ocenie sądu, organy rozstrzygające w sprawie trafnie uznały, że nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżącego o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków, co uzasadniało wydanie decyzji administracyjnej o odmowie aktualizacji.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z nowego, uzupełniającego operatu technicznego przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Bezspornym jest, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, stwierdzających stan późniejszy, niż wynikający z modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Tymczasem, jak już wspomniano aktualizacja ewidencji polega na wprowadzeniu nowych informacji, wynikających z dokumentów źródłowych. Wbrew oczekiwaniu skarżącego, każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę.

Na wniosek strony można bowiem wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest zaś dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na wniosek dokonywanie korekty wcześniejszych wpisów na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych.

Nadto, jak już wyjaśniono, aktualizacja obejmuje również prostowanie błędnych wpisów mających charakter oczywistych omyłek. Przyjmuje się, że chodzi o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20).

W ocenie sądu, zgodzić się należy z organami, że nie ma podstaw prawnych do potraktowania wniosku skarżącego jako sygnału o istnieniu błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków spowodowanych przeprowadzoną modernizacją i podjęcia przez organ działań z urzędu. Skarżący zresztą na jakiekolwiek skonkretyzowane błędy nie wskazuje argumentując ogólnie, że obecnie wykazane granice przebiegają w innym miejscu niż przed modernizacją, gdyż nie wzięto pod uwagę granic scaleniowych i ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Skarżący oczekuje wprowadzenia "nowych" zmian, ale nie na podstawie przedkładanych przez niego nowych dokumentów, tylko z uwagi na kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych na podstawie dokumentów powstałych po modernizacji i zastępujących dotychczasowe dane.

Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego, niepodważona skutecznie przez skarżącego, nie daje jednak podstaw do podzielenia stanowiska skargi o konieczności sporządzania nowej dokumentacji geodezyjnej i przeprowadzenia stosownego postępowania w tym zakresie. W świetle poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń faktycznych nie sposób podzielić zarzutów skargi w tym przedmiocie.

Zauważyć należy, że zgodnie z obowiązującym w dacie modernizacji rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2019, poz. 393 ze zm.) modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu (§ 55). Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji Starosty celem przedmiotowych prac było m.in. odnowienie operatu ewidencji gruntów i założenie ewidencji budynków i lokali na podstawie istniejących dokumentów geodezyjnych znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz bezpośrednich pomiarów uzupełniających w terenie. Skarżący, co nie jest sporne, ani uwag ani zarzutów w postępowaniu modernizacyjnym nie składał.

Tym samym dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegały ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 24a ust. 8 i 11 p.g.i.k.

Według § 36 przedmiotowego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazywano w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Jak stanowił z kolei § 37 ust. 1 wskazanego rozporządzenia jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Jak wynika z poczynionych przez organy ustaleń, wyprowadzonych z analizy dokumentacji modernizacyjnej, których skarżący skutecznie nie podważył, w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonawca prac odnalazł w zasobie m.in.: operat scaleniowy gruntów wsi W. P. nr [...], operat nr [...] z podziału działek nr 60, 61 i 62 położonych w obrębie Ł.-K., operat scaleniowy gruntów wsi Ł.- K. nr [...] oraz mapy ewidencyjne w skali 1:5000. Materiały te, co wynika z akt, w postępowaniu modernizacyjnym zostały wykorzystane. W ramach modernizacji doszło też do czynności na gruncie i protokolarnego ustalenia przebiegu niektórych granic działek ewidencyjnych.

Z ustaleń organów wynika bowiem i to, że po przeprowadzenia analizy materiałów geodezyjnych znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. L. i ustaleniu braku wiarygodnych danych opisujących wszystkie granice działek nr 41/3, 66 i 328/1 położonych w obrębie Ł.- K., zgodnych z obowiązującymi wówczas standardami, tj. dokumentów podstawowych, o których mowa w § 36 obowiązującego wówczas rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca modernizacji pozyskał w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Protokolarne ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 41/3, 66 i 328/1 odbyły się w dniu 6 lipca 2020 r. (protokoły w aktach sprawy). Wówczas sporną granicę działki nr 41/3 z działką 40 ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania, natomiast granice działki nr 66 z działką nr 65 i działki nr 328/1 z działkami nr 42 i 328/2 ustalono na podstawie analizy materiałów źródłowych (mapa ewidencyjna w skali 1:5000).

Z kolei co granic działki nr 487 położonej w obrębie W. P. wykonawca prac związanych z modernizacją stwierdził, iż odnaleziona w zasobie dokumentacja dotycząca granic tej działki, tj. operat scaleniowy gruntów wsi W. P. nr [...], operat nr [...] z podziału działek nr 60, 61 i 62 położonych w obrębie Ł.-K. i sąsiadujących z działką nr 487, jest wiarygodna i wystarczająca do określenia przebiegu granic działki, wobec czego odstąpiono od czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Granice te zostały zatem przyjęte wprost z dokumentacji scaleniowej.

Tym samym zarzuty skargi i odwołania, że podczas wykonywanych czynności modernizacyjnych nie wzięto pod uwagę granic scaleniowych oraz ostatniego spokojnego stanu posiadania są niezasadne.

Organy ustaliły również, w oparciu o dokumentację sprawy [...], na którą powoływał się też skarżący (operat nr [...] z rozpatrzenia zastrzeżeń do operatu opisowo - kartograficznego dotyczących działek nr 66, 67/1 i 67/2), że ustalono wówczas m.in. punkt trójmiedzy działek nr 65, 66 i 68 doprowadzając do zgodności z dokumentacja źródłową (scalenie gruntów).

Aktualnie zatem, jak trafnie wywodziły organy, dane dotyczące skarżonych granic ujawnione w bazie danych są zgodne z ww. operatami technicznymi z wykonanej modernizacji, a inna, nowsza dokumentacja, nie została przez stronę skarżącą przedłożona.

Ponownie przypomnieć należy, że wspomniana przez wnioskodawcę dokumentacja scaleniowa, wpisana do zasobu pod numerami [...] i [...] stanowi już zbiór dokumentów archiwalnych, a na wniosek strony dokonuje się jedynie zmiany danych objętych ewidencją, wynikających z nowych zdarzeń oraz prostuje błędy w przypadku, gdy wynika to z dostępnej bądź przedłożonej dokumentacji. Nie może się to natomiast odbywać na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Przedmiotem niniejszej sprawy nie są zarzuty do modernizacji, lecz aktualizacja ewidencji, w którym to postępowaniu organy obu instancji szczegółowo i wyczerpująco wyjaśniły skarżącemu, dlaczego brak podstaw do kwestionowania aktualnych wpisów w ewidencji gruntów, wynikających z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w czasie modernizacji. Skoro dane ewidencyjne są zgodne z danymi z modernizacji, a żadna nowa, następcza dokumentacja nie została złożona, to zaistniały podstawy do odmownego załatwienia złożonego przez skarżącego wniosku.

Reasumując, skoro nanoszone na wniosek strony zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych, zaś w sprawie niniejszej takich dokumentów skarżący nie przedstawił, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Żądanie zawarte we wniosku wyznacza przedmiot postępowania. Rozpoznając wniosek o dokonanie zmian w ewidencji gruntów organ ewidencyjny bada, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian wpisów zawartych w ewidencji zgodnie z żądaniem.

W ocenie sądu, organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły i oceniły materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Zarzut naruszenia wskazanych przepisów oraz art. 9 i art. 11 k.p.a. jest więc nieuzasadniony.

W świetle powyższego bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Zaskarżona decyzja odpowiada też wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie zachodzą podstawy do jej uchylenia. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym został zawarty w skardze, a organ nie wyraził sprzeciwu w tym zakresie.