Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 594/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 29 § 1, art. 33, art. 34 pkt 1 i 2, 34 § 2 i § 4, i 59 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 742/10 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi we W.; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz M. B. 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne.

Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że Dyrektor Izby Celnej we W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M. B., na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej we W.. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych skarżącego, doręczając mu jednocześnie odpisy zawiadomień wraz z tytułami wykonawczymi.

Pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji podnosząc, zarzut wykonania w całości obowiązku i zarzut przedawnienia W załączeniu skarżący przesłał m.in. kopie dowodów wpłat na zaległości oraz zestawienia wpłat na poszczególne decyzje objęte postępowaniem egzekucyjnym. W dniu 29 grudnia 2009 r. skarżący przesłał organowi egzekucyjnemu dodatkowo kopie wydruków rozliczenia dokonanych wpłat oraz kserokopię pisma Izby Celnej we W. z dnia 22 grudnia 2004 r.

Dyrektor Izby Celnej we W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. uznał zarzuty za niezasadne. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., po rozpatrzeniu zażalenia strony, Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wyjaśniając, że postępowanie zainicjowane zarzutami strony obejmowało badanie wystąpienia okoliczności z punktu widzenia art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229 poz.1954 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.e.a., tj. przedawnienia obowiązku i jego wykonania. Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał zarzut wykonania obowiązku za niezasadny, gdyż wszystkie dokonywane przez skarżącego wpłaty, w tym te, których kopie dowodów skarżący dołączył do zażalenia, zostały przez organ egzekucyjny uwzględniane i rozliczane, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej powoływanej jako Ordynacja podatkowa. Za niezasadny organ uznał także zarzut przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalając skargę na powyższe postanowienie nie zgodził się z przedstawionym przez skarżącego zarzutem niepoddania przez organ kontroli instancyjnej stanowiska wierzyciela odnośnie wykonania obowiązku podlegającego egzekucji. Podał, że jeżeli egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny może badać z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi uzyskanej w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie potwierdził tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględnienia zarzutu.

Sąd I instancji powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. II FSK 4/06 i uznał, że w tej sprawie zaistniała taka sama sytuacja, jak w sprawie, w której zapadła uchwała. Wierzycielem wyegzekwowanej należności był jednocześnie organ egzekucyjny, który wszczął postępowanie w sprawie przymusowego wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu, prawidłowo organ ten orzekając w pierwszej instancji w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, nie wydał odrębnego postanowienia o którym mowa w art. 33 u.p.e.a., wyrażając swe stanowisko w postanowieniu dotyczącym zarzutów. Takie postępowanie organu nie pozbawiło strony możliwości poddania stanowiska wierzyciela kontroli w trybie nadzoru. Stanowisko to zostało zweryfikowane przez organ drugiej instancji przy rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W.. Sąd podkreślił przy tym, że odnośnie wykonania obowiązku przez stronę, stanowisko wierzyciela jest dla organów egzekucyjnych wiążące.

Dodatkowo Sąd podał, że zarzutem skarżącego było wykonanie obowiązku podlegającego egzekucji, które według oświadczenia strony dokonane zostało jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Tymczasem, w świetle dotychczasowego orzecznictwa jest bezsporne, że takie okoliczności nie mogą stanowić podstawy zarzutu egzekucyjnego. Wykonanie obowiązku może być przedmiotem zarzutu z art. 33 u.p.e.a. jedynie w sytuacji, gdy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a.

U podstaw wyroku powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a.

II

M. B. zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez sąd, iż organy administracji publicznej naruszyły art. 33 u.p.e.a. w związku z art. 34 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez brak weryfikacji stanowiska wierzyciela w sprawie wykonania obowiązku, a w konsekwencji art. 34 § 4 i 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo wykonania obowiązku przez skarżącego;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 33 pkt. 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a. polegające na przyjęciu przez skład orzekający w sprawie, że zarzut wykonania obowiązku może być przedmiotem zarzutu zgodnie z art. 33 u.p.e.a. jedynie w sytuacji, gdy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodził, że organ odwoławczy jest zobligowany do weryfikacji stanowiska wierzyciela, co do wykonania obowiązku, pomimo brzmienia art. 34 § 1 u.p.e.a., którego wykładni nie można dokonywać w oderwaniu od art. 34 § 2 przywołanego unormowania, stanowiącego o poddaniu stanowiska wierzyciela kontroli instancyjnej, a co za tym idzie sądowoadministracyjnej.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że zarzut wykonania obowiązku zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. może być podnoszony jedynie w sytuacji, gdy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wydaniu tego tytułu. W doktrynie i orzecznictwie administracyjnym przeważa bowiem pogląd, iż w sytuacji wykonania obowiązku organ egzekucyjny będzie niekiedy "zmuszony" do zajęcia się merytoryczną stroną zobowiązań chociaż art. 29 § 1 u.p.e.a. zabrania organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku.

III

Na rozprawie pełnomocnik organu domagał się oddalenia skargi kasacyjnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, iż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. W ramach wskazanej podstawy kasacyjnej, strona skarżąca wobec wyroku Sądu I instancji sformułowała zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w powiązaniu z art. 33 w związku z art. 34 pkt 1 i 2 oraz art. 34 § 4 i 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 33 pkt. 1 i art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Spośród powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznał zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepis określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10).

Z powyższego wynika, że uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego i realizuje istotne funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

W tym kontekście, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania się na poglądy doktryny i (lub) judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu (zrelacjonowania) przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09). Podkreśla się również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Jeżeli bowiem skarżący dowodząc swoich racji wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, to sąd powinien uczynić ją przedmiotem weryfikacji, dając temu stosowny wyraz w dostatecznie szczegółowym uzasadnieniu obejmującym istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego. Jej zaniechanie stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny I instancji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1832/09 oraz wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).

Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy sąd I instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09).

Konfrontując treść art. 141 § 4 p.p.s.a oraz wskazany kierunek jego wykładni i konsekwencje jego obowiązywania z treścią uzasadnianie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, stwierdzić należy, że uzasadnienie to nie spełnia określonych tym przepisem warunków brzegowych uznania go za prawidłowe.

W tym względzie podkreślenia wymaga w szczególności to, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie wskazał i nie wyjaśnił jakie konkretnie fakty przyjął za podstawę wyrokowania w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. wydane w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. W postępowaniu egzekucyjnym postawione zostały zarzuty wykonania obowiązku oraz przedawnienia obowiązku, a w skardze do Sądu I instancji zaś - abstrahując od obowiązywania w postępowaniu przed nim zasady oficjalności - wadliwości zaskarżonego postanowienia strona skarżąca upatrywała w braku weryfikacji zawartego w nim stanowiska odnośnie wykonania tego obowiązku. Tymczasem, bez odwołania się do jakichkolwiek elementów stanu faktycznego, które stanowić powinny podstawę wyrokowania w sprawie, w konsekwencji w oderwaniu od nich, Sąd I instancji rozpoznając skargę na postanowienie wydane w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, zaskarżonym wyrokiem skargę tę oddalił. Orzekając we wskazany sposób, Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do istoty rozpoznawanej sprawy.

Motywy wydanego orzeczenia oraz przesłanki, którymi kierował się Sąd I instancji formułując pogląd, że zaskarżone postanowienie nie jest niezgodne z prawem, nie są przy tym w ogóle jasne, ani zrozumiałe. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku - stanowiącego integralną części rozstrzygnięcia sądowego - prowadzi do wniosku, że nie realizuje ono wskazanych wyżej jego funkcji, tj. funkcji perswazyjnej oraz funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

W warstwie argumentacyjnej uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji zasadniczo ograniczył się do przywołania przepisów art. 29 § 1 i art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ich normatywnej treści nie odniósł jednak do jakiegokolwiek elementu stanu faktycznego, albowiem jak wyżej już podkreślono, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie były eksponowane żadne elementy stanu faktycznego przejęte za podstawę wyrokowania w sprawie.

Z pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia nie sposób przede wszystkim wywieść, czy w ocenie Sądu I instancji przedmiotem zarzutu było wykonanie obowiązku, czy też nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym (poza zakresem zainteresowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na związanie skargą kasacyjną pozostaje zarzut przedawnienia). Z postanowień organów egzekucyjnych obydwu instancji wynika, iż przyjęły one, że skarżący podniósł zarzut wykonania w całości obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazuje na to również treść zarzutu jak i dokumenty dołączone do niego, a potem uzupełnione jeszcze przez skarżącego o kopie wydruków rozliczenia dokonanych wpłat.

Nie budziło zatem wątpliwości organu egzekucyjnego, że zarzut został oparty na pierwszej z przesłanek, o których mowa w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- wykonaniu w całości lub w części obowiązku. W korelacji z tym przepisem pozostaje art. 59 § 1 pkt 1 omawianej ustawy stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Wykonanie obowiązku, czy też inaczej rzecz ujmując badanie tej przesłanki przez organ egzekucyjny nie pozostaje w żadnym związku z wprowadzonym w art. 29 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakazem badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W świetle zacytowanego już art. 59 § 1 pkt 1 omawianej ustawy nie powinno być także sporne, że skuteczną przesłanką uznania zarzutu wykonania obowiązku jest jego wykonanie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Tymczasem Sąd I instancji cytując pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia "20 marca 2008 r." przyjął, jak należy domniemywać, iż w tej sprawie przedmiotem zarzutu było nieistnienie obowiązku czy też inaczej rzecz ujmując brak jego wymagalności. W powołanym bowiem przez Sąd I instancji wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II FSK 172/07 rozważał dopuszczalność badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji administracyjnych stanowiących podstawę ich wystawienia. I to właśnie w takim stanie faktycznym i prawnym Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku jak i w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1418/97 wyraził pogląd, że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 u.p.e.a. przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a. Istotą przywołanej normy prawnej jest to, by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej.

Pogląd wyrażony w powołanych wyrokach, z którym Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni się zgadza, nie odnosi się do przesłanki wykonania obowiązku, jako podstawy zgłoszonego zarzutu, lecz do przesłanki nieistnienia obowiązku. Przedwczesnym byłoby jednak uznanie, iż Sąd I instancji błędnie wyłożył i wskutek tego niewłaściwie zastosował art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 59 § 1 pkt 1 tej ustawy w sytuacji, w której w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd nie zajął jednoznacznego stanowiska jaki stan faktyczny sprawy przyjął za podstawę wyrokowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wykazywał, iż w jego ocenie, mimo braku podstaw do wydania odrębnego postanowienia obejmującego stanowisko wierzyciela, w sytuacji gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam organ, obowiązkiem organu odwoławczego rozpoznającego zażalenie na postanowienie w przedmiocie zarzutów, jest weryfikacja stanowiska wierzyciela.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że również w tym zakresie uzasadnienie wyroku nie jest jasne ani konsekwentne. Sąd I instancji z jednej strony podniósł bowiem, że stanowisko to stanowiło przedmiot weryfikacji organu wyższego stopnia, z drugiej zaś, że "stanowisko wierzyciela jest dla organów egzekucyjnych wiążące".

Ponadto, uwzględniając układ procesowy, w którym doszło do wydania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. – organ egzekucyjny (Dyrektor Izby Celnej we W.) był jednocześnie wierzycielem egzekwowanej wierzytelności – Sąd I instancji uznał, że w tej sprawie zastosowanie ma uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, w której przyjęto, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym należy uznać za bezprzedmiotowe. Uchwała ta, co wynika z zacytowanej jej treści zapadła w innym stanie faktycznym. Nie negując możliwości przeniesienia poglądu zaprezentowanego w tej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jedynie, że nie można było przyjąć wprost, iż uchwała ta ma zastosowanie w tej sprawie.

Wadliwość uzasadnienia kontrolowanego wyroku w stopniu uniemożliwiającym jego kontrolę instancyjną czyni przedwczesnymi pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.