Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 735/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 92a
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr 0401-IOA.4802.35.2024.8 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2024r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wydał decyzję, którą nałożył na podmiot Usługi Transportowe D. N. ("Skarżący", "Strona") karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY".

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że [...] września 2022r. na drodze krajowej [...] w miejscowości M., funkcjonariusze służby celno-skarbowej poddali kontroli drogowej pojazd silnikowy marki [...] wraz z przyczepą marki [...], którym kierował A. B., wykonujący krajowy transport drogowy w imieniu Strony. Kontrolujący stwierdzili wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w art. 24 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699, ze zm., dalej: "ustawa o odpadach"). Na powyższą okoliczność sporządzono protokół kontroli drogowej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden po przeczytaniu i podpisaniu przekazano kierowcy. Do sporządzonego protokołu z kontroli drogowej, nie wniesiono żadnych zastrzeżeń. Na podstawie zeznań świadka (protokół przesłuchania z [...] kwietnia 2024 r.) nie znaleziono podstaw do umorzenia postępowania. Świadek stwierdził min., że w chwili załadunku towaru tablica z napisem "ODPADY" była umieszczona z przodu samochodu i była otwarta. Tablica ta została wyprodukowana tak, aby była odporna na warunki atmosferyczne, jednak w dniu kontroli zatrzaski mocujące tablicę oderwały się, co spowodowało zamknięcie tablicy, a napis "ODPADY" był niewidoczny; usterka spowodowana była siłą wiatru. Odpowiadając na pytanie o warunki pogodowe panujące w dniu kontroli wskazał, że "nie pamiętam, jednak spoglądając na okazane mi zdjęcia zamieszczone w przedmiotowym protokole z kontroli, tego dnia warunki drogowe były bardzo dobre". Ponadto świadek potwierdził, że w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli pojazd nie był oznakowany zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska w Sprawie Szczegółowych Wymagań dla Transportu Odpadów z dnia 7 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1742). Dowód w postaci protokołu przesłuchania świadka został przyjęty jako dowód w całości.

Organ wskazał, że nie kwestionuje iż tablica w chwili załadunku była otwarta, lecz postępowanie dotyczy kwestii nieprawidłowego oznakowania pojazdu przewożącego odpady stwierdzonego w chwili kontroli. Samo posiadanie tablicy w pojeździe nie wypełnia obowiązku prawidłowego oznakowania pojazdu przewożącego ładunek w postaci odpadów. Organ podkreślił, że z przywołanych regulacji rozporządzenia wynika, że napis "ODPADY" powinien być widoczny. W niniejszej sprawie pojazd przewoźnika nie był w taki sposób oznakowany, co z resztą potwierdził sam Skarżący podnosząc, że kierowca przez niedopatrzenie nie otworzył tablicy. Jednocześnie niedopatrzenie nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w przepisie art. 92c ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 180, ze zm., dalej: "u.t.d."). Na przewoźniku spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu przewozu. Jak wynika z treści ust. 4 § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, oznakowanie środków transportu odpadów, powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne, w związku z powyższym fakt, posiadania tablicy "ODPADY" nie jest wystarczający.

Odpowiadając na zarzut, że pominięto ocenę dokumentacji uzyskanej od producenta, która potwierdza, że tablica z napisem "ODPADY" wyposażona jest w mechanizm oparty na zawiasach, że została nabyta w ramach dystrybucji prowadzonej przez profesjonalny podmiot i jest wyrobem certyfikowanym, co skutkowało bezpodstawnym przejęciem o niedochowaniu należytej staranności w zakresie prawidłowego wyposażenia pojazdu, organ wskazał, że na żadnym etapie postępowania nie było kwestionowane posiadanie przez Stronę tablicy z napisem "ODPADY" zakupionej z certyfikatem i spełniającej określone normy. W toku postępowania ustalono natomiast, że tablica wykorzystana w trakcie przedmiotowego transportu była uszkodzona. Kierowca kontrolowanego transportu do protokołu przesłuchania świadka zeznał, że zatrzaski mocujące tablicę oderwały się, co spowodowało zamknięcie tablicy, przez co napis "ODPDY" był niewidoczny. W związku z powyższym pojazd przewożący odpady nie posiadał wymaganego prawidłowego oznakowania z napisem "ODPADY".

Dyrektor stwierdził, że organ pierwszej Instancji ustalił stan faktyczny sprawy prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody a uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Organ podkreślił, że jednym z najważniejszych dowodów w sprawie jest protokół z kontroli drogowej z [...] września 2022r., którego treść nie budzi wątpliwości co do przebiegu stanu faktycznego sprawy oraz istnienia jasno określonych przesłanek, świadczących o naruszeniu przepisów u.t.d. Protokół kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu bezsprzecznie wynika, że w chwili przeprowadzania kontroli, pojazd nie posiadał wymaganego oznaczenia tablicą "ODPADY" i tylko w tym zakresie prowadzone było przedmiotowe postępowanie.

Organ wskazał też na art. 92c u.t.d. podkreślając, że okoliczności w nim wskazane powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które mają uwalniać go od odpowiedzialności za stwierdzone wykroczenia kierowcy pojazdu. Nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym posługuje się przedsiębiorca przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest wynikiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przedsiębiorca nie ma wpływu, wyłączenie odpowiedzialności tego przedsiębiorcy nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. Skarżący, jako profesjonalista świadczący usługi przewozu rzeczy, powinien przed rozpoczęciem przewozu upewnić się czy środek transportu został oznakowany właściwe oraz czy oznakowanie pojazdu zostało na nim umieszczone (otwarte) w sposób trwały, czego wymagają przecież przepisy prawa. Podobnej kontroli pojazd powinien być poddany po każdej przerwie, czy postoju w trakcie przewozu. Są to podstawowe obowiązki przewoźnika. Skoro Skarżący działając przez upoważnioną osobę, czy to przez swojego kierowcę, nie dołożył należytej staranności przy przygotowaniu środka transportu służącego do przewozu odpadów, to nie można mówić o braku odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a przede wszystkim nie można w niniejszej sprawie twierdzić, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Zdaniem organu z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wykazania, by Skarżący nie miał wpływu na brak oznaczenia pojazdu. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i jej nadzorowania, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Tym samym Strona, jako profesjonalista świadczący usługi przewozu rzeczy, powinna należycie zadbać oto, aby kierowcy zamieszczali czy otwierali tablicę "ODPADY" i aby oznakowanie środka transportu odpadów było czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne, co jest wymagane rozporządzeniem w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.

Odnosząc się do argumentacji dotyczącej złych warunków atmosferycznych (silny wiatr), które skutkował zamknięciem tablicy, organ stwierdził, że z treści rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów wynika, iż oznakowanie pojazdu ma być odporne na warunki atmosferyczne. W przedmiotowym przypadku zamontowano składaną tablicę, której zamknięcie spowodować może już poruszanie się pojazdu. Bezsprzecznie tablica była zamknięta w momencie kontroli, co oznacza, że oznaczenie pojazdu było wadliwe. Ponadto, kierowca oglądając okazane mu zdjęcia z kontroli, zeznał, że "tego dnia warunki drogowe były bardzo dobre". W związku z powyższym powoływanie się na złą pogodę nie może stanowić przesłanki egzoneracyjnej odpowiedzialności przewoźnika.

W ocenie organu odwoławczego również zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 189f k.p.a., a także art. 189e, art. 189a § 2 pkt 1 -3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. przez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.o.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), jest nieuprawniony.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie także poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie także poprzedzającej ją decyzji. Zarzucono naruszenie:

1. art. 1, art. 77 §1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 140 k.p.a. przez nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy co było skutkiem:

a) pominięcia w ocenie niekwestionowanych przez organy obu instancji zeznań świadka A. B., w części, w której świadek potwierdził, że zamknięcie tablicy w chwili kontroli było skutkiem uszkodzenia zawiasów i mechanizmu mocującego tablicy z napisem "ODPADY" a także tego, że do tego uszkodzenia doszło podczas przejazdu do miejsca kontroli, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że tablica nie była uszkodzona względnie, że Skarżący mógł zapobiec uszkodzeniu,

b) pominięcia w ocenie złożonej do akt dokumentacji producenta tablicy, która potwierdzała, że przedmiotowa tablica wyposażona jest w mechanizm oparty na zawiasach, została nabyta w ramach dystrybucji prowadzonej przez podmiot profesjonalny i jest wyrobem certyfikowanym, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że Skarżący nie dochował należytej staranności w zakresie wyposażenia pojazdu w odpowiednią instalację;

c) pominięcia w ocenie niekwestionowanych przez organy obu instancji stanowiska Skarżącego zawartego w pismach procesowych, w której wskazał on, że doszło do uszkodzenia tablicy z napisem "ODPADY" a także tego, że do tego uszkodzenia doszło podczas przejazdu do miejsca kontroli, a więc w sytuacji w której kierowca nie miał możliwości przeciwdziałania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że tablica nie była uszkodzona względnie, że Skarżący mógł zapobiec uszkodzeniu;

d) pominięcia w ocenie niekwestionowanego przez organy obu instancji stanowiska Strony, w której Skarżący wskazał, że w prowadzonym przez stronę przedsiębiorstwie istnieją procedury przewidujące obowiązek każdorazowej weryfikacji stanu pojazdu oraz naczepy na każdym postoju przez kierowcę oraz, że w przedmiotowej sprawie kierowca wypełnił ten obowiązek, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że Skarżący nie dochował należytej staranności w zakresie prawidłowego oznakowania pojazdu i nie ma przesłanek do stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

2. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez rażące przekroczenie swobodnej oceny dowodów przy ocenie dowodu z protokołu kontroli z [...] września 2022 r. i sprzeczne z zasadami logiki uznanie, że załączników do tego protokołu – dokumentacji fotograficznej wynika, że:

a) zatrzaski i mechanizm mocujący nie są uszkodzone, podczas gdy fakt ten nie wynika obiektywnie z tej fotografii, ponieważ stan zatrzasków i mechanizmu mocującego nie jest widoczny w a skutek tego bezpodstawne przyjęcie, że do uszkodzenia nie doszło tablicy nie doszło i niezasadne zaniechanie umorzenia postępowania o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej;

b) do uszkodzenia i zamknięcia tablicy nie doszło w wyniku pędu wiatru podczas jazdy, ponieważ warunki atmosferyczne były tego dnia dobre, podczas gdy ani protokół, ani dołączona do niego dokumentacja fotograficzna nie odnosi się do kwestii wiatru a tym bardziej do jego siły podczas jazdy, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że do zamknięcia tablicy nie doszło z przyczyn niezależnych od Strony i niezasadne zaniechanie umorzenia postępowania o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej;

3. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez rażące przekroczenie swobodnej oceny dowodów przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i sprzeczne z zasadami logiki nieustalenie, że skoro tablica została otwarta przez kierowcę w chwili załadunku pojazdu i nie mogła być przez kierowcę zamykana podczas ruchu pojazdu, oraz, że do jej otwarcia doszło w trakcie jazdy na odcinku bezpośrednio poprzedzającym kontrolę z przyczyn niezależnych od kierowcy, który nie mógł temu przeciwdziałać, co skutkowało bezpodstawnym przejęciem, że Skarżący nie dochował należytej staranności w zakresie prawidłowego oznakowania pojazdu i w sprawie nie ma przesłanek do stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

4. art. 7a §1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, dalej: "PP") przez zaniechanie przyjaznej przedsiębiorcy interpretacji przepisów prawa - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189d k.p.a., art 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. i nieuznanie, że uszkodzenie mechanizmu mocującego tablicy i jej złożenie w wyniku działania siły wiatru – pędu powietrza podczas przejazdu, stanowi podstawę do umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej względnie, że stanowi przesłankę odstąpienia od jej nałożenia, podczas gdy w sprawie nie występowały sporne interesy stron ani interesy osób trzecich, na które wynik postępowania miał bezpośredni wpływ, co skutkowało niezasadnym nałożeniem na Skarżącego administracyjnej kary pieniężnej;

5. art. 81 a §1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 10 ust 1 i 2 PP przez zaniechanie przyjaznego przedsiębiorcy rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie w zakresie ustalenia faktu uszkodzenia tablicy z napisem "ODPADY", że do tego uszkodzenia doszło w trakcie ruchu pojazdu, czego skutkiem było jej złożenie w wyniku działania siły wiatru – pędu powietrza podczas przejazdu, podczas gdy w zebranym materiale brak było jakichkolwiek dowodów przeciwnych, co skutkowało nieuzasadnionym uznaniem, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za naruszenie i wymierzenie kary pieniężnej;

6. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. i art 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a. przez arbitralne zakwestionowanie przez organ odwoławczy twierdzeń Skarżącego o tym, że do przedmiotowego naruszenia doszło z przyczyn od niego niezależnych, tj. uszkodzenia tablicy podczas jazdy kontrolowanego pojazdu, czego skutkiem było jej złożenie w wyniku działania siły wiatru – pędu powietrza podczas przejazdu, bez wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ tym twierdzeniom Skarżącego odmówił wiarygodności oraz bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia w przedmiocie wystąpienia w sprawie przesłanek stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. pomimo wniosku i aktywności dowodowej Skarżącego, które to uchybienie skutkowało nieuzasadnionym uznaniem, że Skarżący ponosił odpowiedzialność za przedmiotowe naruszenie, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające prowadzi do logicznego wniosku, że do naruszenia doszło z przyczyn niezależnych od Strony ani osoby, którą się posługiwał i że niezależnie od ich zachowania doszłoby do naruszenia oraz naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania;

7. art. 107 § 3 i art. 6, 8 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, w szczególności z uwagi na niezwarcie uzasadnienia postawy prawnej i faktycznej nieuwzględnienia wniosku skarżącego o odstąpienie od nałożenia kar w oparciu o art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

8. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

a w konsekwencji powyższych uchybień, zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj.:

9. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez niezastosowanie i nieumorzenie postępowania, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy z przewozem nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć i którym nie mógł zapobiec.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2022 r. w miejscowości M. dokonano kontroli drogowej pojazdu silnikowego marki [...] wraz z przyczepą, którym kierował A. B.. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono wykonywanie transportu bez oznakowania środka transportu tablicą z napisem "ODPADY". Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole z kontroli drogowej z dnia [...] września 2021 r. (k. 2-3 akt adm.).

W myśl art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach stanowi, że środki transportu odpadów są oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. Stosownie do § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów z dnia 7 października 2016r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (dalej: "rozporządzenie"), środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm (ust. 1). Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie: 1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości; 2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm (ust. 2). Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni (ust. 3). Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (ust. 4).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 do 40.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7). W myśl lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.

Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że transport odpadów może być wykonywany tylko środkami transportu odpowiednio oznakowanymi. Zespoły pojazdów, którymi przewożone są odpady powinny być oznakowane tablicą koloru białego o wskazanych w przepisach wymiarach, na której jest umieszczony napis "ODPADY", naniesiony wielkimi literami koloru czarnego. Tablica powinna być umieszczona w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Opisane oznakowanie powinno być czytelne i trwałe oraz odporne na warunki atmosferyczne.

Z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego wynika, że zespół pojazdów podczas kontroli nie był oznakowany tablicą wymaganą przy przewozie odpadów, tj. tablicą z napisem "ODPADY". Zatem, co nie jest kwestionowane przez Stronę, transport był wykonywany z naruszeniem przepisów art. 24 ust. 6 ustawy o odpadach i przepisów rozporządzenia. W konsekwencji organ zasadnie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 oraz i lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W skardze Strona nie neguje, że podczas kontroli zespół pojazdów nie był oznakowany tablicą z napisem "ODPADY", twierdzi jednak, że z uwagi na warunki atmosferyczne (silny wiatr) doszło do uszkodzenia zawiasów mechanizmu blokującego tablicy w wyniku czego nastąpiło jej samoczynne złożenie. Powyższe w ocenie Skarżącego obligowało organ do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. względnie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W tym kontekście podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postepowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W ocenie Sądu powyższe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., można byłoby mówić w sytuacji, gdyby organ wydał decyzję bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydał decyzję bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie, pominął przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, albo prowadził je w sposób niepozwalający na ustalenie stanu faktycznego danej sprawy. Taka sytuacja nie miała jedna miejsca w niemniejszej sprawie. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, uwzględnił wnioski Strony, przesłuchał kierowcę pojazdu i włączył do materiału dowodowego dokumenty przedłożonego przez Skarżącego (dokumentacja uzyskana od producenta tablicy). W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że wbrew zarzutom skargi, organ nie pominął żadnego z dowodów, ocenił je a fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwaniami Skarżącego, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Okoliczność, posiadania stosownego oznakowania w momencie rozpoczęcia transportu oraz posługiwania się certyfikowaną tablicą (wyposażoną w mechanizm oparty na zawiasach) nie zmienia faktu, że w momencie zatrzymania przez funkcjonariuszy pojazdu nie był on prawidłowo oznakowany. Zdaniem Sądu stan faktyczny ustalono prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Dokonana w zaskarżonej decyzji (jak i w decyzji organu pierwszej instancji) ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa oraz wskazaniem, które dowody mają istotne znaczenie dla sprawy i dlaczego. Nie doszło więc również do naruszenia art. 107 § 3, art. 6, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. Organom nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorcy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (jak i decyzji organu pierwszej instancji) wynika jasno, że organy nie miały wątpliwości co do stanu faktycznego, przyjmując dowody z których bezsprzecznie wynika, że podczas kontroli drogowej stwierdzono naruszenie, którego konsekwencją było wydanie decyzji administracyjnej wymierzającej karę pieniężną z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego bez oznakowania środka transportu tablicą "ODPADY". Dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie wskazują, że w chwili kontroli drogowej oznaczenia pojazdu tablicą "ODPADY" było wadliwe i tego faktu Strona nie kwestionuje. Nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna związana jest z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, które w niniejszej sprawie bezspornie miało miejsce.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem przewoźnik jest zwolniony z odpowiedzialności, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Sąd zauważa, że obie okoliczności wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. muszą wystąpić łącznie, na co wskazuje spójnik "a", tzn. "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia", a zarazem "naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". Konieczność wystąpienia obu przesłanek - dla uwolnienia od odpowiedzialności - jest akceptowana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., II GSK 1025/20).

Rację ma organ, że Skarżący jako profesjonalista świadczący usługi transportowe powinien przed rozpoczęciem przewozu upewnić się, czy właściwe oznaczenie pojazdu zostało na nim umieszczone w sposób trwały bądź powinien to uczynić kierowca wykonujący przewóz. Podobnej kontroli pojazd powinien być poddany po każdej przerwie, czy postoju w trakcie przewozu. Warunki atmosferyczne czy też "wiatr generowany przez pęd powietrza w czasie jazdy pojazdu" , na które powołuje się Strona, nie może wyłączać jej odpowiedzialności z tytułu stwierdzonego podczas kontroli naruszenie prawa, gdyż nie stanowi okoliczności nadzwyczajnej, na którą przewoźnik nie miał wpływu, a zarazem której nie mógł przewidzieć. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2021 r., II GSK 1189/18, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Organ przy tym przyjął jako wiarygodne zeznania kierowcy w zakresie okoliczności, prawidłowego oznakowany pojazdu w momencie rozpoczęcia transportu. Bezsprzecznie jednak podczas kontroli drogowej stwierdzono brak otwartej tablicy z napisem "ODPADY", co zostało udokumentowane w protokole kontroli drogowej podpisanym przez kierowcę. Sam fakt wyposażeniu pojazdu w momencie rozpoczęcia transportu w stosowną tablicę i samoczynne zamknięcie się tej tablicy w trakcie jazdy nie może świadczyć o tym, że Skarżący dochował należytej staranności przy oznakowaniu pojazdu. Podkreślić należy, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2024r. sygn. akt II GSK 1095/24). Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem rygorystyczna z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia, oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie Sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność taką przyjmuje się też wyłączną winę osoby trzeciej, za której działania przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności. Za okoliczność taką nie można natomiast uznać zachowania pracownika przedsiębiorcy, którym posługuje się on przy realizacji danego zadania przewozowego, nawet gdyby było ono zawinione (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 280/16; wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3353/16). Zatem określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. Uzupełniając powyższe dodać należy jeszcze, że to do przedsiębiorcy należy inicjatywa dowodowa mająca dowieść, że w sprawie zaistniały okoliczności umożliwiające uwolnienie się od odpowiedzialności.

Wskazać też należy, że protokół kontroli będący w niniejszej sprawie podstawą do wymierzenia kary Skarżącemu jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. To, co zostało w nim urzędowo potwierdzone objęte jest więc domniemaniem zgodności z prawdą. Domniemanie to może zostać obalone skutkiem przeprowadzenia innych dowodów w toku postępowania administracyjnego. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż dowód z dokumentu urzędowego jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 440/14). Ponadto należy zauważyć - odwołując się w tym zakresie do treści art. 74 ust. 2 zdanie 2 ustawy o transporcie drogowym, że kontrolowanemu przysługuje prawo odmowy podpisania protokołu, jednakże w każdym przypadku odmowa złożenia podpisu przez kontrolowanego powinna być odnotowana w protokole ze wskazaniem jej przyczyny. Natomiast w sytuacji, gdy kontrolowany nie zgadza się z zawartą w protokole treścią winien wnieść zastrzeżenia (art. 74 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym). Zatem protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który podpisał go bez zastrzeżeń, nie korzystając z możliwości wniesienia uwag, co do treści stwierdzonych tam ustaleń. Stosownie do uczynionych powyżej uwag to strona skarżąca winna wykazać, że ustalenia zawarte w protokole kontroli nie oddają rzeczywistego stanu rzeczy.

Końcowo już podnieść należy, że nie może odnieść spodziewanego skutku zarzut naruszenia art. 189 fa, art. 189 f i art. 189d k.p.a. z powodu jego bezzasadności. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych w art. 189 a § 2 k.p.a. stanowi wystarczającą podstawę do wyłączenia przepisów Działu l\/a k.p.a., stanowiących ogólną regulację odnoszącą się do administracyjnych kar pieniężnych. Kluczowe znaczenie ma przy tym to, że nie jest wymagane, aby owe przepisy odrębne, mające szczegółowe zastosowanie w sprawach danego rodzaju, regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w dziale l\/a k.p.a. Zakres normowania w przepisach odrębnych nie musi więc pokrywać się z zakresem normowania w przepisach wskazanego działu k.p.a. (zob. wyroki NSA z: 28 września 2021 r. sygn. II GSK 717/21, z 9 stycznia 2024r. sygn. akt II GSK 732/23).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.