Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1006/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2009 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 grudnia 2005r. nr [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 1982r. ozn. [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji pn. Szpital na terenie położonym w P. w K. - działając na podstawie art.138 § 1 ust. 2 kpa w zw. z art.162 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzja z dnia [...] stycznia 1982r. utraciła ważność z mocy prawa z powodu utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z 23 czerwca 1977r. w sprawie zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego w zakresie dotyczącym miasta K. Ponadto nowelizacja z dniem 1 stycznia 1985r. art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane wyeliminowała z obrotu prawnego decyzje o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Dodatkowo wskazano, że kwestionowana decyzja została skonsumowana przez decyzję z dnia [...] marca 1983r. udzielającą pozwolenia na budowę szpitala na os. P.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 23 grudnia 2005r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 w związku z art. 162 § 1 pkt 1 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję całości i odmówiło stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 1982r.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że J. P. wniosła do Prezydenta Miasta K. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ostatecznej o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji pn. Szpital na terenie położonym w P. w K., a decyzja ta została wydana na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. i zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydenta m. K. z 23 czerwca 1977 r. W jej treści przywołano obowiązujący wówczas art. 21 ust. 4 ustawy z 1974r. Prawo budowlane stanowiący, iż decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyska lub utraci prawo do terenu lub w terminie 1 roku od dnia uzyskania decyzji nie wystąpi z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. W sprawie zostały wydane decyzje zatwierdzające plan realizacyjny pod względem urbanistycznym i architektonicznym oraz decyzja o pozwoleniu na budowę. J. P. została wywłaszczona z działek ewidencyjnych nr 1 i 2 obr. [...] jedn. ewid. [...], które sprzedała Skarbowi Państwa umowami Rep. A [...] i Rep. A. [...]. Działki te weszły w skład działek nr 3, nr 4 i nr 5, które umową darowizny przeszły na własność [...] Fundacji Promocji Zdrowia [...] w K.. Część działki nr 1 weszła w skład działki nr 6 stanowiącej własność Gminy K.. Była właścicielka wystąpiła do właściwych organów administracji rządowej o zwrot wywłaszczonych działek stanowiących obecnie część działek nr 3, 6, 4 i nr 5 jedn. ewid. [...]. Decyzją Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 2 marca 2001r. odmówiono ich zwrotu. Decyzja ta została utrzymana decyzją Wojewody [...] z dnia 9 marca 2001r. znak [...] i zaskarżona przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Postępowanie sądowe nie zostało zakończone, zaś wykonanie ostatecznej decyzji wstrzymane. Kolegium uznało, że ze względu na wpływ, jaki wynik niniejszego nadzwyczajnego postępowania mógłby wywrzeć na postępowanie o zwrocie skarżąca ma interes prawny w żądanym rozstrzygnięciu, a skutki prawne decyzji z [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji nadal istnieją w obrocie prawnym. Decyzja ta nigdy bowiem nie została uchylona ani zmieniona w trybie administracyjnym, nie straciła również ważności na podstawie art. 21 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. Dnia [...] marca 1983r. wydana została decyzja udzielająca pozwolenia na budowę dla projektowanej inwestycji. Kwestionowana decyzja została więc "skonsumowana", co nie oznacza jednakże automatycznie utraty jej ważności. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem utrata ważności decyzji nastąpiłaby w przypadku niewystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę, utraty lub niepozyskania terenu w ciągu jednego roku. Żadna z tych przesłanek nie została spełniona, a więc nie ma powodów do stwierdzenia utraty ważności omawianej decyzji i w konsekwencji bezprzedmiotowości decyzji. Tego zaś - obok sytuacji, gdy stwierdzenia wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony - wymaga przepis art. 162 § 1 kpa do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony odwołującej się w sprawie naruszenia art. 6 i 7 kpa, gdyż jego zdaniem Prezydent Miasta K. dołożył wiele starania dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego, uzupełniając w materiał dowodowy we wszelki dostępny sposób. Kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o możliwy do zgromadzenia po tak wielu latach materiał dowodowy i kwestia okoliczności faktycznych wydania jej w 1982r., późniejszych decyzji i oceny prawnej możliwości stwierdzenia jej wygaśnięcia zostały należycie udokumentowane.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. P. zarzucając jej niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przypomniała, że sprawa była rozpatrywana dwukrotnie. Skarżąca zwróciła także uwagę, że decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 20 lipca 1999r. przeniesiono pozwolenie na budowę [...] z dnia 31 marca 1983r. na rzecz nowego inwestora [...] Fundacji Promocji Zdrowia [...] w K. Zdaniem J. P. nastąpiło to z naruszeniem obowiązującego wówczas prawa, bowiem art. 40 Prawa budowlanego dopuszczał przeniesienie na inny podmiot jedynie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast nie było możliwości przeniesienia decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Decyzja ta uprawnia do uzyskania pozwolenia na budowę na określonych w niej warunkach. Dlatego też w razie zmiany tych warunków - dotyczących między innymi osoby inwestora - nie może się nią posługiwać inny podmiot.

W ocenie skarżącej aktualnie nie istnieją również i te uprawnienia, bowiem prawomocną decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. oznaczoną [...] Prezydent Miasta K. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] marca 1983r. udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji Szpital w osiedlu [...]. położony w dzielnicy [...], na rzecz Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. i przeniesionej w dniu 20 lipca 1999r. na nowego inwestora, tj. [...] Fundację Promocji Zdrowia [...] w K.. Równocześnie z Urzędu Miasta K. skarżąca otrzymała zawiadomienie z dnia 20 stycznia 2006r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla nieruchomości objętych decyzją, której wygaśnięcia odmawia Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z zawiadomienia wynika, że planowana jest na tych nieruchomościach nowa inwestycja. Zdaniem skarżącej prowadzi to do sytuacji, w której równocześnie w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie decyzje lokalizacyjne dotyczące tej samej nieruchomości.

W dalszej części skargi zarzucono, że organ II instancji w sposób niewystarczający i niezgodny z obowiązującymi przepisami odniósł się do zaskarżonych postanowień Prezydenta Miasta K. naruszających przepisy art. 26, 37 i 57 kpa. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie rozpatrzył również zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa, równocześnie samemu naruszając ten przepis przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i oraz ich ocenę prawną. Kolegium podniosło, że zarzut naruszenia art. 10 kpa jest bezzasadny, bowiem organ odwoławczy nie dokonywał żadnych czynności, o których należało powiadomić stronę, zaś o przekazaniu akt skarżąca została skutecznie powiadomiona.

Wyrokiem z dnia 10 września 2007r. sygn. akt II SA/Kr 383/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 grudnia 2005r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie ma podstaw, by stwierdzić wygaśnięcie decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji pn. Szpital na terenie położonym w [...]. w K.

W uzasadnieniu wyroku podano, że czym innym jest utrata z mocy prawa ważności decyzji, a czym innym jest jej bezprzedmiotowość. Utrata ważności decyzji powoduje, że zostaje ona wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym przestaje istnieć akt administracyjny, którego bezprzedmiotowość można by badać. Żeby móc orzekać o wygaśnięciu decyzji musi ona funkcjonować w obrocie prawnym. Skutkiem utraty ważności decyzji jest więc konieczność umorzenia postępowania o stwierdzenie jej wygaśnięcia. Tylko w stosunku do decyzji istniejącej i ważnej można badać, czy zachodzą przesłanki z art. 162 § 1 kpa. W sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji należy więc przede wszystkim ustalić, czy owa decyzja pozostaje w obrocie prawnym.

Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że przedmiotowa decyzja pozostaje w obrocie prawnym, jednak nie zgodził się z uzasadnieniem takiej oceny dokonanej przez Kolegium. Sąd wskazał, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji i utrata przez nią ważności z mocy prawa to dwa zupełnie różne zdarzenia procesowe. Decyzja nieważna nie może być bezprzedmiotowa, a co za tym idzie nie może wygasnąć, ponieważ w ogóle nie ma jej w obrocie prawnym. Bezprzedmiotowość nie wynika z nieważności decyzji, lecz ważność decyzji warunkuje badanie jej bezprzedmiotowości. Sam fakt, że "decyzja nie została uchylona ani zmieniona w trybie administracyjnym" nie jest równoznaczny z ustaleniem, że pozostaje ona w obrocie prawnym. Utrata ważności z mocy prawa następuje przecież niezależnie od jakichkolwiek rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym. Ponadto Kolegium całkowicie pominęło wskazane przez Prezydenta jako przyczyny utraty ważności decyzji: zmianę art. 21 ust. 4 Prawa budowlanego w 1985r. oraz utratę mocy przez plan zagospodarowania przestrzennego.

Kwestionując powyższy tok rozumowania, Sąd I instancji stwierdził, że uchybienia te nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem wnioski Kolegium były prawidłowe. Sąd podkreślił, że zmiana przepisów, które były podstawą decyzji z [...] stycznia 1982r. nie powoduje, że decyzje wydane w czasie ich obowiązywania tracą ważność, gdyż aby taki skutek nastąpił, musi istnieć przepis szczególny, który go wprowadzi, co w omawianym przypadku nie miało miejsca.

Sąd I instancji wskazał, że uzyskanie pozwolenia na budowę "konsumuje" decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, lecz nie powoduje jej nieważności ani bezprzedmiotowości. Decyzja ta była bowiem częścią procesu inwestycyjnego i z tego punktu widzenia jej skutki pozostają w mocy. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] słusznie odmówiło stwierdzenia jej wygaśnięcia.

Ponadto Sąd podkreślił, że nie można również mówić o zaistnieniu przesłanki, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 2 kpa. W treści przedmiotowej decyzji zastrzeżono, że traci ona ważność jeżeli inwestor nie uzyska prawa do terenu lub je utraci albo w ciągu jednego roku od dnia uzyskania decyzji nie wystąpi o pozwolenie na budowę. Nie są to jednak warunki w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 2 kpa. Zaistnienie takich okoliczności nie powoduje wygaśnięcia decyzji, lecz utratę przez nią ważności z mocy prawa tj. z mocy art. 21 ust. 4 prawa budowlanego z 1974 r., a ponadto w niniejszej sprawie żadna z wymienionych okoliczności nie nastąpiła.

Sąd I instancji podniósł, że kwestia prawidłowości przeniesienia pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o wygaśnięciu decyzji ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji. Na rozpatrywaną sprawę nie miał również wpływu fakt wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1983r. Okoliczności te nie mają związku z oceną, czy decyzja z dnia [...] stycznia 1982r. stała się bezprzedmiotowa. Ani Sąd, ani organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie musiały więc odnosić się do zarzutów strony skarżącej dotyczących tych kwestii. Wbrew stanowisku skarżącej nie ma żadnych przeszkód, by istniała więcej niż jedna decyzja lokalizacyjna dla tej samej nieruchomości. Naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw nie ma wpływu na wynik sprawy, a co za tym idzie nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi.

Odnośnie zarzutów dotyczących "niewystarczającego i niezgodnego z obowiązującymi przepisami odniesienia się do zaskarżonych postanowień Prezydenta Miasta K.", Sąd uznał, że wskazane w odwołaniu postanowienia nie miały na jej treść żadnego wpływu oraz że nie doszło do naruszenia art. 26, 37 i 57 kpa, ponieważ przy jej wydaniu przepisy te w ogóle nie miały zastosowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. P., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 48 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie odmówiło stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 1982r.;

2) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności zastrzeżonych w treści przedmiotowej decyzji wynikających z tego przepisu prawa;

3) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 65 ust. 1 pkt 1 oraz art. 65 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że nie ma żadnych przeszkód, by istniała więcej niż jedna decyzja lokalizacyjna dla tej samej nieruchomości;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewzięcie pod uwagę przez Sąd faktów powszechnie znanych i znanych Sądowi z urzędu, istotnych dla podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa poprzez przyjęcie, że decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. nie naruszyły prawa materialnego - art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 7, 10 § 1, 57, 77 kpa oraz poprzez nieuwzględnienie naruszenia przez decyzje obydwu organów art. 6 i art. 162 § 1 pkt 1 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009r. sygn. akt II OSK 659/08 uchylił zaskarżony wyrok, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. P. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

NSA uznał, że skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy, chociaż większość jej zarzutów nie była trafna. Zdaniem NSA nie był zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.106 § 4 ppsa, a także przepisu art. 145 § 1 pkt1 c w zw. z art. 6, 7,10 §1, 57 i 77 kpa. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie pominął rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyraził swoje stanowisko, co do wpływu przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę i stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, a także toczącego się postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, na ocenę bezprzedmiotowości omawianej decyzji. Odniósł się także do pozostałych zarzutów skarżącej, trafnie nie dopatrując się naruszenia przez organy administracyjne przepisów art. 7, 10 §1, 57 i 77 kpa.

W ocenie NSA nie były także trafne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 48 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisu art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ani tez przepisu art. 65 ust. 1 pkt 1 oraz art. 65 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niezastosowanie. Sąd I instancji nie stosował przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy przepisu art. 48 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (utraciła moc prawną z dniem 1 stycznia 2004r.), ani też art. przepisu art. 65 ust. 1 pkt 1 oraz art. 65 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie miał podstaw prawnych, aby przy stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy rozważać wskazane regulacje.

NSA stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot nie dawało podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji lokalizacyjnej z [...] stycznia 1982r., ponieważ w dalszym ciągu decyzja o pozwoleniu na budowę, w której zmienił się inwestor na skutek przeniesienia decyzji z dnia [...] kwietnia 1983r. na rzecz innego podmiotu, pozostawała decyzją wydaną w oparciu o decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji pod nazwą Szpital w [...] z 1982r., a nie w oparciu o decyzję lokalizacyjną wydaną na rzecz innego wnioskodawcy, który następnie uzyskał pozwolenie na budowę na tym samym obszarze. Nie ulega także wątpliwości, co trafnie wskazał Sąd I instancji, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] stycznia 1982r. pozostaje w obrocie prawnym, ponieważ nie utraciła ważności w świetle art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. NSA przyznał też, że sam fakt zmiany przepisów czy utraty mocy obowiązującej przepisów, na podstawie których wydano decyzję nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli nie nakazuje tego przepis prawa.

Jednak w ocenie NSA, mimo prawidłowości ustalenia przez Sąd I instancji, co do braku przepisów prawnych nakazujących wygaszenie decyzji lokalizacyjnej z 1982r., trafnym był zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji, akceptując decyzję organu odwoławczego o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, skoncentrował swoje rozważania na tym, czy przepisy prawa dają podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji i słusznie wskazał, że żaden przepis prawa nie dawał ku temu podstawy. Nie oznacza to jednak, że decyzja nie może być bezprzedmiotowa. Nie jest w sprawie sporna okoliczność, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1983r. została wygaszona i w obrocie prawnym pozostała przedmiotowa decyzja z 1982r. o lokalizacji szpitala w [...] K.. Na podstawie tej decyzji nie jest już możliwe uzyskanie pozwolenia na budowę. Chociaż Sąd I instancji wprost w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że obecnie inwestor nie mógłby już uzyskać pozwolenia na budowę na podstawie decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, to z tego wywodu nie wysnuł prawidłowych wniosków uznając, że okoliczności te nie mają znaczenia dla oceny bezprzedmiotowości w/w decyzji. Tymczasem skoro stwierdzono wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę i nie jest już możliwa w obecnym stanie faktycznym i prawnym realizacja tej decyzji lokalizacyjnej, bo na jej podstawie nie jest możliwe prowadzenie następnego etapu inwestycyjnego, czyli uzyskanie pozwolenia na budowę, to zdaniem NSA niewątpliwie zaistniała bezprzedmiotowość decyzji z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji. Jeśli wobec tego kwestia wygaśnięcia takiej decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, wówczas w przypadku jej bezprzedmiotowości, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, do stwierdzenia jej wygaśnięcia, jak wynika z treści art.162 § 1 pkt 1 kpa in fine, konieczne jest wykazanie, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony. Takich ustaleń w sprawie organy administracyjne nie poczyniły, a Sąd I instancji, dokonując kontroli zaskarżonych decyzji, powyższych okoliczności, także nie wziął pod uwagę, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego było wynikiem błędnego odczytania treści przepisu art.162 § 1 pkt 1 kpa, który w swej istocie ma charakter zarówno przepisu prawa procesowego jak i materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ppsa

Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazujący sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, należy również wskazać na treść art. 190 ppsa, zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie zarówno organy administracyjne, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sposób wadliwy odczytały treść art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony". Odczytanie przytoczonego przepisu zgodne z regułami wykładni przepisów prawa oraz ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do wniosku, że niezbędną przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej jest zaistnienie bezprzedmiotowości takiej decyzji, którą należy rozumieć jako "ustanie prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek" (J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996, s. 750-751)". Zatem ustalenie, czy dana decyzja stała się bezprzedmiotowa, powinno być pierwszym krokiem na drodze do rozstrzygnięcia, czy dopuszczalne jest stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 kpa. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie "niewątpliwie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością decyzji z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji", co w świetle powołanego wyżej art. 190 ppsa wiąże również Sąd orzekający w niniejszej sprawie i dokonujący oceny decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że zarówno Prezydent Miasta K. orzekający w I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie dokonały prawidłowej oceny decyzji o z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji w postaci szpitala, ponieważ Prezydent wadliwie przyjął, że decyzja ta "straciła ważność z mocy prawa", a SKO połączyło kwestię bezprzedmiotowości decyzji z utratą przez nią "ważności". W ocenie Sądu takie rozumienie kwestii bezprzedmiotowości decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie jej wygaśnięcia nie jest prawidłowe i niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto na wynik sprawy miało poprzestanie na ustaleniu przez organy administracji, że wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 1982r. nie nakazuje wprost żaden przepis prawa. Doprowadziło to do sytuacji, w której organy nie zbadały i nie ustaliły, czy stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie skarżącej. Ustalenia w tej kwestii powinny być poczynione, co jednoznacznie wynika z treści art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Jak wskazano wyżej pierwszą przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest ustalenie, czy zachodzi jej bezprzedmiotowość, jednak przytoczony przepis wyraźnie nakazuje zbadanie kolejnych przesłanek, czyli istnienia interesu społecznego lub interesu strony w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji. Skoro, jak przesądził NSA, w niniejszej sprawie "niewątpliwie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością decyzji z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji", to fakt, że organy obu instancji administracyjnych w ogóle nie badały, czy w przedmiotowej sprawie interes społeczny lub interes strony przemawia za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji należy uznać za naruszenie prawa materialnego (NSA w swoim uzasadnieniu stwierdza, że przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa ma również charakter przepisu prawa materialnego) oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższego należało uznać, że skarga J. P. zasługuje na uwzględnienie, a to wobec wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaistniałe wady skutkują koniecznością uchylenia również decyzji organu pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji powinny rozstrzygnąć kwestię stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z decyzji z dnia [...] stycznia 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji mając na względzie treść art. 162 § 1 pkt. 1 kpa, oraz powyższe stanowisko w zakresie bezprzedmiotowości tej decyzji i zbadać oraz rozstrzygnąć pominiętą przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia kwestię interesu społecznego oraz interesu strony w stwierdzeniu wygaśnięcia tej decyzji z zachowaniem wszystkich zasad regulujących postępowanie administracyjne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ppsa.