Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2051/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 519/14 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. M. na rzecz Prezesa Agencji Mienia Wojskowego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 maja 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 519/14 (dalej wyrok z 6 maja 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę D. M. (dalej zobowiązany albo skarżący) na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej Prezes WAM) z [...] listopada 2011 r., nr [...] (dalej zwane postanowieniem z [...] listopada 2011 r.), zapadłe w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy:

W dniu [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. (dalej Dyrektor WAM) wystosował do pełnomocnika D. M. upomnienie nr [...] wzywające do uregulowania należności w łącznej kwocie 1 293,78 zł. W/w upomnienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu [...] sierpnia 2011 r. Upomnienie zawierało pouczenie, że wskazane w nim należności należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia otrzymania na rachunek bankowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji w celu przymusowego ściągnięcia należności Agencji.

W związku z niedokonaniem przez zobowiązanego zapłaty kwoty wskazanej w w/w upomnieniu w dniu [...] września 2011 r., Dyrektor WAM działając jako wierzyciel wystawił w stosunku do skarżącego tytuł wykonawczy nr [...].

Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor WAM dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w Jednostce Wojskowej nr [...].

W dniu [...] września 2011 r. pełnomocnikowi skarżącego został doręczony odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2011 r. oraz odpis zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą z dnia [...] września 2011 r.

W dniu [...] października 2011 r. do organu egzekucyjnego Dyrektora WAM wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] października 2011 r. stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Dyrektor WAM odmówił uwzględnienia zarzutów.

Jednocześnie organ egzekucyjny odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu [...] października 2011 r.

W dniu [...] października 2011 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł do Prezesa WAM zażalenie na powyższe postanowienie wydane przez Dyrektora WAM.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., Prezes WAM utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wystawienia w stosunku do skarżącego tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2011 r. był art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 206, poz. 1367 ze zm., dalej zwaną także ustawą o zakwaterowaniu). Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżący mimo niezamieszkiwania w przydzielonym lokalu nie przekazał mieszkania do dyspozycji Agencji, a w lokalu tym nadal zamieszkuje jego była żona.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem zobowiązanego, że utracił on prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O., przy ul. T. [...] m. [...], powołując się na treść art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Prezesa WAM skarżący nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O., przy ul. T. [...] m. [...], tj. "ma prawo zajmować kwaterę", a decyzja podjęta przez niego o opuszczeniu wskazanego wyżej lokalu nie wynikała z faktu objęcia nowego stanowiska służbowego, lecz z powodów rodzinnych.

Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz.U. z 2005 r., nr 116, poz. 975 ze zm.) zwolnienie lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej i kwatery zastępczej następuje protokołem przyjęcia/zdania. Ponadto ust. 6 w/w § 18 stanowi, że po sporządzeniu protokołu przyjęcia/zdania przedstawiciel Agencji odbiera klucze od osoby zwalniającej lokal mieszkalny oraz oplombowuje drzwi wejściowe do lokalu, a z kolei z ust. 8 w/w § 18 wynika, że za datę zwolnienia lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej, kwatery zastępczej, kwatery internatowej i miejsca w internacie przyjmuje się dzień sporządzenia protokołu. Podkreślono, że powyższe warunki nie zostały przez skarżącego spełnione.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożono do WSA w dniu [...] sierpnia 2011 r. i zarzucono:

- obrazę przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przez uznanie, że osoba nie zajmująca lokalu i niezamieszkująca w nim w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za jego użytkowanie, a tym samym osobą zobowiązaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) i dopuszczalne jest prowadzenie przeciwko niej egzekucji administracyjnej.

- obrazę przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, nadanym przez art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 22 stycznia 2010r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektóry innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) w zw. z art. 20 ustawy zmieniającej, poprzez jego zastosowanie, pomimo:

1. wygaśnięcia decyzji Dyrektora WAM nr [...], stanowiącej tytuł skarżącego do spornego lokalu, a tym samym – utraty przez zobowiązanego uprawnienia do lokalu przed dniem wejścia w życie art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu nadanym ustawa zmieniającą;

2) niezaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu;

- obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, że "istnienie obowiązku", o którym mowa w tym przepisie, oznacza wyłącznie istnienie zobowiązania pieniężnego, nie zaistnienie obowiązku w odniesieniu do konkretnego zobowiązanego;

- obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, że egzekucja administracyjna może być prowadzona wówczas, gdy dotyczy ona obowiązku ogólnie mieszczącego się w kompetencji organu, nawet gdy w konkretnej sytuacji przedmiotem egzekucji są należności o charakterze odmiennym.

W konkluzji skarżący wniósł o:

- uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora WAM w całości,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych;

W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 9 maja 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 162/12 uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1457/12 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy - w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku z 6 maja 2014 r. WSA zwracając uwagę na wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1457/12 zauważył, że zdaniem NSA kluczowe dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy było ustalenie czy istniała podstawa prawna do wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, innymi słowy czy skarżący był zobowiązany do uiszczania opłat za ten lokal. Uwzględniając skargę kasacyjną NSA, w oparciu o przytoczone przepisy prawa stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż zobowiązany nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego w O. przy ulicy T.. W ocenie Sądu sam fakt nieprzebywania i niekorzystania z lokalu mieszkalnego nie zwalnia żołnierza zawodowego od uiszczania opłat za używanie lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że skarżący był zobowiązany do uiszczania w terminie opłat za zajmowany lokal.

Badając, we wskazanym zakresie, zaskarżone postanowienie Prezesa WAM w W. z dnia [...] listopada 2011 r., WSA ponownie orzekając w sprawie oddalił skargę zobowiązanego przyjmując, że rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem.

Kluczowe dla rozpoznania niniejszej sprawy było ustalenie, czy istniała podstawa prawna do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego nieuiszczone przez zobowiązanego opłaty z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [...] m. [...] w O., za okres od [...] kwietnia 2011 r. do [...] lipca 2011 r.

Odpowiadając na tak postawione pytanie Sąd odwołał się do art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2013 r., powyższy przepis obowiązywał w czasie prowadzenia postępowania przez organy obydwu instancji, a tym samym stanowił wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Prawidłowo organ przyjął, z braku innych dowodów, że nie zaistniały określone w powołanym przepisie przesłanki, gdyż opuszczenie przez zobowiązanego lokalu było spowodowane względami rodzinnymi. Wynika z tego, że zobowiązany, w okresie, którego dotyczy tytuł wykonawczy był nadal uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [...] w O..

Do czasu rozliczenia lokalu mieszkalnego, czyli do dnia protokolarnego przekazania go przez uprawnionego do dyspozycji WAM (art. 32 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu), żołnierz zawodowy, z jednej strony, jest uprawniony do przebywania i dysponowania tym lokalem (art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu), a z drugiej strony – jest zobowiązany do ponoszenia z tego tytułu opłat (art. 37 ustawy o zakwaterowaniu). Zgodnie z art. 37 ustawy o zakwaterowaniu opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami u.p.e.a. (ust. 1). Osoby pełnoletnie stale zamieszkujące w lokalu odpowiadają solidarnie (ust. 2).

Zajmowanie lokalu, w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu jest utożsamiane z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia (art. 1 a pkt 6 powołanej ustawy), natomiast zamieszkiwanie, to przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego (art. 1a pkt 5 ustawy).

Uwzględniając zatem przytoczone przepisy prawa oraz to, że brak było podstaw do przyjęcia, że zobowiązany nie ma tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego w O. przy ulicy T. [...], Sąd stwierdził, że sam fakt nieprzebywania i niekorzystania z lokalu mieszkalnego nie zwalnia żołnierza zawodowego od uiszczania opłat za używanie lokalu mieszkalnego. Wskazane przepisy nie zawężają bowiem kręgu osób odpowiedzialnych za uiszczenie opłat za używanie lokalu jedynie do osób stale zamieszkujących w lokalu, lecz można rzec rozszerzają podmiotowo tę odpowiedzialność, stanowiąc, że nie tylko zajmujący lokal, ale także osoby w nim na stale zamieszkałe odpowiadają solidarnie za uiszczenie opłat za jego używanie.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały, w ocenie Sądu wykazane okoliczności, które wskazywałyby na utratę przez zobowiązanego prawa do przyznanego żołnierzowi lokalu mieszkalnego. Stąd też, gdy zamiarem zobowiązanego była rezygnacja z przyznanego mu na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu lokalu mieszkalnego, to powinien był podjąć działania w celu przekazania zajmowanego lokalu do zasobów WAM. Skoro tego nie uczynił, to stosownie do wskazanych przepisów był on zobowiązany do uiszczania w terminie opłat za zajmowany lokal.

W skardze kasacyjnej z 17 lipca 2014 r. zobowiązany reprezentowany przez adwokata zaskarżył wyrok z 19 maja 2014 r. w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) naruszenie:

1) przepisu postępowania – art. 133 §1 p.p.s.a. przez wydanie orzeczenia z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności wynikających z akt sprawy w postaci decyzji nr [...] Dyrektora WAM z [...] czerwca 2013 r. o przydziale lokalu, potwierdzającej, że tytuł prawny skarżącego do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. T. [...] w miejscowości O. wygasł zgodnie z twierdzeniem skarżącego przed dniem wystawienia tytułu wykonawczego, a tym samym brak było podstaw do obciążania go należnościami, objętymi zaskarżonym tytułem wykonawczym,

2) przepisu postępowania – art. 141 §4 p.p.s.a. przez zaniechanie przedstawienia w uzasadnieniu wyroku pełnych okoliczności faktycznych sprawy, a tym samym – niedokonanie kompletnych ustaleń faktycznych,

3) przepisu postępowania – art. 190 p.p.s.a. przez przekroczenie zakresu związania Sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1457/12 i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego wyroku, nadanym przez art. 1 pkt 25 ustawy z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143) w zw. z art. 20 tej ustawy, pomimo:

- wygaśnięcia decyzji Dyrektora WAM nr [...] r., stanowiącej tytuł prawny skarżącego do spornego lokalu, a tym samym – utraty przez zobowiązanego uprawnienia do lokalu przed dniem wejścia w życie art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu nadanym powyżej wskazaną ustawą z 2010 r.,

- niezaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego – błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1a pkt 5 i 6 ustawy o zakwaterowaniu polegającą na uznaniu, że osoba niezajmująca lokalu i niezamieszkująca w nim w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu jest osobą zobowiązaną do uiszczania opłat za jego użytkowanie, a tym samym osobą zobowiązaną w rozumieniu u.p.e.a. i dopuszczalne jest prowadzenie przeciwko niej egzekucji administracyjnej.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, ewentualnie, w przypadku niepodzielenia przez NSA zarzutów procesowych, a uznania za zasadne zarzutów naruszenia prawa materialnego, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, rozpoznanie skargi zobowiązanego w trybie art. 188 p.p.s.a. i uwzględnienie jej w całości.

Skarżący kasacyjnie wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych za I i II instancję oraz o przeprowadzenie przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. dowodu z dokumentu – decyzji nr [...] Dyrektora WAM z [...] czerwca 2013 r. na okoliczność, że tytuł prawny skarżącego do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. T. [...] w miejscowości O. wygasł zgodnie z twierdzeniem skarżącego, a tym samym brak było podstaw do obciążania go należnościami, objętymi zaskarżonym tytułem wykonawczym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną z [...] sierpnia 2014 r. Prezes WAM wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesione w skardze kasacyjnej zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 190.p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., jak i przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1a pkt 5 i 6 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji w praktyce oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Nie jest również uprawniony do podejmowania próby jej podważania i kontestowania.

Sąd pierwszej instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących przypadkach: zmiany stanu faktycznego, zmiany stanu prawnego oraz w przypadku podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75).

W rozpoznawanej sprawie żaden z powołanych przypadków nie wystąpił. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej został poddany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1457/12 przesądził, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonał również wykładni prawa – w tym art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1a pkt 5 i 6 ustawy o zakwaterowaniu.

NSA we wskazanym orzeczeniu podkreślił, że do czasu rozliczenia lokalu mieszkalnego, czyli do dnia protokolarnego przekazania go przez uprawnionego do dyspozycji WAM (art. 32 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu), żołnierz zawodowy, z jednej strony, jest uprawniony do przebywania i dysponowania tym lokalem (art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu), a z drugiej strony – jest zobowiązany do ponoszenia z tego tytułu opłat (art. 37 ustawy o zakwaterowaniu). Dodał również, że zgodnie z art. 37 ustawy o zakwaterowaniu opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami u.p.e.a. (ust. 1). Osoby pełnoletnie stale zamieszkujące w lokalu odpowiadają solidarnie (ust. 2). W uzasadnieniu wskazanego wyroku NSA podkreślono także, że zajmowanie lokalu, w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu jest utożsamiane z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia (art. 1 a pkt 6 powołanej ustawy), natomiast zamieszkiwanie, to przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego (art. 1a pkt 5 ustawy).

NSA wyraźnie również dodał, że "w rozpoznawanej sprawie nie zostały wykazane okoliczności, które wskazywałyby na utratę przez zobowiązanego prawa do przyznanego żołnierzowi lokalu mieszkalnego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności, w świetle wykładni przepisów zaprezentowanej powyżej, dokonał oceny kwestii istnienia podstaw prawnych do prowadzenia wobec skarżącego egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2011 r.

Natomiast w zakresie zastosowania w sprawie art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1a pkt 5 i 6 tej ustawy przedstawił dokonaną w powołanym wyroku Sądu drugiej instancji wykładnię tych przepisów. Nie jest zatem zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 190 p.p.s.a. Należy podkreślić, że jedynie nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, może stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zauważyć należy, iż zaprezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa wiązała w tej sprawie Sąd pierwszej instancji i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej analiza wszystkich zarzutów obejmujących naruszenie prawa materialnego, jak i zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, prowadzi do konstatacji, że stanowią one polemikę z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, co w świetle art. 190 in fine p.p.s.a. uznać należy za niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ocenić należało jako nieuzasadniony, gdyż zawarty w uzasadnieniu wyroku WSA wywód w sposób logiczny i jasny przedstawia stanowisko Sądu, a brak nadmiernej rozwlekłości rozważań wręcz ułatwia przeprowadzenie jego kontroli.

Na zakończenie należy się odnieść do wniosku o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów tj. decyzji nr [...] Dyrektora WAM z [...] czerwca 2013 r.

Wskazana decyzja zapadła przed wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1457/12, którym na mocy art. 190 p.p.s.a. związany jest zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i NSA w niniejszym składzie. Powoduje to, że nie może być uznana za fakt prawotwórczy powodujący zmianę stanu faktycznego i prawnego, dający podstawę do odstąpienia od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej orzeczeniu. Omawiany wniosek o przeprowadzenie dowodu nie mógł być zatem uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.