Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 159/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Ewa Marcinkowska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. P. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o odmowie wydania na rzecz ww. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że P. P. pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z wnioskiem o wydanie tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. poprzez:

- wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203) lub

- zawarcie umowy najmu na podstawie art. 29 ww. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą o zakwaterowaniu (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433) oraz art. 19 ustawy o zmianie ustawy z 2004 r., a także postanowienia Sądu z dnia [...] października 2006 r. w sprawie o sygn. akt [...].

W uzasadnieniu wniosku zainteresowany wskazał, że wyjątkowość jego sytuacji wynika z faktu, iż organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po śmierci ojca - emeryta wojskowego, nie podpisały z nim umowy najmu zajmowanego lokalu przy ul. [...] w W., a Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 r. oddalił jego apelację w sprawie orzeczenia eksmisji, co zdaniem ww. oznacza, że został pozbawiony podstaw do dalszej egzystencji. Ponadto strona podniosła, iż nie posiada własnego mieszkania, nie ma możliwości samodzielnie zapewnić sobie mieszkania, oraz że zarabia 2.910 zł netto i nie ma innych źródeł dochodu. Wyjątkowości swojej sytuacji strona upatruje także w świadczeniu społecznie użytecznej pracy w państwowym instytucie naukowym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. poinformował, że przepisy obowiązującej obecnie ustawy o zakwaterowaniu (...) nie zawierają uregulowań umożliwiających zawieranie umów najmu i jedynie w trybie art. 29 ww. ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz zawodowy, po uzyskaniu zgody Ministra Obrony Narodowej. Jednakże wydanie takiej decyzji jest uzależnione od zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, a obecnie w Garnizonie W. na mieszkanie oczekuje 2.235 żołnierzy zawodowych. Jednocześnie w ww. piśmie zaproponowano P. P. lokal mieszkalny położony w W. przy ul. [...], o strukturze 1 pokoju o powierzchni użytkowej 19,23 m2. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. zainteresowany poinformował, że zaproponowany lokal jest za mały by mógł w nim zamieszkać, bowiem jako [...] potrzebuje cichego osobnego pokoju do pracy. Ponadto zdaniem zainteresowanego zajmowany przez niego lokal przy ul. [...] jest zbędny na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych - zgodnie z art. 21 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu (...), a potwierdzeniem tej okoliczności jest przeznaczenie wszystkich lokali w tym budynku do sprzedaży i sprzedanie ich w 2002 r. oprócz lokalu zajmowanego przez niego.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. organ I instancji poinformował stronę, że stosownie do art. 10 § 1 Kpa przed wydaniem decyzji może zapoznać się z aktami sprawy.

W dniu [...] marca 2010 r. P. P. przybył do siedziby organu, zapoznając się z aktami sprawy. Sporządzono na tę okoliczność protokół. Do protokołu P. P. wniósł o sporządzenie kopii pism Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta z dnia [...] czerwca i [...] października 2008 r. skierowanych do Ministra Obrony Narodowej oraz protokołów z dnia [...] lutego i [...] grudnia 2009 r. sporządzonych w trakcie przyjęcia strony przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. Ponadto zainteresowany wniósł o udostępnienie teczki lokalu przy ul. [...]. Wobec oświadczenia pracownika Oddziału, że brak jest tej teczki w siedzibie, zainteresowany wniósł o udostępnienie dokumentu, komu i kiedy powyższe akta przekazano, bowiem jego zdaniem akta te mają wpływ na rozpatrzenie jego wniosku w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...). P. P. oświadczył również, że na tym etapie postępowania nie chce decydować, jakiego lokalu dotyczy jego wniosek w trybie art. 29, czy lokalu zajmowanego obecnie, czy też innego lokalu z zasobu WAM.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. organ I instancji przesłał stronie żądane kopie dokumentów, wzywając jednocześnie do doprecyzowania złożonego wniosku w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...), czy dotyczy on lokalu przy ul. [...], czy innego lokalu znajdującego się w dyspozycji WAM. Wskazany organ poinformował też, że nie posiada teczki lokalu przy ul. [...].

W piśmie z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. poinformował stronę, że wbrew twierdzeniom żądane przez nią kopie dokumentów zostały jej przesłane przy piśmie z dnia [...] marca 2010 r., a ponadto już w dniu [...] marca 2010 r. strona została poinformowana, że posiadane przez organ akta nie zawierają informacji, gdzie znajduje się teczka ww. lokalu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. P. P. poinformował, że w związku z nieudostępnieniem teczki lokalu, organ I instancji nie umożliwił mu, zgodnie z art. 10 § 1 Kpa, czynnego udziału w postępowaniu wszczętym na jego wniosek w trybie art. 29 ww. ustawy o wydanie decyzji lub zawarcie umowy najmu.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. odmówił wydania P. P. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego WAM w W.

Strona odwołała się od powyższej decyzji zarzucając naruszenie przy jej wydawaniu szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego:

- art. 7, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zdaniem strony organ ukrywa lub niszczy dowody potwierdzające stan faktyczny,

- art. 73 § 1, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu,

- art. 73 § 2, poprzez nieudostępnienie wszystkich dokumentów zawartych w aktach sprawy, a odmowa udostępnienia do przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów nie nastąpiła w drodze wydania postanowienia,

- art. 75 § 1, poprzez niezbadanie, by jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, m.in. brak teczki lokalu,

- art. 77 § 1, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 78 § 1, poprzez uniemożliwienie stronie złożenia dodatkowego wniosku o przeprowadzenie dowodu, mającego istotne znaczenie dla sprawy,

- art. 10 § 1, poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, z uwagi na przedstawienie tylko części dokumentów,

- art. 80, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez oceny całokształtu materiału dowodowego,

- art. 107 § 3, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a przede wszystkim niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, a najbardziej istotne dowody pominął,

- art. 8 albowiem wadliwie skonstruowane uzasadnienie aktu administracyjnego nie służy pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa oraz pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli.

Ponadto strona wskazała na naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 8 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych z dnia 2 lipca 1994 r. lub ewentualnie art. 691 lub 922 Kodeksu cywilnego, poprzez niepotwierdzenie wstąpienia strony w stosunek najmu po śmierci najemcy,

- art. 55 i art. 56 ustawy o najmie, które nakazywały stosowanie jej przepisów, czyli również art. 8 do stosunków prawnych, nawiązanych przed jej wejściem w życie,

- art. 44 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z dnia 21 sierpnia 1997 r., a także przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz Konstytucji RP.

W związku z powyższym strona wniosła o:

- przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa,

- udostępnienie akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 Kpa,

- potraktowanie odwołania również jako skargi w trybie art. 227 i 229 pkt 7 Kpa, na postępowanie OR WAM w W.

Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie merytorycznie, stwierdził, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 28 zmieniła brzmienie dotychczasowego przepisu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega ono rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu (...), w tym art. 29, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji.

Stosownie do postanowień art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie, niż żołnierz służby stałej. Z treści ww. przepisu wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku osoby innej niż żołnierz służby stałej jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji. Warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch akcentowanych przez ustawodawcę przesłanek: wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej.

W świetle powyższego przepisu organ administracji rozstrzyga zatem w ramach uznania administracyjnego w granicach obowiązującego prawa, co oznacza, że wydanie decyzji powinno być poprzedzone wyczerpującym zebraniem całego materiału dowodowego, dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, a także wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem całokształtu materiału dowodowego. Jednakże, nawet zaistnienie przesłanki wyjątkowości sytuacji daje organowi wyłącznie potencjalną możliwość przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, a nie prawny obowiązek przyznania takiego prawa.

Istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy ma zatem "sytuacja wyjątkowa" osoby wnioskującej. I o wyjątkowości sytuacji nie może bowiem przesądzać wskazana przez stronę okoliczność niedysponowania własnym lokalem mieszkalnym. Sytuacja taka nie należy do wyjątków, a ponadto gdyby intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 29 miało być przyznanie prawa do lokalu w razie braku uprawnienia do innego lokalu, to byłoby to wyrażone expressis verbis w treści ustawy.

O wyjątkowości sytuacji strony nie świadczy też brak środków na zakup mieszkania we własnym zakresie. W takiej sytuacji znajduje się wiele osób.

Ponadto jak wynika z akt sprawy P. P. pracuje i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 2.900 zł (netto) miesięcznie, zatem należy mieć na uwadze stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok o sygn. akt VIII SA/Wa 437/08 z dnia 9 stycznia 2009 r.), iż zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie jest jednoznaczne z koniecznością zakupu własnego mieszkania. Stworzenie odpowiednich warunków mieszkaniowych możliwe jest również w oparciu o powszechnie praktykowany wynajem lokali mieszkalnych. Pogląd ten odnosi się właśnie do sytuacji zainteresowanego, który z powodu braku mieszkania oraz środków finansowych na jego zakup może we własnym zakresie starać się wynająć mieszkanie, biorąc pod uwagę deklarowane dochody z tytułu wykonywania pracy.

Organ nie uznał również, że sytuacja zainteresowanego jest wyjątkowa z uwagi na bezprawne, jego zdaniem, pozbawienie go możliwości zamieszkiwania w zajmowanym lokalu przy ul. [...], po śmierci ojca emeryta wojskowego. Lokal ten składa się z 4 pokoi oraz kuchni i obejmuje 136,25 m2 powierzchni użytkowej, w tym powierzchni pokoi 102,84 m2, a zamieszkuje w nim tylko zainteresowany. Organ I instancji mając na względzie słuszny interes strony, jak również własne możliwości uwzględnienia tego interesu zaproponował stronie lokal przy ul. [...] w W., składający się z 1 pokoju o powierzchni użytkowej 19,23 m2, biorąc także pod uwagę prawomocny wyrok Sądu orzekający eksmisję zainteresowanego z lokalu przy ul. [...]. Zatem ww. organ podjął, w drodze wyjątku, działanie, by zainteresowany po wykonaniu wyroku nakazującego eksmisję, nie znalazł się bez żadnego lokalu. Jednakże P. P. nie wyraził zgody na przyjęcie zaproponowanego lokalu.

Dalej organ wskazał, że ustawodawca przewidział przypadki, w których po śmierci osoby uprawnionej, posiadającej przydział osobnej kwatery stałej, Agencja jest obowiązana uregulować tytuł prawny do lokalu. W dacie śmierci ojca strony, tj. w 1997 r. prawo do zamieszkiwania w lokalu miały osoby posiadające prawo do renty rodzinnej. P. P. nie spełniał tego warunku. Przepis art. 44 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu wówczas obowiązującym przewidywał możliwość podpisania przez organ Agencji umowy najmu lokalu z osobą, która pozostała w lokalu po śmierci uprawnionej, a nie nabyła prawa do kwatery. Niemniej przepis ten nie był obligatoryjny.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że obok szczegółowej analizy sytuacji strony, organ I instancji zobowiązany był zbadać także własne możliwości załatwienia jej wniosku - w kontekście liczby żołnierzy zawodowych oczekujących na zrealizowanie ich potrzeb mieszkaniowych. Podkreślił, że statutowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, wynikającym z przepisów ustawy o zakwaterowaniu (...) jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Obowiązek ten jest więc uprzywilejowany i podlega - co do zasady - zaspokojeniu przed interesem innych osób. Zatem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. słusznie podniósł, że w Garnizonie W. istnieją niezaspokojone, w znacznym rozmiarze, potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Organ II instancji ustalił, że wg stanu na dzień 30 września 2010 r., na realizację prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w Garnizonie W. oczekiwało 1656 żołnierzy zawodowych posiadających członków rodziny i 1734 żołnierzy zawodowych nieposiadających członków rodziny.

Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, w szczególności licznych, co do naruszenia przez organ I instancji przepisów Kpa, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom strony organ I instancji zapewnił jej czynny udział w postępowaniu, udostępnił akta sprawy, przesłał kopie dokumentów żądanych przez stronę. Brak teczki lokalu, wbrew twierdzeniom strony nie ma żadnego wpływu na postępowanie w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...). Teczka lokalu nie stanowi bowiem akt administracyjnych, zawiera jedynie tytuł prawny do lokalu, protokół przyjęcia/zdania lokalu, informacje odnośnie spraw technicznych lokalu, a także opłat. Strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu na co wskazuje protokół z dnia [...] marca 2010 r. Organ I instancji udostępnił stronie akta postępowania, które zostało wszczęte jej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. Strona otrzymała również kopie żądanych przez nią dokumentów, nota bene niedotyczących prowadzonego postępowania. Podkreślić należy, że przed złożeniem przez stronę wniosku w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) organ Agencji nie prowadził żadnego postępowania administracyjnego, zatem twierdzenie strony, że przedstawione jej akta były niekompletne jest chybione.

Ponadto analizując zgromadzone dokumenty prowadzonego przez organ I instancji postępowania nasuwa się wniosek, że to strona, zmieniając wielokrotnie swoje stanowisko, w dużej mierze utrudniała prowadzone postępowanie.

Za absurdalne organ uznał zarzuty strony zawarte w odwołaniu, a dotyczące naruszenia przez organ przepisów ustawy o najmie lokalu i dodatkach mieszkaniowych, art. 44 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu sprzed 1 lipca 2004 r., a także przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Organ I instancji działał tylko na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (....) w brzmieniu, jak wyjaśniono wyżej, sprzed 1 lipca 2010 r. Za równie absurdalne organ uznał również zarzuty odnośnie naruszenia prawa przez sądy powszechne, co nastąpiło, zdaniem strony, na skutek bezprawnych działań organów WAM. Prezes WAM nie jest w żaden sposób zobligowany do komentowania uzasadnień wyroków Sądów, zapadających w sprawach, w których WAM jest stroną i wyjaśniania zainteresowanemu, dodatkowo w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wątpliwości związanych z wywodami Sądów. Ewentualnej polemice z rozstrzygnięciami Sądów służą przysługujące w tym celu środki odwoławcze, z których nota bene zainteresowany już skorzystał.

Odwołanie strony od decyzji organu I instancji jest w znacznej części swoistą polemiką z prawomocnymi rozstrzygnięciami Sądów powszechnych, jak i z działaniami organów WAM od 1997 r. Niemniej jednak dotychczasowe spory między zainteresowanym, a Agencją były rozstrzygane przez Sądy powszechne, a nie w drodze postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze całość przytoczonych powyżej powodów organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy podzielił stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., w zakresie odmowy przyznania P. P. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Oddziału Regionalnego WAM w W.

Organ podkreślił, że zapadłe w omawianej sprawie wyroki potwierdzają, iż Sądy rozważyły wszelkie przepisy prawa, na podstawie których omawiany stosunek najmu lokalu mógłby powstać, jednocześnie uznając, że żaden z nich nie ma zastosowania do sytuacji zainteresowanego. Wyroki te są prawomocne i korzystają w pełni z powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że winny wiązać i wiążą zarówno Wojskową Agencję Mieszkaniową, jak również P. P.

Organ nie zgodził się z zarzutem zainteresowanego - cytowanym w licznej korespondencji - iż Agencja wykazała się złą wolą, a tym samym brakiem przychylności dla zaistniałego problemu mieszkaniowego. Niezaprzeczalnym jest bowiem fakt, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa podjęła inicjatywę rozwiązania sytuacji mieszkaniowej P. P. i zaproponowała stronie w 1998 r. do zamieszkania inny lokal mieszkalny przy ul. [...] w W., o strukturze 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 54,27 m2, a następnie w 2002 r. kolejny lokal przy Al. [...], o strukturze 2 pokoi i kuchni i powierzchni użytkowej 44,86 m2, a także już w trakcie prowadzonego w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) postępowania, lokal mieszkalny przy ul. [...] w W. o strukturze 1 pokoju o powierzchni użytkowej 19,23 m2. Zainteresowany nie wyraził jednak zgody na taką formę załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga też fakt zawieszenia, wszczętego z powództwa Agencji postępowania w sprawie nakazania P. P. opróżnienia zajmowanego lokalu, celem umożliwienia zainteresowanemu złożenia wniosku o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...). Niemniej zainteresowany w stosownym czasie wniosku takiego nie złożył, a podjął wobec Agencji procedurę skargową oraz procedurę interpelacji poselskich, a także ponownie wzywał organ Agencji do zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu w trybie art. 44 ustawy o zakwaterowaniu (...). W tej sytuacji Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o podjęcie zawieszonego postępowania o nakazanie P. P. opróżnienia lokalu przy ul. [...] w W. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] nakazał ww. opróżnienie i opuszczenie przedmiotowego lokalu. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego. Zatem dopiero po oddaleniu apelacji od wyroku orzekającego eksmisję P. P. w dniu [...] grudnia 2010 r. złożył wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...).

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2010 r.,

2. uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r.,

3. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zawarcia umowy najmu zgodnie z art. 29 (ew. art. 44) w brzmieniu nadanym ustawą o zakwaterowaniu z 1995 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433) w związku z art. 19 ustawy o zmianie ustawy z 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203), art. 18 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), a także zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2006 r. w sprawie o sygn. akt [...],

4. zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł:

1. naruszenie art. 7, 77, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu stanu faktycznego istotnych dowodów, pominięcie istotnych ustaleń poczynionych przez sądy oraz przyjęcie, że argumenty przedstawione przez skarżącego nie świadczą o wyjątkowości sytuacji,

2. naruszenie art. 15, art. 107 § 3 Kpa, ponieważ w uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes powtórzył argumentację organu I instancji nie odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego, a niektóre istotne argumenty skarżącego całkowicie pominął,

3. naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 73 § 1, art. 74 § 2, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 10 § 1 Kpa, poprzez nierzetelne przedstawienie sprawy skarżącego, nierzetelne przedstawianie wykładni obowiązujących przepisów, uchylenie się od zebrania całego materiału dowodowego, nieuwzględnienie wniosku o umożliwienie przeglądania akt sprawy na etapie odwołania od decyzji Dyrektora OR WAM, a na etapie zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie udostępnienie do przeglądania zamiast całości akt sprawy, jedynie dokumentów dotyczących niniejszego postępowania administracyjnego oraz kopii niektórych pism procesowych, kopii niektórych pism z korespondencją skarżącego z WAM-em, kopii niektórych pism związanych z postępowaniami interwencyjnymi w sprawie skarżącego - oczywiście również bez akt lokalowych,

4. naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu przez przyjęcie dodatkowych, pozaustawowych przesłanek w postaci spełnienia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych oraz dysonowania wolnym zasobem mieszkaniowym,

5. niezasadne zastosowanie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1995 r. w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 1203) zamiast art. 29 w brzmieniu nadanym ustawą o zakwaterowaniu z 1995 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433) w związku z art. 19 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203) oraz art. 18 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143),

6. przyjęcie błędnej wykładni lub nienależyte stosowanie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z 1995 r. w związku ze stosowaniem art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1995 r. w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z dnia 16 kwietnia 2004 r. zamiast art. 44 ustawy o zakwaterowaniu z 1995 r. (w brzmieniu nadanym ustawą o zakwaterowaniu z 1995 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433) w związku z ww. art. 19 ustawy o zmianie ustawy z 2004 r. oraz art. 18 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu z 2010 r.,

7. art. 244 i art. 237 § 1 Kpa, poprzez nierozpatrzenie następujących wniosków, zamieszczonych w odwołaniu od decyzji Dyrektora OR WAM: wniosku o przeglądanie akt sprawy na etapie odwołania od decyzji Dyrektora OR WAM, wniosku o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wniosku o zawieszenie postępowania ze względu na toczące się postępowanie sądowe (sygn. akt [...]).

Ponadto, zarzucił, że Prezes WAM w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pomimo zarzutów i wyjaśnień zamieszczonych w odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM:

- przedstawia w sposób nierzetelny i niezgodny ze stanem faktycznym opisane we wniosku i odwołaniu od decyzji Dyrektora OR WAM okoliczności oraz argumenty uzasadniające wyjątkowość sytuacji skarżącego,

- pomija przy tym, bez żadnego wyjaśnienia, wszystkie okoliczności i dowody potwierdzające bezprawne działania Oddziału WAM, które opisano we wniosku oraz w odwołaniu od decyzji,

- przedstawia w sposób nierzetelny stan prawny, powołując się przy tym jedynie na wykładnię przepisów przyjętą przez sądy orzekające w sprawach skarżącego,

- nierzetelnie przytacza w uzasadnieniu decyzji ustalenia z wcześniejszych orzeczeń sądów, konsekwentnie pomijając wszystkie te późniejsze orzeczenia, w których je zakwestionowano,

- pomimo, iż w odwołaniu od decyzji, skarżący zacytował fragment dotyczący wyjątkowości sytuacji zamieszczony we wniosku i został on specjalnie wydrukowany pogrubioną czcionką (str. 9 i 10 odwołania od decyzji). Pomimo dodatkowych wyjaśnień i zarzutów podanych w odwołaniu od decyzji, Prezes WAM przyjmuje wersję wyjątkowości sytuacji podaną przez Dyrektora Oddziału WAM i z tą wersją polemizuje w uzasadnieniu decyzji, co świadczy - podobnie jak w przypadku Dyrektora OR WAM - o celowym i świadomie udawanym całkowitym "niezrozumieniu", iż wyjątkowość sytuacji wynika przede wszystkim z ewidentnego naruszania prawa przez kolejnych dyrektorów Oddziału Regionalnego WAM w W., którzy nie zawarli umowy najmu, w sytuacji, gdy przepisy ich do tego zobowiązywały (co potwierdzają publiczne wypowiedzi przedstawicieli Zarządu WAM), nierzetelnego przedstawiania stanu faktycznego i stanu prawnego w pismach procesowych i na rozprawach przez pełnomocników reprezentujących WAM, zalegalizowania tego naruszenia prawa orzeczeniami wydanymi przez sądy oraz braku możliwości ich zaskarżenia na skutek zmian przepisów o dopuszczalności kasacji. Napisano o tym w sposób bezpośredni i wyraźny we wniosku z [...] grudnia 2009 r., (podobnie jak w wielu poprzednich pismach i skargach kierowanych do kolejnych dyrektorów Oddziału Regionalnego i Prezesów WAM).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania.

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), który stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może innej osobie niż żołnierz w służbie stałej za zgodą Ministra Obrony Narodowej wydać decyzję o prawie zamieszkiwania na czas oznaczony w lokalu mieszkalnym znajdującym się w dyspozycji tej Agencji. Organ prawidłowo wskazał, iż rozstrzygnięcie podejmowane na tej podstawie podlega uznaniu administracyjnemu. Zakres sądowej kontroli w takich sprawach, sprowadza się do oceny w nich zgodności z prawem decyzji i poprzedzającego ją postępowania administracyjnego, nie może polegać na ingerowaniu w kwestie celowości i słuszności rozstrzygnięć wojskowych organów mieszkaniowych.

Podstawowym warunkiem przedmiotowego zezwolenia jest zaistnienie "sytuacji wyjątkowej". Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia i nie wskazał kryteriów, jakimi należy się kierować przy interpretowaniu jego znaczenia. Należy jednak mieć na uwadze, że punktem wyjścia wszelkiej interpretacji prawa jest wykładnia językowa. Jedną z podstawowych zasad takiej wykładni jest domniemanie języka potocznego, co oznacza, że jak długo to jest możliwe, należy nadawać zwrotom prawnym znaczenie występujące w języku potocznym, chyba że są dostateczne racje przypisywania im swoistego znaczenia prawnego (W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986 r., s. 444). Odwołując się do słownikowego znaczenia słów "wyjątkowy" i "sytuacja", przyjąć należy, że na wyjątkowość sytuacji, składa się bardzo rzadki, wyróżniający się czymś, szczególny osobliwy zespół okoliczności, położenie, w jakim ktoś się znajduje, ogół warunków (t. 3 Słownika Języka Polskiego PWN, 1978, s. 803 i 387). Wyjątkowości sytuacji należy zatem upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od typowych czy dość powszechnie występujących. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że adresatem przewidzianych w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu pozostającym w dyspozycji WAM mogą być osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. W takim aspekcie organ należycie przeanalizował sytuację życiową skarżącego i trafnie uznał, że nie można jej zakwalifikować do wyjątkowo trudnej. Brak dostatecznych środków na zakup własnego mieszkania oraz okoliczność, że mieszkanie zostało przewidziane do wykupu, nie przesądzają o wyjątkowości sytuacji skarżącego, gdyż w takim położeniu znajdują się tysiące obywateli naszego kraju. Jest to zatem zjawisko dość powszechne, a nie wyjątkowe.

Z akt sprawy wynika ponadto, że P. P. pracuje i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 2.900 zł netto miesięcznie.

Ponadto nie bez znaczenia w sprawie niniejszej jest okoliczność, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a przedmiotowy lokal ma 136,25 m2 powierzchni użytkowej, a mieszkalnej 102,84 m2, organ proponował skarżącemu zamieszkanie w innym lokalu przy ul. [...] o powierzchni 54,27 m2, przy Al. [...] o powierzchni 44,86 m2 i ul. [...] o powierzchni 19,23 m2, ale ww. nie wyraził zgody na takie załatwienie sprawy.

Stosownie do podanych okoliczności, w ocenie Sądu, sytuacji tej nie można uznać za "wyjątkową" w rozumieniu art. 29 cytowanej ustawy. Podkreślić należy, iż instytucja przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie może być traktowana wyłącznie w kategoriach socjalnych.

Wskazać należy, że zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy do samorządu terytorialnego i nie ma jakichkolwiek podstaw do przerzucania takich obowiązków na organy WAM.

Ponadto zadaniem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przede wszystkim zabezpieczenie, aktualnych i przewidywanych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w służbie stałej.

Z akt postępowania administracyjnego wynika również, wbrew twierdzeniom skarżącego, że organ I instancji zapewnił mu czynny udział w postępowaniu administracyjnym.

Na marginesie Sąd pragnie podkreślić, że duża część zarzutów skarżącego, jakie znajdują się we wniesionej skardze, jest polemiką z prawomocnymi wyrokami sądów i ich uzasadnieniami, co nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki z art. 29 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.