Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2559/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7 i 8
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1730/12 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. (sygn. akt II SA/Rz 822/12), oddalił skargę J. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1942 r.( rep. Nr [...]), K. B. - w [...]% i B. W. w – [...]% nabyły niepodzielnie własność działki gruntu o powierzchni [...] m2 położonej w W. a oznaczonej jako "W.". Nieruchomość ta, z dniem [...] listopada 1945 r. – na mocy przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, dalej zwanym: dekretem warszawskim - przeszła na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz.,130) – stała się własnością Skarbu Państwa.

W związku powyższym, byłe współwłaścicielki wystąpiły w dniu [...] maja 1949 r. z wnioskiem o przyznanie im do gruntu opisanej na wstępie nieruchomości prawa własności czasowej. Z uwagi, na fakt, że w analizowanym stanie faktycznym termin do złożenia tego rodzaju wniosku upływał w dniu [...] maja 1949 r., wniosek złożony przez B. W. i K. B. należało uznać za wniesiony terminie ustawowym. Wniosek ten ponowili w dniu [...] marca 2008 r. następcy prawni dawnych właścicielek a - rozpoznając go - Prezydent m. st. Warszawy ustalił, że aktualnie przedmiotowa nieruchomość położona jest przy ul. B. i wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] (dawniej [...]) z obrębu [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Ponadto ustalono, iż działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała Rady Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...]), zgodnie z którym obszar ten (oznaczony symbolem [...]) przeznaczony został pod usługi handlu i biur.

Uwzględniając powyższe, Prezydent m. st. Warszawy uznał, że choć przedmiotowa nieruchomość spełnia warunki, określone w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, to jednak nie było możliwe w tym przypadku uwzględnienie w/w wniosku. Organ w tym miejscu wyjaśnił bowiem, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład większej całości, położonej przy ul. B. i mającej powierzchnię [...] m2, która, decyzją Naczelnika Dzielnicy W. Wydział Terenów z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...], została przekazana w użytkowanie C. Następnie, zarządzeniem z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...], Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa utworzył Przedsiębiorstwo Państwowe pod nazwą C. oraz wyposażył je w składniki mienia, w tym w działkę ewidencyjną nr [....]. Na mocy zaś aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1996 r. (Rep. A Nr [...]) zawarto umowę o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienia własności budynków - w ramach wyposażenia Przedsiębiorstwa Państwowego w składniki mienia. Prawo użytkowania wieczystego zostało z kolei ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...]. Obecnie teren znajduje się w użytkowaniu wieczystym firmy B. sp. z o.o. - następcy prawnego C.

W tej sytuacji organ uznał zatem, że powyższe przekształcenia spowodowały wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych, których cofnięcie lub odwrócenie jest dla niego prawnie niedostępne bo wymaga takich działań, do których organ nie ma umocowania ustawowego. Organ nie ma bowiem możliwości rozwiązania umowy użytkowania wieczystego na drodze postępowania administracyjnego. Powstanie owych skutków spowodowało zaś, że nawet przy spełnieniu warunku zgodności korzystania z gruntu przez następcę prawnego byłych właścicieli hipotecznych z przeznaczeniem tegoż gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie było możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Z tej przyczyny, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], Prezydent m. st. Warszawy odmówił: A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. B. nr hip. "K." Działy [...] działka [...] z bloku [...] działu [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Rozpatrując sprawę, w trybie instancji odwoławczej, Wojewoda M. utrzymał mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego i zauważył, że chociaż byłoby możliwe pogodzenie dotychczasowego korzystania z gruntu przedmiotowej nieruchomości warszawskiej z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego, to jednak prawidłowo przyjął organ pierwszej instancji, iż z uwagi na zaistniałe w tym przypadku nieodwracalne skutki prawne (trwająca umowa użyłkowania wieczystego) nie było możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawców.

Zdaniem Wojewody M., uwzględnienie "wniosku dekretowego" nie mogło odbywać się bez wzięcia pod uwagę skutków prawnych działań, podjętych przez osoby trzecie w sferze prawa cywilnego, w tym przypadku czynności prawnej, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1996 r. (Rep. A Nr [...]), której przedmiotem było ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu obejmującego dawną działkę nr [...] w obrębie [...] (obecnie część działki nr [...]) na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego – C. Prawo to korzysta bowiem z ochrony prawnej na równi z roszczeniami następców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, w świetle zasady państwa prawa, wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem ustanowienie prawa użytkowania wieczystego - w trybie dekretu warszawskiego - nie mogło następować z naruszeniem instytucji prawa cywilnego, określających następstwa prawne, zachodzące po dokonaniu oznaczonej czynności prawnej oraz naczelnych zasad konstytucyjnych.

Ponadto, Wojewoda M. podkreślił, że prawa obecnego użytkownika wieczystego nieruchomości, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...], chroni też zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Na wyżej przedstawioną decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r. A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Skarżący wskazywali również na bezwzględnie obowiązującą normę, zawartą w art. 58 § 1 k.c., nakazującą ochronę praw byłych właścicieli i ich spadkobierców do nabycia prawa do gruntu przejętego przez Skarb Państwa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wnosił o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona zasadna.

Zdaniem Sądu, chociaż organy obu instancji wadliwie przywołały dla uzasadnienia odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu instytucję nieodwracalnych skutków prawnych, która jest przewidziana w art. 156 § 2 k.p.a. i powiązana ze stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, a niniejsza sprawa nie dotyczyła stwierdzenia nieważności, ale rozpatrzenia "wniosku dekretowego", tym niemniej, rozstrzygnięcia organów obu instancji odpowiadały prawu.

Sąd wskazał w tym miejscu na fakt, iż obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi przedmiot użytkowania wieczystego firmy "B" Sp. z o.o. - następcy prawnego C.- a prawa jej ujawnione zostały w księdze wieczystej. Prawidłowe zatem były ustalenia organu, że pomimo spełnienia przez następców prawnych byłych współwłaścicielek przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, nie było obecnie możliwości uwzględnienia ich wniosku, z uwagi na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi i ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej.

Sąd podkreślił również w tym miejscu, że od czasu wejścia w życie dekretu warszawskiego minęło już ponad 60 lat i obok regulacji "dekretowych", na przestrzeni lat, uchwalane były inne uregulowania prawne, np. ustawowa regulacja instytucji użytkowania wieczystego zawarta w przepisach kodeksu cywilnego (art. 233 do 235),

a także przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Taki stan prawny powodował zatem, iż w wielu przypadkach, dotyczących gruntów objętych dekretem warszawskim, następuje kolizja uprawnień różnych podmiotów ubiegających się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do tego samego gruntu. Jeśli taki konflikt – jak wywodził Sąd - wystąpi na etapie rozpatrywania zgłoszonych roszczeń, to niewątpliwie należy bezwzględnie uznać pierwszeństwo byłego właściciela (lub jego następcy) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego. Natomiast w sytuacji, w której na skutek szczególnej regulacji ustawowej i zdarzeń prawnych przed ostatecznym rozpatrzeniem "wniosku dekretowego", skutecznie powstało do przedmiotowego gruntu prawo użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu, wówczas sytuacja roszczeń byłego właściciela staje się bardziej skomplikowana. Sytuacja taka – w ocenie Sądu – wymaga bowiem uwzględnienia okoliczności, że właściciel nieruchomości, na której jest ustanowione prawo wieczystego użytkowania, nie może - z uwagi na zakres uprawnień istniejącego użytkownika wieczystego - dysponować nią na rzecz innych podmiotów. Rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, zgodnie z art. 240 k.c., jest zaś sprawą cywilną i nie podlega rozstrzygnięciu przez organ administracji publicznej. Ponadto, przesłanki rozwiązania takiej umowy są ściśle określone i tylko ich zaistnienie może skutkować rozwiązaniem umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W rezultacie, Sąd podzielił pogląd, że ponieważ umowa cywilnoprawna o ustanowieniu wieczystego użytkowania do przedmiotowego gruntu pozostawała w obrocie i wywoływała wszystkie skutki prawne z niej wynikające, to wydanie obecnie decyzji pozytywnej skutkowało by tym, że decyzja taka byłaby niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Oznaczało to zaś, iż w przypadku oddania gruntów, przejętych w trybie dekretu warszawskiego i oddanych w użytkowanie wieczyste w drodze umowy innemu podmiotowi, dopóki umowa pozostawała w obrocie prawnym, nie jest możliwe oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste byłemu właścicielowi lub jego następcom prawnym - na podstawie art. 7 ust. 2 cyt. dekretu.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J. W. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1. przepisów postępowania, stanowiącego uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.c.- poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo ewidentnego naruszenia zasad, określonych w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a także nieuprawnionego (tj. do wolnego) wniosku, iż umowa użytkowania wieczystego z dnia [...] czerwca1996 r. stanowi przeszkodę wydania decyzji pozytywnej dla strony,

b) art.141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez ogólnikowość uzasadnienia wyroku, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dokonanie własnych ustaleń oraz nieuprawnionych uogólnień;

2. prawa materialnego, to jest:

a) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przez niezastosowanie w sytuacji, gdy zostały spełnione warunki wskazane w tym przepisie,

b) art. 7 ust. 1 i 2 w/w dekretu w zw. z art. 2, art. 7 i art. 8 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez niezastosowanie.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej akcentowano zwłaszcza, że dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy chociaż restrykcyjny dla właścicieli nieruchomości, to jednocześnie ustanawiał sztywne reguły, w których należało uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu, jeżeli zostały spełnione przesłanki, wymienione w treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Dekret ten nie określa żadnych innych, negatywnych przesłanek do przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu dotychczasowym właścicielom. Jeżeli więc zostały spełnione tego rodzaju przesłanki, to wówczas gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego.

Skarżący podnosił również, że w orzecznictwie sformułowana została teza, iż nieważna jest umowa o oddaniu na rzecz innych osób gruntu w użytkowanie wieczyste, którą zawarto przed rozpoznaniem "wniosku dekretowego". W tych okolicznościach, zdaniem autora skargi kasacyjnej, należało uznać, że umowa o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienia własności budynków była sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, powołując się na art. 8 ust.1 i 2 Konstytucji RP, twierdzono, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej a pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, naruszał przepisy konstytucyjne, w szczególności zawarte w art. 2 i 7.

Poza tym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki nie wykazał, jaka sprzeczność zachodziła między brzmieniem art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego a innymi aktami prawnymi zaś, śledząc logikę uzasadnienia, należało dojść do wniosku, że owa "sprzeczność" wiązała się wyłącznie z chronologią czynności.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty jej opierały się na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i okazały się nieusprawiedliwione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych należy stwierdzić, że skarżący zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 141 § 1 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób ogólnikowy, gdyż pomijało ono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz zawierało własne ustalenia Sądu i nieuprawnione uogólnienia.

Z tym stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Te wymagania spełnia zaś zaskarżony wyrok. Sąd Wojewódzki przedstawił bowiem cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym i wystarczająco wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia.

Drugi zarzut, określony w skardze kasacyjnej jako zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), sprowadzał się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i w zw. z art. 58 §1 i 2 k.c., gdyż – zdaniem autora skargi kasacyjnej – Sąd Wojewódzki nie uchylił zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przez nią art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) i przyjęcia nieuprawnionego poglądu, iż umowa ustanowienia użytkowania wieczystego z dnia [...] czerwca 1996 r. stanowiła przeszkodę do wydania pozytywnej dla skarżącego decyzji. W istocie rzeczy zatem, chociaż w zarzucie tym wskazano na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., pozostałe wymienione w nim przepisy oraz cała argumentacja dotyczyły obrazy prawa materialnego i ściśle wiązały się z dalszymi zarzutami, zawartymi w skardze kasacyjnej, a dotyczącymi naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 7 ust. 1 i 2 w/w dekretu z dnia 26 października 1945 r. w powiązaniu z art. 2, 7 i art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, który to przepis stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [..]. maja 2012 r., którą to decyzją organ odmówił: A. W., M. A., J. W., S. T. i W. O. ustanowienia prawa |użytkowania wieczystego gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. B. (hip. "K." [...] o powierzchni [...] m3), stanowiącego obecnie część działki nr [...] z obrębu [...], będącej własnością Skarbu Państwa, gmina jest obowiązana uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości, objętej działaniem w/w dekretu, (jego następcy prawnego) o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wg planu zabudowania (...).

Jak z powyższego zatem wynika, spełnienie powyższej przesłanki winno powodować obowiązek dla organu uwzględnienia powyższego, tzw. "wniosku dekretowego". Taka sytuacja zachodziła w rozpoznawanej sprawie, gdyż wniosek, złożony w trybie art. 7 ust. 2 cyt. dekretu, wpłynął do organu z zachowaniem ustawowego terminu a zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego ( uchwała Rady Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] ) obszar przedmiotowej nieruchomości był przeznaczony pod usługi handlu i biura, a zatem korzystanie z jej obszaru przez następców prawnych byłych współwłaścicielek dawało się pogodzić z ustaleniami planu. Tym niemniej, wydanie pozytywnej dla skarżących decyzji nie było w tym przypadku możliwe. Przedmiotowa nieruchomość warszawska wchodzi bowiem obecnie w skład większej nieruchomości położonej przy ul.B. o powierzchni [...] m2, która znajduje się w użytkowaniu wieczystym B. sp. z o.o. w W. (KW nr [...]), będącej następcą prawnym C., które prawo użytkowania tej nieruchomości otrzymało na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1996 r. (Rep. A Nr [...]).

Wyjaśnienia więc w tym miejscu wymaga, że ponieważ od czasu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. minęło już ponad pół wieku, to tak znaczny upływ czasu musiał spowodować to, że regulacja ta niejednokrotnie nie daje się pogodzić z innymi uregulowaniami prawnymi, odnoszącymi się do gruntów warszawskich. Przestrzeganie zaś właśnie zasad konstytucyjnych, wymienionych w art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawa), czy art. 7 (zasada praworządności) wymaga poszanowania skutków prawnych, będących następstwem innego i obowiązującego ustawodawstwa.

Podkreślić więc należy, że Skarb Państwa nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej w sytuacji, w której nieruchomość ta jest już obciążona takim samym prawem na rzecz podmiotu trzeciego. Stan taki jest przy tym niezależny od faktu, że roszczenie, mające swoje oparcie w dekrecie z 1945 r., ma pierwszeństwo przed wszelkimi innymi roszczeniami i prawami. Nie ma bowiem możliwości prawnych by jedna i ta sama nieruchomość była obciążona na rzecz różnych podmiotów i na różnych podstawach prawnych, niezależnymi od siebie prawami użytkowania wieczystego. Nie ma więc także możliwości by bezpośrednio - na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - prawo należne skarżącym – na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. – mogło być ustanowione. Ze względu bowiem na zakres uprawnień obecnego użytkownika wieczystego nie jest możliwe zadysponowanie, obciążonej tym prawem, nieruchomości na rzecz innego podmiotu, nawet jeśli ma on do tego pełne prawo.

Innymi słowy, dopóki sporna nieruchomość warszawska jest obciążona prawem użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, dopóty następcy prawni byłych współwłaścicielek tej nieruchomości nie mogą skutecznie otrzymać zaspokojenia ich żądania, wynikającego z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Rozwiązania, czy też unieważnienia takiej umowy można zaś – co do zasady - dochodzić jedynie przed sądem powszechnym. Organ administracyjny ani sąd administracyjny nie mają kompetencji by na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.c. we własnym zakresie orzekać o nieważności danej umowy cywilnej. Sprawy cywilne bowiem – na zasadzie art. 2 § 1 i 3 k.p.a. - należą do właściwości sądów powszechnych chyba, że zachodzi sytuacja wyjątkowa, w której przepis szczególny daną kategorię sprawy cywilnej poddaje trybowi administracyjnemu. Taka sytuacja w analizowanym przypadku nie miała jednak miejsca.

Sam fakt zaś wydania w rozpoznawanej sprawie wyroku, a zatem orzeczenia merytorycznego, dowodził, że Sąd Wojewódzki dokonał kontroli działalności administracji publicznej pod względem prawnym. Okoliczność zaś, że kontrola ta nie była satysfakcjonująca dla skarżących nie świadczyła per se o tym, że wyrok ten naruszał art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Uznając zatem, że skarga kasacyjna była nieusprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.