Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1684/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant st. referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. [...] sp.k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a."), w związku z ponownym rozpatrywaniem wniosku Z. D., o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], orzekającej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane, obejmujące wykonanie fundamentów i montaż wież 23 (dwudziestu trzech) elektrowni wiatrowych typu Vestas V 90-3 o mocy 3 MW każda i wysokości 149 m, w tym wysokość wieży 105 m, w obrębach geodezyjnych: [...] na działkach o nr geod. [...] ; [...] na działkach nr geod. [...];[...] na działkach nr geod. [...];[...] na działkach nr geod. [...]i [...] na działce nr geod [...] - stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r., nr [...]w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane na działkach: [...] obręb [...],[...] obręb [...]i [...]obręb [...], a w pozostałej części umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności wszczęto na wniosek Z. D. powołującego przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie wnioskodawcy doszło do zatwierdzenia niekompletnego projektu budowlanego, który nie zawierał współrzędnych określających lokalizację elektrowni wiatrowych oraz dokładnego położenia, mimo ciążącego na organie architektoniczno - budowlanym obowiązku sprawdzenia projektu. Projekt nie pozwalał na dokładne zlokalizowanie elektrowni, a tym samym skontrolowanie, czy spełniony został wymóg zachowania odległości 400 metrów od zabudowań mieszkalnych, nałożony decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zdaniem wnioskodawcy organ powinien był dostrzec braki w dokumentach projektowych, które uniemożliwiały skontrolowanie projektu budowlanego z decyzją środowiskową.

We wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r. przytoczone zostały również ustalenia dokonane przez organy ścigania, w trakcie postępowania karnego, z których wynikało, że w zakresie 6 turbin wiatrowych o numerach [...], objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, nie zostały spełnione warunki decyzji Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, albowiem odległość tych turbin od zabudowań mieszkalnych była mniejsza niż 400 metrów. Odległość turbiny wiatrowej W10 od zabudowań mieszkalnych na działce nr [...] obręb [...][...], należącej do Z. i B. D., wynosi 309,64 m, a odległość turbiny wiatrowej [...] od tych zabudowań wynosi 336,77 m.

Z. D. wskazywał, że posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem decyzja ingeruje w jego prawo własności działki [...]obręb [...] do swobodnego, niezakłóconego korzystania. Wnioskodawca powoływał się na treść decyzji Burmistrza [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z [...] kwietnia 2008 r., która wskazywała, że minimalna odległość elektrowni od zabudowań mieszkalnych nie może być mniejsza niż 400 m i powinna uwzględniać warunki lokalizacyjne zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. W odniesieniu do działki nr [...], odległość turbin wiatrowych od zabudowań mieszkalnych nie spełnia powyższego warunku.

W toku postępowania nadzwyczajnego organ ustalił, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] została wydana w oparciu o następujące ostateczne decyzje Burmistrza [...]:

1. decyzję z [...] czerwca 2005 r., o lokalizacji celu publicznego, zmienioną decyzjami z dnia [...] lipca 2007 r. i z [...] stycznia 2008 r.;

2. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z [...] kwietnia 2008 r.

Wojewoda [...] ustalił, że istnieje sprzeczność pomiędzy wymienionymi wyżej decyzjami Burmistrza [...], w zakresie warunków lokalizowania niektórych elektrowni wiatrowych, objętych kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Sprzeczność ta powoduje, że zaprojektowanie elektrowni wiatrowych na działce geodezyjnej zgodnie z decyzją lokalizacyjną stwarza sytuację, że niemożliwy jest do spełnienia warunek określony w decyzji środowiskowej, zachowania minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych, wynoszącej 400 m.

Wojewoda wskazał również, że projekt zagospodarowania terenu zatwierdzony decyzją Starosty [...] Nr [...] nie zawiera części umożliwiającej sprawdzenie jego zgodności z decyzją Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Uzupełniany w tym zakresie przez Starostę [...] materiał dowodowy, z uwagi na skalę opracowań oraz pokazaną lokalizację wież elektrowni wiatrowych w odniesieniu do stanu istniejącego, nie zaś projektowanego, nie pozwalał na ustalenie, które elektrownie wiatrowe, objęte kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją o pozwoleniu na budowę, zaprojektowane zostały w sposób niezgodny z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wobec powyższego Wojewoda [...] rozstrzygnął wniosek Z. D. na podstawie posiadanego materiału dowodowego i decyzją z [...] lipca 2016 r., stwierdził w całości nieważność decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r.

Uznał, że wymieniona decyzja wydana została z naruszeniem art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w związku z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133) oraz art. 34 ust. 4 i art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Powyższa decyzja Wojewody [...] uchylona została decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia kasacyjnego organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu nieważnościowym, co do zasady, orzeka się wyłącznie w oparciu o akta sprawy, którymi dysponował organ stopnia podstawowego. Zarzucił Wojewodzie [...] brak dokonania ustaleń w zakresie istnienia zabudowy mieszkalnej w odległości 400 m od projektowanych elektrowni w dniu wydania przez Starostę [...] kwestionowanej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również na konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Ponadto zalecił organowi wojewódzkiemu rozważenie, czy z uwagi na charakter spornej inwestycji (23 elektrownie wiatrowe, oddalone od siebie od kilkuset metrów do kilku kilometrów, przy czym każda z nich może stanowić odrębny przedmiot pozwolenia na budowę) nie jest zasadnym ograniczenie zakresu postępowania o stwierdzenie nieważności wyłącznie do elementów związanych z interesem prawnym Z. D..

Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. [...] sp.k.

Wyrokiem z 27 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1382/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd podzielił w większości argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednak negatywnie odniósł się do wytycznych skierowanych dla organu pierwszej instancji, dotyczących zastosowania ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

W zaistniałej sytuacji Wojewoda [...] przystąpił do ponownego rozpatrzenia wniosku Z. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r. nr [...].

Wskazał, że wniosek Z. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r., został zmodyfikowany poprzez ograniczenie jego zakresu do stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji w części zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na roboty budowlane na działkach nr geod.: [...] obręb [...], nr [...]obręb [...] i nr [...]obręb [...].

Wydając decyzję z dnia [...] maja 2008 r., o pozwoleniu na budowę Starosta [...] związany był ostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia na terenie nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] - obręb geodezyjny [...] [...] - obręb geodezyjny [...], [...],[...]- obręb geodezyjny [...],[...]- obręb geodezyjny [...],[...]- obręb geodezyjny [...], gmina [...], polegającego na: "Budowie zespołu 23 elektrowni wiatrowych o mocy 3 MW każda".

W wymienionej decyzji, w rozdziale "Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym" zawarty został wymóg zachowania minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych nie mniejszej niż 400 m.

Analiza projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego część składową projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r., którą organ zezwolił na wykonanie fundamentów i montaż 23 wież elektrowni wiatrowych wykazała, że projekt nie zawiera wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości projektowanych obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich oraz wskazania rodzaju i zasięgu uciążliwości.

Zakres przestrzenny zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu jest zbyt wąski, nie obejmuje terenów w sąsiedztwie projektowanych elektrowni wiatrowych, oraz ich zagospodarowania, co pozwalałoby na sprawdzenie, czy został zachowany wymóg zawarty w decyzji Burmistrza [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] kwietnia 2008 r. - zachowania minimalnej odległości projektowanych turbin od zabudowań mieszkalnych wynoszącej 400 m.

Wydając kontrowaną decyzję o pozwoleniu na budowę Starosta [...] pominął obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wynikający z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Zatwierdzając projekt niekompletny, w stopniu uniemożliwiającym jego kontrolę, organ I instancji uchybił art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego.

Przedmiotowa decyzja Starosty [...] z [...] maja 2008 r. zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na roboty budowlane, między innymi na działkach nr: [...] obręb [...], [...]obręb [...], [...] obręb[...].

Organ ustalił, że na wymienionych działkach zlokalizowane zostały wieże elektrowni wiatrowych oznaczone odpowiednio symbolami: [...].

W promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej o symbolu W-11 (działka [...]obręb [...]) znajduje się działka o nr [...] obręb [...], zabudowana budynkiem mieszkalnym. Współwłaścicielem nieruchomości jest Z. D..

Z wypisu z rejestru budynków, aktualnego na dzień [...] października 2018 r. wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został w 1950 r. Zabudowana nieruchomość o nr geod. [...] obręb [...] znajduje się również w promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej W-10 (na działce nr [...] obręb [...]).

W promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej o symbolu W-5 (na działce nr [...]obręb [...]) znajduje się działka o nr [...] obręb[...] , zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Właścicielem tej nieruchomości jest S. O..

Z wypisu z rejestru budynków, aktualnego na dzień [...] października 2018 r. wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został w 1981 r.

Ponadto w promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej o symbolu W-5 znajdują się: budynek mieszkalny na działce nr geod. [...] obręb [...]-wybudowany w 1936 r., budynek mieszkalny na działce nr [...] obręb [...]- wybudowany w 1920 r. oraz budynek mieszkalny na działce nr [...] obręb [...]-wybudowany w 1923 r.

Zatem projektowana lokalizacja wież elektrowni wiatrowych na działkach nr: [...]obręb [...], [...]obręb [...],[...] obręb [...], nie spełnia warunku decyzji Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008 r., która nakazywała zachowanie minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych, wynoszącej 400 m.

Dlatego Wojewoda [...] uznał, iż decyzja z dnia [...] maja 2008 r. o pozwoleniu na budowę narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który nakłada na organy administracji architektoniczno - budowlanej obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz art. 56 ust. 9 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stanowiącego że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.

Naruszenie wymienionych przepisów jest oczywiste i rażące albowiem przepisy te nie wymagają przy ich stosowaniu wykładni prawa.

Za stwierdzeniem nieważności kontrolowanej decyzji przemawiały również skutki społeczno-gospodarcze. Doszło do wydania pozwolenia na budowę wież elektrowni wiatrowych - obiektów w znaczny sposób oddziaływujących na środowisko - w sposób ewidentnie niezgodny z warunkami decyzji Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

W ocenie organu I instancji nie zaistniały również przesłanki, określone w art. 156 § 2 k.p.a., uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r. o pozwoleniu na budowę, w szczególności decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Odnosząc się do argumentów spółki [...], organ nie podzielił stanowiska, że postępowanie jest bezprzedmiotowe ze względu na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie II OSK 2093/18, wszczęte w wyniku oddalenia skargi Spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2017 r. sygn. [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r.

Takiego stanowiska nie uzasadniają ani przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani podejmowane w tej sprawie rozstrzygnięcia i zapadły wyrok.

Oczekiwanie przez organ nadzorczy, na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjnego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1382/17, byłoby bezczynnością organu.

Organ wskazał, iż miał na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 27 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1382/17. Podzielił pogląd, że nie miały zastosowania przepisy ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, gdyż ustawa ta weszła w życie [...] lipca 2016 r.

Charakter zabudowy na działkach znajdujących się w odległości 400 m od projektowanych elektrowni wiatrowych organ nadzorczy ustalił na podstawie dokumentów przekazanych przez Starostę [...] przy piśmie z [...] stycznia 2018 r., tj. aktualnych map ewidencyjnych i wypisów z rejestrów budynków. Z dokumentów tych wynika, że budynki mieszkalne zlokalizowane w odległości mniejszej niż 400 m od projektowanych elektrowni wiatrowych wybudowane zostały przed 2008 r., czyli istniały w dacie wydawania przez Starostę [...] kwestionowanej decyzji z [...] maja 2008 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w związku z ograniczeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r., do działek o nr ew.: [...]i [...]obręb [...] oraz [...] obręb [...], Wojewoda [...] zasadnie ograniczył również zakres prowadzonego postępowania niezwinnościowego.

Z treści ksiąg wieczystych nr [...] wynikało, że Z. D. jest współwłaścicielem działek o nr ew. [...].

Z analizy danych na portalu https:// [...] wynikało, że działka o nr ew. [...], graniczy od strony zachodniej i północnej bezpośrednio z działką inwestycyjną o nr ew. [...] obręb [...]. Natomiast działka o nr ew. [...] graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną o nr ew. [...]obręb [...].

Z projektu zagospodarowania terenu (elektrownia wiatrowa EW-11, działka o nr ew. [...] i elektrownia wiatrowa EW-10, działka o nr ew. [...]) oraz rys. nr F-03 "rysunek złożeniowy" wynikało, że średnica wirnika wynosić ma 90 m. Całkowita wysokość elektrowni wiatrowej wynosić będzie 145 m.

Z usytuowania fundamentu konstrukcji nadziemnej elektrowni wiatrowej EW-11, wymiarów działki nr ew. [...]i wymiarów wirnika elektrowni wiatrowej EW-11 wynika, że wirnik ten będzie znajdował się również nad działką nr ew. [...] stanowiącej współwłasność Z. D..

W związku z powyższym Z. D. posiadał interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r.

Inwestor uzyskał kwestionowane pozwolenie na budowę m. in. na działkach nr ew. [...]i [...]obręb [...]oraz [...] obręb [...]. Do wniosku dołączył oświadczenie z [...] maja 2008 r., o prawie do dysponowania ww. działkami na cele budowlane.

Do wniosku o udzielenie pozwolenie na budowę inwestor załączył też decyzję Burmistrza [...] z [...] czerwca 2005 r., (zmienioną decyzjami Burmistrza [...] z [...] lipca 2007 r., i z [...] stycznia 2008 r.) ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego - fermy 24 wiatraków o mocy 3 MW każdy, linii przesyłowych energii elektrycznej SN kablem podziemnym oraz budowie głównego punktu zasilania m. in. na działkach nr ew. [...]i [...]obręb [...]oraz [...] obręb [...].

Ponadto inwestor załączył decyzję Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 23 elektrowni wiatrowych o mocy 3 MW każda m. in. na działkach nr ew. [...]i [...]obręb[...] oraz [...]obręb [...].

Analiza zatwierdzonego projektu budowlanego nie wykazała, aby planowana inwestycja w części dotyczącej działek nr ew. [...] i [...]obręb [...] oraz [...]obręb [...], naruszała rażąco warunki określone w powyższej decyzji lokalizacyjnej Burmistrza [...] z [...] czerwca 2005 r.

W szczególności z projektu budowlanego wynika, że elektrownie wiatrowe na działkach nr ew. [...]i [...]obręb [...] oraz [...] obręb [...] posiadać będą moc 3 MW.

W decyzji Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008 r., zawarty został warunek, że "minimalna odległość elektrowni od zabudowań mieszkalnych nie może być mniejsza niż 400 m i powinna uwzględniać warunki lokalizacyjne zgodne z przepisami Prawo budowlane" (pkt 2 decyzji "Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym").

Z wyrysów z ewidencji gruntów przesłanych przez Starostwo Powiatowe w [...] przy piśmie z [...] stycznia 2018 r., wynikało, że:

1. w promieniu 400 m od zaprojektowanych elektrowni wiatrowych na działkach nr ew. [...]obręb[...] i [...] obręb [...] znajduje się zabudowa mieszkalna na działce nr ew. [...];

2. w promieniu 400 m od zaprojektowanej elektrowni wiatrowej na działce nr ew. [...]obręb [...], znajdują się zabudowania mieszkalne na działkach nr ew. [...],[...][...] i[...].

Powyższą informację potwierdzają dane portalu https://www. [...] z których wynika, że elektrownie wiatrowe usytuowane na działkach nr ew. [...]i [...]oddalone są od budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], odpowiednio o ok. 312 m i ok. 340 m. Elektrownia wiatrowa usytuowana na działce nr ew. [...] oddalona jest od ww. budynków mieszkalnych na działkach nr ew. [...],[...],[...] i [...], odpowiednio o ok. 223 m, ok. 391 m, ok. 326 m i ok. 395 m.

Z wypisów z rejestru budynków wynika, że na działce nr ew. [...] znajduje się budynek mieszkalny wybudowany w 1950 r. Natomiast na działkach nr ew. [...],[...],[...] i [...] znajdują budynki mieszkalne wybudowane odpowiednio w 1936 r., 1981 r., 1920 r. i 1923 r.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie charakteru zabudowy znajdującej się na nieruchomościach położonych w promieniu 400 m od działek nr ew. [...]i [...] obręb [...] oraz [...]obręb [...].

Podkreślił, że na działkach nr ew. [...] znajduje się zabudowa mieszkalna i istniała ona w dniu wydania decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r., oraz istnieje w chwili obecnej.

Ponadto w ocenie GINB podnoszone okoliczności, że Z. D. nie jest zameldowany na nieruchomości - nr ew. [...] oraz zły stan techniczny budynku mieszkalnego, nie oznaczają, że zabudowa na tej działce straciła charakter mieszkalny.

W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że projektowana inwestycja w części dotyczącej działek nr ew. [...]i [...]obręb [...] oraz [...]obręb [...], jest niezgodna z warunkiem zawartym w decyzji Burmistrza [...]z [...] kwietnia 2008 r.

Tym samym decyzja Starosty [...] z [...] maja 2008 r., została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Dalej organ dokonał oceny czy naruszenie to jest rażące, bowiem tylko takie może stanowić zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podstawę do stwierdzenia nieważności.

GINB zwrócił uwagę na fakt, że z akt nie wynika aby inwestor złożył odwołanie od decyzji Burmistrza [...] decyzją z [...] kwietnia 2008 r. i kwestionował warunki w niej ustalone. Tym samym inwestor zaakceptował warunki w niej zawarte i winien je zastosować w sporządzonym projekcie budowlanym.

W związku z powyższym decyzja Starosty [...] z [...] maja 2008 r., w części dotyczącej działek nr ew. [...]i [...]obręb [...] oraz [...] obręb [...], wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zatem zasadne było stwierdzenie nieważności decyzji, jako obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu inwestora, że brak było, podstaw prawnych do określenia w decyzji środowiskowej wymogu zachowania określonej odległości turbin od zabudowy mieszkaniowej oraz do uznania tego wymogu za wymaganie ochrony środowiska, a tym samym brak sprawdzenia kwestii zachowania tej odległości przez Starostę, nie mógł skutkować stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał go za bezzasadny.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

W przypadku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ administracji architektoniczno-budowlanej pozostaje nią związany w taki sam sposób jak decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Skoro właściwy organ w sposób ostateczny ustalił wymogi w zakresie zagospodarowania przestrzennego terenu (w decyzji o warunkach zabudowy), czy to wymagania w zakresie ochrony środowiska (w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), to ustalenia te nie mogą podlegać modyfikacji czy też racjonalizacji w toku innego postępowania, prowadzonego przed innym organem.

Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest bowiem jedynie sprawdzenie zgodności projektu z warunkami (wymaganiami) określonymi we wspomnianych decyzjach (wyrok WSA w Łodzi z 18 lutego 2009 r., sygn. akt. ll SA/Łd 813/08).

Sprawdzanie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska nie oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma możliwość ustalania czy warunki zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogły być w niej zawarte.

Takie rozumienie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stałoby w sprzeczności z jego treścią jak również z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Podobnie jako bezzasadny oceniono zarzut, że pozwolenie na budowę nie mogło być obarczone wadą kwalifikowaną, tj. rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (nie zostało wydane w bezsprzecznym stanie prawnym), gdyż rozstrzygnięcie decyzji środowiskowej pozostawało w oczywistej sprzeczności z decyzją Burmistrza [...] z [...] czerwca 2015 r., o lokalizacji celu publicznego, a obie te decyzje miały charakter wiążący.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że projekt budowlany musi być zgodny z każdą wyżej wymienioną decyzją. Natomiast sprzeczność pomiędzy decyzjami Burmistrza [...] z [...] czerwca 2005 r. i z [...] kwietnia 2008 r, mogłaby zaistnieć, w sytuacji gdyby obydwie zawierały odmienny warunek dotyczący zachowania minimalnej odległości elektrowni wiatrowych do zabudowy mieszkaniowej. Skoro decyzja Burmistrza [...] z [...] czerwca 2005 r., takiego warunku nie zawiera, to brak jest podstaw do twierdzenia, że są one ze sobą sprzeczne.

Jako niezasadny oceniono zarzut naruszenia art. 86 pkt 2 i art. 76 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przepisy te w dniu wydawania decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r., nie obowiązywały. Powyższa ustawa weszła w życie w dniu [...] lipca 2010 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy inwestor wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 27 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1382/17 - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że niemożliwym jest zastosowanie się do oceny prawnej i wytycznych, których nie ma.

Nadto pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną (wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa), a postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji po wydaniu tej decyzji, nie istnieje zależność polegająca na tym, że nie jest możliwe zakończenie postępowania administracyjnego bez uprzedniego rozpoznania wniesionej skargi.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. wniosła [...] sp. z o.o. [...] sp. k.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

a) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy toczy się postępowanie wszczęte w wyniku skargi kasacyjnej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018r., sygn. akt VII SA/Wa 1382/17;

b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art 61 a § 1 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, poprzez wydanie decyzji, w sytuacji, gdy Z. D .nie przysługuje status strony;

c) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej: "upzp", poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody, zamiast jej uchylenia, gdyż decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r, nie mogła być obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, bowiem:

- nie mogła naruszać art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w sposób rażący, nie było bowiem podstaw prawnych do określenia w decyzji środowiskowej wymogu zachowania określonej odległości turbin od zabudowy mieszkaniowej oraz uznania tego wymogu za wymaganie ochrony środowiska, brak sprawdzenia zachowania tej odległości przez Starostę, nie mógł skutkować stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę,

- rozstrzygnięcie decyzji środowiskowej pozostawało w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., o lokalizacji celu publicznego, która nie zawierała wymogu zachowania konkretnej odległości od zabudowy mieszkaniowej ustalała, że turbiny mogą być zlokalizowane w dowolnej odległości od tej zabudowy, obie decyzje miały dla Starosty charakter wiążący,

- budynek wnioskodawcy nie miał i nie ma charakteru zabudowy mieszkalnej,

- w decyzji lokalizacyjnej nie występowało ograniczenie odległości turbin od zabudowy mieszkaniowej,

- organ nie wykazał, jakie działanie skarżącej skłoniło go do oceny rzekomego naruszenia prawa, skarżąca nie naruszyła postanowień decyzji lokalizacyjnej, nie naruszyła warunków środowiskowych lokalizacji inwestycji

Nadto wskazano na naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne i nieuprawnione uznanie, że:

- zabudowa nieruchomości położonych w promieniu 400 metrów od działek [...], obręb [...], oraz [...], jest zabudową o charakterze mieszkaniowym, podczas gdy charakter zabudowy należy oceniać według daty wydania pozwolenia na budowę, tj. [...] maja 2008 r, czego organ nie ustalił, wskazując jedynie, że zabudowa istniejąca na ww. działkach powstała odpowiednio w 1950 r., 1936 r, 1980 r., 1920 r. i 1923 r.,

- zabudowa na działce [...] ma charakter mieszkalny pomimo tego, że jej stan nie pozwala na zamieszkanie, nie jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe, a przy tym została nabyta przez wnioskodawcę po wydaniu pozwolenia na budowę.

Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 156 § 2 k.p.a. i art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż od czasu doręczenia pozwolenia na budowę do momentu orzekania o jego rzekomej nieważności upłynęło ponad dziesięć lat. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, jest to "znaczny upływ czasu".

Skarżąca Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody w części dotyczącej stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę i umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji, a także uchylenie decyzji Wojewody w części stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę.

Uzasadniając zarzut naruszenia art 153 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. skarżąca wskazała, iż mimo toczącego się przed NSA postępowania, organ stwierdził nieważność pozwolenia na budowę w części dotyczącej wskazanych działek.

Wydanie decyzji mimo braku rozstrzygnięcia postępowania przed NSA, skutkowało możliwością wydania rozstrzygnięcia obarczonego wadami, brakiem możliwości uwzględnienia wytycznych i zaleceń NSA, zawartych w mającym dopiero zapaść wyroku.

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek wnioskodawcy, który z uwagi na brak oddziaływania inwestycji na nieruchomość, której jej współwłaścicielem, nie miał i nie może mieć przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Dlatego postępowanie powinno zostać w całości umorzone.

Zdaniem skarżącej nawet jeśli wirnik znajduje się wysoko nad działką nr [...], to nie powoduje jakiekolwiek ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości, a więc nie oddziałuje na nią. Organ nie wskazał na interes prawny wnioskodawcy w powiązaniu z prawem własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...].

W ocenie spółki nie został zbadany charakter zabudowy na dz. [...] Rozpadająca się budowla nie pełni funkcji mieszkalnej, mimo że nadal widnieje w rejestrze gruntów adnotacja o zabudowie mieszkalnej.

Wymóg zachowania odległości od zabudowy mieszkalnej spełnia swój cel jedynie w przypadku nieruchomości rzeczywiście zabudowanych istniejącym budynkiem mieszkalnym, gdzie przebywają stale ludzie.

Nadto podniesiono, że w zakresie nieruchomości innych niż działka [...], organ ograniczył się do wymienienia dat powstania zabudowań. Dopiero jednak stwierdzenie, czy zabudowa znajdująca się na powyższych nieruchomościach miała w chwili wydania pozwolenia na budowę, tj. w dniu [...] maja 2008 r. charakter zabudowy mieszkalnej, pozwoli na ustalenie legitymacji wnioskodawcy.

Pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o dwie decyzje administracyjne - decyzję lokalizacyjną i decyzję środowiskową. Decyzje te są sprzeczne ze sobą w zakresie lokalizacji turbin. W decyzji środowiskowej wprowadzono wymóg minimalnej odległości 400m od zabudowań mieszkalnych, natomiast w decyzji lokalizacyjnej brak jest podobnej regulacji, co oznacza zezwolenie na taką lokalizację turbin, jaka została zaprojektowana.

Za niezrozumiałe strona skarżąca uznała wywody organu co do tego, że sprzeczność pomiędzy ww. decyzjami mogłaby zaistnieć gdyby obie decyzje zawierałyby odmienny warunek dotyczący zachowania minimalnej odległości od zabudowy mieszkaniowej.

Pozwolenie na budowę dotyczy lokalizacji turbin zgodnie z treścią decyzji lokalizacyjnej, która z istoty rozstrzyga o lokalizacji inwestycji. Gdyby turbiny miały być zlokalizowane w innym miejscu, to ich lokalizacja byłaby sprzeczna z decyzją lokalizacyjną. Brak sprawdzenia przez Starostę zgodności projektu budowlanego z decyzją środowiskową nie mógł w żaden sposób skutkować stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę. Projekt budowlany jest zgodny z raportem środowiskowym, który stanowił podstawę wydania decyzji środowiskowej.

Nieuprawnione było stanowisko organu, który pominął zachodzące pomiędzy decyzją środowiskową oraz decyzją lokalizacyjną sprzeczności - stwierdził nieważność pozwolenia na budowę mimo, że pozwolenie wydane zostało w budzącym wątpliwości, sprzecznym wewnętrznie stanie prawnym.

Wymóg określony w decyzji środowiskowej nie stanowił wymogu ochrony środowiska w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nie mógł być w ten sposób traktowany. Ani ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, ani akty wykonawcze wydane na jej podstawie nie wprowadzały konieczności określenia tego rodzaju odległości inwestycji od zabudowań mieszkalnych.

Organy nie przenalizowały charakteru nieruchomości, znajdujących się w promieniu 400 m od poszczególnych działek. Fakt istnienia zabudowy w dniu [...] maja 2008 r. nie przesadza o jej ówczesnym, mieszkalnym charakterze.

Od momentu wydania pozwolenia na budowę, tj. od dnia [...] maja 2008 r., upłynęło ponad dziesięć lat, co należy uznać za "znaczny upływ czasu". Ponadto pozwolenie na budowę stanowiło podstawę nabycia prawa lub ekspektatywy, bowiem zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę umożliwia przystąpienie do realizacji inwestycji.

Wobec niekonstytucyjności przepisu art. 156 § 2 k.p.a., który utracił w tym zakresie na mocy wskazanego wyroku TK moc prawną, stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, było działaniem nieuprawnionym i bezpodstawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się bezzasadna.

Podzielając argumentację organów zaprezentowaną w uzasadnieniach wydanych decyzji, wskazać należy, że Starosta [...] wydając decyzję z dnia [...] maja 2008 r., o pozwoleniu na budowę związany był ostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia na terenie nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] - obręb geodezyjny [...],[...]- obręb geodezyjny [...],[...] - obręb geodezyjny [...],[...]- obręb geodezyjny [...],[...],[...]- obręb geodezyjny [...], gmina [...], polegającego na budowie zespołu 23 elektrowni wiatrowych o mocy 3 MW każda.

W decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., w rozdziale "Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym" zawarty został wymóg zachowania minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych nie mniejszej niż 400 m.

Analiza projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego część składową projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r., wykazała, że projekt nie zawiera wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości projektowanych obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich oraz wskazania rodzaju i zasięgu uciążliwości.

Zakres przestrzenny zatwierdzonego projektu zagospodarowania, nie obejmował terenów w sąsiedztwie projektowanych elektrowni wiatrowych, co pozwalałoby na sprawdzenie zachowania wymogu decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest minimalnej odległości projektowanych turbin od zabudowań mieszkalnych, wynoszącej 400 m.

Zatem wydając kontrowaną decyzję o pozwoleniu na budowę Starosta [...] pominął obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wynikający z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zatwierdzając projekt niekompletny, w stopniu uniemożliwiającym jego kontrolę, uchybił również art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego.

Kwestionowana decyzja Starosty [...] z [...] maja 2008 r. zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na wykonanie fundamentów i montaż wież elektrowni wiatrowych typu Vestas V 90-3 o mocy 3 MW każda i wysokości 149 m, między innymi na działkach nr: [...]obręb [...], [...]obręb [...], [...]obręb [...].

Organ ustalił, że na wymienionych działkach zlokalizowane zostały wieże elektrowni wiatrowych oznaczone odpowiednio symbolami: W- 11, W-10 i W-5.

W promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej o symbolu W-11 (działka [...]obręb [...]) znajduje się działka o nr [...] obręb[...], zabudowana budynkiem mieszkalnym, której współwłaścicielem jest Z. D..

Z wypisu z rejestru budynków, wynikało, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został w 1950 r. Zabudowana nieruchomość o nr geod. [...] obręb [...] znajduje się również w promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej W-10 (na działce nr [...]obręb [...]).

W promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej o symbolu W-5 (na działce nr [...]obręb [...]) znajduje się działka o nr [...] obręb[...], zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Właścicielem tej nieruchomości jest S.O..

Z wypisu z rejestru budynków, wynikało, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został w 1981 r.

Ponadto w promieniu 400 m od miejsca lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej o symbolu W-5 znajdują się: budynek mieszkalny na działce nr geod. [...] obręb [...]-wybudowany w 1936 r., budynek mieszkalny na działce nr [...] obręb [...]- wybudowany w 1920 r. oraz budynek mieszkalny na działce nr [...] obręb [...] wybudowany w 1923 r.

Zatem taka lokalizacja wież elektrowni wiatrowych na działkach nr: [...] obręb [...], [...] obręb[...],[...]obręb [...], nie spełniała warunku decyzji Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2008 r. - minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych, wynoszącej 400 m.

Dlatego słusznie organy uznały, iż kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który nakłada na organy administracji architektoniczno - budowlanej obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz art. 56 ust. 9 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stanowiącego że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Naruszenie tych przepisów było oczywiste i rażące.

Za stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przemawiały również skutki społeczno-gospodarcze jakie wywołuje decyzja. Elektrownie wiatrowe oddziałują w znaczny sposób na najbliższe otoczenie, zwłaszcza o charakterze mieszkalnym.

Charakter zabudowy na działkach znajdujących się w odległości 400 m od projektowanych elektrowni wiatrowych, organ nadzorczy ustalił na podstawie dokumentów przekazanych przez Starostę [...] przy piśmie z [...] stycznia 2018 r., tj. aktualnych map ewidencyjnych i wypisów z rejestrów budynków. Z dokumentów tych wynikało, że budynki mieszkalne zlokalizowane w odległości mniejszej niż 400 m od projektowanych elektrowni wiatrowych wybudowane zostały przed 2008 r., czyli istniały w dacie wydawania przez Starostę [...] kwestionowanej decyzji z [...] maja 2008 r.

Z usytuowania fundamentu konstrukcji nadziemnej elektrowni wiatrowej EW-11, wymiarów działki nr ew. [...] i wymiarów wirnika elektrowni wiatrowej EW-11 wynika, że wirnik ten będzie znajdował się również nad działką nr ew. [...]stanowiącej współwłasność Z. D.. W związku z powyższym posiadał on interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z [...] maja 2008 r.

Okoliczność, że Z. D. nie jest zameldowany na nieruchomości nr ew. [...] oraz zły stan techniczny tam zlokalizowanego budynku mieszkalnego, nie oznaczają, że zabudowa na tej działce straciła charakter mieszkalny.

Sąd podzielił ocenę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co do wiążącego charakteru wymogu zachowania odległości turbin od zabudowy mieszkaniowej, określanego w decyzji środowiskowej oraz uznania go za wymaganie ochrony środowiska. Dlatego brak sprawdzenia tej odległości przez Starostę, a w konsekwencji brak jej zachowania, musiał skutkować stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

W przypadku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ administracji architektoniczno-budowlanej pozostaje nią związany w taki sam sposób jak decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Skoro w sposób ostateczny organ ustalił wymogi w zakresie zagospodarowania przestrzennego terenu (w decyzji o warunkach zabudowy), czy to wymagania w zakresie ochrony środowiska (w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), to ustalenia te nie mogły podlegać modyfikacji w toku innego postępowania, prowadzonego przed innym organem.

Nie zachodziła też sprzeczność pomiędzy decyzjami Burmistrza [...] z [...] czerwca 2005 r. i z [...] kwietnia 2008 r., gdyż pierwsza wskazywał na możliwość lokalizacji inwestycji na określonych działkach, a druga nakazywała zachowanie minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej.

Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej było sprawdzenie zgodności projektu z warunkami określonymi w obu tych decyzjach.

Toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie w sprawie o sygn. II OSK 2093/18, nie stanowiło przeszkody w możliwości oceny kwestionowanej decyzji w trybie nieważności. Oczekiwanie przez organ nadzorczy, na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjnego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1382/17, byłoby bezczynnością organu administracji, czyli stanem prawnie nagannym.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 156 § 2 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a. - w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, wskazać należy, iż dla oceny przesłanki "znacznego upływ czasu" nie jest bez znaczenia to, że postępowanie wszczęto i wydano decyzję o stwierdzeniu nieważności ([...] lipca 2016 r.) przed upływem 10 lat od wydania kwestionowanej decyzji. Nadto w orzecznictwie wskazuje się na różne sposoby rozwiązania kwestii wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r., II OSK 744/17 wskazał, że "do czasu zmiany art. 156 § 2 k.p.a. przez ustawodawcę, organy administracyjne powinny go stosować w takiej treści, jaka wynika z jego językowej (gramatycznej) wykładni."

W analizowanym postępowaniu nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.