Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1213/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2  pkt 8, art. 7d pkt 1 lit. a, art. 7  ust. 1  pkt 3, art. 20  i 24  ust. 2b
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 lipca 2022 r., znak: IG-II.7221.63.2022.KB, w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez E. M., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 6 lipca 2022 r., znak: IG-II.7221.63.2022.KB, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz.735 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2021 r., poz. 1990 ze zm., zwaną dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty N. z dnia 11 kwietnia 2022 r., znak: GK.6017/R/2/2022, o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., jedn. ewid. L., przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w N. w dniu 15 marca 2010 r. za nr [...], polegającej na przywróceniu stanu prawnego sprzed scalenia gruntów wsi L.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2022 r., powołując się na decyzję Starosty N. z dnia 26 czerwca 2018 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania scaleniowego w L., skarżący wezwał Starostę N. do wykonania ww. decyzji poprzez bezzwłoczne doprowadzenie do ujawnienia stanu jaki istniał przed wprowadzeniem w życie uchylonej decyzji scaleniowej w L.

Pismem z 21 lutego 2022 r., znak: [...], Starosta N. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania aktualizacyjnego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzupełnienia materiału dowodowego, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r., znak: [...], Starosta N. odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., jedn. ewid. L., przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w N. w dniu 15 marca 2010 r. za nr [...], polegającej na przywróceniu stanu prawnego sprzed scalenia gruntów wsi L.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) dla wsi L. została założona ewidencja gruntów, która zastąpiła dotychczasowy kataster gruntowy. Stosownie do art. 14 ust. 2 ww. dekretu, informacja o założeniu ewidencji gruntów m.in. dla wsi L., położonej w powiecie n., została podana do publicznej wiadomości drogą obwieszczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 26 października 1971 r. (Dz. Urzęd. W.R.N. Nr 10, poz. 119).

W wyniku założenia ewidencji gruntów i budynków powstał operat pomiarowy, którego częścią składową są m.in.: protokoły ustalenia stanu władania gruntami, szkice polowe pomiaru zmian w stanie władania, protokoły obliczenia powierzchni działek. Aktualnie w powiatowej części państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zgromadzonej w Starostwie Powiatowym w N., poza ww. dokumentami znajduje się mapa ewidencyjna w skali 1:2880 wpisana do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno -Kartograficznej filia w N. w dniu 25 maja 1971 r., za numerem [...] oraz rejestr gruntów wpisany do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej filia w N. w dniu 11 listopada 1985 r., za numerem [...].

Prace związane z założeniem ewidencji gruntów na terenie wsi L., w tym ustalenie stanu władania, obliczenie powierzchni działek oraz założenie rejestru szczegółowego pomiarowo - klasyfikacyjnego, wykonywane były w latach 1967 -1970. Poszczególne czynności zostały szczegółowo opisane w Warunkach Technicznych oraz Dziennikach Robót (Nr ks. rob. 1196).

Na wniosek właścicieli gruntów położonych we wsi L. z dnia 24 października 1984 r. Naczelnik Gminy J., w skład której wchodziła wówczas wieś L., zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 1987 r. wszczął postępowanie scaleniowe na obszarze wsi L. Po przeprowadzeniu postępowania scaleniowego Wójt Gminy N., decyzją z dnia 14 września 2006 r., znak: [...], zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi L. w gminie L. na obszarze 4536 ha.

Decyzją z dnia 21 maja 2008 r., znak: SKO.I-01/1335/GNp/2006/2008, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r.

Wyrokiem z dna 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesiona od ww. wyroku.

W wyniku ponownego rozpoznawania sprawy decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., znak: [...], Starosta N. odmówił wszczęcia postepowania scaleniowego z wniosku z dnia 24 września 1984 r.

Decyzją z dnia 10 listopada 2016 r., znak: WS-VI.7511.10.2016.AP, Wojewoda Małopolski uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r., znak: [...], Starosta N. umorzył postępowanie scaleniowe wszczęte z wniosku z dnia 24 września 1984 r.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r. znak: IG-II.7213.15.2018.AM Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji (do dnia rozpoznawania sprawy skargi na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego nie zostały rozpoznane).

Organ wyjaśnił, że operat ewidencji gruntów i budynków obrębu L., został zaktualizowany w oparciu o projekt scalenia gruntów wsi L. zatwierdzony decyzją Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r., a następnie przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w N. w dniu 15 marca 2010 r., za numerem: [...]. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 lutego 1960 r. o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych (Dz.U. Nr 11, poz. 67) z urzędu prowadzone były czynności mające na celu założenie ksiąg wieczystych dla nieruchomości położonych w obrębie L., które objęte były postępowaniem scaleniowym.

Podstawę wprowadzenia operatu poscaleniowego stanowiła ostateczna decyzja Wójta Gminy N. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi L., natomiast podstawę założenia ewidencji gruntów przed scaleniem stanowił dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Uchylenie decyzji scaleniowej winno skutkować przywróceniem stanu prawnego oraz oznaczeń nieruchomości (w tym przebieg granic i numery działek ewidencyjnych, kontury klasyfikacyjne i użytki gruntowe) obowiązujących przed scaleniem gruntów, jednakże nie poprzez aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L., przyjętego do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w N. w dniu 15 marca 2010 r., a poprzez wdrożenie operatu ewidencji gruntów opracowanego na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynkowi. Jednak z uwagi na obrót prawny nieruchomościami, który miał miejsce po 2010 r., jak również z uwagi na objęcie w posiadanie nowo wydzielonych nieruchomości przez uczestników scalenia, powyższe nie jest możliwe.

Zgodnie ze stanowiskiem Głównego Geodety Kraju wyrażonym w piśmie z dnia 31 stycznia 2014 r., znak: [...], przywrócenie w ewidencji gruntów i budynków stanu sprzed wprowadzenia zmian ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu scalenia, wymaga indywidualnego rozpatrzenia każdego wpisu, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności zaistniałych po wprowadzeniu zmian.

Organ pierwszej instancji wskazał, że z obowiązujących regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisów wykonawczych wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej podejmują działania niezbędne do jej zaktualizowania. Obowiązek "czuwania" nad stanem aktualności operatu ewidencyjnego nie może być jednak rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu i na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego, czy też inaczej rzecz ujmując ustalaniem stanu własności.

Skoro więc, w niniejszej sprawie intencją żądania jest aktualizacja poprzez przywrócenie stanu przed scaleniem na skutek ostateczności decyzji Starosty N. z dnia 26 czerwca 2018 r. o umorzeniu postępowania scaleniowego w L., to mając na względzie przepisy art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 29 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390) nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Organ zauważył bowiem, że w niniejszej sprawie sąd administracyjny uchylił decyzje zatwierdzające projekt scalenia gruntów. Starosta N. w dniu 26 czerwca 2018 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania scaleniowego wszczętego wnioskiem z dnia 24 września 1984 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r. Jednakże, została wniesiona na nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (na dzień orzekania przez organ skarga nie została rozpoznana). Tymczasem podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego mogą stanowić jedynie ostateczne decyzje administracyjne, w tym ostateczna decyzja administracyjna wydana w postępowaniu scaleniowym oraz sporządzona na jego potrzeby dokumentacja geodezyjna, co wprost wynika z postanowień art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Brak jest obecnie aktu administracyjnego określającego sytuację prawną uczestników scalenia. Stan ewidencji ukształtowany decyzją zatwierdzającą projekt scalenia nie jest już aktualny, ale nie można w żaden sposób wyprowadzać wniosku o konieczności "powrotu" do stanu przed scaleniem gruntów. Wiązałoby się to z ponownym ustalaniem własności nieruchomości i to nie tylko wnioskodawcy. Z tą kwestią wiąże się drugi powód uniemożliwiający pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku. Postępowanie scaleniowe polega na stworzeniu korzystniejszych warunków gospodarowania przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw, racjonale ukształtowanie gruntu oraz dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych oraz rzeźby terenu.

Scalenie polega na połączeniu w jedną całość wielu rozdrobnionych lub też położonych w niekorzystnej konfiguracji nieruchomości celem dokonania ponownego podziału nieruchomości, które podlegały scaleniu, z zachowaniem proporcji w zakresie powierzchni tych scalonych nieruchomości, jednakże ze zmianą w zakresie ich usytuowania a także przeznaczenia. Nadto, co istotne, w wyniku tego postępowania, jego uczestnicy obejmują i w tej sprawie objęli w posiadanie nowo wydzielone nieruchomości, które były także przedmiotem obrotu prawnego. Wykazanie w operacie ewidencyjnym danych dotyczących działek w oparciu o nieaktualne (sprzed scalenia) ich oznaczenie i o nieaktualnych atrybutach nie jest możliwe. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji m. in. na podstawie dokumentacji sporządzonej w postępowaniu scaleniowym

Organ podał, że Starosta N. na dzień dzisiejszy nie dysponuje dokumentacją geodezyjne - kartograficzną, uwzględniającą stan prawny nieruchomości, umożliwiającą wprowadzenie zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków obrębu L. wynikającej z uchylenia decyzji scaleniowej. Nadto, że dla nieruchomości wg oznaczenia przed scaleniem zostały zamknięte księgi wieczyste. Nowy natomiast stan prawny (w wyniku scalenia gruntów) wykazany został w księgach wieczystych. Uwzględnienie żądania wnioskodawcy musiałoby się wiązać ze zmianą w zakresie prawa własności nieruchomości, tj. z ponownym ustaleniem prawa własności, co jest wykluczone w postępowaniu aktualizacyjnym. Postępowanie to ma charakter czysto rejestrowy. Jednakże aktualizacja operatu ewidencyjnego jest nierozerwalnie związana z dokonaniem odpowiednich wpisów w zakresie prawa własności w księgach wieczystych, a funkcją ewidencji nie jest zastępowanie instytucji ksiąg wieczystych.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zapisach ewidencyjnych, organ prowadzący ewidencję może dokonać jej zmiany z urzędu, w sytuacji, gdy będzie to zgodne z zasadą aktualności oraz będzie miało podstawę w przepisach rozporządzenia. Wnioskodawca nie może domagać się od organu ewidencyjnego wszczęcia takiego postępowania z urzędu "na jego wniosek". Pismo skarżącego, żądające wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w sprawie,

w której nie przysługują mu uprawnienia strony (wniosek dotyczy aktualizacji całego obrębu L. a nie tylko gruntów skarżącego - wnioskodawcy), nie może być traktowane jako wszczynające automatycznie postępowanie, zmierzające do wydania aktu administracyjnego, stanowiącego merytoryczne rozpoznanie tego wniosku.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, wnosząc o zmianę lub uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji podniósł w szczególności, że skoro sąd administracyjny w niniejszej sprawie uchylił decyzje organów obu instancji w przedmiocie scalenia, to należy zaczekać na rozstrzygnięcie sądowe odnośnie decyzji o umorzeniu postępowania scaleniowego. Zdaniem skarżącego decyzja o umorzeniu postępowania scaleniowego ma walor ostateczności i wykonalności. Skoro postępowanie scaleniowe zostało zakończone decyzją o umorzeniu tego postepowania, to wszelkie zmiany międzyczasie dokonane i wprowadzone przez organ powiatowy w ewidencji gruntów są bezprawne i nie wywołują żadnych skutków prawnych. Zatem ważną i obowiązującą jest jedynie ewidencja "przedscaleniowa". Pomimo wydania w tej sprawie wyroku organ pierwszej instancji dalej deprecjonuje i podważa ten wyrok, co jest sytuacją, zdaniem skarżącego, niedopuszczalną.

Opisaną na wstępie decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, że prowadzenie przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm. zwanego dalej – rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Scalanie i wymiana gruntów odbywa się na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2022 r., poz. 1223).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wprowadzenie do ewidencji danych wynikających z dokumentów określonych w art. 23 ust. 1-3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (w tym zgodnie z ust. 3 pkt 1 lit. d tego przepisu na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu scaleniowym oraz sporządzonej na jego potrzeby dokumentacji geodezyjnej) powinno nastąpić w terminie 30 dni od ich otrzymania (art. 23 ust. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Również przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego w brzmieniu obowiązującym w latach 2006-2008 jako podstawę wprowadzenia zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków przewidywały "prawomocne decyzje", nakładając na "właściwe organy" obowiązek przesyłania staroście odpisu "prawomocnego" rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy ustalił, że Starosta N. dokonał aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L. w oparciu o decyzję Wójta Gminy N. z dnia 14 września 2006 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt scalenia wsi L. (która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 21 maja 2008 r., znak: SKO.I-01/1335/ GNp/2006/2008) oraz o operat scalenia i wymiany gruntów wsi L., przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w N. 15 marca 2010 r. z numerem [...]. Jak wskazał Starosta N., złożono również stosowne wnioski do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w N., które zostały przez sąd wieczysto-księgowy w większości zrealizowane.

Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 21 maja 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 września 2006 r.

Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt II OSK 698/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku.

W wyniku ponownego rozpoznawania sprawy decyzja z dnia 30 czerwca 2016 r., znak: [...], Starosta N. odmówił wszczęcia postepowania scaleniowego z wniosku z dnia 24 września 1984 r.

Decyzją z dnia 10 listopada 2016 r. znak: WS-VI.7511.10.2016.AP Wojewoda Małopolski uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r., znak: [...], Starosta N. umorzył postępowanie scaleniowe wszczęte z wniosku z dnia 24 września 1984 r.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r., znak: IG-II.7213.15.2018.AM, Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji (do dnia rozpoznawania sprawy skargi na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego nie zostały rozpoznane).

Zdaniem organu odwoławczego, z powyższych ustaleń wynika, że zmiany danych wprowadzone do ewidencji na podstawie decyzji scaleniowej z dnia 14 września 2006 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt scalenia wsi L. nie mają podstawy prawnej, ponieważ dokument stanowiący dotychczas podstawę wprowadzonych zmian, został wycofany z obrotu prawnego. Nie oznacza to jednak, iż stan ewidencji ukształtowany uchyloną następnie decyzją nie jest wiążący, a sama ewidencja, założona wskutek uchylonej decyzji, nie jest ważna. Wydana przez Wójta Gminy N. decyzja z 14 września 2006 r. była bowiem decyzją konstytutywną. Skutek konstytutywny polega na tym, że na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego organ orzekający kształtuje określony stan prawny, co można też określić jako kreowanie sytuacji prawnej.

Tak więc, chociaż na skutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy N., z formalnego punku widzenia brak jest obecnie aktu administracyjnego określającego sytuację prawną uczestników scalenia, to jednak skutki cywilnoprawne uchylonej decyzji Wójta z dnia z dnia 14 września 2006 r. są prawnie wiążące (decyzja ta stanowiła tytułu do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów). Co więcej, samo uchylenie przez sąd administracyjny decyzji zatwierdzającej projekt scalenia nie powoduje automatycznie zmian w księgach wieczystych.

Organ odwoławczy podkreślił, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące stanu prawnego nieruchomości mają charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, gdyż są wtórne w stosunku do stanu prawnego, ewentualne nieprawidłowości w ewidencji nie mają wpływu na istnienie oraz treść prawa własności, a organy ewidencyjne rejestrują tylko stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast rozstrzygać samodzielnie kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu.

Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego określają wzajemne zależności między dokumentami stanowiącymi podstawę wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Art. 24 ust. 2b pkt 1b Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje jako źródło danych wpisy w księgach wieczystych, z kolei przepis art. 24 ust. 2b pkt 1 c Prawa geodezyjnego i kartograficznego - prawomocne orzeczenia sądów. Natomiast organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy, wynika z dokumentów wskazanych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Takim dokumentem jest odpis księgi wieczystej. Co jednak również jest istotne, oznaczenia nieruchomości wykazuje się w dziale l księgi wieczystej na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), co oznacza, że wpisanie w dziale II księgi wieczystej prawa do nieruchomości musi zostać poprzedzone określeniem w ewidencji gruntów i budynków jej prawidłowego i aktualnego oznaczenia.

Ostateczna decyzja administracyjna tylko wtedy stanowi podstawę do uwidocznienia zmian w zakresie prawa własności, gdy wprost przyznaje takie prawo określonej osobie. Żaden przepis prawa nie stanowi wprost, jakie dokumenty powinien zgromadzić oraz jakie podjąć czynności organ, który dokonał aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie ostatecznej decyzji, jeżeli w oparciu tę decyzję dokonano wpisów w księgach wieczystych, w sytuacji uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny i pozostawienia bez zmian stanu wieczysto -księgowego ujawnionego na jej podstawie.

Według organu odwoławczego pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza zatem samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Podkreślenia wymaga także, że żądana zmiana ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów, którym w świetle aktualnych tytułów prawnych przysługują prawa do nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego, w świetle przepisów art. 23 i 24 ust. 2a pkt 1 lit. c Prawa geodezyjnego i kartograficznego, aktualizacja winna być dokonana na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającej wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 34 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), określające które dane uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych. Niemożliwe jest bowiem przywrócenie stanu sprzed scalenia wprost, z pominięciem sporządzenia wymaganej dokumentacji geodezyjnej. Niemożliwe jest także sporządzenie takiej dokumentacji wybiórczo, jedynie dla wybranych działek objętych wnioskiem zainteresowanej strony, gdyż w realiach scalenia zmiana w zakresie jednej działki wywołuje zmianę w zakresie kolejnych itd. Sporządzenie stosownej dokumentacji winno być poprzedzone analizą aktualnego stanu prawnego nieruchomości, które tą dokumentacją będą objęte, gdyż na obszarze scalenia, po dacie wydania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, mogły mieć miejsce zdarzenia wywołujące nieodwracalne skutki prawne.

W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, że obecnie nie jest możliwe dokonanie aktualizacji polegającej na przywróceniu stanu sprzed scalenia w odniesieniu do wszystkich dziatek objętych scaleniem, a tylko w zakresie jego działek wnoszący posiada interes prawny do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego. W wyniku scalenia gruntów powstały bowiem zupełnie nowe działki ewidencyjne o odmiennym od poprzedniego przebiegu granic i obszarze. Wydzielono także działki pod ulice i drogi publiczne. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podniósł, że decyzja scaleniowa została prawomocnie przez sąd uchylona jako wydana z oczywistym i rażącym naruszeniem prawa, obowiązkiem organu ewidencji gruntów i budynków było zaktualizowanie z urzędu operatu ewidencyjnego.

Tymczasem organ w takim stanie prawnym celowo zachowuje zupełną bezczynność, aby utrzymywać w obiegu prawnym nieważny i nieaktualny operat ewidencji gruntów.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku pełnomocnika organu i postanowień art. 119 § 2 P.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała jednak na uwzględnienie.

Przeprowadzona kontrola legalności wydanej w tej sprawie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji według wyżej wskazanych kryteriów, wykazała bowiem, że odpowiadają one prawu.

Podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków, jak stanowi i stanowił art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym, zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

Z postanowień art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest, stosownie do postanowień art. 7d pkt 1 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków, w tym jej utrzymywanie, aktualizacja oraz udostępnianie danych (art. 7 ust. 1 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Wynika to także obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm. zwanego dalej – rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Istotnie, z powyższych regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisów wykonawczych wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.

Obowiązek "czuwania" nad stanem aktualności operatu ewidencyjnego nie może być jednak rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu i na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego, czy też inaczej rzecz ujmując ustalaniem stanu własności. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz cyt. rozporządzenia wykonawczego wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

Art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właścicieli nieruchomości, a w przypadku: nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli wskazuje się inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Natomiast w stosunku do gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli

– wykazuje się osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania

Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Szczegółowe natomiast zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje wskazane już rozporządzenie wykonawcze w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Dane ewidencyjne niespełniające obowiązujących standardów technicznych podlegają systematycznej modyfikacji i dostosowywaniu w ramach bieżącej aktualizacji ewidencji. (§ 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

"Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach."

Zgodnie natomiast z § 30 (w poprzednio obowiązującym akcie wykonawczym

stanowi o tym § 36) rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:

1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:

a) postępowania rozgraniczeniowego,

b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

e) podziału nieruchomości,

f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Wyjątek od tego stanowi rozwiązanie zawarte w § 31, § 33 i następnych rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dopuszczające pozyskiwanie danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie.

Skoro w rozpatrywanej sprawie intencją żądania skarżącego było "przywrócenie stanu przed scaleniem" na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 842/09, orzekającego o uchyleniu decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, to mając powyższe regulacje na względzie zgodzić się należało ze stanowiskiem orzekających organów geodezyjnych, że nie mogły zadośćuczynić żądaniu skarżącego.

Za zasadnością tego stanowiska przemawiają następujące, zasadnicze, argumenty.

Po pierwsze, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji m. in. na podstawie dokumentacji sporządzonej w postępowaniu scaleniowym. W sytuacji więc, gdy sąd administracyjny w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym uchylił decyzje zatwierdzające projekt scalenia gruntów, to, jak wynika z analizy akt administracyjnych, z procesowego punktu widzenia postępowanie to nie zostało zakończone ostateczną decyzją merytoryczną. Wydana została natomiast decyzja załatwiająca sprawę w tzw. inny sposób – o umorzeniu postępowania scaleniowego (decyzją z dnia 26 czerwca 2018 r., znak: [...] Starosty N. o umorzeniu postępowanie scaleniowego wszczęte z wniosku z dnia 24 września 1984 r., która została następnie utrzymana w mocy decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r., znak: IG-II.7213.15.2018.AM Wojewody Małopolskiego, na którą zostały wniesione skargi. Z urzędu Sądowi wiadomo, że wyrokiem z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 225/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skarg M. W. i F. W., M. T., E. T. i M. K. oraz M. O. odrzucił skargę M. W. i F. W. oraz M. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego 19 stycznia 2022 r., znak: IG-II.7213.15.2018.AM w przedmiocie umorzenia postępowania scaleniowego, zaś oddalił skargę M. T. i E. T. oraz M. O. na tą decyzję. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył E. T., która została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu jej rozpoznania).

W wyroku uchylającym decyzje zatwierdzające projekt scalenia gruntów sąd administracyjny wskazał jedynie na wątpliwości w kwestii, czy doszło do wszczęcia postępowania scaleniowego, których jednakże nie był w stanie zweryfikować. Taki stan rzeczy determinował więc rozstrzygnięcie organów w niniejszej sprawie. Nie mogły więc one wydać innego rozstrzygnięcia wobec wniosku skarżącego, jak tylko negatywne, gdyż podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego mogą stanowić jedynie ostateczne decyzje administracyjne, w tym ostateczna decyzja administracyjna wydana w postępowaniu scaleniowym oraz sporządzona na jego potrzeby dokumentacja geodezyjna, co wprost wynika z postanowień art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego, co powinno nastąpić nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania, jak stanowi to art. 23 ust. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi bowiem tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów (Stanisław Rudnicki, Własność nieruchomości. Rozdział 3 Prawo sąsiedzkie, Scalanie i wymiana gruntów, LexisNexis 2008; vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt III CZP 98/12, OSNC 2013/9/105). Racje więc mają organy podnosząc, że brak jest obecnie aktu administracyjnego określającego sytuacje prawną uczestników scalenia. Ze stwierdzenia organów, że wskutek tego stan ewidencji ukształtowany decyzją zatwierdzającą projekt scalenia nie jest już aktualny, nie można w żaden sposób, jak zdaje się to czynić skarżący w rozpoznawanej sprawie, wyprowadzać wniosku o konieczności "powrotu" do stanu przed scaleniem gruntów. Organy wyposażone w kompetencję do aktualizowania operatu ewidencyjnego nie mogą tego uczynić, gdyż wiązałoby się to z ponownym ustalaniem własności nieruchomości, i to nie tylko skarżącego. Z tą bowiem kwestią wiąże się drugi powód uniemożliwiający pozytywne załatwienie wniosku skarżącego. Postępowanie scaleniowe polega na stworzeniu korzystniejszych warunków gospodarowania przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw, racjonale ukształtowanie rozłogów gruntu oraz dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu (art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów; Dz. U. z 2023 r., poz. 1197), co uwypukliły organy.

"Najogólniej rzecz biorąc, scalenie polega na połączeniu w jedną całość wielu rozdrobnionych lub też położonych w niekorzystnej konfiguracji nieruchomości celem dokonania ponownego podziału nieruchomości, które podlegały scaleniu, z zachowaniem proporcji w zakresie powierzchni tych scalonych nieruchomości, jednakże ze zmianą w zakresie ich usytuowania a także przeznaczenia. Cała konstrukcja scalenia i podziału nieruchomości, niewątpliwie skomplikowana, długotrwała i kosztowna, ma na celu efektywniejsze wykorzystanie danego terenu przy jednoczesnym stworzeniu zaplecza technicznego, w postaci odpowiednich dróg

i urządzeń infrastruktury technicznej, ułatwiającego eksploatację nowo wydzielonych działek (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. II SA/Lu 454/10)."(por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 868/15; Lex nr 2023528).

Zwrócić należy uwagę, że nie są to czynności dotyczące tylko działek ewidencyjnych skarżącego, lecz całego obrębu ewidencyjnego. Nadto, co istotne, w wyniku tego postępowania, jego uczestnicy obejmują, i w tej sprawie objęli, w posiadanie nowo wydzielone nieruchomości, które były, jak podnoszą organy, także przedmiotem obrotu prawnego w 2010 r., co podkreśliły orzekające organy, a co jest również wiadome Sądowi z urzędu. Wykazanie w operacie ewidencyjnym danych dotyczących działek w oparciu o nieaktualne (sprzed scalenia) ich oznaczenie i o niekatulanych atrybutach nie jest więc możliwe. Księgi wieczyste dla nieruchomości wg oznaczenia przed scaleniem zostały bowiem zamknięte. Nowy natomiast stan prawny (w wyniku scalenia gruntów) wykazany został w księgach wieczystych. Zasadnie zatem podnosi organ odwoławczy, że nie było możliwe uwzględnienie żądania skarżącego, bo musiałoby się wiązać ze zmianą w zakresie prawa własności nieruchomości, tj. z ponownym ustaleniem prawa własności, co jest wykluczone w postępowaniu aktualizacyjnym. Postępowanie to ma charakter czysto rejestrowy. Organy ewidencyjne rejestrują zatem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie rozstrzygają samodzielnie kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Zgodnie z przepisem § 12 pkt 1 i 2 i § 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, o czym stanowi przede wszystkim art. 24 ust. 2b pkt 1b Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Racje ma też organ odwoławczy podnosząc, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji zatwierdzającej projekt scalenia nie powoduje automatycznie zmian w księgach wieczystych. Zwrócić należy także uwagę, że wpis potrzebny do usunięcia ewentualnej niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, który dokonuje sąd wieczystoksięgowy (rejonowy) może nastąpić, gdy niezgodność będzie, co podkreślić należy, wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami, co także nie jest bez znaczenia, vide: art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; Dz. U. z 2019 r., poz. 2204), a skarżący prócz zgłoszenia żądania i jego sprecyzowania poprzez wskazanie nr działek ewidencyjnych, nie poparł podania żadną dokumentacją lub materiałami źródłowymi wykazującymi, na podstawie których organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, że dane zawarte w operacie ewidencyjnym są nieaktualne, to słusznie i zgodnie z prawem postąpiły organy odmawiając dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego. Zasadnie organ odwoławczy podnosi, że organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie i niewątpliwie wynika z dokumentów wskazanych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Z pewnością są nimi między innymi odpisy z ksiąg wieczystych. W księgach tych wykazuje się także oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże aktualizacja operatu ewidencyjnego jest nierozerwalnie związana z dokonaniem odpowiednich wpisów w zakresie prawa własności w księgach wieczystych, a funkcja ewidencji, jak trafnie podnoszą orzekające w sprawie organy geodezyjne, polega na czysto rejestrowym jej charakterze. Nie polega więc ona z pewnością na zastępowaniu instytucji ksiąg wieczystych. Rację zatem mają orzekające organy, że póki to nie nastąpi, to wpis dokonany w ewidencji gruntów i budynków byłby sprzeczny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych, a w księgach tych nadal, co jeszcze raz podkreślić należy, został ujawniony bowiem stan prawny ukształtowany w wyniku scalenia gruntów.

Niezasadna jest więc argumentacja skarżącego, że uchylenie przez sąd administracyjny wyrokiem decyzji zatwierdzających projekt scalenia, a następnie wydanie decyzji o umorzeniu tego postępowania powinna powodować już automatyczne przywrócenie stanu sprzed scalenia gruntów. Wbrew temu co twierdzi skarżący decyzja o umorzeniu postępowania nie nadaje się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12, LEX nr 1166138). Takiego charakteru z pewnością nie ma więc decyzja o umorzeniu postępowania scaleniowego. Postępowanie to jest umorzone, co powoduje, że powstała trwała przeszkoda w kontynuacji postępowania scaleniowego, gdyż brak jest aktualnie ku temu podstaw prawnych. Brak rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 225/22, nie powoduje też stanu, w którym Sąd w niniejszej sprawie nie mógł procedować. Rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie nie zależy bowiem od rozstrzygnięcia jakie podejmie sąd kasacyjny. Nawet bowiem w sytuacji, gdyby doszło do uchylenia wyroku, stan rzeczy jest taki, że postępowanie scaleniowe i tak nie mogło by być kontynuowane z uwagi na brak w obrocie prawnym decyzji scaleniowej, a co za tym idzie dokumentacji scaleniowej, zaś postępowanie aktualizacyjne także nie mogło by być załatwione pozytywnie dopóki nie nastąpią zmiany stanu wieczystoksięgowego, a organ geodezyjny nie będzie dysponował stosownymi dokumentami i dokumentacją geodezyjną, w oparciu o które będzie mógł dokonać ewentualnej aktualizacji, jeżeli będą ku temu podstawy.

W konsekwencji Sąd podtrzymuje nadal swoje stanowisko wyrażone w podobnych sprawach w wyrokach: z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1517/15, od którego NSA wyrokiem z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2789/16 oddalił skargę kasacyjną, oraz z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 707/16 od którego NSA wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1414/17, także oddalił skargę kasacyjną.

W ocenie więc Sądu, w kontrolowanych decyzjach nie tkwią kwalifikowane wady prawne skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Organy w toku niniejszego postępowania administracyjnego nie naruszyły również ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w sposób, który skutkowałby uchyleniem tych decyzji.

Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.