Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 2029/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 października 2023 r.nr RZ.RUZ.4219.213.2023.JP w przedmiocie udzielenia pozwoleń wodnoprawnych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 2029/23

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2023r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z [...] maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na: odprowadzaniu do wód potoku [...] wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej.

Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z [...] stycznia 2023 r. Gmina [...], zwróciła się do Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: Organ I instancji) z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do krytego odcinka urządzenia wodnego, rowu "[...]", wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu Kościoła przy ul. [...] wraz z terenami przyległymi, poprzez wylot kolektora deszczowego nr [...] oraz z odcinka jezdni na [...] i części drogi na ul. [...] poprzez wylot kolektora deszczowego nr [...]. Wraz z wnioskiem przedłożono m.in. operat wodnoprawny.

Po rozpoznaniu wniosku Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] wydał w dniu [...] maja 2023 r. decyzję o nr [...], w której udzielił Gminie pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na: odprowadzaniu do wód potoku [...] (kryty odcinek) wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, pochodzących z terenu Kościoła przy ul. [...] wraz z terenami przyległymi, poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego nr [...], zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] obr. [...] oraz na odprowadzaniu do wód potoku [...] (kryty odcinek) wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, pochodzących z odcinka jezdni na [...] i części drogi na ul. [...] poprzez wylot kolektora deszczowego nr [...], zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] obr. [...] w [...].

Od powyższej decyzji odwołała się w ustawowym terminie Gmina [...]. Strona skarżąca wskazała, że wniesione odwołanie dotyczy części I ww. decyzji ustalającej, że usługa wodna, na którą zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne, obejmuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych poprzez istniejące wyloty kolektorów deszczowych o nr [...] (zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] obr. [...] w [...]) i [...] (zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] obr. [...] w [...]) do wód powierzchniowych potoku [...]. Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie nieprawidłowego ustalenia charakteru odbiornika i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, w tym:

1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz zgromadzenie niekompletnego materiału dowodowego, z którego nie wynika charakter odbiornika,

2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na braku należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji,

3. art. 16 pkt 16 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez przyjęcie, że wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód,

4. art. 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez zakwalifikowanie odbiornika do śródlądowych wód płynących,

5. art. 219 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez ustalenie charakteru wód.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], opisaną na wstępie decyzją z [...] października 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 z późn. zm.).

W ocenie organu odwoławczego decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni z [...] maja 2023 r. wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo wodne w tym zakresie i zawiera wszystkie elementy wymagane dla tego rodzaju aktu organu administracji publicznej. Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do kwalifikacji odbiornika wód opadowych odprowadzanych wylotami nr [...] i [...] miejskich kolektorów deszczowych organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił i udowodnił, że potok [...] spełnia wszelkie ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej. Organ II instancji podkreślił, że Gmina posiadała już pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych za pomocą wylotów o nr [...] i [...] do potoku [...]. Pozwolenie to zostało jej udzielone decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2012 r., nr [...] i wygasło z dniem [...] lipca 2022 r. W sentencji udzielonego uprzednio pozwolenia wodnoprawnego również wyraźnie sprecyzowano, że wody opadowo-roztopowe odprowadzane są z odwadnianej powierzchni do wód potoku [...] poprzez istniejące wyloty kanalizacji deszczowej nr [...] w km 2+154 biegu potoku oraz o nr [...] w km 1+659 biegu potoku. Fakt ten nie budził jakichkolwiek wątpliwości użytkownika pozwolenia tj. Gminy przez cały dziesięcioletni okres jego obowiązywania. Ponadto w punkcie 16.2 operatu wodnoprawnego przedłożonego wraz z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2023 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego autor tego opracowania zawarł informację, że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotami kolektorów deszczowych nr [...] i nr [...] jest kontynuacją korzystania z wód utrwalonego od lat. Prawidłowo zdaniem Organu odwoławczego, Organ I instancji uwzględnił w toku niniejszego postępowania zapisy zawarte w aneksie do operatu wodnoprawnego stanowiącego podstawę do wydania przez Starostę [...] poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. Z powołanego opracowania wynika, że przez działki o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] w [...], na których zlokalizowane są ww. wyloty kolektorów deszczowych i na których zachodzi odprowadzanie wód opadowych i roztopowych przepływa potok [...].

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że potok [...] spełnia wszelkie ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej, mając na uwadze definicję cieku naturalnego, zawartą w art. 16 pkt 5 ustawy Prawo wodne. Ciek naturalny to taki ciek, który posiada swoje źródła i ujście, a ponadto płynie swoim korytem w sposób niewymuszony. Uregulowanie cieku, a nawet jego zabudowa (przykrycie) nie zmieniają jego statusu cieku naturalnego. W rozumieniu ustawy Prawo wodne cieki naturalne są czymś innym niż urządzenia wodne określone w art. 16 pkt 65a tej ustawy, tj. urządzenia służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Zdaniem Organu II instancji, błędnie Skarżąca wiąże ustalenie charakteru odbiornika z ustaleniem linii brzegu bądź z kwestią własności gruntów pokrytych wodami ujawnioną w ewidencji gruntów. Stanowisko to nie znajduje odzwierciedlenia w treści przepisów obowiązującej ustawy Prawo wodne, a żadna z przywołanych przesłanek nie ma wpływu na klasyfikację odbiornika jako cieku naturalnego lub urządzenia wodnego.

Odnosząc się do żądania Gminy o dopuszczenie jako dowodu protokołu z przekazania składników mienia, o których mowa w art. 528 ust. 4 ustawy Prawo wodne, Organ II instancji wyjaśnił, że stanowisko Skarżącej o pierwszeństwie tego dowodu (wraz z wskazywaną wcześniej decyzją ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej ustalającą charakter wód) przed innymi dowodami stanowiącymi o charakterze odbiornika wód opadowych nie ma potwierdzenia w orzecznictwie. Według organu odwoławczego nie mogło zostać uwzględnione stanowisko Gminy Miasto [...] ograniczające zakres dowodów do dwóch aktów prawnych i wskazujące na priorytetowy charakter tych dowodów w kwestii kwalifikacji potoku [...] jako cieku naturalnego.

Organ odwoławczy argumentował, że potok [...], podobnie jak inne cieki na terenie miasta [...] (potok [...], potok [...], potok [...]), ma naturalny charakter, co potwierdzają powszechnie dostępne rejestry publiczne, tj. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, Rejestr Jednolitych Części Wód Powierzchniowych. Świadczą o tym także informacje przekazane przez poprzedników prawnych oraz decyzje wodnoprawne przekazane przez organy prowadzące postępowania przed 1 stycznia 2018 r. W świetle przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. wymienione powyżej cieki zaliczane były do tzw. "wód pozostałych", w stosunku do których prawa właścicielskie wykonywał Marszałek Województwa [...], na podstawie art. 11 ww. ustawy Prawo wodne. Organ ten nie miał obowiązku ich szczegółowego ewidencjonowania, stąd przejęcie tych wód przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nastąpiło w oparciu o istniejące na dzień 1 stycznia 2018 r. rejestry publiczne, o których mowa powyżej.

W tak ustalonych okolicznościach Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów prawa materialnego i po przeprowadzeniu administracyjnego postępowania w sposób wystarczająco wyjaśniający istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a w konsekwencji również bez naruszenia przepisów procedury administracyjnej, mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.

Gmina [...], reprezentowana przez radcę prawnego B. N., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] października 2023 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu pierwszej instancji w zakresie nieprawidłowego ustalenia charakteru odbiornika, jako śródlądowych wód powierzchniowych, do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe do wód potoku [...], a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy a to:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niewłaściwej kontroli decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] maja 2023 r. i utrzymaniu jej w mocy, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do uchylenia tej decyzji, ponieważ organ I instancji uznał, iż potok [...] to ciek naturalny, a tym samym, że jest śródlądowymi wodami płynącymi nie mając ku temu podstaw, przez co naruszył art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 4 , art. 77 § 1 , art. 107 § 1 pkt 6 , § 3 k.p.a.,

b) art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, czy "potok [...]" jest urządzeniem wodnym czy śródlądową wodą płynącą i oparcie się o twierdzenia organu I instancji, co wynika z uzasadnienia decyzji,

c) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że "potok [...]" jest śródlądową wodą płynącą, nie mając oparcia w dokumentach, ani przepisach prawa.

W uzasadnieniu Skarżąca argumentowała, że dowody wskazane w zaskarżonej decyzji na okoliczność rodzaju odbiornika – tj.: dotychczasowe pozwolenia wodnoprawne, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, na której potok [...] został oznaczony jako ciek wyróżniony i dane z prowadzonego przez Wody Polskie Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami - nie mogą stanowić potwierdzenia, że "potok [...]" to ciek naturalny.

Skarżąca wskazała, że zarówno Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, jak i System Informacyjny Gospodarowania Wodami znajdują się na stronie portalu pn. "Hydroportal", którego zasady korzystania zostały określone w Regulaminie korzystania z Hydroportalu. W Regulaminie tym wskazano, że prezentowane w Hydroportalu dane mają charakter wyłącznie poglądowy i w żadnym razie nie mogą być traktowane jako dokument oficjalny. Nie mogą też być podstawą jakichkolwiek czynności administracyjnych czy urzędowych oraz roszczeń prawnych. Administratorem Hydroportalu jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako organ właściwy w sprawach gospodarowania wodami.

Skarżąca podniosła w związku z powyższym, że skoro sam organ, zarządzający danymi w Hydroportalu zastrzegł w regulaminie korzystania z udostępnionych przez niego danych, że dane te nie mogą być traktowane jako dokument oficjalny i nie mogą też być podstawą jakichkolwiek czynności administracyjnych, to jest oczywistym, iż Mapa Podziału Hydrograficznego Polski oraz System informacyjny gospodarowania wodami nie mogą stanowić dowodu na okoliczność ustalenia charakteru odbiornika. Również sam fakt prowadzenia przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Systemu informacji Gospodarowania Wodami nie można traktować jako źródła w zakresie klasyfikacji wód powierzchniowych a jedynie wypełnienie obowiązku nałożonego w art. 240 ust. 2 pkt. 11 ustawy Prawo wodne.

Co do Rejestru jednolitych części wód powierzchniowych Skarżąca stwierdziła, iż nie mogą one także stanowić dowodu potwierdzającego charakter [...]. Jednolite części wód powierzchniowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły ( Dz. U. z 2023 r., poz. 300 ). "Potok [...]" nie został ujęty w tym akcie prawnym, wobec tego nie jest możliwe aby był ujęty w Rejestrze Jednolitych części Wód Powierzchniowych, który powinien zawierać tylko takie dane, które wynikają z ww. rozporządzenia.

Skarżąca zarzuciła, że treść nieobowiązujących już pozwoleń wodnoprawnych nie może decydować, czy "[...]" jest ciekiem naturalnym, ale czy spełnia uwarunkowania ustawowe. Nie jest wiadomym skarżącej, jakie informacje zostały przekazane przez poprzedników prawnych, że potok [...] ma naturalny charakter, ponieważ nie wynika to ani z decyzji ani z akt sprawy. Wobec tego skarżąca nie może wypowiedzieć się w tym zakresie.

Skarżąca powoływała się również na przedstawione w toku postępowania wyjaśnienia, w których wykazała, że trasa koryta potoku [...] jaka została zamieszczona na stronie internetowej https:/wody.isok.gov.pl/ nie przebiega przez działki ewidencyjne nr [...] i [...] w obrębie [...] a na dowód tego przedstawiła w załącznikach nr 1 i nr 2 wykonane zrzuty ekranu z naniesioną trasą i działkami. Skarżąca stwierdziła, że nie jest do zaakceptowania wyjaśnienie Organu zgodnie z którym dane mogą nie być aktualne ponieważ cały czas są aktualizowane, oraz to że wykonawca nie miał dostępu do zasobów geodezyjnych, gdy opracowywał mapy MPHP, na które nanosił wody powierzchniowe.

Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem Organów, że protokoły zdawczo-odbiorcze służą do potwierdzenia przyjęcia przez Wody Polskie uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa a nie do ustalenia charakteru wód, co bezpośrednio wynika z art. 528 Prawa wodnego. Skarżąca podniosła, że wprawdzie charakter śródlądowych wód płynących nie jest uzależniony od kryterium, które odnosiłoby się do podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie względem danego cieku, jednakże, utrzymanie "potoku" przez Skarżącą świadczy o innych charakterze tego odbiornika, niż przyjął organ I i II instancji. Wody Polskie od chwili powstania nigdy nie utrzymywały [...], nie ponosiły nakładów na jej utrzymanie, w żaden sposób nie rościły sobie prawa własności. Utrzymaniem rowu [...] zajmowała się tylko i wyłącznie Gmina, czego nie zanegowały Organy.

Mając na względzie treść art. 211 ust. 2 i art. 212 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo wodne Skarżąca wskazała, że Wody Polskie nie utrzymują "potoku [...]", a stanowi to atrybut własności, co może wskazywać, że "potok [...]" nie ma charakteru cieku naturalnego, zwłaszcza że Skarżąca nie zawierała żadnych umów z organem dot. jego utrzymania. Również pod rządami nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Marszałek Województwa [...] nie utrzymywał "potoku [...]", wobec czego nie uznawał go za śródlądowe wody płynące. Tym samym oznacza to, że "potok [...]" nie był traktowany pod rządami nieobowiązującej już ustawy Prawo wodne z 2001 r. jako śródlądowe wody płynące, wobec tego pod rządami nowej ustawy nie mógł zmienić się jego charakter, bowiem definicja cieku wodnego jest taka sama jak pod rządami starej ustawy z 2001 r. Potwierdza to tym samym, iż inny jest charakter "potoku [...]" niż wskazały organy administracji publicznej.

Zdaniem Skarżącej "Potok [...]" nie był również zakwalifikowany do śródlądowych wód powierzchniowych przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, ponieważ nie był ujęty w nieobowiązującym już rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r., nr 16, poz. 149).

Wobec tego obecnie, z uwagi na spór pomiędzy organem a skarżącą co do charakteru odbiornika, właściwym jest ustalenie charakteru "potoku [...]" poprzez wydanie decyzji przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, zgodnie z art. 219 ustawy Prawo wodne, jednakże w aktach sprawy brak jest decyzji właściwego ministra ustalającej charakter wód zgodnie żart. 219 ust. 1 ustawy Prawo wodne potwierdzającej, że odbiornik o potocznej nazwie "potok [...]" zaliczany jest do śródlądowych wód płynących, co jest kolejnym argumentem, że organy nie wykazały charakteru "potoku [...]".

Końcowo Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy przeprowadzając postępowanie wyjaśniające nie skontrolował należycie decyzji organu I instancji i należało mu postawić zarzut naruszenia art. 7 , art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie wykazał charakter "potoku [...]" jako cieku naturalnego, czego konsekwencją było naruszenie przez organ art. 80 k.p.a., gdyż organ odwoławczy, pomimo braku dowodu ustalił, że charakter "potoku [...]" jako śródlądowych wód płynących został udowodniony. Wobec tego, w ocenie skarżącej złożenie skargi stało się konieczne i uzasadnione.

W odpowiedzi Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem zaskarżonej decyzji środków prawnych określonych w przepisach art. 145 P.p.s.a. Nie stwierdził, aby przy wydawaniu decyzji organy naruszyły przepisy prawa materialnego albo przepisy postępowania, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczności faktyczne zostały dostatecznie wyjaśnione, zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej, w tym dyrektywami płynącymi z przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., a zgromadzony materiał dowodowy mógł stanowić dla Sądu podstawę wydania wyroku. Nie naruszono także przepisów prawa materialnego. Decyzja okazała się zgodna z prawem.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Gmina wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną mającą polegać na odprowadzaniu do krytego odcinka urządzenia wodnego, rowu "[...]", wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu Kościoła przy ul. [...] wraz z terenami przyległymi, poprzez wylot kolektora deszczowego nr [...] oraz z odcinka jezdni na [...] i części drogi na ul. [...] poprzez wylot kolektora deszczowego nr [...]. Pozwolenie takie zostało Gminie wydane, ale Gmina zakwestionowała przyjętą w decyzji kwalifikację odbiornika "potoku [...]" jako śródlądowej wody płynącej. Gmina stanęła na stanowisku, że potok ten stanowi urządzenie wodne w rozumieniu ustawy – Prawo wodne w postaci rowu i nie ma cech, które pozwalały na zakwalifikowanie go do śródlądowych wód płynących. Kwalifikacja ta ma dla Gminy istotne znaczenie z powodu konieczności ponoszenia w przyszłości opłat określonych w ustawie – Prawo wodne, których nie ponosiłaby w razie uznania, że potok stanowi urządzenie wodne (rów).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy – Prawo wodne. Ustawa ta cieki naturalne definiuje jako rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami (art. 16 pkt 5). Natomiast urządzenia wodne to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym wymienione w lit. a-j (art. 16 pkt 65). Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na śródlądowe wody płynące oraz śródlądowe wody stojące (art. 21), a do śródlądowych wód płynących należą wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek, jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym albo okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, kanałach (art. 22). Usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7). Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, a do wniosku dołącza się określony zasób dokumentów (art. 407 ust. 1 i 2), w tym operat wodnoprawny, w którym należy zawrzeć charakterystykę wód objętych pozwoleniem wodnoprawnym (art. 409 ust. 1 pkt 4). Operat stanowi podstawy dowód, na postawie którego wydawane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 400 ust. 8).

Do powyższego należy dodać, że postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego prowadzone jest w trybie i na zasadach określonych w K.p.a. Jeżeli zatem przepisy szczególne nie stanowią inaczej, to dowodem w postępowaniu administracyjnym jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie na zasadach określonych w art. 80 K.p.a., przy uwzględnieniu w szczególności przepisów art. 76 § 1 i 2 oraz art. 77 § 4 K.p.a. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 400 ust. 8 ustawy – Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji.

Analiza akt wykazała, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Gminy i zawierało wymagane załączniki, w tym operat wodnoprawny. W dokumencie tym występują pojęcia "potoku [...]" oraz "rowu [...]", przy czym pojęcie potoku odnoszono do dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2012 r., nr [...] a "rowu [...]" odnośnie do pozwolenia objętego wnioskiem. W operacie zaznaczono, że "zlewnia wylotów [...] i [...] funkcjonuje w niezmienionej formie od lat", "jest kontynuacją korzystania z wód utrwalonego od lat", "zlewnia wylotu nie jest przedmiotem zmiany zagospodarowania", ostatecznie wody opadowe będą trafiać do "wód rzeki [...]", "na obszarze dorzecza [...]", "w Regionie [...]", "omawiane korzystanie z wód [...] stanowi kontynuację wcześniej udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, a "system kanalizacji deszczowej eksploatowany jest niezmiennie w tym samym zakresie".

Wobec takiego stanu rzeczy organ I instancji skierował do Gminy wezwanie o uzupełnienie operatu i dostosowanie go do wymogów określonych w art. 409 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo wodne, w szczególności w odniesieniu do określenia odbiornika wód opadowych. Ostatecznie organ przyjął, że "[...]" stanowi śródlądową wodę płynącą (potok), a nie urządzenie wodne (rów).

Sąd ustalenie to i przyjętą kwalifikację uznał za zgodne z prawem. Gmina nie dostarczyła argumentów i/lub dowodów (np. w postaci ekspertyzy lub jakiegokolwiek opracowania naukowego), które podważyłyby przyjętą przez organy kwalifikację prawną odbiornika wód opadowych i roztopowych z terenu określonego we wniosku i pozwoleniu. W szczególności nie wykazała, aby potok [...] nie był ciekiem naturalnym, o którym mowa w art. 16 pkt 6 ustawy – Prawo wodne, tylko że została ("[...]") wykonana jako urządzenie wodne, o którym mowa w art. 16 pkt 65 ustawy – Prawo wodne. Ale w tym ostatnim przypadku należałoby mieć na uwadze, że nawet częściowe uregulowanie potoku czy jego częściowe zabudowanie nie wyklucza jego kwalifikacji jako cieku naturalnego, ponieważ w art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne postanowiono, że ciekiem naturalnym jest także taka rzeka, strug, strumień i potok oraz inna woda płynąca w sposób ciągły lub okresowy, korytami naturalnymi lub uregulowanymi.

Organy dostatecznie wykazały, że "[...]" to ciek naturalny, a przez to stanowi on śródlądową wodę płynącą, o której mowa w art. 22 pkt 1 ustawy – Prawo wodne. Dokonując takiej kwalifikacji odbiornika organy powołały się nie tylko na dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, w którym "[...]" była określona jako potok, ale przede wszystkim Mapę Podziału Hydrograficznego Polski, na którym została wskazana jako ciek wyróżniony (rzeka_), a także na dane z prowadzonego przez Wody Polskie systemu informacyjnego gospodarowania wodami.

Na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski zawarta jest sieć hydrograficzna Polski, która obejmuje cieki i odcinki cieków, w tym dane zawierające: nazwę cieku, lokalizację cieku albo odcinka cieku, długość cieku albo odcinka cieku, powierzchnię cieków o szerokości koryta powyżej 30 m, identyfikator hydrologiczny cieku albo cieku i odcinka cieku - zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami (Dz. U. poz. 1656). Sieć hydrograficzna na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski obejmuje również dane o przebiegu granic i o obszarach zlewni (§ 3 pkt 2 rozporządzenia), jak również dane o obszarach dorzeczy, regionach wodnych i jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (§ 3 pkt 3 rozporządzenia). Informacje o sieci hydrograficznej gromadzi się w systemie informacyjnym gospodarowania wodami. Jego prowadzenie stanowi wyraz realizacji postanowienia ustawowego wynikającego z przepisów art. 329 ustawy – Prawo wodne, w którym polecono zgromadzić dane na temat sieci hydrograficznej oraz urządzeń wodnych. Źródłami danych dla systemu są natomiast w pierwszej kolejności rejestry i zbiory danych prowadzone przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej oraz Wody Polskie (art. 331 ust. 1 ustawy - Prawo wodne).

Z przedstawionych powyżej uregulowań wynika więc, że na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski zawarta jest sieć hydrograficzna, która zawiera dane m.in. dotyczące cieków. Jest to jeden z elementów systemu informacyjnego gospodarowania wodami, którego prowadzenie należy to obowiązków ustawowych odpowiednich organów Wód Polskich. Ustawodawca również określa źródła danych dla SIGW. Nie można zatem twierdzić, jak chce tego Strona Skarżąca, że Mapa Podziału Hydrograficznego Polski nie ma umocowania, nie jest zatwierdzona przepisami prawa. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski jest jednym z elementów Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami, który stanowi zbiór danych o charakterze urzędowym a w konsekwencji może stanowić podstawę ustaleń faktycznych co do charakteru odbiornika. W niniejszej sprawie dane wynikające z sieci hydrograficznej jednoznacznie wskazują że [...] jest ciekiem naturalnym wyróżnionym, dla którego została określona odrębna zlewnia, co potwierdza prawidłowość ustaleń Organów co do rodzaju odbiornika. Wbrew twierdzeniu skargi powyższego stanowiska nie może zmieniać treść regulaminu, widniejącego na stronie internetowej Hydroportalu. Za trafne należało uznać stanowisko organu, że ustalenie charakteru wód "[...]" na podstawie decyzji właściwego ministra nie było konieczne.

Nie mogło zostać uwzględnione stanowisko Gminy, że o charakterze odbiornika świadczy to, że pod rządami poprzedniego stanu prawnego nie był on utrzymywany przez Marszałka Województwa [...] i nie został przejęty do utrzymywania przez Wody Polskie. Przepisy art. 22 pkt 1 i art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne nie formułują warunku, że o kwalifikacji danych wód jako cieku naturalnego decyduje status podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie względem takiego cieku. Przez wody płynące rozumie się wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Zastrzec przy tym należy, że kwestie odnoszące się odpowiedniego uregulowania wykonywania praw właścicielskich względem śródlądowych wód płynących w granicach jednostek samorządu terytorialnego w sposób, który odpowiadałby treść art. 211-213 i art. 258 Prawa wodnego, wykraczają poza ramy postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, dlatego nie mogły być przedmiotem szerszej analizy. Dodać też należy, że skoro potok [...] stanowi dopływ rzeki [....] to niezależnie od tego, czy jest on śródlądową wodą płynącą czy byłby urządzeniem wodnym, to w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy – Prawo wodne Gmina i tak będzie zobowiązana do uiszczenia opłat za usługi wodne polegające na odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.

Wbrew twierdzeniu skargi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r. nr 16, poz. 149) do nieobowiązującej już ustawy - Prawo wodne z 2001 r. potok [...] kwalifikowało do śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, znajdujących się w Województwie [...] z odbiornikiem [...].

W świetle powyższego Sad uznał, że organy wykazały, że "potok [...]" spełnia wszelkie ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej. Udzielone Gminie pozwolenie wodnoprawne nie narusza przepisów ustawy – Prawo wodne. Nie zaistniały negatywne przesłanki do jego wydania, o których mowa w art. 399 Prawa wodnego. Pozwolenie zawiera elementy określone w art. 403 Prawa wodnego. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd uznał skargę Gminy [...] za niezasadną i orzekł o jej oddaleniu.