Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 500/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
657
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 176.
journal: Dz.U. 2022 poz 1467
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c).
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3991/23 w sprawie ze skargi E. T. Sp. z o.o. w C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr 32/2023/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od E. T. Sp. z o.o. w C. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 września 2023 r., uwzględnił skargę E. T. Sp. z o.o. w Ch. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 kwietnia 2023 r., w przedmiocie interpretacji indywidulanej w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, uchylając tą decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

skarżąca spółka wystąpiła do organu o interpretację indywidualną w zakresie przepisów dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólników, zobowiązanych - na mocy umowy spółki - do powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Skarżąca wskazała, że wspólnicy spółki planują w przyszłości zmianę umowy spółki i zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, ze zm., dalej: k.s.h.) planują zobowiązać wspólników do świadczenia na rzecz spółki powtarzających się świadczeń niepieniężnych polegających na: 1) sczytywaniu kart z tachografów, co najmniej raz na kwartał; 2) tworzeniu raportów oraz przygotowywanie dokumentacji do rozliczenia czasu pracy kierowców, co najmniej raz w miesiącu; 3) reprezentacji spółki i spotkaniach z kontrahentami, co najmniej raz w miesiącu; 4) organizacji przepraw promowych, co najmniej raz w tygodniu; 5) obsłudze skrzynki mailowej, co najmniej raz w tygodniu; 6) weryfikacji zleceń od kontrahentów/transportowych, co najmniej raz w tygodniu; 7) protokołowaniu zgromadzeń wspólników, co najmniej raz w roku; 8) przygotowywaniu dokumentów księgowych do zewnętrznego biura rachunkowego, co najmniej raz w miesiącu; 9) weryfikacji klientów, co najmniej raz w tygodniu; 10) zaopatrywaniu spółki w materiały biurowe, co najmniej raz w miesiącu; 11) kontakcie i przygotowaniu paczek/listów dla kuriera/poczty, co najmniej raz w tygodniu. Zaznaczono, że zaprezentowane czynności, wspólnicy będą realizować powtarzalnie stosownie do potrzeb spółki. Wspólnicy zobowiążą się w umowie spółki do realizowania czynności w przedziale czasowym wskazanym wyraźnie w umowie spółki. Wynagrodzenie zostanie ustalone o faktyczne zrealizowane czynności o charakterze powtarzalnym. Wspólnik nie otrzyma wynagrodzenia za samą gotowość do realizacji świadczeń, tylko za faktycznie wykonane czynności. Pomiędzy spółką a wskazanym wspólnikiem nie są zawierane żadne dodatkowe umowy (o pracę, zlecenia czy o świadczenie usług).

W tak opisanym zdarzeniu przyszłym skarżąca zadała pytanie: czy od wynagrodzenia wypłaconego wspólnikom z tytułu wykonywanych przez nich powtarzalnych świadczeń niepieniężnych na podstawie art. 176 k.s.h., spółka jako płatnik będzie miała obowiązek odprowadzać składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Objętą skargą decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W ocenie organu przedstawione we wniosku czynności to typowe przykłady czynności faktycznych, które trudno byłoby uznać za świadczenia mające czynić zadość interesom wierzyciela, którym w tym przypadku jest spółka. Wspólnicy niczego nie "dają" czy też "czynią" na rzecz przedsiębiorcy, a jedynie wykonują czynności sprowadzające się do bieżącej obsługi spółki, zapewniającej jej prawidłowe funkcjonowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto, tego rodzaju czynności faktyczne, jak opisane we wniosku, ze swej natury wykonywane są w sposób ciągły i nie sposób uznać ich za powtarzające się świadczenia niepieniężne mieszczące się w dyspozycji art. 176 k.s.h.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221, dalej: p.p.), gdyż nie zawierała wyczerpującej oceny stanowiska strony skarżącej oraz niepełne uzasadnienie prawne, odnoszące się tylko do niektórych aspektów sprawy wybranych przez organ, z uwzględnieniem okoliczności, nie wskazanych we wniosku o interpretację.

Sąd I instancji stwierdził, że istotnym błędem zaskarżonej decyzji było jej oparcie na podstawie okoliczności faktycznych, nie wskazanych przez stronę we wniosku, a wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego, w szczególności w zakresie pełnionych przez wspólników aktualnie funkcji w spółce. Sąd zauważył, że organ ustalił, iż zakres czynności wspólników, dublował się z zakresem czynności wykonywanym w ramach pełnionych przez nich funkcji w spółce, czy też z zakresem czynności faktycznych podejmowanych w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania spółki. W tej kwestii Sąd podkreślił, że organ nie jest uprawniony do wydania interpretacji w oparciu o informacje inne, niż te, które wynikają z wniosku o interpretację, a które nie zostały wskazane rzez stronę we wniosku. Sąd wskazał ponadto, że jeżeli sprawa dotyczy zdarzenia przyszłego, to okoliczności te mogą ulec zmianie. Strona natomiast jeżeli wprowadzi organ w błąd i podane nieprawdziwe dane we wniosku o interpretację co do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego nie będzie mogła skorzystać z ochrony przewidzianej w art. 35 p.p.

W ocenie Sąd I instancji rzeczą organ jest przedstawienie własnej interpretacji przepisów i przedstawienie uzasadnienia prawnego swojego stanowiska, w kontekście zadanego przez stronę pytania. Nie jest natomiast rzeczą organu prowadzenie polemiki ze stroną w tym zakresie. Zdaniem Sądu określając, częstotliwość powtarzających się świadczeń, spółka, nie była zobowiązana do określenia sztywno terminów w jakich miałyby te czynności być wykonywane. Jednocześnie organ nie miał podstaw, aby tylko z tego powodu uznać, iż są to świadczenia o charakterze ciągłym. Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśni, jak rozumie te dwa pojęcia (powtarzalność i ciągłość) i jak jest między nimi różnica, a taki jest cel postępowania interpretacyjnego. Z treści interpretacji, zdaniem Sądu I instancji, nie sposób wywieść toku rozumowania organu w tym zakresie.

Sąd podkreślił, że jeżeli zdarzenie przyszłe nie ma charakteru kompleksowego, a tym samym nie zawiera wszystkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy, organ zobowiązany jest wezwać stronę do uzupełnienia wniosku, a w razie jego nieuzupełnienia przez stronę, pozostawić wniosek bez rozpoznania. Nie jest natomiast uprawniony do tworzenia domniemań lub snucia przypuszczeń co do sformułowań użytych przez stronę.

Sąd I instancji zgodził się organem, który stwierdził w interpretacji, że: "...w celu skutecznego ustanowienia instytucji opisanej w art. 176 § 1 k.s.h., strony umowy spółki powinny oznaczyć co najmniej rodzaj i zakres świadczeń. Pod pojęciem rodzaju należy przy tym rozumieć przedmiot świadczenia. Ustawodawca nie ustanawia ograniczeń co do rodzaju świadczeń będących przedmiotem zobowiązania, wobec czego przyjąć należy, iż przedmiotem zobowiązania wspólnika może być każdy typ świadczenia (dare – danie czegoś, facere – czynienie czegoś, non facere – nie czynienie czegoś, pati – znoszenie czegoś)".

Podsumowując, Sąd uznał, w świetle przepisów art.176 k.s.h oraz art.66 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach), że organ ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązany będzie odnieś się do charakteru świadczeń wskazanych przez Stronę indywidualnie (do każdego z osobna) z uwzględnieniem okoliczności wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego w kontekście zadanego pytania przez stronę oraz z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w wyroku.

W podstawie prawnej wyroku podano art.145 §1 pkt 1 lit. c), art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz.329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skargą kasacyjną Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

I. naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., polegające na naruszeniu:

1. art. 34 ust. 1 i ust. 5 p.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że błędem organu było oparcie wydanej decyzji na podstawie okoliczności faktycznych, nie wskazanych przez spółkę we wniosku, a wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego, w szczególności w zakresie pełnionych przez wspólników aktualnie funkcji w spółce, w sytuacji gdy wniosek o wydanie interpretacji obejmuje wszystkie indywidualne sprawy przedsiębiorcy, związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jeżeli może z nich wyniknąć obowiązek świadczenia daniny publicznej, który w chwili złożenia wniosku jeszcze nie istnieje, ale będzie mógł mieć miejsce w przyszłości, co oznacza, że wniosek o wydanie interpretacji nie ma charakteru abstrakcyjnego, to jest oderwanego od rzeczywistej sytuacji przedsiębiorcy, a dotyczy jego konkretnej czyli indywidulanej (tu zdarzenia przyszłego) sytuacji, która odnosi się do osób będących wspólnikami spółki w dacie składania wniosku;

2. art. 34 ust. 3 i ust. 5 p.p. w zw. z art. 176 k.s.h. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jeżeli wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego to okoliczności wskazane we wniosku mogą ulec zmianie, a w konsekwencji, że organ wydając decyzję przyjął domniemanie lub snuł przypuszczenia co do sformułowań zawartych we wniosku Spółki w odniesieniu tylko do jej obecnych wspólników piastujących jednocześnie funkcje członków zarządu spółki, nie biorąc pod uwagę, że okoliczności te mogą w przyszłości ulec zmianie, w sytuacji w której, z wniosku spółki wynikało wprost, że powtarzającymi świadczeniami niepieniężnymi mają zostać obciążone udziały wspólników spółki, bez wskazywania, że należy odnieść to zdarzenie także do mogących przystąpić w przyszłości do spółki nowych wspólników, w sytuacji w której umowa spółki powinna precyzować nie tylko rodzaj i zakres obowiązku świadczenia, ale również wskazywać, które udziały wspólników obciąża ten obowiązek oraz wskazanie, że obowiązek świadczenia jest przywiązany do konkretnych winkulowanych udziałów, ponieważ w umowie spółki mogą znaleźć się zarówno postanowienia odnośnie obowiązku do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, objętych reżimem art. 176 k.s.h., jak i inne postanowienia dotyczące innych świadczeń wspólników na rzecz spółki, które nie są związane z udziałami i nie podlegają postanowieniom art. 176 k.s.h., co oznacza, że organ nie miał obowiązku rozpatrywać zdarzenia przyszłego w zakresie, przystąpienia do spółki nowych wspólników, w sytuacji, w której nie wiadomo, czy nowe udziały miałyby zostać obciążone instytucją z art. 176 k.s.h., co w konsekwencji oznacza, że organ prawidłowo zinterpretował wniosek spółki, przyjmując, że odnosi się on do osób będących wspólnikami spółki według stanu na dzień złożenia wniosku, a dotyczących ich sytuacji w przyszłości;

3. art. 176 § 1 k.s.h. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że określając częstotliwość powtarzających się świadczeń niepieniężnych spółka nie była zobowiązana do określenia sztywno terminów w jakich miałyby te czynności być wykonywane i jednocześnie, że organ nie miał podstaw aby tylko z tego powodu uznać, że są to świadczenia o charakterze ciągłym, podczas gdy wskazany przez spółkę zakres tych świadczeń (co najmniej raz w miesiącu, co najmniej raz na kwartał) pozwala na przyjęcie, że mogą być one realizowane w nieograniczonym wymiarze czasu, a zatem również ciągłym, a tym samym organ w decyzji prawidłowo wyjaśnił przesłanki będące podstawą dla skutecznego ustanowienia instytucji z art. 176 k.s.h. oraz szczegółowo odniósł się do ich rodzajów świadczeń, podkreślając, że nie są to świadczenia a czynności faktyczne podejmowane w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania spółki;

4. art. 34 ust. 5 p.p. poprzez uznanie, że interpretacja organu nie zawiera wyczerpującej oceny stanowiska strony oraz niepełne uzasadnienie, w sytuacji, w której organ w decyzji szczegółowo i wyczerpująca odniósł się do wszystkich kwestii zawartych we wniosku spółki,

- które to naruszenie wymienionych przepisów skutkowało błędnym uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr 32/2023/BP, w oparciu o błędna podstawę to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podczas gdy treść uzasadnienia wyroku wskazuje, że Sąd opierał się na wykładni prawa materialnego, a zatem działał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., które to naruszenie również nie miało miejsca w sprawie;

II. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegające na naruszeniu:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 5 p.p. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku w zakresie przyjęcia przez Sąd, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ naruszył przepisy postępowania, co skutkowało błędnym uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a przy tym błędnie przyjął, że organ naruszył przepisy, podczas gdy organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo i wyczerpująco odniósł się do wszystkich elementów wniosku spółki.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi

Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Organ wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

E. T. Sp. z o.o. w Ch., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są słuszne.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W analizowanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów pomieszczonych punkcie II petitum skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 5 p.p. "poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku w zakresie przyjęcia przez Sąd, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ naruszył przepisy postępowania, co skutkowało błędnym uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a przy tym błędnie przyjął, że organ naruszył przepisy, podczas gdy organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo i wyczerpująco odniósł się do wszystkich elementów wniosku spółki".

Po pierwsze brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).

Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołane przepisy prawa należą do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Naruszenie tych przepisów nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. O naruszeniu przepisów art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na decyzję administracyjną Prezesa NFZ. WSA w Warszawie przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej, Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił wydaną w sprawie decyzję organu, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji ani art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do ich naruszenia. Natomiast zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu w sytuacji, gdy w ocenie tegoż organu, Sąd I instancji uchylając decyzję "opierał się na wykładni prawa materialnego, a zatem działał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., które to naruszenie również nie miało miejsca w sprawie" (tak w skardze kasacyjnej), nie może być uznany za mający istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) jest tzw. przepisem wynikowym, a z samej treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, iż Sąd ten zarzucił organowi zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i dokonał odmiennej od organu wykładni przepisów prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w punkcie I podpunktach 1-4 petitum skargi kasacyjnej, szczegółowo przytoczone wyżej. Wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, organ oparł swoje rozstrzygnięcie na treści wniosku Spółki i nie można mu zasadnie zarzucić "domniemań i snucia przypuszczeń". Rację ma organ twierdząc w uzasadnieniu wskazanych zarzutów, że z literalnego brzmienia wniosku złożonego przez Spółkę wynikało jednoznacznie, iż zdarzenie przyszłe dotyczyć ma tylko zmiany umowy Spółki w zakresie obciążenia wspólników tej Spółki powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi, o których mowa jest w art. 176 k.s.h., a nie przystąpienia do tejże Spółki nowych wspólników, których udziały zostaną obciążone powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi. Zatem niewadliwa była interpretacja organu, który przyjął, iż w świetle treści wniosku, planowane zmiany umowy Spółki dotyczą osób będących wspólnikami tejże Spółki w dacie złożenia przez Spółkę wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji (na s. 15) sam wskazał, iż powtarzające się świadczenia niepieniężne mają być związane z działalnością prowadzoną przez Spółkę. Mając to na uwadze nie można zasadnie czynić organowi zarzutu, że w sytuacji, gdy Spółka we wniosku o wydanie interpretacji, nie wskazała rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, organ kierując się zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i ekonomiki procesowej (art. 12 k.p.a.), dokonał wglądu do załączonego do wniosku przez Spółkę odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 176 § 1 k.s.h. "jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń." Niewadliwie organ przyjął, iż pod pojęciem rodzaju należy rozumieć przedmiot świadczenia, przy czym ustawodawca nie ustanowił ograniczeń co do rodzaju świadczeń będących przedmiotem zobowiązania, a zatem przedmiotem zobowiązania wspólnika może być każdy typ świadczenia (dare – danie czegoś, facere – czynienie czegoś, non facere – nie czynienie czegoś, pati – znoszenie czegoś). Pod pojęciem zakresu tychże świadczeń należy rozumieć rozmiar i okres świadczenia (w znaczeniu częstotliwości). Zgodnie z treścią at. 176 § 1 k.s.h. świadczenie powinno mieć charakter powtarzalny, a zatem periodyczny. Tego kryterium nie spełniają zobowiązania jednorazowe, ciągłe ani stałe. Na s. 6-7 uzasadnienia zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji organ (Prezes NFZ), wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, (s. 16 uzasadnienia wyroku WSA), dokonał wykładni pojęć: "świadczenie o charakterze ciągłym", "świadczenie okresowe, zwane periodycznym lub powtarzającym się". Organ stwierdził, iż: "W odróżnieniu od świadczeń periodycznych (okresowych), w przypadku świadczeń ciągłych czas jest wyznacznikiem rozmiaru świadczenia. Świadczenie ciągłe polega bowiem na określonym, stałym zachowaniu się dłużnika przez czas trwania stosunku zobowiązaniowego. Upływ czasu zostaje tym samym wpisany w konstrukcję świadczenia, a w konsekwencji w konstrukcję stosunku zobowiązaniowego. Zachowanie dłużnika w zasadzie sprowadza się więc do spełnienia świadczenia, które ma następować regularnie wraz z upływem czasu. Potwierdza to stałe i bieżące wykonywanie wskazanych zadań. Stałość zachowania dłużnika nie oznacza, że musi ono przybrać postać nieprzerwanego, nierozdzielnego, ciągłego. Do uznania świadczenia za ciągle wystarcza, jeżeli składa się ono z pewnych powtarzających się stale, następujących po sobie psychofizycznych aktów dłużnika, które – mimo że oddzielone w czasie – tworzą razem funkcjonalną całość. Miernikiem tej całości jest czas, a interes wierzyciela jest zaspokojony właśnie dlatego, że odpowiednie zachowanie dłużnika trwa w czasie (T. Dybowsk [w:] K. Osajda (red) Prawo zobowiązań – część ogólna. System Prawa Prywatnego tom 5, Warszawa 2020, Wydanie 3). Czym innym natomiast jest świadczenie okresowe, zwane periodycznym lub powtarzającym się. Takie świadczenie – zgodnie z doktryną – polega na stałym dawaniu przez czas trwania stosunku prawnego, w określonych regularnych odstępach, pewnej ilości świadczeń (pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych). Kolejne świadczenia pozostają względem siebie w układzie periodycznym. Kategoria świadczeń okresowych jest więc wyróżniana na podstawie innych kryteriów niż świadczenie jednorazowe oraz ciągłe. Poza kryterium czasu pojawia się kryterium dodatkowe, tj. ilość świadczeń spełnianych w ramach jednego stosunku zobowiązaniowego (por.: T. Dybowski ....op.cit.)".

W kontekście takiej wykładni wskazanych pojęć, którą Naczelny Sąd Administracyjny podziela, niewadliwie organ (Prezes NFZ) odnosząc się do wskazanych we wniosku Spółki E. T. Sp. z o.o. o wydanie interpretacji indywidualnej świadczeń, uznał iż zakres czynności wskazany we wniosku (11 rodzajów czynności) dubluje się z zakresem czynności wykonywanych w ramach pełnienia funkcji przez Wspólników w Spółce, czy też z zakresem czynności faktycznych podejmowanych w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Spółki. Wbrew twierdzeniom WSA, zawartym w zaskarżonym wyroku, organ (Prezes NFZ) na s. 6 decyzji wskazał cały zaprezentowany we wniosku Spółki katalog świadczeń i zasadnie uznał, iż świadczenia te "to nic innego jak podejmowanie typowych czynności faktycznych związanych z prowadzeniem wewnętrznych spraw spółki, zapewniających jej prawidłowa organizację i funkcjonowanie jako korporacji. Potwierdza to także wskazany we wniosku minimalny wymiar tych czynności określony jako "co najmniej" (np. "co najmniej raz w tygodniu’, "co najmniej raz w miesiącu", "co najmniej raz na kwartał"), co oznacz, ze mogą być one wykonywane nawet codziennie w nieograniczonym wymiarze, a zatem w sposób ciągły".

W konsekwencji uznać należy, iż ma rację skarżący kasacyjnie organ, że Sąd I instancji naruszył wskazane w punkcie I podpunktach 1-4 przepisy prawa materialnego poprzez ich błędna wykładnię oraz niezasadne uznanie, że interpretacja organu nie zawiera wyczerpującej oceny stanowiska strony oraz niepełne uzasadnienie, w sytuacji, w której organ w decyzji szczegółowo i wyczerpująca odniósł się do wszystkich kwestii zawartych we wniosku Spółki, które to naruszenia wymienionych przepisów skutkowało błędnym uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr 32/2023/BP.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę.