Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 749/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. na podstawie

art. 11 a ust. 1 w związku z art. 11f ust. 1,2 art. 12 ust. 1 -4, 4d, 4e, 6, art. 16, art. 19, art.

20, art. 20a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i

realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. Dz. U. 2008 r., Nr 193, poz. 1194 z

ze zm.), art. 42, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr

156, poz. 1118, ze. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw.

dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Województwa [...] zezwolił na

realizację inwestycji drogowej: "Przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku

[...]-[...]."

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Transportu Budownictwa i

Gospodarki Morskiej na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. oraz. art. 11 f ust. 3

ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg

publicznych po rozpatrzeniu wniosku Z. W., odmówił przywrócenia

terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]

czerwca 2010 r.

Organ wskazał w uzasadnieniu, iż stosownie do przepisu art. 49 k.p.a. strony

mogą być zawiadamiane o wydaniu decyzji i innych czynnościach organów

administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej

miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W

tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie

czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Przepisem szczególnym stanowiącym

podstawę zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu zawiadomienia stron

wskazanego w art. 49 k.p.a., jest art. 11 f ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach

przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Na mocy powyższego

przepisu wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w

odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na

realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu

pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub

starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg

drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają

zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej

dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w

katastrze nieruchomości. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] doręczył

przedmiotową decyzję w sposób przewidziany w ww. przepisie.

Z akt sprawy wynika, iż obwieszczenie o wydaniu decyzji [...]

Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. zostało umieszczone: na tablicy ogłoszeń

[...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniach od 1 do 15

czerwca 2010 r.; na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...] w dniach od 8 do

21 czerwca 2010 r. oraz na stronie internetowej tego Urzędu od dnia 8 czerwca 2010 r.;

na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...] w dniach od 24 marca

do 7 kwietnia 2010 r. oraz na stronie internetowej tego Urzędu od dnia 10 czerwca 2010

r. Ponadto obwieszczenie zostało opublikowane w prasie lokalnej.

Organ wskazał, iż najpóźniej dokonanym publicznym zawiadomieniem o wydaniu

przedmiotowego rozstrzygnięcia Wojewody [...] było obwieszczenie

umieszczone w prasie lokalnej w dniu 17 czerwca 2010 r., co oznacza, że doręczenia

dokonano z dniem 1 lipca 2010 r. Ustawowy termin 14 dni na złożenie odwołania

rozpoczął swój bieg w dniu 2 lipca 2010 r. i upłynął w dniu 15 lipca 2010 r.

Wniesienie odwołania skarżącego w dniu 2 listopada 2011 r. nastąpiło z

uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a.

Pełnomocnik skarżącego, jako okoliczność świadczącą o tym, że uchybienie

terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Z. W. podał fakt,

iż jego mocodawca od wielu lat cierpi na chorobę zdiagnozowaną jako zaburzenia

depresyjne i lękowe mieszane, uzależnienie od alkoholu i BZD. Oznacza to, iż skarżący

nie mógł mieć rozeznania, co do treści i znaczenia kierowanych przez organ do niego

pism, a tym samym konsekwencji prawnych wydania decyzji Wojewody

[...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Objawy chorobowe, apatia, poczucie

niewydolności psychofizycznej, stany lękowe, w tym strach przed kontaktem z obcymi,

niemożność podejmowania decyzji, czy też roztargnienie poważnie utrudniają

normalne funkcjonowanie.

We wniosku o przywrócenie terminu wskazano ponadto, iż skarżący nie był

świadomy istnienia przedmiotowej decyzji Wojewody [...] aż do

chwili, gdy na jego posesji pojawili się w dniu [...] października 2011 r. mierniczy, którzy

palikami oznaczyli na jego nieruchomości przebieg nowej granicy.

Organ rozpatrując przedmiotowy wniosek wskazał, iż Wojewoda

[...] dopełnił obowiązki wynikające z przytoczonego powyżej art. 11f

ust. 3. Dla wszystkich stron postępowania, którym decyzja nie jest przesyłana na

piśmie, termin 14 dni do złożenia odwołania liczony jest od dnia domniemanego

prawnie doręczenia decyzji, a wiec po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia o

wydaniu decyzji. Brak wiedzy poszczególnych jej stron nie wyłącza prawnego

domniemania skutecznego jej doręczenia w myśl art. 49 k.p.a.

Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie

leżące po stronie skarżącej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z

uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający

obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o

własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet

niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może

mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której

strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach

wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających

istnienia winy.

Organ zauważył, iż skarżący nie jest osobą częściowo, ani całkowicie

ubezwłasnowolnioną. W związku z czym nieterminowe sporządzenie odwołania obciąża

przede wszystkim jego osobę i nie stanowi przesłanki wyłączającej jego winę. Zatem jak

każda osoba fizyczna, posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, ponosi

odpowiedzialność w sferze prawnej za swoje działania.

Choroba psychiczna skarżącego nie może być utożsamiana z permanentnym

stanem niepoczytalności. Gdyby bowiem skarżący był "stale niepoczytalny", to stan taki

musiałby nieuchronnie doprowadzić do jego ubezwłasnowolnienia, co w rzeczywistości

nie zaistniało. Skarżący w ocenie organu, nie uprawdopodobnił, że w okresie od dnia 1

czerwca 2010 r. do dnia 26 października 2011 r. stan jego zdrowia psychicznego uległ

takiemu pogorszeniu, że nie miał możliwości rozpoznania znaczenia swojego

zachowania i pokierowania swoim postępowaniem.

Skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki

Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. złożył Z. W. wnosząc o jego

uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.

art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i 2, a także art. 58 § 1 k.p.a.

W skardze podniesiono, iż do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia

odwołania zostały załączone informacja o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach

prewencji rentowej ZUS z dnia 4 lipca 2009 r., karta informacyjna leczenia szpitalnego z

dnia [...] kwietnia 2009 r., karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...] listopada

2010 r. oraz karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...] lutego 2011 r., z których

wynika, że skarżący cierpi na zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane uzależnienie od

alkoholu i BZD. Ponadto we wniosku zostało zgłoszone żądanie przeprowadzenia opinii

biegłego psychiatry, na okoliczność, że ze względu na stan zdrowia Z.

W. nie miał rozeznania (świadomości) istnienia i skutków decyzji z dnia [...]

czerwca 2010 r., a więc że uchybił terminowi do wniesienia od niej odwołania bez

swojej winy.

Minister uznał, że nie zachodziła konieczność uzupełnienia akt o przedmiotową

opinię, z czym skarżący nie zgodził się, bowiem skoro załączone do wniosku o

przywrócenie terminu dokumenty nie były dla organu wystarczające do uznania, że

uprawdopodobnił on, iż uchybił terminowi bez własnej winy, to tym bardziej

zawnioskowany dowód z opinii biegłego powinien zostać przez organ przeprowadzony.

Takie działanie organu narusza art. 78 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji

obowiązany był uwzględnić każde żądanie dowodowe strony dotyczące okoliczności dla

sprawy istotnych, a dowód ten dotyczył ewidentnie okoliczności dla sprawy istotnych.

Organ winien był zbadać (poprzez przeprowadzenie opinii biegłego psychiatry),

czy choroby, na które cierpi skarżący mogły spowodować, że w okresie od 1 czerwca

2010 r. do 26 października 2011 r. mogły usprawiedliwiać brak rozeznania co do

istnienia, przedmiotu i skutków decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r.

Zdaniem strony skarżącej, jeżeli nagłe zachorowanie, które uniemożliwia

złożenie środka zaskarżenia, stanowi uznaną przyczynę przywrócenia terminu, to

również stan długotrwałej niedyspozycji zdrowotnej, ograniczającej lub okresowo

eliminującej zdolność do prawidłowej oceny sytuacji i podejmowania decyzji, powinien

być brany pod uwagę jako podstawa takiego przywrócenia.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o

oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz.U., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie

legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów

obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko

w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa. W rozpoznawanej

sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła

być uwzględniona.

W ocenie Sądu, kontrolowane postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej nie narusza prawa.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 58 k.p.a. Stosownie

do jego treści w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę

zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Prośbę taką zgodnie z § 2 tego artykułu należy jednak wnieść w ciągu siedmiu dni od

dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z nią należy dopełnić

czynności, dla której określony był termin. Oznacza to, że zainteresowany musi

wykazać istnienie okoliczności faktycznych uzasadniających brak jego winy w

uchybieniu terminu, a rzeczą organu jest ocena tego braku - stosownie do zasad

obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem obiektywnego

miernika staranności wymaganego od strony. Z przepisu art. 58 k.p.a. wynika

niewątpliwie, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest

wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania

czynności procesowej. Strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy

dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności

była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy

uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć,

nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy,

jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania

szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw.

W świetle powyższego za prawidłową uznać należy dokonaną przez organ

odwoławczy ocenę, że przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności nie dawały

podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przy podejmowaniu

czynności procesowych, a do takich należy złożenie odwołania, skarżący obowiązany

jest dołożyć szczególnej staranności.

We wniosku o przywrócenie terminu, skarżący podniósł, iż od wielu lat cierpi na

chorobę zdiagnozowaną jako zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, uzależnienie

od alkoholu i BZD. Powyższe spowodowało, iż nie miał rozeznania, co do treści i

znaczenia kierowanych przez organ do niego pism, a tym samym konsekwencji

prawnych wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.

Na poparcie swoich twierdzeń skarżący załączył kartę informacyjną leczenia

szpitalnego, z której wynikało, iż przebywał w szpitalu od [...] października do 2010 r. -

do [...]listopada 2010 r. Z ustaleń dokonanych przez lekarza prowadzącego wynikało, iż

pacjent podał, że "na około miesiąc przed przyjęciem doszło do pogorszenia

samopoczucia i funkcjonowania, mimo kontynuacji leczenia przeciwdepresyjnego". Do

wniosku dołączono również kartę informacyjną leczenia szpitalnego potwierdzająca

pobyt skarżącego w szpitalu w dniach od [...] grudnia 2010 r. do [...]lutego 2011 r.

Kluczową kwestią wymagającą ustalenia w niniejszym postępowaniu było

rozstrzygnięcie czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do

wniesienia odwołania. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie.

Zdaniem Sądu sama choroba jako taka nie jest samoistną okolicznością

wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy. Aby

uprawdopodobnić brak winy, skarżący powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją

swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była niezależna i istniała cały czas, aż do

wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Choroba strony może stanowić okoliczność

wyłączającą winę strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, ale nie musi

to mieć miejsca w każdym przypadku. Ocena, czy w konkretnej sprawie choroba

stanowiła przyczynę usprawiedliwiającą opóźnienie wymaga rozważenia wszystkich

okoliczności sprawy, w szczególności czy strona faktycznie nie miała możliwości

podjęcia stosownych działań. Do uprawdopodobnienia braku winy wystarcza stan

chorobowy strony, ale jedynie wówczas, gdy choroba ma charakter nagły i całkowicie

uniemożliwia dokonanie czynności prawnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych

nie budzi też żadnych wątpliwości, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania

art. 58 k.p.a. , musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku

i osobniczych cech strony (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2006r., sygn. akt

II OSK 1397/05 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lutego 2009r. IV SA/GI

381/09, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Sąd podzielił argumentację organu, iż skarżący nie jest osobą częściowo, ani

całkowicie ubezwłasnowolnioną. Zatem jak każda osoba fizyczna, posiadająca pełną

zdolność do czynności prawnych, ponosi odpowiedzialność w sferze prawnej za swoje

działania. Skarżący miał świadomości, iż jego choroba jest przewlekła, jak sam podał

choruje na nią od wielu lat, nie podjął jednakże żadnych kroków, aby przed

negatywnymi skutkami tego stanu się w jakikolwiek sposób zabezpieczyć, choćby przez

ustanowienie pełnomocnika procesowego.

Zauważyć także trzeba, iż nawet gdyby przyjąć, iż zaburzenia psychiczne

skarżącego uzasadniały brak winy w uchybieniu terminu, to nie potwierdzały tego

dowody załączone do wniosku o przywrócenie terminu, bowiem z karty leczenia

szpitalnego wynika, iż skarżący przyjęty został do szpitala w dniu [...] października 2010 r.

podając, iż na około miesiąc przed przyjęciem doszło do pogorszenia funkcjonowania.

Tymczasem bezspornym jest w sprawie, iż termin do wniesienia odwołania upłynął w

dniu 15 lipca 2010 r. Przedstawione zatem przez wnioskodawcę dowody nie

potwierdzały złego stanu zdrowia w tym okresie.

Biorąc powyższe pod uwagę uznać również należy, iż organ administracji nie był

związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia stanu psychicznego

skarżącego, w okresie, w którym był zobowiązany do wniesienia odwołania. Organ

bowiem mógł dokonać analizy materiału dowodowego na podstawie dokumentów

sprawy i oświadczeń strony. Dowód z opinii biegłego powinien być dopuszczony

wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności

faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł

istniejących w danej dziedzinie. Stąd też zarzut skargi w tym zakresie nie zasługiwał na

uwzględnienie.

Zdaniem Sądu podane w zaskarżonym postanowieniu ustalenia nie są dowolne

i wynikały z prawidłowej i rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, dlatego orzeczenie organu odwoławczego, odmawiające przywrócenia

terminu do wniesienia odwołania należy uznać za trafne i zgodne z prawem.

Postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo zgodnie

z zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., organy administracji

podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270)

skargę jako bezzasadną należało oddalić.