Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1175/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2, 6 oraz lp. 1.1, 2.10 załacznika nr 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] marca 2017 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ, GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej kpa), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.; dalej utd) oraz lp. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2016 r. Nr [...] o nałożeniu na J. K. (dalej skarżący) kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ww. ustawy oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 23 lipca 2016 r. w W. na ul. P. na wysokości [...], około godziny 8.30, kontroli drogowej poddano samochód osobowy marki O. o nr rej. [...], posiadający pięć miejsc siedzących. Pojazdem kierował skarżący. W chwili kontroli pojazdem przewożono pasażera z [...] na ul. P. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób.

Z czynności kontrolnych sporządzono protokół Nr [...} z dnia 23 lipca 2016 r. godz. 8.30. W protokole odnotowano m.in. dane kierowcy – J. K., dane pojazdu oraz właściciela pojazdu – B. K. Zakreślono też rubrykę do protokołu kontroli kierowca > nie wnosi zastrzeżeń <; w rubryce > podpis kierowcy < poczyniono adnotację "odmówił podpisania". Na odwrocie protokołu (por. akta administracyjne sprawy – k. 9 odwrót) w rubryce > Opis stwierdzonych naruszeń < szczegółowo opisano okoliczności zatrzymania pojazdu i skontrolowania kierowcy oraz cechy pojazdu, tj. w szczególności konstrukcyjne przeznaczenie pojazdu do przewozu 5 osób, jak również stwierdzone naruszenia, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a utd. W rubryce podpis kierowcy – widnieje adnotacja "odmówił podpisu".

W toku kontroli sporządzono także protokoły z przesłuchania świadków - kierującego (skarżący) oraz pasażera L. P.; przesłuchania te miały miejsce odpowiednio o godz. 12.50 (skarżący) i o godz. 10.25 (pasażer) dnia 23 lipca 2016 r.

W trakcie przesłuchania kierujący zeznał, że wykonywał kurs z [...] w W. do [...] za co otrzymał wynagrodzenie w wysokości 12 złotych. Przewożony był osobą obcą; otrzymał telefon z firmy o miejscu klienta do przewiezienia. Nie prowadzi działalności gospodarczej i jest bezrobotny. Nie jest zatrudniony w żadnej firmie. Współpracuje z W. R., który prowadzi firmę "A." z siedzibą w W., przy ul. H. [...]. Nie zna numeru telefonu firmy, był tam osobiście. Jeździ od trzech dni. Zlecenie otrzymuje zgłaszając gotowość na bazie (w firmie), wpisuje na telefonie kod [...] i dostaje klienta. Pojazd należy do syna, z którym podpisał umowę użyczenia. Nie zna osoby, którą przewoził. Skarżący podpisał protokół przesłuchania "po osobistym odczytaniu, jako zgodny z moimi wyjaśnieniami".

Przesłuchany w charakterze świadka pasażer zeznał, że zamówił kurs z [...] w W. na ul. P. dzwoniąc pod numer telefonu [...]. Zamawiał taksówkę lecz przyjechał samochód bez oznaczeń taxi. Był tym zdziwiony, ale z uwagi na spotkanie musiał skorzystać z takiej formy przejazdu. Za kurs zapłacił kierowcy gotówką 12 złotych i poprosił kierowcę o paragon. Kierowca poinformował go, że paragon nie może zostać wystawiony na miejscu, może go wysłać pocztą na adres domowy. W pojeździe nie było żadnego urządzenia pomiarowego.

W wyniku stwierdzonych naruszeń organ pismem z 19 września 2016 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Jednocześnie pouczono stronę o treści art. 92c utd.

W toku postępowania organ wystąpił do odpowiednich organów licencyjnych o informację, czy skarżący posiada uprawnienie do wykonywania transportu drogowego, jak również, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do udzielonego uprawnienia. Z uzyskanych informacji wynikało, że skarżący nie posiada żadnego uprawnienia z zakresu transportu drogowego.

Organ wezwał stronę do przesłania dokumentów potwierdzających współpracę z W. R. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.

Decyzją z [...] grudnia 2016 r. [...] WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych. Analiza materiału dowodowego potwierdziła, że w dniu kontroli wykonywano transport drogowy osób bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – wykonywano bowiem przewóz okazjonalny osób bez wymaganej licencji, której posiadanie stanowi ustawowy warunek podjęcia i wykonywania takiej działalności. Fakt ten potwierdził kierujący oraz przewożony pasażer w protokołach przesłuchania sporządzonych podczas kontroli. Tego rodzaju postępowanie wyczerpuje znamiona czynu opisanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w postaci wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie lp.1.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy.

W badanej sprawie nie została ponadto spełniona żadna z przesłanek zawartych w art. 18 ust. 4b utd. Kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej zawartej w lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (utd).

W sprawie nie ujawniono okoliczności wyłączających odpowiedzialność administracyjną za naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego (art. 92c utd). W toku postępowania strona nie przedłożyła żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności.

W odwołaniu skarżący wnosił o uchylenie ww. decyzji oraz umorzenie postępowania organu pierwszej instancji. Decyzji zarzucał naruszenie:

1. art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na niezastosowaniu się do zasady prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywateli;

2. art. 77 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie polegające na niekompletnym zebraniu oraz rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie poprzez m.in. pominięcie konieczności ustalenia powodów braku podpisu skarżącego pod protokołem kontroli;

3. art. 80 kpa, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w sprawie, w szczególności protokołu kontroli;

4. naruszenie art. 79 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie udziału w przesłuchaniu świadka;

5. niezastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 utd;

6. naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 3 utd w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą;

7. art. 74 utd, poprzez brak odnotowania w protokole kontroli przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod protokołem.

Według skarżącego tylko uzasadnione przekonanie, że w konkretnym przepadku zachodzi zarobkowy przewóz drogowy osób wykonywany pojazdem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 utd, uzasadnia podjęcie przez służby Inspekcji Transportu Drogowego czynności kontrolnych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy strona wyraźnie wskazywała, że nie prowadzi działalności gospodarczej.

Skarżący nie został poinformowany o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka L. P., tym samym nie miał możliwości zadawania pytań. Protokół kontroli zawiera istotne braki formalne w postaci niewskazania przez funkcjonariusza Policji przyczyny odmowy podpisu przez kontrolowanego. Z materiału dowodowego nie wynika, czy kontrola przebiegła w sposób legalny, czy kontrolowany został poinformowany o swoich uprawnieniach w sposób prawidłowy, a przede wszystkim nie pozwala na przyjęcie, że kontrolowany zgodził się z treścią spisanego jednostronnie protokołu i miał możliwość wniesienia zastrzeżeń. W protokole zaznaczona została pozycja > nie wnosi zastrzeżeń <. Można zatem wyciągnąć wniosek, że skoro strona nie wnosiłaby żadnych zastrzeżeń do protokołu to zapewne złożyłaby pod nim podpis. Brak podpisu oznacza, że przebieg kontroli mógł nie do końca przebiegać zgodnie z przepisami prawa.

Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 utd skarżący podniósł, że przepisów ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjne do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie drogowym osób. Z dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu wynika, że jest przeznaczony do przewozu 5 osób razem z kierowcą. Fakt ten powoduje, że przewóz dokonywany kontrolowanym pojazdem nie podlega uregulowaniom ww. ustawy, chyba że zostanie wykazane, że przewóz nie jest przewozem niezarobkowym osób. Organ powinien zatem skoncentrować się na określeniu charakteru wykonywanego przewozu. W niniejszym postępowaniu nie wykazano, że zachodził zarobkowy przewóz drogowy osób wykonywany pojazdem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 utd, a zatem wydanie decyzji przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego było nieuprawnione.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie ww. decyzją z [...] marca 2017 r. organ utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2016 r. W opinii organu zebrany w postępowaniu materiał dowodowy potwierdza wykonanie przez stronę zarobkowego okazjonalnego przewozu osób. Z całokształtu materiału dowodowego, a przede wszystkim z okoliczności wykonywanego przewozu, zapłaty 12 złotych za usługę i przekonania pasażera przesłuchanego w charakterze świadka, że zamówił usługę przewozu taksówką, wynika w sposób bezsporny, że przewóz z dnia kontroli był przewozem zarobkowym podlegającym pod przepisy ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie uzyskanych z Urzędu [...] W. (pismo z 3 października 2016 r.), że stronnie nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. W związku z tym GITD uznał, że organ I instancji słusznie wymierzył stronie karę za naruszenie z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wątpliwości organu nie budzi również okoliczność, że w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b utd. Opłata za przewóz nie została nie została określona ryczałtowo, nie zawarto też z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

W odniesieniu do zarzutu braku wskazania przyczyny niepodpisania protokołu kontroli przez kierowcę organ wyjaśnił, że kontrolowany kierowca ma prawo podpisać protokół bez wniesienia do niego zastrzeżeń, może także do protokołu wnieść swoje uwagi, a także go nie podpisać. Kontrolowany kierowca nie złożył podpisu pod protokołem nr 2091/2016 bez podania przyczyny, co nie oznacza, że protokół traci walor dokumentu urzędowego. Przyczyna niepodpisania protokołu nie jest okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż fakt popełnienia przez stronę naruszeń z lp. 1.1. i 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym został stwierdzony na podstawie innych dowodów.

Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka L. P. w trakcie kontroli odbyło się przed wszczęciem postępowania administracyjnego, dlatego nie podlegało pod obowiązki wynikające z Kpa, m.in. obowiązek zawiadomienia strony o przeprowadzonym dowodzie. W świetle art. 73 ust. 1a utd kontrolujący w uzasadnionych przypadkach mogą przeprowadzić dowód z przesłuchania świadka bez obecności strony lub osoby wyznaczonej, co znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych.

GITD uznał zatem, że organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z Kpa. Dokonał wszechstronnej oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Pouczył stronę o przysługujących jej prawach, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego.

Przewóz był wykonywany osobiście przez skarżącego, o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu. Organ zważył również, że pełnomocnik strony poza kwestionowaniem ustalonych faktów nie dostarczył dowodów (umów, rachunków itp.), z których wynikałoby, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był inny podmiot niż skarżący.

Przeprowadzone podczas kontroli dowody organ uznał za wiarygodne. Okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione na podstawie dowodów z dokumentów oraz z przesłuchania skarżącego i pasażera w charakterze świadka przeprowadzonych w toku kontroli. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c utd. Nieznajomość obowiązujących przepisów nie stanowi przesłanki określonej w treści wskazanego przepisu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:

1. art. 3 ust. 1 pkt 1 utd poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy;

2. art. 11 kpa poprzez brak wyjaśnienia wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji oraz nie odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego;

3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

4. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa poprzez:

a. niewyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na uznaniu, iż protokół kontroli bez podpisu kontrolowanego oraz wskazanej przyczyny braku podpisu, niezawierający żadnego opisu przebiegu kontroli, znajdujący się w aktach sprawy, stanowi wiarygodny dowód potwierdzający stan faktyczny zaistniały podczas kontroli;

b. niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z rażącym naruszeniem przepisów prawa;

5. naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu z przesłuchania w charakterze świadka L. . w sytuacji gdy dowód ten stanowił podstawę ustaleń faktycznych decyzji;

6. naruszenie art. 74 utd w zw. z art. 68 § 1 kpa poprzez brak odnotowania w protokole kontroli przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod załącznikiem do protokołu kontroli oraz brak jakiegokolwiek opisu kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby;

7. naruszenie art. 73 ust. 1 pkt 5 utd w zw. z art. 86 kpa w zw. z art. 6 kpa i 8 kpa poprzez przesłuchanie skarżącego w charakterze świadka a nie strony, w sytuacji gdy nie zostały spełnione ku temu przesłanki.

Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 utd. organ nie wykazał, z uwagi na rozbieżny w sprawie materiał dowodowy, że czynności dokonane przez skarżącego stanowiły odpłatny (zarobkowy) przewóz drogowy osób. Kwestionując sposób przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka oraz strony, za niezasadne uznał dokonanie przez organ ustaleń faktycznych na postawie niewłaściwie przeprowadzonych dowodów. Sporządzony w sprawie protokół kontroli nie zawiera dokładnego opisu przebiegu kontroli, a także nie została w nim wskazana przyczyna odmowy jego podpisania przez skarżącego, tym samym przedmiotowy protokół zawiera istotne braki dyskwalifikujące go jako dowód, na podstawie którego mają być oparte ustalenia faktyczne.

Przywołując treść art. 73 ust. 1 pkt 4 utd skarżący wskazał na wynikającą z jego treści możliwość przesłuchania świadka w toku kontroli. Podkreślił jednak, że w niniejszej sprawie przesłuchanie świadka miało miejsce nie w trakcie kontroli, lecz po jej zakończeniu (kontrola miała miejsce o godzinie 8.30 rano na ul. P., natomiast przesłuchanie świadka nastąpiło o godzinie 10.25 przy ul. K. [...]), w związku z powyższym przy przesłuchaniu świadka winny mieć zastosowanie ogólne przepisy kpa. Skarżący nie był poinformowany o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka i tym samym nie miał możliwości zadawania mu pytań.

Odnosząc się do protokołu z przesłuchania skarżącego w charakterze świadka wskazał, że przesłuchanie odbyło się poza przeprowadzoną kontrolą (miało bowiem miejsce o godzinie 12.50 przy ul. K. [...]), a zatem organ nie był uprawniony do dokonania przesłuchania kontrolowanego na postawie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie dopatrzył się po stronie organu naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na ostateczną treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnotować bowiem trzeba, że stosownie do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w sytuacji stwierdzenia naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sprawie natomiast, nawet podzielenie zarzutów skargi na temat mankamentów postępowania kontrolnego, czyli dotyczących fazy wstępnej postępowania administracyjnego przeprowadzonego w sprawie, nie prowadzi do zmiany ostatecznej oceny podjętego w niej rozstrzygnięcia, które bazuje na pełnym wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego sprawy, w stopniu uzasadniającym jego subsumpcję pod zastosowane ww. szczegółowo wymienione w decyzji normy prawa materialnego. W szczególności materiał dowodowy co do stwierdzonych naruszeń jest w sprawie jednoznaczny i niewątpliwy. Skarżący natomiast, koncentrując się w swojej argumentacji na aspekcie proceduralnym przeprowadzonego postępowania – istotnym, ale nie przesądzającym jego wyniku – nie podjął próby wykazania przeciwdowodami, że ustalenia organu, które legły u podstaw wszczęcia postępowania w sprawie, a następnie jej rozstrzygnięcia w drodze zaskarżonej decyzji, czyli ustalenie wykonywania okazjonalnego przewozu osób/transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie tego przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, nie miały miejsca, bądź ich charakter był inny niż zostało to w sprawie ustalone.

Wprawdzie to na organie administracji ciąży obowiązek wykazania/udowodnienia naruszeń, które są podstawą nałożenia na stronę sankcji administracyjnej, jednak nie zwalnia to strony z aktywności w postępowaniu przed organem, jeżeli chce w nim wykazać swoje racje i wyciąga z nich korzystne dla siebie konsekwencje prawne. Bierność strony w tym względzie pozbawia organ możliwości uwzględnienia i oceny argumentów strony, a tym samym prowadzić może do ich pominięcia w sytuacji, gdy nie są one organowi znane z urzędu z innych źródeł dowodowych.

Tymczasem w tej sprawie na tle zarzutu bezzasadnego przyjęcia przez organ, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą, zakwestionowaną w toku kontroli, podkreślenia wymaga, że organ pierwszej instancji, czyniąc ustalenia w zakresie uprawnień transportowych skarżącego, wezwał skarżącego do przesłania dokumentów potwierdzających współpracę z ww. W. R. (firma "A."), na którego skarżący wskazał podczas przesłuchania w charakterze świadka, jako na podmiot, od którego otrzymuje zlecenia przewozowe. Jest też poza sporem, że skarżący nie odpowiedział na to wezwanie. Zatem samo zwrócenie uwagi na współpracę z firmą, od której skarżący otrzymywał zlecenia na przewóz, bez szczegółowego określenia charakteru/formy, a szerzej ram faktycznoprawnych tej współpracy, nie pozwala – w okolicznościach stanu faktycznego sprawy – na zakwestionowanie statusu skarżącego jako strony postępowania i adresata podjętych w tym postępowaniu decyzji. W tym sensie działania organów podjęte wobec skarżącego, jako strony w sprawie, należy uznać za uzasadnione; z niczego poza tym nie wynika w stopniu dostatecznym, czy wywołującym wątpliwości – na tle okoliczności faktycznych sprawy, że skarżący stroną nie jest; zresztą nigdzie wprost nie podważał tego statusu, a organ wyczerpał w tym zakresie dostępne mu możliwości ustaleń.

Przede wszystkim należy tu zwrócić uwagę, że odpowiedzialność za naruszenie warunków wykonywania przewozu/transportu drogowego jest odpowiedzialnością za konkretne, rzeczywiste działania. Rzeczywistość działania ocenia się zaś na podstawie ustaleń faktycznych, dotyczących konkretnego przewozu. Czyniąc ustalenia faktyczne w tej sprawie organy pierwszej i drugiej instancji poddały ocenie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. W szczególności materiałem tym jest ww. protokół kontroli z 23 lipca 2016 r. oraz ww. protokoły z przesłuchania skarżącego i świadka L. P. (pasażera).

Odnośnie protokołu kontroli drogowej podkreślenia wymaga, że protokół ten sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego/w warunkach takiego współudziału, a więc z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń (odrębna kwestia to czy z tej możliwości kontrolowany skorzysta), jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową, co z drugiej strony winno zobowiązywać kontrolowanego do dołożenia ze swojej strony starań/dopilnowania, żeby w protokole tym znalazły odzwierciedlenie wszystkie okoliczności stanu objętego kontrolą, w tym oświadczenia/twierdzenia kontrolowanego na ten temat. Takie zachowanie leży więc w interesie kontrolowanego.

Z ww. protokołu kontroli z 23 lipca 2016 r. wynika, że kierujący pojazdem – skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia lub licencji, samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a utd, nie złożył do protokołu żadnego oświadczenia, a w rubryce podpis kierowcy widnieje adnotacja "odmówił podpisu". Jednak w takiej sytuacji, nie wnosząc uwag do protokołu i odmawiając jego podpisania, pozbawił się możliwości dowodzenia tezy, że przebieg kontroli (w tym treść protokołu) był inny od opisanego w protokole.

Poza tym odmowa podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego nie pozbawia ważności i doniosłości tego dokumentu, jeżeli kontrolowany – jak w tej sprawie – był uczestnikiem czynności kontrolnych/brał udział w tych czynnościach, a z niczego nie wynika, że uniemożliwiono mu przedstawienie uwag co do sposobu, warunków przeprowadzenia i wniosków z kontroli. W szczególności skarżący nie złożył na ten temat żadnego oświadczenia nie tylko do protokołu, ale również w późniejszym czasie do akt sprawy; przede wszystkim zaś nic takiego nie wynika z zeznań skarżącego przesłuchanego w charakterze świadka, co więcej zeznania te, tak samo zresztą jak zeznania przewożonego przez stronę pasażera, potwierdzają przebieg i wyniki kontroli, dając organowi prawo do ustalenia, że skarżącemu nie udzielono licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób ani licencji na wykonywanie tego transportu taksówką, jednak wbrew dyspozycji art. 5 ust. 1 i art. 5b ust. 1 utd skarżący bez licencji wykonywał taki transport, tj. przewóz okazjonalny osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd.

Istotnie w omawianym protokole, wbrew dyspozycji art. 74 ust. 2 utd, nie podano przyczyny odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, jednak w całokształcie stanu faktycznego sprawy nie umniejsza to jego znaczenia, skoro skarżący w toku długotrwałego postępowania w sprawie, będąc też słuchany w charakterze świadka, w żaden sposób nie podważał z tego powodu protokołu, ani nie twierdził, że tworząc protokół zadziałano w sprawie wbrew czy też mimo jego woli.

Obalenie ustaleń protokołu kontroli, jako dokumentu urzędowego, jest możliwe, jednak stosownie do art. 76 § 3 kpa wymaga przedstawienia dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Tymczasem w sprawie takiego przeciwdowodu brak. Co więcej przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu kierowanego przez stronę wskazał na zamówienie taksówki i zapłatę skarżącemu za kurs, co potwierdza działalność skarżącego z naruszeniem ww. przepisów ustawy o transporcie drogowym (utd), uzasadniając też podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Fakt przesłuchania skarżącego w charakterze świadka, a nie – jak wymaga tego art. 73 ust. 1 pkt 5 utd – w charakterze strony (jako kontrolowanego), jest nieprawidłowością, jednak w świetle pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bez wpływu na ocenę zasadności podjętego w niej rozstrzygnięcia, zwłaszcza że stosownie do art. 86 kpa do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków.

Czynności objęte protokołem pokontrolnym i ww. protokołami przesłuchania skarżącego oraz pasażera miały miejsce tego samego dnia - mimo odstępów czasowych kwalifikują się jako wykonane w toku kontroli (art. 73 utd), a nie - jak chce skarżący – po jej zakończeniu. Są następstwem tego samego zdarzenia – skontrolowania pojazdu strony i pozostają w obszarze czynności składających się na tę kontrolę. Sąd akceptuje przy tym stanowisko organu, że miały one miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie i w ramach/toku kontroli. Nadto stosownie do art. 73 ust. 1a utd w przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej.

Poza tym wszystkim skarżący zawsze w toku sprawy, już po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, mógł się wypowiedzieć na temat zeznań świadka i kwestionować jego zeznania, tak samo jak mógł czynić uwagi na tle braku zastrzeżeń do protokołu, czy jego podpisania – każdego następnego dnia po zakończeniu czynności kontrolnych. Skoro tego nie czynił uzasadniony jest wniosek, że nie miał wątpliwości co do przebiegu kontroli i jej wyników, zwłaszcza w kontekście ww. zeznań/wyjaśnień, które w dniu kontroli sam złożył.

W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody wystarczająco wykazują, że w czasie kontroli miał miejsce wykonywany przez skarżącego zarobkowy przewóz osób. Dlatego organ prawidłowo uznał kontrolowany przewóz za transport drogowy osób. Chybiony jest zatem w tej sytuacji zarzut zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o transporcie drogowym z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Reasumując, skoro w świetle powyższego brak podstaw do czynienia zaskarżonej decyzji zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego, a uzasadnienie tej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.