Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 186/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 lipca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/219/2023/13492/RS w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 5 maja 2023 roku, znak: [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 13 lipca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/219/2023/13492/RS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") uchyliło decyzję Burmistrza Gminy i Miasta C. (dalej "Burmistrz" lub "Organ pierwszej instancji") z 5 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Burmistrz decyzją z 5 maja 2023 r. ustalił J. P. (dalej "Uczestnik postępowania") jednorazową opłatę w wysokości 29 361,60 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w C., oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] o łącznej powierzchni 0,7301 ha, obręb D., na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (przywołany tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm.; dalej "u.p.z.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (przywołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") w związku z uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta C. obejmującego obszar w rejonie ulic [...] , [...] i [...] w obrębie D. (Dz. U. Woj. [...] poz. [...]; dalej: "m.p.z.p. z [...] r.").

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił, że w m.p.z.p. z 2021 r. ustalono stawkę procentową jednorazowej opłaty (renty planistycznej), o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. w wysokości 30% wzrostu wartości nieruchomości dla terenów, na których znajdują się działki nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] . M.p.z.p. z 2021 r. wszedł w życie 12 marca 2021 r. Po wejściu w życie m.p.z.p. z 2021 r. Uczestnik postępowania dokonał przeniesienia własności nieruchomości obejmującej ww. działki na podstawie aktu notarialnego z 30 grudnia 2021 r., Rep. [...].

Ustalono, że zgodnie z poprzednio obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. nr [...] działka nr [...] położona była na terenach lokalnej strefy aktywności gospodarczej o symbolu planu PU1, ulic klasy lokalnej o symbolu planu KL 1/2-II oraz zieleni izolacyjnej o symbolu planu ZI. Z kolei działka nr [...] położona była na terenach lokalnej strefy aktywności gospodarczej o symbolu planu PU1, ulic klasy lokalnej o symbolu planu KL 1/2-II oraz upraw polowych i ogrodniczych o symbolu planu R1. Zaś działki nr [...] i nr [...] usytuowane były w terenach upraw polowych i ogrodniczych o symbolu planu R1.

W m.p.z.p. z 2021 r. działka nr [...] znajduje się częściowo na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej o symbolu planu 1PU oraz zieleni izolacyjnej o symbolu planu 1ZI. Działki nr [...] i nr [...] znajdują się częściowo na terenach obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej o symbolu planu 1PU. Zaś działka nr [...] – na terenie zieleni w dolinie cieków wodnych o symbolu planu 2ZWS.

Wzrost wartości ww. nieruchomości wyniósł 122 340,00 zł, co przy zastosowaniu stawki jednorazowej opłaty w wysokości 30% dało kwotę w wysokości 29 361,60 zł tytułem opłaty planistycznej. Podstawę wyliczenia opłaty jednorazowej stanowią ustalenia operatu szacunkowego z 28 marca 2023 r. Wycenę nieruchomości przeprowadzono w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej dla gruntów w strefie zieleni izolacyjnej przed zmianą planu oraz metodą porównywania nieruchomości parami dla gruntów produkcyjno-usługowych (przed i po zmianie planu). Stan nieruchomości rzeczoznawca określił na dzień wejścia w życie planu, tj. 12 marca 2021 r., a wartość prawa własności nieruchomości określono według poziomu cen na dzień aktu notarialnego, tj. 30 grudnia 2021 r. W ocenie Burmistrza sporządzony operat jest zgodny z przepisami prawa, posiada odpowiednią strukturę i może stanowić podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia opłaty planistycznej.

W odwołaniu od decyzji Uczestnik postępowania zarzucił Burmistrzowi, że nie przeanalizował treści aktu notarialnego z 30 grudnia 2021 r. Mianowicie z treści tego aktu wynika, że przeniesienie własności wskazanych w jego treści nieruchomości (w tym działek objętych postępowaniem) stanowi konsekwencję zawartej wcześniej przez Uczestnika postępowania z A sp. z o.o. s.k.a. (dalej "Spółka") umowy zlecenia powierniczego nabycia nieruchomości. Przedmiotem umowy było zlecenie przez Spółkę nabycia za jej środki przez Uczestnika postępowania w imieniu własnym, lecz na rachunek Spółki, prawa własności określonych nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego), a także w wykonaniu tego zobowiązania – przeniesienie przez Uczestnika postępowania nabytego prawa własności nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego), zgodnie z wolą Spółki jako zleceniodawcy na rzecz wskazanego przez nią podmiotu. Uczestnik postępowania nie dokonał zatem zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Wskazany akt notarialny jest przeniesieniem własności dokonywanym w wykonaniu umowy powierniczej, nie jest zatem umową sprzedaży.

Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza i umorzyło postępowanie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że zbyciem nieruchomości w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jest każda czynność prawa cywilnego, na mocy której zmienia się właściciel przy czym opłata planistyczna związana jest ze zbyciem ekwiwalentnym. W sytuacji zatem, gdy zbywający nie otrzymuje ekwiwalentu ani w chwili dokonania czynności ani w przyszłości, obowiązek uiszczenia opłaty nie powstaje.

W okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób uznać, by Uczestnik postępowania uzyskał ekwiwalent w zamian za przeniesienie własności nieruchomości. Uczestnik postępowania jako przyjmujący zlecenie powierniczego nabycia nieruchomości uzyskuje zwrot wydatków jakie poniósł w związku z wykonaniem umowy zlecenia, a nie ekwiwalent z tytułu zbycia nieruchomości. W konsekwencji Uczestnik postępowania nie może zostać obciążony rentą planistyczną, ani nawet być osobą, w stosunku do której należy prowadzić postępowanie w przedmiocie naliczenia renty planistycznej.

Pismem z 9 stycznia 2024 r. skargę na decyzję Kolegium wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. (dalej "Skarżący"), zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości.

Skarżący zarzucił decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na przedwczesnym uchyleniu decyzji Burmistrza oraz umorzeniu postępowania w całości w sytuacji, gdy Organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący i w konsekwencji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, który pozwoliłby na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie ustalenia czy rozporządzenie nieruchomością przez Uczestnika postępowania stanowi jej "zbycie" w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p., tj. czy umowa przeniesienia własności nieruchomości na podstawie art. 740 kodeksu cywilnego (dalej "k.c.") z dnia 30 grudnia 2021 r. ma charakter odpłatny i ekwiwalentny, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem odpłatność i ekwiwalentność wskazanej umowy determinuje kwalifikację prawną sprawy administracyjnej.

Skarżący sformułował także zarzut naruszenia art. 138 § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Burmistrza oraz umorzenie postępowania w całości w sytuacji, gdy Organ pierwszej instancji zaniechał zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co pozwoliłoby na wyjaśnienie czy rozporządzenie nieruchomością przez Uczestnika postępowania stanowi jej "zbycie" w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uzupełnienie materiału dowodowego mogło doprowadzić do odmiennej kwalifikacji prawnej sprawy administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że Uczestnik postępowania sukcesywnie nabywał udziały w działkach nr [...] , nr [...] , nr [...] i [...] na podstawie umów kupna. Umowę kupna udziału wynoszącego 20/25 w nieruchomości obejmującej ww. działki Uczestnik postępowania zawarł w ramach i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Uczestnik postępowania 28 stycznia 2021 r. zawarł ze Spółką umowę zlecenia powierniczego nabycia nieruchomości oraz współpracy, której przedmiotem było zlecenie przez Spółkę nabycia za środki finansowe tej Spółki przez Uczestnika postępowania w imieniu własnym, lecz na rachunek zleceniodawcy, prawa własności określonych nieruchomości oraz w wykonaniu tego zobowiązania – przeniesienia nabytego prawa własności zgodnie z wolą Spółki na rzecz wskazanego przez nią podmiotu. Uczestnik postępowania własność udziału wynoszącego 20/25 w prawie własności nieruchomości składającej się z ww. działek przeniósł w trybie umowy przeniesienia własności nieruchomości na podstawie art. 740 k.c. w wykonaniu ugody zawartej pomiędzy F sp. z o.o. a A1 sp. z o.o. w związku z zawartą 28 stycznia 2021 r. umową zlecenia nabycia nieruchomości oraz współpracy i umową zlecenia F.

Ustalenie czy Uczestnik postępowania dokonał zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. powinno nastąpić nie tylko poprzez analizę samej umowy na podstawie której doszło do zbycia, ale także towarzyszących jej dokumentów, które stanowią tło dla rozporządzenia przez Uczestnika postępowania własnością w dniu 30 grudnia 2021 r. Nie przesądza tego sam charakter zlecenia powierniczego. Wobec tego Skarżący za konieczne uznaje dopuszczenie dowodu: z umowy zlecenia powierniczego z 28 stycznia 2021 r. wraz z aneksem; ugody zawartej pomiędzy F sp. z o.o. a A1 sp. z o.o., umowy zlecenia F ; z przesłuchania Uczestnika postępowania w charakterze strony oraz w charakterze świadków pozostałych stron umowy przeniesienia własności na podstawie art. 740 k.c., o ile okaże się, że dowody z dokumentów nie pozwolą na dokonanie wyczerpujących ustaleń faktycznych.

Analiza czasu nabycia przez Uczestnika postępowania części udziałów w działkach objętych postępowaniem w kontekście zawarcia umowy zlecenia powierniczego z 28 stycznia 2021 r. pozwala na stwierdzenie, że kupno to nie miało związku z umową zlecenia. Jak wynika z umowy z 11 lutego 2021 r. Uczestnik postępowania udział wynoszący 20/25 nabył w ramach i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nadto konieczne byłoby ustalenie, czy umowy przedwstępne ze zbywcami działek zawarte zostały przed datą zawarcia umowy powierniczej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie Skarżący wniósł i wywiódł jak w skardze, ponadto wniósł o uchylenie także decyzji Organu pierwszej instancji.

Uczestnik postępowania, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zdaniem Uczestnika postępowania decyzja Kolegium jest prawidłowa. Przeniesienie prawa własności działek objętych postępowaniem nie dało Uczestnikowi postępowania środków finansowych za przeniesienie własności w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Nadto pełnomocnik Skarżącego zaakcentował, że asekuracyjne uchylenie decyzji organów administracji przez Sąd może doprowadzić do przedłużenia postępowania, co z uwagi na zasady ekonomiki procesowej nie powinno mieć miejsca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję administracyjną, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. skutkowało ich uchyleniem.

Przechodząc do oceny legalności kontrolowanych decyzji należy wskazać, że stosownie do art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Roszczenie o opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 3 i ust. 4 u.p.z.p.).

Wobec tego ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., wymaga stwierdzenia zaistnienia następujących warunków: 1) nastąpiło uchwalenie bądź zmiana planu miejscowego; 2) miało miejsce zbycie nieruchomości przez jej właściciela lub użytkownika wieczystego przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące; 3) nastąpił wzrost wartości nieruchomości wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu; 4) w planie miejscowym określono stawkę opłaty w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. W razie spełnienia wszystkich wyżej wymienionych przesłanek organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w drodze decyzji.

Wskazać w tym miejscu należy, że pojęcie zbycia nieruchomości nie zostało zdefiniowane na potrzeby postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. W orzecznictwie przyjmuje się, że termin "zbycie nieruchomości" użyty w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. obejmuje przeniesienie prawa własności lub użytkowania wieczystego w drodze czynności prawnej o charakterze odpłatnym, ekwiwalentnym. Wobec tego jedynie w sytuacjach, gdy nie ma transakcji ekwiwalentnej, materializującej przysporzenie majątkowe powstałe w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie powstaje obowiązek uiszczenia opłaty (por. uchwała NSA z 10 grudnia 2009 r., II OPS 3/09; wyrok WSA w Krakowie z 20 września 2011 r., II SA/Kr 1131/11 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Ekwiwalentne zbycie praw do nieruchomości następuje zawsze, gdy na podstawie czynności prawnej zbywca nieruchomości uzyskuje korzyść majątkową, a więc nie tylko wówczas, gdy wartość świadczenia na rzecz zbywcy odpowiada rynkowej wartości praw do zbywanej nieruchomości, lecz także, gdy jest od tej wartości wyższa lub niższa. Nieodpłatność zaś występuje jedynie wtedy, gdy zbywca nie otrzymuje w zamian żadnego ekwiwalentu ani w chwili dokonania tej czynności prawnej, ani w przyszłości.

Przepis art. 36 ust. 4 u.p.z.p. obejmuje swoim zakresem unormowania także przeniesienie własności nieruchomości w drodze datio in solutum, czyli w zamian za zwolnienie z długu pieniężnego. Czynność ta ma charakter ekwiwalentny, gdyż strona wyzbywająca się własności nieruchomości uzyskuje w zamian wymierną korzyść poprzez zwolnienie się z ciążącego na niej długu (por. wyrok NSA z 9 października 2014 r., II OSK 789/13, opubl. w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie czy miało miejsce zbycie przez Uczestnika postępowania nieruchomości w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p., które to zbycie warunkuje możliwość naliczenia opłaty planistycznej.

Burmistrz uznał, że na mocy aktu notarialnego z 30 grudnia 2021 r. doszło do sprzedaży przez Uczestnika postępowania prawa własności nieruchomości obejmującej m. in. działki nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] . Kolegium ustaliło zaś, że zbycie działek nastąpiło w drodze umowy przeniesienia własności nieruchomości na podstawie art. 740 k.c., tj. w wykonaniu zobowiązania wynikającego z umowy zlecenia powierniczego nabycia nieruchomości. Uczestnik postępowania nie uzyskał przysporzenia majątkowego, jakie uzyskuje właściciel nieruchomości zbywając ją w drodze umowy sprzedaży. Wobec tego Uczestnik postępowania nie może zostać obciążony rentą planistyczną, ani nawet być osobą, w stosunku do której należy prowadzić postępowanie w przedmiocie naliczenia renty planistycznej.

Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zobowiązane są przeprowadzić postępowanie dowodowe co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Ponadto zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego.

Ustalając czy Uczestnik postępowania dokonał zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p. organy ograniczyły się do analizy postanowień umowy przeniesienia własności nieruchomości z 30 grudnia 2021 r. (dochodząc przy tym do odmiennej oceny prawnej jej zapisów). Organy wzięły pod uwagę jedynie rodzaj dokonanej czynności prawnej (jej formę), a pominęły istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy kwestie takie jak czasookres, w którym Uczestnik postępowania nabywał udziały we współwłasności nieruchomości obejmującej działki nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] oraz skutki prawne umowy z 30 grudnia 2021 r.

Słusznie Skarżący zauważa, że udział wynoszący 20/25 w prawie współwłasności ww. działek został nabyty przez Uczestnika postępowania w ramach i na potrzeby prowadzonej własnej działalności gospodarczej. Uczestnik postępowania nabył ww. udział 16 grudnia 2020 r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]), a zatem przed zawarciem umowy zlecenia powierniczego ze Spółką, tj. przed 28 stycznia 2021 r. Jak wynika z postanowień umowy sprzedaży z 16 grudnia 2022 r Uczestnik postępowania nabył ww. udział w nieruchomości w wykonaniu przedwstępnej warunkowej umowy sprzedaży z 6 marca 2020 r., zmienionej 31 sierpnia 2020 r., 2 września 2020 r. i 16 grudnia 2020 r. Umowa przedwstępna także została zawarta przed 28 stycznia 2021 r.

Organy nie dokonały także wnikliwych ustaleń, czy czynność przeniesienia własności nieruchomości dokonana 30 grudnia 2021 r. miała charakter odpłatny i ekwiwalentny. Z § 6 umowy przeniesienia własności nieruchomości z 30 grudnia 2021 r. wynika, że została ona zawarta w wykonaniu postanowień "Ugody" (opisanej w § 5, a dotyczącej rozliczenia wzajemnych roszczeń i zobowiązań), a także na podstawie art. 740 k.c. w związku z "Umową" (umowa zlecenia powierniczego) oraz "Umową zlecenia F ". Umowa przeniesienia własności nieruchomości była zatem konsekwencją nie tylko ciążącego na Uczestniku postępowania zobowiązania wynikającego z umowy zlecenia powierniczego, ale także ustaleń zawartych w ugodzie i umowie zlecenia F . Wobec tego aby stwierdzić, czy czynność dokonana przez Uczestnika postępowania 30 grudnia 2021 r. przysporzyła mu korzyści majątkowych konieczne było przeanalizowanie towarzyszących jej czynności prawnych celem ustalenia charakteru stosunków prawnych łączących ich strony oraz dokonanych rozliczeń wzajemnych roszczeń i zobowiązań.

Brak wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności, prowadzi do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego. Organy nie rozpatrzyły sprawy w jej całokształcie, a ustalenia faktyczne nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem braki dowodowe dotyczą jednej z przesłanek ustalenia opłaty planistycznej. W rezultacie powyższych uchybień Kolegium przedwcześnie umorzyło postępowanie pierwszoinstancyjne jako bezprzedmiotowe, czym naruszyło art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uwzględniając zakres stwierdzonych wadliwości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, Sąd uznał za konieczne uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie organy zobowiązane będą uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności organy uzupełnią materiał dowodowy poprzez przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci przedwstępnej warunkowej umowy sprzedaży z 6 marca 2020 r. wraz ze zmianami, umowy zlecenia powierniczego nabycia nieruchomości oraz współpracy z 28 stycznia 2021 r. wraz z aneksem, ugody oraz umowy zlecenia F (o których mowa w § 4 i 5 umowy przeniesienia własności nieruchomości z 30 grudnia 2021 r.). Organy powinny także rozważyć przesłuchanie Uczestnika postępowania oraz pozostałych stron umowy przeniesienia własności nieruchomości z 30 grudnia 2021 r. Następnie organy dokonają oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście spełnienia przesłanek do ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. i zgodnie z wymogami procedury administracyjnej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.