Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 472/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c; art. 135; art. 200; art. 205
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61 ust. 1 pkt 1-6, ust.3; art. 4 ust.2; art. 10 ust.2a; art. 15 ust.3 pkt 3a; art. 9 ust.4 i ust.5;
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 2 pkt 13 i pkt 22;
journal: Dz.U. 2022 poz 1378
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi S. F. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 17 marca 2023 r. znak: SKO.II.41/587/PZP/2023 w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy D. z dnia 13 stycznia 2023 r. znak: GP.6730.41.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie na rzecz S. F. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie decyzją z 17 marca 2023 r., nr SKO.II.41/587/PZP/2023, po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Dorohusk z 13 stycznia 2023 r., nr GP.6730.41.2022, odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącej farmy fotowoltaicznej "Ś.".

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Wnioskiem z 3 października 2022 r. skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy Dorohusk o ustalenie warunków zabudowy wolnostojącej farmy fotowoltaicznej "Ś." o mocy do 20 MW lub wolnostojących farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 20 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą realizowanych etapowo lub w całości na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie Ś., Gmina D., Powiat C., wraz z niezbędną infrastrukturą energetyczną łączącą i obsługującą poszczególne elementy, stacją falownikowo transformatorową z połączeniem do sieci SN, budową innych obiektów i ogrodzenia terenu inwestycji. Do wniosku skarżąca dołączyła Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia z 4 lutego 2022 r. oraz decyzję Wójta Gminy Dorohusk z 15 września 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa elektrowni słonecznej MW o mocy do 36,0 MW lub wolnostojących farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 36,0 MW, wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą realizowanych etapowo lub w całości na działkach nr [...] w obrębie Ś. Gmina D.". Inwestor uzyskał także opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, opinię Państwowego Gospodarstwa Wodnego – Wody Polskie Zarząd Zlewni oraz opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie – Wydział Spraw Terenowych.

Decyzją z 13 stycznia 2023 r. nr GP.6730.41.2022, Wójt Gminy Dorohusk, na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 977; dalej jako "u.p.z.p") odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że realizacja planowanej inwestycji nie zapewni określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. obowiązkowej kontynuacji istniejącej na terenie funkcji rolniczej i spowoduje istotną zmianę zagospodarowania terenu. Teren inwestycji wraz z obszarem objętym analizą jest terenem rolnym, niezabudowanym i nieuzbrojonym. Na wskazanym terenie brak jest jakichkolwiek instalacji i urządzeń infrastruktury technicznej do wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnego źródła energii słonecznej w instalacji fotowoltaicznej. Najbliższe tereny z zabudową mieszkaniową (zabudowa jednorodzinna i zagrodowa) zlokalizowane są poza granicami analizy w odległości ok. 1,3 km w kierunku południowo-wschodnim.

Organ podkreślił, że z uwagi na okoliczność, że moc planowanej inwestycji znacząco przekracza 1 MW z oceny nie wyłączono przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 art. 61 u.p.z.p., zwalnianych z niej w zakresie ustaleń art. 61 ust. 3 u.p.z.p.i podanych w nim przepisów art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r., o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2023 r., poz. 1436 ze zm.: dalej jako: "u.o.z.e.").

Zdaniem organu I instancji, powyższe oznacza niespełnienie wymaganych przepisami warunków i podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

W odwołaniu od decyzji zarzucono naruszenie, art. 61 ust. 3 u.p.z.p., poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, w której zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Ponadto, pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że stanowią one podstawę do wyłączenia zastosowania wyjątku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w odniesieniu do instalacji odnawialnego źródła energii - farm fotowoltaicznych przekraczających 500 kW, gdy tymczasem przepisy te stanowią jedynie dyrektywę dla organu przystępującego do zmiany studium czy wprowadzenia planu miejscowego, po wejściu tych przepisów w życie.

Decyzją z 17 marca 2023 r., znak: SKO.II.41/587/PZP/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu odwoławczego, wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. dokonywana w sposób systemowy, tj. przy uwzględnieniu obecnego brzmienia przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3a u.p.z.p., wskazuje, że ustawodawca dokonał rozróżnienia urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy do 500 kW i ponad 500 kW, wprowadzając odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy przekraczającej 500 kW. Regulacja przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oznacza, że rozmieszczenie tego rodzaju urządzeń infrastruktury energetycznej należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium, a fakultatywne w m.p.z.p. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że realizacja urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy przekraczającej 500 kW na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

W ocenie organu odwoławczego, zasada ta nie uległa zmianie wraz z nowelizacją ustawy o odnawialnych źródłach energii, natomiast zmianie uległ jedynie zakres inwestycji wyłączonych z zastosowania wyjątku wynikającego z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Wyłączeniu podlegają wolnostojące instalacje fotowoltaiczne o mocy do 1 MW zlokalizowane na gruntach klasy V-VRz i na nieużytkach.

Uzasadniając swoje stanowisko, organ II instancji podniósł, że podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 3705/19, zgodnie z którym wyklucza się kwalifikowanie urządzeń wytwarzających energię o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW) jako urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Wyłączenie zasady "dobrego sąsiedztwa" wynikające z art. art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie powinno prowadzić do naruszenia zastanego ładu przestrzennego i naruszać funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie Kolegium wolą ustawodawcy jest, aby lokalizacja urządzeń wytwarzających energię odnawialną o mocy przekraczającej 500 kW była usytuowana przede wszystkim na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oczywiście nie wyklucza realizacji takiej inwestycji w oparciu o uzyskaną decyzję o warunkach zabudowy. Wówczas konieczne jest spełnienie warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.

Podsumowując, Kolegium podniosło, że spornej inwestycji przeznaczonej do wytwarzania energii elektrycznej, nie można uznać za urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z uwagi na okoliczność, że jej realizacja będzie prowadzić do zmiany przeznaczenia terenu z typowo rolnego na funkcję przemysłową.

W skardze do sądu na powyższą decyzję, zarzucono zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

1) art. 61 ust. 3 u.p.z.p, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, w której zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.

2) art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że stanowią one podstawę do wyłączenia zastosowania wyjątku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., w odniesieniu do instalacji odnawialnego źródła energii - farm fotowoltaicznych przekraczających 500 kW, gdy tymczasem przepisy te stanowią jedynie dyrektywę dla organu przystępującego do zmiany studium czy wprowadzenia planu miejscowego, po wejściu tych przepisów w życie;

3) art. 9 ust. 4 w związku z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy wyznaczenia obszarów dopuszczających budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii powoduje konieczność wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, podczas gdy studium nie jest aktem prawa miejscowego, co skutkuje tym, że jego ustalenia nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, jak również żaden przepis prawa nie uzależnia ustalenia warunków zabudowy od postanowień studium.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem skarżącej w terminie nie dłuższym niż 30 dni na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 zez m.; dalej jako: "p.p.s.a."), a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Kluczowy problem powstały na tle przedstawionych okoliczności dotyczy interpretacji art. 61 ust. 3 u.p.z.p., w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.

W rozpatrywanej sprawie, organy obydwu instancji stanęły bowiem na stanowisku, że interpretacja art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z zastosowaniem reguł jedynie wykładni językowej nie jest prawidłowa, a przepis ten powinien być stosowany z uwzględnieniem pozostałych przepisów u.p.z.p., w tym także normujących kwestie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej obecnie 500 kW, tj. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.

Należy przypomnieć, że stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:

a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,

b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,

c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.

Jak już wspomniano na wstępie, art. 61 ust. 3 u.p.z.p. został zmieniony na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1524, dalej nowela 2019). W przepisie tym dodano zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii".

Językowe znaczenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w nowym brzmieniu nie pozostawia wątpliwości, albowiem treść tej regulacji przesądza wprost, że ust. 1 pkt 1 i 2 art. 61, nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii (dalej: "OZE") w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Nie sposób wywieść z tego przepisu – co błędnie zrobiły organy w niniejszej sprawie - aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy, co w założeniu miałoby determinować badanie przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.

W ocenie WSA takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, z wyłączeniem:

1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne;

2) urządzeń innych niż wolnostojące;

muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony.

Przepisy te odnoszą się do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych i w żadnym stopniu nie modyfikuje treści normy prawnej z art. 61 ust. 3 u.p.z.p.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że brak określenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest oczywiste, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, jednakże studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., a jego zapisy nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

W świetle powyższego również oczywistym jest, że art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wbrew twierdzeniom Kolegium, dokonywania rekonstrukcji normy zawartej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Wprawdzie oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, uznanie ich systemowego powiązania w sensie wskazanym przez organy jest błędne. Studium jest aktem planowania przestrzennego, stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z kolei decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Treść tych decyzji jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym.

Powyższa argumentacja jest więc wystarczająca do uznania, że stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. interpretowanego na podstawie językowego znaczenia tej normy jest zabiegiem prawidłowym. Brzmienie tego przepisu, nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających między innymi z mocy, czy innych parametrów charakterystycznych dla instalacji odnawialnego źródła energii.

W tym kontekście, podnieść należy, że za taką wykładnią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przemawia także uzasadnienie projektu wspomnianej ustawy nowelizującej z lipca 2019 r. W pkt 5 uzasadnienia projektu wskazano bowiem jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. u.p.z.p. (...) Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Tym samym wskazany zapis potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej".

Konkludując, lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji (dobrego sąsiedztwa) oraz dostępu do drogi publicznej. Stanowisko to jest dominujące w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 17 stycznia 2023 r., II OSK 2706/22; z 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21, z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21, z 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22, z 22 listopada 2022 r., II OSK 2249/22, z 11 stycznia 2023 r., II OSK 2619/22, z 1 marca 2023 r., II OSK 159/23, z 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 202/23;CBOSA).

Projektowana inwestycja wolnostojącej farmy fotowoltaicznej "Ś." o mocy do 16 MW lub wolnostojących farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 16 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą realizowanych etapowo lub w całości na działce ewidencyjnej nr [...], a więc przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii ze źródeł odnawialnych, w tym przypadku energii słonecznej, stanowi niewątpliwie instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 lit. a u.o.z.e.

W myśl tego przepisu instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 22 u.o.z.e., odnawialne źródła energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.

W ocenie sądu, przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - w zakresie, w jakim dodano to kolejne odstępstwo od zasady zawartej w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. - nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, gdyż w przypadku odnawialnych źródeł energii wprost odsyła do definicji OZE zawartej w odrębnej ustawie. Ani z treści zmienionego przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., ani z treści art. 2 pkt 13 u.o.z.e. nie wynika ustalenie, że dotyczą one instalacji odnawialnego źródła energii wyłącznie o określonej mocy (wcześniej do 100 kW, czy obecnie do 500 kW od 30 października 2021 r.). Efektem nowelizacji art. 61 ust. 3, o której wspomniano na wstępie było więc jednoznaczne wyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. spod konieczności spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, niezależnie od mocy instalacji.

Skoro zatem ustawodawca wprost nakazał w procesie wydawania decyzji w sprawie warunków zabudowy dotyczącej OZE stosowanie definicji legalnej zawartej w odrębnej ustawie to brak jest możliwości dokonywania takiej wykładni unormowań, która prowadziłaby do modyfikacji definicji legalnej i byłaby w istocie jej kwestionowaniem.

Powyższe również prowadzi do wniosku o braku konieczności weryfikacji, czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p, co też zasadnie zostało podniesione przez pełnomocnika skarżącej.

Orzekające w sprawie organy dokonały więc błędnej wykładni art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., co miało wpływ na wynik sprawy. Odstąpienie od językowego znaczenia normy prawnej art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i zastosowanie w wadliwy sposób wykładni systemowej, doprowadziło do wydania decyzji odmownej. Na skutek powyższego w decyzjach organów nie uwzględniono możliwości realizacji spornej inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.) przy założeniu, że dla tego typu inwestycji nie ma potrzeby spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa.

Zauważyć także należy, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p., niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej.

Uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności sąd uznał, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane do zastosowania oceny prawnej wyrażonej przez sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności organy przyjmą, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa (17 zł).