Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 412/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3-6; art. 7 ust. 1;  art. 5 ust. 4a;
journal: Dz.U. 2023 poz 1335
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego R. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] 2024 r., nr [...], przyznającą skarżącemu dodatek mieszkaniowy w skorygowanej wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 maja 2024 r. do 31 października 2024 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

R. T. w dniu 30 kwietnia 2024 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w związku z zajmowaniem lokalu przy ul. [...] w L.. We wniosku skarżący wskazał, że średni miesięczny dochód jego jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, a łączna kwota wydatków na lokal mieszkalny za ostatni miesiąc wynosi [...] zł.

Decyzją z dnia 8 maja 2024 Prezydent Miasta L. przyznał R. T. dodatek mieszkaniowy w łącznej wysokości [...] zł, na okres od dnia 1 maja 2024 r. do 31 października 2024 r. R. T. w dniu [...] 2024 r. złożył oświadczenie, które w toku dalszego postępowania administracyjnego uznane zostało za odwołanie. Na skutek odwołania Prezydent Miasta Lublin decyzją z dnia 14 maja 2024 r., wydaną na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., przyznał skarżącemu na okres od 1 maja 2024 r. do 31 października 2024 r. dodatek mieszkaniowy w skorygowanej wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że pierwotnie dodatek mieszkaniowy został wyliczony w oparciu o błędnie ustalone miesięczne wydatki za lokal. Przyjęto bowiem jako podstawę wyliczeń kwotę [...]zł zamiast prawidłowej kwoty [...]zł. W związku z powyższym ponownie dokonano wyliczenia dodatku.

W odwołaniu skarżący zarzucił wadliwość decyzji organu pierwszej instancji wskazując, że kwota [...]zł, o którą zmniejszono faktyczne wydatki za mieszkanie za marzec 2024 r., jest zawyżona. Do jej wyliczenia zastosowano rozliczenie dotyczące zużycia i podgrzania wody za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., a powinno być zastosowane rozliczenie dotyczące zużycia i podgrzania wody za okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., ponieważ skarżący od 1 września 2023 r. posiada tytuł prawny do lokalu, w którym zamieszkuje. Skarżący podniósł, że Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. " w Lublinie elektronicznie sporządza jedynie rozliczenia dotyczące zużycia i podgrzania wody za okresy półroczne, dlatego na prośbę skarżącego został sporządzony ręcznie wykaz zaliczek na pokrycie kosztów zużycia i podgrzania wody za okres od 1 września do 31 grudnia 2023 r. Skarżący przedstawił prawidłowe jego zdaniem wyliczenie kwoty zmniejszającej faktyczne wydatki za mieszkanie za marzec 2024 r. i prawidłowe wyliczenie należnego mu dodatku mieszkaniowego. Zdaniem skarżącego prawidłowo wyliczona nadpłata za okres od 1 września do 31 grudnia 2023 r. wynosi [...] zł. Natomiast kwota zmniejszająca faktyczne wydatki za mieszkanie za marzec 2024 r. winna być obliczona przez podzielenie kwoty [...]zł przez 6 miesięcy. Podzielenie przez 4 miesiące jest zdaniem skarżącego błędne, ponieważ dodatek mieszkaniowy jest przyznawany na okres 6 a nie 4 miesięcy. Zatem faktyczne wydatki za mieszkanie za marzec 2024 r. powinny zostać zmniejszone o kwotę [...]zł. W związku z tym, zdaniem skarżącego, łączna kwota wydatków za mieszkanie przedstawia się następująco:

- [...] zł - o taką kwotę zostały zmniejszone faktyczne wydatki za mieszkanie za marzec 2024 r. w decyzji organu pierwszej instancji,

- [...] zł - [...] zł = [...] zł - o taką kwotę zostały zaniżone wydatki za mieszkanie,

- [...] zł (łączna kwota wydatków za mieszkanie według decyzji organu pierwszej instancji) + [...] zł = [...] zł - prawidłowa wysokość łącznej kwoty wydatków za mieszkanie.

W konsekwencji, w ocenie skarżącego prawidłowa kwota dodatku mieszkaniowego wynosi [...] zł ([...] zł - 15% x [...] zł).

Skarżący wniósł o wydanie decyzji, która będzie zgodna z wyżej przedstawionym wyliczeniem.

Do odwołania skarżący dołączył rozliczenie zużycia wody za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., na odwrocie którego Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w L. przedstawiła wykaz zaliczek na pokrycie kosztów zużycia i podgrzania wody za okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2024 r. organ odwoławczy wskazał, że tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335; dalej także jako "ustawa"). Osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, aby otrzymać to świadczenie, musi łącznie spełniać wymogi przewidziane w wyżej wskazanej ustawie.

Kolegium wyjaśniło, że wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego w związku z zamieszkiwaniem w lokalu przy ul. [...] w L.. Jako tytuł prawny do lokalu mieszkalnego skarżący wskazał służebność osobistą do lokalu. Powierzchnia lokalu mieszkalnego wynosi [...] m2, łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...] m2. W lokalu znajdują się instalacje: centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu przewodowego. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. We wniosku i deklaracji o wysokości dochodów wnioskodawca wskazał, że dochód gospodarstwa domowego z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (stycznia, lutego i marca 2024 r.) wynosił [...] zł. Zatem średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego i jednocześnie dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosił [...] zł. Łączne wydatki na lokal za marzec 2024 r. wyniosły według wniosku [...] zł. Kwota wydatków została początkowo skorygowana przez organ pierwszej instancji do wysokości [...] zł, natomiast ostatecznie przyjęto kwotę wydatków w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości wynoszącej w gospodarstwie jednoosobowym 15% dochodów gospodarstwa domowego. Na tej podstawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił kwotę dodatku mieszkaniowego przyznanego skarżącemu w wysokości [...] zł ([...] zł - [...] zł x 15%).

Kolegium uznało za niezasadne stanowisko skarżącego zawarte w odwołaniu.

Organ wskazał, że kwestią sporną w sprawie była kwestia opłaty za wodę, która to opłata wchodzi w skład wydatków branych pod uwagę przy wyliczaniu dodatku mieszkaniowego, zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Podstawę wyliczenia tej opłaty w rozpoznawane sprawie stanowiło pismo Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 5 lutego 2024 r. "Rozliczenie zużycia wody za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r.", gdyż taki, zaliczkowy system rozliczeń przyjęto dla lokalu odwołującego. Natomiast nie może stanowić wydatku kwota zaliczki za wodę, gdyż nie odzwierciedla ona faktycznego zużycia wody, wydatek taki pokazuje dopiero półroczne rozliczenie. Tym samym zwiększenie przez skarżącego kwoty zaliczki za zimną i ciepłą wodę począwszy od 1 marca 2024 r., mimo mniejszego zużycia wody, nie ma prawnego znaczenia w sprawie.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo od kwoty wydatków odjął [...] kwoty nadpłaty, tj. [...] zł ([...] zł : 4) za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. uwzględniając tylko okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. (4 miesiące), gdyż odwołujący od 1 września 2023 r. dysponuje prawem do zamieszkiwania w lokalu, na co wskazuje treść znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego umowy sprzedaży i umowy ustanowienia służebności osobistej. Organ zauważył ponadto, że w lipcu i sierpniu 2023 r., nie było zużycia wody. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że nadpłata za wodę nie może stanowić wydatku.

R. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję z dnia [...] 2024 r. Skarżący zarzucił niezgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustaw o dodatkach mieszkaniowych oraz stanem faktycznym. Zdaniem skarżącego do wyliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego zastosowano nieuprawniony dokument obejmujący rozliczenie zużycia wody za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., podczas gdy na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy powinno być uwzględnione rozliczenie zużycia wody za okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Skarżący podniósł także, że część nadpłaty w kwocie kwoty [...]zł wynikającej z dokumentu obejmującego rozliczenie zużycia wody za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., a mianowicie kwota [...]zł jest nadpłatą należną poprzedniemu właścicielowi lokalu, w którym zamieszkuje skarżący i została przez skarżącego zwrócona poprzedniemu właścicielowi K. G. w dniu 1 września 2023 r. Ponadto w ocenie skarżącego w ramach opłat za lokal organ winien uwzględniać zaliczki na pokrycie kosztów zużycia i podgrzania wody, a to przez analogię do przepisu art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Natomiast organ uwzględnia koszty zużycia i podgrzania wody ustalane na podstawie okresowych rozliczeń.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący złożył potwierdzenie przelewu w dniu 1 września 2023 r. kwoty [...]zł na rzecz K. G. tytułem zwrotu nadpłaty za wodę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty były zasadne.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. przyznającą skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 maja 2024 r. do 31 października 2024 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.

Wysokość dodatku mieszkaniowego, stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości:

1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym;

2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym;

3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby.

Art. 5 ust. 4a ustawy stanowi natomiast, że wydatki naliczone i ponoszone przez okres dłuższy niż jeden miesiąc przelicza się na okresy miesięczne.

Ustawa w art. 6 ust. 3 – 4 wymienia wydatki uwzględniane przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z tymi przepisami wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (ust. 3). Wydatkami, o których mowa w ust. 3, są: 1) czynsz; 1a) koszty, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 790 i 1114); 2) opłaty z wiązane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego; 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; 6) opłaty za energię cieplną, wodę, ścieki, odpady i nieczystości ciekłe; 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału.

W okolicznościach sprawy nie było kwestionowane spełnienie przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącego – [...] m2 jest mniejsza, niż określona w tym przepisie normatywna powierzchnia przewidziana dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Niesporna była także wysokość średniego miesięcznego dochodu w gospodarstwie domowym skarżącego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wynoszącego [...] zł. Kwestią sporną była natomiast wysokość wydatków poniesionych przez skarżącego na lokal, w szczególności opłat za wodę.

W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu, iż w sytuacji gdy w przypadku lokalu skarżącego opłaty za zimną i ciepłą wodę są pobierane w formie zaliczkowej, do obliczenia dodatku mieszkaniowego zasadnym jest przyjęcie wysokości wydatku w oparciu nie o samą wysokość zaliczek, ale na postawie następczego rozliczenia zużycia wody. Dopiero taki sposób wskazuje rzeczywiste wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym skarżącego związane z opłatami za wodę. Stanowisko organu w tym zakresie należy uznać za słuszne. Chodzi bowiem o rzeczywiste ekonomiczne obciążenie gospodarstwa domowego skarżącego w związku z opłacaniem należności za zimną i ciepłą wodę. Nie jest uzasadniony przeciwny pogląd skarżącego. Nietrafnie skarżący powołuje się w tym zakresie na treść art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten wskazuje, że wydatkami, o których mowa w ust. 3 są zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną. Treść tego przepisu nawiązuje do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048), który przewiduje, że na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca. Nie ma zatem podstaw do odpowiedniego stosowania art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do pobieranych w przypadku lokalu skarżącego opłat za wodę, tym bardziej, że w art. 6 ust. 4 pkt 6 ustawy mowa jest o opłatach za energię cieplną, wodę, ścieki, odpady i nieczystości ciekłe, a nie zaliczkach na te opłaty.

Z powyższych względów w okolicznościach sprawy zasadnym było też uwzględnienie przy obliczaniu wydatków nadpłaty wynikającej z rozliczenia zużycia wody w półrocznym okresie rozliczeniowym. Niewątpliwie bowiem nadpłata oznacza zmniejszenie realnej wartości wydatków. Nie można także odmówić trafności stanowisku organów, że skoro skarżący zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym od dnia 1 września 2023 r., to kwotę nadpłaty należało podzielić na 4 miesiące. Chodzi bowiem o ustalenie wpływu nadpłaty na obciążenia z tytułu świadczeń okresowych ponoszonych przez gospodarstwo domowe skarżącego w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy po dodatkach mieszkaniowych wydatki naliczone i ponoszone przez okres dłuższy niż jeden miesiąc przelicza się na okresy miesięczne.

Jeśli chodzi natomiast o wysokość całej nadpłaty wskazać należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze powoływał się na okoliczność, iż na jego rzecz winna być uwzględniona tylko część nadpłaty, gdyż wystawiony przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" dokument z dnia 5 lutego 2024 r., wskazujący na nadpłatę w kwocie [...]zł, obejmuje rozliczenie zużycia wody za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., a skarżący zamieszkał w przedmiotowym lokalu w dniu 1 września 2023 r. Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią § 7 umowy sprzedaży i umowy ustanowienia służebności osobistej, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 1 września 2023 r. pomiędzy zbywcą lokalu K. G., a nabywcą – Stowarzyszeniem [...]" przy [...] im. E. S.-Z. w L., strony umowy postanowiły, żiż z chwilą rozliczenia przez Pracowniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w L. nierozliczonych zaliczek za zużycie wody i energii cieplnej – ewentualną niedopłatę z tego tytułu za okres do dnia wydania lokalu mieszkalnego ureguluje sprzedający, jak również ewentualną nadpłatę odbierze sprzedający (k. 21 akt administracyjnych). Skarżący w toku postępowania nie wskazywał jednak na okoliczność zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela lokalu części nadpłaty. Natomiast na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący złożył wydruk potwierdzenia przelewu w dniu 1 września 2023 r. kwoty [...]zł na rzecz K. G. tytułem zwrotu nadpłaty za wodę. Powyższy dokument i wynikająca z niego okoliczność nie były dotąd znane organowi, a mają istotne znaczenie w sprawie dla ustalenia rzeczywistych wydatków poniesionych przez skarżącego z tytułu opłat za wodę.

W konsekwencji zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższą okoliczność i podejmie rozstrzygnięcie w oparciu o całokształt okoliczności stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawi stosowne wyliczenia.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji