Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 62/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję "A" z dnia 24 października 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu 26 lipca 2017 r. J. J. działając jako opiekun prawny niepełnosprawnej córki K. J. (zwanej dalej: "stroną" albo "skarżącą") zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. – Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej Nr [...] o skierowanie córki do domu pomocy społecznej.

W złożonym wniosku J. J. wskazała, że córka (urodzona w 1976 r.) jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, cierpiącą na zespół Down’a, wymagającą całodobowej i codziennej opieki osób trzecich we wszystkich czynnościach życia codziennego (mycie, ubieranie, spożywanie posiłków, przyjmowanie leków, potrzeby fizjologiczne).

Z kolei jej rodzice z uwagi na liczne obciążania chorobowe nie są w stanie zapewnić córce odpowiedniej opieki. J. J. ma bowiem 78 lat, jest obciążona chorobowo, trzykrotnie hospitalizowana w roku 2016 r. z powodu urosepsy. W istocie matka K. sama wymaga opieki z uwagi na pogarszający się stan zdrowia. Również stan zdrowia 81 - letniego męża R. J., z którym J. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jest obecnie bardzo poważny z uwagi na chorobę nowotworową (rak krtani).

Opiekun prawny w złożonym wniosku podniosła, iż Sąd Rejonowy - Wydział Rodzinny w W. wyraził zgodę na umieszczenie córki w domu pomocy społecznej.

Decyzją z dnia 24 października 2017 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G. Kierownik Centrum Wsparcia Seniorów Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił skierowania K. J. do domu pomocy społecznej.

W podstawie prawnej wydanej decyzji przywołano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej w skrócie jako: "k.p.a.") oraz art. 3 ust. 3, art. 17 ust. 1 pkt 16 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017, poz. 1769).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego stwierdzono, iż wyżej wymieniona jest osobą niepełnosprawną z upośledzeniem umysłowym w stopniu znacznym (zespołem Down’a), cierpi na chorobę Hirschsprunga oraz niedoczynność tarczycy. Wymieniona zamieszkuje w mieszkaniu wspieranym w G. przy ul. [...] 44/1. Od poniedziałku do piątku uczestniczy z kolei w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy w G. przy ul. [...] 11. Natomiast na weekendy zabierana jest do domu rodzinnego, w którym zamieszkują rodzice.

Organ podniósł, że z dokumentów przedłożonych w sprawie, to jest zaświadczenia lekarskiego z dnia 19 czerwca 2017 r., zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia 19 lipca 2017 r., karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 3 stycznia 1993 r. oraz z dnia 24 listopada 1993 r., jak również zaświadczenia z Lekarskiej Spółdzielni Pracy z dnia 5 maja 2017 r. nie wynika jednoznacznie, że K. J. wymaga całodobowej opieki w postaci usług opiekuńczych. Zgodnie z opinią pracownika socjalnego dotyczącą stopnia sprawności z dnia 26 lipca 2017 r. strona jest osobą poruszającą się samodzielnie. Samodzielnie spożywa przygotowany i podany posiłek, przy czym czynność ta wymaga nadzoru. Strona wymaga całkowitej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu czynności higienicznych i założeniu garderoby oraz nie kontroluje potrzeb fizjologicznych (pampersowana).

Dalej organ wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności strony z dnia 31 lipca 2012 r. nr [...] Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest jednakże tożsame ani równoznaczne ze stwierdzeniem, iż dana osoba spełnia warunki określone w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W świetle tej regulacji osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Z opinii Zespołu ds. Mieszkalnictwa Wspieranego z dnia 6 września 2017 r. oraz ze Środowiskowego Domu Samopomocy z dnia 22 sierpnia 2017 r. wynika, że strona ma zapewnione przez cały czas usługi opiekuńcze, chętnie przebywa w towarzystwie mieszkańców oraz bierze udział w ulubionych formach aktywności i projektach, uczestniczy w miarę możliwości w życiu społecznym.

Reasumując, zdaniem organu pierwszej instancji, K. J. może funkcjonować jak dotychczas przy szerokim wsparciu usług opiekuńczych, które są jej zapewniane w miejscu przebywania, to jest zarówno w mieszkaniu wspieranym, jak i w Środowiskowym Domu Samopomocy.

Od powyższej decyzji opiekun prawny J. J. złożyła w imieniu córki odwołanie.

Zdaniem odwołującej córka jest osobą wymagającą całodobowej i codziennej opieki. W 2012 r. Sąd ubezwłasnowolnił córkę całkowicie z powodu upośledzenia umysłowego. Została zwolniona z obowiązku szkolnego (Szkoła Życia) przez Poradnię Wychowawczo - Zawodową w G., nie umie czytać ani pisać, nie kontroluje sama higieny osobistej ani korzystania z toalety, wymaga pomocy przy posiłkach, jest zdezorientowana we wszystkich kierunkach i niezdolna do oceny swojego położenia. Z opinii biegłego psychiatry sądowego dr n. med. M. M. oraz biegłego psychologa sądowego J. W. jak również z zaświadczenia lekarskiego dr A. M., będącej od wielu lat lekarzem rodzinnym córki, wynika, że wymaga ona całkowitej kontroli, opieki i stałej pomocy osób trzecich pod każdym względem. Wrodzone upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim znosi całkowicie jej zdolność do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem. Także z opinii pracownika socjalnego z dnia 26 lipca 2017 r. sporządzonej na wniosek organu pomocy społecznej jednoznacznie wynika, że córka nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić żadnej z podstawowych potrzeb i codziennych czynności życiowych. Nie ma możliwości zapewnienia jej niezbędnej pomocy w postaci usług opiekuńczych świadczonych w nieprzerwany sposób w dotychczasowej formie. Pomimo tego, że córka ma świadczone usługi opiekuńcze w mieszkaniu wspieranym oraz w Środowiskowym Domu Samopomocy to nie jest to zakres ciągły i niezbędny. Przez wiele dni w miesiącu (np. weekendy, okresy choroby nie wymagającej hospitalizacji) córka przebywa bowiem pod wyłączną opieką rodziców, którzy nie są w stanie jej tej opieki zapewnić. Ze względu na poważne schorzenia kardiologiczne i neurologiczne, liczne niespodziewane hospitalizacje istnieje duże ryzyko nagłego pogorszenia stanu zdrowia zarówno opiekuna prawnego, jak i jej męża, co zagraża bezpieczeństwu córki.

Decyzją z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 54 ust. 1 oraz art. 106 ustawy o pomocy społecznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium przywołując dotychczasowy przebieg postępowania, wskazało że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że K. J. - wiek 41 lat - córka Jadwigi i R. J. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na stałe, ma zespół Down’a, choruje na niedoczynność tarczycy, ma problemy z połykaniem pokarmów, jest osobą otyłą. Mieszka w mieszkaniu wspieranym na paterze gdzie prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Zgodnie z opinią ośrodka przy jego wsparciu wyżej wymieniona bardzo dobrze funkcjonuje w środowisku. Ma zapewnione usługi opiekuńcze i specjalistyczne realizowane w mieszkaniu wspieranym. Rodzice utrzymują z nią kontakt. Z uwagi na wiek oraz liczne schorzenia nie było możliwym uzyskanie opinii rodziców. Łączny dochód w rodzinie wynosi 877,40 zł. Źródłem dochodu K. J. jest renta socjalna i zasiłek pielęgnacyjny. Z załączonej do akt sprawy kopii zaświadczenia lekarskiego z dnia 19 czerwca 2017 r. wynika, że nie ma przeciwskazań do umieszczenia wyżej wymienionej w domu pomocy społecznej a wskazany profil domu pomocy społecznej to dom dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Z zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia 19 lipca 2017 r. wynika, że wyżej wymieniona z uwagi na stan zdrowia nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Ponadto, z opinii sądowo psychologiczno - psychiatrycznej z dnia 19 grudnia 2011 r. wynika, że K. J. jest osoba upośledzoną umysłowo w stopniu głębokim. Stan ten znosi całkowicie jej zdolność do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem czy prowadzenia własnych spraw. Wymaga nadto stałej kontroli i pomocy osób trzecich.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą istotne przesłanki uzasadniające skierowanie K. J. do domu pomocy społecznej. Organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do trudnej sytuacji strony i związanej z tym faktem konieczności zapewnienia jej stałej opieki i pomocy w codziennych sprawach życiowych oraz co do tego, że jej rodzice z uwagi na własny stan zdrowia i podeszły wiek nie są w stanie zapewnić jej w pełni wymaganej opieki. Jednak z akt sprawy, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że wyżej wymieniona może liczyć na pomoc i wsparcie ze strony ośrodka w formie usług opiekuńczych realizowanych od miesiąca lipca 2016 r. w miejscu jej zamieszkania w wymiarze 70 godzin miesięcznie i 100 godzin miesięcznie w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Poza tym, strona korzysta z dziennej formy pomocy społecznej realizowanej przez Środowiskowy Dom Samopomocy, gdzie przebywa od poniedziałku do piątku w godz. od 07.30 do 15.30. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że strona ma zapewnione przez cały czas usługi opiekuńcze i chętnie przebywa w towarzystwie mieszkańców uczestnicząc w ulubionych formach aktywności i projektach. Oznacza to, że przy obecnym stanie zdrowia i wymiarze zapewnionych usług opiekuńczych może funkcjonować w środowisku w związku z czym nie jest osobą wymagającą umieszczenia w domu pomocy społecznej. Przy maksymalnym wykorzystaniu pomocy oferowanej ze strony ośrodka strona może mieć zapewnioną wymaganą opiekę i uczestniczyć w życiu społecznym.

W ocenie organu odwoławczego, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, zaskarżona decyzja jest prawidłowa a przedstawiony materiał dowodowy wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia o odmowie skierowania K. J. do domu pomocy społecznej.

Skargę na powyższą decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożył opiekun prawny K. J. – matka J. J.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. które to normy obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego. W dalszej części skargi strona wnosząca skargę przedstawiła uzasadnienie stawianych zarzutów. Zarzuty te powielały zasadniczo zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i sprowadzały się przede wszystkim do uznania konieczności skierowania córki do domu pomocy społecznej wobec spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 54 ust 1 ustawy o pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana w oparciu o kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Należy ponadto wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie J. J. działając jako opiekun prawny niepełnosprawnej córki K. J. zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 listopada 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 24 października 2017 r. odmawiającą skierowania córki do domu pomocy społecznej.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powołanej wcześniej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 wskazanej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei art. 3 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Niewątpliwie przepis art. 3 ust. 3 ustawy uzależnia rodzaj formę i rozmiar pomocy od okoliczności uzasadniających jej udzielenie, natomiast ust. 4 tego artykułu stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Z powyższego przepisu wynika, że organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy oraz wyjaśnić na jego podstawie, czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie spełnia następujące przesłanki:

1) osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności;

2) osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu;

3) osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Orzeczenie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wymaga łącznego spełnienia wszystkich trzech wyżej wyliczonych przesłanek.

Prowadząc postępowanie w sprawie wniosku o skierowaniu do domu pomocy społecznej organ obowiązany jest poczynić nie budzące wątpliwości ustalenia co do stanu zdrowia przyszłego pensjonariusza jak i możliwości jego samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu. Niezbędne jest w związku z tym ustalenie, że z jednej strony istnieją okoliczności kwalifikujące daną osobę do umieszczenia w domu pomocy społecznej w postaci wieku, choroby lub niepełnosprawności. Z drugiej strony organ pomocy społecznej winien ustalić, że danej osobie nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

W przedmiotowej sprawie organy oparły swoje rozstrzygnięcia na stanowisku, iż co prawda K. J. wymaga opieki w związku z niepełnosprawnością i niemożnością samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym, jednak pomoc może być jej zapewniona w postaci dotychczasowej, to jest w formie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, które zapewniane są w miejscu przebywania, zarówno w mieszkaniu wspieranym, jak i w Środowiskowym Domu Samopomocy. Organy odmawiając przyznania skarżącej prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej wskazały, że przy obecnym stanie zdrowia i wymiarze zapewnionych usług opiekuńczych ze strony ośrodka pomocy społecznej K. J. może dobrze i samodzielnie funkcjonować w środowisku. W ocenie organów orzekających zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, zaświadczeń lekarskich (w tym jednego wydanego przez lekarza psychiatrę), opinii pracownika socjalnego dotyczącej stopnia sprawności, nie wskazuje jednoznacznie, że skarżąca jest osobą wymagającą całodobowej opieki w formie usług opiekuńczych.

W ocenie Sądu ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynikają wnioski odmienne.

Z przedstawionych Sądowi dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika bezsprzecznie, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ma zespół Down’a, choruje na niedoczynność tarczycy, jest osobą otyłą, ma trudności przy pokonaniu niewielu schodów. Nie umie czytać, pisać, samodzielnie przygotować sobie posiłku, ma problemy z połykaniem pokarmów, wymaga nadzoru z uwagi na połykanie i częste zakrztuszenia. Wymaga nadzoru i opieki osoby drugiej przy czynnościach higienicznych oraz ubieraniu się. Nie budzi tym samym wątpliwości, że skarżąca jest osobą wymagającą całodobowej opieki z powodu choroby i niepełnosprawności, niemogącą samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu.

Powyższe okoliczności wynikają wprost ze zgromadzonych w aktach postępowania dokumentów, to jest: opinii sądowej psychologiczno - psychiatrycznej z dnia 19 grudnia 2011 r. (k. 26 akt administracyjnych), zaświadczenia lekarskiego lek. med. A. M. lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z dnia 19 czerwca 2017 r. (k. 28 akt administracyjnych), zaświadczenia lekarza psychiatry lek. med. J. K. z dnia 19 lipca 2017 r. (k. 29 akt administracyjnych), opinii Środowiskowego Domu Samopomocy z dnia 22 sierpnia 2017 r. (k. 7 akt administracyjnych) oraz opinii Zespołu ds. Mieszkalnictwa Wspieranego z dnia 6 września 2017 r. (k. 5 akt administracyjnych). Podobne wnioski nasuwa analiza opinii pracownika socjalnego dotyczącej stopnia sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z dnia 26 lipca 2017 r. (k. 24 akt administracyjnych).

Informacje zawarte w treści wyżej wskazanych dokumentów jak i twierdzenia opiekuna prawnego K. J. prowadzą do obiektywnej oceny, iż K. J. z powodu choroby i niepełnosprawności nie może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym bez stałego, całodobowego nadzoru.

Na tym tle kategoryczne stanowisko organów orzekających, iż K. J. można zapewnić niezbędną pomocy w formie usług opiekuńczych nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy bowiem zwrócić uwagę, że organy obydwu instancji w żaden sposób nie odniosły się do argumentacji matki skarżącej, która w toku postępowania konsekwentnie wskazywała, że dotychczasowa pomoc nie jest w obecnej sytuacji wystarczająca. Wydaje się też, że w kontekście określonych w treści art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przesłanek skierowania do domu pomocy społecznej zbyt małą wagę organy przywiązały do okoliczności podnoszonych w samym wniosku opiekuna prawnego o skierowanie do domu pomocy społecznej, a potwierdzających pogarszający się stan zdrowia obydwu rodziców skarżącej. Analizując pod tym względem argumentację organów stwierdzić należy, iż organy obu instancji przeoczyły, że K. J. z uwagi na jej niepełnosprawność i stan zdrowia potrzebna jest opieka całodobowa, zaś usługi opiekuńcze nie są świadczone w sposób całodobowy i ciągły. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w weekendy, dni wolne, święta i bardzo częste okresy chorobowe córka przekazywana jest pod wyłączną opiekę rodziców będących w podeszłym wieku. Faktem jest, że K. J. uczestniczy w zajęciach Środowiskowego Domu Samopomocy. Jednakże zajęcia w tym domu nie są całodobowe i odbywają się jedynie w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30.

"Niezbędna pomoc", o której mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej winna być w ocenie Sądu skorelowana z pomocą w funkcjonowaniu codziennym, bieżącym. W realiach sprawy organy uzasadniają odmowę skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej bazując na możliwościach zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w podanych przez siebie przedziałach. W wydanych przez organy orzekające decyzjach brak jest jednakże jakiejkolwiek analizy sytuacji skarżącej pod kątem funkcjonowania 7 dni w tygodniu przez 24 godziny. Tego typu analiza jest z kolei niezbędna aby móc w sposób prawidłowy uznać czy określona osoba spełnia bądź nie przesłanki, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

W świetle powyższego jak i udokumentowanych w toku postępowania okoliczności związanych ze stanem zdrowia rodziców skarżącej należy podkreślić, że rodzice skarżącej z uwagi na podeszły już wiek (odpowiednio 79 oraz 82 lata) i poważne problemy zdrowotne, z którymi sami się borykają utracili realnie możliwość sprawowania w pełni skutecznej opieki nad córką w dotychczasowej formie. Należy mieć również na względzie, że z uwagi na przewlekłe stan zdrowia rodziców skarżącej istotnie się pogarsza. Ze względu na swój własny stan zdrowia, matka skarżącej będąca jej opiekunem prawnym nie jest w stanie dalej sprawować opieki nad niepełnosprawną córką, co wynika wprost z zaświadczenia lekarskiego dr lek. med. kardiologa B. B. z dnia 6 listopada 2017 r. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności trudno czynić nadzieję, że stan ten miałby się poprawić na lepsze.

Mając na uwadze powyższe zapatrywania uznać należy, że nieprawidłowym ze strony organów orzekających było pominięcie określonych, istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Przy orzekaniu o odmowie skierowania do domu pomocy społecznej organy obu instancji dopuściły się zatem naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie uwzględniając w sposób wyczerpujący sytuacji skarżącej oraz jej rodziców jak i pomijając informacje zawarte w zgromadzonych w aktach dokumentach. Należy w tym miejscu wskazać, że każde postępowanie administracyjne opierające się na konieczności ustalenia stanu faktycznego powinno dążyć do ustalenia tzw. prawdy obiektywnej zgodnie z art. 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Następnie zgodnie z art. 80 tej ustawy organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Sąd nie neguje stanowiska, że zasadniczo umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością. Należy jednakże odróżnić codzienne funkcjonowanie danej osoby przy szerokim, aczkolwiek częściowym wsparciu w formie usług opiekuńczych (co akcentują organy orzekające) od codziennego funkcjonowania osoby, dla której nawet szerokie wsparcie w formie usług opiekuńczych jest niewystarczające. Innymi słowy, to że ktoś radzi sobie przy szerokim wsparciu w formie usług opiekuńczych nie oznacza, że w momentach, w których takie wsparcie nie może mieć miejsca dana osoba ma zapewnioną wystarczającą w danych okolicznościach opiekę. W realiach rozpatrywanej sprawy mamy w ocenie Sądu do czynienia z tą drugą sytuacją. Rozstrzygnięcia organów orzekających należy w związku z tym poczytywać jako przejaw nieuprawnionego, pośredniego sankcjonowania okresowego przerzucenia ciężaru zapewnienia należytej opieki nad bezradną osobą niepełnosprawną z wysokim stopniem upośledzenia na osoby, które ze względu na wiek i stan własnego zdrowia obiektywnie nie są w stanie takiej opieki zapewnić.

Stwierdzone naruszenia mogły mieć w ocenie Sądu orzekającego istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście spełnienia określonej w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przesłanki związanej z niemożliwością zapewnienia danej osobie niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił wydane w sprawie decyzje, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w świetle art. 153 p.p.s.a.

Bazując na zgormadzonym w aktach administracyjnych materiale dowodowym, w tym zaświadczeniach i opiniach lekarskich organ pierwszej instancji mając na względzie treść art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej winien dokonać ponownej oceny tego, czy skarżącej na tle wskazywanych przez Sąd okoliczności można zapewnić niezbędną, całodobową pomoc w formie świadczonych dotychczas usług opiekuńczych. Wyniki tej oceny winny znaleźć następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji merytorycznej mającej swą podstawę w art. 54 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy.