Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 158/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 24 sierpnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2020 r. M. K. (dalej też jako skarżący) zwrócił się do Burmistrza K. o rozgraniczenie jego działki położonej w W. H. nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi. Z pism i wyjaśnień skarżącego złożonych do akt wynikało, że żądanie skarżącego dotyczy rozgraniczenia działki [...] z działką [...] (która w 1994 r. otrzymała nr [...]).

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości nr [...] stanowiąca własność skarżącego z działką nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa – Lasy państwowe Nadleśnictwo Z..

Upoważniony geodeta w opinii geodezyjnej z dnia 17 czerwca 2021 r. wskazał, że co do przedmiotowych działek było już przeprowadzone rozgraniczenie, a istniejąca dokumentacja w sposób jednoznaczny określa przebieg granic pomiędzy tymi nieruchomościami. Natomiast rozbieżność aktualnej bazy danych EGiB z istniejącą dokumentacją źródłową nie jest wystarczająca przesłanką do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Decyzją z dnia 14 października 2021r. Burmistrz K. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia 1 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ odwoławczy) uchyliło powyższą decyzję. Kolegium wyjaśniło, że na wniosek Nadleśnictwa Z. z dnia 5 listopada 1994 r. zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy położonymi w miejscowości W. H. działkami nr [...], [...] i [...] z działkami nr 18, 925, [...], [...], 15, 17, 22 i 12. W wyniku tego postępowania dokonano podziału niektórych działek, w tym działki nr [...] na działki nr [...], [...] i [...]. Decyzją Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 21 lutego 1995 r. nr [...] zatwierdzono przebieg granic. Nowy stan nieruchomości, w tym działek nr [...], [...] i [...] powstałych z działki nr [...] został uwidoczniony w ewidencji gruntów. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 21 lutego 2011 r. sygn. akt [...] [...], K. K. nabył przez zasiedzenie własność działki nr [...] położonej w W. H. o pow. 2,500 ha. Działka ta została następnie darowana aktem notarialnym skarżącemu. Dalej Kolegium wskazało, że nie ma uprawnień do oceny, jak doszło do zasiedzenia działki nr [...], a nie (najprawdopodobniej ze względu na ich powierzchnię) działek nr [...] i [...]. Nie mniej jednak stan prawny jest taki, że M. K. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni 2,50 ha. Tymczasem, jak wynika z notatek/pomiarów poczynionych przez organ I instancji, faktycznie użytkuje on tylko 2,19 ha. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie wiadomo od jakiego czasu trwa taki stan, Lasy Państwowe najprawdopodobniej od samego początku uznają granice swoich nieruchomości łącznie z działką nr [...] powstałą z podziału działki nr [...]. Tymczasem działka ta obecnie w ogóle nie istnieje i powinna stanowić część działki nr [...]. W ewidencji gruntów widnieje działka nr [...] o pow. 2,50 ha, a wprowadzenie pełnych zmian wynikających z rozgraniczenia nieruchomości z 1995 r. spowoduje naruszenie istniejącego stanu prawnego tj. prawa własności. Kolegium wskazało, że skarżącemu przysługuje roszczenie o zwrot części nieruchomości niebędącej w jego posiadaniu, jednakże może się okazać, że niezbędnym do tego będzie konieczność legitymowania się bezspornymi granicami nieruchomości. Dlatego też, w ocenie Kolegium, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien rozważyć wszystkie wskazane okoliczności i ocenić, czy rzeczywiście nie doszło do zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniającego ponowne rozgraniczenie nieruchomości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz K. (dalej Burmistrz organ I instancji) decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Organ I instancji wyjaśnił, że ponowna analiza istniejących materiałów w archiwum Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. doprowadziła do ustalenia, że w stosunku do działki będącej przedmiotem postępowania były już wcześniej prowadzone czynności podziałowe i rozgraniczenie. Burmistrz wyjaśnił, że w 1984 r. Urząd Gminy K. zlecił przeprowadzenie podziału działek Państwowego Funduszu Ziemi (dalej też jako PFZ) nr [...] i nr [...] w celu wydzielenia działek leśnych do przekazania Lasom Państwowym. Poskutkowało to utworzeniem działki nr [...] - rolnej i nr [...] - leśnej. Działka [...] została przekazana a działka nr [...] pozostała we władaniu PFZ. W latach 1994 -1995 z wniosku Nadleśnictwa Z. - przez Urząd Rejonowy w Z. - zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe działek leśnych Skarbu Państwa nr: [...], [...] i 926 z gruntami sąsiednimi osób prywatnych i prawnych nr: 18, [...],[...], 17, 22. Z protokołu granicznego sporządzonego 24 listopada 1994 r. przy udziale obecnych przedstawicieli stron wynika, że reprezentanci stron wspólnie oświadczyli, że rozbieżności wskazywane przez geodetę pomiędzy liniami granicznymi a stanem na gruncie należy usunąć poprzez dokonanie szeregu dodatkowych podziałów. W ten sposób powstały nieruchomości o nowych numerach, które zostały przyporządkowane określonym właścicielom zgodnie ze sporządzonym wykazem zmian gruntowych. Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do przebiegu granic i wskazanych znaków granicznych podpisując protokół graniczny. Decyzja rozgraniczeniowa z dnia 21 lutego 1995 r. Kierownika Urzędu Rejonowego stała się ostateczna i stanowiła podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji. W ocenie organu I instancji, skoro żadna ze stron nie kwestionowała ustalonego w rozgraniczeniu przebiegu granic to powtórne rozgraniczenie jest niedopuszczalne. Rozgraniczenie nie służy poszukiwaniu brakujących powierzchni w posiadanych gruntach. Burmistrz podkreślił, że decyzja z dnia 21 lutego 1995 r. zatwierdziła podział działki [...] o pow. 2,50 ha na działki [...] o pow. 1,79 ha pozostającej we władaniu PFZ, nr [...] o pow. 0,43 ha, przypisanej Nadleśnictwu Z. i działki nr [...] o pow. 0,28 ha przypisanej S. K.. Decyzja stała się ostateczna. Jednak zmiany zostały wprowadzone wyłącznie w stosunku do gruntów wnioskodawcy rozgraniczenia. Nie są znane przyczyny, dlaczego nowe numery działek i nowe powierzchnie ustalone w trakcie postępowania i zatwierdzone decyzją administracyjną przypisane Nadleśnictwu Z. zostały wprowadzone do ewidencji a wszystkie pozostałe nie. Stan ten spowodował określone skutki - na podstawie nieaktualnych zapisów ewidencji Gmina K. naliczała zobowiązania podatkowe a Sąd Rejonowy w Z. w 2011 r. stwierdził zasiedzenie działki [...] o pow. 2,5 ha na rzecz K. K..

Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie, podnosząc, że jest właścicielem działki nr [...] o pow. 2.50 ha. Wyjaśnił, że po dokładnych jej oględzinach stwierdził, iż działka ta jest poważnie pomniejszona, gdyż podczas rozgraniczenia geodeta Nadleśnictwa Z. pomniejszył ją o 43 ary. Skarżący podał, że z informacji uzyskanych od ojca wynika, że podczas rozgraniczenia w 1994 r. nie było przedstawiciela Państwowego Funduszu Ziemi, który był właścicielem działki nr [...]. Nie było żadnych uzgodnień z uczestnikami co do podziału tej działki na działki nr [...], [...] i [...].

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 21 grudnia 2022 r. organ odwoławczy ze wskazaniem na treść regulacji art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz.1990 ze zm.) uzasadniał, że nie można przeprowadzać ponownego rozgraniczenia, gdy granice zostały już ustalone ostateczną decyzją administracyjną, ugodą zawartą przed geodetą lub postanowieniem sądu powszechnego. Ponowne rozgraniczenie dopuszczalne jest to tylko wtedy, gdy po zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego nastąpiły nowe zdarzenia, na mocy których stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie nowy stan nieruchomości, w tym działki nr [...], [...] i [...] powstałe z działki nr [...], został uwidoczniony w ewidencji gruntów. Wynika z niej, że działka nr [...] o pow. 0,43 ha została przypisana Nadleśnictwu Z., działka nr [...] o pow. 1,79 ha została przypisana PFZ, zaś działka nr [...] o pow. 0,28 ha S. K.. Wynika z tego, że S. K. posiadała jedynie działkę nr [...] o pow. 0,28 ha, zaś zasiedzenie mogło dotyczyć wyłącznie działki PFZ nr [...] o pow. 1,79 ha. Tymczasem na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 21 lutego 2011 r. sygn. akt [...] [...], K. K. nabył przez zasiedzenie własność działki nr [...] położonej w W. H. o pow. 2,500 ha. Działka ta została następnie darowana aktem notarialnym skarżącemu. Kolegium wskazało, że nie ma uprawnień do oceny, jak doszło do zasiedzenia działki nr [...] a nie działki nr [...], a nawet działki nr [...]. Wyjaśniło, że sąd musiał opierać się na aktualnym wypisie z ewidencji gruntów, z którego wynikało, że istnieje działka nr [...] o pow. 2.500 ha, a nie działki nr [...], [...] i [...]. Jak jednak doszło do zmiany danych w ewidencji gruntów z 1995 r. w stosunku do 2005 r. (data nabycia nieruchomości przez zasiedzenie) jest niejasne i nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Nie mniej jednak kwestia ta należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów. Nie można jej załatwić w trybie ponownego rozgraniczania nieruchomości.

Od powyższej decyzji M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że jest ona dla niego krzywdząca.

Skarżący wyjaśnił, że sprawa dotyczy działki nr [...] o powierzchni 2,50 ha, której jest właścicielem od 28 grudnia 2015 r. Skarżący stwierdził, że powierzchnia działka jest zaniżona o 0,43 ha. Wyjaśnił, że z informacji uzyskanych od Urzędu Miasta i Gminy w K. wynika, że w roku 1994 ten kawałek ziemi został dopisany do Nadleśnictwa w Z.. Skarżący wyjaśnił, że wniósł o przeprowadzenie prawidłowego rozgraniczenia ponieważ cały czas płacone były podatki gruntowe od 2,50 ha, a w rzeczywistości działka jest pomniejszona o 0,43 ha.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] położonymi w W. H..

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedurę rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy powołanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej także jako ustawa lub p.g.k.). Zgodnie z treścią art. 29 tej ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (ust. 1). Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (ust. 2). Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (ust. 3). W świetle art. 30 ustawy wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony (ust. 1). Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia (ust. 2). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (art. 31 ust. 1 ustawy). Przy ustalaniu przebiegu granic, bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej, z tym, że jeżeli brak jest tych danych lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 31 ust. 2 i ust. 3 p.g.k.). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 p.g.k.).

Postępowanie administracyjne może zakończyć się poprzez zawarcie ugody przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości (art. 31 ust. 4 p.g.k.), wydanie przez organ administracyjny decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 33 ust. 1 p.g.k.) lub wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i przekazanie sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1. Wtedy upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) - art. 34 ust. 1 i ust. 2 p.g.k.).

Jeżeli jednak postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, zgodnie z powołanym na wstępie art. 105 § 1 k.p.a. Umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, kończącym postępowanie w danej instancji wobec braku materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, czyli gdy jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok w sprawie sygn. akt IV SA/Po 67/23, LEX nr 3506351).

W sprawie nie jest kwestionowane, że działka nr [...] objęta wnioskiem o rozgraniczenie była już przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Jak ustaliły organy, a skarżący tych ustaleń nie podważył, na wniosek Nadleśnictwa Z. z dnia 5 listopada 1994 r. zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy położonymi w miejscowości W. H. działkami nr [...], [...] i 926 z działkami nr 18, 925, [...], [...], 15, 17, 22 i 12. W wyniku tego postępowania dokonano podziału niektórych działek, w tym działki nr [...] będącej wówczas własnością PFZ na działki nr [...] o pow. 1,79 ha, która pozostała we własności PFZ, [...] o pow. 0, 43 ha stanowiącej własność Nadleśnictwa Z. i nr [...] o pow. 0,28 ha, która została przypisana poprzednikowi prawemu skarżącego S. K.. Działka [...] otrzymała nowy numer [...]. Należy zauważyć, w kontekście argumentacji skarżącego, co do braku uzgodnień w kwestii podziału działki, że S. K. brała udział w czynnościach na gruncie, a materiał dowodowy zgromadzony w aktach, w tym podpisany protokół graniczny potwierdza, że strony były zgodne co do konieczności usunięcia rozbieżności pomiędzy linami granicznymi a stanem na gruncie i dokonanie w tym celu dodatkowych podziałów. W opinii geodezyjnej z dnia 17 czerwca 2021 r. upoważniony do dokonania czynności rozgraniczenia geodeta wyjaśnił, że z dokumentacji rozgraniczeniowej wynika, że w trakcie rozprawy granicznej wszystkie obecne strony oświadczyły, że granice powinny przebiegać zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie i wskazały przebieg przedmiotowych granic biorąc pod uwagę istniejące znaki i ślady graniczne. W związku z tym zaistniała konieczność dokonania szeregu podziałów w wyniku czego powstały nieruchomości o nowych numerach. Zainteresowani, którzy stawili się na gruncie oświadczyli, że nie zgłaszają zastrzeżeń co do przebiegu granicy, i że położenie znaków granicznych jest im znane. Aprobatę powyższego wyrażono w formie własnoręcznych podpisów. W konsekwencji ostateczną i prawomocną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 21 lutego 1995 r. zatwierdzono przebieg granic nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...],[...] i 926 z działkami nr [...],i [...], nr [...] i [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poprzez punkty geodezyjne w sposób przedstawiony na szkicach granicznych stanowiących załącznik do decyzji. Jak trafnie zauważyły organy w tym stanie prawnym od 1995 r. działka nr [...] o pow. 2,5 ha nie istniała, a zasiedzenie mogło dotyczyć wyłącznie działki będącej własnością PFZ nr [...] o pow. 1,79 ha.

Niemniej jednak na dzień orzekania przez organy stan prawny był taki, że skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej 2,500 ha. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 21 lutego 2011 r. sygn. akt [...] [...], K. K. nabył bowiem przez zasiedzenie działkę nr [...] położoną w W. H. o pow. 2,500 ha. Działka ta została następnie darowana aktem notarialnym z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżącemu.

W ocenie sądu w takiej sytuacji organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, uzasadniająca zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., a istota sporu w niniejszej sprawie, która dotyka prawa własności, nie może zostać załatwiona w trybie ponownego rozgraniczenia nieruchomości.

Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce w razie zaistnienia sporu i wówczas, gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Jednym słowem ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczą stanu władania gruntami i mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego.

Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości nie jest, i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (por. też wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 1764/11, I OSK 707/12, II SA/Bd 425/10, III SA/Łd 384/22 - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Podkreślić również należy, że celem postępowania rozgraniczeniowego nie jest wytyczenie wszystkich granic określonej nieruchomości w taki sposób, aby jej powierzchnia odpowiadała treści księgi wieczystej (zob. wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Ke 1081/15 oraz powołane w nim orzecznictwo).

Ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie na gruncie co do zasady nie wyklucza na przyszłość sporów pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości co do przebiegu wspólnej granicy, zwłaszcza w związku z upływem czasu i zdarzeniami faktycznymi dotyczącymi władania gruntem przy granicy. Niemniej jednak w niniejszej sprawie składając wniosek o rozgraniczenie skarżący oczekiwał w istocie wyznaczenia nowej, nieistniejącej dotychczas granicy w miejscu, w którym dotychczas ona nie przebiegała, wskazując, iż jego działka została zaniżona o powierzchnię 0,43 ha przypisaną w 1994 r. Nadleśnictwu w Z., a zatem dążył do zmiany stanu prawnego nieruchomości. Tego celu nie można jednak zrealizować w ramach postępowania o ponowne rozgraniczenie nieruchomości.

Skarżący może dochodzić swych żądań w drodze innych postępowań. Skoro skarżący nie zgadza się z przebiegiem granic ustalonych uprzednio, w decyzji z dnia 21 lutego 1995 r., to powinien to kwestionować w postępowaniu sądowym, a nie żądać ponownego rozgraniczenia nieruchomości w nowym postępowaniu rozgraniczeniowym przed organem administracji. Zgodnie z regulacją art. 36 p.g.k. sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Postępowanie sądowe gwarantuje jego stronom pełną kontradyktoryjność. Możliwe jest przeprowadzenie wszelkiego rodzaju dowodów, w tym również przesłuchanie stron i świadków. Przewidziana w art. 36 p.g.k. możliwość orzekania przez sąd właściwy w sprawie o własność lub wydanie nieruchomości albo jej części, o rozgraniczeniu nieruchomości, zachodzi wówczas, gdy do istoty sporu należy problem własności części nieruchomości, czy też przygranicznego pasa gruntu, zaś ustalenie granicy ma charakter wtórny. Czym innym jest sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości, w ramach której sąd posiada możliwość uwzględnienia stanów prawnych w dacie orzekania, a czym innym sprawa o rozgraniczenie nieruchomości w przywołanym wyżej rozumieniu, wynikającym z art. 29 p.g.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2019 r., IV CZ 92/19, Lex 2763387).

Nieuprawnione jest przekonanie, że powierzchnia jest jednym z podstawowych parametrów dla ustalenia granic. Granice nieruchomości wyznaczają zakres prawa własności właściciela nieruchomości, a powierzchnia jest pochodną granic. Tym samym sprawa o rozgraniczenie nieruchomości to sprawa w której przyczyną konfliktu i istotą sporu jest przebieg granicy między nieruchomościami. Stąd też celem rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie przebiegu ich granic na gruncie. Określając co jest przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego należy mieć na względzie, że granica - jako element oznaczenia nieruchomości - nie tworzy samodzielnie stanu prawnego, lecz jedynie ustala w przestrzeni pewien obszar, w którym właściciel z wyłączeniem innych osób może korzystać ze swoich uprawnień w zakresie określonym prawem.

Celem postępowania rozgraniczeniowego nie jest zatem rozstrzyganie sporów własnościowych, czy też ustalanie w ten sposób powierzchni rozgraniczanych nieruchomości, bądź tworzenie nieruchomości o całkiem nowych granicach, których przebieg nie wynika ze znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym dokumentów. Celem postępowania rozgraniczeniowego jest wyłącznie ustalenie przebiegu istniejących granic pomiędzy nieruchomościami (zob. wyrok w sprawie I OSK 3928/18, CBOSA). Jak trafnie zwróciły uwagę organy rozgraniczenie służy rozwiazywaniu sporów granicznych a nie poszukiwaniu brakującej powierzchni w posiadanych gruntach.

Skoro zatem w niniejszej sprawie, jak wykazały organy, w stosunku do działki [...] były już przeprowadzone czynności podziałowe i rozgraniczeniowe, a żadna z obecnych stron nie kwestionowała ustalonego w rozgraniczeniu przebiegu granic i decyzja w tym przedmiocie jest ostateczna i prawomocna, to ponowne rozgraniczenie jest niedopuszczalne. Jak trafnie zauważył geodeta w swojej opinii rozbieżność aktualnej bazy danych ewidencji gruntów i budynków z istniejącą dokumentacją źródłową nie uzasadnia przeprowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego. Istota rozgraniczenia, a więc określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów zostało już dokonane w przeszłości.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły przepis art. 105 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.