Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1210/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska - Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lipca 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/247/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. B. – dalej też jako "Skarżąca", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lipca 2023 roku, znak: SKO.OŚ/4170/247/2023, którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 maja 2023 r., znak SKO.OŚ/4170/178/2023 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019 w zakresie punktu 4 w ten sposób, że nakazano zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 28 lutego 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymanej w mocy powyższą decyzją SKO w Krakowie.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

Decyzją z dnia 15 maja 2023 r., znak SKO.OŚ/4170/178/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019 w zakresie punktu 4 w ten sposób, że nakazano zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 28 lutego 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymanej w mocy powyższą decyzją SKO w Krakowie.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym jest decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] orzekająca o wstrzymaniu użytkowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...], podłączeniu do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanego przez Panią M. B. poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym na terenie nieruchomości gruntowej przyłączem kanalizacyjnym, złożeniu oświadczenia o wykonaniu tego włączenia, zawarciu stosownej umowy na odprowadzanie ścieków i rozpoczęciu zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 5 października 2018 r. Jak wskazało Kolegium przedmiotowa decyzja podlegała kontroli instancyjnej na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019, a następnie decyzja Kolegium podlegała weryfikacji w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 287/19 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na powyższą decyzję Kolegium, natomiast wyrokiem z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3138/21 -Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 363 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska, który przewiduje odpowiedzialność osób fizycznych negatywnie oddziaływujących na środowisko a istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy w oparciu o zebrany materiał dowodowy w sprawie, organy administracyjne prawidłowo ustaliły i przyjęły negatywny wpływ działalności osób fizycznych na środowisko warunkujących ich odpowiedzialność i obligujących organy do wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności.

Jak wskazało Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że tylko Strona skarżąca korzysta z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, zbiornik ten nie nadaje się natomiast do eksploatacji, z uwagi na brak szczelności poszczególnych komór osadczych, brak kominków wentylacyjnych oraz brak szczelnego przykrycia z otworem do usuwania nieczystości. W związku z tym jednoznacznie stwierdzono, że to wyłącznie działalność Strony skarżącej narusza obowiązujące standardy korzystania ze środowiska, w szczególności w związku z przedostawaniem się nieczystości ciekłych z nieszczelnego zbiornika do gruntu. Należy podkreślić, że z decyzji MWINB z dnia 22 kwietnia 2013 r. wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że już w 2005 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie stanu technicznego zbiornika na nieczystości stałe zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, w toku którego ustalono, że nie zapewnia on odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, o których mowa m. in. w art. 5 ust. 1 pkt 1 d Prawa budowlanego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w przypadku zbiornika na nieczystości ciekłe spełnienie wskazanych wymagań oznacza m.in. że obiekt ten w czasie użytkowania powinien być szczelny, a nieczystości w nim gromadzone nie przedostawać się do otaczającego je środowiska - gleby i wody. Zawartość znajdująca się w takim nieszczelnym zbiorniku w sposób niekontrolowany wydobywała się z niego i tym samym stanowiło to negatywne oddziaływanie na środowisko. Taki stan faktyczny nie był zgodny z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.), stosownie do którego zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe powinien mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Tych wymogów nie spełniał zbiornik na nieczystości ciekłe znajdujący się na przedmiotowej działce. Ponadto zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązkiem właściciela (lub współwłaściciela) jest zapewnienie utrzymania czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. W tym stanie rzeczy, stosownie do treści art. 363 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, Burmistrz Miasta i Gminy N. obowiązany był podjąć niezbędne kroki w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na środowisko poprzez nakazanie wykonania określonych w decyzji czynności przez skarżącą. Prawidłowość wydanej decyzji, jak również decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie potwierdził zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną.

Argumentacja Wnioskodawczyni podniesiona we wniosku pozostaje bez znaczenia dla sprawy.

Stąd też Kolegium doszło do przekonania, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] jest bezzasadne również z powodu przeprowadzonej już kontroli sądowoadministracyjnej, w której zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że objęta wnioskiem decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019 w zakresie terminu zawarcia stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji jest aktem w zupełności prawidłowym. Decyzja ta - niewątpliwie nie narusza prawa w sposób rażący, a ponadto brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia jej niewykonalności w dniu jej wydania.

Decyzja została doręczona w dniu 31 maja 2023 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła M. B., która wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r., nr [...] uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r., nr SKO.OŚ/4170/328/2019 w zakresie punktu 4 w ten sposób, że nakazano zawarcie stosownej umowy na odprowadzanie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 28 lutego 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymanej w mocy powyższą decyzją SKO w Krakowie.

Jak podkreśliła Wnioskująca, w sprawie brak było warunków technicznych wydanych zgodnie z prawem przez Burmistrza Gminy i Miasta N., zatem strona nie mogła obiektywnie zadośćuczynić obowiązkom nałożonym decyzją z dnia 12 września 2018 r., nr [...], ponieważ pierwotna niemożność wykonania decyzji wynikała z niedopełnienia obowiązków prawnych przez Burmistrza Gminy i Miasta N.. Z tego też względu SKO winno stwierdzić nieważność przedmiotowej decyzji. W ocenie Wnioskującej decyzja z dnia 15 maja 2023 r,. znak SKO.OŚ/4170/178/2023, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie została wydana z naruszeniem prawa w oparciu o powołany art.363 Ustawy Prawo ochrony środowiska.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium z dnia 19 lipca 2023 roku, znak: SKO.OŚ/4170/247/2023, którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 maja 2023 r.

W uzasadnieniu wskazano, że Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą istotną, która powoduje, że decyzja administracyjna nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych określonej w art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Procedura stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § l k.p.a. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane, tak jakby chodziło o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowania prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258).

Kluczową przesłanką w punktu widzenia regulacji art. 156 § 1 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa. Dla dokonania oceny, czy na tle konkretnej sprawy mamy do czynienia z "rażącym naruszeniem prawa" należy brać pod uwagę gradację wad decyzji administracyjnej. Przy rażącym naruszenia prawa chodzi bowiem o tego rodzaju wady, które powodują konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle rozwiązań przyjętych w k.p.a., pod pojęciem rażącego naruszenia prawa trzeba rozumieć rozstrzygnięcie sprawy ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia przepisem prawa.

Natomiast na mocy art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takim przypadku, zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

W toku postępowania Kolegium przeanalizowało czy w niniejszej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wskazał, że jak stwierdzono w uzasadnieniu do wyroku Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r. (III ARN 15/94, OSNCP 1994, nr 3, poz. 36), rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze. Jego wyjątkowość wynika stąd, że prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. uzasadnienie do wyroków: NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. III SA 1935/99, NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. II SA 1202/98, NSA z dnia 12 grudnia 1988 r., sygn. III SA 481/88).

Odnosząc się do podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019 w zakresie punktu 4 w ten sposób, że nakazano zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 28 lutego 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymanej w mocy powyższą decyzją SKO w Krakowie, Kolegium pragnie wyjaśnić, iż twierdzenia Wnioskodawczym nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym w aktach sprawy. Ponadto należy wskazać, że przedmiotowa decyzja podlegała uprzednio kontroli instancyjnej na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019, a następnie decyzja Kolegium podlegała weryfikacji w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 287/19 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na powyższą decyzję Kolegium, natomiast wyrokiem z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3138/21 - Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpoznając skargę bierze z urzędu pod uwagę przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego skutkujące stwierdzeniem nieważności badanego aktu, kontrolujące decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. Sądy Administracyjne obowiązane były uwzględnić w toku prowadzonego postępowania przesłanki nieważności decyzji (art. 156 § 1 K.p.a.). Tymczasem wydając orzeczenia w sprawie Sądy obydwu instancji nie tylko, że nie stwierdziły kwalifikowanych wad prawnych skutkujących stwierdzeniem nieważności, ale co szczególnie istotne, nie dopatrzyły się zwykłego naruszenia prawa, które skutkowałoby uchyleniem kontrolowanych decyzji. Jeżeli zatem nie było podstaw do uchylenia decyzji w zwykłym trybie, to tym bardziej brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia jej nieważności w trybie nadzwyczajnym uwarunkowanym wadami o dużym ciężarze gatunkowym. Takich wad, w tym również zwykłych wad decyzje objęte niniejszym postępowaniem nie

Podsumowując, w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie dopatrzyło się, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (156 § 1 pkt 1 k.p.a.), brak jest jakichkolwiek okoliczności mogących świadczyć, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a), nie była niewykonalna w dniu jej wydania (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), nie wywołałaby czynu zagrożonego karą w razie jej wykonania (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Skargę na powyższą decyzję wniosła M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest współwłaścicielką nieruchomości nr [...] w S. w [...] części i w stosunku do niej została wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy N. decyzja z dnia 12 września 2018 r. znak; [...], która sposób rażący narusza art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska oraz art.107, art.108 § 1 i art.109 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a to w ten sposób, że pomija pozostałych współwłaścicieli nieruchomości T. i J. S..

W dniu 30 marca 2023r. Skarżąca złożyła wniosek do SKO w Krakowie o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Burmistrza z dnia 12 września 2018r. w której burmistrz nakazał on Skarżącej;

1. wstrzymanie użytkowania szamba

2. podłączenia do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter)zajmowanego przez Skarżącą poprzez faktyczne wykonanie połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym przyłączem kanalizacyjnym.

3. złożenie oświadczenia o wykonaniu tego włączenia

4. zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków, do dnia 5 października 2018r,

Jak wskazuje Skarżąca powyższa decyzja jest niewykonalna, bowiem Burmistrz obarcza ją bezpodstawnie obowiązkiem podłączenia do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanego przez Skarżącą, która wcześniej nie brała udziału w podłączeniu wspólnej nieruchomości nr [...] do sieci kanalizacyjnej.

Niedopuszczalne jest, że skoro sieć kanalizacyjna istnieje już od 2005 r., a Burmistrz opiera obowiązek podłączenia do sieci o nowe przepisy prawa z 2018 r. nie wskazując na podstawie jakich warunków technicznych Skarżąca ma się podłączyć i w którym miejscu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodu bezzasadności.

Organ odwoławczy wskazał, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019 w zakresie punktu 4 w ten sposób, że nakazano zawarcie stosownej umowy na odprowadzenie ścieków i rozpoczęcie zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 28 lutego 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymanej w mocy powyższą decyzją SKO w Krakowie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie dopatrzyło się, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (156 § 1 pkt 1 k.p.a.), brak jest jakichkolwiek okoliczności mogących świadczyć, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a), nie była niewykonalna w dniu jej wydania (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), nie wywołałaby czynu zagrożonego karą w razie jej wykonania (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Co więcej przedmiotowa decyzja podlegała uprzednio kontroli instancyjnej na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019, a następnie decyzja Kolegium podlegała weryfikacji w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 287/19 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na powyższą decyzję Kolegium, natomiast wyrokiem z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3138/21 - Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że przedmiotowa skarga dotyczy postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Przedmiotem postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest kwestia, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1, a także – ilekroć ta pierwsza zostanie rozstrzygnięta pozytywnie – kwestia występowania przesłanek negatywnych, o których mowa w § 2 wspomnianego przepisu (por. T. Kiełkowski komentarz do art. 156 teza 6 [w:] Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2023, wyd. III, LEX/el ).

Zgodnie z art. 156 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.":

§ 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Jak podnosi się w piśmiennictwie i orzecznictwie, "wady decyzji administracyjnej stanowiące zgodnie z art. 156 § 1 przyczyny stwierdzenia jej nieważności mają charakter materialny i tkwią w niej samej, a nie – jak przyczyny wznowienia postępowania – w postępowaniu ją poprzedzającym (por. J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administarcyjnego, red. J. Borkowski, s. 235). Dotyczą one podmiotów skonkretyzowanego decyzją stosunku prawnego (pkt 1 i 4), przedmiotu tego stosunku (pkt 3, 5 i 6) oraz jego podstawy prawnej (pkt 2); poza tym podziałem pozostaje pkt 7, który odsyła do przepisów szczególnych (por. J. Borkowski [w:] Kodeks..., red. J. Borkowski, s. 235). "Przepis art. 156 § 1 zawiera ścisłe wyliczenie przyczyn stwierdzenia nieważności i wobec tego, zgodnie z zasadami wykładni prawa, powinien być interpretowany ścieśniająco jako przepis wyjątkowy"" (J. Borkowski [w:] Kodeks..., red. J. Borkowski, s. 237; por. też np. uzasadnienie do wyroku NSA z 22 września 1999 r., sygn. IV SA 1380/97; por. i cyt. za: T. Kiełkowski komentarz do art. 156 teza 8 [w:] Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2023, wyd. III, LEX/el ).

Podkreślić też trzeba, że żadne inne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.

Należy zaznaczyć, że Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z 12 września 2018 r. (znak: [...]) nakazał M. B. ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez wstrzymanie użytkowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...], podłączeniu do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanego przez M. B. poprzez wykonanie faktycznego połączenia instalacji wewnętrznej z istniejącym na terenie nieruchomości gruntowej przyłączem kanalizacyjnym, złożeniu oświadczenia o wykonaniu tego włączenia, zawarciu stosownej umowy na odprowadzanie ścieków i rozpoczęciu zrzutu ścieków do systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej w terminie do dnia 5 października 2018 r.

Jak wynika z uzasadnienia do tej decyzji przedmiotowy zbiornik nie nadaje się do eksploatacji z uwagi na brak szczelności poszczególnych komór osadczych, brak kominków wentylacyjnych dla każdej z komór osadczych oraz brak szczelnego przykrycia z otworem do usuwania nieczystości. Według organu I instancji występuje negatywne oddziaływanie na środowisko powiązane z korzystaniem z przedmiotowego zbiornika. W tym stanie rzeczy Burmistrz na zasadzie art. 363 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 799) – dalej jako "PrOchrŚrod" wydał powyższą decyzję.

Na gruncie niniejszej sprawy, Skarżąca wnosi o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lipca 2023 roku, znak: SKO.OŚ/4170/247/2023, którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 maja 2023 r., znak SKO.OŚ/4170/178/2023 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. nr [...] uchylonej w części decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr SKO.OŚ/4170/328/2019 wskazując, że decyzja Burmistrza jest nieważna z tego powodu, że jest niewykonalna. Przy czym niewykonalność tej decyzji według Skarżącej polega na tym, że została ona bezpodstawnie obarczona obowiązkiem podłączenia do kanalizacji sanitarnej części budynku (parter) zajmowanego przez Skarżącą, a ponadto nie wskazano na podstawie jakich warunków technicznych Skarżąca ma się podłączyć i w którym miejscu.

Stanowisko Skarżącej nie jest jednak uzasadnione.

Trzeba zwrócić uwagę, że jak wynika z zacytowanego powyżej art. 156 § 1pkt. 5) K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, wskazana w art. 156 § 1 pkt 5) K.p.a. niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją (tak np. w wyroku NSA z 8 lutego 2022 r., III OSK 951/21). Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy obowiązek nałożony decyzją jest obiektywnie i trwale niemożliwy do wypełnienia w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 27 stycznia 2022 r. III OSK 504/21, NSA z dnia 3 marca 2023 roku, sygn. II OSK 616/20).

Skarżąca podnosi natomiast, że nie przedstawiono jej na podstawie jakich warunków technicznych ma się podłączyć do sieci i w którym miejscu ma nastąpić to połączenie, w związku z tym uznaje ją za niewykonalną.

Powyższe jednak jest o tyle nieuzasadnione, że jak wynika z art. 363 ust. 1 PrOchrŚrod "Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do:

1) ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;

2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego."

Nie jest zatem rolą organu wskazywanie Skarżącej warunków technicznych, jakie muszą być spełnione, aby możliwe było przyłączenie do sieci. W tym zakresie Skarżąca jest obowiązana do wykonania stosownych czynności wymaganych przez przepisy prawa budowlanego

Samo natomiast subiektywne przekonanie Skarżącej, że decyzja jest trwale niewykonalna bez podjęcia realnych czynności zmierzających do jej wykonania nie jest wystarczające do stwierdzenia jej rażącej wadliwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca nie przedstawiła też jakichkolwiek dowodów, które stanowiłyby o technicznej niemożliwości przyłączenia do sieci, dlatego też podniesiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezależnie od tych zarzutów, Sąd nie dopatrzył się też jakichkolwiek innych podstaw, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z tych względów skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.