Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 918/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Teza: 1. Bieg nieprzerwanego okresu pięciu lat nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawnionego uzasadniający stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak rozpoczyna się – stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: p.w.p.) po dniu wydania przez organ decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Obowiązek używania znaku towarowego związany jest z wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego, nie zaś z faktem jej doręczenia uprawnionemu.

2. Okoliczność nieotrzymania przez uprawnionego decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego nie stanowi ważnego powodu jego nieużywania przez uprawnionego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tym bardziej, że z okoliczności sprawy wynika, że zarówno uprawniony, jak i jego pełnomocnik wiedzieli - podejmując czynności w postępowaniu rejestrowym - o dacie wydania tej decyzji, zaś uprawniony nie przedstawił w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP żadnych dowodów na okoliczność rzeczywistego używania znaku towarowego w okresie po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego aż do złożenia przez wnioskodawcę wniosku o stwierdzenia wygaśnięcia prawa, jak również nie podjął żadnych działań zmierzających do używania w tym okresie zarejestrowanego znaku towarowego.

TEZY

1. Bieg nieprzerwanego okresu pięciu lat nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawnionego uzasadniający stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak rozpoczyna się – stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: p.w.p.) po dniu wydania przez organ decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Obowiązek używania znaku towarowego związany jest z wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego, nie zaś z faktem jej doręczenia uprawnionemu.

2. Okoliczność nieotrzymania przez uprawnionego decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego nie stanowi ważnego powodu jego nieużywania przez uprawnionego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tym bardziej, że z okoliczności sprawy wynika, że zarówno uprawniony, jak i jego pełnomocnik wiedzieli - podejmując czynności w postępowaniu rejestrowym - o dacie wydania tej decyzji, zaś uprawniony nie przedstawił w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP żadnych dowodów na okoliczność rzeczywistego używania znaku towarowego w okresie po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego aż do złożenia przez wnioskodawcę wniosku o stwierdzenia wygaśnięcia prawa, jak również nie podjął żadnych działań zmierzających do używania w tym okresie zarejestrowanego znaku towarowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1078/14 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1078/14, oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu [...] kwietnia 2013 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy RP lub UPRP) wpłynął wniosek A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na słowny znak towarowy S. B. o nr R. [...] udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: uprawniony).

Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: p.w.p.). W uzasadnieniu swego żądania wnioskodawca podniósł, że sporny znak towarowy w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat poprzedzających niniejszy wniosek nie był stosowany w Polsce do oznaczania napojów alkoholowych, w odniesieniu do których decyzją z dnia [...] października 2006 r. prawo wyłączne zostało udzielone przez Urząd Patentowy RP. Wnioskodawca powołał treść przepis art. 169 ust. 6 p.w.p., który nakłada na uprawnionego obowiązek używania znaku towarowego lub wykazania powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie.

Interes prawny wnioskodawcy miał wynikać z faktu, że uprawniony skierował do wnioskodawcy w dniu [...] kwietnia 2013 r. pismo, zawierające żądanie zaniechania naruszania prawa ochronnego na sporny znak towarowy oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Ponadto na rozprawie w dniu [...] września 2013 r. wnioskodawca powołał się na zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i 22 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na wniosek, uprawniony w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. zakwestionował istnienie interesu prawnego wnioskodawcy, którego nie można poszukiwać w wolności i swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, nie wskazując przy tym konkretnego przepisu prawa materialnego.

Według uprawnionego nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego prawa na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Uprawniony stwierdził, że nawet jeżeli przyjąć, iż pięcioletni okres nieużywania minął, to istnieją ważne powody nierozpoczęcia używania zarejestrowanego znaku towarowego w latach 2006-2011, których przyczyną jest nieotrzymanie przez uprawnionego decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie udzielenia prawa ochrony na znak towarowy o nr R. [...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska uprawniony odniósł się do treści uchwały Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GPS 2/08, w którym stwierdzono, że w przypadku nie rozpoczęcia używania znaku towarowego po wydaniu decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, termin pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. rozpoczyna się po dacie wydania decyzji. Zdaniem uprawnionego, wykładnia NSA jest błędna i sprzeczna z wykładnią językową art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W ocenie uprawnionego znakiem zarejestrowanym nie jest znak towarowy w dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, ponieważ zgodnie z art. 147 ust. 1 p.w.p. decyzja w przedmiocie udzielenia znaku ochronnego stanowi jedynie potwierdzenie zakończenia postępowania zgłoszeniowego i potwierdza spełnienie ustawowych warunków do uzyskania ochrony. Dopiero po uiszczeniu opłaty następuje udzielenie prawa ochronnego, kolejnym warunkiem jest dokonanie wpisu do rejestru znaków towarowych (art. 149 p.w.p.), natomiast stwierdzenie udzielenia prawa ochronnego następuje w wyniku wydania Świadectwa Ochronnego (art. 150 p.w.p.)

Wobec powyższego znakiem zarejestrowanym jest znak znajdujący się w rejestrze znaków towarowych i dopiero od tego momentu osoby trzecie mogą uzyskać informację, czy znak jest zarejestrowany. W tej sytuacji, okres pięciu lat, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., może być liczony od daty wpisu znaku towarowego do rejestru znaków towarowych. Skoro sporny znak towarowy został wpisany do rejestru w dniu 12 kwietnia 2011 r., to od tej daty powinien być liczony pięcioletni okres jego nieużywania.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. - stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy S. B. o nr R. [...] z dniem [...] kwietnia 2013 r.

Urząd Patentowy RP wskazał, że w myśl art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p. sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy rozpatruje się w trybie postępowania spornego. W świetle zaś art. 169 ust. 1 p.w.p. zdarzeniem prawnym, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa jest nieużywanie znaku towarowego w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat. Zgodnie z treścią ww. art. termin od którego, liczy się okres pięciu lat nieużywania znaku towarowego rozpoczyna się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. W myśl powyższego, w niniejszej sprawie, to uprawniony był zobowiązany do wykazania używania znaku towarowego S. B. o nr R. [...] od następnego dnia po dacie udzielenia prawa ochronnego na ten znak towarowy, czyli od dnia [...] października 2006 r.

W ocenie UPRP uprawniony w żaden sposób nie wykazał okoliczności używania spornego znaku towarowego od następnego dnia po dacie udzielenia prawa ochronnego na ten znak towarowy, czyli od dnia [...] października 2006 r.

Zdaniem UP RP bezzasadne jest również twierdzenie uprawnionego, iż wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa jest przedwczesny, bowiem początek pięcioletniego terminu określonego w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. powinien być liczony od daty wniesienia opłaty za ochronę znaku towarowego. W tym kontekście organ podniósł, że przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w aktualnym brzmieniu (mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) jednoznacznie wskazuje, że pięcioletni termin powinien być liczony od dnia następnego po dniu udzielenia ochrony. Przesądza o tym użycie sformułowania w pkt 1 ust. 1 art. 169 p.w.p. "(...) po dniu wydania decyzji o udzieleniu ochrony (...)". Stanowisko to nie było dotychczas kwestionowane, ani przez orzecznictwo sądowo - administracyjne, ani przez doktrynę.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP, w sprawie nie zachodzą także ważne powody nieużywania spornego znaku towarowego, na które powołał się uprawniony, tj. "nieotrzymania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego we właściwym terminie". W ocenie organu, okoliczności związane z otrzymaniem decyzji o udzieleniu prawa na sporny znak towarowy w 2009 r. nie mogą stanowić uzasadnionych przyczyn nieużywania znaku towarowego, ponieważ obowiązek używania znaku towarowego związany jest z udzieleniem na taki znak prawa, co znajduje odzwierciedlenie w decyzji, nie zaś z faktem doręczenia decyzji o udzieleniu prawa. Ponadto z akt rejestrowych wynika, że w czerwcu 2007 r. pełnomocnik uprawnionego - rzecznik patentowy W. J. - podejmował czynności w postępowaniu rejestrowym. Zatem zarówno uprawniony i jego pełnomocnik był świadom i wiedział, iż ochrona na sporny znak towarowy została udzielona w dniu [...] października 2006 r., co wynika z pisma UP RP z dnia [...] lipca 2009 r. i pisma uprawnionego z dnia 2 sierpnia 2010 r., którym rzecznik patentowy W. J. poinformował o uiszczeniu odpowiedniej opłaty za pierwszy i drugi okres ochrony.

Niezależnie od powyższego, organ zauważył, że między datą otrzymania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, a wszczęciem niniejszego postępowania spornego upłynęło około trzech lat i w tym czasie uprawniony miał możliwość podjęcia używania znaku towarowego S. B. o nr R. [...] , co skutkowałoby zastosowaniem instytucji z art. 170 ust. 1-3 p.w.p. Niemniej z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że uprawniony w ogóle nie podjął działań zmierzających do używania spornego znak towarowego.

Reasumując, UP RP wskazał, że najwcześniejsze stwierdzenie wygaśnięcia prawa na znak towarowy z powodu jego nie używania przypada po upływie pięciu lat i jednego dnia od daty udzielenia ochrony, w przedmiotowej sprawie był to dzień 26 października 2011 r. Skoro wnioskodawca wystąpił z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa na znak towarowy z późniejszą datą, tj. dniem [...] kwietnia 2013 r., to żądanie takie w ocenie Kolegium Orzekającego należało uwzględnić.

Na powyższą decyzję uprawniony wniósł skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. oddalił.

Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania może być podjęta, o ile łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze, znak zarejestrowany (lub różniący się od zarejestrowanego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru) nie był używany rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. nie był nakładany na towar (opakowanie) i wprowadzony do obrotu w Polsce lub na towar (opakowanie) przeznaczony na eksport, nie był używany w reklamie w związku z wprowadzeniem oznakowanych towarów do obrotu lub dostępnych na rynku krajowym. Po drugie, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych). Po trzecie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat. Rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przerywa bieg wskazanego okresu.

Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki, które powinny poprzedzać wydanie przez UP RP decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania, tzn.: 1) prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone decyzją UP RP z dnia [...] października 2006 r.; 2) sporny znak towarowy nie był używany przez uprawnionego, jak również współuprawnionych, czy uprawnionych z licencji lub innego upoważnienia; 3) nieużywanie spornego znaku t. miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, następujących po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, tzn. po dniu [...] października 2006 r., zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Sąd I instancji podzielił stanowisko Urzędu Patentowego RP, że wniosek o wygaśnięcie przedmiotowego znaku nie był przedwczesny, a nieotrzymanie decyzji o udzieleniu prawa na sporny znak towarowy nie może stanowić uzasadnionej przyczyny (powodu) nieużywania znaku towarowego. Obowiązek używania znaku towarowego związany jest z udzieleniem na taki znak prawa, nie zaś z faktem doręczenia decyzji o udzieleniu prawa.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

II

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł uprawniony, tj. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. domagając się jego uchylenia w całości, uchylenia w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r. i przekazania sprawy do Urzędu Patentowego RP celem ponownego jej rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) i uznał, że decyzja z dnia [...] października 2006 r., która nie została w ogóle wprowadzona do obrotu prawnego (niedoręczenie stronie postępowania administracyjnego), może wywierać skutki prawne od dnia jej wydania, tj. [...] października 2006 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 109, art. 110 i art. 14 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej, pomimo przyjęcia przez organ tezy, iż niedoręczona stronie decyzja, a tym samym niewprowadzony do obrotu prawnego dokument, wywiera na stronę skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., a także pomimo uznania przez organ, iż fakt ten nie stanowi ważnej przyczyny nieużywania znaku towarowego;

3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy UP RP nie rozważył całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uzasadnił w sposób poprawny zaskarżonej decyzji, a w szczególności:

- nie odniósł się do formułowanego przez skarżącego zarzutu doręczenia mu decyzji po prawie 3 latach od daty jej wystawienia, szczególnie w sytuacji, gdy wcześniej Urząd Patentowy RP uznał fakt niedoręczenia decyzji skarżącej (postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku z dnia 2.08.2010 r.);

- nie uznał faktu doręczenia decyzji po 3 latach od daty jej wystawienia jako ważnego powodu nieużywania znaku towarowego;

- obciążył stronę negatywnymi skutkami swojego zaniedbania, w tym m.in. polegającego na doręczeniu stronie postępowania decyzji z dnia [...] października 2006 r. dopiero w dniu 25 września 2009 r.;

- nie poddał krytycznej analizie całości materiału dowodowego;

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 109, art. 110 oraz art. 14 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. 1) uznanie, iż termin pięcioletniego okresu nieużywania znaku towarowego powodujący wygaśnięcie praw ochronnych do znaku towarowego rozpoczyna się następnego dnia po dacie wydania decyzji przyznającej prawo ochronne na znak towarowy S. B., nr R. [...] oraz 2) uznanie, iż niedoręczenie pisemnej decyzji administracyjnej stronie nie jest ważnym powodem nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego S. B., nr R. [...] .

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 11.05.2012 r., sygn. II OSK 335/11, Lex nr 1252022). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (wyrok NSA z 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1012/12, Lex nr 1225696). Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (wyrok NSA z dnia 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1807/11, Lex nr 1219231).

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Całkowicie chybiony jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., sformułowany w punkcie 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, którego autor skargi kasacyjnej w ogóle nie uzasadnił, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu i czy ewentualne uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podnieść należy, że taki zarzut może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 2395/10; LEX nr 1138180). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., należało uznać za całkowicie nieuzasadniony.

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wskazany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Przepis ten nie może bowiem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia wskazanego wyżej przepisu podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej. Chcąc zatem w skardze kasacyjnej podważyć przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. powinien być powiązany z naruszeniem przez organy administracyjne przepisu art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. ze stwierdzeniem, że doszło do oddalenia skargi mimo naruszeń tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak takiego powiązania czyni ten zarzut niezasadnym.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., sformułowany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z tym przepisem sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jest to przepis ogólny (blankietowy) i ta jego właściwość sprawia, że na stronę skarżącą, chcącą powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji nałożona została powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy (por. wyroki NSA z dnia: 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 379/14; 28 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 229/13; 14 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 384/13; 24 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 563/11). Tego zaś wymogu skarga kasacyjna nie spełnia.

Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a., wskazane w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że UP RP nie naruszył żadnego ze wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów, ti. art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy sprawy oraz dokonał jego wnikliwej, szczegółowej analizy i oceny, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, a zatem dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy w niezbędnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie oraz szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej UP RP odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarówno do faktu doręczenia uprawnionemu decyzji organu w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy po upływie około 3 lat od jej wydania oraz wskazał przyczyny, z powodu których nie uznał późniejszego doręczenia tej decyzji za ważny powód nieużywania przez uprawnionego spornego znaku towarowego.

Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazany w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które kasator wiąże z nieprawidłowym określeniem przez Sąd I instancji i organ początku biegu okresu pięciu lat nieużywania spornego znaku towarowego oraz nieuznania niedoręczenia uprawnionemu decyzji organu o udzieleniu prawa ochronnego we właściwym terminie za ważny powód nieużywania tego znaku.

Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia dwóch zasadniczych kwestii dotyczących wykładni art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., a mianowicie: 1) ustalenia początku biegu pięciu lat nieużywania przez uprawnionego zarejestrowanego znaku towarowego oraz 2) czy niedoręczenie uprawnionemu decyzji organu w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy we właściwym terminie można uznać za ważny powód jego nieużywania przez uprawnionego.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji i organu, że okres pięciu lat rozpoczyna bieg po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, co expressis verbis wynika z treści art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Przesądza o tym użycie sformułowania w pkt 1 ust. 1 art. 169 p.w.p. "(...) po dniu wydania decyzji o udzieleniu ochrony (...)". Stanowisko to nie było dotychczas kwestionowane, ani przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, ani przez doktrynę. Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że początek biegu tego terminu powinien być liczony od daty wpisu znaku towarowego do rejestru znaków towarowych.

Ponadto, rację ma Sąd I instancji i organ uznając, że niedoręczenie uprawnionemu przez UP RP we właściwym terminie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie stanowi ważnego powodu nieużywania tego znaku przez uprawnionego.

Odnosząc się do tej kwestii na wstępie podkreślenia wymaga, że zarówno ustawa - Prawo własności przemysłowej, podobnie jak i wcześniej obowiązująca ustawa o znakach towarowych, nie wylicza okoliczności, które usprawiedliwiają nieużywanie znaku towarowego w obrocie. Natomiast zgodnie z poglądami doktryny, ważnymi powodami nieużywania znaku w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., są istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, "nieobciążające" uprawnionego, których nie można przypisać niedbałości, niezaradności uprawnionego (E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, Warszawa 2003, s. 245). Są to zdarzenia niezależne od woli uprawnionego do znaku. W tym pojęciu mieszczą się zatem zdarzenia wyjątkowe i nagłe, noszące cechy siły wyższej, a więc takie, których nie da się przewidzieć, ani im zapobiec. Traktuje się je ogólnie jako okoliczności niedające się przewidzieć przez uprawnionego, takie na które nie ma on wpływu i nie jest w stanie sprawować nad nimi kontroli (M. Trzebiatowski (w:) System Prawa Prywatnego. Tom 14B. Prawo własności przemysłowej, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2012, s. 897).

Zatem, powołana się przez uprawnionego okoliczność "nieotrzymania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego we właściwym terminie" nie może być uznana za ważny powód nieużywania tego znaku, tym bardziej, że obowiązek używania znaku towarowego związany jest z wydaniem decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, nie zaś z faktem doręczenia tej decyzji uprawnionemu. Ponadto, okoliczność ta nie stanowi ważnego powodu nieużywania spornego znaku towarowego, gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy zarówno uprawniony, jak i jego pełnomocnik wiedzieli, że ochrona na sporny znak towarowy została przez UP RP udzielona w dniu [...] października 2006 r., co wynika m.in. z faktu podejmowania przez pełnomocnika uprawnionego – rzecznika patentowego W. J. czynności w postępowaniu rejestrowym w czerwcu 2007 r. oraz z pisma UP RP z dnia [...] lipca 2009 r. oraz pisma uprawnionego z dnia [...] sierpnia 2010 r., którym jego pełnomocnik poinformował o uiszczeniu odpowiedniej opłaty za pierwszy i drugi okres ochrony.

Podsumowując, należy stwierdzić, że bieg nieprzerwanego okresu pięciu lat nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawnionego uzasadniający stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak rozpoczyna się - stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. - po dniu wydania przez organ decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Obowiązek używania znaku towarowego związany jest z wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego, nie zaś z faktem jej doręczenia uprawnionemu. Zaś okoliczność nieotrzymania przez uprawnionego decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego nie stanowi ważnego powodu jego nieużywania przez uprawnionego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tym bardziej, że z okoliczności sprawy wynika, że zarówno uprawniony, jak i jego pełnomocnik wiedzieli podejmując czynności w postępowaniu rejestrowym o dacie wydania tej decyzji, zaś uprawniony nie przedstawił w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP żadnych dowodów na okoliczność rzeczywistego używania znaku towarowego w okresie po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego aż do złożenia przez wnioskodawcę wniosku o stwierdzenia wygaśnięcia prawa, jak również nie podjął żadnych działań zmierzających do używania w tym okresie zarejestrowanego znaku towarowego.

Z uwagi na powyższe, nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia art. 109, art. 110 oraz art. 14 § 1 k.p.a., które autor skargi kasacyjnej powołał w punkcie 2 i 4 petitum skargi kasacyjnej, a które dotyczą w istocie wykładni art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. dokonanej przez organ, a zaakceptowanej przez Sąd I instancji. Kasator polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji oraz organu w kwestii określenia początku biegu 5-letniego okresu nieużywania spornego znaku towarowego oraz uznania, że niedoręczenie decyzji UP RP uprawnionemu we właściwym terminie nie jest ważnym powodem nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego S. B. o nr R. [...] .

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.