Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 694/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 369/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2024 r., nr WOP.7721.34.2024.BŁ w przedmiocie nakazania rozbiórki reklamy wolnostojącej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 369/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z 25 kwietnia 2024 r., nr WOP.7721.34.2024.BŁ w przedmiocie nakazania rozbiórki reklamy wolnostojącej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 16 lutego 2024 r. nakazującą G. sp. z o.o. z siedzibą w B. rozbiórkę reklamy wolnostojącej wielkoformatowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] (obręb [...] – [...]) przy ul. B. w B.

W skardze na wyżej wskazaną decyzję G. sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie jej wykonania, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody w postaci kosztów rozbiórki i nakładu pracy po stronie spółki oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków w postaci usunięcia aktualnie istniejących urządzeń należących do spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd zaznaczył, że żądając wstrzymania wykonania orzeczenia, skarżący ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Sądu podnoszone we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji argumenty nie wskazują na prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani też na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody.

Sąd podniósł też, że nie wskazano, by rozbiórka tego urządzenia mogła spowodować jego zniszczenie, a jedynie zasygnalizowano (bez głębszej argumentacji), że nieodwracalne skutki będą polegały na usunięciu aktualnie istniejących jej elementów. Skarżąca nie wyjaśniła ani nawet nie wskazała też, z jak dużymi nakładami finansowymi wiązałoby się usunięcie reklamy (wskazała jedynie ogólnie na "znaczące szkody"). Nie wskazała też, że usunięte elementy nie będą się nadawały do dalszego użytku i ponownego wykorzystania do postawienia w innym miejscu. Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła zatem żadnych skutków o negatywnym dla niej oddziaływaniu, jakie mogą wyniknąć z podjęcia zachowania odpowiadającego treści decyzji (np. nie załączyła szacowanego kosztorysu demontażu obiektu i ewentualnego jego wzniesienia na nowo). W szczególności nie uprawdopodobniła, że ponowne posadowienie tego samego nośnika nie jest technicznie możliwe. W tym kontekście trudno przyjąć, by ewentualna rozbiórka spornego urządzenia mogła się wiązać z powstaniem niebezpieczeństwa wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. Swój wywód spółka sprowadziła jedynie do lakonicznego i ogólnego stwierdzenia, które jest przytoczeniem brzmienia art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").

Tym samym spółka nie wykazała, że realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zaistnieć w wypadku odmowy wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji

Dodatkowo Sąd wskazał, że przedmiotem decyzji wydanej w niniejszej sprawie jest nakaz rozbiórki reklamy wolnostojącej. Jakkolwiek decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, to nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega automatycznemu wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. Jednak każdy przypadek rozbiórki należy rozpatrywać indywidualnie, odnosząc się do realiów sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że inne następstwa wywoływać będzie przeprowadzenie rozbiórki murowanego, trwale związanego z gruntem budynku, a inne nośnika reklamowego. Obiekty jak ten, który jest przedmiotem niniejszego postępowania, zdemontowane prawidłowo nie ulegną uszkodzeniu i będzie możliwe ich ponowne wykorzystanie. Powrót do stanu poprzedniego, podlegającego rozbiórce nośnika reklamowego jest możliwy i nie wymaga zaangażowania szczególnych sił i środków. Zdaniem Sądu, proces ten nie powoduje powstania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie wykazała także, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Spółka nie przedstawiła bowiem żadnych okoliczności na poparcie swojego stanowiska w tym zakresie.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła G. sp. z o.o. z siedzibą w B. Postanowienie zostało zaskarżone w całości.

Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sprawie, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszym stanie faktycznym skutkuje wystąpieniem zagrożeń przewidzianych w ww. przepisie, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody w postaci kosztów rozbiórki, oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków w postaci usunięcia aktualnie istniejących urządzeń należących do spółki, co skarżący uprawdopodobnił we wniosku.

Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazano, że poza samym kosztem rozbiórki i ewentualnego przywrócenia obiektów, sięgającym kilkunastu tysięcy złotych – co jest wysokim kosztem biorąc pod uwagę, że są to tablice reklamowe – w sprawie należy brać pod uwagę także koszty, których skarżący nigdy nie odzyska. Utrata kontraktów zawartych na wynajem tych tablic wiązać się będzie z oczywistą utratą dochodu przez skarżącą spółkę. Utrata zaufania klientów i nie wykonanie umów z całą pewnością przełożą się na straty spółki. Jednocześnie utrata prominentnych miejsc reklamowych, które utrwaliły się już w świadomości odbiorcy, utrata obecności na rynku lokalnym i ograniczenie możliwości marketingowych spółki przełoży się na przyszłe dochody w niemierzalnym zakresie. Jest to strata, której spółka nawet w przypadku powodzenia skargi i umożliwienia rekonstrukcji reklam nie jest w stanie odzyskać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18).

Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego.

W skardze zawierającej wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie wykazano, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będących konsekwencją realizacji nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego. Wniosek skarżących, oprócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zawiera ogólną argumentację wyrządzenia znaczącej szkody w postaci kosztów rozbiórki i nakładu pracy po stronie spółki oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków w postaci usunięcia aktualnie istniejących urządzeń należących do spółki.

Szerszą argumentację żaląca prezentuje dopiero w uzasadnieniu zażalenia, jednak koncentruje się ona na przytoczeniu orzecznictwa oraz opiera się na twierdzeniu, że "poza samym kosztem rozbiórki i ewentualnego przywrócenia obiektów, sięgającym kilkunastu tysięcy złotych (...) w sprawie należy brać pod uwagę także koszty, których skarżący nigdy nie odzyska. Utrata kontraktów zawartych na wynajem tych tablic wiązać się będzie z oczywistą utratą dochodu przez skarżącą spółkę. Utrata zaufania klientów i nie wykonanie umów z całą pewnością przełożą się na straty spółki.", nie przedstawiając żadnych odpowiednich informacji obrazujących rzeczywistą i aktualną sytuację finansową skarżącej. Nadto nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącej. Poza tym Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Natomiast, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony.

Z zasady wykonanie decyzji rozbiórkowych prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, jednakże obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy.

Na marginesie warto wspomnieć, że przytoczenie dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji, oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia prawa. (zob.: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 61.; postanowienia NSA: z 12.09.2014 r., II OZ 917/14; z 23.06.2014 r., II OZ 601/14; z 29.11.2013 r., II GZ 684/13; z 10.10.2013 r., II OZ 862/13; z 8.10.2013 r., I OZ 851/13; z 21.03.2013 r., II OZ 194/13; z 10.11.2011 r., II OZ 1074/11).

Mając powyższe na względzie, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarżąca w swoim wniosku nie wykazała zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.