Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1643/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 9, art. 79a § 1, art. 8, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek – Berezowska /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr SKO.4111/430/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Organ II instancji", "Organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z 23 sierpnia 2023 r. nr SKO.4111/430/2023, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "Organ I instancji", "Burmistrz") z 25 kwietnia 2023 r. nr MGOPS.5221.613.28.2022 wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Wnioskiem z 13 września 2022 r. K. G. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się do Burmistrza o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką S. Ł., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] Burmistrz odmówił przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpoznaniu złożonego odwołania, decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji z zaleceniem, aby zweryfikować całokształt okoliczności sprawy oraz czy zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Burmistrz [...] decyzją z 25 kwietnia 2023 r. nr MGOPS.5221.613.28.2022 odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie występują trzy powody odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia wskazane w art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a oraz w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 390; dalej: "u.ś.r."), tj. brak wskazania daty powstania niepełnosprawności, pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką i brak wykazania, że opieka sprawowana nad osobą niepełnosprawną jest na tyle absorbująca, że nie pozwala na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazała, że ze względu na stan zdrowia matki nie może podjąć zatrudnienia nawet na pół etatu. Skarżąca wyjaśniła zakres sprawowanej opieki nad matką. Podała, że nie może liczyć na pomoc ojca w sprawowaniu opieki nad matką, gdyż on sam potrzebuje opieki ze względu na stan zdrowia oraz wiek. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy.

Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 23 sierpnia 2023 r. nr SKO.4111/430/2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do pierwszego powodu odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, Kolegium stwierdziło, że nie podziela stanowiska Organu I instancji w tym zakresie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrokiem z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Powyższe oznacza, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Wobec powyższego, w ocenie Organu II instancji odmowa przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie znajdowała usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się z kolei do kolejnego powodu odmowy Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia dotyczącego niewykazania, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką oraz, że sprawowana opieka jest na tyle absorbująca, że nie pozwala na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, Kolegium ponownie nie podzieliło stanowiska Organu I instancji w tym zakresie.

Zdaniem SKO, z akt administracyjnych nie wynikają okoliczności, które wykluczałyby uznanie, że Skarżąca spełniła warunek - określony w art. 17 ust. 1 u.ś.r. - rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Kolegium, Burmistrz nie udowodnił Skarżącej braku zaistnienia takiego związku. Zdaniem Organu odwoławczego nie tylko rezygnacja z zatrudnienia stanowi o spełnieniu przesłanki niezbędnej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ale spełnienie tej przesłanki następuje także wówczas, jeżeli wnioskujący nie podejmuje zatrudnienia w zawiązku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą na niepełnosprawną, przy czym przepis nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej.

Z kolei odnosząc się do twierdzenia Organu I instancji, że Skarżąca nie wykazała, że "sprawowana opieka jest na tyle absorbująca, że nie pozwala na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia", Organ odwoławczy stwierdził, że jest ono chybione i nie zasługuje na uwzględnienie. W jego ocenie, Organ I instancji w istocie zignorował wskazania zawarte w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] listopada 2019 r. nr [...], wydanym na stałe przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] i podjął samodzielną próbę ustalenia, w jakim zakresie matka Skarżącej wymaga stałej opieki, do czego nie był uprawniony. Przyjęta przez Burmistrza ocena zakresu koniecznej opieki świadczonej przez Skarżącą pozostaje w sprzeczności nie tylko z treścią ww. orzeczenia o niepełnosprawności, ale również z ustalonym w toku postępowania, na podstawie niekwestionowanych przez Organ I instancji oświadczeń wnioskodawczyni, stanem zdrowia i stopniem samodzielności osoby wymagającej opieki.

Organ II instancji uznał natomiast, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka uniemożliwiająca przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, oparta na przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że S. Ł. pozostaje w związku małżeńskim z J. Ł., urodzonym [...] czerwca 1930 r., który nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, przy czym orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca Skarżącej nie może zastąpić dołączone przez Skarżącą "Zaświadczenie lekarskie" wystawione w dniu 29 marca 2023 r. - "na prośbę rodziny" - przez A. G. lekarza [...], w którym wskazano, że J. Ł. "ze względu na wiek (93 lata) i stan ogólny pacjent nie może sprawować opieki nad żoną", które nie jest równoznaczne z wydaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., uniemożliwiająca przyznanie Skarżącej wnioskowanego przez nią świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła K. G.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca opisała zakres sprawowanej opieki nad matką, podała, że nie jest możliwe podjęcie przez nią zatrudnienia nawet na pół etatu. Skarżąca wyjaśniła, że jej ojciec nie może pomóc jej w opiece nad matką, gdyż sam takiej opieki wymaga, jest osobą "prawie leżącą".

Skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej skargi.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Przy piśmie procesowym z 7 grudnia 2023 r. Skarżąca złożyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] grudnia 2023 r., zaliczające jej ojca – J. Ł. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2024 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z ww. dokumentu na okoliczność sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] odmawiającą Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

5. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W sprawie nie ma sporu co do tego, że podopieczna jest osobą wymagającą opieki, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, opiekę nad nią sprawuje w należyty sposób Skarżąca, która z tego powodu zrezygnowała z pracy. Na obecnym etapie nie ma również wątpliwości, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia jest data powstania tej niepełnosprawności. Kwestię tą należycie uzasadniło Kolegium powołując się na wyrok TK z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/17.

Spór w sprawie sprowadzał się od ustalenia przez Organ II instancji negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tj. faktu, że żyje ojciec Skarżącej, mąż matki, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z przywołanych przepisów wynika, że małżonek należy do pierwszej grupy osób uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pozostawanie przy życiu małżonka i brak legitymowania się przez niego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, pozbawia osoby spokrewnione w dalszym stopniu, w tym przypadku Skarżącej, jako córki, prawa ubiegania się o przyznanie tego świadczenia.

Zgodzić należy się z Organem II instancji, że w dacie wydania decyzji przez ten Organ tj. w dniu 23 sierpnia 2023 r. ta negatywna przesłanka istniała.

W toku postępowania przed Sądem Administracyjnym Skarżąca przedłożyła do akt orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] grudnia 2023 r. Nr [...] zaliczające jej ojca do osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności. W orzeczeniu stwierdzono, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] października 2023 r.

Zgodnie z art. 133 p.p.s.a.:

§ 1. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

§ 2. Sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo.

§ 3. Rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.

Na podstawie z kolei art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Działając na podstawie tego przepisu Sąd dopuścił jako dowód w sprawie przedłożone przez Skarżącą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca.

Orzekanie "na podstawie akt sprawy" , o którym mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Należy jednak wskazać, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przewidział możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających. W takiej sytuacji dowody te są także brane pod uwagę przy orzekaniu ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 357/15, to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przedłożonego do akt postępowania sądowoadministracyjnego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że ojciec Skarżącej aktualnie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Potwierdziły się w związku z tym podnoszone przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego okoliczności złego stanu zdrowia ojca, który ze względu na wiek 93 lata i liczne schorzenia, [...] leży w łóżku, nie jest w stanie podjąć się opieki nad matką.

Zwrócić należy uwagę na to, że na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwanie nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek – art. 9 k.p.a. Dodatkowo na podstawie art. 79a § 1 k.p.a. ustawodawca przewidział, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

§ 2. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1. Organy nie uczyniły zadość temu obowiązkowi.

Analiza przebiegu postępowania oraz kierowanych do strony pism wskazuje na to, że Organy nie wywiązały się należycie z tych obowiązków. Skierowane przez Organ I instancji w trybie art. 79a k.p.a. zawiadomienie sprowadzało się w zasadzie do powtórzenia treści tego przepisu. Tymczasem z okoliczności sprawy wynikało w sposób bezsprzeczny, że jedyną przesłanką negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było właśnie brak legitymowania się przez ojca Skarżącej orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak się wydaje dopiero wyraźne wybrzmienie tego w decyzji Organu II instancji skłoniło Skarżącą do podjęcia działań celem usunięcia tej negatywnej przesłanki, czego dowodem jest przedłożone przed tutejszym Sądem orzeczenie o znacznym stopniu niepełnoprawności.

Prawidłową praktykę w zakresie informowania stron daje się zaobserwować w postępowaniu organów w sprawach oświadczenia pielęgnacyjne w przypadku zbiegu wnioskowanego świadczenia z innym konkurencyjnym świadczeniem. W takiej sytuacji prawidłowo organy zwracają się do wnioskodawcy o przedłożenie decyzji o zawieszeniu prawa do pobierania takiego konkurencyjnego świadczenia, czy to renty, emerytury czy np. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, i dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wydają decyzję natywną. Tego w sprawie zabrakło, pomimo zaistnienia okoliczności, które powinny były skłonić Organy do takiego działania.

Z akt sprawy wynikało, że Skarżąca sprawuje opiekę nad dwójką niepełnosprawnych rodziców, przy czym tylko w stosunku do jednego orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, podczas gdy stan drugiego także kwalifikował się do wydania takiego orzeczenia. Skarżąca nieświadoma prawdopodobnie konsekwencji tego stanu rzeczy powtarzała, że nigdy nie występowała o wydanie takiego orzeczenia względem ojca, gdyż nie było ono potrzebne. Podnoszone okoliczności w tym zły stan zdrowia ojca, jego podeszły wiek – 93 lata oraz spowodowane wiekiem niedołężności [...] stanowiły okoliczności pozwalające na powzięcie wątpliwości co do jego stanu niepełnosprawności i skierowanie Skarżącej do właściwego postępowania przed organami orzekającymi w sprawie stopnia niepełnosprawności.

W świetle powyższego w ocenie Sądu brak aktywności ze strony Organów w tym zakresie spowodował w konsekwencji wydanie niekorzystnego da niej rozstrzygnięcia. Doszło w ten sposób do naruszenia zarówno wskazanych przepisów art. 9, 79a § 1, jak też art. 8, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje figurującą w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności data stwierdzania stopnia niepełnosprawności przypadającą na datę złożenia wniosku, co odpowiada treści § 14 ust. 6 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( Dz.U. z 2021r., poz. 8574 ), zgodnie z którym: jeżeli z przedłożonej dokumentacji medycznej i przebiegu schorzenia osoby zainteresowanej nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu.

Tak, jak nie jest istotna dla oceny zasadności wniosku o świadczenie pielęgnacyjne data powstania niepełnosprawności podopiecznego, co wynika z powołanego przez Organ II instancji wyroku TK, tak też nie powinna być istotna data powstania niepełnoprawności osoby należącej do pierwszej grupy osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd zwraca również uwagę na to, że od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym ( Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), które w zasadniczy sposób zmieniły dotychczasowe warunki przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. Niemniej jednak na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Mając to wszystko na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, działając przy tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem Organu II instancji będzie wydanie decyzji z uwzględnieniem wskazanego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca Skarżącej.