Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 163/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 234 ust 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2023 r. skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 grudnia 2022 r. znak SKO.PW/4171/93/2022 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Ł. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 12 grudnia 2022 r. znak SKO.PW/4171/93/2022 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. S. z 22 września 2022 r. znak OŚ.604.2.16.2021 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W stanie faktycznym sprawy skarżący zawnioskował o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...] obr. R. S. (dalej: właściciel działki sąsiedniej) przez skierowanie rur odpływowych z budynków znajdujących się na działce do rowu przy drodze gminnej oraz wprost na sąsiednią nieruchomość, co wywołuje szkodliwy wpływ na położone niżej działki nr [...] (stanowiącej własność skarżącego) i nr [...] w postaci notorycznego ich podtapiania. Decyzją z 22 września 2022 r. organ I instancji odmówił nałożenia obowiązków na właściciela działki sąsiedniej. Organ przytoczył ustalenia opinii biegłego, z której wynika, że właściciel działki sąsiedniej zadbał o to, aby wody deszczowe i gruntowe miały możliwość spływu w kierunkach wymuszonych morfologią terenu i siłami grawitacji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 12 grudnia 2022 r. Organ powołał ustalenia wizji lokalnej i opinii biegłego. Wskazano, że skarżący nie podał żadnych dat zalania pola, nie określono strat w areale upraw, nie przedstawiono dokumentacji zdjęciowej, która potwierdziłyby proces zlewania się wód opadowych czy roztopowych z działki sąsiedniej na działkę skarżącego. Nie przedstawiono także świadków, który mogliby potwierdzić, że do takiego zalewania dochodziło w okresie od lipca 2021 r., kiedy to rozpoczęły się prace budowlane na działce sąsiedniej. W wykonanych odwiertach hydrogeologicznych nie stwierdzono zalegania wód gruntowych i sączeń. Z wykonanej mapy oraz porównania wyznaczonych współczesnych kierunków spływu wód powierzchniowych z archiwalnymi, kierunki spływu w ocenie biegłego nie uległy zmianie. W ocenie Kolegium twierdzenia biegłego są logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne. Kierunek spływu wód jest wymuszany ukształtowaniem terenu, a wody z przedmiotowych działek ciążą i od zawsze ciążyły do cieku o nazwie "Dopływ z R. S. ". Organ podkreślił także, że nie dyskwalifikuje prawidłowości rozstrzygnięcia fakt, że przed terminem pierwszych oględzin pracownik organu dokonał wstępnej oceny sytuacji na nieruchomości, bowiem istotne w sprawie jest to, że wyznaczone zostały oględziny, o których strona została prawidłowo zawiadomiona.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania dowodowego, błędne uznanie za wiarygodną opinii biegłego pomimo tego, iż opinia ta jest niespójna, nieobiektywna, niepełna oraz niejasna i nie można na jej podstawie czynić ustaleń w niniejszej sprawie, oraz nieuzasadnione nieuwzględnienie dowodów m.in. w postaci zdjęć i nagrań wideo przedłożonych przez skarżącego, pomimo tego, iż dowody te miały kluczowe znaczenia dla niniejszego postępowania, błędne przyjęcie, że właściciel działki sąsiedniej nie spowodował szkodliwej zmiany stanu wody na działce stanowiącej własność skarżącego, pomimo tego, iż istotnie doszło do naruszenia stosunków wodnych przez właścicielka działki sąsiedniej,

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich elementów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności nieuzewnętrznienia przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zdjęciom przedłożonym przez skarżącego, a nadto niewystarczające wskazanie przyczyn, dla których organ uznał opinię biegłego za wiarygodną oraz powielenie argumentacji organu I instancji i nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania,

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,

- art. 234 ust. 3 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji o odmowie nałożenia na właściciela działki sąsiedniej obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w przypadku, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie uzasadnia konieczność zastosowania wymienionego przepisu w niniejszym stanie faktycznym,

- § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie w przypadku gdy właściciel działki sąsiedniej swoim działaniem polegającym na skierowaniu rur odpływowych na działkę skarżącego dopuścił się naruszenia stosunków wodnych,

– błędne ustalenie stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji, tj. przez przyjęcie, że właściciel działki sąsiedniej nie wykonywał żadnych działań skutkujących zmianą stanu wody na gruncie, jak również, że stan ten nie zmienił się na przestrzeni ostatnich kilku lat.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi, w tym z dokumentacji fotograficznej (6 kart) celem wykazania faktu rzeczywistej ilości oraz nadmiaru spływającej wody z działki sąsiedniej na położone niżej działki oraz występowania szkód na tych działkach, wynikających z naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki sąsiedniej.

Zdaniem skarżącego Kolegium uchyliło się od krytycznej analizy opinii biegłego. W szczególności organ nie odniósł się do zastrzeżeń skarżącego co do zainstalowania rur odpływowych podłączonych do orynnowania dachów na działce sąsiedniej. Zarzut dotyczył w szczególności braku profesjonalnego sprzętu, który w ogóle pozwoliłby biegłemu na ich wykrycie. Ponadto Kolegium nie odniosło się do korekt i wyjaśnień jakie biegły sformułował w piśmie z 23 sierpnia 2022 r. W ocenie skarżącego, biegły uzewnętrznił stosunek nieprzychylny wobec skarżącego. W opinii oraz dalszych pismach biegłego zawarte są określenia kolokwialne, które dyskwalifikują je jako pochodzące od niezależnego biegłego. Ponadto materiał fotograficzny zawarty w opinii jest bardzo ubogi, zaprezentowano zdjęcia nieistotne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. Jak zaznaczył skarżący, oględziny działek zostały dokonane kiedy było sucho, w czasie, w którym woda nie spływała, natomiast skarżący wielokrotnie zwracał się do organu I instancji o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości w czasie deszczu, celem wykazania faktu zalewania działek skarżącego. Skarżący zaakcentował, że deszczówki nie wolno odprowadzać w kierunku sąsiedniej nieruchomości. Powinnością właściciela jest zagospodarowanie wody opadowej na terenie własnej posesji. Końcowo skarżący zwrócił uwagę na fotografie i filmy, na których widoczne jest skąd woda w rzeczywistości wypływa, jej rzeczywista ilość w czasie deszczu oraz szkoda wyrządzona na skutek nadmiaru wody spływającej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało wyrażoną dotąd argumentację i wniosło o oddalenie skargi. W szczególności wskazało, że opinia biegłego może stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury organ podkreślił, że wiążąco może wypowiedzieć się jedynie inspektor nadzoru budowlanego. Załączone przez skarżącego zdjęcia przedstawiają wodę opadową zalegającą w zagłębieniach terenu i nie zmieniają konstatacji organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.

Rozpocząć należy od przytoczenia treści art. 234 p.w., który brzmi następująco:

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Jak chodzi o wykładnię tego przepisu, a w szczególności jego ust. 3-ciego, który jest materialnoprawną podstawą dla orzekania w kontrolowanym postępowaniu, , to wskazać trzeba, że postępowanie administracyjne może być prowadzone na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki z tego przepisu, tj. doszło do zmiany stanu wód i zmiana ta spowodowała szkody na gruntach sąsiednich. Brak którejkolwiek z tych przesłanek czyni zbędnym dokonywanie wyboru możliwych kierunków rozstrzygania o nałożeniu na właściciela obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wydania mu nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Ewentualne wydanie przez właściwy organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom bezwzględnie wymaga zatem uprzedniego wykazania, iż właściciel gruntu istotnie zmienił stan wód na gruncie a nadto, że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Brak zatem twierdzeń wnioskodawcy o wystąpieniu przesłanek wymienionych w art. 234 ust. 3 p.w. albo niepotwierdzenie jego twierdzeń o wystąpieniu tych przesłanek w toku postępowania dowodowego powoduje, że w sprawie wszczętej na wniosek podmiotu mającego interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 234 ust. 3 p.w. odmawia się nałożenia obowiązków na właściciela określonej nieruchomości.

Ponadto, jak to wskazał przykładowo NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r. III OSK 4782/21 (publ. CBOSA), zastosowanie art. 234 ust. 3 p.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie tego związku wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. W postępowaniu takim koniecznym jest zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

W niniejszym postępowaniu został przeprowadzony dowód z opinii biegłego, uprawnionego hydrogeologa /k.192 akt adm./. Trzeba w tym miejscu wskazać, że wniosek inicjujący postępowanie dotyczył działki nr [...] własności M. K., która miała szkodliwie oddziaływać na działki nr [...] i [...]. Działka nr [...] przedziela działki nr [...], lecz jej właściciel nie zgłaszał żadnych szkód oraz nie brał czynnie udziału w postępowaniu.

Co się tyczy działki nr [...], wnioski biegłego były następujące:

1/ naturalny kierunek spływu wód opadowych pokazuje mapa /k.211/ i wynika z niej, że wody opadowe z działki nr [...] płyną w kierunku działki nr [...] /k.224/. Biegły wskazał ponadto, że wody ciążą w kierunku cieku wodnego, czynnego okresowo na skutek pojawienia się wód opadowych, uwidocznionego na mapie uzyskanej z Hydroportalu ISOK /k.213/, którego początek na mapie zaznaczono w zagłębieniu terenu przy granicy z działką nr [...].

Zaznaczyć w tym miejscu należy, w związku z zarzutami skarżącego, że Wody Polskie wskazały /k.355/, że zgodnie z posiadanymi mapami na przedmiotowych działkach nr ewid.[...], [...] nie występują cieki naturalne ani rowy melioracyjne. Jednak zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego /k.345/, na mapie zasadniczej wykazano rów melioracyjny na działce nr [...] ( w przeciwieństwie do stanowiska Wód Polskich). Dlatego też należy oprzeć się na wyrażonym w tym piśmie poglądzie, że nie wykazanie obiektu topograficznego na mapie zasadniczej nie jest tożsame z brakiem takiego obiektu w terenie. Mapa zasadnicza bowiem jest aktualna w stosunku do materiałów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjno – kartograficznego, natomiast nie odzwierciedla rzeczywistego stanu w terenie. Podobnie wypowiedział się biegły w odpowiedzi na zarzuty /k.358/. Co więcej, w innym piśmie Wody Polskie wskazały, że na działkach nr [...] i [...] znajdują się urządzenia melioracji wodnych /k.315/.

2/ Na terenie objętym sprawą najczęściej występują opady nawalne, pomiędzy którymi występują dłuższe okresy suche /k.214/. W tym stanie rzeczy nadmiar wody gromadzi się w lokalnych zagłębieniach terenu, po czym odpływa grawitacyjnie zgodnie ze spadkiem terenu. Na badanym obszarze, który cechuje się znacznymi opadami i dużym spływem po mało przepuszczalnych utworach fliszowych, wody ciążą do wskazanego Dopływu z R. S. , odprowadzającego wody opadowo – śnieżne /k.221,266 i 267, 269/.

3/ wzdłuż drogi gminnej i działki nr [...] znajduje się rów przydrożny, do którego spływa woda z korony drogi, a który leży na terenie działki nr [...] i którego właścicielem jest M. K.. Otwory w ogrodzeniu ( tak przed, jak i po jego remoncie k.258,) były zawsze /k.221/; potwierdza to fragment starego ogrodzenia ( nie przebudowanego) /k.254, 255/. Przebudowany został północno – zachodni narożnik ogrodzenia działki nr [...]. Otwory te pełniły rolę "śluzy" dla przepływu wód opadowych, zgodnie z kierunkiem spływu. Przy przebudowie ogrodzenia właściciel zadbał o to, aby wody deszczowe i gruntowe nie niszczyły ogrodzenia, ale miały możliwość spływu zgodnie z grawitacją. Otwory zapewniają stabilność ogrodzenia posadowionego na kierunku spływu wód powierzchniowych /k.228/. Ponadto wskazywane przez skarżącego na zdjęciach kółeczka obrazują miejsca w ogrodzeniu, gdzie zastosowano wyloty rurek drenarskich do ewentualnego odprowadzenia nadmiaru wody opadowej, co ma przeciwdziałać rozmywaniu skarpy np. w czasie deszczu nawalnego /k.228/.

4/ Wspomniana przebudowa północno – zachodniego narożnika działki nr [...] nie spowodowała zwiększenia spływu wód opadowych ze względu na:

a/ posadowienie ogrodzenia na cokole betonowym /k.258/

b/ porastanie narożnika dorosłymi drzewami iglastymi i tym samym występowanie bioretencji

c/ zastosowanie kory jako podłoża chłonnego i spowalniającego ewentualny spływ wód /k.256,257/.

Gdyby spływ wód nastąpił, to kierunek spływu odpowiadać będzie temu sprzed przebudowy ogrodzenia /k.228/. Aktualnie ogrodzenie przesunięto o ok. 1,5 m w głąb posesji /k.258/.

5/ Na działce nr [...] nie zmieniono zagospodarowania tj. liczby budynków oraz areału biologicznie czynnego /k.22/. Na posesji wykonany jest drenaż oraz drenaż opaskowy wokół budynku. Wody z połaci dachowych odprowadzane są na teren własny, zarówno z budynku mieszkalnego /k.222, 250 i 251/, jak i gospodarczego /k.222, 253 i 254/, co potwierdziły eksperymenty wlewania wody do rynien.

6/ W ocenie biegłego brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o wystąpieniu szkód na działce nr [...]; nie podano żadnych dat zalania pola, nie przedstawiono dokumentacji zdjęciowej strat w uprawach oraz dokumentacji zdjęciowej dotyczącej zalewania działki wodami z działki nr [...], zwłaszcza po lipcu 2001, kiedy to rozpoczęto prace budowlane co do ogrodzenia.

W efekcie powyższego biegły stwierdził, że właściciel działki nr [...] nie zmienił kierunku i natężenia odpływu wody opadowej i roztopowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności dla działki nr [...].

W oparciu o tę opinię organy odmówiły nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W ocenie Sądu opinia jest wyczerpująca, szczegółowa, odpowiada na wszelkie wątpliwości. W skardze zarzuca się, że biegły nie przeprowadził badań co do zainstalowania rur odpływowych podłączonych do orynnowania dachów na działce nr [...]. Nie bardzo wiadomo, jakie konkretnie badania i z użyciem jakiego sprzętu zdaniem skarżącego miałby przeprowadzić biegły, ale wymaga zaznaczenia, że biegły przeprowadzał eksperymenty wlewania wody do rynien celem ustalenia, gdzie pokaże się woda i dotyczy to zarówno budynku mieszkalnego jak i gospodarczego. Eksperymenty te jednoznacznie zaprzeczyły tezie skarżącego, że woda z rynien odprowadzana jest na teren inny niż własny. Należy też zaznaczyć, co wyjaśnił biegły /k.313 verte/, że eksperyment był przeprowadzany w obecności przedstawicieli Urzędu Gminy, a przedstawiciel skarżącego odmówił wejścia na posesję.

Co się natomiast tyczy rurek drenarskich w północnym ogrodzeniu /k.6,7,243/ to służą one odprowadzaniu nadmiaru wody z terenu ogrodzenia a nie z połaci dachowych. W protokole oględzin z udziałem biegłego zaznaczone jest stanowisko przedstawiciela skarżącego /k.185/ o odsłonięcie rur skierowanych w stronę rowu przydrożnego; nie żądano wówczas projektów technicznych co do drenażu. Natomiast biegły poczynił ustalenia na podstawie swego doświadczenia i obserwacji w terenie /k.313 verte/, ponadto istotniejszy od projektów technicznych jest przebieg odwodnienia w terenie. Odnośnie zaś prawidłowości wykonanego odwodnienia czy zgodności ze sztuką budowlaną, to właściwy do oceny tych kwestii jest organ nadzoru budowlanego.

Co się tyczy szkody, wymaga podkreślenia, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 p.w. Konieczne jest ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem a skutkiem ( por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2022 r. III OSK 5094/21, LEX nr 3363288). Dyspozycją przepisu art. 234 ust. 3 p.w. objęta jest sytuacja, w której doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Zwrot normatywny: "zmiana ta wpływa" wskazuje, że zarówno zmiana jak i jej szkodliwy wpływ powinny realnie wystąpić (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2021 r. III OSK 530/21, LEX nr 3332169).

Zauważyć należy, że materiał zgromadzony w sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wskazuje na występowanie szkodliwych oddziaływań związanych z przebudową ogrodzenia. W trakcie postępowania skarżący nie przedłożył materiału, z którego wynikałoby, że doznał szkody. Tuż przed wydaniem decyzji przez organ I instancji pojawiły się zdjęcia pokazujące mokrą glebę ( ewidentnie po opadzie). Jednak część zdjęć zorientowana przestrzennie wskazuje działkę nr [...] ( sąsiednia do działki nr [...]) – k.369-370, której właściciel, J. K., nie zgłaszał szkody (a więc nie działkę przedmiotową). Można jedynie domyślać się, że zdjęcia na k. [...] obrazują działkę nr [...]. Jednakże zgodnie z opinią biegłego, po deszczach nawalnych może pojawić się zjawisko zastoin wody na słabo przepuszczalnym podłożu, która grawitacyjnie odpłynie. Zaś, jak wiadomo z mapy przedstawiającej kierunek spływu wód, odpływ był i jest od działki nr [...] w kierunku działki nr [...]. Tak więc czasowe zaleganie wody na działce nr [...] po większym opadzie jest zjawiskiem naturalnym. Woda opadowa zawsze będzie na ten teren opadać, zawsze będzie spływała zadbanym rowem na działce nr [...] i będzie się starała przepływać zaniedbanymi rowami na działkach nr [...] /biegły k. 314 verte, k. 262-264/. Fakt, że działka nr [...] położona jest najniżej, przyznaje także sam skarżący /k.46/.

Co się tyczy narzutów skargi, że nie chodzi o wodę opadową spływającą w sposób naturalny, ale o tę "nadmiarową", wyjaśnić należy, że biegły wykluczył istnienie wody "nadmiarowej" czyli tej mającej być zdaniem skarżącego przekierowaną przez właściciela działki nr [...]. Woda naturalnie spływa wzdłuż ogrodzenia, z samego północno – zachodniego ogrodzenia w zasadzie może spłynąć tylko wyjątkowo, wobec posadzenia drzew i rozsypania na podłożu kory. Brak podstaw, aby twierdzić, że woda z dachów jest odprowadzana poza ogrodzenie, z uwagi choćby na rozległy teren, na który spływa /k.261, 253, 251,247/. Słowem, brak podstaw by twierdzić, że nastąpiła ingerencja w naturalny spływ wód powodująca szkody na działce nr [...].

Należy zauważyć, że w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk co do zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego winna być dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym - w razie przesądzenia tego związku - rodzaj koniecznych do wykonania czynności zapobiegających szkodom ( por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2019 r. II SA/Rz 1295/18, LEX nr 2639605). W wypadku niniejszej sprawy opinia biegłego takiego związku nie wykazała. Trzeba też wskazać, że nałożenie zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. IV SA/Wa 2066/17, LEX nr 2434246). Nie można przy tym domagać się przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego tylko dlatego, że w subiektywnym przekonaniu strony biegły jest jej nieprzychylny. Biegły oświadczył że w miejscowości R. S. był pierwszy raz w życiu, nie zna nikogo zamieszkującego tę miejscowość i brak podstaw do zarzucania mu nieobiektywizmu /k.314/. Zaznaczyć należy, że w trakcie postępowania skarżący składał zarzuty do opinii i biegły dwukrotnie odniósł się do nich /k.313 i 358/. Organy miały wobec tego możliwość prawidłowej oceny opinii.

Końcowo zauważyć należy, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym art. 29 p.w. był odpowiednikiem aktualnego art. 234 p.w., co powoduje, że zasadniczo uprzednie orzecznictwo na jego temat jest aktualne i obecnie. W związku z tym należy przytoczyć wyrok NSA z dnia 6 lipca 2017 r. II OSK 2795/15, LEX nr 2342647: " 1. Nie jest tak, że w sprawach prowadzonych na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 p.w. organy administracji winny oczekiwać na wystąpienie szkód albo prowadzić postępowanie dowodowe tylko na okoliczność prawdopodobieństwa ich wystąpienia. 2. Organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego w ocenie danej osoby oddziaływania na jej nieruchomości zmian stanu wody na działkach sąsiednich, ani też badania czy i na ile prawdopodobne jest wystąpienie w przyszłości na działkach wnioskodawcy szkód oraz jakiego rodzaju będą to szkody. 3. Organy powinny zatem zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości, a szkodą na innych gruntach istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Jeżeli taki związek przyczynowo-skutkowy wystąpi, to należy wydać określone nakazy".

W omawianej sprawie przebudowa ogrodzenia nie wpłynęła na zmianę kierunku ani natężenia wód opadowych, w związku z tym brak podstaw do wydania stosownych nakazów z art. 234 p.w.

Z wymienionych przyczyn na zas,. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.