Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 60/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 48 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.162
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, , Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant Sędzia WSA Wojciech Gapiński, starszy-referent Weronika Siedlaczek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 października 2023 r. nr WINB-WOA.7721.373.2023.JB w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji utrzymującej w mocy decyzję w sprawie rozbiórki obiektu budowalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 9 grudnia 2015 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C. wpłynęło pismo L.J. o zareagowanie w sprawie postawienia bez zezwolenia garażu na posesji nr [...] w U. przy ul. [...].

Dnia 13 stycznia 2016 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. przeprowadził czynności kontrolne na przywołanej działce, na której w północno-wschodniej części znajduje się wyposażony w instalację elektryczną garaż murowany z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej z przykryciem z blachodachówki o długości 6,50 m i szerokości 4,00 m oraz wysokości 3,50 m, mierzonej od poziomu terenu do kalenicy przy bramie wjazdowej, w odległości ok. 1,90 m od wschodniej granicy działki (ogrodzenia) oraz ok. 1,15 m od północnej granicy działki (ogrodzenia) o ścianach bez otworów w kierunku działek sąsiednich (okna i drzwi), jedynie od strony zachodniej znajduje się brama garażowa, którego inwestorami i właścicielami byli G.K. i T.K. G.K. wniosła do protokołu, że T.K. zmarł i jest jedynym spadkobiercom, co potwierdziła przedkładając akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w dniu [...]r., jak też podała, że garaż został wybudowany w latach 2007-2008 na istniejącej płycie betonowej, ale nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego legalność jego budowy.

Decyzją z dnia 26 września 2016 r., nr [...] (dalej w skrócie: "decyzja z 2016 r.") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: "PINB w C."), działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm., w skrócie: "pr.b.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), nakazał inwestorowi - G.K. rozbiórkę garażu na działce o nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w U., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, bowiem ten obiekt został usytuowany w odległości 1,15 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...], położoną przy ulicy [...] nr [...] oraz na istniejącym gazociągu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczył, że budowa garażu została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, to jest z naruszeniem art. 28 ust. 1 pr.b., który stanowi, że "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art: 29-31". Art. 29-31 nie wyłączają realizacji tego typu inwestycji z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 52 pr.b., stroną zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest inwestor - G.K. Stan ten wynika z braku zajęcia stanowiska (tzw. milcząca zgoda) przez współwłaścicielkę nieruchomości L.J., w przedmiocie zgody na rozbiórkę obiektu przez sprawcę samowoli budowlanej. W tym przypadku ma zastosowanie art, 48 ust. 1, 2 i 3 pr.b. Działka nr [...] położona w U. przy ul. [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr [...] Rady Miasta U. z dnia [...] r.), znajduje się w jednostce planu 10MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ustalenia planu dopuszczają "na jednej działce budowlanej możliwość realizacji jednego budynku mieszkalnego lub jednego segmentu budynku w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku garażowego maksymalnie na 2 samochody i jednego budynku gospodarczego". Uchwała nie przewiduje jednak możliwości sytuowania budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. W związku z powyższym budynki na przedmiotowej działce należy sytuować zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki lich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki"). W rozważanym przypadku nie znajduje również zastosowania § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, ponieważ szerokość działki na której zlokalizowano budynek wynosi ok. 20 m. Nie zachodzą również okoliczności opisane w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Natomiast przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki dopuszcza sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Długość (6,50 m) oraz wysokość (3,50 m) garażu będącego przedmiotem postępowania przewyższa wymiary określone w tym przepisie. Ponadto, budynek został zlokalizowany na przyłączu gazowym w związku z czym naruszone zostały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 r. poz. 640) w zakresie zachowania stref kontrolnych. W przypadku budynku wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę brak jest możliwości uzyskania odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych. W wyniku złożenia odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "Śląski WINB") decyzją z dnia 21 listopada 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z 2016 r. PINB w C.

Organ egzekucyjny - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wobec nie wykonania obowiązku z decyzji z 2016 r., w dniu 23 kwietnia 2018 r. przesłał zobowiązanej G.K. upomnienie nr [...] z pouczeniem o skutkach nie wykonania obowiązku. Upomnienie doręczono zobowiązanej w dniu 4 maja 2018 r. (co potwierdza dokument potwierdzenia odbioru przesyłki znajdujący się w aktach sprawy). Wyznaczony w upomnieniu, 14 dniowy termin wykonania rozbiórki upłynął 18 maja 2018 r. Ponownie przeprowadzone czynności sprawdzające, przeprowadzone w dniu 30 maja 2023 r. nie potwierdziły wykonania nakazowego obowiązku rozbiórki garażu.

Wszczęte na wniosek G.K., postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z 2016 r. zostało zakończone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "GINB") z dnia 20 sierpnia 2018 r., nr [...], który odmówił stwierdzenia jej nieważności. W wyniku złożenia przez G.K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GINB decyzją z dnia 16 października 2018 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję GINB z dnia 20 sierpnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2953/18 oddalił skargę G.K. na przywołaną decyzję.

GINB postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. odmówił wnioskodawcy wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.

Podaniem z dnia 15 lipca 2019 r., G.K. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Śląskiego WINB z dnia 21 listopada 2016 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz załączyła mapę wskazującą "odległość ściany garażu od granicy wg. mapy ewidencyjnej", na działce o nr [...], w U. oraz geodezyjną inwentaryzację powykonawczą budynku garażu, z której jej zdaniem wynika, że "gazociąg, którego przebieg kolidował z obiektem garażu w trakcie postępowania w 2016 r. został namierzony poza obrysem budynku", ponadto została zachowana minimalna odległość ściany bez otworów okiennych i drzwiowych (większa niż 1,5 m) od granicy.

Śląski WINB postanowieniem z dnia 20 listopada 2019 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i na podstawie art. 151 § pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 2 grudnia 2019 r., znak: [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 21 listopada 2016 r., nr [...].

W rezultacie rozpatrzenia odwołania G.K., GINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 28 września 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Śląski WINB z dnia 2 grudnia 2019 r., znak: [...].

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2275/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.K. na decyzję GINB z dnia 28 września 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2017/21 oddalił złożoną przez G.K. skargę kasacyjną. W uzasadnieniu tego wyroku zaznaczył, że geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza nie wskazuje wprost, że chodzi o stan faktyczny z daty wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie, tj. decyzji z 2016 r. NSA dostrzegł przy tym rozpoczęcie starań o zmianę przebiegu gazociągu oraz treść dokumentacji [...], określającej przebieg sieci gazowej na działce nr [...], który to przebieg jest inny, niż na dokumencie przedłożonym wraz z wnioskiem. Nie jest wykluczone, że to geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza wskazuje prawidłowo przebieg sieci gazowej na działce nr [...] w 2016 r. Biorąc jednak pod uwagę brzmienie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., według którego, wznawia się postępowanie jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, to przede wszystkim obowiązkiem wnioskodawcy jest co najmniej uprawdopodobnienie, że takie okoliczności wyszły na jaw. Przedkładając dokument nieokreślający okresu, do którego stan faktyczny się odnosi, skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanki wznowienia. Wobec treści posiadanej dokumentacji, w tym zakresie, oraz biorąc pod uwagę treść przedłożonego dokumentu, organ nie miał obowiązku przeprowadzać w tej mierze postępowania wyjaśniającego w stopniu wymaganym dla postępowania zwykłego. Sama już sprzeczność usytuowania garażu z przepisami § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uniemożliwiała legalizację obiektu garażu. Z geodezyjnej inwentaryzacji budynku opracowanej na potrzeby przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w U., przez uprawnionego geodetę w dniu 07.10.2013 r., znajdującej się w zasobach archiwalnych PINB w C. wynika, że w odległości ok. 1,00 do 4,00 m od północnej granicy działki przebiega przyłącze gazu w kierunku działki nr [...]. Sama już analiza mapy wskazuje, że przedmiotowy garaż koliduje z przebiegiem przyłącza gazowego. Nie jest zatem zasadny zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa, tj. niezastosowania art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 i ewentualnie pkt 1 k.p.a. oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 5 ust. 1 pkt 14 i § 11 ust. 1 pkt 5 uchwały nr [...] Rady Miasta U. z dnia [...] r. w sprawie zmiany fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta U. w rejonie ulic [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz projektowanego odcinka ulicy zbiorczej łączącej ul. [...] z ul. [...] (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z [...] r. nr [...], poz. [...]). Jak stanowił w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis art. 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawiera alternatywę rozłączną, a zaakcentowanie przez prawodawcę bezpośredniości lokalizowania ściany budynku bez otworów przy granicy, bądź też w odległości 1,5 m od granicy, wyklucza takie rozumienie normy zawartej w § 12 ust. 2, które dopuszcza usytuowanie budynku w odległości większej od granicy z sąsiednią działką budowlaną, niż 1,5 m. Dopuszcza się jedynie usytuowanie bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości 1,5 m. O ile podana w przepisach § 12 odległość ma stanowić odległość minimalną od granicy, z tego przepisu tak możliwość wprost wynika. W § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 jest mowa o odległościach "nie mniejszych, niż", czyli dopuszcza odległość 1,5 m, która w orzecznictwie odczytano jako sytuację, w której chodziło o odległości mniejsze, niż 1,5 m od granicy działki (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1823/16; wyrok NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2920/12). W rezultacie trafne jest stanowisko, że wskazana na mapie przedłożonej wraz z wnioskiem odległość budynku garażu od granicy działki, niezależnie od tego, że opracowanie to nie zostało przyjęte do zasobu geodezyjnego, nie wskazuje okoliczności istotnej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Odległości wskazane przez geodetę uprawnionego M.L., na dokumencie zatytułowanym "Odległości ściany garażu od granicy wg mapy ewidencyjnej, to: 2,10 m i 1,85 m (jedna ściana) oraz 1,89 m i 1,78 m (druga ściana), w sposób oczywisty nie odpowiadają wymogowi z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W tej sytuacji, nie ma znaczenia dodatkowy warunek dopuszczenia określony w § 12 ust. 2, czyli przewidywanie tej możliwości przez plan miejscowy (gdyż w tym wypadku nie wchodzi w grę decyzja o warunkach zabudowy).

G.K. pismem z dnia 14 lutego 2023 r. (data wpływu do PINB w C. 1 marca 2023 r.) wniosła o wygaszenie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego garażu, bowiem obecnie obiekt stanowi wiatę gospodarczą i zlikwidowana została jedna przegroda zewnętrzna, oraz jak się okazało nie jest posadowiony na sieci gazowej.

PINB w C. decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r., nr [...], odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Śląskiego WINB z dnia 21 listopada 2016 r. znak; [...], utrzymującej w mocy w całości decyzję z 2016 r. W uzasadnieniu podał, że fakt rozbiórki bramy wjazdowej nie stanowi podstawy do legalizacji obiektu. Wykazały to postępowania w sprawie nieważności decyzji oraz w sprawie wznowienia postępowania zakończone odpowiednio ostatecznymi decyzjami odmownymi. Poza faktem, że obiekt nie jest zlokalizowany na sieci gazowej, nie wystąpiły okoliczności pozwalające na wzruszenie decyzji z 2016 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji G.K. podniosła, że wobec braku wewnętrznej jej spójności i nie uwzględnieniu zmiany faktycznej polegającej na nie naruszeniu strefy kontrolowanej gazociągu, w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640), czyli § 10 ust. 1, doszło do wygaszenia decyzji z 2016 r. Z pisma [...] sp. z o.o. z dnia 20 kwietnia 2023 r. wynika, że gazociąg to sieć średniego ciśnienia, zatem strefa kontrolowana ma 1,0 m i jest po obu jego stronach, a to stanowi odległość 50 cm. Wobec, tak przyjętej strefy kontrolowanej, nie jest w niej położony obiekt wiaty gospodarczej (§ 10 ust. 6 w związku z § 2 pkt 30). Myli się więc organ podając, że ta odległość wynosi 60 cm.

Śląski WINB decyzją z dnia 25 października 2023 r., utrzymał w mocy decyzję PINB w C. z dnia 25 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazał, że organ administracji publicznej, rozpatrujący sprawę nie jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym w środku odwoławczym i wnioskami zawartymi w takim środku. Zdaniem Śląskiego WINB wygaszenie decyzji z 2016 r. może nastąpić wyłącznie w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, przesłanki bezprzedmiotowości decyzji, - po drugie, stwierdzenia, że wygaszenie mocy decyzji leży w interesie społecznym lub interesie strony. Bezprzedmiotowość, w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub utracił kwalifikację). Przesłanką uzasadniającą zaistnienie bezprzedmiotowości decyzji nie są natomiast zmiany przepisów stanowiących jej podstawę prawną. Decyzję administracyjną wiąże rebus sic stantibus, co powoduje, że kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią poprzednią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa wraz ze zmianą tych okoliczności, na których uregulowanie była skierowana. Zdaniem Śląskiego WINB w niniejszej sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość, w rozumieniu poglądów orzecznictwa sądów oraz literatury przedmiotu, skoro w dalszym ciągu istnieje norma prawna uzasadniająca nałożenie obowiązku, który jest w dalszym ciągu aktualny oraz istnieje w dalszym ciągu jego adresat, zatem brak jest uzasadnienia dla stwierdzenia zaistnienia bezprzedmiotowości decyzji z 2016 r. Jednocześnie jej wygaśnięcia nie można stwierdzić w oparciu o interes społeczny oraz interes strony postępowania. W interesie społecznym jest by obiekt nie stwarzał zagrożenia dla życia i zdrowia okolicznych mieszkańców. Nadto, kiedy w postępowaniu bierze udział więcej niż jedna strona, interesu strony, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., nie można odnosić do jednej z nich, zwłaszcza kiedy druga strona ma interes przeciwny. Zdaniem Śląskiego WINB w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, w konsekwencji interes tylko jednej z nich nie może być przedkładany nad interes pozostałych stron postępowania. W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji z 2016 r., wydanej w trybie art. 48 ust. 1 pr.b., a obowiązek nałożony tą decyzją należy uznać w dalszym ciągu za aktualny. Potwierdza to aktualna mapa zasadnicza, którą organ PINB w C. pozyskał w dniu 19 maja 2023 r., która wykazuje ewidentne naruszenie warunków lokalizacyjnych sieci gazowej i budynku. Przeprowadzone czynności kontrolne w dniu 31.05.2023 r. wykazały, że obiekt garażowy zlokalizowany na działce nr [...] nie został rozebrany, a oprócz tego, że z obiektu zdemontowana została brama garażowa jego stan, jeżeli chodzi o podstawowe parametry, nie uległ zmianie. Natomiast jeżeli chodzi o użytkowanie obiektu, to zgodnie ze stanowiskiem G.K. obecnie pełni on funkcję gospodarczą, ale w dniu kontroli stwierdzono, że w garażu zaparkowany był samochód. Sam fakt demontażu drzwi garażowych nie może w żadnym razie przesądzić o zmianie kategorii obiektu z garażu na wiatę gospodarczą, tym bardziej, że przedmiotem postępowania od początku był obiekt garażu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 pr.b. "Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.". Z kolei, w obowiązujących przepisach brak jest definicji wiaty, w związku z czym w tej kwestii należy się donieść do definicji zawartej w słowniku języka polskiego, zgodnie z którą "wiata - to lekka konstrukcja wsparta na słupach.". Obiekt zlokalizowany w północno - wschodnim narożniku działki nr [...] w U. to obiekt murowany z dwuspadowym dachem pokrytym dachówką. Posiada on trzy pełne ściany, natomiast w czwartej - frontowej występuje otwór powstały w wyniku demontażu bramy wjazdowej. W takim przypadku zastosowanie znajdą również przepisy zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym minimalna odległość budynku od granic dziatki wynosi 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą posiadającą otwory okienne i drzwiowe oraz 1,5 m w przypadku budynku zwróconego do granicy działki ścianą bez otworów. W rozpatrywanym przypadku powyższe warunki odległościowe nie są zachowane. Natomiast sieć gazowa średniego ciśnienia Dn 25, przebiegająca wzdłuż granicy działki nr [...] znajduje się w odległości maksymalnie ok. 60 cm od ściany budynku na działce nr [...]. Oznacza to, że zmieniły się okoliczności lokalizacji sieci gazowej w odniesieniu do garażu. Wg pierwotnych ustaleń dowodowych wynikających z mapy geodezyjnej, sieć gazowa była usytuowana w części pod budynkiem garażu. Jednakże w rozpatrywanym przypadku szerokość strefy kontrolowanej dla sieci gazowej średniego ciśnienia, przebiegającej przez teren działki nr [...] w U.powinna wynosić minimum 3,0 m. Zatem minimalna odległość obiektu budowlanego od tej sieci gazowej powinna wynosić przynajmniej 1,5 m. Dla gazociągów wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Naruszenie strefy kontrolowanej, potwierdza także pismo [...] sp. z o.o. z dnia 13.03.2023 r. znak [...]. W przypadku budynku garażu zlokalizowanego przy działce nr [...], powyższy warunek nie jest spełniony, ponieważ odległość ściany od sieci gazowej wynosi ok, 0,6 m. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należało stwierdzić, że lokalizacja obiektu względem sieci gazowej jest niezgodna z przepisami, co powoduje brak możliwości jego legalizacji. Obecny stan przedmiotowego obiektu, biorąc pod uwagę jego funkcję parametry, oraz lokalizację nie pozwala w żadnym razie na jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i legalizację. Fakt nie posadowienia budynku garażu nad gazociągiem nie przesądza, że obiekt spełnia wymogi legalizacyjne. Zmieniają się tylko okoliczności zagrożenia. W obecnym stanie, wybudowany obiekt narusza prawne warunki lokalizacyjne w sąsiedztwie sieci gazowych. Odstępstwo od warunków technicznych dla robót rozpoczętych i prowadzonych z naruszeniem ustawy Prawo budowlane, jest niedopuszczalne, o czym stanowi art. 9 ust. 5 pr.b. Stąd wszelkie korekty związane z przebudową nie znajdują prawnego umocowania. Nie bez znaczenia jest również fakt, że obiekt według aktualnej mapy zasadniczej posadowiony jest bezpośrednio na podziemnym kablowym przyłączu elektrycznym, zasilającym budynek mieszkalny, który należy uznać za część sieci energetycznej. W sprawie nie zaszły zatem nowe okoliczności, pozwalające organowi PINB w C. uznać za wadliwą decyzję Śląskiego WINB z dnia 21 listopada 2016 r., utrzymującą w mocy w całości decyzję z 2016 r. Wobec braku wypełnienia dyspozycji z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., zdaniem Śląskiego WINB, w pełni zasadna jest odmowa stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę garażu.

W osobistej skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonalności decyzji oraz wywiodła, że kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią poprzednią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, to przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa. Stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest błędne, bowiem przebieg gazociągu nie został zmieniony, a jedynie zmieniła się tzw. strefa kontrolowana (ograniczonej zabudowy). Organ II instancji powołuje się na brzmienie przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robot budowlanych. Jak wydaje się z tego wynikać, organ II instancji upatruje wadliwość obiektu (kwestię wzniesienia z naruszeniem przepisów prawa) jedynie w jego usytuowaniu, a nie w związku ze wzmiankowanym wcześniej przebiegiem strefy kontrolnej gazociągu. Za kluczowe w sprawie należy jednak uznać, że jak jednakowo błędnie stwierdzają organy obu instancji, naruszona rzekomo została odległość obiektu od granicy działki. Organy posługują się przy tym absurdalnymi, nieprawidłowymi danymi, których prawdziwość została zweryfikowana negatywnie, w szczególności geodezyjną inwentaryzacją powykonawczą z dnia 10 maja 2019 r. Wedle wiedzy przyjętej do zasobu geodezyjnego, a więc z urzędu znanej organom w dniu wydania decyzji wynika, że nieprawdą jest, iż: "garaż zlokalizowany jest w odległości 1,9 m od wschodniej granicy działki oraz 1,15 m od północnej" (uzasadnienie, str. 3-4). Wartości te wynoszą odpowiednio: od 1,85 m do 2,10 m i od 1,78 m do 1,89 m (w skrajnych miejscach ściany budynku). Błędne jest także przekonanie, jakoby przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przesądzały o minimalnych odległościach usytuowania obiektu o wymiarze 3 m lub 4 m od granicy działki, skoro zgodnie z § 12 ust. 2 tegoż rozporządzenia, sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy dopuszcza się w odległości 1,5 m od niej lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Uchwała nr [...] Rady Miasta U. z dnia [...] r. w sprawie zmiany fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta U. w rejonie ulic [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz projektowanego odcinka ulicy zbiorczej łączącej ul. [...] z ul. [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r, nr [...], poz. [...]) stwierdza wyraźnie, że "następujące oznaczenia graficzne na rysunku planu są ustaleniami planu: (...) 1) oznaczenia liniowe: (...) c) nieprzekraczalne linie zabudowy (ust. 1 pkt 1 lit. c), tj. wyznaczone na działce linie określające najmniejszą dopuszczalną odległość zewnętrznego lica budynku w kondygnacjach nadziemnych i podziemnych (obiektu kubaturowego) od linii rozgraniczających: drogi i ciągu pieszego, granic działki lub innego obiektu, zgodnie z rysunkiem planu..." (§ 5 ust. 1 pkt 14) i ustala "zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) 5) nieprzekraczalne linie zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu" (§11 ust. 1 pkt 5). W wypadku działki [...], na której posadowiony jest obiekt budowlany, nieprzekraczalną linią zabudowy jest granica działki.

W odpowiedzi na skargę, Śląski WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2024 r , sygn. akt II SA/Gl 60/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła i wywodziła, jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sądowa weryfikacja aktów z zakresu administracji publicznej, prowadzona jest wyłącznie pod względem zgodności danego aktu z prawem.

W konsekwencji dotyczy ona wyłącznie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (Śląskiego WINB), utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (PINB w C.) z dnia 25 sierpnia 2023 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej PINB w C. z 2016 r. (26 września 2016 r., nr [...]), nakazującej skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.

Okoliczności przedmiotowej sprawy zostały opisane w części historycznej niniejszego uzasadnienia.

Punkt wyjścia do rozważań stanowi treść art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 162 k.p.a. § 1 organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:

1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;

2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.

Oznacza to, że organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

a) decyzja stała się bezprzedmiotowa,

b) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.

Zarówno w pierwszej, jak i w drugiej normie muszą zostać spełnione łącznie obie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowość i istnienie przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowość i istnienie interesu społecznego lub interesu strony. Bezprzedmiotowość decyzji, o której stanowi art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie, a to zwłaszcza z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy na skutek zmiany stanu faktycznego powodujących, że właśnie wykonanie decyzji, które zgodnie z jej treścią powinno dopiero nastąpić, staje się niemożliwe stosownie do jej istoty. Innymi słowy, decyzja jest oceniona jako bezprzedmiotowa, gdy na skutek pewnych okoliczności po jej wydaniu, przed jej wykonaniem, zanika przedmiot wynikającego z niej obowiązku. Jeżeli natomiast decyzja jest, zgodnie z jej treścią "normalnie" wykonywana, to nie świadczy o jej bezprzedmiotowości.

Wskazane postępowanie nadzwyczajne ma charakter samodzielny i u jego podstaw leży ograniczanie trwałości decyzji ostatecznych w czasie. W doktrynie podkreśla się, że celem tej instytucji prawnej jest stworzenie prawnego (procesowego) mechanizmu potwierdzania (ustalania, weryfikacji) materialnego wygaszania decyzji. Chodzi w istocie o ścisłe powiązanie prawa materialnego, w tej części, w której określa ono przypadki wygaszania decyzji administracyjnej bądź też czyni decyzję bezprzedmiotową, z prawem procesowym, którego rola powinna polegać na usuwaniu z obrotu prawnego decyzji materialnie wygaszonych, ale pozostających w obiegu w swoim formalnym wymiarze (por. A. Matan, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, Warszawa 2020, s. 22). Decyzja w przedmiocie wygaśnięcia innej decyzji ma charakter deklaratoryjny. Jej przedmiotem jest stwierdzenie konsekwencji wystąpienia określonych okoliczności ze skutkiem ex tunc, tj. od chwili ich zaistnienia.

Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Z sytuacją braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia np. w razie śmierci strony lub rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną, jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia np. wtedy, gdy w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których - w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia - prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy gdy strona zrezygnowała z uprawnień (por. np. komentarz do art. 162 k.p.a. (w:) Prawo procesowe administracyjne pod red. Romana Hausera, Andrzeja Wróbla, Zygmunta Niewiadomskiego, Warszawa 2017 oraz J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 750–751).

W ramach zmian przedmiotowych skutkujących bezprzedmiotowością nie mieści się niewykonanie obowiązku, a jedynie ustanie istnienia przedmiotu, np. przy nakazie rozbiórki pożar obiektu budowlanego, powódź (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2014 r., II OSK 519/13; z dnia 17 września 2013 r., II OSK 956/12; z dnia 11 grudnia 2008 r., II OSK 1460/07).

Bezprzedmiotowość decyzji wynika więc z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę lub też na skutek zmiany stanu faktycznego, uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w wypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. B. Adamiak, Postępowanie administracyjne, s. 339; T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, s. 51-54).

W przedmiotowej sprawie, skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki, to podlega ona wykonaniu. Mówiąc inaczej, na skarżącej spoczywa obowiązek rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, który w sytuacji, gdy inwestor nie wykona go dobrowolnie, podlega egzekucji. Skarżącej nie przysługuje uprawnienie do rezygnacji z orzeczonego nakazu rozbiórki. Trzeba mieć bowiem na względzie, że o ile strona może zrezygnować z przyznanych decyzją uprawnień, to w żadnym razie nie może zrezygnować z realizacji orzeczonego decyzją obowiązku, ten bowiem jest objęty przymusem państwowym. Dopiero rozbiórka całego obiektu objętego decyzją spowoduje, że przedmiot decyzji przestanie istnieć i stanie się ona bezprzedmiotowa.

Zmiana stanu faktycznego, mająca miejsce po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę (ostatecznej i prawomocnej), wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, nie skutkuje nieistnieniem obowiązku rozbiórki spornego budynku, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Zaaprobowanie poglądu skarżącej, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jej interesów, jakoby wykonanie robót budowlanych w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyło ów nakaz, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, właśnie z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Tego typu działanie nie może korzystać z ochrony prawnej, gdyż w jawny sposób przyczyniłoby się do możliwości uchylenia się stron od obowiązku wykonania ostatecznego nakazu rozbiórki. Stwierdzenie bezprzedmiotowości decyzji o nakazie rozbiórki w związku z działaniami podjętymi po jej wydaniu, stanowiłoby przełamanie podstawowej zasady, jaką jest zasada praworządności oraz stanowiącej jej refleks, zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Dla porządku dodać należy, że poza zakresem postępowania pozostawało w niniejszej sprawie ustalenie podstaw wydania decyzji o nakazie rozbiórki, w tym w szczególności okoliczności, jakie doprowadziły do wydania decyzji, której stwierdzenia bezprzedmiotowości domaga się obecnie skarżąca, jak również przyczyny dla których nakaz powyższy nie został dotychczas zrealizowany, w tym w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji.

PINB w C. prawidłowo przyjął, że przedmiotowy obiekt jest garażem, a nie wiatą. Nie można przyjąć, że garaż bez bramy wjazdowej jest wiatą, a tym samym, że nie jest budynkiem. Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 1 przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Wykonane roboty, tj. usunięcie drzwi wjazdowych do przedmiotowego garażu, nie spełniają warunków przebudowy (nie pozbawia obiektu cech budynku) i nawet częściowa rozbiórka obiektu nie spowodowałaby zmiany stanu faktycznego, bowiem byłaby tylko częściową realizacją obowiązku nałożonego decyzją z 2016 r. Garaż w dalszym ciągu nie spełnia wymogów związanych z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt, iż gazociąg został przebudowany, zmieniając położenie względem garażu nie jest okolicznością kluczową, bowiem w dalszym ciągu nie jest możliwa legalizacja garażu.

Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2016 r. poz. 290) organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

W przypadku naruszenia warunków techniczno-budowlanych odnośnie usytuowania przedmiotowego obiektu względem granic działek sąsiednich, nie ma w dalszym ciągu możliwości legalizacji garażu, zlokalizowanego na działce skarżącej.

Analiza rozpoznawanej sprawy daje podstawy do przyjęcia, że z treści kwestionowanej decyzji z 2016 r. konkretnie wynika nałożony na skarżącą obowiązek. Ponadto, w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, w konsekwencji interes skarżącej nie może być przedkładany nad interes uczestnika postępowania.

W ocenie Sądu w sprawach o rozbiórkę obiektu budowlanego, wykonanie decyzji w części, w rezultacie czego obiekt, choć nadal istnieje, faktycznie zatraca zdolność realizacji określonej przypisanej mu pierwotnie funkcji, nie powoduje, że dalsza jego rozbiórka staje się zbędna, innymi słowy - bezprzedmiotowa.

Reasumując, w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie wykonania rozbiórki, niewykonana przez skarżącą, która nie posiada prawnej możliwości uchylenia się od orzeczonego nią obowiązku. Dopóki decyzja ta nie zostanie wykonana właściwe organy posiadają kompetencje do prowadzenia we właściwym trybie postępowania egzekucyjnego, dlatego decyzja z 2016 r. nie jest wbrew twierdzeniom skarżącej bezprzedmiotowa. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w kwestii zachowania wymaganych prawem odległości od granicy z działkami sąsiednimi wiąże się de facto również z rozbiórką obiektu, biorąc pod uwagę jego gabaryty oraz konstrukcję.

W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa.

W sprawie nie uległ także zmianie stan faktyczny w sposób uniemożliwiający wykonanie decyzji, ani też stan prawny w sposób nakazujący stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 2016 r.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie Sąd zobligowany był oddalić skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.

Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).