Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 280/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 2 marca 2021 r. nr 17/2021/WF/E w przedmiocie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 31 grudnia 2020 r. nr 50/2020; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku na rzecz skarżącego J. A. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną decyzją z 2 marca 2021 r. nr 17/2021/WF/E Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z 31 grudnia 2020 r. nr 50/2020, którą odmówiono J. A. wyrównania ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (dalej: u.p.).

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

II. 1. We wniosku z 26 listopada 2020 r. J. A. (dalej: wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w S. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego w prawidłowej wysokości za 97 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego w wysokości 13.212,24 zł, pomniejszonego o należny podatek dochodowy, ewentualnie o wydanie decyzji w przypadku odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.

2. Komendant Powiatowy Policji podjął czynności wyjaśniające sposób naliczenia wnioskodawcy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz mające na celu wydanie zaświadczenia o wysokości wypłaconego ekwiwalentu po zwolnieniu ze służby, które miało miejsce 8 grudnia 2018 r.

Wyjaśnienie powyższych kwestii znalazło się w piśmie Zastępcy Głównego Księgowego Wydziału Finansów KWP w Białymstoku z 7 grudnia 2020 r., który wskazał, że wnioskodawca nie wykorzystał łącznie 74 dni urlopu wypoczynkowego oraz 23 dni urlopu dodatkowego. W związku ze zwolnieniem wnioskodawcy ze służby w Policji z dniem 8 grudnia 2018 r. z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego został naliczony ekwiwalent za urlop łącznie za 97 dni. Kwota brutto naliczonego ekwiwalentu wynosi 17.637, 13 zł. Od tej kwoty został naliczony podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 2.998 zł, a więc na konto strony przelano kwotę netto w wysokości 14.639,13 zł. Ekwiwalent naliczono zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 115a u.p. i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), dalej: specustawa.

W piśmie z 26 listopada 2020 r. wnioskodawca zawezwał Komendanta Powiatowego do zawarcia ugody i zapłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu pieniężnego.

3. Decyzją z 31 grudnia 2020 r. Komendant Powiatowy Policji odmówił wyrównania ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Wskazał na zasadę związania organu przepisami obowiązującego prawa a także na treść art. 115a u.p. obowiązującą od 1 października 2020 r. i na przepis intertemporalny art. 9 ust. 1 specustawy, który wprowadził datę graniczną dla wyliczania ekwiwalentu 6 listopada 2018 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu zwolnienia ze służby wnioskodawca miał łącznie 74 dni urlopu wypoczynkowego oraz 23 dni urlopu dodatkowego. W 2018 r. przysługiwało mu łącznie 35 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, a więc wymiar urlopu przysługującego przed 6 listopada 2018 r. wynosił 29 dni, natomiast wymiar urlopu przysługującego od 6 listopada 2018 r. wynosił 6 dni (35 – 29 = 6). W związku z tym liczba dni, za które przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. wyniosła 91 dni (97 - 6 = 91) i ta część ekwiwalentu została wypłacona według przelicznika 1/30 uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku (w kwocie brutto 16.118,83 zł). Natomiast łączna liczba dni, za które przysługuje ekwiwalent za okres po 6 listopada 2018 r. wyniosła 6 dni i ten ekwiwalent wyliczono według wskaźnika 1/21 uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku (5.314 zł), co daje łączną kwotę brutto 1.518,3 zł. Okoliczności powyższe świadczą, według organu, o prawidłowym wyliczeniu ekwiwalentu przysługującego stronie. Komendant zwrócił uwagę, że wypłata ekwiwalentu pieniężnego jest czynnością materialno-techniczną i nie prowadzi się w tej kwestii postępowania administracyjnego.

4. W piśmie z 11 stycznia 2021 r. wnioskodawca zwrócił się uzupełnienie decyzji przez wskazanie w sentencji dokładnej kwoty, której wypłaty odmówił organ. Postanowieniem z 25 stycznia 2021 r. organ odmówił uzupełnienia decyzji z 31 grudnia 2020 r. wskazując że nie istnieje podstawa do realizacji tego żądania.

5. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. A. Zarzucił naruszenie: art. 115a i następne u.p. przez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby oraz art. 111 § 1b w związku z art. 104 § 2 k.p.a. przez odmowę uzupełnienia decyzji z 31 grudnia 2020 r. w zakresie rozstrzygnięcia o wysokości kwoty odmowy wypłaty różnicy w wypłaconym dotychczas ekwiwalencie.

Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji

w całości co do istoty sprawy i przyznanie prawa do wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości 6.908,07 zł jako różnicy między wypłaconą dotychczas kwotą w wysokości 16.118, 83 zł przy zastosowaniu mnożnika 1/30 za każdy dzień urlopu, a kwotą w wysokości 23.026, 07 zł przy założeniu mnożnika 1/21. Zdaniem strony rozstrzygnięcie narusza zasadę równości wobec prawa. Odwołujący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie możliwości żądania uzyskania wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w kontekście wyroku TK o sygn. K 7/15. Wyjaśnił, że odmowa uzupełnienia decyzji przez dokładne wskazanie kwoty, której wypłaty organ odmówił, jest tzw. wadą nieistotną decyzji, która może zostać naprawiona przez organ. Skoro zaś strona wskazała konkretną kwotę jako uzupełnienie ekwiwalentu, to jest ona przedmiotem sporu i organ odmawiając jej wypłaty powinien ją dokładnie określić.

6. Zaskarżoną decyzją z 2 marca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielił w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną sformułowane przez Komendanta Powiatowego Policji oraz przytoczył brzmienie art. 1 pkt 16 w związku z art. 9 ust. 1 specustawy, w których zróżnicowano – zdaniem organu odwoławczego – sposób wyliczenia ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. (za 91 dni wypłacono stronie ekwiwalent w oparciu o przelicznik 1/30 uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku, co daje kwotę 16.118,83 zł) oraz ekwiwalent za okres od 6 listopada 2018 r. (wyliczono należność w oparciu o przelicznik 1/21 uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku, co daje kwotę brutto 1.518, 30 zł). Kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zostały więc wyliczone prawidłowo.

Odnośnie zarzutu nieuzupełnienia decyzji Komendanta Powiatowego organ Policji drugiej instancji podkreślił, że nie ma żadnej podstawy prawnej do żądania uzupełnienia decyzji o wskazanie kwoty, jakiej przyznania decyzją odmówiono, ponieważ decyzja z 31 grudnia 2020 r. nie rozstrzyga o wysokości świadczenia. Wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest czynnością materialno-techniczną i dokonywane jest w oparciu o obowiązujące w tej kwestii przepisy prawa.

7. Skargę do sądu administracyjnego wywiódł J. A. Zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 i następne k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji;

2) art. 115a u.p. w części zakwestionowanej przez TK w wyroku

z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 przez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby;

3) art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przez zastosowanie w stosunku do skarżącego zgodnego z prawem art. 9 ust. 1 i następne specustawy, lecz pozostających w niezgodzie z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz treścią wyroku TK o sygn. K 7/15;

4) art. 190 ust. 4 Konstytucji w związku z art. 115a u.p., a tym samym uniemożliwienie realizacji gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z treścią wyroku TK o sygn. akt K 7/15.

Zdaniem skarżącego z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że z powodu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny funkcjonariusze mogą żądać wyrównania kwoty ekwiwalentu wypłaconego do kwoty ekwiwalentu należnego, tym bardziej że przepisy prawa nie przewidują konkretnego trybu postepowania w tym zakresie, gdyż wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop stanowi czynność materialno-techniczną. W zakresie konstytucyjności przepisów specustawy, o które organy Policji oparły rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, skarżący wskazał że kwestia ta budzi wątpliwości nawet w sądownictwie administracyjnym, czego przejawem jest fakt przedstawienia pytania prawnego przez WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20. Zdaniem strony art. 9 ust. 1 specustawy nie tylko w sposób wadliwy implementuje wyrok TK z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, ale przede wszystkim narusza zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Prowadzi także do naruszenia interesu prawnego funkcjonariuszy Policji i celu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Skarżący wskazał, że kwota różnicy do wypłaty wynosi 7 559 zł i stanowi ona przedmiot sporu w sprawie niniejszej.

8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dodał, że bezzasadne jest wskazanie w sposób konkretny kwoty stanowiącej przedmiot żądania wyrównawczego w sprawie, bowiem nie został wydany akt, w którym należność została określona bądź ustalona.

9. Postanowieniem z 22 kwietnia 2021 r. WSA w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe w związku z wystąpieniem przez skład orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20 z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym konstytucyjności art. 9 ust. 1 specustawy. Postanowieniem z 29 września 2023 r. podjęto zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na długotrwałość postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zainicjowanej ww. pytaniem prawnym zarejestrowanym pod sygnaturą P 7/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

III. Skarga podlega uwzględnieniu. Zaskarżone decyzje wydano

z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (dalej: u.p.) w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co było skutkiem zastosowania w sprawie niniejszej błędnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610 z późn. zm., dalej: specustawa). Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

IV. Skarżący został zwolniony z Policji z dniem 8 grudnia 2018 r.

W styczniu 2019 r. wszczęto wobec skarżącego z urzędu postępowanie w sprawie przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (vide uzasadnienie decyzji KWP), które następnie zawieszono. W listopadzie 2020 r. skarżący złożył wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu. W grudniu 2020 r. ww. otrzymał ekwiwalent pieniężny za okres przed 6 listopada 2018 r. wyliczony w oparciu o art. 115a u.p. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. (według przelicznika 1/30).

Wyrokiem z 30 października 2018 r. w sprawie K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "Art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie,

w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wyrok został opublikowany 6 listopada 2018 r. w Dz. U. z 2018 r. pod pozycją 2102. Trybunał nie odroczył mocy obowiązującej swego orzeczenia na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność określonej normy z Konstytucją RP i nieokreślający innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data opublikowania wyroku oznacza, że niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia TK czy też zaistniałego po tej dacie.

W sprawie niniejszej oznacza to, że od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15, czyli od 6 listopada 2018 r., część art. 115a u.p. (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. wyrok NSA

z 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2832/21). Zgodnie zaś z art. 190 ust.

4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych

w przepisach właściwych dla danego typu postępowania. W konsekwencji

w przypadku derogacji przepisu prawa z powodu jego niezgodności z wzorcem konstytucyjnym, sytuację jednostki normuje bezpośrednio art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie wskazywana wyżej specustawa. Na mocy jej art. 1 pkt 16 znowelizowano brzmienie art. 115a u.p. w ten sposób, że dotychczasowy niekonstytucyjny wskaźnik wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy (1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym) zastąpiono wskaźnikiem w wysokości "1/21" tego uposażenia. Jednocześnie do porządku prawnego wprowadzono przepis intertemporalny art. 9 ust. 1 specustawy, zgodnie z którym: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.’’

Powstała w związku z tym sytuacja, w której mimo skutków derogacyjnych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15 – przepisem intertemporalnym ustawodawca ponownie zróżnicował wysokość ekwiwalentu pieniężnego należnego funkcjonariuszom Policji w zależności od tego, czy ekwiwalent za niewykorzystany urlop przysługiwał za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy przypadający przed czy po 6 listopada 2018 r., tj. dacie wejścia w życie wyroku TK. Istota problemu sprowadza się więc do wykładni art. 9 ust. 1 specustawy i ustalenia zakresu jego obowiązywania w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15.

Zdaniem sądu wykładnia literalna ww. przepisu, którą zaprezentowały organy, nie gwarantuje funkcjonariuszom Policji zwolnionym ze służby ukształtowania ich prawa do ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. w sposób implementujący wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

W tym przedmiocie podzielić należy ugruntowany już pogląd sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym art. 9 ust. 1 specustawy należy interpretować w sposób prokonstytucyjny bez konieczności oczekiwania na udzielenie przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne (tak np. w sprawach o sygn. sygn. III OSK 5647/21,

III OSK 2484/21, III SA/Gd 586/19, III SA/Kr 1715/22). Prokonstytucyjna wykładnia tego przepisu wymaga zaakcentowania, że w art. 9 ust. 1 ustawodawca odwołał się do obliczania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. "na zasadach wynikających z przepisów ustawy", tj. na podstawie art. 115a u.p. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), którą uznano za sprzeczną

z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15 (tak np. w wyrokach z 20 lipca 2023 r., III OSK 2484/21 i z 15 listopada 2023r. sygn. III OSK 5647/21).

Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07). Wyjątki od tej zasady odnoszą się tylko do sytuacji, w których Trybunał odroczy w czasie utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego lub w sytuacji tzw. wyroku aplikacyjnego, tzn. gdy wprost w sentencji wyłączy wsteczne działanie wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność danego przepisu (por.: np. wyrok w sprawie I OSK 1007/07 oraz M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 72 i nast.). Taka sytuacja w przypadku wyroku w sprawie K 7/15 nie miała miejsca. W konsekwencji z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15, tj. z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminowano

z porządku prawnego art. 115a u.p. w zakresie, w jakim przepis ten ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, ze skutkiem od dnia wejścia w życie tego wskaźnika, to jest od 19 października 2001 r. Zatem przepis art. 115a u.p. w zakresie wprowadzającym ten wskaźnik nie może być stosowany począwszy od dnia jego dodania do u.p., tj. od 19 października 2001 r.

Wobec powyższego wykładnia przeciwna do wyżej zaprezentowanej prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 specustawy (wykładnia literalna) "prowadziłaby do stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co wprost narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Wprawdzie przyznanie (naliczenie

w wymaganej wysokości) i wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez policjanta urlop wypoczynkowy stanowi czynność materialno-techniczną i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a więc uruchomienia nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania z art. 145a k.p.a., to jednak nie uzasadnia odstąpienia od konieczności przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Wówczas trudno byłoby mówić o ekwiwalentności wypłaconego funkcjonariuszowi Policji przed dniem 6 listopada 2018 r. świadczenia za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,

o czym wyraźnie rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt K 7/15,

a tym samym zrealizowania zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do urlopu (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP)" (tak np. WSA w Krakowie w wyroku z 12 września 2022 r. sygn. III SA/Kr 633/22, WSA w Warszawie w wyroku z 22 sierpnia 2023 r. sygn.

II SA/Wa 1148/21).

Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest zatem dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 specustawy, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy

w okresie przed 6 listopada 2018 r. wobec funkcjonariuszy, którzy zostali zwolnieni ze służby. Taka wykładnia prowadziłaby do wniosku, że ustawodawca powtórzył niekonstytucyjne zapisy ustawy, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego

z 30 października 2018 r. Nie powinno się tymczasem zakładać, że wolą prawodawcy było, aby przepis przejściowy ustawy nowelizującej ograniczył zakres zastosowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego naruszając tym samym art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. A zatem skoro na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z 30 października 2018 r. przepis 115a u.p. w poprzednio obowiązującym brzmieniu

w zakresie współczynnika obliczania ekwiwalentu utracił moc ex tunc czyli

z momentem wejścia w życie, tj. od 19 października 2001 r., to za cały ten okres,

a nie tylko od dnia ogłoszenia wyroku Trybunał Konstytucyjnego, skarżącemu przysługuje procesowe uprawnienie do żądania wyrównania otrzymanego ekwiwalentu pieniężnego z powołaniem się na ten wyrok.

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy powinien stanowić równowartość niewykorzystanych urlopów, a więc zgodnie

z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest to "zastępcza forma" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną

i faktyczną niemożność realizacji tego świadczenia w naturze. Podstawową formą realizacji prawa do wypoczynku, gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, jest faktyczne wykorzystanie urlopu, jednak ze względu na wykonywanie obowiązków służbowych, a więc okoliczności od funkcjonariusza niezależne, może dojść do sytuacji, że nie wykorzysta on przysługującego mu urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wtedy jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Należy przy tym podkreślić, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby i nie ma charakteru uznaniowego w żadnym aspekcie tak co do zasady, jak i co do wysokości. Prawo do ekwiwalentu wynika wprost z u.p. i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia - w drodze decyzji administracyjnej (vide: wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., I OSK 542/13). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Ilość dni należnego i niewykorzystanego urlopu należy więc pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego)

1 dnia roboczego skarżącego na dzień zwolnienia ze służby.

Mając powyższe na uwadze obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.p. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15.

V. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując ponownego obliczenia

i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., organy Policji uwzględnią przedstawioną wyżej ocenę prawną, stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.),

w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. oraz art. 115a u.p.

w związku z art. 9 specustawy, a także zgodnie z art. 66 ust.

2 Konstytucji RP i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku

z dnia 30 października 2018 r., K 7/15. Prawidłowe będzie przyjęcie, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.

VI. W zakresie zarzutu o niewskazaniu w decyzji konkretnej kwoty należności pieniężnej, której organ odmówił wypłacić (zdaniem skarżącego jest to kwota 7.559,00 zł) – to zdaniem sądu nie podlega ona weryfikacji w postępowaniu sądowym w sprawie niniejszej. Rolą niniejszego postępowania nie jest dokładne wyliczenie kwoty świadczenia należnego skarżącemu, ale ocena decyzji organów Policji obydwu instancji pod kątem ich legalności, tj. pod kątem zgodności z prawem orzeczonej odmowy wyrównania ekwiwalentu co do zasady, ponieważ to było przedmiotem rozstrzygnięć zaskarżonych decyzji. Trafnie pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wskazuje, że w sprawie niniejszej "nie istnieją akty, w których należność została określona lub ustalona". Natomiast organy Policji powinny uwzględnić ocenę prawną sądu przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącego z 26 listopada 2020 r. o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sąd przesądził bowiem o posiadaniu prawa do tego wyrównania. Wypłacenie zaś określonej kwoty i jej wyliczenie należy do kompetencji właściwej komórki jednostki Policji.

VII. Wobec błędnej wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust.

2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 115a u.p. w związku z art. 9 specustawy -doszło do ich naruszenia w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt

1 sentencji wyroku.

VIII. W zakresie kosztów, w związku z faktem, że przedmiotem postępowania jest istnienie prawa (a nie określona ściśle kwota pieniężna), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem kosztów postępowania sądowego (pkt 2 sentencji).