Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1317/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 1 czerwca 2023 r. znak SKO-NP-4115-161/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. znak SKO-NP-4115-161/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy K. odmawiającej przyznania M. D. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką W. P. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej: "k.p.a.") oraz art. 17, art. 24, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 23 lutego 2023 r. skarżąca zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Z treści wniosku wynika, że skarżąca ostatni raz była zatrudniona do 7 lutego 2022 r., matka skarżącej ma dziewięcioro dzieci, jest wdową. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 14 lutego 2022 r. wynika, że matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2024 r. Z karty leczenia szpitalnego z dnia 24 do 24 kwietnia 2022 r. wynika, że matka skarżącej cierpi na przewlekłą hipotermię, nadciśnienie tętnicze, hiperchoresteloremię, krwinkomocz, padaczkę, uchyłki esicy, stan po COVID-19. Ze świadectwa pracy wynika, że skarżąca była zatrudniona od 9 lutego 2021 r. do 7 sierpnia 2022 r. na pełny etat, umowa ustała z uwagi na upływ czasu, na jaki została zawarta. Do 2021 r. skarżąca była osobą bezrobotną, a od 9 lutego 2021 r. podjęła zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych. Następnie od 7 sierpnia 2022 r. miała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Na podstawie decyzji z dnia 8 listopada 2022 r. Wójt Gminy K. przyznał skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką. Skarżąca przedstawiła następujący zakres czynności opiekuńczych: pobudka, toaleta poranna, ubranie, podanie śniadania, lektura, pomiar cukrów, ciśnienia, drugie śniadanie, masaż, pomiar ciśnienia, obiad, spacer, czytanie, pomiar ciśnienia, gimnastyka, podwieczorek, telewizja, pomiar cukrów, ciśnienia, podanie lekarstw, kąpiel, higiena, kolacja, przygotowanie do snu, pomiar ciśnienia, toaleta. Skarżąca wskazała, że z uwagi na padaczkę i wysokie ciśnienie matka skarżącej powinna być pod stałą opieką, może utracić równowagę przy poruszaniu się.

Z zaświadczenia wydanego przez Państwowy Urząd Pracy w L. z dnia 25 sierpnia 2022 r. wynika, że skarżąca od 2015 r. była osobą bezrobotną, w okresie od 2007 r. do 2015 r. uzyskała wsparcie na podjęcie działalności pozarolniczej, czy rolniczej, a w latach 2004 do 2007 r. miała status osoby bezrobotnej.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca mieszka w domu obok matki. Matka skarżącej w 2021 r. doznała niewydolności oddechowej po COVID-19, leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, padaczki, cukrzycy typu II, zaćmy, problemów z nerkami, uchyłków w esicy, dekonstrukcji kręgosłupa. Ma problemy z poruszaniem się, dwa razy w tygodniu ma wykonywaną rehabilitację. Wymaga stałej opieki, którą zapewnia córka. Skarżąca podaje i przygotowuje posiłki, robi zakupy, wykupuje i podaje lekarstwa, umawia wizyty lekarskie, pierze, sprząta. Od 2021 r. skarżąca opiekuje się matką, pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Matka skarżącej ma ośmioro dzieci- syn S. przebywa w DPS; syn C. mieszka i pracuje w Danii; syn A. mieszka w tej samej miejscowości, ma swoją rodzinę i problemy ze zdrowiem; córka J. przebywa na rencie; córka B. mieszka w tej samej miejscowości, ma dwie niepełnosprawne córki; syn G. ma własną rodzinę, mieszka w tej samej miejscowości; córka Z. ma dziesięcioro dzieci i zajmuje się ich wychowaniem; syn K. mieszka w tej samej miejscowości, ma problemy zdrowotne; rodzeństwo nie może uczestniczyć w opiece nad matką.

Decyzją z dnia 28 marca 2023 r. Wójt Gminy K. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu z okoliczności faktycznych sprawy nie sposób wywnioskować, aby zakres opieki skarżącej nad matką był tego rodzaju, że całkowicie wyklucza podjęcie zatrudnienia przez skarżącą. Ponadto, analiza przebiegu aktywności zawodowej skarżącej nie pozwala na przyjęcie, aby przyczyną rezygnacji z zatrudnienia była opieka nad matką. Co więcej, w rodzinie skarżącej jest łącznie dziewięcioro dzieci zobowiązanych do alimentacji, które mogą tak zorganizować opiekę nad matką, aby możliwe było podjęcie przez skarżącą zatrudnienia.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, ze skoro osoba wymagająca opieki ma innych zstępnych zobowiązanych do alimentacji nie jest możliwe przyznanie świadczenia skarżącej,

- naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełnia przesłanki niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, mimo że opiekuje się niepełnosprawną matką, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. W ocenie Kolegium zakres opieki nad matką nie jest tego rodzaju, aby wymagał rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia. Zdaniem Kolegium czynności opiekuńcze wskazane przez skarżącą – przygotowanie posiłków, umawianie wizyt lekarskich, pomoc w czynnościach higienicznych, robienie zakupów, sprzątanie, pranie, podawanie leków stanowią czynności, które mogą być wykonywane przed lub po pracy. W ocenie organu ustalony krąg osób zobowiązanych do alimentacji osoby niepełnosprawnej daje możliwość podjęcia pracy przez skarżącą, ponieważ w stosunku do żadnej z osób z rodzeństwa skarżącej nie zachodzą obiektywne przeszkody zwalniające z obowiązku alimentacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

- poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą nie wypełnia przesłanki niepodejmowania pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

- rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będąc jednocześnie opiekunem osoby niepełnosprawnej, z uwagi na fakt, że rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas gdy wykładnia funkcjonalna powołanego przepisu powinna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że nie zawiera ona naruszeń dających podstawę jej uchylenia.

W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością był fakt sprawowania przez skarżącą opieki nad matką, brak zamieszkiwania skarżącej z matką, zakres czynności opiekuńczych – ustalony w oparciu o treść wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącej, a także okoliczność, że matka skarżącej ma dziewięcioro dzieci, które w większości zamieszkują w tej samej miejscowości. Niesporna jest również historia zatrudnienia skarżącej, z której wynika, że skarżąca była zatrudniona od 9 lutego 2021 r. do 7 sierpnia 2022 r. na pełny etat, umowa ustała z uwagi na upływ czasu, na jaki została zawarta, od 2016 r. skarżąca była osobą bezrobotną, a od 9 lutego 2021 r. podjęła zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych. Sporną okolicznością w sprawie było istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a opieką nad matką oraz okoliczność, czy istnienie łącznie dziewięciorga rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji wymagającej opieki W. P. ma wpływ na ocenę spełnienia przez skarżącą przesłanek przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia organów, że pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a opieką nad matką nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Sąd podziela również stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że ocena spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna uwzględniać okoliczność, że matka skarżącej ma łącznie dziewięcioro dzieci zobowiązanych do alimentacji, z których większość zamieszkuje w tej samej miejscowości co matka.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13).

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2023 r., III SA/Kr 979/23), że celem regulacji zawartej w art. 17 u.ś.r. jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/16). Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo, będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Przy czym, należy odróżnić pojęcie niepodejmowania i rezygnacji z zatrudnienia. Ten związek przyczynowo-skutkowy winien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca nie podejmuje zatrudnienia, musi bowiem się opiekować niepełnosprawnym. Drugi przypadek występuje w sytuacji, gdy potencjalny świadczeniobiorca rezygnuje z zatrudnienia, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym, o którym stanowi art. 17 u.ś.r. (por. K. Małysa-Sulińska, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, LEX 2015). Przesłanka niepodejmowania zatrudnienia jest spełniona, jeżeli zostanie ustalone, że wyłączną przyczyną niepodejmowania zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Konieczne jest ponadto ustalenie, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia ma obiektywną możliwość ze względu na swój wiek, stan zdrowia i doświadczenie, podjęcia zatrudnienia, jednakże nie podejmuje go ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną. Podkreślić należy, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia.

W niniejszej sprawie nie sposób znaleźć uzasadnienie dla twierdzeń skarżącej, że wyłączną przyczyną rezygnacji, czy też niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia jest opieka nad matką. Wskazać należy, że skarżąca przed rozpoczęciem opieki nad matką była bierna zawodowo- przez wiele lat zarejestrowana była jako osoba bezrobotna. Według oświadczeń skarżącej opiekuje się matką od 2021 r. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przyczyną rezygnacji z pracy przez skarżącą była konieczność opieki nad matką – skarżąca wskazała, że opieka trwała w czasie trwania zatrudnienia, a równocześnie skarżąca (reprezentowana w toku całego postępowania przez zawodowego pełnomocnika) nie podnosiła okoliczności wskazujących na zasadnicze pogorszenie stanu zdrowia matki w 2022 r., ani na wynikający z tego zwiększony zakres opieki.

Sąd podziela stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. (sygn. akt I OSK 275/21), że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Skoro zatem skarżąca od 2021 r. opiekuje się matką, a w czasie poprzedzającym zaprzestanie zatrudnienia była osobą bierną zawodową, zatrudnienie rozpoczęła w czasie trwania opieki nad matką, a zakończyła w 2022 r. to brak jest podstaw do stwierdzenia, że pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej a opieką nad matką istnieje związek przyczynowo-skutkowy.

Zdaniem Sądu zakres opieki skarżącej nad matką nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie zatrudnienia przez skarżącą.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2024 r. (I OSK 229/23), że przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Przy czym opieka ta musi być związana wyłącznie z osobą chorego (nakierowana na jego osobę) a nie dodatkowo polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego tej osoby. Czynności takie jak: zakupy, sprzątanie, pranie czy gotowanie są bowiem typowymi czynnościami dnia codziennego, wykonywanymi przez osoby na co dzień pracujące zawodowo (przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu) i jako takie nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności wnioskującego o świadczenie zawierające się w pojęciu "sprawowanie opieki" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21, opubl. w CBOSA). Uwzględnienie tego rodzaju czynności jako mieszczące się w pojęciu "opieka nad osobą" prowadziłoby bowiem do nieuprawnionego uznania, że każda osoba je wykonująca byłaby niezdolna do podjęcia/wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej z uwagi na ciążące na niej obowiązki domowe względem niepełnosprawnego (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2024 r., I OSK 229/23). Tymczasem, z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że opieka skarżącej nad matką obejmuje: pomoc w higienie, ubieraniu, wychodzeniu na spacery, przygotowanie i podanie posiłków, pomiar ciśnienia, podanie leków, robienie zakupów, umawianie wizyt lekarskich, wykup leków, sprzątanie domu, pranie. W ocenie Sądu wskazany przez skarżącą zakres czynności nie uzasadnia twierdzenia, że opieka nad matką wyklucza podjęcie przez skarżącą jakiegokolwiek zatrudnienia. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że skarżąca nie mieszka w tym samym budynku co matka, co również pośrednio potwierdza okoliczność, że opieka nad matką nie absorbuje skarżącej w takim stopniu, aby wykluczone było podjęcie zatrudnienia choćby w częściowym wymiarze czasu pracy.

W ocenie Sądu zasadnie wskazały organy I i II instancji, że ocena spełnienia przez skarżącą przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna uwzględniać okoliczność, że do alimentacji osoby niepełnosprawnej zobowiązane jest dziewięcioro dzieci, nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że część z nich zamieszkuje w tej samej miejscowości co wymagająca opieki matka. Przy czym zauważyć należy, że okoliczność ta nie ma w sprawie istotnego znaczenia, ponieważ nie zostały spełnione podstawowe przesłanki, o których mowa w art. 17 u.ś.r.

Podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, a zatem jego przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji). W ocenie Sądu pomoc Państwa powinna być stosowana tam, gdzie jednostka (rodzina) nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie. W rezultacie, ocena zaistnienia konieczności rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą powinna również uwzględniać okoliczność, poza skarżącą jest jeszcze ośmioro rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji matki. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2024 r. (por. I OSK 229/23), że okoliczność zamieszkiwania dzieci osoby wymagającej opieki w tej samej miejscowości, nie pozostaje bez wpływu na ocenę istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, bowiem obrazuje możliwości rodziny związane z organizacją opieki nad niepełnosprawnym jej członkiem.

Skarżąca na podstawie decyzji z 19 września 2022 r. oraz 8 listopada 2022 r. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką, jednakże okoliczność ta nie potwierdza automatycznie przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które są samodzielnie ustalane przez organ, w odniesieniu do aktualnej sytuacji wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowanymi normami prawa materialnego i procesowego, w tym w szczególności nie naruszono zarzuconych w skardze przepisów art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 2 pkt 4 u.ś.r.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.