Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 184/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 125 par. 2, art. 14 par. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 4 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 386
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wydania zaświadczenia w kwestii przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) stwierdza, że Prezydent Miasta K. dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania w prowadzeniu postępowania oraz, że bezczynność i przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do wydania aktu w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) przyznaje od Prezydenta Miasta K. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 29 sierpnia 2024 r. J. J. (dalej jako strona lub skarżący) wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. (KW nr [...]), oznaczonego jako działka nr ewid. [...], związanego z prawem własności lokalu nr [...]wyodrębnionego w budynku położonym w K. przy ul. [...] . Skarżący podniósł, że wniosek o wydanie tego zaświadczenia został złożony 24 kwietnia 2022 r. przez J. J. , z kolei on sam 12 września 2022 r. zgłosił udział w postępowaniu jako następca prawny tej osoby. Postanowieniem z 5 stycznia 2023 r. Prezydent Miasta K. odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia, jednak wskutek wniesionego zażalenia Wojewoda [...] , postanowieniem z 1 marca 2023 r. uchylił tamten akt i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia nakazując mu przeprowadzenie odpowiedniego postępowania dowodowego. Pomimo upływu całego kolejnego roku Prezydent Miasta K. nie wydał jednak w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, w związku z czym strona złożyła ponaglenie do Wojewody [...] , który postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. stwierdził bezczynność i przewlekłość organu pierwszej instancji, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał go do niezwłocznego załatwienia sprawy nie później niż do 28 czerwca 2024 r., zarządził wyjaśnienie przyczyn bezczynności i przewlekłości oraz przedstawienie w tym zakresie stosownej informacji, a także podjęcie środków zapobiegających bezczynności w przyszłości, poprzez zawiadamianie stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Wobec powyższego Prezydent Miasta K. postanowieniem z 28 czerwca 2024 r. ponownie odmówił wydania zaświadczenia w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Także to postanowienie zostało zakwestionowane zażaleniem skierowanym do Wojewody [...], który postanowieniem z 28 sierpnia 2024 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia podnosząc, że wskazany akt organu pierwszej instancji nie został podpisany w przewidziany prawem sposób przez osobę do tego upoważnioną (wydano go w formie elektronicznej nie opatrując kwalifikowanym podpisem elektronicznym tej osoby), a zatem nie stanowi on postanowienia w rozumieniu art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie doszło do jego wprowadzenia do obrotu prawnego, co z kolei powoduje, że wspomniany organ nadal nie zakończył sprawy nie wywiązując się tym samym ze zobowiązania nałożonego nań powołanym wyżej postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. w wyznaczonym tam terminie, to jest do 28 czerwca 2024 r.

W tym kontekście skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele budowlane w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2024 r., poz. 386). Wywiódł bowiem, że jest to przepis szczególny względem unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, znajdujący zastosowanie w sprawie na mocy art. 35 § 4 tego Kodeksu i zgodnie z jego treścią zaświadczenie, o które wystąpił wydaje się w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W niniejszym przypadku rzeczony termin upłynął zatem lipcu 2023 r., jednak pomimo to skarżony organ do chwili obecnej nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, nie dopełniając równocześnie obowiązku wynikającego z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ani razu nie poinformował go o przyczynie zwłoki w zakończeniu postępowania i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Strona dodała, że choć postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i co do zasady nie wymaga prowadzenia skomplikowanych czynności dowodowych, to w niniejszej sprawie od wszczęcia postępowania upłynęło już 25 miesięcy, z kolei od upływu czteromiesięcznego terminu liczonego od uchylenia pierwszego postanowienia Prezydenta Miasta K. - 13 miesięcy. W tym stanie rzeczy skarżący wywiódł, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu administracji publicznej mająca charakter rażącego naruszenia prawa, na co wskazuje również wydanie przez organ aktu niezawierającego podpisu co stanowi wyraz pozorności jego działań w załatwieniu sprawy.

Mając na względzie zaprezentowane wyżej okoliczności strona zażądała stwierdzenia, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni, licząc od momentu doręczenia wyroku; przyznania od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł (co uzasadniła krzywdą jakiej doznała w związku z nieprawidłowym prowadzeniem postępowania administracyjnego, w tym wydaniem jedynie pozornego postanowienia) oraz zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. w pierwszej kolejności wywiódł, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawa własności dotyczące nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. [...] zainicjowane zostało wcześniejszym wnioskiem z 9 listopada 2021 r. złożonym przez jej użytkownika wieczystego – B. S.A. i zakończyło się wydaniem postanowienia z 8 grudnia 2021 r. o odmowie wydania zaświadczenia o przekształceniu. Postanowienie to nie zostało zaskarżone zażaleniem, a w rezultacie pozostaje w obrocie prawnym, co z kolei powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego kolejnym wnioskiem o wydanie zaświadczeń tej samej treści, co uzasadniało rozstrzygnięcie o odmowie wydania zaświadczenia, o czym orzeczono w postanowieniu z 5 stycznia 2023 r. Równocześnie organ podkreślił, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy (po uchyleniu przez Wojewodę [...] postanowienia), wydał kolejne postanowienie z 28 czerwca 2024 r., mocą którego powtórnie odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia żądanej treści. Ten ostatni akt wysłano stronie na skrzynkę ePUAP i został on podpisany elektronicznie w sposób prawidłowy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w piśmie Ministra Cyfryzacji nr [...] z 14 października 2022 r., w świetle których podpis elektroniczny złożony pod pismem ogólnym obejmuje także dokumenty stanowiące załączniki do tego pisma. W rezultacie, zdaniem organu doszło do wydania w sprawie rozstrzygnięcia z zachowaniem terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z 10 czerwca 2024 r. (uwzględniającym złożone przez skarżącego ponaglenie i zobowiązującym do załatwienia sprawy w terminie do 28 czerwca 2024 r.). Niezależnie od powyższego wskazano, że po otrzymaniu postanowienia Wojewody [...] z 28 sierpnia 2024 r. stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z 28 czerwca 2024 r., kierując się ważnym interesem strony, w dniu 2 września 2024 r. bez zbędnej zwłoki wydano ponowne postanowienie o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Pismem z 18 października 2024 r. strona oświadczyła, że podtrzymuje swoją skargę w całości zaznaczając, że organ w odpowiedzi na skargę nie wniósł o jej oddalenie, ani też nie sfomułował innego żądania co do sposobu zakończenia postępowania sądowego. Zakwestionowała przy tym stanowisko, jakoby postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia wydane 28 czerwca 2024 r. miało zostać prawidłowo podpisane aprobując odmienny pogląd wyrażony w postanowieniu Wojewody [...] z 28 sierpnia 2024 r. (stwierdzającym niedopuszczalność zażalenia na tamten akt). Równocześnie zaakcentowała, że brak wydania w sprawie rozstrzygnięcia żądanej treści stanowi efekt konsekwentnego, nawet pomimo uchylania poprzednich rozstrzygnięć, pozostawania w błędnych założeniach w zakresie stosowania przepisów obowiązującego prawa. Podkreśliła przy tym, że także postanowienie skarżonego organu z 2 września 2024 r., mocą którego po raz kolejny odmówił on wydania wnioskowanego zaświadczenia zostało uchylone przez Wojewodę [...]postanowieniem wydanym 11 października 2024 r. (na tę okoliczność dołączyła kopię wskazanego aktu organu wyższego stopnia), gdzie raz jeszcze zwrócono uwagę na wadliwość rozumowania o bezprzedmiotowości postępowania tylko z tego powodu, że w przeszłości zakończono odrębne postanowienie o wydanie takiego zaświadczenia prowadzone wobec innego podmiotu. W tym stanie rzeczy skarżący wywiódł, że postępowanie w sprawie w dalszym ciągu nie zostało zakończone, co stanowi efekt przyczyn leżących po stronie skarżonego organu, którego kolejne akty były uchylane przez organ wyższego stopnia wobec poważnych uchybień i sprzeczności z obowiązującymi przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przyjdzie wskazać, że w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) kontrola sprawowana przez sąd administracyjny sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega ona na ocenie, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie przy tym do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych wyżej przepisów ustawy procesowej wynika przy tym, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tego Kodeksu i mamy z nią do czynienia nie tylko w przypadku, gdy pomimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również wówczas, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Z kolei przewlekłość postępowania to sytuacja, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 powołanego Kodeksu), czyli innymi słowy, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie podejmuje rozstrzygnięcia, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 - CBOSA).

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa stwierdzając równocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 tej ustawy - w przypadku, o którym mowa w powołanym art. 149 § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w cytowanym art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 przywołanej ustawy). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 tej ustawy).

W rozpoznanej sprawie przedmiotem postępowania było wydanie zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. , oznaczonego jako działka o nr ewid. [...], związanego z prawem własności lokalu nr [...] wyodrębnionego w budynku położonym w K. przy ul. [...] .

W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że obecnie obowiązujący art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po złożeniu ponaglenia do właściwego organu. Nie ma również znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż takiego wymogu nie formułują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest wyłącznie samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (vide: wyrok NSA z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2367/15 - publ.: LEX nr 2106651). W niniejszej sprawie skarżący bezspornie zachował powyższy warunek wynikający z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, składając ponaglenie skierowane do Wojewody [...] zawarte w piśmie z 18 marca 2024 r., zatem przyjąć należy, że wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi, przy czym zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, które Sąd w pełni aprobuje, sposób załatwienia ponaglenia przez organ wyższego stopnia (który w niniejszej sprawie uznał je za zasadne i nakazał skarżonemu organowi dokonanie określonych czynności) nie ma wpływu na dopuszczalność skargi ani też na jej skuteczność (vide między innymi: wyrok NSA z 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1659/18, publ. LEX nr 2573182).

Na dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie nie wpływa również fakt, że na dzień orzekania przez tutejszy Sąd, organ administracyjny, już po wniesieniu przez stronę skargi, podjął w sprawie rozstrzygnięcie wydając postanowienie z 2 września 2024 r., nr [...] odmawiające wydania żądanego zaświadczenia. Okoliczność ta nie stanowi bowiem przeszkody dla dokonania przez Sąd oceny, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce oraz, czy istnieją podstawy do zastosowania środków prawnych wskazanych w art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA 2009/4/63).

Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w § 3 i 3a. Stosownie zaś do treści § 4 powyższego unormowania, przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w tym Kodeksie. Właśnie taką regulacją szczególną jest art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele budowlane w prawo własności tych gruntów, zgodnie z którym zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności wydaje się - w przypadku, gdy następuje to na wniosek właściciela - w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wspomniany czteromiesięczny termin nie został w sprawie zachowany. Wniosek poprzednika prawnego skarżącego o wydanie spornego zaświadczenia wpłynął do Prezydenta Miasta K. 26 kwietnia 2022 r., zatem przepisany termin na załatwienie tej sprawy upływał 26 sierpnia 2022 r., tymczasem już pierwsze wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie (postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia) zapadło dopiero 5 stycznia 2023 r., a więc z ponad pięciomiesięcznym opóźnieniem. Już sam ten fakt wyczerpuje znamiona bezczynności, skoro równocześnie z akt sprawy nie wynika, aby organ dopełnił obowiązków określonych w art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego (polegających na powiadomieniu strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyjaśnieniu przyczyn zwłoki oraz wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy). Przesłankę bezczynności wyczerpuje także dalsze zachowanie skarżonego organu, który po uchyleniu wspomnianego postanowienia z 5 stycznia 2023 r. przez Wojewodę [...], będąc obowiązanym do ponownego rozpoznania sprawy, nie wydawał rozstrzygnięcia przez dalsze cztery miesiące (licząc od 1 marca 2023 r., czyli od dnia otrzymania postanowienia kasacyjnego Wojewody), po czym dopiero w reakcji na kolejne postanowienie organu wyższego stopnia z 10 czerwca 2024 r. (uwzględniające zarzuty wyrażone w ponagleniu złożonym przez stronę), 28 czerwca 2024 r. (to jest w ostatnim dniu terminu wyznaczonego w tym ostatnim postanowieniu Wojewody), ponownie wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, czyniąc to jednak w sposób wadliwy i nieskuteczny, gdyż nie opatrzył przedmiotowego aktu podpisem w sposób czyniący zadość wymogom określonym w stosownych przepisach prawa.

Jest poza sporem, że powołane postanowienie z 28 czerwca 2024 r. wydane zostało w postaci elektronicznej, której papierowy wydruk ze wzmianką o podpisaniu bezpiecznym podpisem elektronicznym zamieszczono w aktach administracyjnych. Postanowienie to wysłano skarżącemu za pośrednictwem platformy ePUAP jako skan w formacie PDF będący załącznikiem do pisma ogólnego, przy czym bezpiecznym podpisem elektronicznym upoważnionej osoby opatrzono tylko wskazane pismo ogólne (vide: karty nr 409 i 411 akt administracyjnych) nie podpisując odrębnie wysłanego przy nim postanowienia. Dokonane w powyższy sposób doręczenie nie może zostać uznane za prawidłowe. Wymaga podkreślenia, że w świetle art. 125 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ ma obowiązek doręczenia stronie postanowienia na piśmie (o ile - co nie miało miejsca w niniejszej sprawie - aktu takiego nie ogłoszono ustnie na podstawie art. 125 § 2 w warunkach, o których mowa w art. 14 § 2 powołanego Kodeksu). Oznacza to, że organ powinien doręczyć stronie oryginał postanowienia, które z mocy art. 125 § 1 tego Kodeksu powinno zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania, zaś w świetle art. 14 § 1a powołanego Kodeksu - jak każde pismo utrwalone w postaci elektronicznej -powinno zostać opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. W tym kontekście nie sposób przyjąć, aby przesłany środkami komunikacji elektronicznej skan postanowienia nieopatrzony odrębnym bezpiecznym podpisem elektronicznym został doręczony skarżącemu w sposób skuteczny. Za poprawnością takiego stanowiska przemawia dodatkowo w sposób pośredni teza sformułowana w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21 (publ. ONSAiWSA z 2022, nr 1 poz. 2), gdzie wskazano, że zgodnie z art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Uchwała ta została wprawdzie podjęta na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dotyczy wnoszenia pism do sądu przez strony, jednak w ocenie składu orzekającego wyrażony w niej pogląd należy uznać za aktualny również na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jako że unormowania obu tych ustaw przewidują obowiązek podpisywania pism mających postać elektroniczną - i to zarówno wnoszonych przez strony jak i tych wytworzonych i doręczanych stronom przez organy administracyjne lub sądy, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Chodzi tu więc w istocie o analogicznie uregulowaną kwestię dotyczącą weryfikacji prawidłowości opatrzenia stosownym podpisem pism w korespondencji pomiędzy stroną postępowania administracyjnego lub sądowego z organem administracyjnym bądź sądem za pośrednictwem tej samej platfromy (e-PUAP). W powołanej uchwale NSA odniósł się do kwestii technicznych, jednoznacznie przesądzając, że prawidłowe podpisanie pisma stanowiącego załącznik do podpisanego formularza pisma ogólnego, w ramach profilu zaufanego e-PUAP, uwarunkowane jest odrębnym podpisaniem tego załącznika. Doręczając stronie postanowienie z 28 czerwca 2024 r. skarżony organ powyższego wymogu nie zachował, co powoduje, że akt ten nie został jej prawidłowo i skutecznie doręczony, a skoro skarżący był jedyną stroną tego postępowania, to tym samym wskazane postanowienie w ogóle nie weszło do obrotu prawnego, a w rezultacie, jak trafnie podnosił skarżący, nie doszło tu do skutecznego zakończenia przedmiotowego postępowania.

W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań Sąd uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają stwierdzenie bezczynności organu, która w ocenie Sądu miała charakter rażącego naruszenia prawa, rozumianego jako sytuacja, w której w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające tę bezczynność (por. wyroki NSA: z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14 oraz z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2047/22 - orzeczenia dostępne w CBOSA). W tym kontekście, biorąc pod uwagę fakt, że uchybienie ustawowemu terminowi do wydania żądanego przez stronę zaświadczenia było bardzo znaczne - od złożenia wniosku o to zaświadczenie do wniesienia skargi upłynęło aż dwa i pół roku - co oznacza, że termin przekroczono o dwa lata i dwa miesiące, a równocześnie z akt sprawy nie wynika, aby w ciągu tego całego okresu organ wystosowywał do strony powiadomienia wymagane z mocy art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego nie dopełniając w sposób oczywisty określonego w tym przepisie obowiązku (choć dodatkowo zobowiązał go do tego Wojewoda [...] w swoim postanowieniu z 10 czerwca 2024 r.), jak również wobec braku przekonującego uzasadnienia w niedochowaniu ustawowych terminów uznano, że bezczynność wiązała się tu naruszeniem prawa w stopniu rażącym. Za stanowiskiem takim przemawia dodatkowo fakt, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczeń ma zasadniczo charakter uproszczony i nie wymaga prowadzenia skomplikowanych czynności dowodowych, zaś analiza akt rozpoznanej sprawy nie wskazuje, by organ przeprowadzał w jej zakresie czasochłonne, pracochłonne czy złożone czynności niezbędne do wyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia jej należytego załatwienia.

Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie argumentacja podniesiona w odpowiedzi na skargę, w której powołano się na bezprzedmiotowość postępowania jaka miała, zdaniem organu, wynikać z faktu, że w przeszłości wydano już postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do tej samej nieruchomości co objęta wnioskiem strony. Po pierwsze bowiem - wymaga podkreślenia, że zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego, potwierdzającym istnienie uprawnienia lub obowiązku mającego źródło w innym, wcześniejszym akcie. Zaświadczenie stanowi zatem akt wiedzy a nie woli organu, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego i jako takie nie korzysta z res iudicata, co oznacza, że może ono być wydawane wielokrotnie, bez potrzeby anulowania wcześniejszego zaświadczenia. Powyższe stanowisko koresponduje z utrwalonym poglądem judykatury wyrażonym między innymi w wyrokach NSA: z 15 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1833/15; z 19 maja 2026 r., sygn. akt II GSK 2782/14, czy z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 186/11 (CBOSA). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że fakt wydania zaświadczenia potwierdzającego dany stan prawny, czy też postanowienia o odmowie wydania takiego zaświadczenia, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej ani nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, a tym bardziej nie w przypadku, gdy - jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie - poprzednie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia wydano wobec zupełnie innego podmiotu. Po drugie - stanowisko organu o bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o wydanie zaświadczenia żądanej treści w żaden sposób nie sankcjonuje jego opieszałości w tym postępowaniu, lecz przeciwnie - nacechowane jest wyraźną niekonsekwencją, skoro z jednej strony konsekwentnie przyjmuje on (błędnie), że w postępowaniu tym zachodziła przesłanka bezprzedmiotowości, jednak z drugiej - nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowania, czyli rozstrzygnięcia, jakie podejmuje się w przypadku stwierdzenia takiej przesłanki, lecz prowadził to postępowanie przez 30 miesięcy, dwukrotnie orzekając w jego ramach o odmowie wydania zaświadczenia (postanowieniem z 5 stycznia 2023 r. uchylonym przez Wojewodę [...], a następnie postanowieniem z 28 czerwca 2024 r., które z uwagi na brak prawidłowego podpisu nie weszło do obrotu prawnego). Powyższe okoliczności wyczerpują przesłanki przewlekłego prowadzenia postępowania, albowiem działania organu pierwszej instancji posiadały charakter pozorowany i nie zmierzały do zakończenia procedury zainicjonowanej wnioskiem skarżącego.

Jak nadmieniono powyżej, po wniesieniu skargi, a mianowicie 2 września 2024 r., Prezydent Miasta K. wydał kolejne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej przez stronę treści, jednak postanowienie to także zostało uchylone przez Wojewodę [...] (postanowieniem z 11 października 2024 r., którego kopię skarżący nadesłał do Sądu przy swoim piśmie z 18 października 2024 r.), co powoduje, że sprawa w dalszym ciągu nie została zakończona merytorycznym rozstrzygnięciem, a skoro równocześnie brak jest informacji o tym, aby skarżony organ wydał stosowny akt w wyniku kolejnego ponownego rozpoznania tej sprawy, należało go zobowiązać w trybie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, do wydania takiego aktu w terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia mu wyroku.

Równocześnie okoliczności sprawy uzasadniają, zdaniem Sądu, przyznanie stronie na podstawie art. 149 § 2 powołanej ustawy, sumy pieniężnej aczkolwiek nie w żądanej wysokości. Zważywszy niewątpliwie długi okres bezczynności organu oraz sposób jego zachowania, jednak z drugiej strony uwzględniając, że strona nie przedstawiła w skardze okoliczności uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, w tym nie wykazała doznanych wymiernych strat, Sąd uznał za zasadne przyznanie na jej rzecz w tych ramach kwoty 1.000 zł. Z tego też powodu w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu.

O kosztach postępowania w kwocie 100 zł stanowiącej wartość uiszczonego przez stronę wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 powyższej ustawy z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest postanowienie.