Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 228/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 11, art. 134 par 1, art. 151,
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 8
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 52 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. F. i A. F., wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod firmą T. A. F., W. F. s.c. w D. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego decyzją nr [...] z 29 marca 2023 r. (dalej: zarząd, organ, Instytucja Zarządzająca) utrzymał w mocy decyzję nr [...] tego organu z 30 listopada 2022 r. w sprawie określenia A. F. i W. F. prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą: T. P. A. F., W. F. s.c., ("spółka") przypadającą solidarnie do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w łącznej wysokości [...] zł z tytułu zwrotu części dofinansowania przekazanego na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] wraz z odsetkami.

Organ wyjaśnił, że 29 maja 2018 r. ogłosił jednoetapowy konkurs zamknięty nr [...] naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Działania 1.2 pn. "Badania i rozwój w sektorze świętokrzyskiej przedsiębiorczości. Typ 1 projektu: Infrastruktura badawczo rozwojowa w przedsiębiorstwach".

Do w/w konkursu zamkniętego przystąpiła spółka, składając 28 września 2018 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "[...] T. P. A. F., W. F. S.C." na wnioskowaną kwotę dofinansowania w wysokości: [...] zł.

W wyniku pozytywnej oceny formalnej i merytorycznej projektu, Instytucja Zarządzająca zawarła 16 maja 2019 r. z A. F. i W. F. prowadzącymi wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą: T. P. A. F., W. F. S.C. umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu nr [...] pn.: "[...] T. P. A. F., W. F. S.C na kwotę dofinansowania ze środków EFRR w łącznej wysokości [...] zł.

Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie został poinformowany, że zobowiązany jest do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, w szczególności w oparciu o zapisy wytycznych oraz zgodnie z procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie i utrzymanie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto został poinformowany, że w przypadku przeprowadzania procedury wyłonienia dostawcy towarów/usług ma obowiązek stosować zasadę konkurencyjności.

Spółka podczas realizacji projektu zwróciła się do Instytucji Zarządzającej z prośbą o wyrażenie zgody na wydłużenie terminu realizacji Projektu do dnia 30 czerwca 2021 r. z uwagi na wydłużone terminy dostaw i opóźniające się roboty budowlane z uwagi na panującą pandemię COVID-19, na co organ wyraził zgodę w wyniku czego 11 grudnia 2020 r. podpisano aneks do umowy o dofinansowanie. Poinformowano jednocześnie, że strona jest zobowiązana do stosowania zasady konkurencyjności, która gwarantuje zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców przy realizacji projektów dofinansowanych z funduszy europejskich.

W związku z informacją o zakończeniu projektu, IZ przeprowadziła od 26 do 28 lipca 2021 r. oraz na dostarczonych przez Beneficjenta dokumentach do 25 sierpnia 2021 r. kontrolę realizacji projektu.

Ustalono, że Beneficjent przeprowadził jedno postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego z zastosowaniem zasady konkurencyjności, którego przedmiotem była budowa hali warsztatowo - badawczej wraz z zapleczem socjalno-biurowym. Postępowanie wszczęto 1 grudnia 2019 r. poprzez zamieszczenie ogłoszenia o zamówieniu na portalu baza konkurencyjności pod numerem [...]. Efektem postępowania było podpisanie 29 grudnia 2019 r. Umowy pomiędzy Beneficjentem, a firmą D.-B. S. M. o wartości [...] zł netto.

Organ stwierdził naruszenie sekcji 6.5.2 pkt 20 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 z 22 sierpnia 2019 r., poprzez dokonanie istotnej zmiany umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy bez zachowania przesłanek, o których mowa w ww. wytycznych.

W wyniku weryfikacji postanowień zapytania ofertowego ustalono, że 28 października 2020 r. oraz 15 lutego 2021 r. zawarto aneksy do umowy na roboty budowlane z 29 grudnia 2019 r., w wyniku czego wydłużono termin realizacji przedmiotu zamówienia z 30 października 2020 r. na 15 czerwca 2021 r., tj. o ok. 7,5 miesiąca. Ustalono również, że wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wykonanego na podstawie pozwolenia na budowę złożono 30 czerwca 2021 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Tym samym wydłużono termin realizacji przedmiotu zamówienia z 10 miesięcy na ok. 17,5 miesiąca tj. o 57%.

Weryfikując zasadność wydłużenia terminu realizacji przedmiotu zamówienia wezwano spółkę do przedłożenia dokumentów potwierdzających opóźnienia, na które powołał się wykonawca oraz do podania podstawy prawnej przedmiotowej zmiany. W odpowiedzi na wezwanie spółka 9 i 25 sierpnia 2021 r. złożyła wyjaśnienia, na które złożyły się oświadczenia wykonawcy i podwykonawców realizujących budowę hali warsztatowo badawczej w N. D. . Wykonawca oraz podwykonawcy podnosili, że z uwagi na pandemię COVID-19 i idące za tym ograniczenia wystąpiły trudności z dostawą materiałów oraz problemy kadrowe. IZ wskazała, że Beneficjent nie przedłożył żadnej dokumentacji o wartości dowodowej na podstawie której można było ustalić faktyczny wpływ sytuacji epidemiologicznej na realizowane przedsięwzięcie.

Tym samym zdaniem Zespołu Kontrolnego Beneficjent dokonał z naruszeniem sekcji 6.5.2. pkt 20 ww. Wytycznych istotnej zmiany postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, w efekcie czego mogło dojść do potencjalnej szkody w budżecie Unii Europejskiej. Jest bowiem prawdopodobne, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie wzięli udziału przedsiębiorcy, którzy ze względu na posiadany potencjał do wykonania zamówienia nie mogli podjąć się zamówienia do 30 października 2020 r., ale mogli to uczynić w terminie do 15 czerwca 2021 r., co w następstwie mogłoby się przełożyć na niższą cenę.

W związku z powyższym ustalono, że doszło do naruszenia § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu z tytułu nie zastosowania się przez Beneficjenta do zapisów sekcji 6.5.2 pkt 20 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 z dnia 22 sierpnia 2019 r, poprzez zmianę terminu realizacji przedmiotu zamówienia.

Dalej podano, że spółka złożyła wyjaśnienia do informacji pokontrolnej oraz przedłożyła pismo z 20 września 2021 r. skierowane do wykonawcy wraz z porozumieniem (dwustronnym) z dnia 20 września 2021 r. uchylającym aneks nr 1 i aneks nr 2 (wydłużające termin wykonania umowy z 29 grudnia 2019 r.) będący podstawą uznania wydatków za niekwalifikowalne. Porozumienie uchylało w całości obowiązywanie aneksów i przywracało pierwotny termin wykonania umowy z 29 grudnia 2019 r. Beneficjent stwierdził, że uchylenie aneksów było zgodne z zasadą swobody kontraktowania zaś cel tego działania - tj. przywrócenie pierwotnego terminu jest zgodne z zasadą współżycia społecznego. W piśmie podniósł, że skoro przyczyna nałożenia korekty została usunięta - wniósł o cofnięcie z informacji pokontrolnej zarzutu o nieuprawnionym zawarciu aneksu. Spółka zajęła stanowisko, że skoro stan faktyczny został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami, to - brak było podstaw aby wszczynać postępowanie administracyjne, które mogłoby zakończyć się decyzją nakładającą tzw. korektę finansową.

Zarząd w odpowiedzi na powyższe podtrzymał zarzut naruszenia sekcji 6.5.2 pkt 20 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, albowiem Beneficjent najpierw zawarł aneksy do umowy ze swoim wykonawcą, by następnie, po uzyskaniu informacji od Instytucji Zarządzającej o dokonaniu pomniejszenia kosztów kwalifikowalnych w projekcie, zawarł porozumienie o anulowaniu - uchyleniu tychże aneksów.

Zdaniem organu zamiarem Beneficjenta było uniknięcie skutków pomniejszenia kosztów kwalifikowalnych w projekcie związanego z nieprawidłowością jaką jest niedozwolona zmiana zawartej z wykonawcą umowy.

Organ wskazał na wystąpienie konstrukcji prawnej - pozorności, w tym wypadku pozorności kwalifikowalnej, względnej zwanej też relatywną, gdzie strony dokonują czynności prawnej pozornej tzw. symulowanej w celu ukrycia innej, rzeczywiście przez te strony zamierzonej i dokonanej (czynność ukryta dyssymulowana). Na poparcie zajętego stanowiska wskazał na wyrok Sąd Apelacyjnego w Szczecinie z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt I A Ca 549/20.

IZ nie podzieliła wniosku strony, że stan faktyczny został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami, albowiem w tym przypadku stan faktyczny nie mógł abstrahować od stanu rzeczywistego i dokonanego. W tym też kontekście podkreśliła, że w trakcie kontroli jedynymi dokumentami były dwa aneksy do umowy o roboty budowlane z 29 grudnia 2019 r. zmieniające termin realizacji przedmiotu zamówienia. Wskazała, że porozumienie o anulowaniu aneksów zawarto po zakończeniu robót, po kontroli i po otrzymaniu informacji pokontrolnej z nałożoną korektą finansową.

Nadto IZ ustaliła, że faktyczne zakończenie robót według Dziennika budowy [...] nastąpiło 15 lutego 2021 r., zaś odbiór hali warsztatowo - badawczej 16 lutego 2021 r. (Protokół zdawczo-odbiorczy do umowy o roboty budowlane z 16 lutego 2021 r.), a odbiór pozwoleń, decyzji i innych dokumentów koniecznych do oddania obiektu do użytkowania nastąpił 15 czerwca 2021 r. (Protokół zdawczo - odbiorczy do umowy o roboty budowlane z 15 czerwca 2021 r.). Natomiast wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowalnego zgłoszono 30 czerwca 2021 r. Tym samym anulowanie spornych aneksów nie zmieniło stanu dokonanego.

W związku z powyższym termin wykonania umowy wydłużono o ok. 7,5 miesiąca, a realizacja całego przedmiotu zamówienia wydłużyła się ostatecznie do 17,5 miesięcy.

Następnie Zarząd wyjaśnił, że Beneficjent jako zamawiający w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia zobowiązany był zgodnie z art. 15r (tj. po rozszerzeniu ustawy o art. 15a-15zzzi) ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zwanej dalej "ustawą COVID-19", do przeprowadzenia specjalnej procedury postępowania, która powinna była poprzedzić ustalenie warunków ewentualnego aneksu i jego zawarcie. Po przytoczeniu treści ww. przepisu wskazał, że mógł on żądać od wykonawcy dodatkowych oświadczeń/dokumentów, które potwierdziłyby zasadność zawarcia aneksów. Pozyskanie tych dokumentów pozwoliłoby właściwie ocenić zasadność kwestii wydłużenia terminu realizacji zamówienia poprzez szczegółowe zweryfikowanie jakie dokładnie problemy logistyczne zaistniały np. czy doszło do wstrzymania dostaw produktów, komponentów produktów lub materiałów niezbędnych do realizacji tego zamówienia, czy zaistniały i jakie konkretnie trudności w dostępie do sprzętu lub trudności w realizacji usług transportowych. Organ podkreślił, że spółka takich kroków nie poczyniła i tym samym zaniechała dokonania ww. procedury niezbędnej do właściwej oceny kwestii zasadności wydłużenia terminu realizacji zamówienia.

Podano dalej, że na poparcie zajętego w sprawie stanowiska strona złożyła dalsze dokumenty – tj. przedsądowe wezwanie do zapłaty kary umownej i pozew o zapłatę kar umownych do Sądu Okręgowego w K., jednakże organ zauważył, że pochodziły one okresu już po zajęciu ostatecznego stanowiska Instytucji Zarządzającej, tj. przedsądowe wezwanie do zapłaty było z 25 października 2021 r. (wykonawca potwierdził odbiór 26 października 2022 r.), a pozew o zapłatę kary umownej złożono do Sądu Okręgowego w K. 27 października 2021 r.

Wobec braku zwrotu żądanych środków, Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucja Zarządzająca RPOWŚ na lata 2014-2020 wydał w 30 listopada 2022 r. decyzję nr [...] orzekającą o zwrocie przez Beneficjenta środków dofinansowania z EFRR w łącznej wysokości: [...] zł, z tytułu zwrotu części dofinansowania przekazanego na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie projektu nr [...] wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zarząd, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy stwierdził, że doszło do naruszenia przez stronę treści § 12 ust 1 Umowy o dofinansowanie poprzez naruszenie zasady konkurencyjności w postępowaniu na wybór wykonawcy robót budowalnych, polegających na budowie hali warsztatowo - badawczej wraz z zapleczem socjalno – biurowym. Zasadzie konkurencyjności uchybiono poprzez dokonanie istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty tj. wydłużono termin realizacji przedmiotu zamówienia z 10 miesięcy na 17,5 miesiąca (co stanowi 57 %) w związku z zawarciem aneksów z 28 października 2020 r. i z 15 lutego 2021 r.

Powyższe doprowadziło do naruszenia sekcji 6.5.2 pkt. 20) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Powołując definicję nieprawidłowości zawartą w Rozporządzeniu nr 1303/2013 oraz trzy elementy składowe ją tworzące podkreślił, że beneficjent naruszył postanowienia § 12 ust. 1 Umowy o dofinansowanie z tytułu nie zastosowania się do zapisów sekcji 6.5.2 pkt 20) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków z 22 sierpnia 2019 r.

Organ wyjaśnił, że w ramach projektu, Beneficjent dysponował środkami publicznymi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, w odniesieniu do których, gdy chodzi o ich dystrybucję oraz wykorzystywanie, obowiązują szczególnego rodzaju zasady. W szczególności co do przestrzegania tych zasad był zobowiązany przez postanowienia m.in. umowy o dofinansowanie (vide: § 3 ust. 1 Umowy) oraz bezwzględnego stosowania zasad i warunków dofinansowania w niej zawartych i nie miał pełnej swobody i dyspozycyjności w podejmowaniu interpretacji zapisów umowy o dofinansowanie, albowiem realizował projekt dofinansowany z udziałem środków publicznych, a nie całkowicie środków własnych.

Naruszenie procedur opisanych w wytycznych oraz w umowie o dofinansowanie projektu dało Instytucji Zarządzającej podstawę do stwierdzenia obowiązku zwrotu wyliczonych środków jako wykorzystanych sprzecznie z tymi procedurami.

Zdaniem organu nie sposób wykluczyć, że gdyby w zapytaniu ofertowym od razu ustalono termin zakończenia robót na 15 czerwca 2021 r., to w tym postępowaniu wzięliby lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy. Natomiast z treści protokołu (z 17 grudnia 2019 r.) z postępowania ofertowego wynika, że złożono 1 ofertę na budowę hali warsztatowo - badawczej.

Anulowanie podpisanych aneksów za pomocą porozumienia dwustronnego z 20 września 2021 r. nastąpiło po otrzymaniu dokumentów z informacją o nałożonej korekcie finansowej.

Według IZ aneksy zostały skutecznie zawarte, a ich późniejsze "uchylenie" (po upływie terminu obowiązywania umowy) miało na celu jedynie uchylenie się od obowiązku zwrotu środków.

W związku z powyższym, naruszenie § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie przez Beneficjenta potwierdza wystąpienie pierwszej z przesłanek nieprawidłowości, czyli naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego.

Nadto IZ ponownie podkreśliła, że Beneficjent jako zamawiający w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia zobowiązany był zgodnie z art. 15r (tj. po rozszerzeniu ustawy o art. 15a-15zzzi) ustawy COVID-19, do przeprowadzenia specjalnej procedury postępowania, która powinna była poprzedzić ustalenie warunków ewentualnego aneksu i jego zawarcie. W szczególności powinien był zażądać od wykonawcy dodatkowych oświadczeń/dokumentów, które potwierdziłyby wskazywane przez niego problemy. Pozyskanie tych dokumentów pozwoliłoby właściwie ocenić zasadność kwestii wydłużenia terminu realizacji zamówienia poprzez szczegółowe zweryfikowanie jakie dokładnie problemy zaistniały. Jednakże, strona nie podjęła takich działań i zaniechał zastosowania ww. procedury niezbędnej do właściwej oceny kwestii zasadności wydłużenia terminu realizacji zamówienia.

Zdaniem organu w świetle powyższego - nie wiadomo dlaczego wykonawca nie był w stanie w terminie z umowy zrealizować zamówienia. Nadto przedłożone przez spółkę oświadczenia, niektóre bez daty wystawienia - według Instytucji Zarządzającej pozbawione są wartości dowodowej. Zawierały bowiem jedynie hasłowe stwierdzenia, że z powodu sytuacji epidemiologicznej niemożliwe jest dostarczenie w terminie materiałów, występują braki kadrowe itp.

Instytucja Zarządzająca powtórnie podkreśliła, że wpływ wskazanych okoliczności powinien zostać należycie udokumentowany i nie może opierać się na ogólnodostępnej wiedzy zaczerpniętej z TV czy Internetu.

Następnie zwróciła uwagę na to, że w ramach stwierdzonego naruszenia treści § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie potencjalna szkoda w budżecie Unii Europejskiej mogła zaistnieć, ponieważ prawdopodobne jest, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie wzięli udziału wykonawcy, którzy ze względu na posiadany potencjał do wykonania zamówienia nie mogli podjąć się zamówienia w terminie 307 dni tj. od dnia zawarcia umowy z pierwotnym terminem zakończenia robót do dnia 30 października 2020 r., a mogliby w terminie 535 dni tj. od dnia zawarcia umowy do zmienionego terminu zakończenia robót, czyli do dnia 15 czerwca 2021 r.

Zdaniem Instytucji Zarządzającej, termin jest funkcją ceny, im dłuższy termin, tym większe prawdopodobieństwo otrzymania oferty z ceną niższą. Co więcej, im dłuższy dopuszczalny termin realizacji zamówienia, tym większej ilości wykonawców którzy zechcą złożyć oferty można się spodziewać. Określenie przez zamawiającego takiego terminu realizacji umowy wpłynęło na podjęcie przez nich decyzji o rezygnacji z udziału w postępowaniu. Zatem wydłużenie terminu obowiązywania umowy na etapie postępowania ofertowego wpłynęłoby na krąg podmiotów zainteresowanych uzyskaniem zamówienia.

Dodatkowo organ wyjaśnił w kontekście argumentacji przedstawionej przez Beneficjenta we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że bezsprzecznym jest fakt wystąpienia nieprawidłowości poprzez przedłużenie terminu wykonania robót, co potwierdzają dokumenty zebrane w toku postępowania. Następcze działania podjęte po ujawnieniu nieprawidłowości – ocenić należało jako próbę zniwelowania negatywnych skutków stwierdzenia nieprawidłowości i związanym z nią obowiązkiem zwrotu środków. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że roboty zostały wykonane po terminie, na co spółka wyraziła zgodę nie dokonując weryfikacji konieczności dokonania zmian w umowie, do czego była zobowiązana w przepisami ustawy COVID-19.

Końcowo stwierdził, że Beneficjent zarówno poprzez wydłużenie terminu realizacji zamówienia, jak również poprzez nienależyte udokumentowanie wpływu pandemii COVID-19 na przedsięwzięcie naruszył zasady obowiązującego prawa, a tym samym dopuścił się naruszenia procedur obowiązujących w ramach RPOWŚ na lata 2014-2020. Naraził budżet Unii Europejskiej na sfinansowanie wydatku, który mógł mieć inne efektywniejsze przeznaczenie.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 30 listopada 2022 r. i umorzenie postępowania.

Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 roku kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.. poprzez brak obiektywnej, wszechstronnej analizy stanu faktycznego, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak rozpatrzenia zabranego materiału dowodowego, nie uwzględnienie wszystkich faktów, nie przypisanie im odpowiedniego znaczenia i w konsekwencji dokonanie jedynie powielenia twierdzeń Organu I instancji,

2. naruszenie art. 207 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych oraz art. 207 ust. 9 pkt 1 ustawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący wykorzystali środki niezgodnie z przeznaczeniem, co spowodowało konieczność wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, podczas gdy na gruncie przedmiotowej sprawy nie istnieją podstawy do uznania, że wnioskodawca wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem.

W uzasadnieniu skargi spółka powołując treść art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku kodeks postępowania cywilnego, wywiodła że skoro Sąd Okręgowy w K. [...] wydał [...] wyrok zaoczny na mocy którego zasądził od M. S. na rzecz A. F. i W. F. solidarnie kwotę [...]zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz kwotę [...]zł tytułem kosztów procesu (pkt I), w punkcie II oddalił powództwo w pozostałej części, zaś w punkcie III nadał wyrokowi w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności - to powyższe rozstrzygnięcie wiąże również organy administracji publicznej.

Nadto wyjaśniła, że 10 czerwca 2022 r. wspólnicy spółki zawarli z wykonawcą porozumienie, na mocy którego ustalono zasady zapłaty kwoty wynikającej z ww. wyroku. Ustalono, że wykonawca zapłaci wnioskodawcom kwotę [...]zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz kwotę [...]PLN tytułem kosztów procesu według ustalonego harmonogramu spłaty w ratach.

Zarzuciła, że organ dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania. Stanowisko organu co do wystąpienia ewentualnych nieprawidłowości i ich konsekwencji nie zostało uzasadnione w sposób prawidłowy, pełny i przekonywujący.

Organ odwoławczy nałożył na spółkę ujemne konsekwencje prawne z tytułu zdarzeń, w sytuacji, gdy brak jest podstaw do nałożenia takich restrykcji.

Następnie podniosła, że wbrew twierdzeniu organu czynność spółki nie była pozorna. W sytuacji, gdy sąd powszechny wydał prawomocny wyrok, który następnie został skutecznie wykonany, nie można mówić, że doszło do pozorności czynności.

Nadto wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, Beneficjent przyznał jedynie, że przyczyna nałożenia korekty została przez niego usunięta.

Konkludując, w sprawie nie ustalono okoliczności o kluczowym znaczeniu dla wydania decyzji co przesądza o jej wadliwości.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych j.t. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji, sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 259); dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli w niniejszej sprawie podlegała decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego nr [...] z 29 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję nr [...] tego organu z 30 listopada 2022 r. w sprawie określenia A. F. i W. F. prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą: T. P. A. F., W. F. s.c. przypadającą solidarnie do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w łącznej wysokości [...] zł z tytułu zwrotu części dofinansowania przekazanego na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] wraz z odsetkami.

Wywiedziona na wyżej opisaną decyzję skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza prawa.

Zdaniem sądu w realiach sprawy organ prawidłowo określił przypadającą do zwrotu kwotę części dofinansowania w związku z naruszeniem przez stronę § 12 ust 1 umowy o dofinansowanie oraz sekcji 6.5.2 pkt 20 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia prawidłowe ustalenia faktyczne organu, poczynione zgodnie z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9.

Jednocześnie ust. 8 tego artykułu stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W ust. 9 stwierdzono zaś, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

Z treści art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz z innych źródeł zagranicznych są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., powinno być rozumiane szeroko. "Inne obowiązujące procedury" to normy wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, jak również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu (tzw. wytyczne), a także w umowie o dofinansowanie realizacji projektu. Są one bowiem źródłem praw

i obowiązków dla beneficjenta, który w chwili podpisania umowy zobowiązuje się do stosowania jej regulacji, w tym określonych w niej warunków, jakie powinny spełniać wydatki kwalifikowalne (por. wyroki NSA: z 12 września 2017 r., sygn. akt ll GSK 3597/15; z 17 maja 2017 r., sygn. akt ll GSK 2420/15; z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt ll GSK 2389/15; z 22 marca 2017 r., sygn. akt ll GSK 3026/15; z 17 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1745/14; z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12, wszystkie publ. CBOSA).

Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Naruszenie więc warunków umowy o dofinansowanie projektu jest zawsze naruszeniem procedury, o jakiej mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., skutkującym koniecznością odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1364/15, publ Lex nr 2237159).

Należy też wskazać, że podstawą żądania zwrotu środków jest zaistnienie "nieprawidłowości", o którym mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, definiowane jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Przesłanki uznania danego czynu za nieprawidłowość mają charakter łączny, a więc konieczne jest naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa, które musi wynikać z działania lub zaniechania beneficjenta, a nadto naruszenie to ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Dla zastosowania korekty finansowej, o której mowa w art. 143 ust. 2 rozporządzenia 13003/2013, wystarczająca jest sama potencjalna możliwość wystąpienia szkodliwego wpływu.

W przekonaniu sądu w realiach kontrolowanej sprawy nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 207 ust. 1 pkt. 2 i art. 207 ust. 9 pkt. 1 u.f.p., albowiem organ prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny w sprawie, a następnie zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.

Sąd podziela wniosek organu, że strona naruszyła § 12 ust 1 umowy o dofinansowanie oraz sekcję 6.5.2 pkt 20 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 poprzez nieuprawnione dokonanie istotnych zmian postanowień umowy o roboty budowlane w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy.

Skarżąca przystąpiła do konkursu zamkniętego nr [...] naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej I – Innowacje i nauka, Działania 1.2. Badania i rozwój w sektorze świętokrzyskiej przedsiębiorczości RPOWŚ na lata 2014-2020.

Pozytywna ocena projektu doprowadziła do zawarcia w dniu 16 maja 2019 r. pomiędzy IŻ a wspólnikami spółki umowy o dofinansowanie Projektu pn.: "[...] T. P. A. F., W. F. s.c." na kwotę dofinansowania ze środków EFRR w łącznej wysokości: [...] zł.

Postanowieniem § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu Beneficjent zobowiązał się do stosowania przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu Pzp, oraz zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Zgodnie natomiast z § 10 ust 1 tej umowy jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu tych środków, odpowiednio w całości lub w części, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Beneficjenta, do dnia zwrotu tych środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie.

Należy także dodać, że zgodnie z treścią sekcji 6.5.2 – zasada konkurencyjności – pkt 20 wytycznych, do których stosowania strona zobowiązała się w umowie tj. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 nie jest możliwe dokonywanie zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba, że zaistnieją szczególne określone dalej okoliczności takie działanie usprawiedliwiające.

Zauważenia w tym miejscu wymaga, że występując z wnioskiem o dofinansowanie projektu, a następnie zawierając z IŻ umowę o dofinansowanie projektu wnioskodawca przyjął na siebie obowiązek przestrzegania szczególnych zasad i reguł związanych z jego realizacją, które są konsekwencją wykorzystywania w prowadzonej działalności wsparcia ze środków publicznych. Przy czym reguły te obowiązują w każdym czasie realizacji projektu, a ich dochowanie bądź naruszenie podlega kontroli IŻ.

Między innymi Beneficjent miał obowiązek przeprowadzenia postępowania wyłaniającego wykonawcę w sposób zgodny z prawem wspólnotowym i krajowym poprzez zapewnienie przestrzegania zasad przejrzystości, jawności i ochrony uczciwej konkurencji oraz równości szans wykonawców na rynku ofert w trakcie tego postępowania. Aby wydatki ponoszone podczas realizacji projektu mogły być uznane za kwalifikowalne do dofinansowania, strona była zobowiązana do ścisłego przestrzegania procedur i przepisów obowiązujących przy ich wykorzystaniu.

W realiach sprawy prawidłowo ustalono, że Beneficjent przeprowadził jedno postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego z zastosowaniem zasady konkurencyjności, którego przedmiotem była budowa hali warsztatowo - badawczej wraz z zapleczem socjalno-biurowym. Postępowanie wszczęto 1 grudnia 2019 r. poprzez zamieszczenie ogłoszenia o zamówieniu na portalu baza konkurencyjności pod numerem [...]. W harmonogramie realizacji zamówienia, zawartym w treści ogłoszenia podano, że zakończenie robót nastąpi w terminie maksymalnie do dnia 30 października 2020 r.

Efektem tego postępowania było podpisanie 29 grudnia 2019 r. umowy o roboty budowlane pomiędzy Beneficjentem, a firmą D.-B. S. M., gdzie w § 4 ust 3 strony ustaliły termin zakończenia robót budowlanych na dzień 30 października 2020 r.

Następnie w trakcie kontroli organ ustalił, że 28 października 2020 r. oraz 15 lutego 2021 r. wspólnicy spółki oraz M. S. zawarli dwa aneksy do umowy na roboty budowlane z 29 grudnia 2019 r., w wyniku których termin realizacji przedmiotu zamówienia został zmieniony z daty 30 października 2020 r. na dzień 15 czerwca 2021 r., tj. został wydłużony o ok. 7,5 miesiąca. Realizacja całego przedmiotu zamówienia wydłużyła się ostatecznie do 17,5 miesięcy.

Istotne są także ustalenia organu wskazujące, że faktyczne zakończenie robót według Dziennika budowy [...] nastąpiło 15 lutego 2021 r., zaś odbiór hali warsztatowo - badawczej 16 lutego 2021 r. (Protokół zdawczo-odbiorczy do umowy o roboty budowlane z 16 lutego 2021 r.), a odbiór pozwoleń, decyzji i innych dokumentów koniecznych do oddania obiektu do użytkowania nastąpił 15 czerwca 2021 r. (Protokół zdawczo - odbiorczy do umowy o roboty budowlane z 15 czerwca 2021 r.). Wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowalnego zgłoszono natomiast 30 czerwca 2021 r.

Z ustalonego powyżej stanu faktycznego wynika jednoznacznie, że realizując projekt, Beneficjent uchybił opisanym uregulowaniom: umowy o dofinansowanie oraz wytycznych, co niewątpliwie doprowadziło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.

Zmieniając dwukrotnie aneksami termin zakończenia objętych umową robót budowlanych, Beneficjent dokonał istotnej zmiany postanowień umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy. Zmiana ta polegała na wydłużeniu terminu realizacji robót o 7,5 miesiąca.

Sąd nie ma wątpliwości, że nieprawidłowości, które wyniknęły z działania Beneficjenta miały lub co najmniej mogły mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Określony w ogłoszeniu termin realizacji robót jest istotnym elementem zamówienia wpływającym na decyzję o ewentualnym wystąpieniu z ofertą. Zasadnie również podnosi organ, że termin jest funkcją ceny, a im jest dłuższy, tym większe prawdopodobieństwo otrzymania oferty z niższą ceną. Dodatkowo termin zakończenia prac pozwala potencjalnym wykonawcom na ocenię, czy dysponują odpowiednim zasobem osobowym i technicznym w danym czasie, co jednoznacznie przekłada się na decyzję o złożeniu bądź rezygnacji ze złożenia oferty.

Podkreślenia przy tym wymaga, że w reakcji na ogłoszenie wpłynęła tylko jedna oferta.

Powyższe wskazuje jednoznacznie na naruszenie przez stronę zasady konkurencyjności w postępowaniu dotyczącym wyboru wykonawcy robót budowlanych polegających na budowie hali warsztatowo – badawczej.

W ramach stwierdzonego naruszenia treści § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie i wytycznych mogła zaistnieć co najmniej potencjalna szkoda w budżecie Unii Europejskiej. Gdyby bowiem Beneficjent wskazał w ogłoszeniu termin zakończenia robót, w którym realnie doszło do wykonania zawartej umowy – czyli 15 czerwca 2021 r. zamiast 30 października 2020 r. to prawdopodobnie w postępowaniu o udzielenie zamówienia wzięli by udział inni wykonawcy, którzy ze względu na posiadany potencjał mogliby podjąć się wykonania zamówienia w terminie 535 dni (zamiast 307 dni). Wykonawcy ci mogliby złożyć korzystniejsze cenowo oferty, co mogło mieć wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo ustalił wszystkie elementy stanu faktycznego niezbędne do orzeczenia zwrotu kwoty części dofinansowania i właściwie je ocenił. W uzasadnieniu decyzji organ jasno określił – cytując odpowiednie uregulowania prawa, umowy i wytycznych – w czym upatruje uchybień Beneficjenta skutkujących korektą finansową.

Podkreślenia przy tym wymaga, że powyżej opisane okoliczności stanu faktycznego zostały przez organ ustalone w ramach kontroli, a ich konsekwencje znalazły wyraz w doręczonej stronie informacji pokontrolnej z dnia 7 września 2021 r.

Okoliczności naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie strona upatruje natomiast w pozbawieniu przez organ znaczenia dla wyniku sprawy dalszych czynności, jakie podjęła już po zakończeniu kontroli.

Mianowicie, strona podała, że:

- porozumieniem (dwustronnym) z dnia 20 września 2021 r. uchylono zawarte uprzednio aneksy, wydłużające termin wykonania umowy z 29 grudnia 2019 r.,

- pismem z dnia 25 października 2021 r. spółka wystosowała do wykonawcy przedsądowe wezwanie do zapłaty,

- w dniu 27 października 2021 r. złożono pozew o zapłatę kary umownej do Sądu Okręgowego w K.,

- Sąd Okręgowy w K. [...] wydał [...] r. wyrok zaoczny, na mocy którego zasądził od M. S. na rzecz A. F. i W. F. solidarnie kwotę [...]zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz kwotę [...]zł tytułem kosztów procesu (pkt I), w punkcie II oddalił powództwo w pozostałej części, zaś w punkcie III nadał wyrokowi w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności. Zasądzona kwota była karą umowną za opóźnienie w realizacji umowy.

Skarżąca zarzuca wadliwe pominięcie powyższych okoliczności. W jej ocenie świadczą one o przywróceniu stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem, a nadto wskazuje na niedopuszczalne zignorowanie przez organ mocy wiążącej wyroku sądu gospodarczego, orzekającego w zakresie kary umownej, co skutkowało naruszeniem art. 365 § 1 k.p.c.

Zdaniem sądu, zarzuty powyższe nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd podziela stanowisko IZ, że podjęte, po powzięciu przez Beneficjenta wiedzy, o skutkach finansowych przeprowadzonej przez organ kontroli, czynności miały na celu uniknięcie negatywnych konsekwencji stwierdzonych zaniechań i jako takie nie wywierają skutku dla oceny powstałego naruszenia.

Podkreślenia wymaga, że wszystkie przywoływane przez stronę czynności zostały podjęte nie tylko po kontroli organu, ale jednocześnie już po definitywnym zakończeniu realizacji umowy o roboty budowlane – czyli po 30 czerwca 2021 r., w której to dacie złożony został wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowalnego. Takie następcze zmiany w umowie, której realizacja została zakończona jest pozbawione gospodarczego i ekonomicznego sensu.

Przyjętych przez sąd za prawidłowe, opisanych powyżej ustaleń stanu faktycznego, których konsekwencją było określenie obowiązku zwrotu części dofinansowania, nie zmienia fakt wydania wskazywanego przez skarżącą wyroku z [...] r. przez SO w K..

Wyjaśnić bowiem należy, że zarówno organ orzekający w sprawie, jak i sąd administracyjny nie są związane prawomocnymi wyrokami sądów gospodarczych.

W tym miejscu przywołania wymaga treść art. 11 p.p.s.a., zgodnie z którym jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym, prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

Wykładnia powyższego przepisu musi być dokonywana w sposób ścisły, tak by nie prowadziła do rozszerzenia zakresu okoliczności, które nie podlegają sprawdzeniu i ocenie przez sąd administracyjny. Przyjmuje się tym samym, że rozstrzygnięcia sądów cywilnych nie mają charakteru wiążącego dla sądu administracyjnego.

Przypomnieć w tym miejscu również trzeba, że chociaż w art. 11 p.p.s.a. expressis verbis jest mowa o związaniu ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa jedynie sądu administracyjnego, to konsekwentnie należy przyjąć związanie nimi również organu administracji publicznej. Organ ten nie może bowiem orzec bez uwzględnienia okoliczności, którymi związany jest sąd administracyjny.

Rozwiązanie powyższe podyktowane jest tym, że sąd karny w prowadzonym postępowaniu dąży do ustalenia prawdy materialnej. Nie poprzestaje jedynie na "prawdzie", jaką zdołają wykazać strony przy pomocy dostępnych i dopuszczalnych środków dowodowych, ale sam ustala zaistniałe w sprawie i niezbędne dla wydania wyroku fakty.

Tymczasem w sprawach cywilnych (gospodarczych) zastosowanie ma zasada prawdy formalnej, czyli taki obraz faktów jaki wynika z akt sprawy. Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego, gdyż jest to domeną stron. Sąd powinien jedynie dopuszczać dowody zgłaszane przez strony i brać je pod uwagę wydając wyrok.

Organy administracyjne natomiast przed wydaniem decyzji samodzielnie ustalają stan faktyczny sprawy. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada prawdy materialnej. Rozstrzygnięcie organu musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art.7, 77, 80 k.p.a.).

W kontekście powyższego organ nie był – wbrew argumentacji skargi – związany okolicznością zasądzenia przez sąd gospodarczy na rzecz wspólników spółki kwoty tytułem zapłaty kary umownej za opóźnienie w realizacji umowy.

Zauważenia przy tym wymaga, że w aktach sprawy znajduje się pozew, który zainicjował postępowanie zakończone wyrokiem sądu gospodarczego. Z treści pozwu wynika, że powód pominął okoliczności zawarcia aneksów do umowy, porozumienia o ich uchyleniu, a jako dowód przywołał m.in. pierwotną umowę – sprzed zmian. Zatem sąd gospodarczy nie oceniał – wydając wyrok – skuteczności podjętych przez stronę czynności (aneksów), mających decydujące znaczenie w kontrolowanej sprawie, zakończonej zaskarżoną decyzją.

Zatem organ miał prawo i obowiązek ocenić wszystkie ustalone okoliczności w całokształcie stanu faktycznego sprawy, co uczynił. Wywiedzione przez organ wnioski, będące konsekwencją dokonanej analizy materiału dowodowego sprawy sąd podziela i uznaje jako prawidłowe, logiczne i spójne.

Zasadnie przyjęto jako miarodajne do oceny zaistniałej w sprawie nieprawidłowości, działania strony podjęte do czasu zakończenia kontroli, a odmówiono uwzględnienia – w kontekście spełnienia elementów szkody w budżecie Unii – czynności jakie strona podjęła znając treść informacji pokontrolnej i jednocześnie po zakończeniu wykonania umowy o roboty budowlane.

W konsekwencji – zdaniem sądu – zasadnie orzeczono wobec spółki obowiązek zwrotu części dofinansowania w związku z naruszeniem § 12 ust 1 umowy o dofinansowanie oraz wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

Nie budzi również zastrzeżeń sądu zaprezentowany przez organ sposób wyliczenia kwoty zwrotu części dofinansowania.

Mając na względzie powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.