Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 514/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 2, art. 140 aa ust. 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a, ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 lipca 2023 r. nr 0601-IGC.4802.110.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., nr 0601-IGC.4802.110.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 24 kwietnia 2023 r., nr 308000-COC-1.48.1.236.2022.EB, nakładającą na E. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P..H..U.. Z.-T. E. Z. karę pieniężną w wysokości 6000 zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych – jak za brak zezwolenia kategorii V.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 12 września 2022 r. funkcjonariusze Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddziału Celnego w Koroszczynie przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu członowego, złożonego z ciągnika siodłowego marki V. o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki S. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował P. Z.. Przejazd wykonywany był w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz P...H..U.. Z.-T. E. Z. w T. (dalej jako "skarżąca"). Pojazdem przewożone były towary w postaci karmy dla psów lub kotów, pakowanej do sprzedaży detalicznej, na 41 paletach, o łącznej masie brutto 21215 kg, czyli ładunek podzielny.

Wynik pierwszego ważenia pojazdu na wadze dynamicznej opisany w pkt 5 lit. a protokołu [...] z dnia 12 września 2022 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi pojazdu, będącej osią napędową o 100 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,87 %). Powtórne ważenie dynamiczne pojazdu wskazało przekroczenie nacisku na ww. osi o 50 kg (0,43%), przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy przewóz wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej jako "Prawo o ruchu drogowym" lub "p.r.d.") polegającym na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V.

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ pierwszej instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 6000 zł za przewóz po drogach publicznych ładunku podzielnego, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jak bez zezwolenia kategorii V.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Natomiast w wyniku pomiaru nacisków osi kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu, stanowiącej pojedynczą oś napędową. Nacisk na pojedynczą oś napędową kontrolowanego pojazdu stwierdzony podczas pierwszego i drugiego ważenia został przekroczony o 50 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 11,5 t o 0,43%. W związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej pojazd został uznany za nienormatywny, na przejazd którego wymagane byłoby zezwolenie kategorii V, wydane dla podmiotu wykonującego przejazd.

Organ odwoławczy podniósł, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Poddanym kontroli środkiem transportu przewożony był ładunek podzielny, którego przewóz pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d., jest zabroniony.

Mając powyższe na względzie organ drugiej instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a w związku ust. 2 p.r.d.

Ponadto organ stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. Zaznaczył, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien zaznajomić się z regulacjami prawnymi i zorganizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa. W ocenie organu skarżąca nie dołożyła należytej staranności przy organizacji przewozu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących procesu ważenia kontrolowanego pojazdu organ odwoławczy wskazał, że do pomiarów nacisków osi użyto wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny [...], nr [...], znak typu [...]. Waga posiadała ważne do dnia 18 lutego 2024 r. świadectwo legalizacji ponownej z dnia 18 stycznia 2022 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie (znak wniosku [...]). Organ stwierdził, że posiadanie przez wagę ważnego świadectwa legalizacji potwierdza, że waga spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345).

Organ II instancji zaznaczył, że zarówno przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach, jak też przepisy wydanych na podstawie tej ustawy rozporządzeń, nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. Stosując zatem wagę z ważną legalizacją, zasadnym jest przyjęcie jako wynik ważenia wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Potwierdza to świadectwo legalizacji wagi użytej do kontroli parametru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego. Treść świadectwa zawiera wskazania odpowiednich wartości wielkości mierzonej przez przyrząd pomiarowy i nie zawiera zapisów odnoszących się do wyznaczania poprawek wskazań przyrządu pomiarowego oraz błędów, o których mowa w art. 6a ust. 3 Prawa o miarach.

Organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo wskazał w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, iż wynik pomiaru pokazywany na wyświetlaczu wagi stanowi wartość po odjęciu błędów granicznych. Ponadto organ podniósł, że błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek do nominalnych wskazań wag.

Organ odwoławczy podkreślił, że użyta do pomiaru waga została wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. System ten nie zarejestrował żadnych nieprawidłowości w czasie przeprowadzonych pomiarów, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek lub wad. Na tej podstawie organ uznał, że ważenie przebiegało bez błędów i w sposób zgodny z instrukcją użytkowania wagi. W przeciwnym wypadku system zarejestrowałby błąd pomiaru.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne" organ odwoławczy wyjaśnił, że reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. W rozpoznawanej sprawie kara pieniężna wymierzona została na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca E. Z. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj.:

1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału, zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary nastąpiło przy użyciu wagi, która w trakcie dwukrotnego ważenia wskazała wyniki dotyczące przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej, tj. w trakcie pierwszego ważenia przekroczenie o 100 kg (0,87 %), w trakcie drugiego również o 50 kg (0,43 %), przy czym obydwa wyniki mieściły się w dopuszczalnym dla wagi klasy dokładności D odchyleniu wynoszącym +/-4% oraz w granicach korekty wynoszącej 2 % zaokrąglonej w górę do każdych pełnych 100 kg, którą nakazuje stosować funkcjonariuszom ITD § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, który jeżeli nie wprost, to przynajmniej w drodze analogii powinien znajdować zastosowanie do kontroli przeprowadzanych również przez inne organy;

2) art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców i wyrażonej w tych przepisach zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony poprzez niezastosowanie tych przepisów i nierozstrzygnięcie występujących w niniejszej sprawie poważnych wątpliwości co do faktu popełnienia naruszenia prawa na korzyść strony, lecz nałożenia na stronę kary pieniężnej pomimo braku pewności co do tego, że w ogóle doszło do naruszenia prawa;

3) art. 51 ust. 3 oraz art. 54 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.t.d w zw. z § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego oraz § 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, w szczególności danych z tabeli nr 1 dotyczącej dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, zgodnie z którą w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%, a zatem wynik ważenia uzyskany w trakcie kontroli (0,43%) mieścił się w odchyleniu, a zatem w tolerancji błędu. Tym samym na stronę nie powinna zostać nałożona kara;

4) art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a., poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w p.r.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy p.r.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie p.r.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.;

5) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 12 Prawa przedsiębiorców, poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, w sytuacji gdy kara 6000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna, a ponadto w sytuacji gdyby kontrola była prowadzona przez inny organ - Inspektorów Transportu Drogowego (ITD), to wówczas zgodnie z § 29d pkt 5 zarządzenia GITD nr 28/2014 z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, nie doszłoby w ogóle do stwierdzenia naruszenia, bowiem "w przypadku pomiarów nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dokonywanych z użyciem wagi stacjonarnej do pomiarów dynamicznych lub wag przenośnych do pomiarów dynamicznych, od wskazania wagi stacjonarnej lub sumy wskazań wag przenośnych, dla każdej osi, odejmuje się 2% zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg wartości tej korekty;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

6) art. 140aa ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez nałożenie na stronę surowej kary pieniężnej za stwierdzone w trakcie kontroli przekroczenie nacisku osi o 0,43%, w sytuacji gdy powyższe wyniki mieszczą się w tolerancji błędu wynoszącej 2 %, a wynikającej z zarządzenia GITD, które co najmniej w drodze analogii powinno znaleźć zastosowanie przy ustalaniu parametrów w trakcie kontroli i spowodować stwierdzenie, że parametry dopuszczalne przez prawo materialne w ogóle nie zostały naruszone.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 4 października 2023 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej również jako "Rzecznik") zawiadomił Sąd o wstąpieniu do postępowania. W ocenie Rzecznika organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i pełności zgromadzonego materiału, zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, że istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca z uwagi na posłużenie się wagą, która w trakcie dwukrotnego ważenia wskazała wyniki dotyczące przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej, tj. w trakcie pierwszego ważenia przekroczenie o 100 kg (0,87 %), w trakcie drugiego również o 50 kg (0,43 %), przy czym obydwa wyniki mieściły się w dopuszczalnym dla wagi klasy dokładności D odchyleniu wynoszącym +/-4% oraz w granicach korekty wynoszącej 2% zaokrąglonej w górę do każdych pełnych 100 kg, którą nakazuje stosować funkcjonariuszom ITD., § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, który jeżeli nie wprost, to przynajmniej w drodze analogii powinien znajdować zastosowanie do kontroli przeprowadzanych również przez inne organy. Ponadto w ocenie Rzecznika naruszony został art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców i wyrażonej w tych przepisach zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony poprzez niezastosowanie tych przepisów i nierozstrzygnięcie występujących w niniejszej sprawie poważnych wątpliwości co do faktu popełnienia naruszenia praw na korzyść strony, lecz nałożenia na stronę kary pieniężnej pomimo braku pewności co do tego, że w ogóle doszło do naruszenia prawa. Według Rzecznika naruszono art. 81 ust. 3 oraz art. 54 ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w zw. z § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli pojazdów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego oraz § 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, w szczególności danych z tabeli nr 1 dotyczącej dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolowanego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, zgodnie z którą w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%, a zatem wynik ważenia uzyskany w trakcie kontroli (0,43%) mieścił się w odchyleniu, a zatem w tolerancji błędu. W ocenie Rzecznika w niniejszej sprawie naruszono art. 189a§1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa). Według Rzecznika nałożenie kary na przedsiębiorcę w sytuacji, gdy żadne dobro prawnie chronione przez ustawę - Prawo o ruchu drogowym nie zostało zagrożone, jawi się jako nieproporcjonalne i narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Zdaniem Rzecznika, w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia przez organ przepisów postępowania polegających na niezastosowaniu do nałożonej na przedsiębiorcę kary przepisów działu IVa k.p.a., a zwłaszcza przepisu art. 189f k.p.a. Nie bez znaczenia pozostaje bowiem okoliczność, że gdyby kontrola została przeprowadzona nie przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, lecz przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, wówczas nie doszłoby do stwierdzenia jakiegokolwiek naruszenia, z uwagi na regulacje zarządzenia nr 28/2014. W tej sytuacji konieczne było sięgnięcie po przepisy działu IVa k.p.a., pozwalające na odstąpienie od kary w przypadkach mniejszej wagi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 6000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Treść art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

W myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Z treści art. 140ab w ust. 1 pkt 3 p.r.d. wynika, że za brak zezwolenia kategorii V przewidziano karę pieniężną w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W przypadkach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora.

Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w sytuacji naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia dotyczy zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy.

Przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewiduje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi.

W rozpoznawanej sprawie w wyniku kontroli pojazdu składającego się z ciągnika siodłowego oraz naczepy ciężarowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego. W wyniku pierwszego ważenia uzyskano wynik nacisku osi w wysokości 11 600 kg tj. przekroczenie dopuszczalnego nacisku (11,5 t) o 100 kg, a zatem o 0,87%. Na skutek powtórnego pomiaru uzyskano wyniki nacisku osi w wysokości 11 550 kg, tj. przekroczenie dopuszczalnego nacisku (11,5 t) o 50 kg, a zatem o 0,43 %. Pozostałe parametry pojazdu nie zostały przekroczone. Powyższe czynności zostały udokumentowane w protokołach kontroli (k. 4-7 akt adm.). Jako wiążący przyjęty został wynik korzystniejszy dla strony.

Niespornym jest, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym w postaci karmy dla psów lub kotów, znajdującym się na 41 paletach. Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca.

W ocenie skarżącej stwierdzone przekroczenie zaledwie o 50 kg jest niemal mikroskopijne i nie pozwala na przyjęcie z całą pewnością, czy zmierzona wartość jest prawidłowa i czy rzeczywiście doszło do naruszenia. Skarżąca uważa, że przy ustalaniu wyniku ważenia należało się odnieść do danych zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, dotyczących dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, z których wynika, że w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%.

Zdaniem Sądu, nie zasługuje na podzielenie stanowisko strony skarżącej kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego w sprawie procesu ważenia.

Z protokołów kontroli, znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że kontrola nacisków osi w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak fabryczny [...], numer fabryczny [...], producent A. S. s.c. T. , rok produkcji: 1998, znak typu [...], posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 18 stycznia 2022 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku [...] Zgodnie z treścią wskazanego świadectwa, jest ono ważne do dnia 18 lutego 2024 r.

Wyjaśnić należy, że bezpośredni opis przeprowadzonych w trakcie kontroli czynności jest zawarty w protokole kontroli, który uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, aby wyżej wymienione urządzenie wagowe zostało użyte nieprawidłowo. Słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że waga jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. Natomiast w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru. Kierujący pojazdem został poinformowany o zasadach wykonania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Obecny przy pomiarze kierowca skorzystał z możliwości powtórnego ważenia, nie zgłaszał innych uwag do dokonanych czynności. Ponadto z protokołów kontroli wynika fakt pouczenia kierowcy przed rozpoczęciem czynności kontrolnych, że przez pomost wagi do ważenia pojazdów w ruchu należy przejeżdżać centrycznie i ze stałą prędkością wskazaną na znakach drogowych umieszczonych przed wjazdem na wagę, bez przyśpieszeń i hamowań (pkt 12 protokołów kontroli). Wyniki pomiarów były przy pierwszym i drugimi pomiarze identyczne. Nie ujawniono również żadnych okoliczności, które mogłyby podważać potwierdzoną świadectwem legalizacji ponownej sprawność i prawidłowość działania wagi. Z akt sprawy nie wynika, aby w czasie czynności pomiaru system wagi zarejestrował jakiekolwiek nieprawidłowości, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad wagi.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że ważenie wykonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej o obowiązku organu uwzględnienia błędu pomiarowego przyjętego dla tego typu wag. W ocenie skarżącej, skoro wyniki ważenia mieszczą się w tolerancji (2%), to nie może być mowy o stwierdzeniu naruszenia.

Odnosząc się do powyższego zarzutu wyjaśnić należy, że z instrukcji obsługi wagi (k. 9-13 akt adm.) nie wynika, aby uzyskane wyniki pomiarów należało pomniejszyć o wartość dopuszczalnego odchylenia. Obowiązku korygowania wyników pomiaru nie da się wywieść ani z przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2063), ani wydanego na podstawie jej przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu").

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że błędy pomiaru, na które powołuje się skarżąca, to odchylenia dopuszczalne obciążenia osi, badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Dotyczą one pojazdów kontrolnych służących sprawdzeniu wagi.

Przepisy zawarte w rozporządzeniu w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (§ 1) określają: 1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 2) szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 3) sposoby i metody przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2.

Rozporządzanie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, tabela nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi – odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak, wbrew stanowisku skargi, konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Nie budzi wątpliwości, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie byłoby przy tym żadnych podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, jak tego domaga się skarżąca, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych. Stanowisko, że błąd graniczny dopuszczalny ma normatywne znaczenie w procedurze legalizacji ponownej wagi w wyniku dokonania oceny zgodności w odniesieniu do wymagań w zakresie wykonania i charakterystyk tych urządzeń znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zobacz wyrok NSA z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 328/20 i powołane tam wyroki NSA z 11 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 225/10 oraz z 30 sierpnia 2004 r., sygn. akt GSK 778/04, CBOSA).

Jednocześnie podkreślić należy, że potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez odpowiednie organy. Jak już wyżej wskazano, wykorzystana w rozpoznawanej sprawie waga samochodowa do ważenia pojazdów w ruchu posiadała ważne w dniu kontroli świadectwo legalizacji ponownej. Oznacza to, że waga spełniała formalne kryteria dopuszczające ją do użytku. Ponadto w protokole kontroli w pkt 11 wskazano, że kontroli nacisków osi dokonano zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta oraz zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach umieszczonych przed wjazdem na wagę. W pkt 9 protokołu wskazana została nazwa wagi, jej producent i świadectwo legalizacji ponownej. W tych okolicznościach zasadnym jest przyjęcie jako wyniku ważenia wartości rzeczywistych nacisków osi pojazdu podanych przez tę wagę i w konsekwencji bezpodstawny jest zarzut nieuwzględnienia korekty związanej z błędem pomiaru, skoro obowiązek korygowania wyników pomiarów o wartość dopuszczalnego odchylenia skorygowanego obciążenia osi nie wynika ani z przepisów prawa, ani instrukcji obsługi wagi.

Zaznaczyć należy, również że Sądowi znany jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyrokach z dnia 12 października 2023 r. w sprawach II GSK 737/23 i II GSK 2094/22, że wadliwe jest oparcie się przez organy kontroli na świadectwie legalizacji ponownej urządzenia i odrzucenie potrzeby wyjaśnienia dopuszczalnych prawnie błędów pomiaru wagi. Naczelny Sąd Administracyjny za nieprawidłowe uznał twierdzenie, że fakt przejścia kontroli metrologicznej automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i co istotne, mogącym służyć do przyjęcia zaistnienia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że to organ ma bez zastrzeżeń wykazać, jaka jest rzeczywista wartość nacisków osi na drogę i w tym celu, w razie potrzeby, zasięgnąć również informacji u producenta stosowanych w ramach kontroli wag, co do ich specyfikacji i występujących, dopuszczalnych błędów pomiarów.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak dotychczasowe stanowisko prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wynikiem ważenia są wartości rzeczywiste nacisków osi (por. np. wyroki NSA: z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 328/20 z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 909/21, z 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1264/22, z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1312/14).

Powyższej oceny nie zmienia również argument skarżącej o stosowaniu przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. U. GITD z 2014 r. nr 14) i pomniejszania wskazania wag o 2%. Zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego, lecz instrukcją mającą charakter przepisów wewnętrznych, skierowaną do podległych temu organowi inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Nie ma zatem żadnych podstaw do stosowania tego zarządzenia przez inne organy uprawnione do kontroli przewozów. Ponadto zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego wskazuje na możliwe błędy wskazań wag, wynikające z nachylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych, przewiduje zatem korektę wyniku ważenia z uwagi na szczególne warunki pomiaru, przyrządami używanymi przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Z akt sprawy nie wynika, aby proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Okoliczności takich nie powołuje także skarżąca. Ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Ważenie uznać należy zatem za prawidłowe.

Reasumując stwierdzić należy, wbrew stanowisku skarżącej, że ważenie użytą do kontroli wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu znak fabryczny [...] (numer fabryczny [...]) prowadziło do faktycznego ustalenia wielkości obciążenia osi kontrolowanego w niniejszej sprawie dwuosiowego ciągnika siodłowego z trzyosiową naczepą.

Zdaniem Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).

Przekroczenie o 0,43 % dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 lit. a p.r.d.

W ocenie Sądu prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii V. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V w przypadku, gdy nacisk jednej lub wielu osi, masa rzeczywista całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż 10%, wynosi 6000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą w niniejszej sprawie.

Zasadnie organy stwierdziły, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 1. Przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd i musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przejazdu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Należy zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że jako przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, skarżąca powinna znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinna był sprawdzić, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. To bowiem podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem, oraz że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a podjęte działania pozwalały na uzasadnione przekonanie, że nie naruszy prawa. Skarżąca nie wykazała zaś, że wykonała jakiekolwiek czynności, aby wykonywany przez nią przewóz nie naruszał stosownych norm, przykładowo przez sprawdzenie nacisków na poszczególne osie bezpośrednio po załadunku i przed rozpoczęciem przewozu. Nie wykazała też, że zaistniały nadzwyczajne i niezależne okoliczności, które spowodowały, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Strona skarżąca ani w skardze, ani w trakcie postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych okoliczności, które mogłyby ją zwolnić z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na podstawie omawianego przepisu. To skarżąca jako podmiot wykonujący przejazd jest bowiem odpowiedzialna za normatywność pojazdu i powinna podjąć czynności w celu upewnienia się co do spełnienia przesłanek normatywności.

Organ prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego w postaci art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Natomiast według art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma (pkt 1), a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2).

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kara pieniężna wymierzona została w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Powołana ustawa w art. 140aa ust. 4 określa sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się.

Nie jest przy tym istotne, że przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie posługuje się sformułowaniem "odstąpienia od nałożenia kary", o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 140aa ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a (...) dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 375/21 oraz sygn. akt II GSK 717/21, a także – na tle przepisów ustawy o transporcie drogowym – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 248/21, jak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a).

Dlatego też brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 189f k.p.a., czego domagała się strona skarżąca.

Powyższej oceny nie podważa treść przywołanej przez skarżącą uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21. Zgodnie z treścią tej uchwały do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z-2021 r., poz. 735 ze zm.). Zatem podjęta uchwała dotyczy administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a nie kar określonych w Rozdziale 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przy tym w uzasadnieniu uchwały również zwrócono uwagę na konieczność poszukiwania w ustawie szczególnej materii zbieżnej treściowo z regulacją zawartą wart. 189f k.p.a. Przedstawiona wyżej analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje zaś, że ustawa ta zawiera normy zbieżne treściowo z instytucjami, o których mowa w art. 189a § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. Stąd też nie zachodzą podstawy do stosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 189d oraz art. 189f k.p.a.

W ocenie Sadu brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia zasadom wyrażonym w art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221). Stosownie do tego przepisu organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżąca formułuje powyższy zarzut podnosząc, że w jej ocenie kara w wysokości 6000 zł za stwierdzone naruszenie jawi się jako nieproporcjonalna. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca stopniuje wysokość kary za naruszenie, o którym mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d. i w art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. różnicuje wysokość kar w zależności od wielkości przekroczenia dopuszczalnych wartości. W przypadku, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, przewidziana jest kara w wysokości 6000 zł (art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a). Taką też karę, zgodnie z przepisami ustawy, nałożono na skarżącą.

Zaskarżona decyzja nie pozostaje również w sprzeczności z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Przepis ten przewiduje, że jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie Sądu unormowania art. 64 ust. 2 p.r.d. oraz art. 140aa ust. 1 p.r.d. i art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. są czytelne i nie budzą wątpliwości powodujących rozbieżności w ich stosowaniu. Natomiast podnieść należy, że normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością i obowiązkiem nałożenia kary pieniężnej.

W sprawie nie występuje również sytuacja, o której mowa w art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy. Ponownie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie dokonano dwukrotnego pomiaru nacisków osi kontrolowanego pojazdu przy użyciu wagi posiadającej ważne świadectwo legalizacji i zgodnie z instrukcją obsługi wagi, a urządzenie nie sygnalizowało żadnych błędów w procesie ważenia, zaś dwukrotnie uzyskano ten samy wynik pomiaru. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, iżby w sprawie pozostawały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.

Z omówionych wyżej przyczyn na uwzględnienie nie zasługiwały także podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. Organ wydając zaskarżoną decyzję wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i zgromadził pełny materiał dowodowy, który poddał wszechstronnej ocenie. Tym samym nie znajduje również podstaw zarzut obrazy wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, szczegółowo wyjaśnił procedurę ważenia nacisków osi pojazdu, opisał cechy użytej wagi i proces jej legalizacji, odnosząc się do podstaw prawnych zawartych w ustawie - Prawo o miarach i rozporządzeniu w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. W uzasadnieniu decyzji organ zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał dowody, na których się oparł. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nakładając administracyjną karę pieniężną (w kwocie 6 000 zł) stanowiącą dotkliwą sankcję dla skarżącej organ działał na podstawie i w granicach prawa. Działania organu nie sposób więc potraktować jako sprzecznego z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz zawartą w jej art. 31 ust.. 3 zasadą proporcjonalności, w sytuacji, kiedy wysokość kary została sztywno określona w ustawie, która nie wprowadza pojęcia "znikomej wagi naruszenia". Powyższe oznacza, że argumentacja zaprezentowana przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w piśmie z dnia 4 października 2023 r. nie podważała legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Podobnie należało ocenić stanowisko pełnomocnika skarżącej zawarte w piśmie z dnia 4 grudnia 2023 r.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w związku z czym wniesiona skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.