Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2189/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach sędzia del. NSA Anna Apollo Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 274/19 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem 5 września 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 274/19 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w Kielcach z dnia 22 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 15 czerwca 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR we Włoszczowie wpłynął wniosek [...] – dalej: skarżącego, strony lub wnioskodawcy o przyznanie płatności na rok 2018. Następnie strona złożyła zmianę do wniosku. Ostatecznie na podstawie wniosku i zmiany do wniosku, strona ubiegała się o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 30,57 ha położonych w obrębach [...]

Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), różnice pomiędzy powierzchnią uprawnioną do płatności a powierzchnią zadeklarowaną.

W związku z tym Kierownik Biura Powiatowego ARMiR we Włoszczowie decyzją z 26 lutego 2019 r., przyznał [...] płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) położonych w strefie nizinnej I w kwocie [...] zł.

Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Kielcach decyzją z 22 maja 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności oparte były o System Identyfikacji Działek Rolnych. Kluczowe znaczenie miały również wyniki kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie [...] w dniach 12- 20 kwietnia 2018 r., która wykazała nieprawidłowości. Dla działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] stwierdzono na całych powierzchniach zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR18). Natomiast dla działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej [...] stwierdzono mniejszą powierzchnię niż deklarowała strona. Producent nie został powiadomiony o kontroli.

Organ II instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności z 15 czerwca 2018 r. skarżący zgłosił działki rolne o łącznej powierzchni 28,07 ha. Następnie 26 czerwca 2018 r. poprzez złożenie zmiany do wniosku zgłosił działki rolne o łącznej powierzchni 30,57 ha. W wyniku kontroli administracyjnej, popartej wynikami kontroli na miejscu ustalono, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana w zmianie do wniosku jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Sporne grunty rolne położone na działkach rolnych F, H i I nie spełniły definicji kwalifikującego się hektara zgodnie z art. 32 ust. 4 Rozporządzenia Nr 1307/2013 przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Jak wynika z akt sprawy, w przypadku ww. działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 848, 851, 846, 144 i 143 z płatności został wykluczony obszar nieużytkowany rolniczo (grunt porośnięty tarniną).

Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie, przy zadeklarowaniu przez stronę płatności do gruntów nie będących kwalifikującymi się hektarami, nie zaistniała również żadna z przesłanek mówiąca o przypadkach wystąpienia siły wyżej zgodnie z art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1306/2013 (śmierć rolnika, długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym, zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym, choroba epizodyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw, wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku).

Organ II instancji wskazał, że hektarem kwalifikującym są wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe): wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej; utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku składania wniosku. Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Z powyższej definicji jednoznacznie wynika, że aby dany grunt mógł być uznany za kwalifikujący się hektar, muszą być spełnione wszystkie przesłanki łącznie. Spełnienie jednej z przesłanek tj. wykonanie zabiegu agrotechnicznego w terminie do 31 lipca roku składania wniosku, na którą powołuje się strona, nie upoważnia do uznania takiego gruntu do uznania go za kwalifikujący się hektar. Kontrola na miejscu w gospodarstwie strony w kwietniu 2018 r. ujawniła, że grunt zgłoszony do płatności nie był użytkowany rolniczo w 2017 r., jak również do kwietnia 2018 r. Z powyższego wynika, że grunty rolne zgłoszone do płatności przez stronę, położone na działkach rolnych F, H i I nie spełniały definicji kwalifikującego hektara, zatem nie mogły być do nich przyznane płatności, o które ubiegała się strona.

Producent rolny składający wniosek o płatności zobowiązany jest podać prawidłowe dane. To wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje o treści wniosku, który podpisuje i składa w ARiMR. Skarżący własnoręcznym podpisem na formularzu wniosku oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018. W związku z powyższym ponosi odpowiedzialność za treść znajdującą się we wniosku.

Odnosząc się do treści art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627, dalej: ustawa), organ II instancji wskazał, że nie jest obowiązany do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego. Z brakiem tego obowiązku związane jest nałożenie na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązku przedstawiania dowodów i dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar zaś udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie odwołujący się nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich argumentów, a tym samym w żaden sposób nie udowodnił, iż zadeklarowana do płatności powierzchnia gruntów kwalifikuje się w całości do płatności. Przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w niniejszej sprawie obowiązują tylko i wyłącznie w zakresie terminu składania wniosku o płatność.

Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższą decyzję WSA w Kielcach wskazał, że ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności były oparte o System Identyfikacji Działek Rolnych, na podstawie wyznaczonej powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru. W oparciu o zdjęcia wykonane 22 sierpnia 2018 r. została sporządzona aktualna ortofotomapa, która jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności. Taki sposób ustalania kwalifikującej się powierzchni odpowiada treści art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Skarżący twierdzi, że z płatności wykluczony areał został przywrócony do użytkowania rolniczego w czerwcu 2018 r. (w dniu 19 czerwca 2018 r. nastąpiło koszenie działek), tj. po kontroli na miejscu, która miała miejsce w kwietniu 2018 r. Strona w ten sposób potwierdziła, że na gruntach zgłoszonych do płatności na rok 2018 nie była prowadzona przez cały rok działalność rolnicza, a tym samym grunty te nie spełniały definicji kwalifikującego hektara, w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1307/2013. Z definicji zawartej w tym przepisie wynika, że obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Zatem, aby dany grunt mógł być uznany za kwalifikujący się hektar, muszą być spełnione wszystkie przesłanki łącznie. Grunty zgłoszone do płatności o powierzchni 8.94 ha nie były użytkowane rolniczo, a tym samym nie spełniały definicji kwalifikującego hektara i nie mogły być do nich przyznane płatności, o które ubiegała się strona. Wykonane przez stronę na gruntach zabiegi agrotechniczne nie podważają powyższej okoliczności. Skarżący nie wykazał zatem, że na całej zadeklarowanej powierzchni w 2018 r. była przez niego prowadzona działalność rolnicza, która to okoliczność zdeterminowała sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W dniu kontroli, zgłoszony do płatności grunt był zachwaszczony i zakrzaczony. Potwierdzeniem tak jednoznacznego wniosku organu jest wynik z kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o powierzchnię MKO, wyznaczoną w oparciu o raport z kontroli na miejscu. Jak wynika z akt, w gospodarstwie skarżącego w dniach 12-20 kwietnia 2018 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli przeprowadzili kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, która wykazała nieprawidłowości. Wówczas to stwierdzono na działkach rolnych położnych na działkach ewidencyjnych nr [...] zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR18). Natomiast dla działki rolnej położnej na działce ewidencyjnej [...] stwierdzono mniejszą powierzchnię niż deklarowała strona i kwestia ta nie jest sporna. Miejsca wykonywania dokumentacji fotograficznej zostały wskazane na szkicach z pomiarów (zdjęcia oznaczone nr działek rolnych i szkice znajdują się na płycie CD dołączonej do akt administracyjnych).

Sąd I instancji podniósł, że WSA w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 31 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 401/18 oddalił skargę [...] na decyzję w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 r. Natomiast NSA wyrokiem z 24 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 561/19 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku, wywiedzioną przez skarżącego. W powyższej sprawie podstawą ustaleń faktycznych była ta sama, na którą organy powołują się w n/sprawie, kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniach 12-20 kwietnia 2018 r. Na zdjęciach wykonywanych podczas kontroli terenowej widać obszary traw z licznymi pojedynczymi, jak strona przyznaje, samosiejkami tarniny. Stan faktyczny zastany przez kontrolujących na przedmiotowych działkach, następnie utrwalony w protokole z inspekcji terenowej oraz w dokumentacji fotograficznej, dał wówczas Sądowi podstawy do oceny o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej, co najmniej rok przed kontrolą obszar ten był nie koszony. Oparte na tych samych dowodach, aktualne postępowanie w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 r., prowadzi do takiego samego wniosku, o zaniechaniu przez stronę prowadzenia działalności rolniczej w tym właśnie roku. Skarżący uzyskał tym samym odpowiedź na zarzut skargi, że sprawa płatności na rok 2017 została przez Sąd prawomocnie osądzona.

W ocenie WSA w sprawie prawidłowo została wyliczona procentowa różnica między powierzchnią uprawnioną do płatności a powierzchnią zadeklarowaną, wynosząca 41,33 % (8,94/21,63 ha). W konsekwencji powyższych ustaleń, zasadnie płatność ONW została zmniejszona wobec przedeklarowania powierzchni oraz złożenia zmiany wniosku po terminie. Przy czym organ prawidłowo zastosował również art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, regulujący sposób wyliczenia płatności oraz uzasadnił decyzję zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

[...] wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia oraz rozpoznanie merytoryczne skargi skarżącego poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Kielcach z dnia 22 maja 2019 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lutego 2019 r. Ewentualnie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Kielcach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach. W każdym z przypadków autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz wyznaczenie rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. Prawa materialnego tj.:

1. § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Robactwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi w zakresie, w jakim skarżący spełnił warunki przyznania tejże płatności, uznając, iż zadeklarowane do płatności działki rolne nie wypełniają warunków uzyskania płatności,

2. art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez brak jego zastosowania wobec skarżącego pomimo spełnienia przez stronę warunku objęcia jej dyspozycją tego przepisu, a co za tym idzie, w sytuacji w jakiej skarżący spełnił warunki przyznania na jego rzecz jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników i płatności dodatkowej, bowiem wszystkie nieruchomości, jakie zostały przez skarżącego zadeklarowane we wniosku o przyznanie na rok 2018 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego kwalifikują się do tego typu płatności, albowiem są hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, spełniały definicję kwalifikującego się hektara, były w posiadaniu skarżącego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, miały powierzchnie nie mniejszą niż 0,1 ha, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 i był on ujęty w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3. art. 8 ustawy w zw. z § 2 rozporządzenia z 12 marca 2015 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu poprzez ich błędne zastosowanie poprzez uznanie, iż skarżący nie wypełnił warunków przyznania płatności z uwagi na brak Wykonania zabiegu agrotechnicznego (koszenia), o jakim mowa w w/w przepisie

rozporządzenia z terminem końcowym wykonania tego zabiegu liczonym do dnia 31 lipca danego roku podczas gdy na działkach ewidencyjnych objętych taka analizą organów, tj. działkach o numerach [...] zabieg koszenia został dokonany i organ otrzymał w tym zakresie dowody (zdjęcia potwierdzające dokonanie zabiegu), a mimo to Sąd I instancji oddalił skargę skarżącego uważając, iż skoro kontrola administracyjna i kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego wykonana do dni 12-20 kwietnia 2018 r. wskazała na brak koszenia na w/w dziatkach, wobec tego skarżący nie spełnił warunku opisanego w § 2 rozporządzenia, tj, obowiązku wykonania koszenia na działkach do dnia 31 lipca 2018 r.;

4. art 32 ust 1, ust 2 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 poprzez jego błędną wykładnie poprzez uznanie, iż działki rolne zadeklarowane przez skarżącego do przyznania płatności (działki o nr ewidencyjnym [...]), nie spełniają warunków hektarów kwalifikujących do płatności, bowiem na dzień przeprowadzenia kontroli 12-20 kwietnia 2018 r. organ uznał ich brak użytkowania (co jest również sporne), podczas gdy Sąd I instancji nie wziął pod uwagę dyspozycji art. 2 ust 1 rozporządzenia z 12 marca 2015 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, z którego wynika, iż ustawodawca dostrzega i dopuszcza możliwość i obowiązek przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych (w tym do usuwania niepożądanych roślin) do dnia 31 lipca roku, w jakim rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności, co sprawia, iż Sąd I instancji błędnie wyłożył art. 32 ust. 2 rozporządzenia, bowiem nie podjął się analizy tego przepisu w zgodzie z innymi przepisami, które statuują zasady prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych;

5. § 1 - § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w zw. z § 2, a w szczególności ust 1 i ust. 3, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 poprzez jego błędne zastosowanie poprzez uznanie, iż skarżący był zobowiązany do utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przez prowadzenie na nich prac agrotechnicznych przez cały rok, podczas gdy prace agrotechniczne skarżący mógł przeprowadzić w czasie do 31 lipca 2018 r. na przestrzeni dowolnie określonego czasu (do 31 lipca 2018 r.), nie miał zaś obowiązku, aby te prace prowadzić w czasie ciągłym, a w czasie całego roku grunty rolne powinny pozostawać w dobrej kulturze rolnej.

II. Przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez, brak właściwego zastosowania poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w taki sposób, iż strona nie jest w stanie ocenie, czy Sąd I instancji w rzeczywistości dokonał zbadania sprawy, bowiem uzasadnienie tegoż wyroku stanowi w większej mierze bezkrytyczne powielenie oceny organów i jest pozbawione dogłębnej analizy tego, dlaczego Sąd I instancji po zbadaniu sprawy, ocenę tą przyjął za swoją, tym bardziej iż z analizy dowodów zawartych w aktach sprawy nie wynikają okoliczności, na jakie powołuje się organ (użytkowanie rolnicze działek rolnych);

2. art. 145 ust. 1 lit. c) p.p.s.a, w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a, poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji poprzez brak uznania, iż organy dopuściły się naruszenia obowiązku określonego przepisem art. 3 ust. 1 ustawy oraz ww. przepisów k.p.a. tj. brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku nienaruszenia tego przepisu Sąd skargę uwzględniłby, nie zaś oddalił;

3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW w zw. z art. 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia nr 1122/2009, w zw. z art. 17 Rozporządzenia 73/2009, w zw. z art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1 i 2 Rozporządzenia nr 65/2011 poprzez oddalenie skargi i brak uzasadnienia dlaczego Sąd Instancji uznał za prawidłowe ustalenia organów, które w zakresie decyzji organu I instancji oraz organu II instancji są wewnętrznie sprzeczne, bowiem organy administracyjne swoje ustalenia odnośnie powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności, oparły na wynikach kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 12 — 20 kwietniu 2018 r. przez co decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa (kontrola została przeprowadzona dla roku 2018 przed wszczęciem postępowania na rok 2018), a organy ustalenia mogły i powinny oprzeć na aktualnej ortofotomapie z dnia 22 sierpnia 2018 r., która stanowiła odzwierciedlenie stanu działek rolnych na rok 2018 i w czasie po dniu 31 lipca 2018 r.;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. art 81 a § 1 k.p.a. w zw. z poprzez brak zastosowanie poprzez uznanie, iż pomimo wystąpienia wątpliwości co do aktualizacji baz referencyjnych LPIS będących w posiadaniu organów i wpływu braku tejże aktualizacje na prawa skarżącego, organ mógł wydać decyzję mniej korzystną dla strony aniżeli wówczas gdyby wątpliwości te zostały rozwiane - zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana (w lutym 2019 r.) po dniu aktualizacji baz (sierpień 2018 r.), a pomimo to organ wydając tą decyzję nadal opierał się na stanie działek rolnych ustalonym w wyniku kontroli na miejscu z kwietnia 2018 r., zaś Sąd I instancji oddalając skargę strony, uznał takie działanie za prawidłowe.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu postawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego wiąże się z obligatoryjnym wskazaniem, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną zobowiązana jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2019r., II GSK 850/17, Lex nr 2636756). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297). Nie wystarczy w tym zakresie ogólne wskazanie w uzasadnieniu, że doszło do naruszenia przepisów procesowych i stwierdzenie, że miało ono wpływ na wynik sprawy. Wskazana wada zarzutów procesowych w postaci braku wykazania ich istotnego wpływu na wynik sprawy skutkuje stwierdzeniem o niezasadności w tym zakresie złożonej skargi kasacyjnej.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 , art.145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, rozporządzenia nr 1122/2009 i rozporządzenia nr 73/2009.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. określają kompetencje Sądu administracyjnego w fazie orzekania. Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów prawa, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Tym samym Sąd I instancji nie mógł naruszyć ww. przepisów.

Ustosunkowując się do naruszenia 77 § 1, 78 § 1, 80, 81a § 1 i 107 § 3 k.p.a., należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( tj. Dz.U. z 2018, poz. 627 ze zm.) w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 2 tej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczce w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia fakty spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe oznacza, że ograniczeniu uległy niektóre z podstawowych zasad obowiązujących w postępowaniu ogólnoadministracyjnym - zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasada informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Tym samym z postępowania dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zatem przepisy te dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie wykazania, iż działalność rolnicza prowadzona była na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni. Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach kasacyjnych art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., stanowiące podstawę prawną ustaleń faktycznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Wobec czego organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a także do udzielenia stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz - do zapewnienia stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z kolei strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane do przedstawienia dowodów oraz do udzielenia wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. W zakresie zaś art. 80 k.p.a. regulującego dokonywanie przez organ swobodnej oceny dowodów, w podstawach kasacyjnych złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej nie można doszukać się sposobu naruszenia tego unormowania, z wykazaniem konkretnie, jakie kryteria oceny zostały naruszone, dlaczego zasadzie swobodnej oceny dowodów organy uchybiły.

W zarzutach procesowych skargi kasacyjnej odnośnie sposobu naruszenia powołanych przepisów strona głównie wskazuje, że złożenie wniosku o przyznanie płatności wszczyna to postępowanie i dopiero od tego momentu organy mają prawo pojmowania czynności w zakresie ustalenia tego, czy wnioskodawca ma prawo do przyznania płatności czy też tego prawa nie posiada. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie w dniu 15 czerwca 2018 r. zostało wszczęte postępowanie o przyznanie płatności ONW, co oznacza że organ nie mógł przeprowadzić kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego dotyczącego roku 2018 wcześniej niż 15 czerwca 2018 r. Nadto skarżący podniósł, że wykluczony z płatności areał został przywrócony do użytkowania rolniczego w czerwcu 2018 r. (w dniu 19 czerwca 2018 r. nastąpiło koszenie działek), tj. po kontroli na miejscu, która miała miejsce w kwietniu 2018 r. Skarżący nadto wskazał, że żaden przepis prawa nie wymaga, aby przez cały rok rolnik podejmował czynności na działkach rolnych mających na celu usunięcie niepożądanej roślinności. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 3 rozporządzenia ONW, postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem wnioskowym. Co oznacza, iż, że nie przeprowadza się go z urzędu w każdym czasie. Kontrole administracyjne zatwierdzające powierzchnię działek uprawnionych do płatności przeprowadza się po złożeniu przez rolnika wniosku o daną płatność, zatem ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności należało oprzeć na zdjęciach wykonanych 22 sierpnia 2018 r. Natomiast kontrola przeprowadzona na miejscu ma charakter uzupełniający w stosunku do kontroli administracyjnej. Wyniki kontroli odzwierciedlone w raporcie kontroli mogą posłużyć za dowód jedynie, gdy kontrola na miejscu będzie poprzedzona kontrolą administracyjną z wykorzystaniem środków informatycznych, co wynika wprost z art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009.

Sposób sformułowania zarzutów dotyczących uchybień procesowych wskazuje, że strona skarżąca kwestionuje możliwość wykorzystania dowodu w postaci wyników kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego, przeprowadzonej w dniach 12-20 kwietnia 2018 r., tj. wcześniej aniżeli zostało wszczęte postępowanie o przyznanie płatności na rok 2018, jak również wskazuje na dokonanie zabiegu agrotechnicznego (koszenie działek) po złożeniu wniosku o przyznanie płatności ONW w dniu 19 czerwca 2018 r. W tym miejscy należy wyjaśnić skarżącemu, że przedmiotem sporu jest wyznaczona powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności, a nie fakt czy na spornych działkach strona do dnia 31 lipca 2018 r. dokonała usunięcia niepożądanej roślinności. W rozpoznawanej sprawie organy zebrały materiał dowodowy na potwierdzenie swojego rozstrzygnięcia, dokonały ich oceny i doszły do ustaleń wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organy ustaliły rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo w oparciu o uprawnione dokumenty, na podstawie aktualnej ortofotomapy. Według art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego Agencji na aktualnym obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym ARMiR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej – tzn. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. last, wody, drogi, siedliska itp.,), których granice są określone na podstawie ortofotomapy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole takie dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich. Nie można dokonać więc żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię zwaną maksymalnym obszarem kwalifikowanym. Nadto kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie skarżącego w dniach 12-20 kwietnia 2018 r. wykazała nieprawidłowości, szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji, co spowodowało przyznanie płatności w niższej wysokości. W trakcie inspekcji został zgromadzony materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej, wykonanej w trakcie pomiarów przeprowadzonych na działkach. Wyniki kontroli na miejscu miały przełożenie na powierzchnię maksymalnego obszaru kwalifikowanego (MKO). Obraz ortofotomapy, raport z kontroli na miejscu oraz dokumentacja fotograficzna stanowią materiał dowodowy, który organ miał obowiązek wziąć pod uwagę w niniejszym postępowaniu administracyjnym i wydać decyzję w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Przy czym co istotne, obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są on zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Kontrola na miejscu w gospodarstwie strony w kwietniu 2018 r. ujawniła, że grunt zgłoszony do płatności o powierzchni 8,94 ha nie był użytkowany rolniczo w 2017 r., jak również w kwietniu 2018 r. Zatem grunty rolne zgłoszone do płatności położone na działkach rolnych F, H, i I nie spełniały definicji kwalifikującego hektara. W takiej więc sytuacji to na stronie ciążył obowiązek wykazania spełnienia przesłanki do przyznania wnioskowanej płatności, tj. że na tych gruntach zgłoszonych do płatności na rok 2018 była prowadzona działalność rolnicza przez cały rok kalendarzowy, a tym samym grunty te spełniały definicję kwalifikującego się hektara, w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.

Argumenty strony stanowią jedynie polemikę z przyjętym stanowiskiem organu, poprzez jego negowanie, bez przedstawienia dowodów wskazujących na prowadzenie działalności rolniczej przez cały rok kalendarzowy 2018. Sąd I instancji zasadnie zatem stwierdził, że w toku postępowania przed organami to na skarżącym, jako beneficjencie pomocy, spoczywał procesowy obowiązek wykazania, że działalność rolnicza prowadzona jest na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z regułami obowiązującymi w tym postępowaniu, zaś Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Dokonanie odmiennej, od oczekiwań wnoszącej skargę kasacyjną, oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie oznacza, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego trzeba wskazać zgodnie z ugruntowanym poglądem, że błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. "błąd subsumcji" to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może, zatem być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por., np. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2020r., sygn. akt I GSK 1582/18, LEX). W konsekwencji oznacza to, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Tym samym, w związku z niepodważeniem zarzutami procesowymi ustaleń faktycznych sprawy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie należało uznać za nieskuteczne.

Zgodnie z § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020:

1. "Płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę płatność.

2. Płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW.

3. Płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha."

W myśl zaś § 3 ust. 2 tego rozporządzenia: "Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności".

Zatem zgodnie z przytoczoną regulacją płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych, na których jest :

- położona działka rolna w rozumieniu art. 67ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013 o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

- prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

- położonych na obszarach ONW.

Natomiast działalność rolnicza zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1307/2013, to działalność oznaczająca produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych lub utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Z treści tego przepisu wynika, ze dla osiągnięcia celu w postaci usunięcia lub zniszczenia niepożądanej roślinności jest obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Jednocześnie płatności do działek rolnych przysługują wówczas, gdy są one położone na kwalifikujących się hektarach rozumianych jako wszelkie użytki rolne, które stanowią grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska lub uprawy trwałe.

Definicja "kwalifikującego się hektara" została zawarta w art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

Z powyższych regulacji wynika, że pojęcie kwalifikującego się hektara obejmuje grunty rolne wykorzystywane do działalności rolniczej przez cały rok kalendarzowy. Zatem aby grunt rolny mógł być uznany za kwalifikujący się hektar muszą być spełnione te przesłanki łączne. Tymczasem z niepodważonego stanu faktycznego sprawy wynika, że grunty zgłoszone do płatności o powierzchni 8,94 ha nie były użytkowane rolniczo w 2018 r. Bowiem na działkach rolnych F, H i I zgłoszonych do płatności na rok 2018 nie była prowadzona przez cały rok kalendarzowy działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, co spowodowało, że zgłoszony do płatności grunt nie stanowił kwalifikującego się hektara. Wyniki kontroli administracyjnej oraz terenowej jednoznacznie wykazały że na spornych działkach nie była prowadzona przez wnioskodawcę przez cały rok kalendarzowy działalność rolnicza, uprawniająca do otrzymania płatności(do kwietnia 2018 r. ww. działki nie były użytkowane rolniczo).

Skarżący powołując się na § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu podniósł, że obszar kwalifikuje się do płatności, jeśli wykona się na nim przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny (koszenie w celu zniszczenia lub usunięcia niepożądanej roślinności) w ustawowym terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Co oznacza w jego ocenie, że Sąd I instancji błędnie wyłożył art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, gdyż nie podjął analizy tego przepisu zgodnie z innymi przepisami, które statuują zasady prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest chybiony. Wskazany przez skarżącego przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. zobowiązuje do usunięcia lub zniszczenia niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, przy wykonaniu przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że beneficjent, który chce skorzystać z płatności, zobowiązany jest wykonać do 31 lipca danego roku, co najmniej jeden zabieg agrotechniczny w celu usunięcia lub zniszczenia niepożądanej roślinności. Z przepisu tego nadto wynika, że powinien to być przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny, a nie tylko jeden zabieg. Jeżeli cel jakim jest usuniecie lub zniszczenie niepożądanej roślinności nie został zrealizowany podczas przeprowadzenia tego zabiegu, rolnik zobowiązany jest zabieg powtórzyć, ponieważ płatności do działek rolnych przysługują wówczas, gdy są one położone na kwalifikujących się hektarach rozumianych jako wszelkie użytki rolne, które stanowią grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska lub uprawy trwałe. Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy. Spełnienie jednej z przesłanek, tj. wykonanie zabiegu agrotechnicznego w terminie do dnia 31 lipca roku składnia wniosku, na którą powołuje się skarżący, nie uprawnia do uznania takiego gruntu za kwalifikujący się hektar.

Tym samym nie jest zasadny zarzut błędnego zastosowania wskazanych przepisów rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju WSA z dnia 13 marca 2-15 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (pkt 5 osnowy skargi kasacyjnej), skoro działki rolne F, H i I, zgłoszone płatności ONW nie były użytkowane rolniczo w 2017 r., jak również do kwietnia 2018 r. Zatem grunty te nie spełniały definicji kwalifikującego się hektara, co jest przesłanką do uzyskania wnioskowanej płatności. Bowiem do kwietnia 2018 r. działki nie były użytkowane rolniczo, a nie jak wywodzi strona występowały na nich pojedyncze samosiejki tarniny.

Natomiast odnosząc się do naruszenia przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośrednio, należy zauważyć, że przepisy tej ustawy (poza dotyczącymi terminu składania wniosku o płatność) nie mają zastosowania niniejszej sprawie. Podstawę prawną stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U z 2018 r.,poz.627 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.