Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 90/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 2 i ust. 6, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 listopada 2023 r. znak SKO.41/5319/OS/2023 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. znak: SKO.41/5319/OS/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako: Kolegium lub organ), po rozpatrzeniu odwołania T. C. (dalej jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 4 sierpnia 2023 r., znak: MOPR.D-ŚS.460.98521.3.2023 odmawiającą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności.

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 24 lipca 2023 r. skarżący złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 22 maja 2023 r. wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] w wyniku odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 8 marca 2023 r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Dodatkowo skarżący złożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 6 lipca 2023 r., w którym Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zmieni swoje orzeczenie z 22 maja 2023 r. i ustalił stopień niepełnosprawności od 27 grudnia 2021 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Organ wyjaśnił, że T. C. jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego, co zgodnie z art. 16 ust 6 ustawy z dnia 28 lipca 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm., dalej jako: u.ś.r.) stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania T. C. decyzją z dnia 27 listopada 2023 r., znak: SKO.41/5319/OS/2023 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że nie jest możliwe przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego skarżącemu w związku z dysponowaniem przez niego prawem do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2028 r.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium T. C. wyjaśnił, że w zasadniczym zakresie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż został mu przyznany dodatek pielęgnacyjny z ZUS. Skarżący podniósł jednocześnie, że nie zgadza się nieprzyznaniem zaległego zasiłku pielęgnacyjnego w okresie 4 miesięcy – od grudnia 2021 r. do marca 2022 r. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego odmówiły mu przyznania zaległego zasiłku pielęgnacyjnego. Z orzeczeń o niepełnosprawności wynika, że przyznany stopień niepełnosprawności datuje się na 27 grudnia 2021 r. Skarżący wyjaśnił, że złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. T. C. podkreślił, że pomimo dysponowania orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie uzyskiwał zasiłku pielęgnacyjnego ani dodatku pielęgnacyjnego w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 31 marca 2022 r. Skarżący podniósł, że spełniał wszystkie wymogi do przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego we wskazanym okresie 4 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawą niniejszej sprawy są przepisy ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 16.

Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W art. 16 ust. 6 u.ś.r. wprowadzono negatywną przesłankę przyznani tego świadczenia - zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji, co jest w zasadzie niesporne, wynika, że skarżący jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego od 1 maja 2022 r. (k. 34) do dnia 31 sierpnia 2028 r. (k. 65 i 84 akt adm.) Zdaniem skarżącego powinien uzyskać uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. Swoje roszczenie skarżący opiera na treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 6 lipca 2023 r. (k. 53 akt adm.), na podstawie którego ustalony stopień niepełnosprawności datowano od 27 grudnia 2021 r. Orzeczenie to jest potwierdzeniem daty początkowej powstania znacznego stopnia niepełnosprawności określonej w orzeczeniu Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 27 stycznia 2022 r. (k. 1 akt adm.).

Zdaniem tut. Sądu żądanie skarżącego nie znajduje potwierdzenia w obowiązującej regulacji prawnej, dlatego też orzeczenia organów administracji należy uznać za prawidłowe. Chociaż niewątpliwie rację ma skarżący, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 listopada 2023 r. nie wyjaśnił, dlatego nie jest możliwe i prawnie dopuszczalne przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od grudnia 2021 r. do marca 2022 r. Występujące w sprawie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. dokonane przez Kolegium nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do okoliczności wskazywanej w skardze – braku przyznania zasiłku pielęgnacyjnego pomimo nie pobierania przez skarżącego ani dodatku pielęgnacyjnego ani zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od grudnia 2021 r. do marca 2023 r. należy podnieść, że zasiłek pielęgnacyjny jest przyznawany na wniosek uprawnionego podmiotu. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przy czym stosownie do ust. 2a cytowanego przepisu jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Dodatkowo zgodnie z ust. 4 w/w przepisu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

W realiach przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że skarżący uzyskał pierwsze orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w dniu 27 stycznia 2022 r. (k. 1 akt adm). Następnie dopiero w dniu 27 maja 2022 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i Prezydent Miasta Lublin przyznał mu przedmiotowe świadczenie decyzją z dnia 27 lipca 2022 r. na okres od 1 maja 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. Początkowa data przyznania świadczenia wynikała z miesiąca złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku natomiast końcowa z terminowego charakteru orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – stopień ten został ustalony do 31 stycznia 2023 r. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania SKO w Lublinie decyzją z dnia 22 września 2022 r. znak: SKO.41/3894/OS/2022 potwierdziło prawidłowość orzeczenia Prezydenta Miasta Lublin i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wydane w sprawie orzeczenia organów obu instancji są ostateczne i prawomocne, co spowodowało stan powagi rzeczy osądzonej. Niemożliwe jest obecnie przyznanie świadczenia za okres od grudnia 2021 r. do marca 2022 r.

Należy również podkreślić, że po uzyskaniu przez skarżącego kolejnego orzeczenia zaliczającego go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe z dnia 22 maja 2023 r. (zmienione orzeczeniem z 6 lipca 2023 r.) Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] również nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny. Fakt, że skarżący nie uzyskał zasiłku w okresie od grudnia 2021 r. do marca 2022 r. wynikał z braku jego inicjatywy i niezłożenia stosownego wniosku o przedmiotowe świadczenie w terminie określonym w powołanym powyżej art. 24 ust. 2a u.ś.r. Powoływana przez skarżącego okoliczność, że po uzyskaniu orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 6 lipca 2023 r., w którym potwierdzono datę początkową powstania znacznego stopnia niepełnosprawności na dzień 27 grudnia 2021 r. w żadnym stopniu nie świadczy o możliwości przyznania świadczenia od tej daty. Wyłącznie w przypadku, gdyby T. C. złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny w okresie trzech miesięcy od uzyskania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 27 stycznia 2022 r. Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] możliwe byłoby przyznanie świadczenia od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności – grudnia 2021 r. Obecnie orzekanie przez organy w stosunku do okresu od grudnia 2021 r. do marca 2022 r., zgodnie z żądaniem skarżącego, stało się niedopuszczalne. Powoływanie się przez skarżącego na art. 24 ust. 2a u.ś.r., który uprawnia do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności nie dotyczy postępowania wszczętego na wniosek strony z dnia 24 lipca 2023 r., wyłącznie złożenie takiego wniosku w okresie trzech miesięcy od pierwszego orzeczenia z dnia 27 stycznia 2022 r. pozwoliłoby na przyznanie żądanego świadczenia od grudnia 2021 r.

Należy podkreślić również, że wobec uzyskania przez skarżącego prawa do dodatku pielęgnacyjnego wpłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych utracił on prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, co prawidłowo wykazano w postępowaniu administracyjnym i słusznie wskazano w decyzjach obu instancji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.