Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 614/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 2, art. 247 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi G. Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 5 czerwca 2019 r. nr SKO.4100.90.19 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 rok 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Wartkowice z dnia 11 marca 2019 r., nr WZ 2000052.7.2018; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz strony skarżącej kwotę 6.917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 5 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z siedzibą w Sieradzu (dalej jako: "SKO") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 11 marca 2019 r. (dalej jako: "Wójt", "organ I instancji") określającą dla G Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej jako: "strona skarżąca") i M Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. - prowadzących wspólną działalność gospodarczą jako Konsorcjum Firm, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości 59,321 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.") podatnikiem podatku od nieruchomości od budynków, które nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania, nie jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł., a firmy: G sp. z o.o. i M sp. z o.o., które działają w ramach konsorcjum firm, jako posiadające nieruchomość Skarbu Państwa na podstawie umowy zawartej ze Skarbem Państwa, w imieniu którego działał Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Ł., na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa. Ponadto opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają tylko budynki, które są w posiadaniu podatników na podstawie zawartej umowy Nr [...] z dnia 26 czerwca 2012 r. i protokołu przekazania z tej samej daty, a podstawą opodatkowania jest powierzchnia użytkowa budynków, wykazana przez Generalną Dyrekcje Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Ł., która wynosi łącznie 3.817,35 m2. Natomiast stawka podatku od nieruchomości dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z Uchwałą Nr XXVI1/166/2012 Rady Gminy W. z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. 4546), na rok podatkowy 2014 wynosiła 15,54 zł/m2.

W skardze na ww. decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.) poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją SKO z dnia 27 października 2015 r., co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji; b) art. 128 o.p. poprzez naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, które mogą być wzruszone tylko w trybach określonych w Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji doprowadziło do faktycznego wzruszenia decyzji SKO z dnia 27 października 2015 r. w innym trybie niż to przewiduje ww. ustawa; c) art. 120 o.p. poprzez błędne uznanie, że ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie jest konieczne i dopuszczalne ze względu na fakt, że w innej sprawie, na którą powoływał się organ pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest konsorcjum firm G sp. z o.o. i M sp. z o.o.; d) art. 121 § 1 o.p. tj. naruszenie zasady prowadzenia postępowania w zaufanie do organów podatkowych poprzez ponowne wszczęcie, prowadzenie i rozstrzygnięcie sprawy już poprzednio zakończonej decyzją ostateczną, w szczególności, że sprawa niniejsza została rozstrzygnięta w sposób całkowicie odmienny od zakończonego już postępowania w tym samym przedmiocie; e) art. 233 § 1 pkt 2 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji nieodpowiadającej prawu; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podatnikami podatku od nieruchomości są G sp. z o.o. i M sp. z o.o., a nie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad jako podmiot, który objął nieruchomość w posiadanie bezpośrednio od jej właściciela, tj. Skarbu Państwa; b) art. 22 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w związku z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich błędną wykładnię i nieuwzględnienie okoliczności, że przekazanie nieruchomości w trwały zarząd Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad przez Skarb Państwa stanowi objęcie nieruchomości w posiadanie od właściciela na podstawie innego tytułu prawnego.

Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w całości z uwagi na wystąpienie przyczyny określonej w art. 247 § 1 pkt 4 o.p. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020r., sygn. akt I SA/Łd 611/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę w tej sprawie. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że na gruncie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., przyjąć należy, że w sytuacji wydzierżawienia lub wynajęcia rzeczy będącej w trwałym zarządzie, podatnikiem podatku od nieruchomości będzie dzierżawca (najemca) jako posiadacz zależny nieruchomości na podstawie umowy zawartej z właścicielem w rozumieniu tego przepisu. Sąd nie zaaprobował stanowiska strony skarżącej, że zaskarżoną decyzją organ rozstrzygnął sprawę podatkową już uprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Sąd opierając się na stanowisku NSA wyrażonym w wyroku z dnia 21 września 2010r., sygn. akt II OSK 1393/09 oraz przedstawicieli doktryny, przyjął, że rozstrzygnięcie co do istoty to takie rozstrzygnięcie na podstawie którego dla strony rodzą się prawa lub obowiązki. Tymczasem wydanie decyzji umarzającej postępowanie jest pozbawione takiego waloru wobec czego nie może być uznane za rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 247 § 1 punkt 4 o.p.

Wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 2098/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 o.p., polegające na dokonaniu przez WSA nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i w konsekwencji oddalenie skargi w sytuacji, kiedy obowiązkiem WSA było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) z uwagi na wystąpienie przyczyny określonej w art. 247 § 1 pkt 4 o.p., tj. istnienie w obrocie prawnym innej, wydanej wcześniej decyzji ostatecznej rozstrzygającej tę samą sprawę - tj. decyzji SKO z dnia 27 października 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Jak wynika z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), gdy Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., I FSK 1346/22, CBOSA).

W przywołanym wcześniej wyroku z dnia 10 maja 2023 r., III FSK 2098/21 NSA stwierdził, że decyzje wydane w ramach postępowania podatkowego przeprowadzonego w latach 2018 - 2019 tj. decyzja Wójta z dnia 11 marca 2019 r. oraz decyzja SKO z dnia 5 czerwca 2019 r. dotknięte są wadą nieważności w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 o.p., ponieważ dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - decyzją SKO z dnia 27 października 2015 r. Ww. decyzją organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wójta określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012, 2013 i 2014 i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja SKO jest ostateczna i prawomocna, żadna ze stron nie zaskarżyła jej w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przy czym zarówno decyzja z dnia 27 października 2015 r., jak i decyzja z dnia 5 czerwca 2019 r. są tożsame pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym, a mianowicie: uczestnikami obu postępowań są G sp. z o.o. i M sp. z o.o., przedmiotem obu spraw jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości za 2014 r. budynków znajdujących się na spornej nieruchomości, w obu decyzjach ustalony został identyczny stan faktyczny sprawy, a mianowicie, że nieruchomości stanowiące przedmiot opodatkowania stanowią własność Skarbu Państwa, przedmiotem sporu w obu postępowaniach, pozostawała kwestia zakwalifikowania uczestników - G sp. z o.o. i M sp. z o.o., jako podatników podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., identyczny pozostaje również stan prawny obu postępowań, bowiem odpowiednie przepisy u.p.o.l. nie uległy zmianie.

Tym samym strona skarżąca wykazała, że wydanie zaskarżonej decyzji stanowiło naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych i organ podatkowy naruszył art. 247 § 1 pkt 4 o.p.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził nieważność decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej (art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 O.p.).

Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i koszty zastępstwa procesowego (art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).)

ak