Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 799/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
article: art. 27 ust. 1 pkt 2, art. 33
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2299/21 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2021 r. nr 1334/21 w przedmiocie wymierzenia kary za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2291/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) z dnia 1 września 2021 r. nr 1334/21. Poddanym kontroli Sądu I instancji postanowieniem, WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., zwanej dalej: p.b.), po rozpatrzeniu zażalenia A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (zwanego dalej: PINB) z dnia 7 lipca 2021 r, nr: IIIOT/34/U/2021 wymierzające inwestorowi A. K. karę za samowolne przystąpienie do użytkowania części budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. (...), dz. ew. [...] obręb [...] w W. w wysokości 20.000 zł.

W skardze kasacyjnej A. K. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1) art. 59i p.b. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.; zwaną dalej: ustawą nowelizującą) przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2) art. 27 ustawy nowelizującej przez jego niewłaściwe zastosowanie.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, iż Sąd I Instancji oparł się na treści art. 27 ww. ustawy, przyjmując, że skoro przepis ten zakłada stosowanie do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie dotychczasowych przepisów, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepis ustawy wymieniony w art. 1 stosuje się w dotychczasowym brzmieniu. Sąd przyjął, że przepisy dotychczasowe są dla inwestora względniejsze, gdyż umożliwiają jedynie wymierzenie jednej kary za przystąpienie do użytkowania, nie zaś wielokrotnego nakładania kary za użytkowanie obiektu budowlanego, jak zakładają znowelizowane przepisy prawa budowlanego.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, że ustawodawca przewidział w art. 27 ustawy nowelizującej stosowanie w określonych wypadkach przepisów w treści sprzed jej wejścia w życie, to jednak w art. 33 tejże ustawy odmiennie uregulował kwestię wymierzania kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 p.b. Zdaniem skarżącego, literalne brzmienie art. 33 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie dotychczasowych przepisów jedynie do kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 p.b. wymierzonych przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. Zatem do kar wymierzanych po ich wejściu należy stosować przepis art. 59i p.b., a zatem przed nałożeniem kary należy wyczerpać procedurę określoną w ust. 2 i 3 tegoż artykułu. Zdaniem skarżącego art. 33 ustawy nowelizującej stanowi wyjątek od generalnej zasady opisanej w art. 27 ustawy nowelizującej nakazującej w określonych przypadkach stosowanie przepisów dotychczasowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Istota zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej koncentruje się wokół prawidłowej wykładni art. 27 i art. 33 ustawy nowelizującej. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej w sprawie zastosowanie znajduje art. 57 ust. 7 p.b. Skarżący kasacyjnie z kolei stoi na stanowisku, że jego zastosowaniu w sprawie, sprzeciwia się treść art. 33 ustawy nowelizującej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji było prawidłowe.

Zgodnie z art. 57 ust. 7 p.b., który to znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Art. 57 ust. 7 p.b. został uchylony przez art. 1 pkt 45 lit. d ustawy nowelizującej, a nowa procedura dotycząca wymierzania tych kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego określona została w art. 59i p.b. Niemniej, zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Art. 33 ustawy nowelizującej stanowi natomiast, że w przypadku wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisu art. 59i ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota regulacji zawartej w art. 33 ustawy nowelizującej sprowadza się tylko i wyłącznie do tego, że w przypadku wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art. 57 ust. 7 p.b. nie stosuje się przepisów o możliwości wielokrotnego wymierzania tej kary. Znowelizowane przepisy nie mogą bowiem pogarszać sytuacji podmiotów, które zostały ukarane za dane naruszenie prawa, a w ówczesnym stanie prawnym kara ta była jednorazowa, bo ustawodawca uznał w tamtym okresie, że jest to wystarczająca dolegliwość dla takiego podmiotu. Na taki sposób wykładni art. 33 ustawy nowelizującej jednoznacznie wskazuje uzasadnienie projektu tej ustawy (por. druk nr 121 Sejmu RP IX kadencji). Skoro zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący kasacyjnie otrzymał pozwolenie na budowę w dniu 14 lipca 2017 r., a ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 19 września 2020.r. to prawidłowo Sąd I instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że zgodnie z zasadą intertemporalną wynikającą z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej, w sprawie zastosowanie znajdował art. 57 ust 7 p.b., a zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej uznać należało za niezasadne.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.