Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2372/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej e. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 335/23 w sprawie ze skargi e. z siedzibą w L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 21 listopada 2022 r. nr KG-CU-IV.2.4220.63.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 335/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd wojewódzki", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi e. z siedzibą w L. (dalej: "przewoźnik", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "Komendant Główny", "organ odwoławczy") z 21 listopada 2022 r., nr KG-CU-IV.2.4220.63.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika – oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Placówki Straży Granicznej w Krakowie-Balicach (dalej: "organ I instancji", "KPSG") decyzją z 26 lipca 2022 r., nr 06-902/6/D-KNP/2022 na podstawie art. 462 ust. 1 i 4 oraz ust. 5 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.), dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c." oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a." nałożył karę administracyjną na przewoźnika w wysokości 14154,90 zł. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę faktyczną decyzji stanowiło naruszenie polegające na przywiezieniu 28 marca 2022 r. drogą lotniczą do granicy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "RP") bezpaństwowca (ur. w Bangladeszu) A. K. M. (dalej: "cudzoziemiec"), legitymującego się biometrycznym dokumentem podróży dla uchodźców wydanym na podstawie Konwencji Genewskiej z 1951 r. przez władze Wielkiej Brytanii, nieposiadającego ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Zaznaczono, że decyzja została wydana na podstawie art. 14 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (Dz.U. UE L z 2016.77.1 ze zm.), dalej: "Kodeks Graniczny Schengen". Organ wskazał, że podstawy odpowiedzialności przewoźnika o charakterze administracyjnym wynikają z art. 462 ust. 1 u.o.c., zaś dla ustalenia jej zakresu istotne znaczenie ma m.in. kwestia wypełnienia lub niewypełnienia przez przewoźnika obowiązków kontrolnych, o których mowa w art. 459 u.o.c Przepis ten nakłada na przewoźników obowiązek celowego działania, ukierunkowanego na poznanie uprawnień wjazdowych pasażerów, których wiozą do granicy, na podstawie okazywanych przez nich przed podróżą dokumentów.

Komendant Główny zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, stawiając się na granicy 28 marca 2022 r. cudzoziemiec winien był spełniać ogólne warunki wjazdu, określone w art. 6 ust. 5 kodeksu granicznego Schengen. W odniesieniu do zarzutu skarżącego zawartego odwołaniu polegającego na naruszeniu art. 1 ust. 1 Europejskiego Porozumienia w sprawie zniesienia wiz dla uchodźców, sporządzonego w Strasburgu 20 kwietnia 1959 r. (Dz.U.2005.225.1929), dalej "Europejskie Porozumienie" oraz art. 87 Konstytucji RP – organ odwoławczy wskazał na przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z 14 listopada 2018 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz.U.UE.L.2018.303.39 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Przepisy te dopuszczają możliwość nałożenia przez państwa członkowskie obowiązku wizowego lub zwolnienia z niego osób ze statusem uchodźcy oraz bezpaństwowców bez uszczerbku dla zobowiązań w ramach umów międzynarodowych podpisanych przez państwa członkowskie, w szczególności Europejskiego Porozumienia w przypadku, gdy państwo trzecie, w którym stale zamieszkują lub które wydało im dokumenty podróży, jest państwem trzecim, którego obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego. Również zaznaczono, że z art. 6 ust. 2 lit.b rozporządzenia wynika, że państwo członkowskie może przewidzieć wyjątki od obowiązku wizowego wobec osób posiadających status uchodźcy i bezpaństwowców, jeżeli państwo trzecie, w którym zamieszkują na stałe i które wydało im dokument podróży, jest jednym z państw wymienionych w załączniku II rozporządzenia. Wyjaśniono, że strona polska zadecydowała (notyfikując ten fakt Komisji Europejskiej), że te kategorie osób, zamieszkujące w Zjednoczonym Królestwie i posiadające dokumenty podróży wydane przez władze tego kraju, w celu wjazdu i pobytu na terytorium RP zostają objęte obowiązkiem posiadania wizy.

WSA w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 2 czerwca 2023 r. stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wojewódzki podkreślił, że celem art. 462 ust. 1 u.o.c. jest wymuszenie określonych legalnych zachowań oczekiwanych przez ustawodawcę od przewoźnika. Podniesiono, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organami administracji wynika, że skarżący jako przewoźnik 28 marca 2022 r. w ramach międzynarodowego transportu powietrznego przywiózł do granicy RP cudzoziemca, wobec którego kontrola graniczna ujawniła brak ważnej wizy uprawniającej do wjazdu i pobytu na terenie Polski. W ocenie Sądu wojewódzkiego, wbrew opinii skarżącego, przewoźnik nie wywiązał się z obowiązków dołożenia należytej staranności przy weryfikowaniu dokumentów cudzoziemca, a więc nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne z art. 462 ust. 3 pkt 2 u.o.c., zwalniające przewoźnika z odpowiedzialności. Następnie zaznaczono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił, na czym polegało naruszenie popełnione przez skarżącego, czego konsekwencją było nałożenie kary pieniężnej. Wskazano, że orzekające w sprawie organy określiły także w uzasadnieniach decyzji, jakimi przesłankami kierowały się przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 3000 (słownie: trzy tysiące) euro. Stwierdzenie przez orzekające organy, że strona nie wykonała obowiązku nałożonego w u.o.c. obligowało organy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Sądu wojewódzkiego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że skarżący ponosi odpowiedzialność administracyjną za przypisane jako przewoźnikowi naruszenie przepisów prawa materialnego - sankcją finansową za naruszenie przepisów prawa materialnego jest wymierzona w niniejszej sprawie administracyjna kara pieniężna. Zaznaczono, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 189f § 1 k.p.a., bowiem wymierzona kara pieniężna ma charakter bezwzględny i obligatoryjny, a jej wysokość jest określona sztywną kwotą w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro. Wskazano, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w k.p.a. nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W świetle prawidłowej wykładni uregulowań przepisów odrębnych, a konkretnie przepisów u.o.c., organ nie mógł weryfikować przesłanek odstąpienia od nałożenia kary z art. 189f § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył przewoźnik, zaskarżając go w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 462 ust. 1 u.o.c. przez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi, a tym samym utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji gdy pasażer był uprawniony do przekroczenia granicy,

- art. 6 ust. 1 lit. b Kodeksu Granicznego Schengen poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie w mocy decyzji w sytuacji, gdy pasażer legitymował się wydanym przez władze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii ważnym dokumentem podróży (Travel Document/Titre de Voyage), który uprawniał go do przekroczenia granicy bez konieczności posiadania wizy,

- art. 1 ust. 1 Europejskiego Porozumienia poprzez jego pominięcie i w konsekwencji błędne niezastosowanie i tym samym utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy z treści tego aktu prawnego wynika, że uchodźcy stale przebywający zgodnie z prawem na terytorium Umawiającej się Strony zwolnieni są z obowiązku uzyskiwania wiz w celu wjazdu lub wyjazdu na terytorium innej Umawiającej się Strony przez dowolną granicę,

- art. 87 Konstytucji RP poprzez naruszenie zdefiniowanego w tym przepisie katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa i nieuwzględnienie normy wynikającej z ratyfikowanej umowy międzynarodowej w postaci Europejskiego Porozumienia, które to stanowi samodzielne źródło prawa,

- art. 462 ust. 3 pkt 2 u.o.c. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wywiązał się z obowiązków dołożenia należytej staranności przy weryfikowaniu dokumentów a tym samym nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne podczas gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżący dołożył należytej staranności, podjął wszelkie, możliwe środki dla zapewnienia, aby cudzoziemiec zamierzający wjechać na teren RP miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy,

- art. 459 ust. 1 u.o.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd okoliczności wypełnienia przez przewoźnika przesłanki podjęcia wszelkich niezbędnych środków mających na celu zapewnienie aby przewożeni przez niego cudzoziemcy posiadali niezbędne dokumenty uprawniające do wjazdu na terytorium RP,

- art. 462 ust. 1, 4 i 5 u.o.c. i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo braku ustawowych przesłanek określonych w treści wskazanego powyżej przepisu, w sytuacji gdy skarżący nie naruszył przepisów dotyczących przywiezienia do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane,

- art. 462 w zw. z art. 459 ust. 1 u.o.c., poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż skarżący nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków i nie dochował należytej staranności przy weryfikacji dokumentu podróży, podczas gdy ustalone w sprawie okoliczności wskazują jednoznacznie, że skarżący wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki ustawowe i standardy należytej staranności,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez sąd I instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz okoliczności faktycznych sprawy co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych;

- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie dowodów i wyciągnięcie błędnych wniosków z dowodów w postaci wydruków ze stron gov.uk oraz traveldoc.aero, podczas gdy informacje na nich zawarte nie wskazują na obowiązek posiadania wizy w przypadku dokumentu podróży i statusu posiadanego w przedmiotowej sprawie przez pasażera,

- art. 189f § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie, prowadzące w istocie do wymierzenia skarżącemu kary administracyjnej, podczas gdy waga rzekomego naruszenia prawa jest znikoma.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz wydanie orzeczenia o charakterze reformatoryjnym uchylającego zaskarżoną decyzję; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Pismem z 26 października 2023 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną Komendant Główny wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogły zostać rozpoznane na tym etapie postępowania bez uprzedniej weryfikacji przez Sąd wojewódzki, czy prawidłowe było przyjęcie przez organy istnienia obowiązku posiadania wizy na wjazd na terytorium RP.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z 17 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1458/19; z 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2440/23). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego.

W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca kasacyjnie formułuje zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na sporządzeniu uzasadnienia poprzez brak skontrolowania przez WSA w Warszawie przesłanek do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 462 u.o.c. Jednocześnie formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego dąży do osiągnięcia rezultatu polegającego na tezie, że wiza dla cudzoziemca nie była wymagana, a wystarczający był dokument podróży wydany przez władze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii. Innymi słowy stawia zarzut niewłaściwego zastosowania przez organy przepisu prawa materialnego bowiem sąd stosując ten przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiadał stanowi faktycznemu zawartemu w art. 462 ust. 1 u.o.c., a także art. 6 ust. 1 lit. b Kodeksu Granicznego Schengen (wymóg legitymowania się ważną wizą lub ważnym zezwoleniem na podróż).

Stosownie do art. 459 ust. 1 u.o.c. przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Z kolei art. 462 ust. 1 u.o.c. stanowi, że na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro.

Istota sprawy dotyczy tego, czy przybywając na teren RP w dniu 28 marca 2022 r. drogą lotniczą bezpaństwowiec (ur. w Bangladeszu), legitymujący się biometrycznym dokumentem podróży dla uchodźców wydanym na podstawie Konwencji Genewskiej z 1951 r. przez władze Wielkiej Brytanii, był obowiązany do posiadania ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Ustalenie tego elementu stanu faktycznego, który jest z kolei rezultatem prawidłowego zastosowania przepisów prawa, zarówno krajowych, jak i umów międzynarodowych oraz regulacji unijnych, warunkuje zastosowanie art. 462 ust. 1 u.o.c. Przewoźnik w skardze do WSA w Warszawie podniósł naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego (ustawy o cudzoziemcach, Kodeksu Granicznego Schengen, Europejskiego porozumienia), kwestionując zarówno ich błędne zastosowanie, jak z drugiej strony pominięcie innych przepisów, z których wynika zwolnienie tej kategorii osób, do których należy cudzoziemiec, z obowiązku posiadania wizy w przypadku opuszczenia terytorium Wielkiej Brytanii i wjazdu na teren RP.

Skarżący kasacyjnie podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podkreśla brak wyjaśnienia przez WSA w Warszawie podstawy prawnej przyjęcia, że pasażer miał obowiązek posiadania wizy wjazdowej na terytorium RP.

Jednocześnie podniesiono zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. związanych z ustalaniem stanu faktycznego oraz prawnego, które mają dowodzić zasadności stanowiska strony skarżącej, że dostępne informacje wskazywały na brak wymogu posiadania wizy przez cudzoziemca (bezpaństwowca) legitymującego się biometrycznym dokumentem podróży dla uchodźców wydanym przez władze Wielkiej Brytanii.

Zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w takim kontekście należy uznać za bezzasadne. Rolą bowiem przewoźnika jest znajomość regulacji prawnych odnoszących się do statusu pasażera i prawnych wymogów obowiązujących przy wjeździe danej osoby na terytorium innego państwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że obowiązek przewoźnika określony w art. 459 i nast. u.o.c. związany jest z podejmowaniem wszelkich środków dla zapewnienia, aby cudzoziemiec zamierzający wjechać na teren RP miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy tj. wymaganą wizę lub inny dokument uprawniający go do wjazdu na teren RP (por. wyrok NSA z 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2198/17). Odpowiedzialności administracyjnej podlegają podmioty prowadzące przewozy osób w ruchu drogowym charakteryzujące się wysokim stopniem profesjonalizacji usług, od których należy oczekiwać, że sprostają obowiązkom wiążącym się z prowadzeniem tego typu usług (por. wyrok NSA z 27 września 2017 r., sygn. akt II OSK 157/16). Oznacza to podwyższony stopień staranności i dysponowania wiedzą co do bieżących regulacji prawnych, nie zaś korzystania ze stron internetowych, które nie stanowią publikatorów przepisów prawa.

Należy podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu NSA zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z zawartej w tym przepisie normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Przepis ten nakłada na sąd wojewódzki obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Niewątpliwie podstawowym warunkiem możliwości kontroli instancyjnej jest zawarcie w uzasadnieniu wyroku wszystkich elementów wymienionych w art. 141 § 4 p.p.s.a., wśród których szczególne znaczenie należy przypisać wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnieniu. Pomimo kategorycznych zarzutów skargi skierowanej do WSA w Warszawie, sąd ten nie rozważył, czy wskazywane tamże zarzuty mogą wyłączać obowiązek legitymowania się wizą przez pasażera tej kategorii. Sąd wojewódzki pominął wyjaśnienie przepisów prawa, które stanęły u podstaw przyjęcia kluczowego elementu stanu faktycznego tj., że cudzoziemiec wjeżdżając w dniu 28 marca 2022 r. na terytorium RP był obowiązany legitymować się ważnym tytułem wjazdowym. Zasadą wynikającą z art. 23 pkt 2 u.o.c. jest posiadanie przez cudzoziemca ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na terytorium RP. Przewoźnik natomiast twierdzi, że na mocy art. 1 Europejskiego Porozumienia osoba posiadająca status uchodźcy i stale przebywająca na terytorium umawiającej się strony tej umowy została zwolniona z obowiązku posiadania wizy. Organ z kolei powołuje się na rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806.

Sąd wojewódzki nie wyjaśnił jakie przepisy przyjął za podstawę przyjęcia obowiązku posiadania wizy przez osobę posiadającą status jak pasażer w niniejszej sprawie. Apriori uznał, że był on zobowiązany do posiadania wizy. Powyższe uchybienie powoduje, że uzasadnienie cechujące się taką wadą, która uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku. Z tych względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się usprawiedliwiony. Oznacza to, że ocena zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze kasacyjnej byłaby przedwczesna. W pierwszej kolejności konieczne jest bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze i uznając za zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, NSA na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, który będzie zobowiązany do ponownej oceny zaskarżonej decyzji.

NSA orzekł w sentencji w pkt 2. wyroku również o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.