Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 312/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140,  art. 141,  art. 143
journal: Dz.U. 2022 poz 1072
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 24 lutego 2023 r. nr PR.5432.7.2023 w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. Z. (dalej: Skarżący) jest decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: Prezes WUG) z 24 lutego 2023 r., znak PR.5432.7.2023 utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: Dyrektor OUG) z dnia 4 stycznia 2023 r., znak: [...] w której ustalono Skarżącemu opłatę podwyższoną za prowadzone w okresie od maja 2018 r. do 7 kwietnia 2022 r. na działce nr [...], obręb C., gmina L., powiat [...], województwo [...] wydobycie 3 326,536 Mg kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji w wysokości 91 812,39 zł (słownie: dziewięćdziesiąt jeden tysięcy osiemset dwanaście złotych trzydzieści dziewięć groszy) oraz zobowiązano go do wniesienia powyższej opłaty, w wysokości 60% ustalonej powyżej kwoty, tj. 55 087,43 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć tysięcy osiemdziesiąt siedem złotych czterdzieści trzy grosze) na konto Urzędu Gminy w L. i w wysokości 40% tej kwoty, tj. 36 724,96 zł (słownie: trzydzieści sześć tysięcy siedemset dwadzieścia cztery złote dziewięćdziesiąt sześć groszy) na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.; dalej: k.p.a.), w zw. z art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1072, z późn. zm.; dalej: p.g.g.).

Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 31 grudnia 2021 r. do Dyrektora OUG wpłynęła informacja Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego dotycząca podejrzenia wykonywania działalności bez wymaganej koncesji w obrębie działki nr [...].

W związku z powyższym, 7 kwietnia 2022 r. pracownicy OUG przeprowadzili wizję działki nr [...] i stwierdzili istnienie zawodnionego wyrobiska, które było częściowo zasypane materiałem pochodzenia antropogenicznego (kruszywo budowlane, ziemia, fragmenty bituminów). Wyrobisko miało kształt nieregularny o długości ok. 68 m i szerokości ok. 28 m. Zlokalizowane było w granicach udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "S". W wyrobisku oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie nie stwierdzono żadnych maszyn. W trakcie wizji wykonano pomiar sytuacyjno-wysokościowy, który obejmował zewnętrzne krawędzie wyrobiska po odsłoniętej granicy stropu złoża oraz dolną krawędź wyrobiska na styku z wodą. W związku z zawodnieniem wyrobiska nie dokonano pomiaru głębokości jego dna. W trakcie tej wizji na działce nr [...] pojawił się Skarżący. Oświadczył, że od około 6 lat jest właścicielem nieruchomości i obecnie dzierżawi ją firmie budowlanej, która użytkuje działkę jako skład materiałów budowlanych, ale nie podał jej nazwy. Stwierdził, że nadmiar niewykorzystanych materiałów budowlanych jest wykorzystywany do niwelacji terenu działki. Na nieruchomości już podczas zakupu znajdowało się wyrobisko eksploatacyjne. Skarżący zobowiązał się do przedłożenia w dniu następnym tj. 8 kwietnia 2022 r. dokumenty (zdjęcia) to potwierdzających. Skarżący, pomimo deklaracji 8 kwietnia 2022 r. nie pojawił się na terenie działki nr [...] i nie udało się nawiązać z nim kontaktu telefonicznego.

W związku z brakiem możliwości wykonania pomiaru batymetrycznego (głębokości dna zbiornika) w czasie wizji w dniu 7 kwietnia 2022 r., pracownicy OUG 20 maja 2022 r. przeprowadzili drugą wizję działki nr [...]. W jej trakcie nie stwierdzono powiększenia wyrobiska istniejącego już w dniu 7 kwietnia 2022 r. Wykonano pomiary sytuacyjno-wysokościowe oraz batymetryczne, które obejmowały zewnętrzną krawędź wyrobiska po stropie złoża, spąg niezawodnionej części wyrobiska oraz dno wyrobiska.

Pismem z dnia 20 maja 2022 r. Marszałek Województwa [...]go poinformował, że nie udzielił koncesji na wydobywanie kopalin na działce nr [...] i nie toczy się przed tym organem postępowanie w sprawie wydania takiej koncesji.

Na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalono, że właścicielami działki nr [...] są Skarżący oraz E. Z.

Dyrektor OUG pismem z 6 czerwca 2022 r. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji kruszywa naturalnego na działce nr [...].

Na podstawie pomiarów przeprowadzonych w trakcie wizji 7 kwietnia 2022 r. i 20 maja 2022 r. pracownicy OUG sporządzili dokumentację ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji, w której do ustalenia wysokości opłaty podwyższonej przyjęli stawkę z obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 17 maja 2021 r. w sprawie stawek opłat na rok 2022 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. poz. 482) wynoszącą dla piasków i żwirów 0,68 zł za tonę. Stawka ta nie uwzględniała zmiany jej wysokości z 0,68 zł na 0,69 zł za tonę, w związku z obwieszczeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego obwieszczenie w sprawie stawek opłat na rok 2022 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. poz. 1182).

Następnie Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. pismem z 13 czerwca 2022 r. poinformował, że nie udzielił pozwolenia wodnoprawnego oraz nie przyjął zgłoszenia wodnoprawnego dla działki nr [...].

W dniu 23 czerwca 2022 r. udostępniono Skarżącemu do wglądu akta sprawy.

Pismem z 29 lipca 2022 r. Starosta [...] poinformował, że nie wydał koncesji na wydobywanie kopalin, pozwolenia na budowę, ani decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów. Nie udzielił również pozwolenia wodno-prawnego, ani nie zatwierdził projektu robót geologicznych.

Przesłuchany w dniu 6 września 2022 r. w charakterze strony Skarżący zeznał, że na działce nr [...] powiększył istniejący wcześniej zbiornik wodny pod kątem stawu rybnego. Wskazał również, że poprzedni właściciel znacząco obniżył teren działki na bardzo dużej jej części, obejmującej obszar od północnego w kierunku południowym, a częściowo wyrobisko stwierdzone w czasie wizji przez pracowników OUG. Przyznał, że wydobycie w rejonie obecnego wyrobiska rozpoczął w 2018 r., pomiędzy majem a wrześniem. Oświadczył, że posiada firmę budowlaną i do wydobycia tego materiału wykorzystał własny sprzęt budowlany. Cały wydobyty żwir wraz z materiałem przywiezionym z zewnątrz został wykorzystany w granicach działki nr [...] na jej podwyższenie. W związku z tym, iż chce zrobić w tym miejscu staw rybny, około miesiąca lub dwóch miesięcy temu wystąpił do Wód Polskich ze zgłoszeniem budowy stawu.

Na potwierdzenie swoich zeznań 12 września 2022 r. Skarżący przesłał do OUG akt notarialny z 12 czerwca 2015 r. kupna działki nr [...]; zgłoszenie z dnia 11 sierpnia 2022 r. budowy stawu na działce nr [...], skierowane do Nadzoru Wodnego w N. oraz decyzję Kierownika Nadzoru Wodnego w N. z dnia 23 sierpnia 2022 r. o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania stawu na działce nr [...].

Pracownicy OUG w listopadzie 2022 r. sporządzili ponownie dokumentację ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji, uwzględniającą stawki, które weszły w życie 21 grudnia 2021 r. w drodze obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego obwieszczenie w sprawie stawek opłat na rok 2022 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. poz. 1182).

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Dyrektor OUG wydał decyzję z 4 stycznia 2023 r. ustalającą Skarżącemu opłatę podwyższoną za prowadzone w okresie od maja 2018 r. do 7 kwietnia 2022 r. na działce nr [...], obręb C., gmina L., powiat [...], województwo [...], wydobycie 3326,536 Mg kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji w wysokości 91 812,39 zł.

Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie.

Prezes WUG po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego utrzymał decyzję w mocy.

Organ podzielił ustalenia Dyrektora OUG co do tego, że Skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za wydobycie w okresie od maja 2018 r. do dnia 7 kwietnia 2022 r. bez wymaganej koncesji 3 326,536 Mg kruszywa naturalnego z przedmiotowej działki, a jej podstawą jest art. 143 ust. 2 pkt 2 p.g.g. Wynika z niego, że zgodnie z którym w sprawach określonych działem VII P.g.g. ("Opłaty") stroną postępowania jest podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji.

Skarżący nie posiadał koncesji na wydobywanie kopaliny z działki nr [...]. W okresie, kiedy na działce nr [...] powstało przedmiotowe wyrobisko tj. od maja 2018 r. do 7 kwietnia 2022 r., nie posiadał również jakichkolwiek decyzji, pozwoleń, czy zgłoszeń, uprawniających go do przekształcenia terenu w granicach tej nieruchomości. Na terenie działki nr [...], niezależnie od motywów jakimi kierował się Skarżący dokonał on odłączenia kopaliny od złoża, a zatem jej wydobycia. Dowodzą tego protokoły z wizji przeprowadzonych przez pracowników OUG i dokonane w ich trakcie pomiary oraz sporządzona dokumentacja zdjęciowa, obrazująca wyrobisko wypełnione wodą. Fakt odłączenia kopaliny od złoża znajduje potwierdzenie także w zeznaniach Skarżącego z 6 września 2022 r.

Za nietrafny uznał Prezes WUG podnoszony przez Skarżącego w odwołaniu zarzut błędnego określenia ilości wydobytej kopaliny z uwagi na nieuwzględnienie przy obliczeniach naturalnych wgłębień i topografii terenu, tj. istnienia zagłębień od 1,0 m do 1,5 m w stosunku do średniej wysokości terenu. Prezes WUG nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącego, że na działce nr [...] jedynie powiększył istniejący wcześniej zbiornik wodny. Analiza, znajdujących się w aktach sprawy zdjęć - ortofotomap pozyskanych z portalu Google Earth wskazuje, że przed majem 2018 r. teren działki, na którym znajdowało się przedmiotowe wyrobisko nie był naruszony robotami ziemnymi i nie występował na nim zbiornik wodny. Na zdjęciu z maja 2018 r. ślady prowadzonych robót ziemnych widać jedynie w północnej część działki nr [...], która nie jest objęta przedmiotowym postępowaniem i obszar ten nie został uwzględniony przy ustalaniu ilości wydobytej kopaliny.

Natomiast dla ustalenia morfologii terenu sprzed eksploatacji do obliczeń wykorzystano numeryczny model terenu pozyskany z portalu mapy.geoportal.gov.pl. Jest to portal internetowy zapewniający dostęp do usług danych przestrzennych, wykorzystywanych przy użyciu oprogramowania komputerowego, do publicznego udostępniania zasobów geodezyjnych. Prowadzony jest on przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Pozyskany do obliczeń model terenu w miejscu wydobycia przedstawia rzeczywistą naturalną morfologię terenu sprzed eksploatacji.

Wobec tego Dyrektor OUG prawidłowo ustalił, że wydobycie kopaliny, skutkujące powstaniem wyrobiska miało miejsce w okresie od maja 2018 r. do 7 kwietnia 2022r. Za koniec okresu wydobycia przyjęto datę 7 kwietnia 2022 r. tj. dzień pierwszej wizji przeprowadzonej przez pracowników OUG na działce nr [...]. Nie stwierdzono bowiem powiększenia przedmiotowego wyrobiska w czasie wizji w dniu 20 maja 2022 r.

Ustalając ilość wydobytej kopaliny uwzględniono wyniki pomiarów geodezyjnych z dnia 7 kwietnia 2022 r. i 20 maja 2022 r. Pomiary były przeprowadzone prawidłowo przez pracownika OUG posiadającego uprawnienia mierniczego górniczego (nr uprawnień [...]), przy wykorzystaniu zestawu GPS firmy T (odbiornik R8s wraz z kontrolerem TSC3). Pomiar głębokości dna zbiornika wodnego (batymetrię) wykonano sondą pomiarową S zintegrowaną z systemem GPS, umieszczoną na łodzi pomiarowej H. Weryfikacji rodzaju wydobytej kopaliny dokonał geolog górniczy, będący pracownikiem organu pierwszej instancji (nr uprawnień [...]). Wyniki pomiarów zawarto w "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji" z czerwca 2022 r. oraz "Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji" z listopada 2022 r. Obliczona ilość wydobytej kopaliny w obu dokumentacjach jest taka sama. Dokumentacja z listopada 2022 r. zawiera część opisową i obliczeniową. Załącznikiem do Dokumentacji są m.in. raport objętości robót ziemnych, raporty z pomiaru GPS RTK/RTN i wyniki pomiarów batymetrycznych.

Będące przedmiotem postępowania wyrobisko zlokalizowane jest w granicach udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "S". Obliczając ilość wydobytej kopaliny Dyrektor OUG w K. pomniejszył objętość wydobytego kruszywa naturalnego - w sposób korzystny dla odwołującego się - o objętość warstwy nadkładu o grubości 1,0 m, tj. o średnią grubość nadkładu wynikającą z karty informacyjnej złoża kruszywa naturalnego "S", a nie tylko o objętość warstwy nadkładu o grubości 0,38 m, która wynikałaby z bezpośrednich pomiarów geodezyjnych.

W ocenie Prezesa WUG sposób i metody określenia (pomiary i obliczenia) ilości wydobytej kopaliny - wykonane - przy uwzględnieniu rzeczywistej, naturalnej morfologii terenu sprzed eksploatacji - są prawidłowe i nie zostały zawyżone. Brak jest zatem podstaw do "skorygowania wykonanych obliczeń do poziomu 50% wartości ujętych w decyzji", o które wnosi Skarżący.

Za niewiarygodne organ II instancji uznał wyjaśnienia Skarżącego, że jego celem była budowa stawu rybnego, zwłaszcza że zgłoszenie budowy stawu na działce nr [...] zostały bowiem podjęte dopiero w sierpniu 2022 r., a więc ponad cztery miesiące po stwierdzeniu przez pracowników OUG istnienia zawodnionego wyrobiska w czasie wizji w dniu 7 kwietnia 2022 r.

W ocenie Prezesa WUG materiał dowodowy wskazuje, że prace prowadzone przez Skarżącego na działce nr [...] nie polegały na budowie stawu, ale na wydobywaniu kopaliny. Zgłoszenie budowy stawu - dokonane po wizjach i po wszczęciu wobec odwołującego się postępowania w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej - stanowiło jedynie próbę zalegalizowania działalności wydobywczej pod pozorem wykonania stawu, w celu uniknięcia odpowiedzialności za nielegalne wydobycie kopaliny. Próba ta okazała się zresztą nieskuteczna, gdyż Kierownik Nadzoru Wodnego w N. decyzją z dnia 23 sierpnia 2022 r. wniósł sprzeciw wobec przedmiotowego zgłoszenia budowy stawu na działce nr [...].

Skarżącemu ustalono opłatę podwyższoną na podstawie Dokumentacji z listopada 2022 r., zawierającej prawidłowe stawki opłaty eksploatacyjnej, obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Stawka opłaty eksploatacyjnej za działalność w zakresie wydobywania piasków i żwirów wynosiła 0,69 zł za tonę. Przy ustalaniu wysokości opłaty podwyższonej należało więc pomnożyć wydobytą przez odwołującego się ilość kopaliny (3326,536 t) przez czterdziestokrotność wskazanej stawki (40 X 0,69 zł), co dało kwotę 91 812,39 zł, z czego 60% to 55 087,43 zł a 40% to 36 724,96 zł. Zgodnie bowiem z art. 141 ust. 1 p.g.g., wpływy z tytułu opłat, o których mowa w dziale VII p.g.g. "Opłaty", w 60% stanowią dochód gminy, na terenie której jest prowadzona działalność, a w 40% dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Skarżącego zobowiązano więc do wniesienia opłaty podwyższonej w odpowiednich częściach na konto Gminy L. oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Wnosząc skargę Skarżący zaskarżył decyzję w całości i zarzucił jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

a) art. 141 ust. 1 i art. 142 ust. 2 p.g.g. przez błędne wskazanie w sentencji decyzji z dnia 4 stycznia 2023 r. zamiast "Gminy L.", która jest wierzycielem, "Urzędu Gminy w L." - wyodrębnionego aparatu pomocniczego, który nie posiada osobowości prawnej i w świetle art. 141 ust. 1 i art. 142 ust. 2 p.g.g. nie jest wierzycielem uprawnionym do uzyskania i egzekwowania części opłaty podwyższonej, co w ocenie Skarżącego skutkuje wydaniem w tej części zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia 4 stycznia 2023 r. z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkującym koniecznością stwierdzenia jej nieważności w tej części,

b) art. 140 ust. 1 i ust. 3 p.g.g. - przez jego zastosowanie w błędnie ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy, tj. zrekonstruowanym w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co skutkowało wydaniem merytorycznie błędnego rozstrzygnięcia;

2) przepisów postępowania:

a) art. 7, art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 § 1 pkt I lit. b) oraz pkt 7 p.g.g. - poprzez dopuszczenie w postępowaniu dowodu z wizji i dokonanych w jej trakcie pomiarów sytuacyjno-wysokościowych wyrobiska, pomimo iż czynności te zostały przeprowadzone sprzecznie z prawem,

b) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - przez zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczności, tj. niedokonanie oględzin, a w ich ramach pomiarów terenowych, które są warunkiem prawidłowego ustalenia wymiaru opłaty podwyższonej,

c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez oparcie się przez organ, przy ustalaniu ukształtowania terenu (w tym również wielkości i objętości wyrobiska) istniejącego na działce nr [...], będącej własnością Skarżącego, jedynie na danych zaczerpniętych z serwisu Geoportal, tj. bez uwzględnienia specyfiki tego środka dowodowego i bez skonfrontowania go z innymi dowodami, w tym oględzinami nieruchomości, których organ nie przeprowadził,

d) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - przez zaniechanie przez organ zbadania zasadności zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a dotyczących prawidłowości dokonania pomiarów terenowych wykonanych w dniach 7 kwietnia 2022 r. i 20 maja 2022 r., które implikowały - zdaniem Skarżącego - błędnym (zawyżonym) wyliczeniem ilości pobranego kruszywa, jak również zaniechanie wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn organ zaniechał ustalenia zbadania istnienia wgłębień w terenie, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że zarzut ten jest nietrafny,

e) art. 136 § 1 k.p.a. - przez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, tj. przeprowadzenia dowodu z oględzin (w rozumieniu art. 85 § 1 K.p.a.) działki nr [...], względnie przez zaniechanie zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji,

f) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. - poprzez wydanie przez Prezesa WUG decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, pomimo iż decyzja tego organu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz - w części - z rażącym naruszeniem przepisów z zakresu materialnego prawa administracyjnego, powodującym wadę decyzji skutkującą jej nieważnością w tejże części;

g) art. 138 § 2 k.p.a. - przez zaniechanie przez organ uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo istnienia ku temu relewantnych przesłanek.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie, w którym zobowiązano Skarżącego do wniesienia opłaty podwyższonej w wysokości 55 087,43 zł na rzecz Urzędu Gminy w L. (pkt 2 sentencji decyzji organu pierwszej instancji); uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części niedotknlętej nieważnością, określonej w punkcie 1, względnie o uchylenie przedmiotowych decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organ II instancji dopuścił się naruszenia normy przepisów z zakresu materialnego prawa administracyjnego, tj. art. 141 ust. 1 oraz art. 142 ust. 2 p.g.g. Wskazanie bowiem w treści wydanej sentencji decyzji, iż stosowna część opłaty ma przypadać Urzędowi Gminy L., a więc bytowi, który zgodnie z ustawą ustrojową stanowi aparat pomocniczy, przydany organowi wykonawczemu, celem wykonywania jego zadań - jest błędne. Obowiązkiem organu, w decyzji wydanej na podstawie art. 140 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 jest - w świetle art 141 ust. 1 p.g.g. wskazanie (indywidualizacja) jednostki samorządu terytorialnego (konkretnej aminy) na rzecz której zobowiązany ma uiścić wyliczoną opłatę. W przedmiotowej sprawie organ tego zaniechał, wskazując w treści decyzji jako wierzyciela podmiot, który nie jest żadną gminą, a może być pojmowany jedynie jako jej aparat pomocniczy (kolektyw ludzi, budynków, urządzeń i pozostałej infrastruktury.

Skarżący podniósł, iż organ ad ąuem dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności skarżący wskazał na naruszenie art. 7, art. 75 §1 k.p.a. w zw. z art. 153 §1 pkt 1 lit. b) oraz pkt 7 p.g.i.g. - poprzez dopuszczenie jako dowód w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym bezpośrednio poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji (i decyzji jej poprzedzającej) dowodu z "wizji" (oględzin?), które odbyły się na nieruchomości Skarżącego (działka ew. nr [...]) w dniach 7 kwietnia i 20 maja 2022 r. i dokonanych w ich trakcie pomiarów sytuacyjno - wysokościowych wyrobiska, pomimo iż czynności te (jak i powstały w efekcie ich przeprowadzenia materiał dowodowy) zostały przeprowadzone sprzecznie z prawem. Nie został bowiem o zamiarze ich przeprowadzenia powiadomiony.

Dodatkowo Skarżący wskazał, iż art. 153 §1 p.g.i.g. nie może być traktowany jako norma szczególna (lex specialis) względem przepisu regulującego postępowanie dowodowe w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym tj. art. 79 §1 k.p.a. Zdaniem Skarżącego z przepisu o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym, wskazanym w art. 153 §1 p.g.i.g. nie można wywodzić jego szczególnego charakteru względem normy proceduralnej, rządzącej postępowaniem dowodowym uregulowanym w k.p.a. i mającym charakter gwarancyjny względem uczestników tego postępowania. Nadto, art. 79 §1 k.p.a. w zakresie w jakim statuuje konieczność zawiadomienia strony postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu jest przejawem respektowania w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym zasad ogólnych rządzących tym postępowaniem, określonych w art. ó, art. 7, 8 oraz art. 10 k.p.a. Dokonując oględzin w trybie art. 153 §1 pkt 1 i 7 p.g.g. pogwałcił ww. zasady, ograniczając Skarżącemu możliwość wzięcia udziału w tych czynnościach w charakterze strony, a więc w ramach sformalizowanego postępowania administracyjnego, w którym ten ostatni wyposażony już jest w środki mogące mieć wpływ na czynności procesowe (dowodowe) organu, jak te określone w art. 78 §1 k.p.a. i art. 79 §2 k.p.a. Gdyby bowiem zagwarantowano skarżącemu udział w takich czynnościach już w toku postępowania, tj. na prawach strony, miałby on możność zwrócenia pracownikom organu a quo w ich toku na okoliczności później podniesione w odwołaniu.

Poza tym organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu swojej decyzji do podnoszonej przez Skarżącego w odwołaniu okoliczności dokonania pomiarów terenowych wykonanych w dniach 7 kwietnia 2022 oraz 20 maja 2022 r. przez pracowników organu I instancji w sposób nieprawidłowy, tj. bez uwzględnienia ukształtowania terenu, w postaci naturalnych zagłębień terenu sięgających od 1 do 1,5 m. Zachowania organu polegającego na zamieszczeniu w treści uzasadnienia decyzji twierdzenia, iż ww. zarzut jest nietrafny (str. 4 zaskarżonej decyzji), za wypełniające wymagania stawiane elementom uzasadnienie decyzji zawartym w art. 107 §3 k.p.a. i respektujące wymagania stawiane organowi w art. 8 i 9 k.p.a. Jedynie skrótowa informacja co do ustalania ukształtowania terenu na działce nr [...] w oparciu o dane zaczerpnięte z serwisu GEOPORTAL, przy jednoczesnym braku skonfrontowania tych danych podczas oględzin przewidzianych w art. 85 k.p.a. w ocenie Skarżącego nie można uznać za dostatecznie dokładne i rzetelne ustalenie tychże.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Na podstawie zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g. kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Do wydobycia kopaliny dochodzi więc z momentem jej odłączenia od złoża (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 312/19; wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1826/18; wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 2855/17).

Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 p.p.g., wykonywana po uzyskaniu koncesji.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 p.g.g. działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Zaznaczyć tutaj wypada, że przewidziana w art. 140 p.g.g. "opłata podwyższona stanowi jeden z rodzajów administracyjnych sankcji finansowych wykorzystywanych przez ustawodawcę dla celów ustawy" (K. Karpus (w:) Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, red. B. Rakoczy, W. 2015, komentarz do art. 140). Zatem działalność wykonywana z rażącym naruszeniem warunków określonych w koncesji albo w zatwierdzonym lub podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych oraz działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego lub podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych jest deliktem administracyjnym, a obowiązek poniesienia z tego tytułu opłaty (odpowiednio dodatkowej czy podwyższonej) "stanowi ujemną konsekwencję tych zachowań" (M. Szalewska, Opłaty sankcyjne (w:) Wybrane problemy prawa geologicznego i górniczego, red. B. Rakoczy, W. 2016), por. wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 302/20). Wpływy z tytułu opłat (...) – co wynika z art. 141 ust. 1 p.g.g. w 60% stanowią dochód gminy, na terenie której jest prowadzona działalność, a w 40% dochód NFOŚiGW.

Organem właściwym w tego rodzaju sprawach - poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 p.g.g.- jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 p.g.g.).

Ponadto w świetle art. 143 ust. 1. p.g.g. w sprawach określonych w dziale VII, w tym tych dotyczących opłaty podwyższonej, decyzja nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie. Natomiast według art. 143 ust. 2 u.g.g. stroną postępowania jest odpowiednio przedsiębiorca (pkt 1) albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji (pkt 2), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych (pkt 3), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych (4). W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne ( art. 143 ust. 3 u.g.g.).

W ocenie Sądu ustalony w sprawie stan faktyczny oceniany przez pryzmat powołanych wyżej przepisów prawa materialnego prowadzi do wniosku o zasadności nałożenia na Skarżącego opłaty podwyższonej, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy obu instancji dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgromadzony materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Natomiast ocenę wniesionych przez Skarżącego zarzutów należy poprzedzić wyjaśnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 302/20).

Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne są prawidłowe, zarówno co do samego faktu wydobycia kopaliny, osoby prowadzącej to wydobycie, okresu prowadzenia eksploatacji oraz ilości wydobytej kopaliny. Zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża, a czynności tych dokonał Skarżący.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżący jest współwłaścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb C., gmina L., powiat [...], województwo [...], na której organ stwierdził wydobycie kopaliny. Zakupił ją wraz z E. Z. w 2015 r. Teren działki znajduje się w granicach udokumentowane złoże kruszywa naturalnego "S". Prawo własności organ ustalił prawidłowo w oparciu o dane dotyczące tejże nieruchomości. Jak wynika z zeznań Skarżącego złożonych 6 września 2022 r. posiada on firmę budowlaną i do wydobycia tego materiału wykorzystał własny sprzęt budowlany. Cały wydobyty żwir wraz z materiałem przywiezionym z zewnątrz został wykorzystany w granicach działki nr [...] na jej podwyższenie. Skarżący wyjaśnił ponadto, że w związku z tym, iż chce zrobić w tym miejscu staw rybny, około miesiąca lub dwóch miesięcy temu wystąpił do Wód Polskich ze zgłoszeniem budowy stawu. Te ustalenia stały się podstawą do prowadzenia postępowania wobec Skarżącego. Jak bowiem wynika z art. 143 ust. 2 pkt 2 P.g.g., zgodnie z którym w sprawach określonych działem VII P.g.g. ("Opłaty") stroną postępowania jest podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji. Skarżący nie posiadał koncesji na wydobywanie kopaliny z działki nr [...]. W okresie, kiedy na działce nr [...] powstało przedmiotowe wyrobisko, tj. od maja 2018 r. do 7 kwietnia 2022 r.

Zauważyć trzeba, że twierdzenie Skarżącego, że celem jego prac nie było wydobywanie kopaliny, lecz utworzenie stawu rybnego nie miały żadnego w sprawie znaczenia. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się bowiem, że motywy działania podmiotu realizującego wydobycie kruszywa bez zezwolenia nie mają znaczenia dla przyjęcia dopuszczenia się przez skarżących deliktu z art. 140 ust. 1 w związku z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. Z uwagi na treść art. 21 ust. 1 pkt 2 p.g.g. należy uznać, że działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana tylko po uzyskaniu koncesji. Z kolei z treści art. 140 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 p.g.g. wynika jednoznacznie, że działalność wykonywana bez koncesji podlega opłacie podwyższonej, a wysokość tej opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin ustala się w sposób opisany w art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 189/19).

W ocenie Sądu organ nie dopuścił się uchybienia przepisom postępowania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis art. 77 § 1 k.p.a obliguje zaś organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Oględziny działki [...] wykonane 7 kwietnia 2022r. i 20 maja 2022 r. zostały dokonane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie i były przeprowadzone przez pracowników OUG. Znaczenie w sprawie ma to, że posiadali oni uprawnienia geologa górniczego i mierniczego górniczego.

W tym miejscu podkreślić należy, że upoważnieni pracownicy organów administracji geologicznej oraz pracownicy organów nadzoru górniczego, zgodnie z art. 153 ust. 1 lit. b p.g.g., mają prawo przy wykonywaniu nadzoru i kontroli do całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem do, między innymi, miejsc wydobywania kopalin. Jak wskazał NSA, wykorzystanie tego prawa wstępu służy zapewnieniu bezpiecznego sposobu prowadzenia działalności górniczej i zapobieganiu wydobywaniu kopalin w sposób niekontrolowany. Jest oczywiste, że obecność upoważnionych pracowników w miejscu wydobywania kopalin może i powinna być wykorzystana do stwierdzenia zastanego stanu faktycznego, utrwalenia tego stanu przez dokonanie oględzin, wykonanie fotografii, filmów, szkiców, pomiarów, protokołów, pobranie próbek i przeprowadzenie wszelkich innych potrzebnych czynności. Do tych czynności ze względu na tryb ich wykonywania, a niekiedy ze względu na nagłą potrzebę wstępu do miejsca wydobywania kopalin i innych miejsc wymienionych w art. 153 ust. 1 pkt 1 p.g.g. nie stosuje się przepisu art. 79 § 1 k.p.a., według którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, między innymi z oględzin, przynajmniej na siedem dni przed terminem. Niezapewnienie stronie brania udziału w przeprowadzeniu omawianych czynności nie stanowi też naruszenia art. 79 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2049/21). Oznacza to, że wstęp pracowników organu nadzoru górniczego do miejsca wydobywania kopaliny i przeprowadzenie czynności bez uprzedniego zawiadomienia skarżącego oraz bez jego udziału nie oznacza naruszenia art. 10 § 1 i art. 79 § 1 i 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2049/21; wyrok NSA z 13 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 1018/18); wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 302/20). Wobec tego zarzut Skarżącego naruszenia art. 153 ust. 1 pkt 1 p.g.g. jest nieuzasadniony.

Niezależnie wymaga podkreślenia, że Skarżący uczestniczył w wizji przeprowadzanej w dniu 7 kwietnia 2022 r., co znajduje potwierdzenie w protokole z 8 kwietnia 2022 r.

To podczas oględzin przeprowadzonych 7 kwietnia 2022 r. i ponownych oględzinach w dniu 20 maja 2022 dokonano stosownych pomiarów wyrobiska przy wykorzystaniu zestawu GPS firmy T (odbiornik R8s wraz z kontrolerem TSC3). Pomiar głębokości dna zbiornika wodnego (batymetrię) wykonano sondą pomiarową S zintegrowaną z systemem GPS, umieszczoną na lodzi pomiarowej H. Na ich podstawie sporządzono Dokument pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, na którym oznaczono wyrobiska. Dla skontrolowania pomiarów wyrobiska, pomierzono dwukrotnie punkt kontrolny. To te pomiary posłużyły organowi do ustalenia objętości wydobytej kopaliny bez wymaganej koncesji. Jak podniósł Dyrektor OUG - w związku z przyjętą błędną stawką opłaty eksploatacyjnej za wydobycie piasków i żwirów sporządzono drugą dokumentację (listopad 2022 r.) ustalającą ilość kopaliny wydobytej na działce nr [...], obręb C., gmina L., powiat [...], województwo [...]. Załącznikiem do Dokumentacji są m.in. raport objętości robót ziemnych, raporty z pomiaru GPS RTK/RTN i wyniki pomiarów batymetrycznych.

Nie bez znaczenia jest fakt, że stosowne pomiary zostały przeprowadzone przez osobę posiadającą w tym zakresie uprawnienia mierniczego górniczego (nr uprawnień [...]), zatem nie zachodziła konieczność powołania biegłego, który dokonałby ponownego obliczenia ilości wydobytej kopaliny.

Sąd orzekający stoi na stanowisku, że materiały wytworzone przez pracowników organów nadzoru górniczego w związku ze wstępem do miejsca wydobywania kopalin mogą stanowić dowody w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia opłaty. Dowody uzyskane w czasie czynności przeprowadzanych po wstępie pracowników organów nadzoru górniczego na miejsce wydobywania kopalin zgodnie z art. 153 ust. 1 pkt 1 p.g.g. podlegają tak samo jak inne dowody rozpatrzeniu oraz ocenie na podstawie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zatem za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut dopuszczenia w przedmiotowym postępowaniu protokołów z wizji przeprowadzonych przez pracowników OUG w dniach 7 kwietnia 2022 r. i 20 maja 2022 r. tj. przed zawiadomieniem Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego pismem z dnia 6 czerwca 2022 r.

Dodać tutaj należy, że czynności te wykonywane są często jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego i dopiero ich wynik pozwala organowi nadzoru górniczego na ocenę, czy jest podstawą do wszczęcia postępowania.

Nadto przed tą datą organ pozyskał informację, że Starosta [...] nie wydał koncesji na wydobywanie kopalin, pozwolenia na budowę, decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów, nie udzielił pozwolenia wodno-prawnego do końca 2017 r. oraz nie zatwierdził projektu robót geologicznych (karta 37 akt administracyjnych). Marszałek Województwa [...] nie wydał koncesji na wydobywanie kopalin (karta 19 akt administracyjnych). Także Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w N. nie udzielił pozwolenia wodnoprawnego ani nie przyjął zgłoszenia wodnoprawnego dla przedmiotowej działki (karta 33 akt administracyjnych).

Zebrane dowody zostały formalnie dopuszczone do prowadzonego postępowania. Skoro jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, to nie ma podstaw, by kwestionować oględziny i pomiary dokonane przed wszczęciem postępowania, lecz włączone w poczet materiału dowodowego sprawy. Z dokumentacji potwierdzającej ich przeprowadzenie wynika, że organ dokonując ustaleń faktycznych co do ilości wydobytej kopaliny prawidłowo oparł się na protokołach oględzin z 7 kwietnia 2022 r. i 20 maja 2022 r. oraz na dokonanych w ich trakcie pomiarach dokonanych, mimo iż zostały one dokonane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie.

Oględziny przeprowadziły osoby posiadające uprawnienia do wykonania oględzin, pomiaru terenu i wykonania obliczeń zawartych w dokumentacji. Sąd nie znalazł podstaw do tego, by szczegółowo wymienione okoliczności podważyć. Skarżący nie kwestionował również kwalifikacji zawodowych osób dokonujących pomiarów z ramienia organu. Sąd również nie dopatrzył się w tym zakresie nieprawidłowości opierając się na przepisach art. 53 i następne p.g.g. Kwestie uprawnień górniczych w Ustawie Prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje. Nie budziło wątpliwości Sądu posiadanie przez osoby dokonujące pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności, na podstawie których sporządzono fachową dokumentację.

Również wykorzystane urządzenia pomiarowe posiadały stosowne atesty, czego zresztą Skarżący nie kwestionował.

Nie zostały naruszone uprawnienia procesowe Skarżącego albowiem miał zagwarantowaną możliwość zapoznania się z nimi i zgłaszania dowodów przeciwnych (karta 51 akt administracyjnych).

Gromadząc materiał dowodowy organ jest zobowiązany, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sposób wszechstronny i kompletny, odzwierciedlający rzeczywisty przebieg zdarzeń mających istotne znaczenie dla sprawy, a także przed podjęciem rozstrzygnięcia, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a., dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast żądanie Skarżącego dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skarżącemu nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. W tym miejscu podkreślić należy, że poza sporem winna pozostawać okoliczność, że postępowanie dowodowe musi mieć przymiot istotności i kompletności, co nie oznacza, że organ jest zobowiązany prowadzić postępowanie dowodowe w sposób nieograniczony. Przypomnieć bowiem należy, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a rezygnacja z przeprowadzania jakiegoś dowodu, czy odmienna od oczekiwań strony ocena dowodu nie musi automatycznie oznaczać naruszenia reguł postępowania dowodowego, w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), czy zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.) (por. wyrok NSA z 21 maja 2020 r., II GSK 298/20, LEX nr 3047285). Nie ma też obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w nieskończoność, w tym przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Jak wskazuje NSA uwzględnienie żądania strony zależy od tego, czy wnioskowany dowód może przyczynić się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., I GSK 1768/19, LEX nr 3065177). W związku z tym w ocenie Sądu organ nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z dokonania pomiarów terenowych z uwzględnieniem ukształtowania terenu, w postaci naturalnych zagłębień terenu sięgających od 1 do 1,5 m. Organ wskazał, że dla ustalenia morfologii terenu sprzed eksploatacji do obliczeń wykorzystał numeryczny model terenu pozyskany z portalu mapy.geoportal.gov.pl. Pozyskany do obliczeń model terenu w miejscu wydobycia przedstawia rzeczywistą naturalną morfologię terenu sprzed eksploatacji. (strona 4 zaskarżonej decyzji)

Odnosząc się do kwestii ustaleń czasu, w którym doszło do wydobycia kopaliny, to i te ustalenia organu Sąd podziela. Organ oparł się na zdjęciach z ogólnodostępnego portalu Google Earth, lecz w oparciu o te zdjęcia sporządził ortofotomapy, które poddał analizie. Analiza tych zdjęć (karta 38-39 akt administracyjnych) wskazuje, że przed majem 2018 r. teren działki, na którym znajdowało się przedmiotowe wyrobisko nie był naruszony robotami ziemnymi i nie występował na nim zbiornik wodny. Na zdjęciu z maja 2018 r. ślady prowadzonych robót ziemnych widać jedynie w północnej część działki nr [...], która nie jest objęta przedmiotowym postępowaniem i obszar ten nie został uwzględniony przy ustalaniu ilości wydobytej kopaliny. Prawidłowo zatem określono okres w jakim wydawana jest decyzja w sprawie opłaty podwyższonej przyjmując ustalenie początku eksploatacji. Wskazuje to, że ustalenia organu nie są dowolne, lecz znajdują oparcie w wiarygodnych dowodach.

Nie jest uzasadniony zarzut Skarżącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., skierowany wobec pkt.2 sentencji decyzji Dyrektora OUG z dnia 4 stycznia 2023 r., gdzie zamiast ,,Gminy L.'' wskazany został jako jeden z wierzycieli opłaty podwyższonej "Urząd Gminy w L.''. Jest to niewątpliwie uchybienie organu, ale nie mające znamion rażącego naruszenia prawa. Mając na względzie to, że Gmina L. nie uczestniczyła w postępowaniu w charakterze strony błąd polegający na wskazaniu jako wierzyciela tej opłaty Urzędu Gminy w L. nie ma wpływu na prawidłowość decyzji. Zauważyć przy tym należy, że przywoływane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą innego stanu faktycznego i prawnego, nie mającego zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Organ wskazał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, dokonał ich analizy, a wnioski z niej wynikające w ocenie Sądu są prawidłowe.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

3