Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1580/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 2 pkt 5), § 22 ust. 2 pkt 2)
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 385/21 w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. nr 533/2020 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. D. na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 385/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę S. D. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 grudnia 2020 r. nr 533/2020 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 rok.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 10 maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 rok. Działki rolne zostały zadeklarowane w ramach: Pakietu 4 Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże, oraz Pakietu 5 Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, Wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże.

W dniach 8-25 listopada 2017 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Kontrolę przeprowadzili inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu, dysponujący stosownymi upoważnieniami. Skarżący został powiadomiony o kontroli oraz w niej uczestniczył. W toku kontroli w odniesieniu do działek B1, C1, D1, E1, F1, G1, H1, I1, J1 stwierdzono nieprawidłowości, oznaczone kodami: DR13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.

Ponadto stwierdzono naruszenie wymogu R13 - rolnik nie przekształca występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z zapisami w planie rolnośrodowiskowym powierzchnia TUZ w gospodarstwie wynosi 186,99 ha. Powierzchnia TUZ ustalona w wyniku kontroli na miejscu wyniosła zaś 178,96 ha.

W dniu 6 marca 2018 r. skarżący złożył zastrzeżenia do wyników kontroli w zakresie powierzchni stwierdzonej działek rolnych oraz w zakresie naruszenia wymogów. Inspektorzy terenowi, którzy przeprowadzili kontrolę na miejscu sporządzili w dniu 20 marca 2018 r. notatkę służbową, a następnie, w piśmie z 10 kwietnia 2018 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu stwierdził, że uwagi do ustaleń kontrolnych nie są zasadne.

W dniu 25 kwietnia 2018 r. strona wniosła dalsze zastrzeżenia do ustaleń z czynności kontrolnych w zakresie powierzchni stwierdzonej działek rolnych oraz w zakresie naruszenia wymogów. W oparciu o wyjaśnienia inspektorów terenowych, którzy przeprowadzili kontrolę na miejscu, zawarte w notatce służbowej z dnia 15 maja 2018 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu stwierdził w piśmie z dnia 24 maja 2018 r., że uwagi do ustaleń kontrolnych nie są zasadne.

Decyzją z dnia 16 lipca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu przyznał S. D. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2017 rok w łącznej wysokości 104.247,10 zł. W dniu 6 sierpnia 2018 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził niedopuszczalność odwołania bowiem w jego ocenie termin do złożenia odwołania nie rozpoczął biegu z powodu doręczenia decyzji stronie zamiast jej pełnomocnikowi.

W dniu 1 lipca 2020 r. wysłana została do pełnomocnika skarżącego decyzja z 16 lipca 2018 r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Pełnomocnik strony odebrał ją w dniu 7 lipca 2020 r.

W dniu 21 lipca 2020 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia 23 grudnia 2020 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 385/21 skargę stwierdził, że istotę sporu w tej sprawie stanowi kwestia legalności przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 w pomniejszonej wysokości. Sąd pierwszej instancji uznał, że na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w dniach od 8 do 25 listopada 2017 roku prawidłowo ustalono, że powierzchnia TUZ po kontroli na miejscu wynosi 178,96 ha w miejsce deklarowanej przez rolnika powierzchni 186,99 ha. Skarżący zawyżył zatem powierzchnię działek deklarowanych do płatności łącznie o 8,16 ha.

W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało w ocenie autora skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wykroczenie poza granice sprawy, a co przejawiało się w uznaniu skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji w dniu 23 lipca 2018 r. wbrew treści niezaskarżonego, a zatem ostatecznego i prawomocnego, postanowienia nr 7/19 Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 22 stycznia 2019 r., stwierdzającego o niedopuszczalności odwołania od decyzji z dnia 6 sierpnia 2018 r., co miało wpływ na wynik sprawy, bo WSA w Łodzi nie miał podstawy prawnej do odmiennej oceny kwalifikacji ww. doręczenia niż uczynił to organ II instancji i był związany (nawet jeśli błędnym) stanowiskiem w tym zakresie, co powinno skutkować koniecznością oceny legalności wyłącznie skuteczności doręczenia pełnomocnikowi strony kopii (choć poświadczonej za zgodność z oryginałem) decyzji w dniu 25 stycznia 2021 r. przy jednoczesnym uznaniu przez Sąd nieskuteczności doręczenia z dnia 23 lipca 2018 r.;

b) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 109 §1 k.p.a. oraz art. 110 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że doręczenie mi kopii (choć poświadczonej za zgodność) decyzji organu I instancji - przy jednoczesnym zaakceptowaniu przez Sąd I instancji (wobec konieczności nie wykraczania przez Sąd poza granice zaskarżenia) braku skuteczności doręczenia decyzji w dniu 23 lipca 2017 r. - stanowi o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego. Wykładnia WSA w Łodzi jest błędna i pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 109 §1 k.p.a. oraz utrwalonym na kanwie tegoż przepisu orzecznictwem i doktryną, które przyjmują, że przepis stanowi o doręczeniu stronom "decyzji", a więc jej oryginału, a nie jej odpisu, wyciągu z protokołu posiedzenia organu, czy też kopii decyzji (nawet poświadczonej za zgodność z oryginałem). Uchybienie przepisów prawa procesowego miało wypływ na wynika sprawy, bo stwierdzenie braku doręczenia oryginału decyzji organu I instancji powinno stanowić podstawę do uznania przez WSA w Łodzi - przy jednoczesnym braku skuteczności doręczenia decyzji w dniu 23 lipca 2018 r. - że złożone w sprawie odwołanie jest niedopuszczalne (bo przedwczesne, gdyż termin do złożenia odwołania jeszcze nie rozpoczął biegu);

c) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że organ II instancji ani nie uwzględnił żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy, a mianowicie wnioskowanych w piśmie (odwołaniu) z dnia 23 kwietnia 2019 r. dowodu z opinii biegłego przyrodnika, ani nie udzielił stronie terminu na jej przedłożenie, a co miało wpływ na wynik sprawy, bo pozbawiło strony możności obrony jej praw i interesów i uniemożliwiło jej przedstawienie dalszych dowodów stanowiących przeciwdowód dla raportu z kontroli na miejscu u Rolnika z listopada 2017 r. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy albowiem WSA w Lodzi nie dostrzegł, że organ II instancji poprzez nieuwzględnienie wniosku Rolnika realnie pozbawił go szans udowodnienia części twierdzeń, zwłaszcza w zakresie nierzetelności wyników z kontroli na miejscu u Rolnika;

d) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że organ II instancji nie rozpatrzył w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co przejawiało się w ustaleniu, że należy pomniejszyć powierzchnię zadeklarowaną o obszar powierzchni:

- porośniętej roślinnością, która wyrosła w okresie pomiędzy ostatnim koszeniem a kontrolą na miejscu, a co dotyczy działek C1 ([...]), D1 ([...]), F1 ([...]), jak również E1 ([...]), G1 ([...]), H1 ([...]) oraz 11 ([...]);

- stanowiącą elementy krajobrazu podlegającemu wymogom i normom wymienionym i stanowiącym część łącznego obszaru działek rolnych i to mimo, że z dowodów przedstawionych przez Rolnika (a pominiętych albo całkowicie zbagatelizowanych przez organ w postaci dokumentacji zdjęciowej, wykonanej przez kontrolerów ARiMR, które rzekomo mają potwierdzać pomniejszenie powierzchni MKO mimo, iż nie obrazują tych faktów, jak również opinii biegłego) wynika, że dowody zgromadzone (w postaci dokumentacji zdjęciowej) przez kontrolerów ARiMR w toku kontroli na miejscu z listopada 2017 r. w żadnej mierze nie dowodzą wieloletnich zadrzewień, tudzież zakrzaczeń, względnie gęstych zatrawień, lecz dokumentują roślinność, która mogła wyrosnąć w jednym okresie wegetacyjnym, po wykonaniu przez Rolnika czynności agrotechnicznych. Brak wspomnianego uchybienia oznaczałoby konieczność uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w tym zwłaszcza w zakresie w celu dokonania oceny ww. materiału dowodowego i ponownej weryfikacji MKO na 2017 r. przy uwzględnieniu wniosku, w tym części graficznej wniosku Rolnika z 2017 r. oraz wyników kontroli administracyjnej w oparciu o ortofotomapy z 2016 r.;

e) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że dokonywane w czasie kontroli na miejscu pomiary były przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, bo poprzez wykonywanie pomiarów danych geolokalizacyjnych w odległościach większych niż max. 25 m, co całkowicie dyskwalifikuje wiarygodność tych wyników. Wspomniane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bo gdyby WSA dostrzegł powyższą nieprawidłowość to dostrzegłby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w tym zwłaszcza w zakresie oceny rzetelności dowodu w postaci raportu z kontroli z listopada 2017 r. oraz potrzebę ponownego ustalenia MKO na 2017 r. przy uwzględnieniu wniosku, w tym części graficznej wniosku Rolnika z 2017 r. oraz wyników kontroli administracyjnej w oparciu o ortofotomapy z 2016 r.;

f) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a poprzez niedostrzeżenie przez w WSA w Łodzi, że jeśli - jak chce tego organ - wyniki kontroli na miejscu z listopada 2017 r. wskazują na wieloletnie (a zatem wynoszące więcej niż 2 lata) zakrzaczenia, zadrzewienia oraz zatrawienia występujących na działkach C1 ([...]), D1 ([...]), F1 ([...]), jak również E1 ([...]), G1 ([...]), H1 ([...]) oraz 11 ([...]), to nie sposób mówić o przekształceniu (pomniejszeniu występujących w gospodarstwie) powierzchni TUZ i pastwisk trwałych, gdyż 5-letnie zobowiązanie PRŚK Rolnik realizuje od 2016 r., a zatem mniejsza powierzchnia TUZ i pastwisk trwałych występowała już w 2016 r., co skutkuje brakiem podstaw do zastosowania sankcji, o której mowa w §33 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolno- środowiskowo-klimatycznej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm., zwanym dalej Rozporządzeniem PRŚK), gdyż w sprawie nie zaistniała przesłanka "przekształcenia". Powyższe uchybienie miało zatem wpływ na wynik sprawy;

g) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 217 ze zm., zwanej dalej Ustawą) poprzez potwierdzenie przez WSA w Łodzi, że przyznany przez organ II instancji fakt dokonywania pomiarów danych geolokalizacyjnych przez kontrolerów podczas (kwestionowanej przez Rolnika już w terminie 14 dni od doręczenia raportu z czynności kontrolnych) kontroli na miejscu w listopadzie 2017 roku w większej odległości niż max 25 cm nie ma wpływu na ich wiarygodność, a w sprawie nie zachodziła podstawa weryfikacji przyczyn zgłoszenia we wniosku o płatności powierzchni większej niż błędnie (bo o zaniżonej powierzchni) oznaczony przez ARiMR, jako MKO teren, który został ustalony w oparciu o wadliwą kontrolę na miejscu z 2017 r.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

a) przepisu art. 19a ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatność bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r. ze zm., zwanego dalej Rozporządzeniem 640/2014) poprzez przyjęcie, że zachodzi różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, która przekracza 3% lub 2 ha, a która uzasadnia pomniejsze płatności, stąd zachodzi podstawa do pomniejszenia należnej Rolnikowi płatności i to mimo, że dowody, na których oparły się organy nie mogą być uznane za wiarygodne i rzetelne;

b) przepisu art. 9 ust. 2 Rozporządzenia 640/2014 poprzez jego niezastosowanie i wyłączenie elementów krajobrazu podlegających wymogom i normom wymienionym i stanowiącym część łącznego obszaru działki rolnej i nieuznanie ich za część kwalifikującego się obszaru takiej działki rolnej;

c) § 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) rozporządzenia PRŚK poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że oznaczony na papierowej części graficznej wniosku o płatności na 2017 r. w ramach programu rolno-środowiskowo-klimatycznej niekoszony fragment działek D1 i G1 jest bezwzględnie wiążący dla Rolnika, mimo iż skala części graficznej wniosku papierowego uniemożliwiał nawet samym przyrodnikom precyzyjne wyznaczenie powierzchni 15-20% niekoszenia działki;

d) przepisu § 33 ust. 1 Rozporządzenia PRŚK poprzez wadliwe określenie procentowego stosunku powierzchni trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono rzekome uchybienie, do powierzchni wszystkich użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolno- środowiskowo-klimatycznym w ramach pakietu 4.5 i pakietu 5.5.;

e) przepisu § 33 ust. 3 Rozporządzenia PRŚK poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że chociażby częściowe pozostawienie niedojadów na działce H1 stanowi podstawę do zastosowania wobec Rolnika sankcji, świadcząc o naruszeniu przez Rolnika wymogu określonego w załączniku nr 2 do Rozporządzenia PRŚK w zw. z § 4 ust. 2 pkt 5) oraz § 22 ust. 2 pkt 2) Rozporządzenia PRŚK, mimo iż przepis wyraźnie stanowi, że wyłącznie pozostawienie na całej działce niewykoszone niedojady stanowi o naruszeniu wymogu, o którym mowa w ww. przepisie;

f) przepisu § 33 ust. 6 Rozporządzenia PRŚK poprzez zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że zachodzą przesłanki do zmniejszenia wysokości płatności o 20% z tytułu przekształcenia występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych oraz pastwisk trwałych, w sytuacji, gdy takie przekształcenie nie miało miejsca jeśli przyjąć jak WSA w Łodzi ocenę materiału dowodowego za organem II instancji wskazującym na wyłącznie z MKO wyłącznie wieloletnich zadrzewień oraz zakrzaczeń, a zatem występujących co najmniej od początku realizacji zobowiązania 5-letniego, co świadczy o braku pomniejszenia TUZ, lecz o jego przedeklarowaniu.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle zarzutu kasacyjnego oraz jego uzasadnienia należy wskazać, że mimo wady doręczenia decyzji organu I instancji (początkowo stronie z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika, a następnie doręczenia pełnomocnikowi skarżącego potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopi decyzji z 16 lipca 2018 roku) uchybienie to nie spowodowało negatywnych skutków procesowych dla strony, bowiem odwołanie od decyzji organu I instancji za każdym razem zostało wniesione w terminie przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli sądu administracyjnego, a tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwość doręczenia decyzji na gruncie rozpatrywanej sprawy nie uniemożliwiała stronie wniesienia odwołania, ponieważ pełnomocnik skarżącego wywiodła odwołanie w terminie. Tym samym sformułowany w tym zakresie zarzut kasacyjny należało uznać za chybiony.

Poza powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi kwestia legalności przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 w pomniejszonej wysokości. Spór dotyczy wielkość kwalifikowanej powierzchni TUZ oraz kwestii prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego w 2017 roku, przede wszystkim w zakresie dokonanych pomiarów działek rolnych i zastosowanych w tym względzie procedur i środków pomiaru. Zarzuty procesowe sprowadzają się do zanegowania prawidłowości dowodów, stanowiących podstawę ustalenia okoliczności sprawy. Skarżący kwestionuje wartość dowodową raportu z kontroli (protokołu kontroli) gruntów, zawierającego załączniki graficzne oraz wykonanych przez nich zdjęć poszczególnych działek skarżącego; sposób, w jaki ten materiał został pozyskany, jak i jego bezzasadną ocenę na niekorzyść skarżącego, a wreszcie zastosowane procedury i środki pomiaru.

Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt I GSK 2163/19 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) dotyczącym przyznanej skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 rok. Z akt sprawy wynika, że w dniach 8-25 listopada 2017 roku została w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona kontrola na miejscu przez inspektorów terenowych, o której skarżący został powiadomiony i w której uczestniczył. Wyniki kontroli zawarte w raporcie z czynności kontrolnych wraz z mapami, szkicami oraz zdjęciami przedstawiającymi stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary oraz stwierdzone nieprawidłowości w realizacji zobowiązania. Pomiar granic działek i każdego z włączeń odbył się fizycznie w terenie z wykorzystaniem odbiornika GPS. Zdaniem NSA sposób przeprowadzenia czynności oraz jej wyniki nie budzą zastrzeżeń, co zostało prawidłowo ocenione w ramach zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji.

Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przypomnieć należy, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tego typu sprawach ustalono, że organy prowadzące postępowanie obowiązane są do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a nie jego zebrania. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne.

W rozstrzyganej sprawie kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona została metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Inspektorzy terenowi podczas kontroli na miejscu ustalili stan faktyczny, sposób użytkowania działek rolnych oraz ich powierzchnie w oparciu o rzeczywisty przebieg granic upraw. Każda z działek została dokładnie zmierzona z wykorzystaniem odbiornika GPS. W toku czynności wykonano ponad 300 fotografii obrazujących stan faktyczny i sposób użytkowania działek, jak również szkice z zaznaczeniem miejsca kierunków wykonania fotografii. Ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokołach kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia.

Na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w dniach od 8 do 25 listopada 2017 roku prawidłowo ustalono, że powierzchnia działek po kontroli na miejscu wynosi 178,96 ha w miejsce deklarowanej przez rolnika powierzchni 186,99 ha, a zatem skarżący zawyżył powierzchnię działek deklarowanych do płatności łącznie o 8,16 ha, co zostało prawidłowo ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach zaskarżonego wyroku. Prawidłowo również wskazano, że ocena dowodu zgłoszonego przez stronę w postaci oświadczenia przyrodnika J. K. została dokonana w sposób odmienny od oczekiwanego przez stronę nie świadczy o naruszeniu art. 80 k.p.a.

W sprawie nie stwierdzono również naruszenia prawa materialnego. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 45,82 ha. Różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła zatem 5, 32 ha. Stwierdzona różnica stanowiła zatem 11,61% obszaru zatwierdzonego, co uzasadniało pomniejszenie należnej stronie płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Z kolei w ramach wariantu 5.5. różnica pomiędzy powierzchnią zadeklowaną przez skarżącego (135,85 ha) a stwierdzona e toku kontroli (133,01ha) wynosiła 2,84 ha, a zatem stwierdzona procentowa różnica wyniosła 2,14 %, a zatem prawidłowo także w tym przypadku płatność została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnic.

Za niezasadne uznać także należało zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia PRŚK. W odniesieniu do zarzuty naruszenia wymogu określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia PRŚK w zw. z § 4 ust. 2 pkt 5) oraz § 22 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia PRŚK dotyczącego obowiązku wykoszenia niedojadów wskazać należy, że nie ma znaczenia czy rolnik nie wykosił niedojadów na całej powierzchni działki, czy tylko na jej fragmencie. Fakt ich nie wykoszenia skutkuje naruszeniem wymogu przewidzianego dla podjętego przez skarżącego zobowiązania w ramach wariantu 5.5. Dodatkowo wskazać należy, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia PRŚK w głównej mierze opierają się na zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez ograny w toku postępowania, a odnoszących się do kwestii wielkości powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności w stosunku do faktycznie zmierzonej przez organy oraz występowania stwierdzonych w sprawie nieprawidłowości w zakresie realizacji wymogów dla poszczególnych zadeklarowanych przez rolnika pakietów. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości wobec niepodważenia przez skarżącego ustaleń faktycznych zasadnie organ pomniejszył wysokość przyznanej na 2017 rok płatności, co zostało prawidłowo ocenione w ramach zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).