Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 329/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. SKA w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2025/23 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. SKA w K. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. Sp. z o.o. SKA w K. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2025/23 oddalił skargę W. sp. z o.o. sp. komandytowo-akcyjnej z siedzibą w K. (dalej "skarżąca") na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Skarżąca złożyła wniosek o objęcie wsparciem przedsięwzięcia "Nabycie ekologicznych środków transportu wykorzystywanych do produkcji podłoża do pieczarek", w ramach inwestycji koordynowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi finansowanych ze środków planu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Pismem z 7 grudnia 2022 r. organ poinformował, że przedsięwzięcie nie podlega wsparciu z uwagi na niespełnienie warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielenia wsparcia dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1819), dalej: "rozporządzenie KPO". Organ wskazał, że z dokumentów dostarczonych przez spółkę wynika, iż prowadzi ona działalność polegającą na produkcji podłoża do hodowli pieczarek i przedsięwzięcie opisane we wniosku także dotyczy tej działalności. W przypadku takiej działalności nie został spełniony powyższy warunek opisany w rozporządzeniu KPO. Planowana inwestycja zakłada przetwarzanie produktów nierolnych (gips, pomiot kurzy, grzybnia, dodatek białkowy), a cała działalność dotyczy produkcji roślinnej (rozmnażania roślin) i nie wpisuje się w plan rozwoju dla działania A 1.4.1 "Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu".

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ pismem z 7 września 2023 r. podtrzymał stanowisk zawarte w piśmie z 7 grudnia 2022 r. Wskazał, że w przypadku przetwarzania produktów rolnych na nierolne, nie istnieje możliwość wsparcia przedsięwzięć w zakresie wytwarzania produktów niespożywczych, czyli nie będących żywnością.

Po rozpoznaniu skargi skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2025/23 ją oddalił. Zdaniem Sądu I instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu, który odmówił przyznania wnioskowanego z uwagi na ustalenie, że planowane przez skarżącą przedsięwzięcie nie spełniło warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia KPO. Planowana inwestycja oparta na produkcji podłoża do uprawy pieczarek zakłada przetwarzanie także produktów nieobjętych załącznikiem I do TFUE, które nie mieszczą się w pojęciu "produkty rolne".

Następnie skarżąca, na zasadzie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.), dalej "p.p.s.a." na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 i 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej "TFUE") z Załącznikiem I do TFUE, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż surowce służące do produkcji podłoża nie stanowią produktów rolnych, gdy z analizy stanu faktycznego oraz prawnego wynika, że surowce te stanowią produkty rolne zgodnie z Załącznikiem I do TFUE - co w konsekwencji do dokonania błędnych ustaleń faktycznych; .

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia KPO, przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarżąca przetwarza produkty rolne i wytwarza w ramach tego procesu produkty nierolne, a zatem spełnia przesłanki objęcia wsparciem. Finansowym, o którym mowa w niezastosowanym przepisie;

3) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej: u.z.p.p.r.) poprzez brak wszechstronnego rozważenia przedstawionych przez skarżącą okoliczności oraz odmowę dofinansowania projektu w oparciu o przesłankę, która nie znajduje oparcia w aktach regulujących przeprowadzenie konkursu, co narusza zasadę przejrzystości reguł, a w szczególności poprzez przyjęcie, że wniosek o dofinansowanie zawiera dane niezgodne ze stanem faktycznym przy braku podstaw faktycznych i prawnych dla takiego ustalenia;

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów i wskazując na powyższe wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w-całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny,

2) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych za obie instancje w .tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przedmiotem sporu w sprawie jest ustalenie, czy produkcja grzybni na potrzeby pieczarkarni jest produktem rolnym, a tym samym ustalenie, czy podlega rozporządzeniu KPO. Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy w pierwszej kolejności wskazać, że sposób ich sformułowania na gruncie rozpatrywanej sprawy powoduje, że mogą one podlegać łącznej ocenie zarówno w zakresie naruszeń prawa materialnego, jak i procesowego. W gruncie rzeczy sprowadzają się one do kwestionowania stwierdzonego przez organ, a zaakceptowanego w zaskarżonym wyroku stanowiska, zgodnie z którym brak jest podstaw do przypisania działalności prowadzonej przez skarżącą spółkę cech uzasadniających objęcie wsparciem przedsięwzięcia polegającego na nabyciu ekologicznych środków transportu wykorzystywanych do produkcji podłoża do pieczarek. Skarżący kasacyjnie podnosi naruszenie zarówno przepisów krajowych w postaci art. § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia KPO oraz art. 28 ust. 2 u.z.p.p.r. jak i prawa unijnego w postaci art. 38 ust. 1 i 3 TFUE wraz z załącznikiem I do TFUE. Kasator w petitum skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 28 ust.2 u.z.p.p.r., natomiast treść uzasadnienia wskazuje że chodzi o art. 26 ust.2 u.z.p.p.r.

W ocenie autora skargi kasacyjnej niektóre z kwestionowanych przez organ administracji, przy akceptacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, składniki wykorzystywane do produkcji podłoża do pieczarek stanowią produkty rolne w rozumieniu załącznika I do TFUE. Podnosi w szczególności, że pomiot kurzy stanowiący 14,64% podłoża do pieczarek, powinien zostać zaklasyfikowany jako pozostałość i odpad przemysłu spożywczego o którym mowa w rozdziale 23 załącznika I do TFUE. Natomiast dodatek białkowy stanowiący 10,69% produktu powinien zostać zakwalifikowany jako produkt przemysłu młynarskiego, o którym mowa w rozdziale 11 załącznika I do TFUE. Bez znaczenia pozostaje w niniejszej sprawie, w ocenie autora skargi kasacyjnej, nie wymieniony w załączniku gips, stanowiący jedynie 0,45% podłoża do pieczarek. Poza tym w skardze kasacyjnej podniesiono, że załącznik I do TFUE wymieniający produkty rolne był tworzony 60 lat temu i odbiega zdecydowanie od realiów dzisiejszych czasów.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z podnoszonymi w skardze kasacyjnej argumentami, podzielając zaprezentowane w tej sprawie stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że możliwość wydatkowania środków publicznych w tej sprawie podlega ścisłym unormowaniom przewidzianym zarówno w prawie krajowym, jak i unijnym, a obowiązkiem zarówno organu ARiMR orzekającego w sprawie, jak i Sądu I instancji kontrolującego legalność działania organu powinno być w szczególności uwzględnienie pierwszoplanowego celu jakim jest w tej sprawie wsparcie w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach inwestycji. Co warte podkreślenie wydatkowanie tego typu środków podlega ścisłej interpretacji i swoistemu rygorowi prawnemu, który powinien towarzyszyć wydatkowaniu środków publicznych, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Od początku bowiem wskazywały organy, że powodem odmowy przyznania wnioskowanego wsparcia było to, że planowane przez skarżącą przedsięwzięcie nie spełniło warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia KPO. Wynikało to z faktu, że planowana przez spółkę inwestycja w postaci produkcji podłoża do uprawy pieczarek zakładała przetwarzanie także produktów nieobjętych załącznikiem I do TFUE. Stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego w tej sprawie wyroku jest prawidłowe i nie wpływa na nie kwestionowane w skardze kasacyjnej niezaliczenie dwóch produktów w postaci pomiotu kurzego i dodatku białkowego do produktów rolnych wymienionych w art. 38 ust. 1 i 3 TFUE. Składniki te nie zostały bowiem wprost wymienione w załączniku I do TFUE. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje zatem, że wsparciem producentów w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia KPO w związku z art. 38 ust. 1 i 3 (z załącznikiem I do TFUE może zostać objęta produkcja rolnicza, w tym produkcja podłoża do uprawy pieczarek wówczas, gdy do jej wytworzenia użyte zostały wyłącznie surowce wymienione w załączniku I do TFUE.

Innymi słowy, na podstawie art. 38 ust. 1 TFUE przez "produkty rolne" należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim związku z tymi produktami. Z kolei, art. 38 ust. 3 TFUE wprowadza bardziej specyficzne i precyzyjne wyliczenie odsyłając do listy produktów rolnych zawartej w załączniku I do TFUE. Nie budzi wątpliwości, że nie wszystkie składniki użyte do produkcji podłoża do produkcji pieczarek zostały wymienione we wspomnianym unormowaniu unijnym. Tym samym nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia KPO, co prawidłowo skutkowało odmową przyznania wsparcia dla przedsięwzięcia "Nabycie ekologicznych środków transportu wykorzystywanych do produkcji podłoża do pieczarek", w ramach inwestycji finansowanych ze środków planu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Tym samym za chybione należało uznać zarzuty naruszenia w zaskarżonym wyroku prawa materialnego w postaci art. 38 ust. 1 i 3 TFUE wraz z załącznikiem I do TFUE oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia KPO, jak również zarzut naruszenia przepisu procesowego w postaci art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.

Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).