Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1211/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 255, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 199, art. 252 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżąca M. C. reprezentowana przez adw. A. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentowała, że jest emerytką. Utrzymuje się tylko z emerytury rolniczej w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Leczy się, na leki wydaje około [...] zł miesięcznie. Podała, że za media płaci [...] zł za gaz, [...] zł na prąd, [...] zł za wodę miesięcznie, stąd nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej. Nie podała osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada działkę rolno-siedliskową o powierzchni [...] arów z domem mieszkalnym o powierzchni około [...] m², nie posiada natomiast wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.

Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do pełnej sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się do skarżącej, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.

Zobowiązano skarżącą przede wszystkim do podania osób, z którymi zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w związku z tym do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów stałych, jak i dorywczych, jakie uzyskuje skarżąca i te osoby (córka) oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami (PIT).

W tym zakresie zwrócono się także o podanie, czy prowadzone jest gospodarstwo rolne, jeżeli tak to zobowiązano do podania rodzaju i wielkości oraz przychodów i kosztów prowadzenia działalności rolniczej, w tym czy pobiera dopłaty. Ustalenie rzeczywistych okoliczność w tym zakresie w sposób istotny rzutuje na możliwości finansowe skarżącej w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Wezwano także do podania, czy prowadzona jest działalność gospodarcza, jeżeli tak, to z jakim wynikiem finansowym.

Następnie zobowiązano skarżącą do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi wnioskodawczyni realnie dysponuje.

Wezwano także skarżącą do podania jakie ona i osoby z którymi mieszka posiadają samochody, oraz do przedstawienia szczegółowego spisu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania całej rodziny, gdyż wysokość realnie ponoszonych kosztów z tego tytułu wskazuje także na wielkość środków, jakimi skarżąca rzeczywiście rozporządza.

Zarządzenie prawidłowo doręczone pełnomocnikowi w dniu 19 stycznia 2015r. pozostało bez odpowiedzi.

Przepis art. 246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżąca). W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a).

Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawczyni powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawczyni. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, na podstawie art. 255 p.p.s.a. należy wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów.

Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że pod adresem zamieszkania skarżącej mieszka także jej córka W. S. Nadto korespondencję kierowaną do córki skarżącej odbiera jej córka – M. T. W pierwszej kolejności ustalenia wymaga zatem stan rodziny skarżącej, brak wyjaśnienia tej podstawowej kwestii uniemożliwia oceną możliwości płatniczych skarżącej. Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem, że możliwości płatnicze wnioskodawczyni oceniać należy z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej, dochodów i kosztów utrzymania wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a za takie uważać można osoby mieszkające pod wspólnym adresem i odbierające korespondencję jako domownicy. Okoliczność ta pomimo wezwania nie została przez skarżącą wyjaśniona.

W świetle powyższego, uznać należy, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawczyni. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów sądowych, chociażby w części.

Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżąca nie złożyła żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu rodzinnego, finansowego, a także nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy jej sytuacja rodzinna i finansowa uzasadnia twierdzenie, że nie stać jej na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, chociażby w części.

Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, że złożone w niniejszej sprawie oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej wnioskodawczyni. Brak współpracy skarżącej, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującej. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżącej, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych pozwalających na ustalenie w jakiej części może uiścić koszty sądowe niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy, oddalić należało wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

/-/ K.Witkowicz-Grochowska