Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 465/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1, art. 83f ust. 1 pkt 14, art. 5 pkt 26d, art. 83f ust. 3, art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 88 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 61 par. 4, art. 10 par. 1 i 2, art. 79, art. 81
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] roku sprawy ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza T. z dnia [...]. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych ([...] złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Burmistrz T. działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 88 ust. 2 , art. 89 ust. 1, 3, 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.; dalej: "u.o.p.") oraz w oparciu o Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1354) oraz na podstawie art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "K.p.a."), wymierzył B. F. administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki drzewa gatunku świerk pospolity z działki o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości T..

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji opisał przebieg postępowania wskazując, że pismem z dnia [...] r. został powiadomiony o zniszczeniu drzewa z gatunku świerk, w konsekwencji w dniu [...] r. przeprowadził oględziny miejsca oraz przesłuchał współwłaścicielkę nieruchomości, M. Ś.. Powyższe stało się podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzewa gatunku świerk bez wymaganego zezwolenia z terenu nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] w T., która stanowi współwłasność pięciu osób. W dniu [...] r. organ przesłuchał wszystkie strony postępowania oraz jednego świadka. Powołując się na zeznania B. F. (cyt.: "Ja usuwałem to drzewo, tę kłodę"), wskazano, że to on dokonał usunięcia drzewa. Jednocześnie opierając się na dokumentacji fotograficznej oraz zeznaniach M. Ś., A. Ś., G. L., Z. L., B. F. oraz B. C. ustalono, że w momencie usuwania drzewa było ono całkowicie obumarłe, a ponadto – zgodnie z definicją zawartą w art. 5 pkt 26d u.o.p. – nie było drzewem, lecz złomem.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że z art. 83f ust. 1 pkt 14b u.o.p. wynika, że przepisów dotyczących wydawania zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów nie stosuje się do drzew lub krzewów stanowiących złomy lub wywroty, usuwanych przez inne podmioty lub osoby, po przeprowadzeniu oględzin przez organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, potwierdzających, że drzewa lub krzewy stanowią złom lub wywrot. Organ nie posiada dokumentacji dotyczącej przeprowadzenia takich oględzin, wobec czego obumarłe drzewo (złom) zostało usunięte bez wymaganego zezwolenia. W takim przypadku na podstawie z art. 88 ust. 1 lit. 1 u.o.p. wymierza się administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Następnie – powołując przepisy określające sposób obliczenia wysokości kary, tj. art. 89 ust. 1 i 6, art. 85 ust. 1 u.o.p. oraz stawki wynikające z Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1354) – organ I instancji wyjaśnił, że ustalając obwód pnia drzewa, będącego przedmiotem postępowania oparł się na zeznaniach świadków, wyliczając średnią z zeznań i powiększając wyliczony pomiar o 50 %, zgodnie z art. 89 ust. 3, który stanowi, że jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%. W zeznaniach B. C. wskazała [...] cm obwodu pnia, B. F. - [...] cm średnicy, co daje [...] cm obwodu pnia, a A. Ś. - [...] cm średnicy, co daje [...] cm obwodu pnia. Organ wyliczając średnią wartość obwodu pnia przedmiotowego drzewa odrzucił wartość najwyższą, podaną przez A. Ś., uznając ją za zawyżoną. Dodatkowo oceniając wielkości obwodu pnia organ wziął pod uwagę własne doświadczenie z pracy w terenie oraz dokumentację fotograficzną, załączoną do akt sprawy, z której nie wynika, by przedmiotowe drzewo miało obwód pnia na wysokości 130cm - [...]cm. Zatem do obliczenia obwodu pnia drzewa wzięto pod uwagę tylko dwie wartości podane przez B. C. i B. F., gdyż te wartości organ uznał za wiarygodne. Wobec powołanych przepisów i zeznań ustalono obwód pnia na [...] cm i przeprowadzając stosowne działania rachunkowe wyliczono administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, uwzględniając okoliczność, że przedmiotowy świerk był złomem .

Uzasadniając nałożenie kary na B. F. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ze złożonych przez niego zeznań wynika, że to on usunął drzewo, a zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. kara za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Z przesłuchań stron i świadka wynika, że B. C. wiedziała o zaistniałym fakcie usunięcia drzewa, czyli usunięcie nastąpiło za jej zgodą. Jednocześnie z przywołanych zeznań nie wynika, by B. F. pytał o zgodę na usunięcia drzewa pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, a zatem należy uznać, że takowej zgody nie było.

W odwołaniu z dnia [...] r. B. F. wniósł o uchylenie decyzji Burmistrza T. i przekazanie spawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wskazując, że organ I instancji naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Odwołujący wyjaśnił, że organ nie podjął się próby ustalenia, gdzie obecnie znajduje się usunięty złom, a ponadto został on pozbawiony możliwości uczestniczenia w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] r., czym uniemożliwiono mu branie czynnego udziału w sprawie. Jednocześnie odwołujący podważył wiarygodność zeznań stron wskazując, że drzewo nie zostało ścięte, a powalone przez wichurę i przeszkadzało w użytkowaniu działki. Ponadto powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. wskazał, że obowiązkowe nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, jest niezgodne z Konstytucją.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 88 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 89 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 u.o.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził swoje postępowanie w sposób dokładny i fachowy. Ustalił istotne elementy stanu faktycznego, zebrał wymagane dokumenty, przesłuchał świadków, prawidłowo ustalił wielkość drzewa i dzięki temu wyliczył karę pieniężną. Organ pierwszej instancji, na podstawie oświadczenia B. F., ale także A. i M. małżonków Ś., jednoznacznie ustalił, iż odwołujący był sprawcą usunięcia drzewa. Mimo, iż sam zainteresowany potwierdził w postępowaniu wyłącznie fakt przyczynienia się do oddzielenia suchego pnia drzewa od podłoża ("chciałem je wyprostować (...) ale przewróciło się"), to czynność tę jednak - jako wyłamanie lub wyrwanie - jednoznacznie utożsamić należy z pozbawieniem tego drzewa żywotności, tj. możliwości wzrostu i rozwoju. Taka sytuacja musi wiązać się z zastosowaniem sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej. Jednocześnie Kolegium zakwestionowało stanowisko wyrażone przez B. C. jakoby drzewo nie zostało wycięte, a samoistnie - ewentualnie w wyniku oparcia się o nie - przewróciło się. Fakt posiadania przez drzewo iglaste długiego korzenia palowego oraz wskazana przez stronę okoliczność, iż jako bezlistny, kilkudziesięciocentymetrowy pień, pozostawało w gruncie ok. 2 lat (od ok. 2014 r.) nie stanowi tu wiarygodnej przesłanki do przyjęcia, iż mogło ono samoistnie, nawet podczas silnych wichur, ulec wywróceniu. Doświadczenie Kolegium w tej mierze pozwala uznać, że jedynie silna ingerencja z zewnątrz, podkopanie lub wykarczowanie korzeni, może dopiero naruszyć stabilność takiego drzewa i w konsekwencji spowodować jego upadek. W tej sytuacji organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo obciążając faktycznego sprawcę wycinki karą pieniężną.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sygn. art. SK 6/12, ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) dodano do ustawy o ochronie przyrody art. 83a - 83f oraz zmieniono brzmienie jej art. 88 - 89. Zmiany te, uwzględniające w całości postanowienia zawarte w wymienionym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, weszły w życie od 28 sierpnia 2015 r., a to oznacza, iż Burmistrz T. podejmując w dniu [...] r. swoją decyzję zastosował już znowelizowane przepisy. Aktualnie więc, po 28 sierpnia 2015 r., wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych odbywa się bez stosowania sztywnych reguł, ale z uwzględnieniem specyfiki zaistnienia zdarzenia, będącego podstawą nałożenia takiej sankcji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. B. F. wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji Kolegium, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 88 ust. 3 u.o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu, dodatkowo wskazując, że w sprawie nie przesłuchano innych osób zamieszkujących na posesji, w tym M. K. i nie ustalono, że skarżący pozostaje w konflikcie z państwem Ś. i jest to forma zemsty na skarżącym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia drzewa gatunku świerk pospolity, rosnącego na działce nr [...] w T., której współwłaścicielami są B. C., A. i M. małż. Ś. oraz G. i Z. małż. L.

Co do zasady, gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności Sąd powinien rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego. Niemniej jednak w niniejszej sprawie na ocenę rozstrzygnięć organów zasadniczy wpływ miała wykładnia przepisów prawa materialnego, determinująca następnie ocenę ustaleń faktycznych.

Podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej jej decyzji Burmistrza T. stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.; dalej: "u.o.p."). Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p., usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: (1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; (2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.) - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Stosownie do art. 83f ust. 1 pkt 14 u.o.p., przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew i krzewów stanowiących złomy lub wywroty usuwanych przez: a) jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, właścicieli urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zarządców dróg, zarządców infrastruktury kolejowej, gminne lub powiatowe jednostki oczyszczania lub inne podmioty działające w tym zakresie na zlecenie gminy lub powiatu, b) inne podmioty lub osoby, po przeprowadzeniu oględzin przez organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, potwierdzających, że drzewa lub krzewy stanowią złom lub wywrot. Jednocześnie ustawa definiuje "złom" jako drzewo, którego pień uległ złamaniu, lub krzew, którego pędy uległy złamaniu w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku lub katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofy budowlanej (art. 5 pkt 26d u.o.p.). Jak stanowi art. 83f ust. 3 zdanie pierwsze u.o.p., z oględzin, o których mowa w ust. 1 pkt 14 lit. b sporządza się protokół.

Odnosząc powyższe do specyfiki rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że bezspornym jest, że przed usunięciem drzewa było ono obumarłe oraz że w sprawie nie przeprowadzono oględzin przez organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, potwierdzających, że drzewo stanowiło złom w rozumieniu art. 5 pkt 26d u.o.p., co oznacza, że w sprawie nie doszło do wyłączenia zastosowania art. 83 ust. 1 u.o.p. Konsekwentnie usunięcie świerku z działki nr [...] w T. wymagało uzyskania stosownego zezwolenia. Poza sporem pozostaje, że właściwy organ nie wydał zezwolenia na usunięcie przedmiotowego drzewa, wobec czego w sprawie zastosowanie miał przepis art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Stosownie do art. 88 ust. 2 u.o.p. kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Wątpliwości, jakie wyłoniły się na tle przytoczonych przepisów dotyczą przede wszystkim pytania, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia kary administracyjnej skarżącemu, który w odwołaniu i skardze podniósł, że drzewo zostało powalone przez wichurę. Organy administracji publicznej przyjęły natomiast, że po pierwsze, to skarżący dokonał usunięcia drzewa, a po drugie, zrobił to bez zgody wszystkich współwłaścicieli, wobec czego zasadne było nałożenie kary właśnie na niego. Sąd nie podzielił w pełni stanowiska żadnej ze stron.

Należy przyznać rację organowi odwoławczemu, który nie dał wiary twierdzeniu skarżącego, że drzewo zostało powalone przez wichurę, albowiem zdaniem Sądu stoi ono w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Należy podkreślić, że skarżący podczas przesłuchania w dniu [...] r. przedstawił inną wesję zdarzenia, oświadczając, że drzewo było przechylone i kiedy próbował je wyprostować, to się przewróciło (k. 24 akt adm.). Podobnie zeznała B. C., wskazując, że skarżący oparł się o drzewo i ono się przewróciło, oświadczając zarazem, że nie była naocznym świadkiem tego zdarzenia – była wtedy w pracy (k. 14 akt adm.). Zeznania powyższe są więc niekonsekwentne, stojąc w sprzeczności z załączonym do akt administracyjnych materiałem fotograficznym – na zdjęciach widać leżącą całą kłodę aż do nasady, ale bez systemu korzeniowego, co wyklucza złamanie czy wywrócenie się drzewa – oraz z zeznaniami M. Ś. i A. Ś.. Zeznali oni, że drzewo zostało usunięte ("wykopane") przez skarżącego z pomocą B. C. (k. 3, 20-19, 22-21 akt adm.).

Tym niemniej zdaniem Sądu organy orzekające nakładając na skarżącego karę dokonały błędnej wykładni art. 88 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 u.o.p., co stanowiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem decyzji obydwu instancji. W tym kontekście należy wskazać, że organy orzekające wydały decyzje działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Tymczasem przepis powyższy należy interpretować łącznie z art. 83 ust. 1 i art. 88 ust. 2 u.o.p. Jak już wyżej wskazano, z brzmienia cytowanego na wstępie art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wynika, że usunięcie drzewa z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości – za zgodą jej właściciela. Konsekwentnie zatem delikt opisany w art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., na który powoływały się organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, może być popełniony tylko przez podmioty wymienione w art. 83 ust. 1 u.o.p. Karę za wycięcie drzewa bez zezwolenia można więc wymierzyć jedynie osobie, która o zezwolenie takie mogła się ubiegać. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że skarżący nie jest posiadaczem działki nr [...] i tym samym w świetle art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. rozważana kara nie mogła być na niego nałożona.

Ustawodawca wskazuje niemniej w art. 88 ust. 2 u.o.p., że kara, o jakiej mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p., nakładana jest na (1) posiadacza nieruchomości albo na (2) właściciela urządzeń, wymienionych w art. 49 § 1 k.c., albo na (3) inny podmiot jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Interpretując art. 88 ust. 2 u.o.p. łącznie z art. 83 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p., należy zdaniem Sądu przyjąć, że adresatem rozważanej kary jest przede wszystkim podmiot, który faktycznie włada nieruchomością (posiadacz nieruchomości), jeżeli wyciął on drzewa lub krzewy bez wymaganego zezwolenia. Od odpowiedzialności tej posiadacz nieruchomości może się zwolnić tylko w przypadku, gdy wykaże, że usunięcia drzewa dokonał inny podmiot, który dzialał bez jego zgody. W takim przypadku znajduje jednak zastosowanie przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., a odpowiedzialność posiadacza nieruchomości zastępowana jest odpowiedzialnością faktycznego sprawcy usunięcia. W istocie powyższe rozwiązanie wprowadza przesłankę zwalniającą posiadacza nieruchomości z bezwzględnej odpowiedzialności za usunięcie drzewa lub krzewu z jego nieruchomości, gdy usunięcie to było efektem naruszenia posiadania przez osobę trzecią.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Burmistrz T. wskazywał, że usunięcie drzewa nastąpiło za aprobatą współwłaścicielki nieruchomości B. C., jednak bez zgody pozostałych współwłaścicieli, co uprawniało organ do nałożenia kary na skarżącego. Stanowisko to należy uznać za błędne, albowiem skoro karę można nałożyć na posiadacza nieruchomości albo na osobę, która faktycznie usunęła drzewo, jednak tylko wtedy, gdy osoba ta działała bez zgody posiadacza nieruchomości, to w sytuacji, kiedy zgodę wyraził jeden ze współposiadaczy, rozstrzygnięcie nakładające karę administracyjną powinno być skierowane wyłącznie do tego współposiadacza, który ponosi bezwzględną odpowiedzialność administracyjną za działania osób, którymi się posługuje. Innymi słowy, posiadacz/współposiadacz nieruchomości, z której usunięto bez zezwolenia drzewo lub krzew, podlega odpowiedzialności na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wtedy, gdy to on osobiście dokonał bezprawnego usunięcia drzewa (krzewu), jak również gdy zlecił wykonanie tej czynności innej osobie, bądź taką czynność innej osoby akceptował. Tym samym, wobec wymienionych ustaleń organów administracji przedmiotowa kara nie mogła zostać nałożona na skarżącego – jej wymierzenie nie znajduje oparcia ani w pkt 1, ani w pkt 2 art. 88 ust. 1 u.o.p.

Ponadto należy stwierdzić, że zasadny okazał się zarzut skargi dotyczący pozbawienia skarżącego prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Stosownie do art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 K.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawanie pytań świadkowi i składanie wyjaśnień. Okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przy czym – po myśli art. 10 § 2 K.p.a., odstąpienie do tej zasady może nastąpić tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na bezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji o fakcie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzewa z działki nr [...] pismem z dnia [...] r. powiadomił jedynie B. C., Z. L., G. L., M. Ś. oraz A. Ś. (k. 8 – 12 akt adm.), jednocześnie wzywając ich w charakterze stron w celu złożenia wyjaśnień w sprawie. Z kolei skarżący nie miał statusu strony w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący otrzymał jedynie wezwanie w charakterze świadka w celu złożenia wyjaśnień w związku z wszczętym postępowaniem administracyjnym (k. 13 akt adm.). Skarżącego nie zawiadomiono o wszczęciu postępowania, jak również o terminie i miejscu przesłuchania współwłaścicieli nieruchomości, nie mógł więc skorzystać z prawa zadawania im pytań. Co istotne, to złożone w dniu [...] r. wyjaśnienia A. Ś. i M. Ś. były podstawą ustaleń faktycznych przyjętych przez organy administracji. Również zawiadomienie z dnia [...] r. o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgodnie z treścią art. 10 § 1 K.p.a. zostało doręczone jedynie współwłaścicielom nieruchomości, z pominięciem skarżącego (k. 25 akt adm.). Z kolei organ odwoławczy w ogóle pominął procedurę zawiadomienia stron na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne opiera się na zasadzie skargowości i oficjalności działania, jednakże w postępowaniach wszczynanych z urzędu nie można ograniczać praw strony jedynie do doręczenia jej decyzji załatwiającej sprawę i możliwości złożenia przez nią odwołania. Oznacza to, że w sprawie doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza T., albowiem wydano je z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 88 ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 u.o.p., które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej muszą jednoznacznie ustalić, czy w sprawie któryś ze współposiadaczy nieruchomości wyraził zgodę na usunięcie drzewa przez skarżącego, a następnie dokonując subsumpcji stanu faktycznego pod zaprezentowaną powyżej wykładnię art. 88 ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 u.o.p., nałożyć karę na podmiot odpowiedzialny za usunięcie drzewa, w rozumieniu tych przepisów.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.