Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 601/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 maja 2022 r., nr 0201-IEE2.711.64.2022.2.IW w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr 0202-SEE/711/721/4451426/34/Z1/2022; II. uchyla postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 stycznia 2020 r., nr 1/DZN/P/2020 i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2019 r., nr 9001-00000019635/19; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 sierpnia 2008 r. (nr 0001-00000011203/13) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu ustalił A. W. (dalej: skarżący) kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości 54.982,62 zł., decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego A. K. na adres "[...]", [...]-[...] O.. Organ uznał, że doszło do skutecznego doręczenia, w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący nie wywiódł odwołania od ww. decyzji.

W dniu 4 października 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu wydał upomnienie (nr [...]/[...]), zaś pismem z 16 stycznia 2014 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu o wszczęcie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 16 stycznia 2014 r. (nr [...]/[...]/[...]). Na podstawie ww. tytułu doszło do zajęcia wierzytelności (ostatnie z 13 czerwca 2016 r.).

Pismem z 20 marca 2019 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny we Wrocławiu wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu do wycofania tytułu wykonawczego z 16 stycznia 2014 r. (nr [...]/[...]/[...]).

Następnie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny we Wrocławiu pismem z 20 marca 2019 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu wniosła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec A. i M. W. na podstawie tytułu wykonawczego z 20 marca 2019 r. nr [...]/[...]/[...]. W piśmie tym wskazano, że upomnienia zostały skutecznie doręczone (skarżącemu – 14 października 2013 r., zaś jego małżonce – 31 stycznia 2019 r.). Ponadto wskazano, że egzekucja będzie dotyczyć majątku odrębnego dłużnika oraz majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka.

Postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r. (nr EA/724/711/1003/2019) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 20 marca 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]).

W dniu 30 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu wystawił kolejny (trzeci) tytuł wykonawczy (nr [...]/[...]/[...] r.). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ww. organ zawiadomieniem z 5 listopada 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Zawiadomienie o zajęciu nr [...]- [...].[...].[...].[...].[...].[...] wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu i M. W. 7 listopada 2019 r.

Skarżący – pismem z 14 listopada 2019 r. – wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego: przedawnienia i nieistnienia obowiązku wobec Dyrektora ARiMR (brak prawidłowego i skutecznego doręczenia decyzji z 5 sierpnia 2013 r. nr 0001-00000011203/13).

Postanowieniem z 15 listopada 2019 r. (nr 0202-SEE.711.724.31432019) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i przekazał zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie złożonych zarzutów.

Postanowieniem z 5 grudnia 2019 r. (nr 9001-00000019635/19) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu uznał zarzuty za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wskazał, że stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decyzja z 5 sierpnia 2008 r. (nr 0001-00000011203/13) została skarżącemu doręczona 20 sierpnia 2013 r., w trybie art. 44 k.p.a. Upływ 14 dniowego terminu na wykonanie obowiązku upłynął 3 września 2013 r., tym samym początek 5 – letniego terminu przedawnienia rozpoczął się 31 grudnia 2013 r. i upłynął 31 grudnia 2018 r. Bieg terminu przedawnienia został przerwany poprzez zajęcie wierzytelności z 13 czerwca 2016 r. (zgodnie z pismem Naczelnika US w Bolesławcu z 16 kwietnia 2018 r.). Tym samym przedawnienie nastąpi 13 czerwca 2021 r.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu podniósł, że zarzut ten można podnieść jedynie, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po jego wydaniu. Niemniej jednak wskazał, że doręczenie decyzji z 5 sierpnia 2008 r. nastąpiło skutecznie na podstawie art. 44 k.p.a. Skarżący oraz jego pełnomocnik (A. K.) byli informowani na każdym etapie postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego nie dokonał zmiany adresu korespondencyjnego w sprawie skarżącego nie dopełniając obowiązku wynikającego z art. 14 ust 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie prawa pomocy (Dz.U z 2017 r. poz. 1853), który obliguje producenta do zgłaszania kierownikowi biura każdej zmiany danych zawartych we wniosku, w terminie 14 dni od dnia zniesienia zmiany. Dlatego też, stosownie do art. 41 § 2 k.p.a. korespondencja wysyłana na adres wskazany we wniosku ma skutek prawny. Organ wskazał, że skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu (pismo z 24 kwietnia 2013 r.) oraz o fakcie wydania decyzji z 5 sierpnia 2013 r. (pismo z 5 sierpnia 2013 r.), a sama decyzja została wysłana do pełnomocnika na adres: " [...]", [...]-[...] O., który (jednocześnie) jest adresem zamieszkania skarżących.

W wyniku złożonego przez skarżącego zażalenia Prezes ARiMR postanowieniem z 20 stycznia 2020 r. (nr DZN.5260.27.2020.MF) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pismem z 21 czerwca 2021 r. Dyrektor ARiMR we Wrocławiu wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania oraz podjęcie czynności egzekucyjnych celem wyegzekwowania kwoty nienależnie pobranych płatności. W dniu 14 lipca 2021 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę M. W., trzech zajęć innej wierzytelności pieniężnej oraz trzech zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego i M. W. w S. S.A, P. S.A., B. S.A. Zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone skarżącemu 19 lipca 2021 r.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu postanowieniem z 15 listopada 2021 r. (nr 0202-SEE/711/721/4451426/34/Z/2021) oddalił zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku, powołując się na związanie stanowiskiem wierzyciela (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Na postanowienie to skarżący - pismem z 24 listopada 2021 r. - złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie czynności w sprawie, a także o wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz o zwrot zawłaszczonych środków.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu postanowieniem z 7 stycznia 2022 r. (nr 0201-IEE1.711.338.2021.2.MM) uchylił do ponownego rozpoznania zaskarżone postanowienie, wskazując na fakt, że postanowienie nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r. (nr 0202-SEE/711/721/4451426/34/Z1/2022) postanowił oddalić zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 30 października 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]).

Na ww. postanowienie skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, umorzenie czynności i postępowań Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu, wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz zwrot środków.

Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z 23 maja 2022 r. (nr 0201-IEE2.711.64.2022.2.IW) utrzymał je w mocy podnosząc, że jak wynika z ostatecznego stanowiska wierzyciela zawartego w postanowieniu z 20 stycznia 2020 r. nr l/DZN/P/2020 (oraz poprzedzającego je postanowienia z 5 grudnia 2019 r. nr 9001-00000019633/19 Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu) podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nr [...]/[...]/[...] jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Bolesławcu z 5 sierpnia 2013 r. (nr 0001-00000011203/13). Decyzją tą ustalono wysokość nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na kwotę 54.982,62 zł. Decyzja została doręczona 20 sierpnia 2013 r. w trybie, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Od decyzji tej skarżący nie złożył odwołania. W związku z okolicznością, że skarżący nie uregulował ciążących na nim zobowiązań wierzyciel wystawił: upomnienie z 4 października 2013 r., (nr [...]/[...]); tytuł wykonawczy wystawiony na skarżącego z 16 stycznia 2014 r. ( nr [...]/[...]/[...]), który został wycofany z realizacji pismem wierzyciela z 20 marca 2019 r.; tytuł wykonawczy wystawiony na skarżącego i jego małżonkę z 20 marca 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]), postepowanie umorzono postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r.; tytuł wykonawczy wystawiony na skarżącego i jego małżonkę z 10 października 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]), który znajduje się w realizacji, a egzekucję prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...]/[...]/[...] stanowi decyzja z 5 sierpnia 2013 r. Zdaniem wierzyciela obowiązek nałożony tą decyzją nadal istnieje; gdyż decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie wstrzymano jej wykonania, należność nie została umorzona oraz nie zastosowano żadnej ulgi w postaci rozłożenia na raty bądź odroczenia terminu spłaty należności. Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku jest wiążące dla organu egzekucyjnego, jak też dla organu zażaleniowego.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu uznał go (również) za niezasadny. Organ wskazał, że wierzyciel powtórzył, że decyzja z 5 sierpnia 2013 r. (nr 0001-00000011203/13) stanowiąca podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego została skarżącemu doręczona 20 sierpnia 2013 r., a upływ 14 dniowego terminu przewidziany na wykonanie obowiązku upływał zatem 3 września 2013 r. Początek pięcioletniego okresu przedawnienia rozpoczął się 31 grudnia 2013 r. i upływał 31 grudnia 2018 r. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]/[...]/[...] organ egzekucyjny zawiadomieniem z 11 maja 2015 r. dokonał zajęcia innych wierzytelności pieniężnych (nadpłata podatku). Ten środek egzekucyjny przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania i przesunął termin przedawnienia na 12 maja 2020 r. Odebranie przez skarżącego zawiadomienia o zajęciu nastąpiło 18 maja 2015 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]/[...]/[...] organ egzekucyjny zawiadomieniem z 5 listopada 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. należącego do M. W. Zawiadomienie o zajęciu nr [...]- [...].[...].[...].[...].[...].[...] wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu i jego żonie 7 listopada 2019 r. Ten środek egzekucyjny przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania i przesunął jego termin na 6 listopada 2024 r.

W zakresie zarzutów niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, organ uznał za je spóźnione i niepodlegające rozpatrzeniu. Organ wskazał, że pierwotne podanie zawierające zarzuty skarżący wniósł pismem z 14 listopada 2019 r., w którym nie zawarł ww. zarzutów. Po raz pierwszy zarzuty te pojawiły się w zażaleniu z 15 kwietnia 2022 r. Termin do wniesienia zarzutu wynosi 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Skoro odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu 7 listopada 2019 r., to termin na wyniesienie zarzutów upływał więc 14 listopada 2019 r., a tym samym każda nowa okoliczność zakwestionowana przez skarżącego po upływie tego terminu nie może być rozpoznana merytorycznie jako zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji.

Od niniejszego postanowienia skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł skargę do tutejszego Sądu zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 6-8 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez oparcie organów egzekucyjnych obu instancji na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela (...),

2) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (...),

3) art. 32, art. 40 § 2 i art. 44 k.p.a. w zw. z art. 110 i 109 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu z 5 sierpnia 2013 r. nr 0001-00000011203/13 została skutecznie doręczona skarżącemu (...),

4) art. 70 § 1 i 4 o.p. w zw. art. 60 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania (...),

5) art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust.l rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, str. 1-4) przez nieuwzględnienie również terminu przedawnienia wynikającego z powołanych przepisów.

Skarżący szczegółowo uzasadnił zarzuty i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu z 8 kwietnia 2022 r. (nr 0202-SEE/711/721/4451426/34/Z1/2022) oraz dwóch postanowień zawierających stanowiska wierzycielskie i zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargę organ egzekucyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 dalej: p.p.s.a.).

Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu.

Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegały zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego było jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie skarżącego rozstrzygnięć stanowiła ustawa z 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020, poz. 1427 ze zm. – dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 r).

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W świetle powyższych regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowisko wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że w sprawie, organ egzekucyjny nie był wierzycielem. Stosownie do treści ww. przepisów, był on zatem zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem - w odniesieniu do obu zarzutów nieistnienia obowiązku i przedawnienia - był związany. Ostatecznym postanowieniem, wierzyciel uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Podkreślenia zatem wymaga, że stanowisko wierzyciela wiązało zatem organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia. Sąd natomiast, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, powinien dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a następnie przejść do oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem.

W wyniku tej oceny Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 20 stycznia 2020 r. i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa we Wrocławiu z 5 grudnia 2019 r. oraz – jako związane stanowiskiem w nich wyrażonym - postanowienia organów egzekucyjnych winny (jako wadliwe) zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W tym miejscu podnieść należy, że w zakresie zarzutów niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, organ – w ocenie Sądu – prawidłowo uznał za spóźnione i niepodlegające rozpatrzeniu (kwestia niesporna).

Przechodząc natomiast do uzasadnienia koniczności wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych w sentencji wyroku postanowień, przypomnienia wymaga, że w toku całego postępowania skarżący konsekwentnie podnosił dwa zarzuty: nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku skarżący upatrywał w nieprawidłowym doręczeniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu z 5 sierpnia 2008 r. (nr 0001-00000011203/13) ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości 54.982,62 zł i na podstawie której to wszczęto trzy kolejne postępowania egzekucyjne. W ocenie skarżącego decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie została doręczona jego pełnomocnikowi (A. K.) na prawidłowy (i wskazany przez niego) adres ("[...]" , [...]–[...] B., natomiast decyzja została skierowana na adres: "[...]" , [...]-[...] O. (będący jednocześnie adresem zamieszkania skarżącego). Tym samym, zdaniem skarżącego, nie sposób przyjąć, aby w sprawie doszło do skutecznego doręczenia ww. decyzji w trybie art. 44 k.p.a.

Odmiennego zdania były natomiast organy ponosząc, że "pełnomocnik strony nie dokonał zmiany adresu korespondencyjnego w sprawie prowadzonej wobec A. W., a tym samym nie dokonał obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy (Dz.U z 2017, poz. 1853), który obliguje do zgłaszania Kierownikowi ARiMR we Wrocławiu każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 41 § 2 k.p.a. w terminie 14 dni od daty zaistnienia zmiany. W konsekwencji organy uznały, że każda korespondencja - na adres wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów złożona w organie 11 kwietnia 2006 r. - jest skuteczna.

Tymczasem – zdaniem skarżącego – adres pełnomocnika nie uległ żadnej zmianie ("[...]" [...]-[...] B.), tym samym (jak twierdził skarżący) nie było potrzeby jego zmiany. Organ zaś wcześniej i później wysyłał korespondencję na ten adres. A po wtóre nawet gdyby adres ten uległ zmianie, o czym organ winien zostać poinformowany, to korespondencja winna zostać wysłana, zgodnie art. 41 § 2 k.p.a. na dotychczasowy adres pełnomocnika - czyli na "[...]" ,[...]-[...] B., a nie na adres skarżącego.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że brak doręczenia decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przed wszczęciem egzekucji, może być przedmiotem zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Ustalenie w sprawie, czy decyzja została doręczona prawidłowo, nie prowadzi bowiem do podważenia obowiązku określonego decyzją, a ma na celu jedynie sprawdzenie (ustalenie), czy obowiązek w ogóle istnieje (czy jest decyzja określająca obowiązek) (NSA w wyrokach, m.in.: z 17 września 2019 r., II FSK 3811/17; z 10 marca 2020 r., II FSK 832/18; z 9 kwietnia 2019 r., II FSK 3499/18). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., w zakresie badania dopuszczalności egzekucji mieszczą się ustalenia dotyczące doręczenia decyzji, stanowiącej podstawę wykonania obowiązku i ewentualne ustalenia dotyczącej wykonalności, w tym skutecznego nadania rygoru wykonalności. Stanowią one o tym, czy istnieje obowiązek podlegający wykonaniu (zob. np. C. Kulesza (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, red. R.D. Kijowski, LEX 2015, art. 29 pkt 2.2 i 2.3; wyrok NSA z 17 września 2019 r., II FSK 3811/17). Prawidłowe doręczenie decyzji ma zatem fundamentalne znaczenie dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 110 k.p.a. decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia stronie (aczkolwiek prawidłowego doręczenia). Dopiero bowiem od tego momentu wywiera ona skutki prawne, a w konsekwencji podlega również wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Innymi słowy egzystencja prawna decyzji rozpoczyna się z chwilą jej doręczenia, a jej nieprawidłowe doręczenie równoznaczne jest z jej nieistnieniem (wyrok NSA z 11 grudnia 2007 r., o sygn. akt II OSK 1650/06). Aby decyzja weszła zatem do obrotu prawnego, a tym samym wywoływała określone skutki prawne, musi zostać skutecznie (prawidłowo) doręczona.

Podnieść nadto należy, że stosownie do art. 32 k.p.a strona może działać przez pełnomocnika chyba, ze charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli natomiast strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności obarcza organy administracji publicznej bezwzględnym obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi na właściwy adres (por. Komentarz do art. 40 Kodeks Postępowania Administracyjnego, Adamiak 2022, wyd. 18/Borkowski/Adamiak, Legalis). Warunkiem zastosowania fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a. jest natomiast, aby adresat pisma (w sprawie pełnomocnik skarżącego) istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43 k.p.a. Domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (postanowienie SN z 6 kwietnia 2000 r., III RN 141/99, OSNAPiUS 2001/1, poz. 6; postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OSK 270/12, LEX nr 1115965: "Przepis art. 44 § 4 k.p.a. może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony").

Na tle tych przepisów, co do zasady, zatem w sytuacji w której skarżący ustanowił w sprawie pełnomocnika, w osobie A. K. wskazując jego adres "[...]", [...]-[...] B., to decyzja z 5 sierpnia 2013 r. winna zostać doręczona temu pełnomocnikowi. I – co istotniejsze – aby doszło do skutecznego jej doręczenia w trybie art. 44 k.p.a – winna ona zostać wysłana na prawidłowy (wskazany przez niego) adres, który – jak skarżący konsekwentnie podnosił (w ramach zarzutu o nieistnieniu obowiązku) – nie uległ zmianie. I na który organy "zarówno wcześniej jak i później" wysyłały korespondencję dotyczącą skarżącego, która była przez niego podejmowana.

Tymczasem organ doręczył decyzję z 5 sierpnia 2013 r. pełnomocnikowi skarżącego, lecz uczynił to na inny adres, niż ten który został wskazany ("[...]", [...]-[...] B.) i na który (co istotniejsze) doręczał już uprzednio w toku postepowania korespondencję w sprawie, przyjmując jednocześnie, że doszło do prawidłowego doręczenia w trybie art. 44 k.p.a.

Przyjęty sposób doręczenia decyzji z 5 sierpnia 2013 r. jest zdaniem organów prawidłowy, gdyż z powodu niedokonania "zmiany adresu korespondencyjnego w sprawie" – czyli niedopełnienia obowiązku określonego w art. 14 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy (Dz.U z 2017, poz. 1853) - wszelka korespondencja wysyłana na adres we wniosku o wpis do ewidencji producentów złożonym w dniu 11 kwietnia 2006 r. ma skutek prawny". Jednocześnie jednak organ przyznał, że "A. W. został poinformowany o fakcie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu (pismo z 24 kwietnia 2013 r. oraz o fakcie wydania decyzji z 5 sierpnia 2013 r. (pismo z 5 sierpnia 2013 r.), a sama decyzja została wysłana do pełnomocnika strony na adres "[...]", [...]-[...] O. tj. adres zamieszkania A. i M. W. (str. 5 postanowienia z 5 grudnia 2019 r.). Innymi słowy organ potwierdził jednocześnie okoliczności (konsekwentnie podnoszone przez skarżącego), że w ramach prowadzonego postępowania – uznając pełnomocnictwo dla A. W. – organ (przed wydaniem decyzji) doręczał korespondencję w sprawie pełnomocnikowi na adres przez niego wskazany ("[...]", [...]-[...] B.), zaś samą decyzję z 5 sierpnia 2013 r. doręczył pełnomocnikowi skarżącego, lecz już nie na ww. adres, lecz na adres będący adresem zamieszkania skarżących (wobec braku zmiany adresu korespondencyjnego we wniosku).

Tym samym bezspornym jest, że organ nie dochował jednolitości w sposobie doręczenia korespondencji pełnomocnikowi skarżącego, co z uwagi na powagę konsekwencji z tego wynikających, winno zostać wyjaśnione. Z uwagi natomiast na okoliczność, że Sąd dysponuje jedynie aktami sprawy z zakresu postępowania egzekucyjnego, nie miał możliwości zweryfikowania podnoszonej przez skarżącego kwestii "braku zmiany doręczenia adresu pełnomocnika" (w kontekście przeciwnych twierdzeń organu bez jednoczesnego odniesienia się do stanowiska skarżącego w tym zakresie), która pozwalałaby przesądzić o skuteczności, czy też braku skuteczności doręczenia decyzji z 5 sierpnia 2013 r. Dlatego też kwestia ta wymaga wyjaśnienia (i uzasadnienia) przez organy w toku ponownego rozpoznania sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z ustawą z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy (Dz.U z 2017, poz. 1853) system składa się z ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, systemu identyfikacji działek rolnych oraz dokumentacji związanej z prowadzeniem ewidencji i systemu, wymienionych wyżej (art. 4). System wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję, postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności, postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji oraz identyfikacji producentów (art. 5 ust. 1). Ewidencja producentów zawiera nie tylko imię i nazwisko producenta oraz określenie jego miejsca zamieszkania i adres, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności, czyli PESEL (art. 7 ust. 1 pkt 1), ale także imię i nazwisko oraz określenie miejsca zamieszkania i adres pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony, wraz z numerem identyfikacji podatkowej (NIP) oraz numerem PESEL (art. 7 ust. 1 pkt 5). Dane pełnomocnika należą zatem do danych producenta rolnego, podlegających wpisowi do ewidencji. Wpisu dokonuje się na wniosek producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję (art. 11 ust. 1). Wniosek zawiera dane, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3-6 ustawy, czyli między innymi imię i nazwisko oraz określenie miejsca zamieszkania i adres pełnomocnika (§ 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wniosek o wpis do ewidencji producentów oraz zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym).

Wpisanie danych pełnomocnika do ewidencji producentów rolnych powoduje, że w sprawach dotyczących danego producenta rolnego, w szczególności w sprawach o przyznanie płatności, organy posługują się tymi danymi. Temu służy bowiem zintegrowany system danych ewidencyjnych. W każdym zatem przypadku, gdy w ewidencji wpisany został pełnomocnik, organ obowiązany jest zapewnić udział pełnomocnika w postępowaniu. Z przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów nie wynika wprost obowiązek wpisania danych pełnomocnika do ewidencji. Obowiązek ten można jednak wywieść z art. 14 ust. 1 ustawy, który stanowi, że producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis producenta do ewidencji producentów, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Ustawa nie przewiduje jednak sankcji za niezłożenie wniosku o wpis pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony.

Mając powyższe na uwadze, organy ponownie rozpoznając sprawę, zobligowane będą w pierwszej kolejności do przeanalizowania danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producenta rolnego (który jak wynika z uzasadnienia organu został opatrzony datą 11 kwietnia 2006 r., czyli identyczną datą jak pełnomocnictwo udzielone przez skarżącemu A. W.), w tym do jednoznacznego ustalenia, czy we wniosku ujęto dane pełnomocnika skarżącego, w tym adres ("[...]", [...]-[...] B.), czy też nie. Następnie do ustalenia, czy wskazany adres uległ zmianie, czy też nie (tak jak konsekwentnie twierdzi skarżący). Dopiero powyższe umożliwi dokonanie ostatecznej oceny, w kontekście przepisów art. 32, 40 i 44 k.p.a. oraz przywołanego przez organy art. 41 § 1 k.p.a. i art. 14 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r, czy w sprawie rzeczywiście doszło do skutecznego doręczenia decyzji z 5 sierpnia 2013 r., czy też nie, a w konsekwencji do oceny, czy po stronie skarżącego doszło do powstania obowiązku zapłaty nienależnie obranej płatności (czy też nie). Ustalenia w tym zakresie przesądzą natomiast, czy w ogóle uprawnionym było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie (czy też nie).

Po ustaleniu tej kluczowej kwestii w sprawie (czy decyzja została skutecznie doręczona), organ zobligowany będzie (w dalszej kolejności) do dokonania ponownej oceny zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W tym miejscu podkreślić należy, że skarżący w ramach tego zarzutu konsekwentnie wskazywał, że skoro wcześniejsze postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]/[...]/[...] i [...]/[...]/[...] były (wycofywane) umarzane to, czynności egzekucyjne z nimi związane były uchylane. Tym samym nie istniały zatem okoliczności przerywające pięcioletni termin przedawnienia, w konsekwencji czego tytuł wykonawczy z 10 października 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]) wystawiony został po dacie przedawnienia tj. 31 grudnia 2018 r.

Organy egzekucyjne rozpatrując ten zarzuty uznały go jednak za niezasadny, podnosząc (jedynie), iż "decyzja z 5 sierpnia 2013 r. (nr 0001-00000011203/13) stanowiąca podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego została skarżącemu doręczona 20 sierpnia 2013 r. w trybie i na zasadach określonych w art. 44 k.p.a., a upływ 14 dniowego terminu przewidziany na wykonanie obowiązku wynikającego z ww. decyzji upływał 3 września 2013 r. Początek pięcioletniego okresu przedawnienia rozpoczął się 31 grudnia 2013 r. i upływał 31 grudnia 2018 r. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]/[...]/[...] organ egzekucyjny zawiadomieniem z 11 maja 2015 r. dokonał zajęcia innych wierzytelności pieniężnych (nadpłata podatku). Ten środek egzekucyjny przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania i przesunął termin przedawnienia na 12 maja 2020 r. Odebranie przez skarżącego zawiadomienia o zajęciu nastąpiło 18 maja 2015 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]/[...]/[...] organ egzekucyjny zawiadomieniem z 5 listopada 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. należącego do M. W. Zawiadomienie o zajęciu nr [...]- [...].[...].[...].[...].[...].[...] wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu i jego żonie 7 listopada 2019 r. za pośrednictwem poczty. Ten środek egzekucyjny przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania i przesunął termin przedawnienia na 6 listopada 2024 r."

Tym samym organy egzekucyjne w żaden sposób nie rozważyły i nie odniosły się do wskazanych przez skarżącego – w ramach zarzutu przedawnienia – okoliczności związanych z "wycofaniem tytułu wykonawczego", czy też umorzeniem postępowania, w tym w szczególności wynikających z tego do konsekwencji (w postaci wystawienia tytułu wykonawczego z 10 października 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]) po dacie przedawnienia tj. 31 grudnia 2018 r.). Podczas gdy ma to fundamentalne znaczenie w sprawie, i jako takie wymaga wyjaśnienia.

W sprawie bezspornym jest, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu prowadził wobec skarżącego postępowania egzekucyjne, na podstawie trzech kolejno wydanych tytułów wykonawczych: nr [...]/[...]/[...] z 16 stycznia 2014 r., nr [...]/[...]/[...] z 20 marca 2019 r. oraz nr [...]/[...]/[...] z 10 października 2019 r. wystawionych odpowiednio przez Kierownika Biura Powiatowego w Bolesławcu, czy też Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu, obejmujących zwrot kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w kwocie 54.982,62 zł. Jednocześnie postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie dwóch pierwszych tytułów wykonawczych: nr [...]/[...]/[...] z 16 stycznia 2014 r., nr [...]/[...]/[...] z 20 marca 2019 r. zostały zakończone odpowiednio w wyniku "wycofania tytułu" oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych pismem z 20 marca 2019 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny we Wrocławiu wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bolesławcu do "wycofania tytułu wykonawczego z 16 stycznia 2014 r. (nr [...]/[...]/[...])", zaś postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r. (nr EA/724/711/1003/2019) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bolesławcu – na podstawie art. 59 § 3 w zw z. art. 59 § 1 pkt 10 u.e.g.a – umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 20 marca 2019 r. (nr [...]/[...]/[...]). Tym samym organy, uznając zarzut przedawnienia za niezasadny, przyjęły przerwanie biegu przedawnienia, a w konsekwencji na przesunięcie terminu przedawnienia na 6 listopada 2024 r. na skutek zastosowania środków egzekucyjnych wynikających z zakończonych już postępowań egzekucyjnych.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 9 maja 2008 r. (Dz.U. z 2019, poz. 1505) do kwot nienależnie pobranych środków publicznych ustalonych zgodnie z art. 29 § 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Przedawnienie nie nastąpiłoby tylko wówczas gdyby doszło do zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. Stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje bowiem przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zgodnie natomiast z art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, natomiast stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego (tytuł wykonawczy nr 136/EFRROW/2019 z 20 marca 2019 r.) był art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 60 § 1 u.p.e.a. (zd. pierwsze) "umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W sytuacji zatem, gdy - stosownie do art. 60 § 1 u.p.e.a. (zd. pierwsze) - umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, skutkuje to również wyeliminowaniem podjętych w ramach tych czynności środków egzekucyjnych. Tym samym następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji (por. Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2009, s. 229; Lidia Klat-Wertelecka, Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, Wrocław 2009, s. 336 i 337).

Wskazania nadto wymaga, że zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2014 r. I FPS 8/13, wynikający z art. 60 § 1 u.p.e.a. skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, powodujący przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, wywołuje skutek ex tunc. Brak zatem w tym zakresie jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje w stosunku do wierzyciela uchylenie wszystkich skutków czynności egzekucyjnej, za wyjątkiem przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe rozważania na uwadze organy winny ponownie odnieść się do zarzutu przedawnienia obowiązku z uwzględnieniem powyższego stanowiska w zakresie skutków prawnych umorzenia (czy też wycofania) postępowania egzekucyjnego (tytuły wykonawcze: nr [...]/[...]/[...] z 16 stycznia 2014 r., nr [...]/[...]/[...] z 20 marca 2019 r.).

W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku nie zostały przez organ należycie rozważone. Uzasadnienia uchylonych przez Sąd postanowień nie odnosi się bowiem de facto do istoty zarzutów (w szczególności ustalenia prawidłowego adresu pełnomocnika, zweryfikowania czy doszło do jego zmiany, czy też rozważenia konsekwencji wynikających z umorzenia postępowań egzekucyjnych (wycofania tytułu) w kontekście przedawnienia). W toku ponownego rozpoznania sprawy organ będzie zobowiązany do uwzględnienia powyższych wskazań stosownie do art. 153 p.p.s.a. Dopiero prawidłowe ustalenia w tym zakresie umożliwią Sądowi (ewentualnie późniejszą) ich ocenę.

W świetle powyższych okoliczności postanowienia wskazane w pkt I i II sentencji orzeczenia należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Zawarte w pkt III sentencji wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.