Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1613/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. B. i P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 832/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej H. B. i P. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr WOA.7722.41.2022.KS w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 832/22 oddalił skargę H. B. i P. B. (dalej skarżący) na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z 2 sierpnia 2022 r. nr WOA.7722.41.2022.KS o utrzymaniu w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] marca 2022 r. znak [...] nakładającego na skarżących obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł za wybudowanie tarasu o wymiarach 2,7 x 4,7 m przy budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości w m. [...] gm. [...], na terenie działki oznaczonej nr ew. [...], bez pozwolenia na budowę.

Sąd Wojewódzki stwierdził, że w badanej sprawie nie jest sporne, iż skarżący realizując obowiązki nałożone postanowieniem powiatowego organu nadzoru budowlanego wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej Pb), wykonali czynności wynikające z postanowienia, w tym przedłożyli wymagane w nim dokumenty. W dokumentach tych organ nie dopatrzył się nieprawidłowości. Stosownie do art. 48 ust. 5 Pb przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, iż w realiach badanej sprawy organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, przy czym wyliczenie jej wysokości następowało w sposób przewidziany stosownymi przepisami i nie miało charakteru uznaniowego.

2. Skarżący wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 oraz ust. 3 Pb, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokonania należytej oceny przez organ I oraz II Instancji, czy inwestorzy wykonali obowiązki nałożone na nich postanowieniem z 5 sierpnia 2019 r. wydanym na podstawie tych przepisów, a co za tym idzie - w sprawie nie wyjaśniono na jakiej podstawie organy uznały, że przywołane w decyzjach obu instancji pismo organu ochrony zabytków stanowi wymagane ww. postanowieniem uzgodnienie projektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli tarasu,

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności rażące naruszenie:

a) art. 49c ust. 1 i ust. 2 Pb w brzmieniu obowiązującym do 18 marca 2020 r., poprzez ich niezastosowanie przez organy obu instancji i zaniechanie pouczenia skarżących o możliwości złożenia wniosku w trybie art. art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa o rozłożenie na raty lub umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej, a w konsekwencji:

b) art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.

3.2. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i 3 Ppsa, skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

3.3. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

3.4. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 Pb jest nieusprawiedliwiony. Po pierwsze pełnomocnik skarżących kwestionuje w jego ramach na niekorzyść skarżących spełnienie przez nich obowiązków umożliwiających legalizację tarasu, co w przypadku jego zasadności oznaczałoby finalnie konieczność wydania decyzji o rozbiórce tarasu. Po drugie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie z 25 lutego 2020 r. spełnia nałożony na skarżących wymóg uzgodnienia projektu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Szczecinie. Należy bowiem odróżnić uzgodnienia projektu, które w istocie następuje poprzez uwzględnienie wskazań konserwatorskich od uzgodnienia projektu decyzji na podstawie art. 39 ust. 3 Pb, które jest obowiązkiem organu, Skarżący nie mieli bowiem możliwości uzyskania jakiegokolwiek postanowienia czy decyzji uzgadniającej projekt. Tym samym w pełni uprawniona była ocena organów jak i Sądu I instancji, że skarżący wykonali obowiązki nałożone na nich postanowieniem z 1 sierpnia 2019 r. Nie ulega wątpliwości, iż w realiach badanej sprawy organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, przy czym wyliczenie jej wysokości następowało w sposób przewidziany stosownymi przepisami i nie miało charakteru uznaniowego.

3.5. Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Działając w granicach skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że Sąd Wojewódzki w ogóle nie dokonywał oceny zastosowania art. 49c Pb, a w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 Ppsa w zakresie pominięcia tej kwestii przez Sąd I instancji. Ponadto na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej skarżący w każdej chwili, od momentu doręczenia im postanowienia w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej byli uprawnieni, aby złożyć stosowny wniosek do wojewody. Strona nie jest bowiem związana w tym zakresie żadnymi terminami. Nie sposób zatem doszukać się wpływu naruszenia tego przepisu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 Kpa.

3.6. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem nieusprawiedliwione.

3.7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.

3.8. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 Ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 Ppsa), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 Ppsa, przy czym wniosek o przyznanie prawa pomocy stosownie do art. 254 § 1 Ppsa składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.