Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 515/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1223
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi A. B. – S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2024 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. B. - S. (dalej jako "strona", "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia 25 kwietnia 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia i akt sprawy wynika, że postępowanie scaleniowe gruntów obrębu S. (bez kompleksu Lasów Państwowych Nadleśnictwa T. L.), gm. R., o powierzchni 905 ha zostało wszczęte postanowieniem Starosty [...] z 15 lutego 2016 r., znak: [...] Postanowienie odczytane zostało na zebraniu uczestników scalenia w dniu 3 marca 2016 r., a także wywieszone na tablicach ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w T. L., Urzędzie G. R. oraz sołectwie S. . Klauzulę ostateczności uzyskało w dniu 26 marca 2016 r.

Pismem z 4 marca 2019 r., Nr [...] Starosta [...] upoważnił geodetę uprawnionego D. P. (uprawnienia nr [...]) do oszacowania gruntów objętych scaleniem oraz opracowania projektu scalenia, jako geodeta-projektant scalenia w scaleniu gruntów wsi S. G. R.. Na zebraniu w dniu 16 marca 2018 r. została wybrana rada uczestników scalenia.

Postanowieniem z 13 sierpnia 2020 r., znak: [...], Starosta [...] działając na podstawie przepisów art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1197 – dalej również jako "ustawa scaleniowa"), ustalił skład komisji pełniącej funkcję doradczą przy scaleniu gruntów obrębu S. , gm. R.. Skład tej komisji został zmieniony postanowieniami z dnia: 16 grudnia 2021 r. i 11 stycznia 2022 r.

Następnie, na zebraniu w dniu 22 września 2020 r., w drugim terminie, większością 3/4 głosów uczestników scalenia obecnych na tym zebraniu, została podjęta uchwała z dnia 22 września 2020 r. w sprawie ustalenia zasad szacunku gruntów wsi S., gm. R., pow. t. , woj. l. .

Zgodnie z przepisami art. 12 ustawy scaleniowej, w dniu 9 marca 2021 r. odbyło się zebranie uczestników scalenia, na którym ogłoszone zostały wyniki szacowania gruntów, lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników i innych upraw specjalnych objętych postępowaniem scaleniowym. Wyniki te następnie zostały udostępnione uczestnikom scalenia na okres 7 dni w Świetlicy Wiejskiej we wsi S.. W okresie tym nie wpłynęły zastrzeżenia do szacunku.

Na zebraniu w dniu 28 kwietnia 2021 r., w drugim terminie, większością 3/4 głosów uczestników scalenia obecnych na zebraniu, podjęta została uchwała uczestników scalenia gruntów wsi S. w G. R. z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na dokonany szacunek gruntów, lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników i innych upraw specjalnych.

Zawiadomieniem z 5 października 2021 r. Starosta [...] poinformował uczestników scalenia, że w dniu 26 października 2021 r., w Świetlicy Wiejskiej we wsi S., odbędzie się zebranie w sprawie okazania projektu scalenia, na którym rozpocznie się indywidualne okazanie projektu każdemu z zainteresowanych uczestników scalenia i będzie trwać codziennie do dnia 9 listopada 2021 r. w tejże świetlicy. Równocześnie w tym zawiadomieniu umieszczona została informacja, że w terminie 14 dni od dnia okazania projektu, uczestnicy scalenia mogą zgłaszać organowi pisemne zastrzeżenia do tego projektu. Projektant scalenia przedstawił zebranym opracowane przy udziale rady uczestników scalenia "Zasady objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów objętych postępowaniem scaleniowym". Z ogólnej liczby 601 uczestników scalenia, w zebraniu wzięło udział 31 osób.

W terminie zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie, zastrzeżenia do projektu scalenia złożyło 23 uczestników scalenia. W dniach 12 i 13 stycznia 2022 r. odbyły się posiedzenia komisji w celu zaopiniowania zgłoszonych zastrzeżeń.

Starosta [...] decyzją z 31 maja 2022 r., znak: [...], orzekł o:

skorygowaniu powierzchni gruntów objętych scaleniem z 905 ha na 902,0618 ha;

zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi S. w G. R., o obszarze 902,0618 ha opracowany przez upoważnionego przez Starostę T. geodetę projektanta D. P., przedstawiony na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu zaewidencjonowanymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dnia 6 grudnia 2021 roku pod numerami [...], [...] wraz ze zmianami do projektu scalenia, po rozpatrzeniu zastrzeżeń, o których mowa w ust. 3, zawartymi w operacie zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dnia 30 maja 2022 roku pod numerem [...];

rozpatrzeniu zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów, po zasięgnięciu opinii komisji, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w taki sposób, że:

dokonano zmian w projekcie scalenia w następujących gospodarstwach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (częściowo),

odrzucono zastrzeżenia i pozostawiono bez zmian projekt scalenia gruntów w następujących gospodarstwach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (częściowo) oraz dotyczących działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...];

dokonaniu zniesienia współwłasności gospodarstw: [...], [...], [...] i wydzieleniu ekwiwalentu zamiennego do gospodarstw: [...], [...], [...], [...], [...], [...];

zobowiązaniu uczestników scalenia wymienionych w Załączniku Nr 1 do decyzji, do dopłaty z tytułu wydzielenia gruntów o wyższej wartości szacunkowej;

wypłaceniu ze środków powiatu jednorazowo dopłaty na rzecz osób wymienionych w Załączniku Nr 2 do decyzji, z tytułu wydzielenia gruntów o mniejszej wartości szacunkowej;

przejściu na własność G. R. gruntów wydzielonych pod cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi;

zobowiązaniu G. R. do zapłaty na rachunek powiatu stosownej kwoty w celu uiszczenia dopłat na rzecz uczestników scalenia wymienionych w Załączniku Nr 3 do decyzji;

zatwierdzeniu zasad objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia;

przeniesieniu obciążeń wpisanych przed scaleniem do ksiąg wieczystych na grunty nowowydzielone.

Ze względu na wyjątkowo ważny interes stron postępowania scaleniowego decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja została podana do publicznej wiadomości w dniu 1 czerwca 2022 r. poprzez jej wywieszenie na okres 14 dni na tablicach ogłoszeń: Urzędu G. R. i wsi S. oraz opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w T. L..

Odwołania od tej decyzji wnieśli:

M. D., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. D., który składał zastrzeżenia do projektu scalenia. Z treści odwołania wynika, że odwołujący nie był zadowolony ze sposobu wydzielenia należnego ekwiwalentu.

A. U., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A. B., który składał zastrzeżenia do projektu scalenia. Z treści odwołania wynika, że odwołujący nie był zadowolony ze sposobu wydzielenia należnego ekwiwalentu.

S. U., który składał zastrzeżenia do projektu scalenia. Z treści odwołania wynika, że odwołujący nie był zadowolony ze sposobu wydzielenia ekwiwalentu, co do łąk.

H. G., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J. U., który nie składał zastrzeżeń do projektu scalenia. Z treści odwołania wynika, że odwołujący nie był t zadowolony ze sposobu wydzielenia należnego ekwiwalentu.

H. B., która składała zastrzeżenia do projektu scalenia. Z treści odwołania wynika, że odwołująca nie wyraża zgody na wydzielenie łąki w nowym miejscu oraz zgłasza uwagi do sposobu wyznaczenia granicy działek oznaczonych przed scaleniem numerami: [...] i [...].

A. B., która składała zastrzeżenia do projektu scalenia. Z treści odwołania wynika, że odwołująca nie była zadowolona ze sposobu wydzielenia należnego ekwiwalentu i zakwestionowała treść decyzji Starosty [...].

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2024 r. Wojewoda orzekł o:

1) uchyleniu decyzji Starosty [...] z 31 maja 2022 r., znak: [...], w części dotyczącej gruntów wydzielonych:

M. D. (jednostka rejestrowa [...]),

G. R. (jednostka rejestrowa [...]),

M. i M. małżonkom [...] (jednostka rejestrowa [...]),

J. i J. małżonkom D. (jednostka rejestrowa [...]),

jako współwłasność W. M. i A. S. (jednostka rejestrowa [...])

M. K. (jednostka rejestrowa [...]),

Państwu A. i W. małżonkom S. (jednostka rejestrowa [...]),

E. S. (jednostka rejestrowa [...]),

S. S. (jednostka rejestrowa [...]),

jako współwłasność A. U. i A. B. (jednostka rejestrowa [...]),

J. S. (jednostka rejestrowa [...]),

A. B. (jednostka rejestrowa [...]),

A. B. (jednostka rejestrowa [...]),

J. S. (jednostka rejestrowa [...]),

Skarbowi Państwa (jednostka rejestrowa G. ),

Zarządowi Wspólnoty (jednostka rejestrowa [...]),

J. W. (jednostka Rejestrowa [...]),

2) zatwierdzeniu zmian w projekcie scalenia gruntów obrębu S. , gm. R., wynikających z operatów technicznych wpisanych do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu:

30 sierpnia 2023 r., nr identyfikacyjny [...],

28 lutego 2023 r., nr identyfikacyjny [...],

16 sierpnia 2023 r., nr identyfikacyjny [...],

26 lutego 2024 r., nr identyfikacyjny [...],

3) dokonaniu, na wniosek M. K., pomniejszenia obszaru gruntów gospodarstwa [...] na skutek wydzielenia gruntów o niższej wartości szacunkowej polegającej na odłączeniu od gospodarstwa:

- gruntu o powierzchni 0,6114 ha i wartości 57,17 jednostek szacunkowych (działka nr [...]),

- gruntu o powierzchni 0,3869 ha i wartości 36,53 jednostek szacunkowych (działka nr [...]),

- gruntu o powierzchni 0,1062 ha i wartości 9,40 jednostek szacunkowych (działka nr [...]);

4) dokonaniu, na wniosek A. i W. małżonków S., pomniejszenia obszaru gruntów gospodarstwa [...] na skutek wydzielenia gruntów o niższej wartości szacunkowej, polegającej na odłączeniu od gospodarstwa gruntu o powierzchni 2,7239 ha i wartości 250,72 jednostek szacunkowych (działka nr [...]);

5) dokonaniu, na wniosek S. S., powiększenia obszaru gruntów gospodarstwa [...] na skutek wydzielenia gruntów o większej wartości szacunkowej, polegającej na dołączeniu do gospodarstwa:

- gruntu o powierzchni 0,3869 ha i wartości 36,53 jednostek szacunkowych (działka nr [...]),

- gruntu o powierzchni 0,1062 ha i wartości 9,40 jednostek szacunkowych (działka nr [...]),

- gruntu o powierzchni 2,7239 ha i wartości 250,72 jednostek szacunkowych (działka nr [...]);

6) dokonaniu, na wniosek E. S., powiększenia obszaru gruntów gospodarstwa [...] na skutek wydzielenia gruntów o większej wartości szacunkowej, polegającej na dołączeniu do gospodarstwa gruntu o powierzchni 0,6114 ha i wartości 57,17 jednostek szacunkowych (działka nr [...]);

7) zobowiązaniu S. S. i E. S. do dokonania dopłaty z tytułu wydzielenia gruntów o większej wartości szacunkowej w wysokości wskazanej w załączniku Nr 1 do niniejszej decyzji, jako wpłaty jednorazowej na rachunek Powiatu T. Nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia decyzji;

8) zobowiązaniu Powiatu T. do wypłacenia M. K. oraz A. i W. małżonkom S. kwoty z tytułu wydzielenia gruntów o mniejszej wartości szacunkowej w wysokości wskazanej w załączniku Nr 1 do decyzji, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji;

9) utrzymaniu w mocy, w pozostałej części, decyzji Starosty [...] z 31 maja 2022 r., znak: [...]

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że tryb i zasady scalania gruntów zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W świetle art. 1 tej ustawy - celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt II SA 941/98, wskazano, że scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). Cechują je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy z 1982 r. Cechą charakterystyczną postępowania scaleniowego jest to, że organ administracyjny opracowujący projekt scalenia korzysta ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego, jego zdaniem, rozwiązania w danych warunkach tak, aby w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Zwrócono uwagę, że zwykle jednak w toku postępowania scaleniowego rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi na poprawę wyłącznie ich warunków gospodarowania.

Następnie Wojewoda w uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania i ustalenia postępowania scaleniowego, co do poszczególnych odwołujących, odnosząc się oddzielnie do każdego z wniesionych odwołań.

W pkt ad. 6 uzasadnienia Wojewoda odniósł się do odwołania A. B. – S. przedstawiając czynności postępowania odwoławczego dotyczące podnoszonych w toku postępowania zarzutów strony.

Podano, że skarżąca wniosła szereg zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów, kwestionowała zarówno lokalizację nowych działek, jak również domagała się zaprojektowania gospodarstwa o większej powierzchni.

Wskazano, że na posiedzeniu Komisji pełniącej funkcję doradczą przy scaleniu gruntów obrębu S. w dniu 12 stycznia 2022 r. projektant scalenia wyjaśnił, że strona do scalenia wniosła gospodarstwo o wartości 4.213,77 jednostek szacunkowych, w wyniku scalenia zaprojektowane zostało gospodarstwo o wartości 4.327,59 jednostek szacunkowych. Komisja zdecydowała, aby odrzucić zastrzeżenia, co do zmian w gospodarstwie skarżącej, pozytywnie opiniując jedynie możliwość zamiany działek: nr [...] i nr [...] A. B. na działkę nr [...] wydzieloną dla J. S.. Z uwagi na fakt, iż skarżąca odmówiła podpisania protokołu z posiedzenia Komisji oraz nie potwierdziła, że podtrzymuje propozycje zamiany działek z J. S. - zastrzeżenia skarżącej zostały rozpatrzone negatywnie.

Wojewoda wskazał, że w dniu 19 października 2022 r. przeprowadził spotkanie w toku postępowania administracyjnego mające na celu omówienie i doprecyzowanie zarzutów podniesionych w odwołaniu z 28 czerwca 2022 r. Uczestniczyli w nim: skarżąca, J. G. - Z. Dyrektora Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w T. L., R. C. - przedstawiciel Wojewódzkiego Biura Geodezji w L., przedstawiciele Wojewódzkiego Biura Geodezji w L. Pracowni Terenowej w Z.: J. H. - kierownik pracowni, P. Ł., E. S. -J., Sołtys wsi S. - W. M..

W trakcie spotkania skarżąca wskazała, że żąda:

- okazania granic działek: nr [...], nr [...], nr [...],

włączenia do gospodarstwa działek: nr [...] i nr [...] - jako zamiany lub powiększenia gospodarstwa za dopłatą,

w odniesieniu do działki nr [...] - podzielenia jej i przesunięcia granicy około 8 m od budynków w stronę zachodnią,

okazania granic działek: nr [...] i nr [...].

Wojewoda w dniu 23 listopada 2022 r. przeprowadził kolejne spotkanie w toku postępowania administracyjnego mające na celu omówienie i doprecyzowanie zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących pozostałych działek wchodzących w skład gospodarstwa [...] Uczestniczyli w nim: A. B., J. G. - Z. Dyrektora Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w T. L., R. C. - przedstawiciel Wojewódzkiego Biura Geodezji w L., przedstawiciele Wojewódzkiego Biura Geodezji w L. Pracowni Terenowej w Z.: D. P. - projektant scalenia, J. H. - kierownik pracowni, Sołtys wsi S. - W. M..

W trakcie spotkania skarżąca wskazała, że żąda:

zamiany działek: nr [...] i nr [...] na działkę nr [...] zaprojektowaną dla J. S.,

okazania granic: działki nr [...] z działką nr [...], działki nr [...] z działką nr [...], a także od drogi powiatowej i gminnej,

przeniesienia działki nr [...] w miejsce działki nr [...],

okazania granicy działki nr [...] z drogą powiatową - działką nr [...].

Pismem z 29 listopada 2022 r., znak: [...], Wojewoda udzielił obszernych i szczegółowych wyjaśnień dotyczących zarówno regulacji prawnych związanych z prowadzeniem postępowania scaleniowego, jak również wydzielenia ekwiwalentu w gospodarstwie skarżącej.

Wojewoda wyjaśnił, że sprecyzowanie żądań i zarzutów przez skarżącej pozwoliło, aby organ I instancji dokonał analizy operatu scaleniowego i ustalił, jakie są możliwości realizacji zgłoszonych żądań. Szczegółowo przedstawił swoje stanowisko w piśmie z 15 grudnia 2022 r., znak: [...]

W związku z tym organ odwoławczy wystąpił do:

B. O. z prośbą o wyrażenie zgody na zamianę działki oznaczonej po scaleniu numerem [...], o powierzchni 0,3900 ha na działkę nr [...], o powierzchni 0,2421 ha - pismem z 29 maja 2023 r. B. O. nie wyraziła zgody na proponowaną zmianę projektu scalenia, a zatem zmiana projektu scalenia w tej części nie jest możliwa,

J. W. z prośbą o wyrażenie zgody na zamianę działki oznaczonej po scaleniu numerem [...], o powierzchni 0,5409 ha na działkę nr [...], o powierzchni 0,5439 ha - pismem z 25 maja 2023 r. J. W. wyraziła zgodę na proponowaną zmianę projektu scalenia,

J. S. z prośbą o wyrażenie zgody na zamianę działki oznaczonej po scaleniu numerem [...], o powierzchni 0,2376 ha na działkę nr [...], o powierzchni 0,1400 ha - J. S. nie wyraziła zgody na proponowaną zmianę projektu scalenia, a zatem zmiana projektu scalenia w tej części nie jest możliwa,

J. S. z prośbą o wyrażenie zgody na zamianę działki oznaczonej po scaleniu numerem [...], o powierzchni 0,5029 ha na działki: nr [...], o powierzchni 0,1845 ha i nr [...], o powierzchni 0,4156 ha - pismem z 30 maja 2023 r. J. S. wyraził zgodę na proponowaną zmianę projektu scalenia.

Wojewoda w dniu 5 czerwca 2023 r. przeprowadził oględziny nieruchomości. Uczestniczyli w nich: A. B., A. B., A. U., J. G. - Z. Dyrektora Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w T. L., R. C. - przedstawiciel Wojewódzkiego Biura Geodezji w L., przedstawiciele Wojewódzkiego Biura Geodezji w L. Pracowni Terenowej w Z.: D. P. - projektant scalenia, J. H. - kierownik pracowni, P. Ł., Sołtys wsi S. - W. M..

W trakcie oględzin ustalono, co następuje:

okazano granice działki nr [...] z działkami: nr [...], nr [...] i nr [...], oznaczając punkty załamania tej granicy,

okazano granicę działki nr [...] z działką nr [...], oznaczając punkty załamania tej granicy,

uzgodniono sposób podziału działki nr [...], zgłoszony do protokołu w dniu 19 października 2022 r.,

okazano granice działki nr [...].

Skarżąca odmówiła podpisania protokołu.

Wojewoda w dniu 6 czerwca 2023 r. przeprowadził oględziny nieruchomości. Uczestniczyli w nich: A. B., J. G. - Z. Dyrektora Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w T. L., przedstawiciele Wojewódzkiego Biura Geodezji w L. Pracowni Terenowej w Z.: D. P. - projektant scalenia, J. H. - kierownik pracowni, P. Ł., Sołtys wsi S. - W. M..

W trakcie oględzin ustalono, co następuje:

okazano granice działki nr [...],

skarżąca wniosła o wstrzymanie czynności do czasu opracowania zmiany projektu scalenia dotyczącego tej nieruchomości, tj.: działek nr [...], nr [...] i nr [...].

Skarżąca odmówiła podpisania protokołu.

Przy piśmie z 26 lutego 2024 r., znak: [...], organ pierwszej instancji przesłał do Wojewody dokumentację geodezyjną (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu - [...]), opracowaną przez projektanta scalenia dotyczącą zmian w projekcie scalenia, w części dotyczącej działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].

Z treści dokumentów wynika, iż zmiana projektu scalenia obrębu S. polega na:

w jednostce rejestrowej [...] (własność A. B.):

- odprojektowano działki: nr [...], o powierzchni 0,1845 ha i nr [...], o powierzchni 0,4156 ha, a zaprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,5029 ha,

- odprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 2,1605 ha, a zaprojektowano działki: nr [...], o powierzchni 1,4776 ha i nr [...], o powierzchni 0,6829 ha,

- odprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,5439 ha, a zaprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,5409 ha,

w jednostce rejestrowej [...] (własność J. S.) - odprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,5029 ha, a zaprojektowano działki: nr [...], o powierzchni 0,3402 ha i nr [...], o powierzchni 0,1845 ha,

w jednostce rejestrowej [...] (Skarb Państwa) - odprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,1645 ha, a zaprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,1834 ha,

w jednostce rejestrowej [...] (Zarząd Wspólnoty) - odprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,7485 ha, a zaprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,8050 ha,

w jednostce rejestrowej [...] (własność J. W.) - odprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,5409 ha, a zaprojektowano działkę nr [...], o powierzchni 0,5439 ha.

Wskazano, że zawiadomieniem z 5 marca 2024 r., znak: [...], K. K. - adwokat działający jako pełnomocnik A. B. -S., J. S., J. W., J. S., B. O. zostali poinformowani o zakończeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie.

W zakreślonym terminie, pismem z 19 marca 2024 r. skarżąca złożyła kolejne uwagi i zastrzeżenia oraz ponownie wyraziła swoje niezadowolenie ze sposobu przeprowadzenia scalenia gruntów.

Następnie Wojewoda wskazał, że strona do scalenia wniosła gospodarstwo o wartości 4.213,77 jednostek szacunkowych, w wyniku scalenia zaprojektowane zostało gospodarstwo o wartości 4.327,59 jednostek szacunkowych. Podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego spełniono część żądań zgłaszanych przez skarżącą.

Odnosząc się do treści wszystkich odwołań Wojewoda wskazał, że część z nich nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż odwołujący się uczestnicy scalenia gruntów otrzymali należne ekwiwalenty zamienne, zaś ewentualne niezadowolenie przydziałem ekwiwalentu, nie jest argumentem wystarczającym dla podważenia legalności decyzji. Wskazano, że treść protokołów posiedzeń komisji scaleniowej dowodzi, że analizowano wnikliwie - w kontekście zarzutów i wniosków poszczególnych uczestników scalenia - przyczyny takiego, a nie innego rozdysponowania nowo wydzielonych działek. Jakkolwiek organ prowadzący scalenie musi w miarę możliwości uwzględniać interesy wszystkich uczestników scalenia, to jednak nagromadzenie interesów indywidualnych, z natury różnych, powoduje że ich pełna realizacja w takim postępowaniu nie zawsze jest możliwa. Wojewoda stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dostarcza argumentów podważających prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz mających wskazywać na słuszność twierdzeń odwołujących. Zarówno zasady szacowania, jak i wyniki szacowania zostały zaakceptowane przez uczestników scalenia zgodnie z procedurą. Powtarzane i składane wielokrotnie w toku postępowania scaleniowego zarzuty nie mogą, zdaniem Wojewody odnieść skutku prawnego tylko dlatego, że wyrażają sprzeciw uczestników scalenia wobec przyjętych niektórych rozwiązań. Zwrócono uwagę, że ustawa scaleniowa reguluje scalenie jako proces zmierzający do globalnego uporządkowania stanu gruntów na danym terenie. Interesy tych uczestników scalenia, którzy takiego procesu nie akceptują co do zasady, chronione są odpowiednią procedurą, w ramach której: projektowane rozwiązania mają być ujawnione, uprawnienie do udziału w podejmowaniu najbardziej istotnych decyzji należy do wszystkich zainteresowanych, zgłaszane zastrzeżenia mają być rozpatrywane komisyjnie, wreszcie uczestnicy reprezentowani są przez wybieraną przez siebie radę.

Wojewoda stwierdził, że organ I instancji przeprowadził niniejsze postępowanie scaleniowe z zachowaniem przewidzianej w ustawie procedury, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz obszernym materiale dowodowym. Nie można też, zdaniem organu odwoławczego zarzucić Staroście Tomaszowskiemu przekroczenia granic przysługującego organowi uznania w zakresie wyboru rozwiązań technicznych zapewniających realizację celów scalenia. Wojewoda wskazał także, że całość dokumentacji powstałej w wyniku wykonanych prac scaleniowych została poddana weryfikacji przez Starostę i włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżąca, reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej prawa do skorzystania z dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z powodu nierozpoznania jej odwołania od decyzji organu I instancji z uwagi na nie odniesienie się do wskazanych tam zarzutów;

- art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3. k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji, w szczególności biorąc pod uwagę w szczególności brak sporządzenia przez organ uzasadnienia faktycznego i prawnego swojej decyzji, zgodnego z regułami określonymi w art. 107 § 3. k.p.a.;

- art. 138 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji w części dotyczącej gruntów wydzielonych A. B. i niewydanie w miejsca uchylonej decyzji żadnego rozstrzygnięcia następczego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja organu odwoławczego w żaden sposób nie sprostała wymogom jakie narzuca jej kodeks postępowania administracyjnego. Wojewoda zupełnie pominął odwołanie skarżącej, nie odnosząc się do przedstawionych przez nią zarzutów. Zdaniem skarżącej decyzja wydana przez organ II instancji, częściowo zmieniająca decyzję organu I instancji, jest decyzją wydaną w oparciu o dowolnie zebrany materiał dowodowy, bez przeanalizowania jej stanowiska. Strona wskazała, że uzasadnienie decyzji jest skrótowym przedstawieniem czynności, które podejmowały strony postępowania oraz organ, wraz z krótkim, około jednostronicowym ogólnym odniesieniem się do zarzutów wszystkich odwołujących się. Organ II instancji nie zadał sobie nawet trudu odnieść się do poszczególnych zarzutów, podniesionych przez odwołujących. Uzasadnienie sporządzone przez organ II instancji stoi wręcz w opozycji do art. 11 k.p.a. bowiem w tej sytuacji Wojewoda uzasadniając swoją decyzję, w bardzo znaczący sposób utrudnił stronom postępowania sformułowanie ewentualnych zarzutów skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, dlatego, że trudno jest domyśleć się czym organ II instancji kierował się przy wydawaniu tej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (z wyłączeniem zasad słuszności i współżycia społecznego). W ramach tej kontroli sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy decyzja dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935., dalej: "p.p.s.a."). Powyższe oznacza, że nie każde naruszenie prawa stwierdzone przez Sąd powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego ale wyłącznie takie, który miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku naruszenia prawa materialnego) lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (w przypadku naruszenia prawa procesowego). Niestwierdzenie takich naruszeń oraz innych prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji (lub stwierdzenia jej niezgodności z prawem) prowadzi do oddalenia skargi na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzając kontrolę legalności postępowania scaleniowego obiektu Ogrodniczki w wyżej zakreślonych granicach, sąd nie stwierdził podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie wystąpiły bowiem wady zarzucone w skardze, które miałyby wpływ na wynik sprawy, jak i innych wad sąd nie stwierdził z urzędu nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu organ administracji rozpoznając przedmiotową sprawę wydał prawidłową decyzję pozostającą w zgodzie zarówno z przepisami postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego.

Celem scalenia gruntów - jak wynika z art. 1 ustawy scaleniowej, jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.

Polega ono na połączeniu w jedną całość wielu rozdrobnionych lub też położonych w niekorzystnej konfiguracji nieruchomości celem dokonania ponownego podziału nieruchomości, które podlegały scaleniu, z zachowaniem proporcji w zakresie powierzchni tych scalonych nieruchomości, jednakże ze zmianą w zakresie ich usytuowania, a także przeznaczenia.

Konstrukcja scalenia i podziału nieruchomości jest skomplikowana (choćby ze względu na uwzględnienie interesów wszystkich podmiotów biorących udział w scaleniu), długotrwała i kosztowna, ma na celu efektywniejsze wykorzystanie danego terenu przy jednoczesnym stworzeniu zaplecza technicznego, w postaci odpowiednich dróg i urządzeń infrastruktury technicznej, ułatwiającego eksploatację nowo wydzielonych działek.

Podkreślić należy, że decyzja scaleniowa nie ma jednego adresata, nie kształtuje sytuacji prawnej konkretnego (pojedynczego) podmiotu, ale kierowana jest do podmiotowości zbiorowej. Jej adresatem są właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze scalania. Ich wzajemne prawa i konieczność znoszenia ciężarów postępowania scaleniowego jest powiązana. Istotą decyzji scaleniowej jest bowiem zmiana struktur własnościowych w danym obszarze. Każda, ze stron tego postępowania - właścicieli nieruchomości położonych w danym obszarze, może uzyskać prawa do nieruchomości sąsiednich lub ich części, kosztem ich dotychczasowych właścicieli. Każda ze stron może też utracić własność nieruchomości lub jej części, na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej. W literaturze oraz orzecznictwie podkreśla się niepodzielność rozstrzygnięcia w zakresie scalenia. Celem postępowania scaleniowego jest stworzenie nowego stanu prawnego w stosunku do wszystkich gruntów objętych postępowaniem scaleniowym, czyli położonych na obszarze scalenia. Decyzja zatwierdzająca projekt scalenia w sposób kompleksowy rozstrzyga jedną sprawę administracyjną, obejmującą krzyżujące się interesy poszczególnych uczestników scalenia. Rozstrzygana początkowo w projekcie scalenia, a następnie w zatwierdzającej go decyzji administracyjnej sytuacja prawna każdego z uczestników scalenia wpływa na ukształtowanie sytuacji pozostałych uczestników. Wyznaczony obszar scalenia ma charakter wiążący dla całego postępowania i wyznacza zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej (por. Z. Czarnik, Przedmiot postępowania scaleniowego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 3 (30)/2010; a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Kr 842/09; z 22 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 113/17 oraz z 6 października 2021 r., wyrok NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK (por. wyrok. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2021 r. II SA/Kr 1121/21 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami, w tym regulującymi zasady scalania, należy stwierdzić, że zostało ono przeprowadzone prawidłowo, a organowi nie można zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania.

Kluczowa przy ocenie naruszenia interesu poszczególnych uczestników scalenia jest art. 27 ust. 1 ustawy scaleniowej i wynikające z niego treści konsekwencje. Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki, gdyż jest to niemożliwe. Przy spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy, zakładać należy, że kosztem interesów właścicieli pojedynczych działek w obszarze scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniająca w łącznym rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Istotne jest, aby każdy z uczestników scalenia otrzymał w jego wyniku pełny ekwiwalent swego gospodarstwa pod względem wartościowym i ilościowym. Nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowych przypadkach naruszenie indywidualnego interesu uczestników scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., OSK 908/04).

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zakresu sądowoadministracyjnej kontroli decyzji scaleniowych podkreślił, że sprowadza się ona do ich weryfikacji pod względem zgodności z prawem, nie zaś do orzekania o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym (wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 2805/14). Kontrola ta polega na dokonaniu oceny, czy wydane rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa regulującego zasady scalania gruntów i czy zostało ono wydane w wyniku zebrania i oceny niezbędnego materiału dowodowego. Poza zakresem kompetencji Sądu jest natomiast ocena zaskarżonego aktu w oparciu o zarzuty poczucia pokrzywdzenia strony wydaną decyzją.

Bezspornie postępowanie scaleniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych położonych na projektowanym obszarze scalenia, co wypełnia przesłankę z art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej i uzasadniało wszczęcie postępowania na wniosek, co uczynił Starosta [...] postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. Przepisy ustawy przewidują kolejne czynności, jakie są podejmowane w ramach procedury scaleniowej. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wszystkie wymagane czynności i etapy postępowania zostały przeprowadzone poprawnie. Wydane w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzje zarówno Starosty [...] z 31 maja 2022 r., jak Wojewody z 25 kwietnia 2024 r. spełniają wymogi określone w art. 27 ustawy scaleniowej. Ponadto, zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy ww. decyzja Starosty zawiera niezbędne - poza wymienionymi w k.p.a. - elementy, tj. określa obszar scalenia lub wymiany gruntów, terminy i zasady objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia oraz sposoby rozliczeń, o których mowa w art. 2 ust. 3, art. 8, art. 14 ust. 1 oraz w art. 23 ust. 1, a także przebieg granic nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Natomiast decyzja Wojewody wbrew zarzutom skargi rozstrzyga w zakresie, w którym decyzja Starosty [...] została uchylona.

Podkreślić należy, że nie zawsze, a w rzeczywistości bardzo rzadko osiągnięcie celu scalenia będzie możliwe w stosunku do wszystkich uczestników z osobna. Fakt jednak, że większość uczestników scalenia akceptuje jego wynik oznacza, że może on zostać zatwierdzony.

Zauważenia wymaga, że w postępowaniu uczestniczyło 601 osób. Łącznie zgłoszono 23 zastrzeżenia do projektu scalenia. Od decyzji Starosty zostało złożonych 6 odwołań, natomiast skargę do sądu administracyjnego złożyła 1 osoba.

Wskazać należy, że uzyskanie korzystnych warunków gospodarowania oraz poprawa struktury obszarowej to ogólny cel scalenia, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku tej procedury zostanie on w równym stopniu osiągnięty w stosunku do każdego z uczestników scalenia, których indywidualne interesy często nie są ze sobą zbieżne. Poczucie nieuwzględnienia takiego jednostkowego interesu, wyrażające się w braku akceptacji, nie wystarczy by zakwestionować wydane decyzje. Organ musi bowiem mieć na względzie interesy różnych uczestników i potrzebę ich pogodzenia za pomocą rozwiązania, które w mniejszym lub w większym stopniu będzie odpowiadało subiektywnym odczuciom jednostki. Warto zwrócić uwagę na brzmienie art. 27 ust. 1 ustawy scaleniowej, zgodnie z którym, projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i w art. 26, większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń. Interesy natomiast tych, którzy nie wyrażają akceptacji wobec przyjętych rozwiązań chronione są odpowiednią procedurą, w ramach której projektowane rozwiązania mają być ujawniane, uprawnienie do udziału w podejmowaniu najbardziej istotnych decyzji należy do wszystkich zainteresowanych, zgłaszane zastrzeżenia mają być rozpatrywane komisyjnie, a uczestnicy reprezentowani są przez wybieraną przez siebie radę. Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji. Niekiedy kosztem pojedynczych działek, czy interesów uczestników scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniająca w łącznych rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Istotne jest, aby każdy z uczestników scalenia otrzymał w jego wyniku pełny ekwiwalent swego gospodarstwa pod względem wartościowym i ilościowym. Nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowych przypadkach naruszenie indywidualnego interesu uczestników scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 ustawy (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt OSK 908/04).

W przedmiotowej sprawie postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz przedstawiona w części historycznej niniejszego uzasadnienia sekwencja czynności organu I instancji.

Zwrócić należy uwagę, że skarżąca brała czynny udział w toku całego postepowania scaleniowego zarówno przed organem I instancji jak i Wojewodą. W toku postępowania odwoławczego w związku z odwołaniem strony zostało przeprowadzone spotkanie w dniu 19 października 2022 r. w celu doprecyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu z dnia 28 czerwca 2022 r. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji Wojewody organy podejmowały próby realizacji żądań skarżącej niemniej jednak w dużej mierze postawa samej skarżącej uniemożliwiała realizację jej oczekiwań. Podkreślić w tym miejscu należy, że specyfika postępowań scaleniowych zasadniczo zawsze prowadzi do co najmniej pewnego niezadowolenia lub chociażby dezaprobaty niektórych uczestników. Pula nieruchomości objęta scaleniem jest ograniczona i zawsze będzie miała miejsca taka sytuacja, w której jakiś uczestnik postępowania otrzyma inne grunty niż wcześniej posiadane uznając, że nowo przydzielane grunty nie odpowiadają tym wcześniejszym, względnie nowy kształt dotychczas posiadanych gruntów, choć może racjonalny z punktu widzenia projektanta, nie będzie mu odpowiadał. Postępowanie scaleniowe jest wprawdzie jednym postępowaniem administracyjnym, ale w istocie jest to postępowanie niezmiernie złożone. W przypadku projektu scalenia gruntów dokonywanie nawet pojedynczych zmian w już sporządzonym projekcie pociąga za sobą daleko idące dalsze zmiany. Podkreślenia wymaga, że decyzja zatwierdzająca projekt scalenia w sposób kompleksowy rozstrzyga jedną sprawę administracyjną, obejmującą krzyżujące się interesy poszczególnych uczestników scalenia. Rozstrzygana początkowo w projekcie scalenia, a następnie w zatwierdzającej go decyzji administracyjnej sytuacja prawna każdego z uczestników scalenia wpływa na ukształtowanie sytuacji pozostałych uczestników (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2015 r., II SA/Gl 226/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W toku postępowania odwoławczego w związku z żądaniami strony zwrócono się do poszczególnych właścicieli działek o wyrażenie zgody na zamianę działek z działkami należącymi do skarżącej. B. O. nie wyraziła zgody na proponowaną zmianę działki nr [...] na działkę nr [...]. Również J. S. nie wyraziła zgody na zamianę działki nr [...] na działkę nr [...]. Natomiast J. W. wyraziła zgodę na zamianę działki nr [...] na działkę nr [...]. Także J. S. wyraził zgodę na zamianę działki nr [...] na działki nr [...]

W związku z tym dokonano opracowania dokumentacji zmian do projektu scalenia obrębu S. . Został opracowany ANEKS DO OPERATÓW TECHNICZNYCH OD NR [...] DO [...] ORAZ DO OPERATU NR [...] (zmiana dotyczy działek nr [...]) – dla Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. L. z dnia 26 lutego 2024 r. o nr identyfikacyjnym [...] (str. 1161 – 1238 akt adm.).

We wskazanej dokumentacji dokładnie określono, że "1. Zmiana dotyczy działki nr [...] - jed. rej [...] będącej własnością J. S. i działek nr [...]- jed. rej [...] będącej własnością A. B. , działki nr [...] jed.rej [...] będącej własnością Skarbu Państwa oraz działki nr [...]-jed.rej [...] wykazane jako Grunty wspólne wsi S.. Na podstawie dokumentacji z postępowania administracyjnego przeprojektowano działki nr [...] w wyniku czego powstała działka nr [...] o powierzchni 0,1834 ha i wartości 11,68 pkt która została w jed. rej [...] będącej własnością Skarbu Państwa, Działka nr [...] o powierzchni 0,8050 ha i wartości 39,53 pkt która została w jed. rej [...] wykazanej jako Grunty wspólne wsi S.. Natomiast nowopowstała działka po przeprojektowaniu o numerze [...] o powierzchni 0,3402 ha i wartości 28,92 pkt wraz z działką nr 231o powierzchni 0,1845 ha i wartości 15,68 przejdzie do jed. rej [...] będącej własnością J. S. w zamian za wyżej wymienione 2 działki z jed. rej [...] przejdzie działka nr [...] o powierzchni 0,5029 ha i wartości 44,55 do jed. rej [...] będącej własnością A. B. - S..

2.W jed. rej [...] będącej własnością A. B. przeprojektowano działkę nr [...], wydzielając działkę o numerze [...] o powierzchni 1,4776 ha i wartości 137,29 pkt jako działkę rolną oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,6829 i wartości 64,88 pkt jako działkę zabudowaną.

3.Zmiana dotyczy działki nr [...] -jed. rej [...] o powierzchni 0,5409 ha i wartości 50,11 pkt będącej własnością J. W. i działki nr [...]-jed. rej [...] o powierzchni 0,5439 ha i wartości 50,40 pkt .strony w sprawie wyraziły zgodę na zamianę działek między sobą. To znaczy że działka nr [...]-jed. rej [...] o powierzchni 0,5409 i wartości 50,11 pkt przejdzie do jed.rej [...] będącej własnością A. B.. Natomiast działka nr [...]-jed. rej [...] o powierzchni 0,5439 ha i wartości 50,40 pkt przejdzie do jed. rej [...] będącej własnością J. W.. Po wcześniej wysłanych do stron zawiadomieniach ustalono dokonanie zmian na gruncie przy udziale stron postępowania na 07 grudnia 2023 r, ze względu na trudne warunki atmosferyczne obfite opady śniegu i mróz które wystąpiły przed tym terminem oraz w czasie tego terminu i po nim czynności okazania odwołano telefonicznie i ustalono ze stronami postępowania że o nowym termin okazania zmian strony będą poinformowane telefonicznie , na co strony wyraziły zgodę. Nowy termin ustalono na 07 lutego 2024 r powiadamiając strony o tym terminie telefonicznie tj. Pana mecenasa K. K. będącego pełnomocnikiem Pani A. B., Panią J. W., Pana J. S., Panią W. M. - sołtys wsi S. , Pana dyrektora J. G. przedstawiciela Starosty [...]. Zmiany w dniu 07 lutego 2023 r. zostały okazane przy udziale obecnych na gruncie. Na gruncie stawili się Pani A. B. , Pan J. S., Pani W. M.. Na gruncie nie stawili się Pani J. W. oraz przedstawiciel Starosty [...]. Przy działkach nr [...],[...] okazano nowo zaprojektowną granicę przebiegającą z punktu 40008 do punktu nr 40009 w linii prostej, pozostałe punkty działek nr [...] i [...] oraz położenie działki nr [...] zostały okazane w tracie protokołów oględzin nieruchomości w 5 i 6 czerwca 2023 r. Co do zamiany między działkami nr [...] a [...] Pani A. B. stwierdziła że zna położenie działki nr [...] na gruncie, działka którą dostaje w zamian za działkę nr [...] leży obok działki nr [...]. Okazano także zmiany dotyczące nowopowstałych działek nr [...],[...],[...],[...] przy udziale zainteresowanych stron.

Z czynności okazania opracowanych zmian sporządzono protokoły z okazania zmian wraz ze szkicami wyznaczenia projektowanych działek z naniesionymi w kolorze niebieskim zmianami. Protokół jak również szkic stanowiący załącznik do protokołu został podpisany przez Pana J. S. pozostałe osoby biorące w czynnościach tj. Pani A. B. oraz Pani W. M. odmówiły podpisu w protokółach oraz szkicach stanowiących załącznik do protokołów. Operat zawiera także opracowane wyniki w postaci wyrysów z mapy ewidencyjnej, wykazy synchronizacyjne oraz wykaz współrzędnych punktów granicznych pozyskanych z zasobu w ramach realizacji prac geodezyjnych w tym punkty niepodlegające modyfikacji, punkty usunięte i punkty projektowane nowo utworzone."

Zwrócić należy uwagę, że strona pomimo uwzględnienia w dużej części jej żądań zgłaszanych w toku postępowania scaleniowego w piśmie z dnia 19 marca 2024 r. zgłosiła kolejne uwagi i żądania.

Oceniając decyzję Wojewody Sąd doszedł do przekonania, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skarżącej nieuzasadnione. Zdaniem Sądu postępowanie scaleniowe w niniejszej sprawie prowadzone było zgodnie z regułami w tym zakresie wynikającymi z ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Nie ma także podstaw by zarzucać Wojewodzie, że nie ustosunkował się dostatecznie do stanowiska skarżących przedstawionego na etapie postępowania odwoławczego. Strona w odwołaniu oraz w toku postępowania odwoławczego składała żądania i uwagi, a biorąc udział w czynnościach z wyznaczenia i okazania na gruncie zmian do projektu scalenia gruntów poszczególnych działek odmawiała podpisu protokołów. Natomiast organ odwoławczy, jak wynika z akt sprawy dążył w miarę możliwości do realizacji żądań skarżącej.

Jeszcze raz podkreślić w tym miejscu należy, że scalenia gruntów należą do jednych z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Sądowoadministracyjna kontrola decyzji scaleniowych sprowadza się do ich weryfikacji pod względem zgodności z prawem, nie zaś do orzekania o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym. Scalenie gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny. Stanowi ono zbiorowy zabieg urządzeniowo-rolny, natomiast przy opracowywaniu samego projektu scalenia organy administracyjne korzystają z pewnej swobody. Jest ona niezbędna dla wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu - w miarę możliwości - interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie ma charakter uznaniowy.

W przedmiotowej sprawie istotnie Wojewoda jako uzasadnienie własnego stanowiska przedstawił przebieg czynności przeprowadzonych w toku postępowania odwoławczego w celu realizacji żądań skarżącej złożonych w odwołaniu oraz dokonał ogólnej oceny postępowania scaleniowego. Ogólność tego stanowiska nie ma jednak wpływu na wynik sprawy i nie stanowi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyklucza uwzględnienie skargi w tym zakresie całokształt stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także obowiązek wyważenia interesu publicznego oraz prywatnego (art. 7 § k.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 ustawy scaleniowej.).

Zwrócić należy uwagę, że skarżąca do scalenia wniosła gospodarstwo o wartości 4.213,77 jednostek szacunkowych, a w wyniku scalenia zaprojektowano gospodarstwo o wartości 4321,59 jednostek szacunkowych. W związku z tym jeśli sytuacja uczestnika scalenia nie uległa pogorszeniu, a generalnie cel scalenia został osiągnięty - nie można mówić o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego poprzez naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy scaleniowej. Z uwagi na przypisane organowi uznanie administracyjne w wyborze rozwiązania, kontrola Sądu polegała jedynie na tym, czy tego rodzaju rozstrzygnięcia nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy poszczególnych osób. Zdaniem Sądu, te wymagania nie zostały naruszone.

Dodatkowo wskazać należy, że o wyjątkowości i szczególności sytuacji, w której mogłoby dojść do uchylenia decyzji scaleniowej przesądza również art. 33 ust. 6 ustawy scaleniowej. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny, w przypadku uwzględnienia skargi w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów po upływie terminu, o którym mowa w ust. 5, stwierdza wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów z naruszeniem prawa. Oznacza to, że po upływie dwóch miesięcy od wpływu do sądu skargi niedotkniętej brakami formalnymi, nawet jeśli sąd stwierdzi mającą wpływ na wynik scalenia nieprawidłowość, nie może decyzji zatwierdzającej projekt scalenia uchylić. Nawet więc naruszenie prawa uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt scalenia nie może w ww. warunkach do tego prowadzić, ale wyłącznie może prowadzić do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Tym bardziej więc nie może prowadzić do uchylenia decyzji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu zwięzłość argumentacji Wojewody nie mogła stanowić postawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na zasadzie kontroli legalności z punktu widzenia art. 6 k.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 ustawy scaleniowej Sąd stwierdza również, że organy nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej, w tym reguł postępowania wyjaśniającego. Skarga nie podważyła ustalonego stanu faktycznego sprawy, w tym respektowania zasad uwzględniania z urzędu interesu społecznego i interesu indywidualnego, prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zaufanie do organów władzy czy przekonywania do podjętych rozstrzygnięć. Organy podejmowały działania dla określenia najbardziej optymalnego rozwiązania problemów uczestników scalenia. Dodać wypada, że na ogólną liczbę ponad 600 uczestników scalenia jedynie kilka osób złożyło odwołania, a następnie zaledwie 1 uczestniczka scalenia złożyła skargę do tut. Sądu.

Poprawa struktury obszarowej i uzyskanie korzystnych warunków gospodarowania to ogólny cel scalenia, co nie oznacza, że w każdym przypadku tej procedury zostanie on w równym stopniu osiągnięty w stosunku do każdego z uczestników scalenia. Poczucie nieuwzględnienia indywidualnych interesów nie jest argumentem wystarczającym dla podważenia legalności decyzji, bowiem organ scaleniowy "waży" wiele spornych interesów. Ustawa scaleniowa reguluje scalenie jako akcję zmierzającą do uporządkowania stanu gruntów na danym terenie, inicjowaną i akceptowaną generalnie przez większość, a niekoniecznie przez wszystkie osoby zainteresowane. Interesy tych, którzy akcji takiej nie akceptują co do zasady, chronione są odpowiednią procedurą, w ramach której projektowane rozwiązania mają być ujawniane, uprawnienie do udziału w podejmowaniu najbardziej istotnych decyzji należy do wszystkich zainteresowanych, zgłaszane zastrzeżenia mają być rozpatrywane komisyjnie, wreszcie uczestnicy reprezentowani są przez wybieraną przez siebie radę. W kontrolowanej sprawie wszystkich tych reguł dochowano.

Na marginesie Sąd wskazuje, że ponieważ skargę złożyła tylko jedna uczestniczka scalenia spośród osób, które wcześniej wniosły odwołania, Sąd nie miał obowiązku przedstawiać i rozważać sytuacji prawnej osób nieposiadających przymiotu skarżących.

Mając powyższe rozważania na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.