Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 540/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72, art. 92a
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2023 roku sprawy ze skargi "K" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 kwietnia 2023 roku nr BP.500.98.2022.1103.LD5.350703 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 12 kwietnia 2023 r. nr BP.500.98.2022.1103.LD5350703 Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania K. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr WITD.DI.0152.V0104/12/22 z 6 kwietnia 2022 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych, utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Pismem z 5 listopada 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną w dniu 22.11.2021 r. Organ kontrolny poinformował, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 23.11.2020 r. do dnia 22.11.2021 r. Pismo zawierało pouczenie, że przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, w szczególności w czasie swojej nieobecności. Zawiadomienie zostało stronie doręczone 8 listopada 2021 r.

19 listopada 2021 r. do organu wpłynęło pismo z 12 listopada 2021 r. sygnowane pieczęcią Kancelarii Podatkowej [...] s.c. z siedzibą w Ł., przy ul. A. 4, podpis nieczytelny, w treści którego osoba sporządzająca ww. dokument poinformowała, że jedyną osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki jest jej prezes, obywatel Ukrainy A.D., który przebywa w swoim stałym miejscu zamieszkania w Ukrainie. Jednocześnie w ww. piśmie zawarto informację, iż z uwagi na cały szereg faktycznych i prawnych ograniczeń, będących następstwami epidemii COVID-19, udział prezesa zarządu Spółki w toku zapowiadanej kontroli, nie będzie możliwy. Jednocześnie zwrócono uwagę, że prezes Spółki nie upoważnił żadnej osoby do jego zastępstwa w trakcie kontroli. Spółka nie prowadziła działalności transportowej, nie zatrudniała żadnych pracowników oraz nie posiadała żadnych środków transportu.

Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej, sporządzonej na okoliczność przeprowadzonych czynności, w dniu 22 listopada 2021 r., zespół kontrolny udał się pod adres siedziby przedsiębiorcy wymieniony w aktualnym odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. ul. B 40 lok. 1 w Ł., jednakże brak było możliwości rozpoczęcia czynności kontrolnych. Na miejscu ustalono, że siedziba podmiotu znajduje się w budynku wielorodzinnym, w którym swą siedzibę ma również firma B., która zajmuje się wynajmem wirtualnego biura udostępniającego swój adres oraz odbierającego korespondencję adresowaną do podmiotów, które korzystają z tych usług. Po rozmowie z pracownikami biura ustalono, że spółka K. posiada umowę zawartą z firmą B. na prowadzenie wirtualnego biura.

Pismem z 22 listopada 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ponownie zawiadomił stronę o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, wyznaczając datę 20.12.2021 r. Poinformowano, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 20.12.2020 r. do dnia 20.12.2021 r. Ponownie pouczono o konieczności wskazania przez przedsiębiorcę osoby upoważnionej do reprezentowania podczas kontroli w szczególności w sytuacji nieobecności przedsiębiorcy. Zawiadomienie zostało doręczone 23 listopada 2021 r.

3 grudnia 2021 r. do organu wpłynęło pismo strony z 29 listopada 2021 r. sygnowane pieczęcią Kancelarii Podatkowej [...] s.c. z siedzibą w Ł., przy ul. A. 4, podpis nieczytelny, którego treść jest tożsama z treścią pisma ww. podmiotu z 12 listopada 2021 r.

Zgodnie z informacją zawartą w notatce służbowej sporządzonej na okoliczność przeprowadzonych czynności, w dniu 20 grudnia 2021 r. zespół kontrolny udał się pod adres siedziby przedsiębiorcy wymieniony w aktualnym odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. ul. B. 40 lok. 1 w Ł., jednakże ponownie brak było możliwości rozpoczęcia czynności kontrolnych. Potwierdzono posiadane informacje, iż siedziba podmiotu znajduje się w budynku wielorodzinnym, w którym swą siedzibę ma również firma B., która zajmuje się również wynajmem wirtualnego biura udostępniającego swój adres oraz odbierającego korespondencję adresowaną do podmiotów, które korzystają z tych usług. Na podstawie rozmowy z pracownicą biura ustalono, że osoba zajmująca się sprawami spółki K. jest nieobecna. Następnie pracownica firmy B. poinformowała telefonicznie, że 20 grudnia 2021 r. nikt z władz spółki nie jest obecny w biurze. Ponadto uzyskano informację, że wszelkie dokumenty przesyłane przez WITD na adres spółki, są przekazywane za pomocą poczty elektronicznej na adres internetowy spółki.

12 stycznia 2022 r. sporządzono protokół z czynności nr WITD.DI.P.V0104/2/22/P. Jednocześnie pismem z 12 stycznia 2022 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie naruszenia lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wymienionego w załączniku do ww. protokołu oraz poinformowano o prawie do złożenia odpowiedzi na ww. zawiadomienie oraz złożenia wyjaśnień w sprawie w terminie 7 dni od daty doręczenia. Powyższe zawiadomienie wraz z protokołem z czynności zostało doręczone w dniu 17 stycznia 2022 r.

31 stycznia 2022 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Łodzi wpłynęło pismo z 22 stycznia 2022 r. sygnowane pieczęcią Kancelarii Podatkowej [...] s.c. z siedzibą w Ł., przy ul. A. 4, podpis nieczytelny, w którym wskazano, że Kancelaria Podatkowa [...] s.c., na podstawie zawartej ze spółką, będącą stroną niniejszej decyzji, informuje iż wszelkie informacje konieczne, zdaniem sporządzającego ww. pismo, do prawidłowego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przez ŁWITD, zostały przekazane w piśmie z dnia 12 listopada 2021 r. Osoba sporządzająca wskazuje, że prezes zarządu Spółki A.D. nie posługuje się na tyle biegle językiem polskim, by w pełni zrozumieć kierowaną do niego korespondencję. Wskazano, że zgodnie z przekazaną Kancelarii informacją, wspólnicy Spółki zamierzają podjąć działania mające na celu zmianę składu zarządu, by rozwiązać powyższy problem. Osoba sporządzająca ww. pismo wskazuje ponadto, że wspólnicy spółki, przekazali Kancelarii stanowisko, że w żaden sposób nie utrudniano inspekcji Transportu Drogowego kontroli. Nikt nie podejmował w sposób umyślny żadnych czynności, które miałyby na celu uniemożliwienie kontroli. Nieokazanie dokumentacji związanej z szeroko rozumianym transportem drogowym wynika zaś z faktu, iż takiej dokumentacji nie ma, bowiem Spółka nie prowadziła tego rodzaju działalności.

11 marca 2022 r. do organu wpłynęło pismo z 3 marca 2022 r. sygnowane pieczęcią Kancelarii Podatkowej [...] s.c. z siedzibą w Ł., przy ul. A. 4, podpis nieczytelny, w którym podniesiono, że zamiary Spółki podjęcia działania mającego na celu zmianę składu zarządu dają podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której Spółka zmuszona będzie (po wyborze jej zarządu) kwestionować decyzję wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 7 kpa), ewentualnie o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt. 4 kpa). Ponownie wskazano również, że Spółka w okresie objętym kontrolą nie prowadziła działalność transportowej, nie zatrudniała żadnych pracowników (w tym kierowców), nie posiadała żadnych środków transportu.

Po przeprowadzeniu postępowania Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 6 kwietnia 2022 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.

W odwołaniu spółka podniosła, że nie wykonuje i nie wykonywała w okresie objętym kontrolą przewozu drogowego lub innych czynności związanych z przewozem, wobec czego nie jest adresatem ustawy o transporcie drogowym. Spółka nie wykonywała czynności transportowych, a więc nie mogła tworzyć dokumentów i ich wydać, bo takich nie ma. Wyjaśniła, że do reprezentowania Spółki wyłącznie uprawnionym był prezes zarządu A.D., obywatel Ukrainy, który posiada miejsce zamieszkania i przebywa aktualnie na terenie Ukrainy. Prezes Spółki nie upoważnił przy tym żadnej osoby do jego zastępowania w trakcie kontroli. Przez długi czas A.D. nie mógł prowadzić spraw Spółki z uwagi na ograniczenia związane z epidemią COVID-19, następnie zaś udział prezesa w czynnościach kontrolnych nie był możliwy z uwagi na działania wojenne na terenie Ukrainy. Zdaniem skarżącej prezes Spółki, nie musiał przewidywać kontroli Inspekcji Transportu Drogowego i w związku z tym upoważniać osoby trzeciej do reprezentacji Spółki, w sytuacji, w której Spółka nie wykonywała żadnych działań z zakresu transportu. Strona zarzuciła niezastosowanie art. 189e k.p.a. pomimo tego, że nieobecność prezesa Spółki spowodowana była okolicznościami zewnętrznymi, niezależnymi oraz niemożliwymi do przewidzenia. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej było prowadzone pomimo braku wiedzy prezesa Spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również o jego przebiegu. Zdaniem strony, Spółka nie miała z przyczyn obiektywnych możliwości obrony swoich praw i interesów w postępowaniu administracyjnym. Strona zarzuca również naruszenie art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Skarżąca podnosi, iż powinien zostać zapewniony tłumacz dla osoby (w tym reprezentanta Spółki) niewładającej językiem polskim oraz decyzja wydana w języku urzędowym powinna zostać doręczona wraz ze stosownym tłumaczeniem.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 92a, art. 92b i art. 92c u.t.d.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Organ wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.

Odnośnie naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, tj. lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zgodnie z art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności:

1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli;

2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa;

3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego;

4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;

5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 u.t.d. w toku kontroli inspektor może:

1) legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;

2) badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli;

3) dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody;

3 a) zatrzymać kartę kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 26 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 11 ust. 4 lit. c załącznika do Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409), zwanej dalej "Umową AETR", kartę przedsiębiorstwa lub tachograf, inny przedmiot lub urządzenie mające niedozwolony wpływ na funkcjonowanie tachografu;

3b) sprawdzać status karty, korzystając z ewidencji karty połączonej z systemem Tachonet, prowadzonej przez podmiot wydający karty, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach, lub bezpośrednio w systemie Tachonet;

4) przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych;

5) przesłuchiwać kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Stosownie do art. 50 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności.

Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., która niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Organ odwoławczy, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, odnośnie do możliwości zastosowania podstaw egzoneracyjnych uregulowanych w art. 92c u.t.d. stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. Strona nie wskazała żadnych faktów, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92c ww. ustawy. Z ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika zaś, że okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d., powinien wykazać przedsiębiorca.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 92b u.t.d. Przepis ten może bowiem mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie zostały zaś stwierdzone.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza ustalenia dokonane przez organ I instancji. Podsumowując powyższy stan faktyczny, należy uznać, że kontrolowany przedsiębiorca nie poddał się kontroli w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą w całości. W ocenie organu odwoławczego zarzuty strony nie zasługują na uwzględnienie. Legitymacja prawna do przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa strony wynika wprost z przepisów prawa, tj. art. 50 pkt 1 oraz art. 68 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców, przedmiotem działalności podmiotu K. Sp. z o.o., jest na drugiej pozycji działalność sklasyfikowana w 49.41.Z PKD - TRANSPORT DROGOWY TOWARÓW (która to podklasa obejmuje: - przewozy towarów realizowane środkami transportu drogowego przystosowanymi do przewozu: -dłużyc, - inwentarza żywego, - towarów zamrożonych lub schłodzonych, - towarów ciężkich, - towarów masowych, włączając transport cysternami mleka z gospodarstw rolnych, - samochodów, - odpadów i materiałów wtórnych, z wyłączeniem ich zbierania i usuwania, - wynajem samochodów ciężarowych z kierowcą, - transport towarów pojazdami napędzanymi siłą mięśni ludzkich lub ciągnionymi przez zwierzęta) oraz w 49.42.Z PKD - DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA ZWIĄZANA Z PRZEPROWADZKAMI. W ocenie organu oznacza to, że organ I instancji, zawiadamiając o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie ww. przedsiębiorcy, działał na podstawie i w granicach prawa. Zarzut strony, że spółka w okresie objętym zakresem kontroli nie wykonywała działalności transportowej jest niezasadny oraz nie ma wpływu na ustalony w sprawie stan faktyczny i wydane rozstrzygnięcie. Strona, jako podmiot będący adresatem przepisów u.t.d., miała obowiązek poddać się kontroli, a dopiero przeprowadzone czynności kontrolne wykazałyby, czy Spółka w sposób faktyczny prowadziła działalność transportową w okresie objętym kontrolą. Sam podnoszony przez stronę fakt niewykonywania w okresie objętym kontrolą działalności transportowej nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku poddania się kontroli. Zdaniem organu bezzasadny jest również stawiany zarzut, że do reprezentowania spółki wyłącznie uprawnionym był prezes zarządu A.D., obywatel Ukrainy, który posiada miejsce zamieszkania i przebywa aktualnie na terenie Ukrainy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią przepisu art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.), przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności. Powyższy przepis nadaje przedsiębiorcy uprawnienie, polegające na tym, że nie musi on osobiście uczestniczyć w czynnościach kontrolnych oraz jednocześnie ustanawia na przedsiębiorcy obowiązek, polegający na wskazaniu osoby upoważnionej do reprezentowania w każdym przypadku, gdy jego uczestnictwo w prowadzonej kontroli jest niemożliwe. Skarżąca podnosi, że prezes spółki nie upoważnił żadnej osoby do jego zastępowania w trakcie kontroli, co jednoznacznie potwierdza ustalony w sprawie stan faktyczny dotyczący niepoddania się kontroli w całości. Jednocześnie skarżąca nie udowodniła zaistnienia jakichkolwiek okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy za powstałe naruszenie. W ocenie organu epidemia COVID-19 jak i działania wojenne na terenie Ukrainy nie są okolicznościami zwalniającymi przedsiębiorcę z odpowiedzialności za niepoddanie się kontroli. Organ odwoławczy wskazał, że z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców, działalność podmiotu K. Sp. z o.o. w okresie objętym kontrolą nie była zawieszona, co oznacza, że odbywała się w sposób ciągły i bez zakłóceń. Natomiast jak już zostało wskazane, sama kwestia wykonywania bądź niewykonywania przez spółkę przewozów drogowych w ww. okresie mogłaby zostać zweryfikowana, gdyby skarżąca umożliwiła przeprowadzenie czynności kontrolnych. Organ odwoławczy wskazał, że fakt zamieszkiwania i przebywania prezesa Spółki poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieistotny z punktu widzenia organu, ponieważ rzeczą Spółki było zorganizowanie pracy przedsiębiorstwa w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli w wyznaczonym terminie. Nadto, odnośnie do wyjaśnień strony z 3 marca 2022 r., w których strona poinformowała, że zamiary Spółki podjęcia działania mającego na celu zmianę składu zarządu dają podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie, co zdaniem strony pozwoli uniknąć sytuacji, w której spółka zmuszona będzie (po wyborze jej zarządu) kwestionować decyzję wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.), ewentualnie o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.), organ odwoławczy wyjaśnił, że k.p.a. enumeratywnie wymienia przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, a wskazana przez stronę przyczyna nie uzasadniała zawieszenia postępowania prowadzonego przed organem I instancji.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego ograniczeń związanych z epidemią COVID-19, GITD wskazał, że stan epidemii w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał od dnia 20.03.2020 r., natomiast kontrolę zaplanowano pierwotnie na dzień 22.11.2021 r. oraz następnie na dzień 20.12.2021 r., co oznacza, że profesjonalny przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego z należytą starannością, miał dostatecznie dużo czasu, aby opracować rozwiązania organizacyjne umożliwiające sprawne funkcjonowanie przedsiębiorstwa i kontakt z osobami upoważnionymi do prowadzenia spraw Spółki.

Odnosząc się do argumentu, że udział prezesa w czynnościach kontrolnych nie był możliwy z uwagi na działania wojenne na terenie Ukrainy, organ wyjaśnił, że czynności kontrolne w siedzibie strony miały rozpocząć się w dniu 22.11.2021 r. (i zgodnie z drugim zawiadomieniem w dniu 20.12.2021 r.), natomiast inwazja na Ukrainę rozpoczęła się w dniu 24.02.2022 r. przez Federację Rosyjską, stanowiąc eskalację trwającej od 2014 r. wojny. Organ odwoławczy nie dopatrzył się zatem okoliczności będących obiektywną przeszkodą w upoważnieniu innej osoby do reprezentowania podczas zaplanowanej kontroli. Skarżąca zarzuciła również, że prezes Spółki nie musiał przewidywać kontroli Inspekcji Transportu Drogowego i w związku z tym upoważniać osoby trzeciej do reprezentacji Spółki, w sytuacji, w której Spółka nie wykonywała żadnych działań z zakresu transportu. Odnosząc się do zarzutu strony, organ odwoławczy podniósł, że strona była prawidłowo i skutecznie zawiadamiana o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie oraz obowiązku wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania w przypadku swojej nieobecności.

Organ odwoławczy uznał, że strona nie wskazała okoliczności dających podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d. Skarżąca podnosi również, iż postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej było prowadzone pomimo braku wiedzy prezesa Spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również o jego przebiegu. Organ podniósł, że pisma kierowane do strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, tj. zawiadomienie z dnia 12.01.2022 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz zawiadomienie z dnia 22.02.2022 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego zostały stronie skutecznie doręczone. Nadto w myśl art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999r., o języku polskim (t.j. Dz.U. 2021 poz. 672), język polski jest językiem urzędowym:

1) konstytucyjnych organów państwa;

2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne;

3) terenowych organów administracji publicznej;

4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych;

5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne;

6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Organ odwoławczy wskazał, że na mocy powyższych przepisów całe postępowanie administracyjne prowadzone jest w języku polskim, łącznie w wydaną decyzją administracyjną, niezależnie od obywatelstwa osób reprezentujących spółkę.

Odnosząc się do pisma strony z 9 stycznia 2023 r. wraz z załącznikami organ odwoławczy zważył, że pozostają one bez wpływu na ustalony w sprawie stan faktyczny. Przedmiotowa decyzja dotyczy podjętej próby przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie oraz sporządzonego protokołu z czynności z 12 stycznia 2022 r. Ustalenia zawarte w załączonym do pisma protokole z czynności z 2 stycznia 2023 r. nie wpływają na fakt, że strona miała obowiązek poddać się kontroli będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 11 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

W skardze K. spółka z o.o. z siedzibą w Ł. zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 189e k.p.a., a nadto obrazę art. 50, art. 55 oraz art. 92a u.t.d. przez ich niezastosowanie, albo niewłaściwe zastosowanie, a to wobec: ,

(1) zastosowania kary z art. 92a u.t.d. w stosunku do podmiotu, który nie jest adresatem tej normy prawnej (i w związku z tym nie może zostać ukarany), to jest wobec spółki, która nie wykonuje i nie wykonywała w okresie objętym kontrolą przewozu drogowego lub innych czynności związanych z przewozem,

(2) zastosowania kary z art. 92a u.t.d. w stosunku do podmiotu, który w związku z nieprowadzeniem transportu nie podlegał (stosownie do art. 50 i art. 55 ustawy) kontroli Inspektora Transportu Drogowego,

(3) zastosowania kary z art. 92a u.t.d., pomimo braku podstawy, a to wobec niewystępowania okoliczności polegającej na świadomym i celowym (przez zamierzone działania lub zaniechania) utrudnianiu przez przedsiębiorcę przeprowadzenia kontroli Inspektorowi Transportu Drogowego;

(4) niezastosowanie dyspozycji art. 189e k.p.a., pomimo tego, że nieobecność prezesa zarządu Spółki spowodowana była okolicznościami zewnętrznymi, niezależnymi oraz niemożliwymi do przewidzenia, jak epidemia oraz wojna, które stanowią wręcz podręcznikowy przykład okoliczności siły wyższej;

(5) prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary w stosunku do podmiotu, który z uwagi na nieobecność prezesa zarządu spółki, jaka została spowodowana obiektywnymi i niezależnymi przyczynami, nie miał możliwości obrony swoich praw i interesów w postępowaniu, a przez to niezawiadomienie strony w sposób prawidłowy o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz niezapewnienie stronie udziału w tym postępowaniu, oraz możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w toku postępowania oraz wypowiedzenia się w tym zakresie;

(6) uniemożliwienie stronie obrony jej praw i interesów w postępowania administracyjnym, a to wobec nie zapewnienia obywatelowi Ukrainy tłumaczenia kierowanej do niego jako przedstawiciela spółki korespondencji i to pomimo przekazanej informacji, że A.D. nie włada biegle językiem polskim;

(7) nieprzeprowadzenia przez Inspektora Transportu Drogowego postępowania dowodowego w sprawie, w szczególności w celu zweryfikowania informacji przekazanej przez Kancelarię Podatkową [...] s.c., pomimo, że Inspektor był zobligowany do przeprowadzenia takiego postępowania z urzędu;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na dowolnym przyjęciu, że K. spółka z o.o. jest (lub była w kontrolowanym okresie) podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, oraz, że w związku z tym Spółka miała obowiązek poddać się kontroli Inspektora Transportu Drogowego, a jej prezes zarządu miał obowiązek ustanowić pełnomocnika do reprezentowania spółki wobec Inspektora Transportu Drogowego w czasie swojej nieobecności, że obowiązkiem przedsiębiorcy było przewidzenie pandemii COVID19 oraz wojny na Ukrainie, oraz wreszcie na dowolnym przyjęciu, że przedsiębiorca w sposób świadomy i celowy (przez zamierzone działania lub zaniechania) utrudniał przeprowadzenie kontroli Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, które winno być przez organ administracji prowadzone z urzędu, uwzględniające przy tym informacje przekazane organowi przez Kancelarię Podatkową [...] s.c., winno prowadzić do wprost przeciwnych wniosków.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. Spółki z o.o. w Ł. zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W jej następstwie decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty okazały się chybione, a Sąd działając z urzędu, nie dopatrzył się innego rodzaju naruszeń, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości.

Podstawę prawną decyzji stanowiły wskazane przez organy przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) i lp.1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz przepisy ustawy – Prawo przedsiębiorców.

Przepisy rozdziału 5 ustawy Prawo przedsiębiorców dotyczą kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, której mają oni obowiązek się poddać i o której winni być uprzednio zawiadomieni przez organ kontrolujący (art. 45-65). Zgodnie z art. 50 ust. 1 ww. ustawy czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Z kolei z art. 50 ust. 3 wynika, że kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Z kolei art. 72 u.t.d. stanowi, że kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. przewiduje, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Przy czym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12000 złotych. Z punktu 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika natomiast, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podlega karze 12000 zł.

Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny, przyjmując, że skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli, a zatem zgodnie z powołanymi wyżej przepisami spełnione zostały warunki do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12000 zł.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi koncentrujących się na negowaniu przez skarżącą możliwości zastosowania wobec niej art. 92a ust. 1 u.t.d. z tego powodu, że nie wykonując w okresie objętym kontrolą przewozu drogowego oraz innych czynności związanych z przewozem, a zatem nie prowadząc transportu, miałaby nie być adresatem zawartej w tym przepisie normy, a więc nie powinna z powyższych względów zostać ukarana. Zdaniem Sądu strona skarżąca jest w błędzie, który zdaje się wynikać z niezrozumienia istoty stwierdzonego naruszenia, a przede wszystkim charakteru i konsekwencji postępowania kontrolnego poprzedzającego ewentualne wszczęcie postępowania w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Podkreślić należy, że postępowanie kontrolne prowadzone przez inspektorów transportu drogowego służy zweryfikowaniu, czy przedsiębiorca deklarujący prowadzenie działalności w zakresie transportu drogowego, wykonuje ją we wszystkich aspektach zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Postępowanie kontrolne samo w sobie nie służy przy tym doprowadzeniu do ukarania przedsiębiorcy karą administracyjną, wszak w jego przebiegu prowadzący je inspektorzy nie muszą ujawnić żadnych naruszeń prawa, które zobowiązywałyby do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia takiej kary. Świadomość możliwego poddania przedsiębiorcy kontroli ma jednakowoż oddziaływać prewencyjnie, poprzez dyscyplinowanie go oraz jego współpracowników do prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego w zgodzie z obowiązującymi przepisami, pod rygorem nałożenia nań stosownych sankcji w razie ujawnienia naruszeń, z którymi prawo, w szczególności zaś unormowania u.t.d., wiążą nałożenie kary administracyjnej. Inaczej rzecz ujmując, postępowanie kontrolne ma niewątpliwie charakter uprzedni w stosunku do postępowania administracyjnego zmierzającego do wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów transportu drogowego, ale postępowań tych nie można ze sobą utożsamiać. Trzeba bowiem zauważyć, że przebieg kontroli nie zawsze musi prowadzić do ustalenia jakichkolwiek naruszeń po stronie kontrolowanego podmiotu, co w praktyce oznacza, że po zakończeniu kontroli wobec przedsiębiorcy nie jest wszczynane żadne postępowanie administracyjne zmierzające do jego ukarania, skoro w toku kontroli nie stwierdzono ku temu jakichkolwiek podstaw. Co więcej, kontrola taka może wykazać, że przedsiębiorca, mimo posiadania stosownych zezwoleń czy środków transportowych, faktycznie nie prowadzi działalności transportowej/przewozowej. Taka okoliczność również nie będzie wówczas stanowić przesłanki do nałożenia na przedsiębiorcę jakiejkolwiek kary, a aktywność organów kontrolnych wyczerpie się na etapie sporządzenia protokołu z przeprowadzonej kontroli, co zresztą przybrało finalnie taki właśnie obrót w odniesieniu do spółki skarżącej, czego dowodzi załączony do skargi protokół z 2 stycznia 2023 r.

Odnosząc powyższe zarówno do wywodów skargi, jak i argumentacji podnoszonej na etapie postępowania administracyjnego, odnieść można natomiast wrażenie, że strona skarżąca nie chce zrozumieć lub błędnie rozumie istotę postępowania kontrolnego. Swoje stanowisko opiera bowiem na retoryce, że skoro faktycznie nie prowadziła działalności w zakresie transportu drogowego, to a priori niemożliwe było prowadzenie wobec niej postępowania kontrolnego, a dalej jej ukaranie, co jest założeniem błędnym, gdyż – jak już wcześniej wyjaśniono – nieprowadzenie takiej działalności, wykazane w toku kontroli, spowodowałoby po prostu zakończenie czynności organów wobec przedsiębiorstwa na tym etapie. Samo w sobie nie zwalniało to jednak przedsiębiorcy od poddania się kontroli zgodnie z przepisami działu 5 ustawy Prawo przedsiębiorców (art. 45-65), zwłaszcza w sytuacji, gdy analiza rejestrów i ewidencji, w których przedsiębiorca figuruje, wskazuje na deklarowaną możliwość wykonywania przez niego działalności w zakresie transportu drogowego.

W stanie faktycznym sprawy nie może umykać, że zanim do strony skarżącej skierowano pierwsze zawiadomienie z 5 listopada 2021 r. o zamiarze wszczęcia kontroli, organ podjął działania służące ustaleniu, czy skarżąca jest przedsiębiorcą potencjalnie prowadzącym działalność w omawianym zakresie. Dokonał bowiem analizy wpisów figurujących w Krajowym Rejestrze Sądowym, w którym spółka w Dziale 3, Rubryce 1 – Przedmiot działalności, wskazała pod kilkoma pozycjami aktywności związane z wykonywaniem transportu. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w tym protokołu z czynności z dnia 12 stycznia 2022 r. (str. 2 – USTALENIA SZCZEGÓŁOWE, IV. Uprawnienia z zakresu ustawy o transporcie drogowym), w toku czynności przygotowawczych organ ustalił, że przedsiębiorca nie posiada stosownych uprawnień w zakresie transportu drogowego, występując m.in. do Urzędu Miasta Ł. oraz Głównego Inspektora Transportu Drogowego z wnioskiem o udzielenie informacji w kwestii posiadania lub nie, przez przedsiębiorcę, uprawnień do wykonywania transportu drogowego oraz podanie liczby i rodzaju zgłoszonych pojazdów. Według informacji uzyskanych z baz danych ww. podmiotów ustalono, że przedsiębiorca nie posiada dokumentów umożliwiających wykonywanie przewozów drogowych.

W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że potrzeba przeprowadzenia kontroli przez organ mogła w pierwszej kolejności służyć sprawdzeniu, czy w sytuacji zgłoszenia do KRS jako jednego z przedmiotów prowadzonej przez spółkę działalności aktywności związanych z przewozem / transportem drogowy, spółka faktycznie nie wykonuje faktycznie takiej działalności, pomimo uprzedniego stwierdzenia przez organ braku ku temu stosownych uprawnień.

Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że choć powołany wcześniej art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi o tym, że karze pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego podlega "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem", to jednak wykładnia ww. sformułowania nie może ograniczać się do jego językowego znaczenia, ograniczającego je wyłącznie do podmiotów faktycznie wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z transportem. Zdaniem sądu, sformułowanie to należy rozumieć dwupłaszczyznowo, a więc zarówno formalnie, tzn. w ten sposób, że uwzględnia wszystkie podmioty, które w stosownych rejestrach i ewidencjach deklarują prowadzenie ww. działalności, choćby faktycznie jej nie wykonywały, jak również podmioty, które taką działalność wykonują, lecz czynią to pomimo niedopełnienia związanych z tym faktem wymogów formalnych. Tylko bowiem takie rozumienie pozwala objąć stosowną kontrolą całokształt zagadnień związanych z prowadzeniem transportu drogowego zgodnie z regulującymi tę kwestię unormowaniami prawnymi. Takie rozumienie znajduje ponadto uzasadnienie w treści załącznika nr 3 do u.t.d., który nie tylko wymienia różne naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przypisując im stosowny wymiar kary pieniężnej, ale wśród tych naruszeń wskazuje m.in. sytuację "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji" – lp. 1.1. załącznika. W praktyce oznacza to zatem, że adresatem normy zawartej w art. 92a ust. 1 u.t.d., wbrew twierdzeniom i oczekiwaniami strony skarżącej nie są wyłącznie podmioty faktycznie trudniące się tego typu aktywnością, ale również i te, które zgodnie z oficjalnymi deklaracjami mogą ją potencjalnie wykonywać, tudzież wykonują, lecz z pominięciem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z punktu widzenia zawartości akt postępowania, trudno też uznać za słuszne dywagacje strony, że organ mógł pomylić spółkę z innym podmiotem o takiej samej lub zbliżonej nazwie. Zdaniem sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na tego rodzaju pomyłkę. Już tylko tytułem uzupełnienia dotychczasowego wywodu należy zwrócić uwagę, że art. 72 u.t.d. stanowi o obowiązkach kontrolowanego, co jest sformułowaniem zdecydowanie szerszym od ferowanego przez stronę sformułowania podmiotu wykonującego transport.

Z powyższych względów strona skarżąca miała prawny i faktyczny obowiązek poddania się kontroli, a zatem spoczywały na niej powinności, o których stanowią zarówno art. 72 u.t.d., jak i wynikające z art. 50 ustawy – Prawo przedsiębiorców. W szczególności, odnosząc analizowane zagadnienie do stanu faktycznego sprawy, w myśl ust. 3 art. 50 powołanej wyżej ustawy, strona skarżąca, a konkretnie jej prezes, miała obowiązek wskazać na piśmie osobę upoważnioną w czasie swojej nieobecności, która byłaby obecna przy wykonywaniu czynności kontrolnych. Nie uczyniła tego, pomimo doręczenia jej zawiadomień o zamiarze przeprowadzenia kontroli zawierających stosowne pouczenia o obowiązkach kontrolowanego, co w praktyce udaremniło możliwość przeprowadzenia przez organ kontroli w przedsiębiorstwie i co zasadnie – zdaniem sądu – organy zakwalifikowały jako naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów o transporcie drogowym, o którym stanowi się w lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie sądu brak jest po stronie skarżącej dostatecznych argumentów przemawiających za tym, że nie mogła ona upoważnić nikogo do uczestniczenia w czynnościach kontrolnych. Skoro bowiem jej prezes nie mógł dokonać tak relatywnie prostej czynności, to jak wytłumaczyć okoliczność samego prowadzenia działalności gospodarczej i bieżącego zarządzania spółką, co zwykle wymaga przecież daleko bardziej złożonych działań. Tymczasem spółka pomimo rzekomych niedogodności wynikających z nieobecności jej prezesa nie zawiesiła działalności, lecz prowadziła ją nadal w sposób ciągły i zorganizowany. Ponadto dostrzec trzeba, że z art. 50 Prawa przedsiębiorców nie wynika nawet obowiązek, aby osobą upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy musiał być jego pracownik. Sformułowanie "osoba upoważniona przez przedsiębiorcę" posiada szeroki zakres podmiotowy i obejmuje wszelkie osoby legitymujące się ważnym pełnomocnictwem, zarówno ogólnym, rodzajowym, jak i pełnomocnictwem do udziału w kontroli. Jedynym wymogiem jest, aby osoba taka była wskazana na piśmie. W konsekwencji ponownie zauważyć należy, że bierność strony skarżącej w zakresie ustanowienia osoby upoważnionej do uczestniczenia w czynnościach kontrolnych w przedsiębiorstwie należy uznać za uniemożliwienie przeprowadzenia przez organ tych czynności.

Jak już wcześniej wskazano, przed przystąpieniem do kontroli organ podjął działania zmierzające do ustalenia statusu prawnego i majątkowego przedsiębiorstwa pod kątem wykonywania przez nie przewozu lub czynności związanych z transportem, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem chybione. Dodać przy tym wypada, że niesłuszny jest także podnoszony w tym kontekście zarzut naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. Nie chodzi przy tym wyłącznie o fakt zgromadzenia przez organ stosownego materiału, ale również o dostrzeżenie, że art. 7 k.p.a. regulujący zasadę prawdy obiektywnej nie ma zasadniczo zastosowania do postępowania kontrolnego, gdyż nie jest ono stricte postępowaniem administracyjnym, o jakim stanowi art. 1 k.p.a. Jakkolwiek bowiem prowadzi je organ administracji publicznej w zakresie swojej właściwości, to postępowanie takie nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej ustalającej prawa, względnie obowiązki strony, lecz sformułowaniem protokołu z przeprowadzonej kontroli. Dopiero wobec zawartych w protokole ustaleń może, aczkolwiek wcale nie musi dojść do wszczęcia postępowania administracyjnego, np. zmierzającego do wymierzenia kary administracyjnej i wydania w tym zakresie decyzji. Oznacza to, że regulacja dotycząca zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie ma zasadniczo zastosowania w postępowaniu kontrolnym.

Z powyższych względów nietrafiony jest także zarzut skargi naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Zauważyć bowiem trzeba, że w ramach postępowania kontrolnego nie mamy do czynienia ze stroną postępowania administracyjnego, lecz z kontrolowanym. Sąd nie podziela ponadto podnoszonej w zakresie ww. zarzutu kwestii niezapewnienia tłumaczenia korespondencji, w tym decyzji, z języka polskiego na ukraiński, w związku z tym, że prezes spółki jest obywatelem Ukrainy. Wskazać wypada, że w świetle art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to zatem, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej, jak i składane przez te organy, co do zasady, muszą być składane w języku polskim. Zatem organ nie był zobowiązany do powoływania tłumacza ani na etapie kontroli, ani w fazie postępowania zmierzającego do wymierzenia kary pienieżnej, o której mowa w lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 189e k.p.a., wskazać należy, że jest on nieuzasadniony. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzega, aby strona skarżąca wykazała działanie jakiejkolwiek siły wyższej, która usprawiedliwiałaby naruszenie w postaci niepoddania się przez nią kontroli. Skarżąca zdaje się w tym zakresie wskazywać na nieobecność prezesa spółki wywołaną pandemią COVID-19 oraz działaniami wojennymi na terenie Ukrainy, przy czym skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, szeroko zaprezentowane na str. 11 zaskarżonej decyzji i przywołane in extenso na str. 7-9 niniejszego uzasadnienia (co czyni zbędnym jego ponowne przytaczanie), przyjmując je za własne i zgadzając się z płynącą z niego konkluzją, że podnoszone przez spółkę okoliczności nie mogły uzasadniać zastosowania art. 189e k.p.a.

W tym stanie rzeczy, sąd nie dostrzegł wymienionych w zarzutach skargi naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego. Ponadto, działając z urzędu, sąd nie dopatrzył się także innego rodzaju naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowanych decyzji, w związku z czym doszedł do przekonania, że na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w niniejszej sprawie należało oddalić.

d.cz.