Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 14/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2490
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych - t.j.
article: par. 32 ust. 1, par. 143
journal: Dz.U. 2016 poz 283
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
article: art. 4, art. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1461
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - t.j.
article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 869
law: Ustawa  z dnia 24 sierpnia 1991 r. - o ochronie przeciwpożarowej (t. j.)
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Kwidzynie na uchwałę Rady Miejskiej w Dzierzgoniu z dnia 24 czerwca 2022 r. Nr XXVIII/424/2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych Gminy Dzierzgoń za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Dzierzgoniu (dalej: "Rada"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r.

o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2490, dalej: u.o.s.p.), w dniu 24 czerwca 2022 r. podjęła uchwałę Nr XXVIII/424/2022 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych Gminy Dzierzgoń za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu. Zgodnie z § 1 uchwały wysokość ekwiwalentu pieniężnego przysługującego dla strażaka ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych Gminy Dzierzgoń za udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym ustalono w wysokości 20 zł za każdą rozpoczętą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej (punkt 1) oraz 10 zł za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym (punkt 2). W § 3 uchwały postanowiono, że traci moc uchwała Nr XI/117/2019 Rady Miejskiej w Dzierzgoniu z dnia 30 października 2019 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczych straży pożarnych. W § 4 uchwały wskazano, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego.

Na powyższą uchwałę Prokurator Rejonowy w Kwidzynie (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając stwierdzenia jej nieważności w związku z istotnym naruszeniem następujących przepisów:

1/ art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., poprzez ustalenie mocą § 1 uchwały ekwiwalentu pieniężnego za uczestnictwo w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej (pkt 1) oraz w szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym (pkt 2) naliczanego "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej" oraz

w szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym podczas gdy przepis u.o.s.p. uprawniał Radę do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała pozostaje sprzeczna z zakresem regulacji przekazanej radzie na podstawie ustawy kompetencyjnej;

2/ art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., poprzez ustalenie mocą § 1 pkt 2 uchwały, że ekwiwalent należny jest uprawnionym podmiotom za udział w "ćwiczeniu pożarniczym", podczas gdy przepis u.o.s.p. wskazuje, że ekwiwalent powinien być wypłacany za udział w ćwiczeniu. Zdaniem skarżącego zapis uchwały zawęża zakres przepisu określonego przez ustawę i wychodzi poza zakres regulacji przekazanej radom gmin (miast) na podstawie ustawy kompetencyjnej;

3/ art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 38 pkt 12 w zw. z art. 57 u.o.s.p., poprzez ustalenie

w § 3 utraty mocy uchwały Rady z dnia 30 października 2019 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczych straży pożarnych, podczas gdy uchwała ta utraciła swoją moc obowiązującą w dniu 1 stycznia 2022 r.,

tj. w dniu wyeliminowania z porządku prawnego podstawy do jej podjęcia.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podkreślił, że organ stanowiący, podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową, musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady (przekroczenie kompetencji) narusza związek formalny i materialny między aktem

a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Dzierzgonia (dalej: "organ") wniósł o jej oddalenie w całości, alternatywnie o stwierdzenie nieważności § 3 zaskarżonej uchwały.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ wskazał, że Rada, mając na uwadze zakres delegacji ustawowej, ustaliła wysokość świadczenia za daną jednostkę. W przypadku art. 15 u.o.s.p. tą jednostką jest rozpoczęta godzina uczestnictwa w opisanych w tym przepisie aktywnościach strażaka ratownika. Zdaniem organu od ustalenia wysokości świadczenia należy oddzielić kwestię sposobu liczenia "rozpoczętej godziny", za którą należny jest ekwiwalent. Tę materię w sposób wyłączny

i jednoznaczny reguluje art. 15 ust. 2 u.o.s.p., w świetle którego "rozpoczętą godzinę" należy liczyć "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej".

W zaskarżonej uchwale Rada odstąpiła od powtórzenia regulacji ustawowej w zakresie sposobu liczenia "rozpoczętej godziny" uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu. Zgodnie bowiem z obowiązującym stanem prawnym, zasadami techniki prawodawczej oraz orzecznictwem sądów administracyjnych rada gminy nie może regulować w uchwale tego, co jest już uregulowane w akcie wyższego rzędu. W ocenie organu nie stanowi również naruszenia prawa wskazane jako wadliwe użycie w § 1 zaskarżonej uchwały sformułowania "ćwiczeniu pożarniczym". Wprawdzie ustawodawca posługuje się jedynie sformułowaniem "ćwiczeniu", bez określenia "pożarniczym", jednak – w ocenie organu – nie ulega wątpliwości, iż są to ćwiczenia o charakterze pożarniczym. Użyte w zaskarżonej uchwale sformułowanie nie prowadzi do zmiany intencji ustawodawcy ani ograniczenia przyjętej regulacji ustawowej.

Organ wyjaśnił, że zapis zawarty w § 3 zaskarżonej uchwały jest wynikiem chaosu prawnego, wynikającego z braku przepisu przejściowego w ustawie o ochotniczych strażach pożarnych. Po 1 stycznia 2022 r. organy gminy nie wiedziały, czy mogą wypłacać ekwiwalenty dla ratowników OSP. Zgodnie z art. 48 u.o.s.p. uchwały, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, podejmuje się po raz pierwszy w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r. Należy zauważyć, iż ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, które utrzymywałyby w mocy uchwały w sprawie wysokości ekwiwalentu dla strażaków OSP podejmowanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy, czyli art. 28 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 869 ze zm.). Jednocześnie przepis ten został uchylony mocą ustawy z dniem 1 stycznia 2022 r. (art. 57 u.o.s.p.). Organ podzielił pogląd, zgodnie z którym od chwili wejścia z życie przepisów u.o.s.p. (i uchylenia art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej) uchwała Rady z dnia 30 października 2019 r. utraciła moc prawną. Zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej uchwały dotyczące ekwiwalentu, podjęte przed dniem wejścia w życie u.o.s.p. obowiązują do czasu wydania nowych uchwał, nie dłużej jednak niż do 30 czerwca 2022 r. Zapis o utracie mocy obowiązującej uchwały Nr XI/117/2019 z dnia 30 października 2019 r. został wprowadzony z ostrożności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności, o czym stanowi art. 147 § 1 p.p.s.a.

W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne

z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. Do "istotnych" naruszeń prawa zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102).

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast w art. 94 Konstytucja RP wskazuje, że organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. To zatem ustawa określa zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.

Za niedopuszczalne uznać należy zarówno pomijanie przez radę gminy materii przekazanej temu organowi do uregulowania na mocy delegacji ustawowej,

jak i regulowanie tego, co zostało już uregulowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego, bądź modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Każde zatem unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie ustawowe należy uznać za naruszenie normy upoważniającej i zarazem naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Tego rodzaju wykroczenie przez organ uchwałodawczy poza granice normy kompetencyjnej do wydawania aktu prawa miejscowego należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością wadliwego przepisu prawa miejscowego.

Podkreślić także należy, że art. 7 Konstytucji RP nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej. Realizując kompetencję organ musi uwzględniać treść normy ustawowej. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto normy upoważniające powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.

Przechodząc do istoty sporu przypomnieć należy, że zgodnie z przepisem zawartym w art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p., strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze zm.) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy.

Odnosząc brzmienie powołanych przepisów do zapisu § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały: "za każdą rozpoczętą godzinę udziału (...)" podzielić należy pogląd skarżącego, że reguluje on zasady przyznawania ekwiwalentu odmiennie aniżeli ustawa. W istocie pomija zasady zawarte w art. 15 ust. 2 u.o.s.p., że kwota taka należy się za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Taki zabieg legislacyjny stanowi – w ocenie Sądu – wyjście przez prawodawcę miejscowego poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Rzeczą rady gminy działającej w oparciu o tę delegację jest tylko ustalenie wysokości ekwiwalentu poprzez wskazanie jego stawki godzinowej (kwoty), nie zaś wprowadzanie uregulowań, które de facto wpływają na proces ustalania ich wysokości. To ustawa bowiem określa sposób obliczania należnego ekwiwalentu, wiążąc jednoznacznie rozpoczęcie jego naliczania ze zgłoszeniem wyjazdu z jednostki straży pożarnej.

Sformułowanie § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały może zatem prowadzić do istotnych wątpliwości co do wykładni regulacji ustawowej i stanowi o istotnym naruszeniu unormowania ustawowego. Łączne odczytanie § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. nie usuwa bowiem wątpliwości co do zasad wypłaty ekwiwalentu należnego strażakom ochotnikom i może prowadzić do sporów dotyczących momentu rozpoczęcia terminu liczenia należnego dla strażaka ratownika OSP ekwiwalentu. Uznać zatem należy, że zaskarżona uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z zakresem regulacji przekazanej radom gmin na podstawie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (ustawy kompetencyjnej). Przypomnieć należy, że podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny między tym aktem a ustawą, co - jak już zostało podniesione, z reguły stanowi istotne naruszenie prawa.

Reasumując poczynione rozważania wskazać należy, że w rozstrzyganej sprawie organ wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 2 u.o.s.p., co należy postrzegać jako istotne naruszenie prawa.

Zaprezentowane rozważania należy odpowiednio odnieść do regulacji § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały i przyjętego w niej sposobu ustalenia ekwiwalentu – "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu lub ćwiczeniu pożarniczym (...)". W tym przypadku zasady jego przyznawania również uregulowano z pominięciem zasady wynikającej z art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.o.s.p., wychodząc poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Przedmiotowy zapis nie usuwa bowiem wątpliwości co do zasad wypłaty ekwiwalentu należnego strażakom ochotnikom

w sytuacji, gdy szkolenie albo ćwiczenie odbywa się poza siedzibą OSP i może prowadzić do sporów dotyczących momentu, od którego przysługuje strażakowi ratownikowi OSP należny ekwiwalent. W tym zakresie należy również wskazać, że rzeczą rady gminy, działającej w oparciu o tę delegację winno być wyłącznie ustalenie w treści uchwały wysokości ekwiwalentu poprzez wskazanie jego stawki godzinowej (kwoty), a nie dodatkowo sposobu jego obliczania, gdyż ta kwestia wynika z ustawy.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę wskazać trzeba, że w omawianym przypadku rolą Rady było jedynie wskazanie kwotowo określonych stawek dla wskazanych w ustawie wariantów aktywności strażackich. Jako że kwoty te powinny odnosić się do konkretnych przypadków, ich wymienienie nie stanowiłoby zbędnego powtórzenia treści ustawy, a doprecyzowanie, czy ekwiwalent pieniężny dotyczy działania ratowniczego, akcji ratowniczej, szkolenia, czy też ćwiczenia.

Zwrócić należy też uwagę, że z tożsamych względów nieprawidłowe było w § 1 oraz pkt. 2 § 1 zaskarżonej uchwały zawężenie pojęcia "szkolenia" lub "ćwiczenia" do szkolenia lub ćwiczenia "pożarniczego", skoro ustawa o ochotniczych strażach pożarnych takiego dodatkowego określenia (kwalifikatora) nie przewiduje. Także w tym przypadku zarzut skargi okazał się zasadny, albowiem kwestionowany zapis stanowi niedopuszczalną modyfikację normy ustawowej.

Przechodząc do ostatniej spornej kwestii podnieść należy, że ustawa

o ochotniczych strażach pożarnych z 2021 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Uprzednio problematyka ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym strażaków ochotniczych straży pożarnych regulowana była przepisami art. 28 ust. 1-6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. W art. 28 ust. 1 tej ustawy zawarta była delegacja upoważniająca radę gminy do określenia wysokości ekwiwalentu. Rada zrealizowała ten obowiązek, podejmując w dniu 30 października 2019 r. uchwałę Nr XI/117/2019 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczych straży pożarnych.

Nie było sporne, że ustawa o ochotniczych strażach pożarnych z 2021 r., uchylając poprzednio obowiązujące regulacje dotyczące ekwiwalentów z tytułu udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach dla strażaków ochotniczych straży pożarnych, nie wprowadziła przepisów przejściowych, które utrzymywałyby czasowo w mocy przepisy prawa miejscowego uchwalone pod rządami poprzednio obowiązującego w tym zakresie prawa.

Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 283, dalej: "z.t.p."), jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. Regulacja ta ma odpowiednie zastosowanie do aktów prawa miejscowego, co wynika z § 143 z.t.p.

W konsekwencji należało podzielić stanowisko, że poprzednio obowiązujący

akt prawa miejscowego (określający wysokość ekwiwalentów należnych strażakom OSP) utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2022 r., tj. w dacie utraty mocy obowiązującej art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Mimo to w § 3 zaskarżonej uchwały wskazano na utratę mocy poprzednio obowiązującej uchwały Rady z dnia 30 października 2019 r. W § 4 zaskarżonej uchwały wskazano z kolei, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego. Zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego z dnia 18 lipca 2022 r. i weszła w życie w dniu 2 sierpnia 2022 r. Poczynione przez Radę zapisy były więc z prawnego punktu widzenia bezskuteczne i zbędne, ponieważ skutek, jaki przepisy te miały wywołać, wystąpił już wcześniej z mocy prawa.

Sąd orzekający, prezentując powyższe stanowisko, zgadza się z analogicznym stanowiskiem, zaprezentowanym w podobnym stanie faktycznym i prawnym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 660/22 ( dostępny w internetowej Centralnej Bazie orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Na koniec dodać należy, że ustawodawca, wprowadzając w życie nowe regulacje dotyczące kwestii ekwiwalentów dla strażaków OSP i zakreślając prawodawcy lokalnemu termin 6 miesięcy na uchwalenie aktów prawa miejscowego określających wysokość ekwiwalentu dopuścił do sytuacji, w której z jednej strony strażakom ochotniczych straży pożarnych przysługiwało prawo do ekwiwalentu, ale zarazem utraciły moc przepisy prawa miejscowego określające wysokość tego ekwiwalentu.

Zmierzając do rozwiązania tej sytuacji w sposób pozwalający urzeczywistnić wynikające z ustawy prawo strażaków do ekwiwalentu także za okres, w którym nie istniały przepisy prawa miejscowego regulujące jego wysokość należy przyjąć, że prawu miejscowemu uchwalanemu na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. należy nadać moc obowiązującą od daty wejścia w życie tej ustawy. Pozwala na to przepis art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), zgodnie z którym przepisy art. 4 (wejście w życie aktów normatywnych po ich ogłoszeniu lub wyjątkowo w dniu ich ogłoszenia) nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. W rozpatrywanej sprawie do czynienia ze szczególną sytuacją, w której to właśnie retroaktywność aktu prawa miejscowego jest środkiem pozwalającym na wypłatę ekwiwalentu należnego strażakom OSP z mocy przepisu art.15 ust. 1 i 2 u.o.s.p..

Nadmienić ponadto trzeba, że ustawa o ochotniczych strażach pożarnych , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., podlegała już zmianom.

Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że wady ocenianej uchwały uzasadniają stwierdzenie jej nieważności , o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.