Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 206/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 73 ust. 8pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w J. na rozpatrzenie protestu przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 26 lutego 2024 r. nr SCP-IV-5.704.1.11.2024.DKi w przedmiocie negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie w ramach programu Funduszu Europejskiego dla Śląska na lata 2021 - 2027 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym pismem z 26 lutego 2024 r. nr SCP-IV-5.704.1.11.2024.DKi Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie poinformowało S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. (dalej: Spółka) o nieuwzględnieniu protestu na negatywną ocenę merytoryczną formalną wniosku o wniosek o dofinansowanie projektu o numerze [...].

Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stan faktycznym i prawnym.

Spółka pismem z 8 stycznia 2024 r. o sygn. [...] została poinformowana przez Instytucję Organizującą Nabór - Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: lON), że złożony wniosek o dofinansowanie projektu o numerze [...] został oceniony negatywnie w trakcie oceny merytorycznej w ramach następujących kryteriów merytorycznych:

- Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy,

- Metodologia projektu,

- Realizacja wskaźników,

- Zasadność i odpowiednia wysokość wydatków,

- Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis.

Nie zgadzając się z dokonaną oceną projektu Spółka w dniu 22 stycznia 2024 r. złożyła protest. W jego treści Spółka wniosła o przywrócenie projektu do oceny i uznanie kryteriów za spełnione.

Rozstrzygnięciem z 26 lutego 2024 r. ION nie uwzględniła protestu. W jego uzasadnieniu przedstawiła stan prawny, stan faktyczny oraz odniosła się do zarzutów i argumentów Spółki z protestu.

I tak, w kryterium pt. Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy z oceny merytorycznej obaj Oceniający uznali, iż kryterium zero-jedynkowe nie zostało spełnione. Po ocenie dokumentów złożonych przez Wnioskodawcę uznali, że nie posiada on potencjału finansowego do realizacji inwestycji. Ponadto Ekspert nr 1 wskazał na zagrożenia związane z potencjałem organizacyjnym i administracyjnym. Odnosząc się do zarzutu Spółki, że "nieprawdą jest zapis w karcie oceny o złej sytuacji finansowej Wnioskodawcy" ION wskazała na szczegółową analizę przedstawioną przez Eksperta nr 1, który w uzasadnieniu oceny wpisał, że "W zakresie finansowym: a) sporządzona analiza finansowa jest błędna i nie pozwala na prawidłową ocenę projektu, b) standing finansowy Spółki jest bardzo słaby, c) nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających środki własne do realizacji projektu. Załączona analiza finansowa jest obarczona błędami, przez co wszystkie założenia są nie realne, wpływają na przedstawiony wynik finansowy i rachunek przepływów środków pieniężnych, które są nieprawdziwe)". Natomiast według Eksperta nr 1 również błędnie zostały "przyjęte koszty finansowe (RZIS) oraz spłaty kredytów (ratach przepływów) od hipotetycznie przyjętego kredytu (dane w tabelach nie są nawet spójne z wyliczeniami Spółki w zakładce do arkusza)". Ekspert nr 1 w swojej ocenie odniósł się do wyniku finansowego wykazanego przez Spółkę w latach 2018 - 2022 wskazując, że w 2022, 2018 oraz 2019 r. Spółka wygenerowała stratę. Natomiast w 2020 i 2021 r. Spółka wypracowała niski dodatni wynik finansowy. W ocenie ION Ekspert dokonał szczegółowej analizy zapisów przedstawionej dokumentacji i na podstawie swojej wiedzy i doświadczenia dokonał oceny przedmiotowej kwestii. Podobną ocenę przedstawił Ekspert nr 2 uznając, że "finanse Spółki uniemożliwiają realizację projektu. Lata 2020, 2021, 2022, a także I kwartał 2023 Spółka zakończyła ze stratą. Spółka nie przedstawiła informacji o posiadanych przez nią środkach finansowych (np. wyciągu z konta bankowego)."

Spółka odnosząc się do uzasadnień przedstawionych przez Ekspertów wskazała na wypracowane zyski, promesę pożyczki w wysokości 8 377 148,33 zł oraz zaliczki. Zdaniem Eksperta nr 1 Spółka nie przedstawiła żadnych promes kredytowych, zaświadczeń, wyciągów bankowych czy też innych potwierdzeń środków do realizacji inwestycji. ION potwierdził zasadność zarzutu Spółki, że wbrew uzasadnieniu przedstawionemu przez Eksperta nr 1 załączył do wniosku promesę pożyczki od firmy P. Sp. z o.o. wraz ze sprawozdaniami finansowymi tej spółki.

Obaj Eksperci na podstawie sprawozdań finansowych zbadali potencjał finansowy pożyczkodawcy. Ekspert nr 1 stwierdził, że "Analiza sytuacji finansowej no podstawie przedłożonych sprawozdań spółki P. (kapitał własny, zyski, środki pieniężne) również nie pozwala na potwierdzenie udzielenia tak wysokiego finansowania.". Podobnie Ekspert nr 2 wyjaśnił, że "Wśród załączników znajduje się promesa pożyczki opiewająca na 8 377148,53 zł, jednak w oparciu o rachunki zysków i strat pożyczkodawcy należy uznać, że nie posiada on zdolności finansowych do udzielenia pożyczki we wskazanej wysokości. Brak przedstawienia dowodu na posiadanie środków finansowych przez pożyczkodawcę nie pozwala uznać go za wiarygodnego gwaranta zapewniającego sfinansowanie projektu w części obejmującej wartość pożyczki". Zatem mimo iż Ekspert nr 1 błędnie wskazał, że Spółka nie przedstawiła promesy pożyczki, to obydwaj Eksperci wykazali, na podstawie analizy zapisy rachunków zysków i strat pożyczkodawcy, iż nie posiada on zdolności finansowych do udzielenia pożyczki w kwocie 8 377 148,53 zł. ION stwierdziła, że wobec braku wykazania możliwości finansowych pożyczkodawcy do udzielenia pożyczki we wskazanej wysokości uchybienie Eksperta nie miało wpływu na ostateczną ocenę przedmiotowej kwestii.

Obydwaj Eksperci podważyli także przedstawione przez Wnioskodawcę prognozy - Ekspert nr 1 wskazując na błędy w zapisach, a Ekspert nr 2 wskazując, że są niemożliwe do osiągnięcia.

Odnosząc się do zarzutu Spółki co do tego, że nie został wezwany do poprawienia błędów w analizie finansowej lON wskazał, że są to błędy natury merytorycznej dotyczącej przygotowania analizy finansowej, której to właśnie prawidłowość sporządzenia podlegała ocenie. Natomiast to na Spółce ciąży obowiązek przedłożenia dokumentów rzetelnie przygotowanych i prawidłowych. Ponadto podkreśliła, że zgodnie z Regulaminem wybory projektów "Oceniający mają prawo wezwania do wyjaśnień w ramach oceny poszczególnych kwestii/zagadnień, jeżeli uznają, że jest to niezbędne do przeprowadzenia oceny WOD." Regulamin nie zawiera zapisów wskazujących na obowiązek wzywania wnioskodawców do wyjaśnień, poprawy błędnie wypełnionych dokumentów.

Ekspert nr 1 w ocenie zasygnalizował także zagrożenia związane z potencjałem organizacyjnym i administracyjnym, z czym nie zgodziła się Spółka. Ekspert w przedstawionym uzasadnieniu nie podważył kompetencji zespołu zarządzającego, a jedynie stwierdził, że "nie wskazano sposobu zarządzania projektem", co znajduje potwierdzenie w zapisach wniosku o dofinansowanie. Biorąc pod uwagę powyższe, lON nie potwierdza zasadności zarzutów Protestującego w przedmiotowym zakresie.

Wobec powyższego lON stwierdził, że zarzuty Spółki stanowią jedynie jego polemikę z dokonaną przez Ekspertów oceną. Eksperci dokonali analizy Potencjału finansowego, organizacyjnego i administracyjnego Spółki, odnieśli się do dokumentacji i informacji przedstawionych przez Wnioskodawcę i na tej podstawie dokonali oceny. Obaj Eksperci przedstawili wyczerpujące uzasadnienia powołując się na konkretne dokumenty i dane finansowe, z których wynika, że Wnioskodawca nie dysponuje potencjałem, który pozwoliłby na realizację przedsięwzięcia opisanego we wniosku o dofinansowanie.

W ocenie kryterium Metodologia projektu Spółka zarzuciła jako niezrozumiałe podważanie "przez jednego z oceniających kompetencji zespołu zarządzającego." W ocenie Ekspertów Spółka nie opisała sposobu zarządzania w sposób prawidłowy. W polu B.IO wpisała jedynie, że "dysponuje zasobami kadrowymi, doświadczonymi w realizacji projektów współfinansowanych z funduszy zewnętrznych (np.: dla Osi Priorytetowej: XIV. Działania naprawcze w kontekście pandemii C0VID-19 - REACT-EU dla działania: 14.2. Inwestycje w MŚP - REACT-EU). Przy realizacji wspomagać się będzie osobami doświadczonymi w realizacji projektów (w tym z RPO WSL na lata 2007-2013 i 2014-2020). Obecnie współpracuje z osobą posiadającą doświadczenie w realizacji projektów z tytułem EMBA, certyfikatem PMP i Prince2 (Agile i Professional)." Ekspert nr 2 wskazał, że Spółka "nie scharakteryzowała sposobu zarządzania projektem, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że realizacja inwestycji będzie przebiegała w sposób prawidłowy". Analogicznie Ekspert nr 1 stwierdził, że "wnioskodawco nie wskazał sposobu zarządzania projektem, co przy braku doświadczenia przy realizacji projektu, braku finansów własnych stwarza duże ryzyko terminowej realizacji." Zatem żaden z Ekspertów nie zakwestionował kompetencji zespołu zarządzającego, a jedynie obydwaj wskazali na brak zapisów odnoszących się do sposobu zarządzania w projekcie. Wobec tego nie mogli pozytywnie ocenić kwestii "czy przewidziany sposób zarządzania w projekcie gwarantuje jego prawidłową realizację". lON nie stwierdził błędów czy też uchybień w tej części oceny eksperckiej.

Spółka nie zgodziła się także z oceną kwestii dotyczącej ryzyk związanych z projektem. Według Ekspertów brak opisania ryzyka finansowego we wniosku ma wpływ na negatywną ocenę kryterium. Ekspert nr 1 uzasadnił swoją ocenę tym, że "nie wymieniono ryzyka finansowania projektu w całości (o czym mowa w pkt 2 wykonalność finansowa) odniesiono się do ryzyka kosztowego, starannie przygotowany SWIZ, co nie daje gwarancji wykonalności finansowej, pomimo możliwości zaliczek." Ekspert nr 2 także zwrócił uwagę, że "Wnioskodawca prawidłowo aczkolwiek niekompletnie zidentyfikował ryzyka związane z projektem w części C wniosku o dofinansowanie. Zabrakło ryzyka, a w szczególności przedstawienia mechanizmu zapobiegania wystąpieniu ryzyka finansowego. Wnioskodawca nie wskazał jak będzie zapobiegał takim sytuacjom jak niewystarczająca ilość środków własnych na finansowanie projektu czy problemy związane z płynnością finansową w świetle jednoczesnej realizacji projektu i prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej".

Spółka nie zgodziła się także z oceną Eksperta nr 1 w zakresie kwestii "czy zaplanowane zadania są niezbędne do osiągnięcia celu i rezultatu, a także adekwatne do przedstawionego problemu". Wskazała na zapisy pkt. B.20 dotyczące zatrudnienia projektantów i wyjaśniła, że niezrozumiałym jest dlaczego oceniający podważa potrzeby powierzchni biurowych dla realizacji zadań.

Ekspert w nawiązaniu do zapisów wniosku wyjaśnił, że w jego ocenie nie jest uzasadniona ekonomicznie i niezbędna do wdrożenia nowych rozwiązań/ nowego produktu budowa biurowca, o tak dużej powierzchni. Szerzej odniósł się do tej kwestii w kryterium Zasadność i odpowiednia wysokość wydatków, gdzie wskazał, że "Planowana powierzchnia nie jest uzasadniona ekonomicznie, ponadto w wyniku realizacji projekt planuje się zatrudnienie jedynie 5 osób - pracowników produkcyjnych. Przy wydatkach kwalifikowanych rzędu 21 mln zł liczba tworzonych miejsc pracy jest niewspółmiernie niska." Ponadto Wnioskodawca na str. 19 WOD pisze, iż "posiada wyposażone biuro, gdzie będzie prowadzony projekt i przechowywana dokumentacja". Zatem Ekspert odniósł się do zapisów wniosku i uzasadnił z jakiego powodu w jego ocenie przedmiotowy wydatek nie jest niezbędny do osiągnięcia celu i rezultatu, a także adekwatny do przedstawionego problemu.

Mając na uwadze powyższe ION stwierdził, że ocena projektu w ramach kryterium merytorycznego zerojedynkowego Metodologia projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Tym samym protest w tym zakresie jest niezasadny.

Oceniając kryterium Realizacja wskaźników Ekspert nr 2 w uzasadnieniu do oceny przedmiotowego kryterium wskazał, że "zaplanowane do osiągnięcia w projekcie efekty w postaci wskaźników nie są możliwe do zrealizowania przy pomocy działań zaplanowanych w projekcie, a ponadto, że zaplanowane wskaźniki nie przyczynią się do osiągnięcia celów i rezultatów zaplanowanych dla działania i wskazanych w SZOP FE SL 2021 -2027. Kryterium oceniono negatywnie." Ekspert nr 1 stwierdził natomiast, że "Wskazane we wniosku o dofinansowanie wskaźniki produktu i rezultatu są zgodne z założeniami konkursu, jednakże ze względu na zakwestionowanie wykonalności finansowej (brak wkładu finansowego) żadne wskaźniki nie zostaną osiągnięte. Ponadto należy podkreślić, iż Wnioskodawca nie będzie mógł rozliczyć poprawnie wskaźników produktu ze względu na fakt, iż nie wykazał kosztów przyporządkowanych do budowanych obiektów, gdyż w pkt 3.6 oraz 3.7 wykazywał koszty zarówno dotyczące hali jak i biurowca. W dokumentacji brak jednoznacznego zapisu czy będzie to budynek biurowo-produkcyjny czy odrębne budynki. Wnioskować można na podstawie wskaźnika "liczba obiektów dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami" iż będą 3 budynki, nie do przyjęcia jest zatem ujmowanie w 1 pozycji - kosztów dot. dwóch budynków (stolarka, instalacje). Rekomendacja kryterium całościowo negatywna".

Zatem Ekspert nr 1 w karcie oceny merytorycznej wskazał, że negatywna ocena kryterium Realizacja wskaźników wynika wprost z negatywnej oceny kryterium merytorycznego zerojedynkowego; Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy: "ze względu na zakwestionowanie wykonalności finansowej (brak wkładu finansowego) żadne wskaźniki nie zostaną osiągnięte". Ponadto ze względu na nieprecyzyjne zapisy wniosku Spółka nie będzie mogła rozliczyć poprawnie wskaźników produktu.

I choć ocena Eksperta nr 2 nie może zostać uznana za przeprowadzoną w sposób właściwy w odniesieniu do przedmiotowego kryterium, gdyż nie zawiera szczegółowego uzasadnienia, z którego by wprost wynikały powody uznania kryterium za niespełnione to lON stwierdził, że ze względu na podtrzymanie oceny merytorycznej dotyczącej pozostałych kryteriów ocenionych negatywnie na etapie oceny merytorycznej, zaplanowane do osiągnięcia w projekcie efekty w postaci wskaźników nie będą możliwe do zrealizowania przy pomocy działań zaplanowanych w projekcie, a w konsekwencji nie przyczynią się do osiągnięcia celów i rezultatów zaplanowanych dla działania i wskazanych w SZOP FE SL 2021 - 2027.

Z kart oceny merytorycznej dotyczącej kryterium Zasadność i odpowiednia wysokość wydatków wynika, że obaj Eksperci uznali, że zaplanowane przez Spółkę wydatki są zawyżone i niewspółmierne do rezultatów.

Ekspert nr 2 szczegółowo uzasadnił swoją ocenę wskazując, że "zarówno koszt zakupu gruntu, robót budowlanych jak i niektórych środków trwałych jest przeszacowany i niezasadny. Po pierwsze grunty planowane do zakupu mają łączną powierzchnię 7 588 m2, natomiast łączna powierzchnia planowanych zabudowań (przy założeniu, że budynek biurowy będzie dwukondygnacyjny) wyniesie w przybliżeniu 3 250 m2. Spółka nie charakteryzuje otoczenia budynków np. parking, plac manewrowy/magazynowy itp., wobec czego należy stwierdzić, że blisko 44 ary wolnej powierzchni (co stanowi ponad połowę areału działek) nie będą używane na cele projektu, a więc jest to wydatek niezasadny." Dokonując oceny powierzchni inwestycji w stosunku do liczby pracowników, którą planuje zatrudnić Spółka Ekspert nr 1 wyjaśnił, że "Wydatki które nie są zasadne i niezbędne do osiągnięcia rezultatów to wydatki na budowę biurowca. Planowana powierzchnia nie jest uzasadniona ekonomicznie, ponadto w wyniku realizacji projekt planuje się zatrudnienie jedynie 5 osób - pracowników produkcyjnych. Przy wydatkach kwalifikowanych rzędu 21 mln zł liczba tworzonych miejsc procy jest niewspółmiernie niska.".

Do planowanej przez Spółkę liczby zatrudnionych odniósł się także Ekspert nr 2 stwierdzając "Budowa budynku biurowego o powierzchni użytkowej 715 m2 jest nieuzasadniona w obliczu tego, że Spółka planuje zatrudnić jedynie 5 osób, które jak wskazuje w sekcji G.4 będą zatrudnione do obsługi maszyn czy linii produkcyjnej, a ponadto ze względu na to, że Spółka posiada już w pełni wyposażone biuro, gdzie będzie prowadzony projekt i przechowywana dokumentacja co oświadcza w polu B.IO. W dokumencie "specyfikacja robót budowlanych" brak podstawowych parametrów Jak choćby Jednostki miary czy ilości, co nie pozwala stwierdzić, że wydatki przedstawione we wniosku są zasadne.".

Odnosząc się do zarzutu Spółki, że "Powierzchnia zakupionej działki pozwala na realizację zadania - skoro Wnioskodawca produkuje elementy konstrukcyjne domów to logicznym jest posiadanie dużej powierzchni na składowanie materiałów, plac manewrowy dla ciężarówek, czy parking dla pracowników. Ponieważ koszty zagospodarowania terenu nie są kwalifikowane. Wnioskodawca nie wykazał ich we wniosku" ION wskazała, iż zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu - Instrukcją wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie, w polu E.2.3. Spółka miała obowiązek opisać zakres wydatku niekwalifikowanego oraz wskazać rolę tego wydatku w realizacji projektu. Jako że Spółka nie przedstawiła szczegółowych zapisów dotyczących przeznaczenia/zagospodarowania zakupionego gruntu Eksperci w oparciu o informacje jakimi dysponowali tj. zapisy wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami - mogli podważyć zasadność zakupu gruntu o łącznej powierzchni 7 588 m2. Natomiast co do stwierdzenia Spółki że "projekt nie musiał na etapie składania wniosku o dofinansowanie w pełni gotowy. Naturalnym jest, że po zakupieniu działki przystępuje się do prac projektowych, które wskażą szczegółowe rozwiązania" - lON wyjaśnił, że jeżeli Spółka chce uzyskać dofinansowanie na zakup gruntów o danej powierzchni musi uzasadnić taką konieczność, przedstawić informacje, z których w sposób jednoznaczny będzie wynikała potrzeba zakupu danej powierzchni już na etapie aplikowania o środki unijne.

Spółka odniosła się także do zarzutu Ekspertów, którzy wskazali na przeszacowanie niektórych środków trwałych np. zakup 5 sztuk zakrętarek czy 10 sztuk wiertarko-wkrętarek wobec zaplanowanego wzrostu zatrudnienia o 5 osób wyjaśniając, że liczba zakupionych sprzętów jest adekwatna do linii produkcyjnej - podczas produkcji nie przenosi się wiertarek, wkrętarek itp. - należą one do ciągu produkcyjnego. Nie przypisuje się narzędzi do pracowników, ale narzędzia do etapu produkcji - co według niego jest typową sytuacją w zakładach. Po analizie dokumentacji lON stwierdził, że Spółka w żadnym miejscu wniosku o dofinansowanie nie przedstawiła zapisów, które by uzasadniały zakup takiej ilości sprzętu a Eksperci dokonują oceny na podstawie jednoznacznych zapisów wniosku o dofinansowanie. Jeżeli Spółka wskazuje, że zamierza zatrudnić 5 osób i jednocześnie zakupić 6 sztuk zakrętarek czy 10 sztuk wiertarko-wkrętarek to wobec braku uzasadnienia w dokumentacji aplikacyjnej - nie dziwi fakt, że przedmiotowe wydatki zostały podważone przez Ekspertów. Informacja w opisie kosztów wskazująca, że "jest to element linii produkcyjnej" nie stanowi wyczerpującego uzasadnienia. lON nie dostrzegł nieprawidłowości w tej części oceny Eksperckiej.

W ocenie IOP Wnioskodawca w złożonym proteście przywołał nazwę kryterium Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publiczne] oraz pomocy de minimis, jednak nie przedstawił zarzutów, z których by wynikało dlaczego uważa, że ocena została przeprowadzona nieprawidłowo. Obydwaj Eksperci uznali, że Spółka nie jest w stanie zapewnić wymaganego wkładu własnego na poziomie minimum 25%. Ocena Ekspertów w zakresie przedmiotowego kryterium wynika wprost z negatywnej oceny kryterium merytorycznego zerojedynkowego: Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy. W konsekwencji uznania w ramach procedury odwoławczej przeprowadzonej oceny w ramach ww. kryterium za prawidłową i dokonaną z uwzględnieniem obowiązujących zapisów w ramach przedmiotowego konkursu, należy również uznać, że ocena kryterium Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis - jest zasadna w omawianym zakresie. Mając na uwadze powyższe ION stwierdziła, że ocena projektu w ramach kryterium merytorycznego zero jedynkowego Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Tym samym protest w tym zakresie jest niezasadny.

W skardze Spółka zaskarżyła w całości rozstrzygnięcie ION w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 55 ustawy oraz rozdziału 5.1.2. ust. 7 Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 numer FESL. 10.03-IP.01-026/23 - dalej Regulamin, poprzez niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego pominięcie możliwości wyjaśnienia wątpliwości, które Oceniający powzięli w toku weryfikacji wniosku. Pominięcie tej czynności skutkowało sformułowaniem nieuprawnionych wniosków przez Opiniujących, co z kolei stanowiło podstawę dokonania negatywnej oceny złożonego wniosku, a następnie nieuwzględnienie protestu Skarżących. Ponadto w toku dokonywanej oceny doszło do pominięcia dokumentów dołączonych do wniosku, które potwierdzały sytuację finansową Skarżących, co mogło dodatkowo wpłynąć na zasadność dokonanej oceny. Pomimo uznana tego zarzutu organ odwoławczy przyjął, iż uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczną ocenę wniosku, co jest trudne do pogodzenia z faktem, że wniosek powinien być oceniony z uwzględnieniem wszystkich przedmiotowo istotnych dokumentów, w sposób rzetelny oraz przejrzysty.

W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia ION; stwierdzenie, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy właściwej instytucji do ponownego rozpoznania podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oraz negatywnej ponownej oceny.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że rozpatrując protest ION skupiła się przede wszystkim na lakonicznym odniesieniu do zarzutów związany z dowolną oceną dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki. Organ w swych rozważaniach wskazał, że obaj eksperci negatywnie ocenili potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Spółki, co przemawiało za uznaniem, że nie to kryterium zerojedynkowe nie zostało spełnione. Odwołując się do tego stanowiska, organ nie wskazał jednak, jakie konkretnie błędy lub niespójności zostały stwierdzone przez Opiniującego. W szczególności z cytowanego stanowiska nie wynika wprost, czy błędy miały charakter merytoryczny, rachunkowy, czy też stanowiły jedynie oczywiste omyłki. W przypadku, gdyby były to omyłki oczywiste wartko wskazać, że można było dokonać ich poprawienia z urzędu na podstawie art. 55 ust. 3 u.z.r.z.f., informując o tym wnioskodawcę.

Za nieprawidłowością tej oceny przemawia choćby fakt, że Ekspert nr 1 pominął w swoich wnioskach zupełnie fakt dołączenia przez Wnioskodawcę promesę pożyczki od firmy P. Sp. z o.o.

ION nie wziął pod uwagę, że występuje istotna luka w argumentacji Eksperta nr 1, który w sposób wybiórczy zbadał sytuację finansową Spółki, przechodząc od razu do argumentów związanych z sytuacją finansową samego pożyczkodawcy. To z kolei stawia pod znakiem zapytania konkluzję obu Ekspertów, że Spółka nie posiada potencjału finansowego pozwalającego na realizację planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, jeśli Eksperci powzięli wątpliwości co do prawidłowości przedstawionej dokumentacji związanej ze spełnieniem omawianego kryterium, mogli oni zwrócić się do Spółki o wyjaśnienie rozbieżności lub prawidłowości poszczególnych wyliczeń. Choć prawdą jest, że Opiniujący mieli prawo, a nie obowiązek zwrócenie się o dokonanie przez Wnioskodawcę wyjaśnień poszczególnych kwestii, to jednak warto zaznaczyć, że zakres powziętych przez Ekspertów wątpliwości przemawiał za takim rozwiązaniem. Eksperci tymczasem dokonali swoistych uogólnień w obszarach, które uznali za niewystarczająco uzasadnione przez Wnioskodawcę.

Zarówno w wywodach Eksperta nr 1 i 2 zastosowano wiele stwierdzeń o charakterze ogólnym, z podkreśleniem negatywnych wyników finansowych Spółki w latach 2018-2022. Eksperci nie odnieśli się natomiast do faktu, że Spółka w roku 2023 wygenerowała obroty na poziomie około 8 milionów złotych, w tym zysk około 1 miliona. Nawet jeśli w przeszłości sytuacja finansowa spółki była zmienna, to Opiniujący powinni byli uwzględnić najnowsze okoliczności, które nie pozostają neutralne z punktu widzenia oceny zdolności finansowej ocenianej w omawianym kryterium.

W ocenie Spółki Eksperci dokonali także dowolnej analizy kwestii braku możliwości udzielenia finansowania wskazanego w promesie. Z wniosków przedstawionych w opiniach obu Ekspertów wynika, że nie rozważali oni profilu działalności pożyczkodawcy oraz tego, w jaki sposób przyszła transakcja związana z realizacją promesy ma być zabezpieczona. W takiej sytuacji sceptyczna ocena dotychczasowych zapisów rachunków zysków i strat pożyczkodawcy dokonana przez Ekspertów nie powinna być równoznaczna z uznaniem, że promesa ta nie zabezpiecza sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Odnosząc się do wniosków przedstawionych przez Ekspertów Spółka podkreśliła, że przedstawione przez nich oceny trudno uznać za przejrzyste oraz w pełni spójne. Dodatkowo brak skorzystania przez Ekspertów z możliwości wyjaśnienia powstałych wątpliwości przejawiał się nie tylko w kryterium finansowym, lecz także w ocenie metodologii projektu. Ponownie treść wniosku mogła w tym zakresie podlegać wyjaśnieniu lub uzupełnieniu w zakresie sposobu zarządzania projektem, tym bardziej, że Spółka wskazała we wniosku, że dysponuje odpowiednią kadrą gwarantującą wykonanie projektu w należyty sposób.

Podobnie należy odnieść się do zarzutu braku opisania ryzyka finansowego.

W odniesieniu kryterium związanego z realizacją wskaźników Spółka zauważyła, że Ekspert numer 1 powiązał swoją negatywną ocenę w tym zakresie z negatywną oceną kryterium finansowego. Według Spółki należy uznać za nieuprawnione stwierdzenie Eksperta nr 1, że "żadne wskaźniki nie zostaną osiągnięte". Ekspert ten pominął na wcześniejszym etapie fakt, że Spółka przedstawiła promesę, a więc w powyższym zakresie również dokonał dowolnej oceny możliwości realizacji wskaźników. Dodatkowo choć ION przyznała, że uzasadnienie Eksperta nr. 2 nie było wystarczająco szczegółowe i ocena nie została wykonana w sposób właściwy to pomimo tych uchybień ION uznał, że wskaźniki nie będą możliwe do realizacji. W tym zakresie naruszona została zasada rzetelności oraz przejrzystości, gdyż nie określono wprost, które dokładnie czynniki przemawiają za taką oceną.

W odniesieniu do kryterium zasadność i odpowiednia wysokość wydatków Eksperci powzięli liczne wątpliwości, które również mogły zostać wyjaśnione w ramach zwrócenia się do Spółki o wyjaśnienia. Tymczasem Eksperci dokonali arbitralnej oceny, stwierdzając jednoznacznie, że planowane wydatki nie są zasadne i niezbędne do osiągnięcia planowanych rezultatów.

W zakresie kryterium Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis Eksperci dokonali jednoznacznego przeniesienia negatywnej oceny zdolności finansowej do oceny możliwości zapewnienia przez Spółkę wkładu własnego na poziomie minimum 25%. ION uznała taką ocenę za zasadną, pomimo że sama stwierdziła, iż wywody Ekspertów w wielu miejscach były niepełne. Z tego też powodu należy uznać za bezpodstawne niejako automatyczne przeniesienie negatywnej oceny Ekspertów z jednego kryterium na drugie, przy jednoczesnym pominięciu uzupełnienia braków argumentacyjnych, które wystąpiły na wcześniejszym etapie. Wnioskodawca miał przy tym prawo oczekiwać, że wątpliwości Ekspertów będą wyjaśniane w trybie art. 55 u.z.r.z.f., tym bardziej, gdy nie otrzymał żadnych wezwań na etapie formalnego badania wniosku.

W odpowiedzi na skargę IOP podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.; dalej: ustawa).

Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 tej ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 43 ustawy, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.

Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:

1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz

2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.

Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu.

Według art. 51 ust. 1 ustawy regulamin wyboru projektów określa w szczególności:

1) kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów;

2) maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną, dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu;

3) kryteria wyboru projektów;

4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis;

5) właściwy system teleinformatyczny, w którym można złożyć wniosek o dofinansowanie projektu, oraz sposób dostępu do formularza wniosku o dofinansowanie projektu;

6) termin składania wniosków o dofinansowanie projektu;

7) załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, o ile wymagane jest ich złożenie, oraz sposób, formę i termin ich przedłożenia;

8) zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu;

9) sposób komunikacji między wnioskodawcą a właściwą instytucją;

10) czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, oraz termin ich dokonania.

Z treści art. 53 ust. 1 ustawy wynika, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy). Na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców (art. 55 ust. 1 ustawy).

Z powyższych unormowań wynika, że oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu. W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu na negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie projektu o numerze [...].

W ocenie Sądu ocena merytoryczna wniosku Spółki o dofinansowanie projektu dokonana została w sposób, który prawa nie narusza.

Zgodnie z podanym do publicznej wiadomości pkt. 5.1. Sposób wyboru wniosków Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 numer FESL.10.03-IP.01-026/23, PRIORYTET FE SL.10 Fundusze Europejskie na transformację, DZIAŁANIE FESL10.03. Wsparcie MŚP na rzecz transformacji (dalej: Regulamin) celem postępowania jest wybór do dofinansowania wszystkich projektów spełniających wszystkie kryteria formalne zero-jedynkowe (podlegające i niepodlegające uzupełnieniom), wszystkie kryteria merytoryczne zero-jedynkowe oraz uzyskanie co najmniej 20 punktów w wyniku oceny projektu w kryteriach punktowanych. Etapy oceny spełnienia kryteriów merytorycznych wyznaczone zostały w pkt. 5.1.2. Regulaminu. I tak, wnioski, które otrzymały pozytywną ocenę formalną podlegają ocenie spełnienia kryteriów merytorycznych (ppkt.1). Każdy WOD, który został zakwalifikowany do etapu oceny merytorycznej, oceniany jest zgodnie z zasadą "dwóch par oczu" przez dwóch członków KOP.(ppkt. 3)

Zauważyć także należy, że według załącznika nr 1 do Regulaminu w ramach oceny spełnienia kryteriów merytorycznych w pierwszym etapie projekt poddawany jest ocenie pod kątem kryteriów merytorycznych zero-jedynkowych, czyli przypisaniu każdemu z kryterium wartości logicznych TAK / NIE – zasada "0–1" (nie spełnia kryterium / spełnia kryterium). Wszystkie kryteria merytoryczne zero-jedynkowe są obligatoryjne do spełnienia. W przypadku spełnienia kryteriów zero-jedynkowych projekt weryfikowany jest pod kątem kryteriów punktowanych. Kryteria merytoryczne punktowane nie podlegają weryfikacji w przypadku niespełnienia kryteriów merytorycznych zero-jedynkowych. (s. 17)

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była kwestia prawidłowości merytorycznej oceny projektu objętego wnioskiem Spółki w zakresie kryteriów wyboru projektu oceny merytorycznej. Na etapie oceny merytorycznej uznano, że projekt nie spełnia kryteriów Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy; Metodologia projektu; Realizacja wskaźników; Zasadność i odpowiednia wysokość wydatków; Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis. Według Spółki ocena ta została dokonana wadliwie.

W ramach kryterium Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy weryfikacji podlega, czy Wnioskodawca posiada potencjał administracyjny, finansowy i organizacyjny niezbędny do realizacji projektu w tym m.in.: czy posiada odpowiednie zasoby ludzkie (organizacyjne oraz kadrowe); czy posiada odpowiednie zasoby techniczne (posiadana infrastruktura); czy zakres projektu, sposób wykonania, okres realizacji, posiadane pozwolenia, zezwolenia umożliwiają realizację projektu. Weryfikacji podlega, czy Wnioskodawca posiada potencjał finansowy zapewniający wykonalność projektu. Weryfikacji dokonuje się na podstawie załączonych dokumentów finansowych (m.in. sprawozdań finansowych, ewentualnie dokumentów potwierdzających posiadanie środków na realizację projektu, w sytuacji w której Wnioskodawca dostarczy stosowny załącznik, harmonogramu składania wniosków o zaliczkę/płatność pośrednią/płatność końcową), dodatkowych załączników oraz opisu wniosku w tym prognoz finansowych. W ocenie potencjału organizacyjnego i administracyjnego weryfikacji podlega stan zastany jak i deklaratywny (wskazany we wniosku m.in. jako zakres rzeczowy). Kryterium nie jest spełnione, kiedy oceniający uzna, że Wnioskodawca nie spełnia przynajmniej jednego z wyżej wymienionych aspektów. Kryterium obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu.

W ramach kryterium merytorycznego Metodologia projektu ocenie podlega:

• czy cel i przedmiot projektu odpowiada na zidentyfikowany oraz precyzyjnie przedstawiony we wniosku problem;

• czy przedstawiono informacje dot. otoczenia konkurencyjnego związanego z rezultatem projektu (produkt/ technologia/ usługa) w sposób umożliwiający przeprowadzenie analizy w powyższym zakresie;

• czy zaplanowane zadania są niezbędne do osiągnięcia celu i rezultatu, a także adekwatne do przedstawionego problemu;

• czy działania zaplanowane w projekcie stanowią logiczną całość ;

• czy zidentyfikowano i opisano ewentualne ryzyka związane z projektem i przewidziano działania eliminujące lub łagodzące ich skutki;

• czy przewidziany sposób zarządzania w projekcie gwarantuje jego prawidłową realizację.

Kryterium nie jest spełnione, kiedy oceniający uzna, że projekt nie spełnia wszystkich elementów metodologii.

Kryterium obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu.

W ramach kryterium Realizacja wskaźników weryfikacji podlega:

• czy zaplanowane do osiągnięcia w projekcie efekty w postaci wskaźników są możliwe do zrealizowania przy pomocy działań zaplanowanych w projekcie;

• czy zaplanowane wskaźniki przyczynią się do osiągnięcia celów i rezultatów zaplanowanych dla działania i wskazanych w SZOP FE SL 2021 - 2027.

W przypadku przeprowadzenia nieprawidłowego oszacowania (wartość docelowa wskaźnika jest zaniżona lub zawyżona), oceniający ma możliwość dokonania korekty uwzględniającej wskazanie prawidłowej wartości wskaźnika. Procedura korekty wskaźników została określona w Regulaminie wyboru projektów. W sytuacji konieczności dokonania korekty w ramach przedmiotowego kryterium, Wnioskodawca zostanie poproszony o stosowną poprawę wniosku przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Kryterium nie jest spełnione, kiedy oceniający uzna, że zakres działań jest niewystarczający do osiągnięcia wskaźników. Kryterium obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu.

W kryterium Zasadność i odpowiednia wysokość wydatków ocenie podlega, czy wszystkie wydatki są zasadne z punktu widzenia realizacji i wykonalności inwestycji, oraz czy ich wysokość jest porównywalna z cenami rynkowymi oraz czy wydatki wpisują się w inwestycję produkcyjną MŚP prowadzącą do dywersyfikacji gospodarczej. Oceniający mają możliwość korekty wydatków w przypadku uznania ich za niezasadne lub o zawyżonej wartości. Poziom obniżenia lub uznanie wydatku za nieuzasadniony nie może przekroczyć 20% wartości całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu. Oceniający projekt wypracowują stanowisko odnośnie korekty wydatków i odnotowują ten fakt na karcie oceny merytorycznej. Jeżeli zdaniem oceniających więcej niż 20% wartości wydatków kwalifikowanych jest nieuzasadnione lub zawyżone uznaje się, że projekt nie spełnia kryterium. (...) Kryterium obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu.

W ramach kryterium Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis weryfikacji podlega:

• czy poprawnie wyliczono poziom wsparcia oraz intensywność (%) mając na uwadze przepisy dotyczące pomocy publicznej - art. 14 Rozporządzenia 651/2014, Rozporządzenie 1407/2013 w zakresie stosowania pomocy de minimis oraz zasady finansowania projektów obowiązujące dla działania (wskazane m.in. w SZOP FE SL 2021 - 2027);

• czy projekt wpisuje się w co najmniej jeden typ inwestycji początkowej (zasadniczą zmianę procesu produkcji, dywersyfikację istniejącego zakładu, zwiększenie zdolności produkcyjnej, utworzenie nowego zakładu) zgodnie z zapisami Rozporządzenia 651/2014;

• czy w ramach projektu wniesiony zostanie wkład finansowy w wysokości co najmniej 25 % kosztów kwalifikowalnych, pochodzący ze środków własnych lub zewnętrznych źródeł finansowania, w postaci wolnej od wszelkiego publicznego wsparcia finansowego.

Kryterium nie jest spełnione, kiedy oceniający uzna, że projekt nie spełnia zasady wsparcia inwestycji początkowej, nie zapewnia wkładu 25% kosztów kwalifikowalnych ze środków własnych zgodnie z art. 14 Rozporządzenia (UE) nr 651/2014 a poziom wsparcia jest niezgodny z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis. Kryterium obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy podkreślić należy, że przystępując do konkursu Spółka zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 60/17). Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 235/18). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy.

Wskazać przy tym należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 79/18, wyrok WSA w Szczecinie w wyroku z 21 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 648/23).

W skardze wniesionej do Sądu Spółka zaskarżając negatywne rozstrzygnięcie protestu skupiła się przede wszystkim na kryterium określonym jako Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy. Zarzuciła ION lakoniczne odniesienie do zarzutów związanych z dowolną oceną dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki poprzez nie wskazanie jakie konkretnie błędy lub niespójności zostały stwierdzone przez Eksperta. Zdaniem Spółki ION powinna oznaczyć rodzaj błędu (merytoryczny, rachunkowy, oczywista omyłka). Za nieprawidłowością tej oceny przemawia według Spółki także i to, że Ekspert nr 1 pominął w swoich wnioskach dołączoną promesę pożyczki od firmy P. Sp. z o.o. Niezależnie Spółka zarzuciła, że skoro Eksperci powzięli wątpliwości co do prawidłowości przedstawionej dokumentacji związanej ze spełnieniem tego kryterium, to mogli oni zwrócić się o złożenie stosownych wyjaśnień. W ocenie Sądu zarzuty Spółki w tym zakresie są nieuzasadnione. Eksperci dokonali szczegółowej analizy na podstawie przedłożonych przez Spółkę dokumentów i w swojej ocenie odnieśli się do finansowania projektu zaliczkami oraz prognoz finansowych. Został także zbadany potencjał finansowy pożyczkodawcy na podstawie przedłożonych sprawozdań finansowych. Oceny w tym zakresie obu Ekspertów są zbieżne i wynika z nich, że spółka P. sp. z o.o. nie posiada zdolności finansowych do udzielenia pożyczki we wskazanej wysokości. ION odniósł się do zarzutu błędnego wskazania przez Ekspert nr 1 nie przedstawienia przez Spółkę promesy pożyczki. Zgodzić się trzeba, że skoro obydwaj Eksperci wykazali - na podstawie analizy rachunków zysków i strat pożyczkodawcy - iż nie posiada on zdolności finansowych do udzielenia pożyczki w kwocie 8 377 148,53 zł., to uchybienie Eksperta nr 1 nie miało wpływu na ostateczną ocenę przedmiotowej kwestii.

Nie ma racji Spółka zarzucając ION brak wezwania do poprawienia błędów w analizie finansowej. Sąd podziela stanowisko ION, że to po stronie Spółki było rzetelne i prawidłowe przygotowanie dokumentów. Istotne znaczenia ma – na co zasadnie zwróciła uwagę ION – regulacja 5.1.2. Etap oceny spełnienia kryteriów merytorycznych

ppkt 7 Regulaminu, według której oceniający mają prawo wezwania do wyjaśnień w ramach oceny poszczególnych kwestii/zagadnień jeżeli uznają, że jest to niezbędne do przeprowadzenia oceny WOD (...). Wynika z niej że wezwanie do złożenia wyjaśnień po pierwsze nie ma charakteru obligatoryjnego – czego domaga się Spółka. Po drugie zaś czynność ta jest realizowana, gdy Oceniający uznają że bez niej nie są w stanie przeprowadzić oceny wniosku. W badanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Złożone przez Spółkę dokumenty były wystarczające na dokonanie oceny potencjału finansowego Spółki.

Sąd podziela ocenę ION co do posiadanego przez Spółkę potencjału organizacyjnego i administracyjnego. Obaj Eksperci podnieśli brak informacji w zakresie przyjętego przez Spółkę sposobu zarządzania w projekcie, co uniemożliwiało dokonanie pozytywnej jego oceny.

Zasadnym jest stanowisko ION, zgodnie z którym w sytuacji gdy Eksperci sformułowali zastrzeżenia do potencjału finansowego Spółki niezbędne było uwzględnienie ryzyka finansowego w realizacji projektu. Skoro Spółka nie określiła jak będzie reagować, gdy pojawią się chociażby problemy związane z płynnością finansową w świetle jednoczesnej realizacji projektu i prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej to kryterium nie mogło być uznane za spełnione.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących oceny kryterium związanego z Realizacją wskaźników, Zasadnością i odpowiednią wysokością wydatków oraz kryterium Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis mają one postać polemiki ze stanowiskami Ekspertów. Natomiast argumentacja ION - zdaniem Sądu – nie jest dowolna, mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami wyboru projektów, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. Wobec braku przedstawienia przez Spółkę rzeczowego uzasadnienia podnoszonych zarzutów Są nie ma wątpliwości do prawidłowości dokonanej oceny w tych kryteriach oraz jej uzasadnienie.

Reasumując wskazać należy, że ocena merytoryczna wniosku Spółki została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla kontrolowanego postępowania konkursowego. Również w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia protestu sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Spółka została właściwie poinformowana o przysługujących jej środkach zaskarżenia, właściwy organ dokonał oceny zgłoszonego przez Spółkę protestu. Rozstrzygnięcie protestu zawierało okoliczności na których oparł się ION dokonując przedmiotowej oceny, przyczyn dla których twierdzeniom Spółki odmówił wiarygodności, wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia protestu.

Z omówionych przyczyn Sąd obowiązany był uznać, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy - oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.