Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 336/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 64c par. 6a pkt 1, art. 64c par. 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.11.2024.2.AK w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej w skrócie zwany Naczelnikiem lub organem pierwszej instancji) będący jednocześnie organem egzekucyjnym oraz wierzycielem, prowadzi wobec W.N. postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych oraz na podstawie adnotacji do tytułów wykonawczych w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o., przekazanej 28 lipca 2023 roku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku.

W toku prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych w postaci: zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B. S.A., zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o. oraz zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z tytułu zwrotu kosztów sądowych. W wyniku dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę, pracodawca systematycznie przekazuje na rachunek bankowy organu egzekucyjnego środki na realizację zajęcia.

Pismem z 4 listopada 2023 roku W.N. wystąpił z wnioskiem na podstawie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505) – dalej w skrócie zwana u.p.e.a., o wydanie postanowienia w sprawie naliczonych kosztów egzekucyjnych.

W odpowiedzi Naczelnik postanowieniem z 5 grudnia 2023 roku odmówił wszczęcia postępowania.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z 8 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej w skrócie zwany Dyrektorem) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podkreślił, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych był fakt, że w toku postępowań prowadzonych wobec W.N. nie zachodziły przesłanki do wydania zawiadomienia lub postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 6a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku), gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych nie zostało zakończone ani umorzone przed dniem złożenia wniosku przez W.N.

Dyrektor ocenił również, że prawidłowo odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...], do [...] (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku), gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych nie zostało zakończone ani umorzone przed złożeniem wniosku tj. 6 listopada 2023 roku.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że kwestia prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, nie może być przedmiotem oceny organu w toku niniejszego postępowania zażaleniowego. W postępowaniu tym organ nie orzeka o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia.

Od powyższego postanowienia W.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, umorzenia prowadzonych postępowań egzekucyjnych, zasądzenia zwrotu zajętego wynagrodzenia oraz kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami oraz o ukaranie organów obu instancji karą grzywny.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do normy ustawowej ustalonej w przepisie art.152 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do mojego wynagrodzenia za pracę przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej NUS), zawiadomieniem z dnia 14/06/2022 r. nr [...], wbrew zaleceniom Sądu w nim wskazanym, co pozostaje w bezpośrednim związku z treścią skarżonego postanowienia;

2. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do normy ustawowej ustalonej w przepisie art.152 § 1 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez brak jakiejkolwiek reakcji na bezprawne zajęcie mojego wynagrodzenia za pracę przez NUS, zawiadomieniem z dnia 02/02/2022 r.- nr [...], uchylonym poprzez wydanie postanowienia DIAS z dnia 19/05/2022 r.- nr 2201-IEE.711.91.105.2022.BT (w tym stosowanie tego zajęcia po jego wydaniu), wbrew zaleceniom Sądu w nim wskazanym, co pozostaje w bezpośrednim związku z treścią skarżonego postanowienia,

3. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 153 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do mojego wynagrodzenia za pracę przez NUS, zawiadomieniem z dnia 14/06/2022 r. - nr [...], wbrew zaleceniom Sądu w nim wskazanym, co pozostaje w bezpośrednim związku z treścią skarżonego postanowienia;

4. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 97 §1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego (zw. dalej kodeksem lub k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia właściwego działania, wskazanego w przytoczonym przepisie prawa na bezprawne działania NUS, w związku z nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20;

5. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się przez organ egzekucyjny do przepisu art. 29 61 u.p.e.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20/04/2021 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 909/20 i wskazaniami wyrażonymi w normie ustawowej (art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz przepisie art. 153 p.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenia badania z urzędu dopuszczalność wznowionej na podstawie art. 61 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej:

6. naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6 kodeksu w związku z art. 18 ustawy, oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonych postępowań egzekucyjnych i naruszenie tym samym moich praw jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego;

7. naruszenie art. 7, 7a i 8 kodeksu postępowania administracyjnego (zw. dalej kodeksem lub k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy, poprzez uznanie, że zasadnym jest stanowisko NUS, dotyczące niewydawania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych dotyczących wskazanych w wydanym postanowieniu tytułów wykonawczych;

8. nieuznawanie poprzez wydane postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych (I SA/Gd 676/21 oraz wyroków sądów administracyjnych dotyczących normy ustawowej wskazanej w art. 152 § 1 p.p.s.a. a także przepisu art. 170 p.p.s.a., i niespełnienie ciążącego na organie obowiązku udzielania pełnych i wyczerpujących odpowiedzi w stosunku do postawionych pytań i norm prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy (art. 9 k.p.a.);

9. celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad moje prawo do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej, oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym DIAS przez ustawodawcę;

W odpowiedzi Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią była zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku strony zmierzającego do wydania postanowienia w przedmiocie naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jak stanowi natomiast art. 61a § 1, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazane regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co wynika z art. 18 u.p.e.a.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie wówczas, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie wynika w sposób oczywisty (bez żadnej wątpliwości, "na pierwszy rzut oka"), że wnioskodawca nie ma interesu prawnego lub że w świetle obowiązujących w dniu wydania postanowienia przepisów oczywistym jest, że stronie nie przysługuje określone uprawnienie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2202/20, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2023 r.). Organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy stwierdzi, że w sprawie występują inne uzasadnione przyczyny np. brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Przepis art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 roku) stanowił, że organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne (pkt 1), w których postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne (pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku), organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne (pkt 1), zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych (pkt 2), w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne (pkt 3).

Z powyższych regulacji w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że warunkiem rozstrzygania przez organ w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego, jest uprzednie zakończenie postępowania egzekucyjnego w skutek wyegzekwowania obowiązku, dokonania zapłaty należności pieniężnej lub w następstwie umorzenia postępowania na podstawie ostatecznego postanowienia. Organ nie ma zatem podstaw prawnych do tego, aby orzekać w przedmiocie kosztów postepowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy postępowanie to jest w toku i nie została spełniona którakolwiek ze wskazanych przesłanek.

Jak wynika z ustaleń organu, postępowania egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych enumeratywnie wymienionych w treści zaskarżonego postanowienia, nie zostały zakończone przed dniem złożenia wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Ze wskazanej przyczyny, którą należy uznać za uzasadnioną, wszczęcie postępowania zainicjowanego wnioskiem strony nie było dopuszczalne. W konsekwencji Sąd stwierdza, że prawidłowo organ egzekucyjny, a następnie Dyrektor zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., jako podstawę prawną wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Wskazać jednak wypada, że w przyszłości po wystąpieniu którejkolwiek z okoliczności wskazanych w art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. nie jest wykluczone wszczęcie na wniosek strony postępowania w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego. Nie jest wykluczone również wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania z urzędu, co jednak pozostaje irrelewantne dla oceny działania organu polegającego na wydaniu zaskarżonego postanowienia według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego wydania.

W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia.

Jeśli chodzi o argumentację podniesioną w skardze, to z uwagi na to, że w nikły sposób miała ona związek z zaskarżonym postanowieniem, odnoszenie się do niej pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano wyłącznie postanowienie wskazane w sentencji wyroku. Sąd w niniejszej sprawie nie miał zatem kognicji do badania zarzutów skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.