Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 917/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 59 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 64
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi H. Spółka z o.o. Sp. K. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 10 października 2024 r. nr SKO.4170.549.2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz M. , działając na podstawie art. 66, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 75 ust 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust 1 pkt 1, 2, 3, art. 85 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.; dalej "o.o.ś") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), § 3 ust. 1 pkt 58 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.; dalej "rozporządzenia RM z 2019 r.") wydał w dniu 14 lutego 2024 r. decyzję nr [...], w której odmówił H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] (dalej "spółka", "inwestor", "skarżąca") wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu zabudowy usługowej - turystycznej (lokale apartamentowe na wynajem) wraz z halą garażową i infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. [...], [...], [...] obr. M.

Organ I instancji przywołał treść art. 71 ust. 2 pkt 2 o.o.ś, § 3 ust. 1 pkt 58 lit.a rozporządzenia RM z 2019 r. i wskazał, że po wszczęciu postępowania na wniosek spółki o wydanie decyzji środowiskowej dla ww. inwestycji zwrócił się o wyrażenie opinii w przedmiocie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie (RDOŚ), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (PPIS) i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Zlewni w Koszalinie (PGWWPRZZ).

W opinii z dnia 22 kwietnia 2022 r. RDOŚ stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W opinii z dnia 22 kwietnia 2022 r. PGWWPRZZ nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

PPIS nie wydał opinii w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku organu I instancji, co potraktowano jako brak zastrzeżeń na podstawie art. 78 ust. 4 o.o.ś.

W dniu 17 maja 2022 r. organ I instancji wydał postanowienie, którym nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wydał postanowienie, którym zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez spółkę raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Spółka przedłożyła wymagany raport ooś w dniu 6 czerwca 2022 r.

W dniu 9 czerwca 2022 r. organ I instancji na podstawie art. 77 ust. 2 pkt 2 ooś zwrócił się o wydanie uzgodnienia dla przedsięwzięcia do RDOŚ. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2023 r. RDOŚ odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W dniu 28 czerwca 2023 r. spółka złożyła ujednolicony raport ooś.

Organ I instancji na podstawie art. 33 ust.1 i art. 79 o.o.ś. obwieszczeniem zawiadomił strony o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu, informując o możliwości składania uwag i wniosków w terminie od 11.07.2023 r. do 10.08.2023 r. We wskazanym terminie nie wpłynęły do organu I instancji żadne uwagi ani wnioski.

W dniu 11 lipca 2023 r. organ na podstawie art. 77 ust. 2 pkt 2 ooś ponownie zwrócił się o wydanie uzgodnienia dla ww. przedsięwzięcia do RDOŚ. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. RDOŚ odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Organ I instancji podał, że ww. inwestycja polegać miała na budowie zespołu zabudowy turystycznej, obejmującego 3 budynki z lokalami apartamentowymi na wynajem, połączone halą garażową wraz z zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...], [...] i [...] obręb M., w gminie M.. Przedmiotowe budynki miały zostać wyposażone w 8 kondygnacji (7 nadziemnych i 1 podziemna) oraz posiadać wysokość do 28 m (wraz z kondygnacją techniczną o wysokości 3 m). W budynkach projektowano do 650 lokali apartamentowych. Ponadto przewidywano możliwość lokalizacji nieuciążliwej działalności usługowej w kondygnacjach parterowych budynków (usługi towarzyszące funkcji turystycznej).

Przedmiotowa zabudowa miała osiągnąć powierzchnię około 5.171,55 m˛, utwardzenia (chodnik, droga, naziemne miejsca postojowe) - około 13.135,24 m˛, a tereny zieleni (w tym powierzchnia stropodachu zielonego) - około 5.304,17 m˛. Budynki planowano wyposażyć w kondygnację podziemną, pełniącą funkcję hali garażowej. Na terenie inwestycji przewidywano zorganizowanie do 700 miejsc parkingowych, w tym do 240 miejsc postojowych naziemnych i do 460 miejsc postojowych podziemnych. Kondygnacja podziemna miała wykraczać poza naziemny obrys budynków, a jej powierzchnia wyniosłaby około 12.000 m˛, zatem byłaby ponad dwukrotnie większa od obrysu nadziemnej części budynków.

Przedmiotową zabudowę planowano przyłączyć do gminnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a także do sieci energetycznej. Budynki miały być ogrzewane za pomocą 6 kotłów grzewczych zasilanych gazem (w ramach zabudowy miały powstać trzy kotłownie, z których każda zostałaby wyposażona w dwa kotły o mocy cieplnej do 300 kW każdy). Wody opadowe i roztopowe planowano gromadzić w zbiorniku retencyjnym. Podczyszczone wody ze zbiornika byłyby odprowadzane do jeziora J. , po uzyskaniu stosownego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ I instancji podał, że dla terenu przedmiotowego przedsięwzięcia brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestycję planowano zlokalizować na mierzei pomiędzy Morzem Bałtyckim i jeziorem J. . Łączna powierzchnia działek nr [...], [...] i [...] wynosi około 119.000 m˛ (11,9213 ha), z czego planowana inwestycja miała obejmować północną część tego terenu o powierzchni około 23.611 m˛ . Z raportu ooś wynikało, że obszar analizowanej części działek stanowi tereny powojskowe, które obecnie są nieużytkami. W związku z realizacją przedsięwzięcia spółka przewidywała m.in. usunięcie drzew i krzewów z obszaru inwestycyjnego.

Organ I instancji podał, że wjazd na teren analizowanych nieruchomości gruntowych możliwy jest m.in. od strony ul. [...] przy czym planowane były trzy wjazdy na teren przedsięwzięcia. Teren inwestycyjny, poza ww. szlakiem komunikacyjnym zlokalizowanym od strony północnej, znajduje się w otoczeniu istniejącej zabudowy turystycznej, obszarów zadrzewionych oraz terenów pokrytych roślinnością trawiastą.

Przedmiotową inwestycję zaplanowano w granicach obszaru chronionego krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski", który powołano w celu ochrony krajobrazu i naturalnych walorów środowiska przyrodniczego. Zgodnie z 3 ust. 1 pkt 6 oraz z załącznikiem 2 do uchwały Nr XXXII/375/09 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 września 2009 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Zach, z 2021 r., poz. 2091; dalej "uchwała Sejmiku") na obszarze tym obowiązuje m.in. zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka.

Organ I instancji podał, że głównym czynnikiem przesądzającym o odmowie uzgodnienia warunków realizacji inwestycji był przewidywany bezpośredni negatywny wpływ inwestycji na stosunki gruntowo-wodne panujące na obszarze oraz w otoczeniu inwestycji.

Na potrzeby przedłożenia raportu ooś sporządzono opinię geotechniczną dla rozpoznania warunków geotechnicznych w rejonie projektowanego zespołu zabudowy usługowo turystycznej wraz z halą garażową i infrastrukturą towarzyszącą. W ramach prac terenowych przeprowadzonych w kwietniu 2023 r. na terenie przeznaczonym pod planowaną zabudowę wykonano 5 otworów badawczych do głębokości 18 m p.p.t., sondowania statyczne w 9 punktach do głębokości 20 m p.p.t. oraz wiercenia mechaniczne w 5 punktach do głębokości 3 m p.p.t. wraz z montażem piezometrów. Zgodnie z przedstawionymi informacjami, na zbadanej głębokości poniżej 12,5 + 14,6 m p.p.t. zalegają osady bezpośredniej akumulacji lądolodu w czasie zlodowacenia północnopolskiego, tj. gliny piaszczyste i piaski gliniaste ze żwirem. Na stropie glin morenowych odłożone zostały utwory w postaci piasków drobnych i pylastych o miąższości około 3,0 + 7,0 m. Nad ww. piaskami znajdują się gliny morenowe młodszego stadiału zlodowacenia północnopolskiego. Do osadów holoceńskich zakwalifikowano także grunty organiczne (gytie) oraz warstwę osadów piaszczystych, których miąższość wynosi około 5,0 + 6,0 m, a strop zalega na głębokości 3,0 - 5,0 m p.p.t. Powierzchniową warstwę tworzą holoceńskie osady antropogeniczne zbudowane z warstwy nasypów, złożonych z mieszaniny rodzimych piasków, humusu i fragmentów cegieł oraz gruzu. Miąższość nasypów w punktach badawczych wahała się od 0,0 do 1,2 m.

W rejonie przeprowadzonych badań stwierdzono występowanie dwóch poziomów wodonośnych w obrębie osadów holoceńskich i plejstoceńskich. Ponieważ drugi poziom wodonośny związany jest z wodą występującą pod ciśnieniem na znacznej głębokości, tj. od 11,2 do 12,4 m p.p.t, autorzy opinii geotechnicznej uznali, że dla oceny warunków posadowienia projektowanych budynków istotne znaczenie mają wody gruntowe pierwszego poziomu. Woda gruntowa tego poziomu została stwierdzona w obrębie holoceńskich osadów piaszczystych w postaci swobodnego zwierciadła wody. Ustabilizowane zwierciadło wody gruntowej pierwszego poziomu w wykonanych punktach badawczych występowało na głębokości od około 0,52 do

1,19 m p.p.t. W opinii geotechnicznej wskazano również, że hydrodynamika wód podziemnych, w szczególności pierwszego poziomu, nie jest stała, ale może zmieniać się w czasie w zależności od pory roku, opadów atmosferycznych i stanu pobliskich wód powierzchniowych.

Posadowienie projektowanej zabudowy przewidywano na głębokości od około 3,5 do 4,0 m p.p.t. Na zbadanym terenie pod warstwą przypowierzchniową, na głębokości kilku metrów p.p.t. występują piaski drobne i średnie, czyli warstwy przepuszczalne, które nie tylko gromadzą wody opadowe, ale również umożliwiają ich przepływ. Pod piaskami z kolei znajdują się grunty organiczne (gytie), które należą do grupy utworów słabonośnych. Właśnie w obrębie ww. warstw planowano wykonanie kondygnacji podziemnej przedmiotowej zabudowy. Zatem wykopy budowlane oraz kondygnacja podziemna budynków byłyby realizowane poniżej swobodnego zwierciadła wody gruntowej, stwierdzonego w przypowierzchniowej warstwie gleby oraz w znajdujących się pod nią warstwach piasków. Ingerencja w środowisko gruntowo-wodne zostałaby zwiększona w wyniku wzmocnienia gruntu pod płytą fundamentową poprzez wprowadzenie niemal 6 tys. pali o długości do 13 m.

W opinii geotechnicznej stwierdzono, że z uwagi na występowanie wysokiego poziomu wód gruntowych powyżej głębokości posadowienia budynków oraz występowanie w podłożu gruntów słabonośnych (w postaci gruntów organicznych) analizowany teren charakteryzuje się złożonymi warunkami gruntowymi, a przedmiotową zabudowę należałoby zaliczyć do II kategorii geotechnicznej. Specyfika uwarunkowań gruntowo-wodnych warunkowałaby konieczność prowadzenia prac inwestycyjnych w obudowie ze ścianek szczelnych, a także wzmocnienia gruntu pod projektowaną płytą fundamentową za pomocą elementów palowych.

Organ I instancji podał, że projektowana zabudowa charakteryzowała się znaczącymi gabarytami oraz dużą powierzchnią kondygnacji podziemnej łączącej przedmiotowe budynki, wynoszącą około 12.000 m˛ i obejmującą większość powierzchni działki inwestycyjnej nr [...]. Zarówno niezbędne działania na etapie budowy obiektu w postaci obniżenia zwierciadła wód gruntowych i obudowy wykopu budowlanego ścianką szczelną, jak i wielkość planowanej zabudowy oraz konieczność wzmocnienia gruntu metodą palowania w zakładanym zakresie, wskazują na konieczność znacznej ingerencji przewidywanych prac oraz planowanej zabudowy w strukturę gruntu, a tym samym w warstwy z wstępującą wodą gruntową. Ww. zakres wskazuje na możliwość zmiany stosunków wodnych w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji. Pojęcie stosunków wodnych jest dość szerokie i dotyczy, zarówno wód powierzchniowych, jak i podziemnych, a także czynników i procesów odpowiedzialnych za przemieszczanie się tych wód lub ich zaleganie. Zmianę stosunków wodnych mogą powodować wszelkie zmiany tych czynników i procesów, w tym wprowadzenie nowego czynnika w postaci wymiany/usunięcia gruntu pod budowę obiektów kubaturowych. W ocenie organu I instancji, obowiązujące przepisy, w tym art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478, ze zm., dalej "u.p.w."), pozwalają uznać, że w przypadku zmiany stosunków wodnych chodzi zwłaszcza o zmianę kierunku i natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych, kierunku odpływu wód ze źródeł, odprowadzanie wody oraz ścieków na grunty sąsiednie, jak również zmianę stanu wody na gruncie. Zasadniczym skutkiem zmiany stosunków wodnych jest negatywny wpływ na grunty sąsiednie, przy czym pojęcie gruntu sąsiedniego może być definiowane dwojako. W węższym znaczeniu chodzi o grunty sąsiadujące z nieruchomością, na której określone działania powodują szkody, z kolei w szerszym znaczeniu o wszystkie nieruchomości w pobliżu, na których da się odczuć skutki zmiany stosunków wodnych, gdzie ze względu na zróżnicowane ukształtowanie terenu oraz budowę geologiczną terenu, działania w jednym miejscu mogą odnosić skutki dużo dalej, niekoniecznie na nieruchomościach bezpośrednio sąsiadujących.

Organ I instancji wskazał, że inwestycję planowano usytuować na wąskiej mierzei pomiędzy Morzem Bałtyckim i jeziorem Jamno. Plan zagospodarowania terenu analizowanych działek wskazuje, że nowoprojektowane budynki zostałyby rozmieszczone w północnej części terenu inwestycyjnego, tj. na działce nr [...]. Przewiduje się, że już podczas przystąpienia do realizacji prac ziemnych mogą wystąpić zaburzenia przepływu wód gruntowych, w związku z koniecznością odwadniania wykopu budowlanego oraz zastosowaniem szczelnego wygrodzenia tego wykopu. Co prawda na terenie inwestycyjnym zainstalowano piezometry umożliwiające kontrolę poziomów zwierciadła wody, jednak w raporcie ooś nie zaproponowano żadnych rozwiązań w przypadku wystąpienia zmian w środowisku gruntowo-wodnym. W wyniku zrealizowania przedmiotowej zabudowy warstwa nawodnionych piasków zostałaby usunięta z niemal całej powierzchni tej działki. Ponieważ wody gruntowe, a więc gromadzone w ww. warstwie piasków, spływają w kierunku północno-wschodnim, czyli w kierunku morza, a projektowane budynki znajdowałyby się m.in. blisko granic działek inwestycyjnych, posadowienie płyty fundamentowej poniżej zwierciadła wód gruntowych stanowiłoby przeszkodę dla ich przepływu. Głębokie posadowienie fundamentów może prowadzić także do spiętrzenia zwierciadła wód gruntowych na linii fundamentów. Sytuacja taka miałaby miejsce także na etapie realizacji inwestycji, co potwierdzono w załączonym do raportu ooś opracowaniu pn. "Sposób posadowienia projektowanej zabudowy - analiza posadowienia", w którym wskazano, że na etapie realizacji inwestycji "woda gruntowa spotykając przegrodę w postaci ścianki szczelnej ominie tę przeszkodę i przepłynie dalej". W związku z powyższym wody podziemne zostałyby przekierowane w głębszą strefę lub musiałyby opływać podziemną część ścianki szczelnej, a następnie projektowanych budynków, co mogłoby lokalnie zmienić kierunek przepływu nie tylko na terenie działek inwestycyjnych, ale także poza ich granicami. Przepływ wód gruntowych dodatkowo zostałby utrudniony zastosowaniem pali żelbetowych/elementów palowych (kolumny betonowe przemieszczeniowe zbrojone), mających na celu wzmocnienie podłoża. Pale zagłębiane są aż do pokładów gruntów nośnych, a ich głównym zadaniem jest zagęszczenie przyległego do nich gruntu, co następuje w trakcie montażu pali w rozpychanym na boki gruncie. Zastosowanie około 6 tys. kolumn może spowodować, że przepływ wód gruntowych, również tych stwierdzonych na większych głębokościach, byłby znacznie utrudniony i z pewnością wolniejszy niż w chwili obecnej. Z kolei ewentualne ograniczenie ilości bądź rozmieszczenia pali wzmocnieniowych mogłoby realnie przełożyć się na możliwość osiadania budynków na etapie eksploatacji i przedmiotowych budynków, co dodatkowo obciążyłoby system przepływu wód podziemnych. Z uwagi na powyższe, a w szczególności na lokalizację przedsięwzięcia, organ I instancji podkreślił, że projektowana zabudowa wpłynie na zmianę stosunków wodnych zachodzących na obszarze mierzei, jak również może zaburzyć zachodzącą na jej obszarze wymianę wód pomiędzy powiązanymi hydraulicznie Morzem Bałtyckim i jeziorem Jamno.

Organ I instancji podał, że realizacja przedmiotowej inwestycji na obszarze mierzei może zatem mieć wpływ na dotychczasowy reżim dynamiki wód podziemnych, tj. zahamować swobodny przepływ stwarzając sztuczny gradient ciśnień, przekierować dotychczasowe strumienie wód podziemnych itp., co z kolei prowadziłoby do wtórnych zmian właściwości geotechnicznych gruntów. W przypadku przedmiotowej inwestycji zmianę stosunków wodnych w obszarze należy rozumieć jako zaburzenie procesu wymiany wody między morzem, a jeziorem Jamno i związaną z tym zmianę nasycenia gruntu wodą, na którą wpływ może mieć dodatkowo trwałe osuszenie gruntów w wyniku utwardzenia i uszczelnienia znacznych rozmiarów nawierzchni oraz planowane odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do jeziora. Tym samym, w wyniku zrealizowania przedmiotowej inwestycji możliwa jest zmiana stosunków wodnych, co stoi w sprzeczności z zakazami obowiązującymi na terenie obszaru chronionego krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski". Organ I instancji podkreślił, iż w stosunku do ww. zakazu nie będzie miało zastosowanie odstępstwa zawartego w samej treści ww. zakazu dotyczącego celów ochrony przyrody lub zrównoważonego wykorzystania użytków rolnych i leśnych oraz racjonalnej gospodarki wodnej lub rybackiej. Planowane zagospodarowanie terenu ma na celu wprowadzenie wielokondygnacyjnej, podpiwniczonej zabudowy wraz z towarzyszącą infrastrukturą.

Organ I instancji podał również, że ewentualna zmiana stosunków wodnych nie będzie wynikać z realizacji celów ochrony przyrody lub zrównoważonego wykorzystania użytków rolnych i leśnych oraz racjonalnej gospodarki wodnej lub rybackiej, lecz spowodowana będzie powstaniem zabudowy hotelowej i usługowej.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji, według organu I instancji, nie można też wykluczyć, że projektowana inwestycja nie spowoduje zmiany dotychczasowej rzeźby terenu, co stałoby w sprzeczności z innymi zapisami ww. uchwały Sejmiku, tj. dotyczącymi zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu. W związku z realizacją przedsięwzięcia planowano m.in. likwidację sztucznych zbiorników wodnych występujących na terenie inwestycyjnym poprzez ich zasypanie gruntami rodzimymi w postaci osadów piaszczystych. Organ I instancji wskazał także, że spółka pomimo wezwania nie uzupełniła raportu ooś o przedstawienie na mapie sytuacyjno-wysokościowej (lub innej przedstawiającej wyniki pomiarów wysokościowych) rzędnych terenu inwestycji projektowanych w ramach realizacji przedsięwzięcia.

Organ I instancji podał, że jedną z kluczowych kwestii w sprawie stanowi wpływ przedsięwzięcia na walory krajobrazowe "Koszalińskiego Pasa Nadmorskiego". Mierzeja, na której zlokalizowane są działki inwestycyjne, stanowi unikatowy w skali kraju wąski pas terenu pomiędzy Morzem Bałtyckim i przybrzeżnym jeziorem J. a także jest najbardziej cenną przyrodniczo strefą gminy M. i sąsiedniej gminy S.. Jednocześnie jest to obszar, który ulega nieustannym przekształceniom w związku z coraz liczniejszą zabudową. Co prawda obszar inwestycyjny stanowi teren powojskowy i znajduje się w sąsiedztwie terenów już częściowo zabudowanych, jednak projektowane budynki, posiadające do 8 kondygnacji oraz wysokość do 28 m (wraz z kondygnacją techniczną o wysokości 3 m), znacznie przewyższałyby istniejące w otoczeniu budynki, co potwierdzają przedłożone wizualizacje. Realizacja inwestycji obejmowałaby także wycinkę 29 drzew oraz krzewów o łącznej powierzchni 154 m2. Organ I instancji uznał zatem, że przez planowaną zmianę sposobu zagospodarowania terenu przedsięwzięcie zmieniłoby przestrzeń w sposób istotny w odniesieniu do aktualnych walorów krajobrazowych analizowanego fragmentu mierzei, nawet w przypadku zaproponowanych przez inwestora nasadzeń.

Organ I instancji podniósł, że w otoczeniu działek inwestycyjnych nie wstępuje również intensywna zabudowa, taka jak objęta przedmiotowym wnioskiem. Graficzna prezentacja przedsięwzięcia obrazuje fakt, że projektowane budynki stanowiłyby dominantę krajobrazową nie tylko pod względem ilości budynków, ale również zajmowanej powierzchni. Organ I instancji uznał, że przedmiotowa inwestycja mogłaby pogorszyć walory lokalnego krajobrazu oraz zaburzyć istotę utworzenia obszaru chronionego krajobrazu pn. "Koszaliński Pas Nadmorski". Podczas tworzenia tego obszaru za jego cele postawiono bowiem m.in. zatrzymanie procesu degradacji środowiska i zachowanie równowagi ekologicznej, utrzymanie dotychczasowych wartości krajobrazu naturalnego i kulturowego, wypracowanie racjonalnych zasad turystycznego wykorzystania obszaru. Z kolei zabudowa analizowanych nieruchomości gruntowych oraz realizacja przedstawionych założeń inwestycyjnych nie tylko zdominowałaby lokalny krajobraz, ale również uchybiłaby przywołanym celom utworzenia tego obszaru.

Według organu I instancji, przedsięwzięcie mogłoby również wpłynąć na zasoby przyrody ożywionej analizowanego obszaru. Poza wspomnianą powyżej wycinką drzew i krzewów, w przedłożonej dokumentacji wykazano, że występujące w miejscu projektowanych budynków zbiorniki wodne pełnią funkcję miejsc rozrodu płazów: żab zielonych oraz ropuchy zielonej. Jednocześnie prognozowano, że "osobniki zasiedlające dotychczas ten obszar prawdopodobnie zasilą populacje obu gatunków występujące w zbiornikach wodnych pomiędzy terenem inwestycyjnym, a jeziorem J. ". Organ I instancji zaznaczył, że w południowej części terenu inwestycyjnego planowana jest również inna zabudowa usługowo-turystyczna wraz z infrastrukturą rekreacyjną, której realizacja z uwagi na stwierdzoną konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, została zawieszona. Ww. planowana w południowej części terenu inwestycyjnego obejmuje przedsięwzięcie pn. "Zespół zabudowy usługowo- turystycznej i rekreacyjnej (m.in. domki rekreacyjne, budynki usługowe, aquapark, baseny zewnętrzne, lunapark) wraz z garażem wielokondygnacyjnym i infrastrukturą towarzyszącą". Według organu I instancji, planowane obiekty zapoczątkowałyby w istocie dalszą zabudowę działek nr [...], [...] i [...] w obrębie M., prowadząc do intensyfikacji oddziaływań tych zamierzeń na środowisko, w tym na środowisko przyrodnicze i gruntowo-wodne.

Organ I instancji podał, że pomimo wezwania do uzupełnienia raportu ooś, wystosowanego m.in. w przedmiotowym zakresie, autorzy dokumentacji nie wskazali innych, dogodnych dla zwierząt, siedlisk poza obszarem działek inwestycyjnych.

W ocenie organu I instancji, funkcjonowanie przedmiotowej zabudowy turystycznej na obszarze mierzei determinowałoby także jeszcze jeden istotny aspekt środowiska naturalnego, tj. wywołałoby odczuwalny wpływ na klimat akustyczny danego obszaru, związany głównie ze zwiększeniem ruchu pojazdów osób korzystających z obiektu. W ramach planowanej inwestycji miało powstać do 650 apartamentów. Tym samym przewidywane natężenie ruchu pojazdów, przyjęte na podstawie projektowanej ilości miejsc parkingowych, oszacowano w ilości do 460 szt./dobę pojazdów poruszających się po garażach podziemnych i dojeżdżających do garażu podziemnego oraz do 240 szt./dobę pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających parkujących na miejscach parkingowych naziemnych, w tym pojazdy dostawcze do 3,5 t. Do raportu ooś przedłożono analizę akustycznego oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wraz z graficznym zasięgiem jego oddziaływania.

Z przedłożonej dokumentacji jednoznacznie wynikało, że dopuszczalne poziomy hałasu podczas eksploatacji przedmiotowej zabudowy zostałyby przekroczone w porze nocnej na najbliższym terenie podlegającym ochronie akustycznej, tj. na terenie działki nr [...] obr. M. , sąsiadującej z terenem inwestycyjnym od strony wschodniej. Z przedłożonego uzupełnienia do raportu ooś wynikało, że ww. działka stanowi teren rekreacyjno - wypoczynkowy, dla którego poziom hałasu określony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112) wynosi 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. Organ I instancji wskazał, że pomimo wystosowanego wezwania z dnia 2.10.2023 r., w uzupełnieniu przedłożonym w dniu 26.10.2023 r., nie wskazano żadnych działań minimalizujących umożliwiających ograniczenie immisji hałasu na najbliżej położone tereny podlegające ochronie akustycznej co najmniej do poziomów dopuszczalnych, a jedynie zaproponowano wykonanie analizy porealizacyjnej po wybudowaniu planowanej inwestycji. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia mogłaby uniemożliwić zachowanie standardów akustycznych na terenach podlegających ochronie akustycznej, do użytkowania których właściciele posiadają tytuł prawny.

Organ I instancji przywołał treść art. 80 ust. 1 o.o.ś i wskazał, że odmowa uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia przez RDOŚ skutkuje koniecznością wydania decyzji odmownej. Organ I instancji wyjaśnił, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się zatem w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Wskazała, że w 2019 r. organ I instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla inwestycji zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji, której oddziaływanie na środowisko jest we wszystkim istotnych aspektach takie samo.

Według skarżącej, organ I instancji zaniechał zbadania wariantów alternatywnych przedstawionych w raporcie ooś.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wydało w dniu 10 października 2024 r. decyzję nr SKO.4170.549.2024, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i wskazał, że sprawa została wszczęta na wniosek spółki z dnia 23 marca 2022 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną rozpoznania sprawy stanowiły przepisy o.o.ś w brzmieniu na dzień 15 października 2023 r., bowiem zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 r. poz. 1890; dalej "ustawa zmieniająca") do spraw prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 82 ust. 1 oraz art. 86f ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz stosuje się przepisy art. 86f ust. la, 2a i 8 ustawy zmienianej w art. 1.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 59 ust. 2, art. 80 ust.1 i ust. 2 o.o.ś., art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.

Organ odwoławczy podał, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 58 lit.a rozporządzenia RM z 2019 r. Zgodnie z ww. przepisem, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 52, 54, 55-57 i 59, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,2 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Przepis ten został zmieniony przez § 1 pkt 3 lit.a i lit.b rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1724) z dniem 13 września 2023 r. Prawodawca zmienił minimalną powierzchnię użytkową planowanych obiektów z 0,2 ha na 0,5 ha oraz rozszerzył zakres przedsięwzięć, o których mowa w zdaniu wstępnym. Zmiany te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem planowane przedsięwzięcie należy do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zarówno na podstawie przepisów przed zmianą, jak i po. Zgodnie z § 2 rozporządzenia zmieniającego, do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 i 58 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy podał, że projektowane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane w granicach obszarów objętych formami ochrony przyrody, tj. w Obszarze Chronionego Krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski", gdzie obowiązują zakazy wymienione w § 2 ust. 1 uchwały Sejmiku.

Organ odwoławczy podał, że dla przedsięwzięcia, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko może być wymagany obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, zatem organ prowadzący sprawę zobligowany jest ustalić, czy dla konkretnej inwestycji, obowiązek ten zachodzi.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 59 ust. 1 pkt 2 i art. 64 o.o.ś. i wskazał, że organ I instancji uzyskał wymagane opinie i postanowieniem z dnia 17 maja 2022 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na to postanowienie strony nie wniosły zażalenia.

Przedłożony raport został przesłany do uzgodnienia na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ooś z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 2 i 4 o.o.ś., organ prowadzący zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lub nie wydał opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 oraz uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Organ odwoławczy wskazał, że RDOŚ wydał w dniu 6 grudnia 2023 r. postanowienie, w którym odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, wobec negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu (zmiana stosunków wodnych, zmiana dotychczasowej rzeźby terenu, wpływ na walory krajobrazowe, wpływ na klimat akustyczny, intensyfikacja dotychczasowych negatywnych oddziaływań na środowisko).

Organ odwoławczy podał, że organ występujący o uzgodnienie (w tym wypadku Burmistrz [...]) powinien wprawdzie za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niemniej nie wyklucza to tezy o wiążącym charakterze postanowienia RDOŚ. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się bowiem w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Ustawodawca doprecyzował w tym zakresie ustawę ooś przez art. 1 pkt 15 lit.c ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. (ustawa zmieniająca) przez dodanie do ust. 10 do art. 77 - o jednoznacznym brzmieniu: "postanowienie, o którym mowa w ust. 3, wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach." Organ odwoławczy wyjaśnił, że choć przepis ten nie obowiązuje w niniejszej sprawie, to potwierdza prawidłowość tezy o wiążącym charakterze stanowiska RDOŚ.

Organ odwoławczy uznał zatem zarzuty skarżącej w zakresie oceny raportu ooś za niezasadne. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji procedował zgodnie z przepisami szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.

Organ odwoławczy wskazał, że na postanowienie RDOŚ z dnia 6 grudnia

2023 r. skarżącej nie służyło zażalenie, niemniej została ona pouczona, iż zgodnie z art. 142 k.p.a. może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Skarżąca tego nie uczyniła, zatem organ odwoławczy nie ma podstaw prawnych do kontroli instancyjnej tego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że ww. postanowienie zostało wydane po przeprowadzeniu pogłębionej merytorycznej analizy przedłożonych materiałów dowodowych, z czynnym uczestnictwem spółki, która była wzywana do niezbędnych uzupełnień. Organ odwoławczy uznał zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. za chybiony.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów spółki, organ odwoławczy wskazał na treść art. 24 ust.1 pkt 2 w zw. z ust. 3 u.o.p. Zgodnie z ww. przepisem, na obszarze chronionego krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski" został wprowadzony zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko za wyjątkiem tych przedsięwzięć, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. Organ odwoławczy podał, że istnienie negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu w "Koszalińskim Pasie Nadmorskim" wykazał RDOŚ w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2023 r., którego spółka, prawidłowo pouczona, nie zaskarżyła w odwołaniu od decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że okoliczność, iż w innej sprawie organ I instancji orzekł w sposób odmienny nie świadczy o naruszeniu art. 8 § 2 k.p.a.

Ustosunkowując się do zarzutu w zakresie zaniechania wskazania rodzajów wariantów alternatywnych przedstawionych w raporcie o.o.ś., organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z opisem wariantów ujętych w raporcie, w części "Streszczenie w języku niespecjalistycznym" (str. 24-25), inwestor brał pod uwagę trzy warianty:

1. polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia;

2. wariant inwestycyjny (przyjęty jako najkorzystniejszy dla środowiska);

3. wariant alternatywny polegający na zwiększeniu w stosunku do wariantu inwestycyjnego ilości kondygnacji z VII do X i powierzchni zabudowy oraz zmniejszeniu pow. biologicznie czynnej.

Organ odwoławczy podał, że prawidłowo organ I instancji ustalił, iż wariant alternatywny będzie generował większe oddziaływanie (negatywne) na środowisko, co podkreślono również w aneksie nr 1 do raportu z października

2023 r. (str. 11). Zatem w niniejszej sprawie uzasadnione było stwierdzenie, że zachodzi przypadek braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w innych wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, czyli opisanych przez inwestora w raporcie. Nie było więc podstaw do "umożliwienia wnioskodawcy wyrażenia zgody na wskazanie w decyzji wariantu dopuszczonego do realizacji spośród wariantów alternatywnych", czego domaga się skarżąca.

Organ wskazał również, że zarzut zaniechania wskazania rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania, odnosi się do postanowienia organu I instancji z dnia 17 maja 2022 r. stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na to postanowienie stronom służyło zażalenie, o czym prawidłowo zostały pouczone. Nieskorzystanie ze środka zaskarżenia powoduje, że postanowienie stało się ostateczne i nie podlega na obecnym etapie kontroli instancyjnej przez organ odwoławczy.

Spółka złożyła skargę na ww. decyzję, w której wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

1. art. 77 ust. 10 o.o.ś, przez bezpodstawne jego zastosowanie, pomimo tego, że nie znajduje on zastosowania w sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji;

2. art. 142 k.p.a., przez jego bezpodstawne niezastosowanie;

3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przez dokonanie wybiórczej i nierzetelnej oceny dowodów i w konsekwencji dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym albo nie mających oparcia w tym materiale;

4. art. 8 § 2 k.p.a., przez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od wcześniejszej utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, albowiem dnia 13 marca 2019 r. pod sygnaturą OŚGK.6220.6.2018.1 organ I instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla inwestycji zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, której oddziaływanie na środowisko jest we wszystkich istotnych aspektach takie samo;

5. art. 80 ust. 1 pkt 2 o.o.ś, przez brak jego zastosowania i brak oparcia decyzji na ustaleniach zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

6. art. 81 ust. 1 oraz art. 68 ust. 2 pkt 2 lit.a o.o.ś, przez zaniechanie wskazania rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania wobec wariantów przedstawionych w raporcie ooś oraz zaniechanie umożliwienia wnioskodawcy wyrażenia zgody na wskazanie w decyzji wariantu dopuszczonego do realizacji spośród wariantów alternatywnych.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór w sprawie dotyczy odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy usługowo - turystycznej z halą garażową i infrastrukturą towarzyszącą na terenie obszaru chronionego krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski".

W sprawie zastosowanie miały przepisy o.o.ś. w brzmieniu na dzień 15 października 2023 r

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek inwestora. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa warunki realizacji przedsięwzięcia. Jest ona obligatoryjna w sytuacji gdy dane przedsięwzięcie znacząco oddziałuje na środowisko oraz gdy może ono potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 o.o.ś., przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Stosownie do art. 59 ust. 2 o.o.ś., realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1.

Na podstawie art. 80 ust. 1 o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Decyzję wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim - z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, jeżeli plany te zostały odpowiednio uchwalone albo przyjęte (art. 80 ust. 2 o.o.ś.).

Z uwagi na fakt, że inwestycja położona jest na terenie obszaru chronionego krajobrazu zastosowanie mają także przepisy u.o.p.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 u.o.p., na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony m. in. zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o.o.ś.

Inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 58 lit.a rozporządzenia RM z 2019 r.

Zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały Sejmiku obowiązuje zakaz:

2) realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;

5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;

6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;

7) likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;

8) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Dla przedsięwzięcia, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko może być wymagany obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Organ administracyjny zobligowany jest ustalić, czy dla konkretnej inwestycji zachodzi taki obowiązek.

Jak wyżej wskazano, przeprowadzenia oceny oddziaływania wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek ten został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 o.o.ś. w drodze postanowienia.

Zgodnie z art. 64 o.o.ś., postanowienie wydaje się po zasięgnięciu opinii:

1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-28, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;

3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;

4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.

Jak wynikało z akt, organ I instancji wydał w dniu 17 maja 2022 r. postanowienie, w którym stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżąca nie złożyła zażalenia na ww. postanowienie.

Przedłożony przez skarżącą raport został przesłany do uzgodnienia RDOŚ, który postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. RDOŚ uznał, że inwestycja będzie miała negatywny wpływ na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu w postaci: zmiany stosunków wodnych, zmiany dotychczasowej rzeźby terenu, wpływu na walory krajobrazowe, wpływu na klimat akustyczny, zwiększenia dotychczasowych negatywnych oddziaływań na środowisko.

Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że postanowienie RDOŚ, w którym odmówiono uzgodnienia, miało charakter wiążący dla organu I instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 627/17; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA//Po 1214/13).

Decyzja w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań jest wydawana po uzgodnieniu z RDOŚ. Powyższe oznacza, że odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez ten podmiot uniemożliwia wydanie decyzji o treści pozytywnej dla wnioskodawcy. Uzgodnienie jest wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie główne. Uzgodnienie oznacza zgodę organu na wydanie określonej treści rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji pozytywnej w sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia od organu specjalistycznego jest natomiast niedopuszczalne.

Obecnie kwestia charakteru postanowienia RDOŚ nie budzi wątpliwości z uwagi na brzmienie art. 77 ust. 10 o.o.ś, obowiązujące od 16 października 2023 r.

Wbrew zarzutom skargi, ww. przepis nie był podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy przywołał go jedynie na poparcie swojej argumentacji o wiążącym charakterze postanowienia RDOŚ odmawiającego uzgodnienia.

Zakwestionowanie postanowienia o uzgodnieniu inwestycji jest możliwe tylko w drodze odwołania od decyzji zgodnie z art. 142 k.p.a.

Podkreślić należy, że skarżąca w odwołaniu nie podniosła zarzutów w stosunku do postanowienia RDOŚ. Zarzuty skarżącej koncentrowały się na naruszeniu przez organ przepisów postępowania związanych z oceną zebranego materiału, w tym nieuwzględnieniu zapisów raportu.

Według Sądu, organy administracyjne działały prawidłowo występując o stosowne opinie i uzgodnienia. Decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji były szczegółowo uzasadnione. Wskazać należy, że raport ooś nie był jedynym dokumentem, który organy administracyjne analizowały w toku postępowania. Zapisy raportu nie obligują organów do orzekania wyłącznie z ich uwzględnieniem. Jak wynikało z akt, skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu, organy administracyjne nie naruszyły przepisów postępowania. Okoliczność, że skarżąca nie podziela stanowiska organów nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów procesowych.

Odnosząc się do zarzutu zaniechania wskazania rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania, wobec wariantów przedstawionych w raporcie oraz umożliwienia wnioskodawcy wyrażenia zgody na wskazanie w decyzji wariantu dopuszczonego do realizacji spośród wariantów alternatywnych, Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego. Zgodnie z opisem wariantów, przedstawionym w raporcie, w części "Streszczenie w języku niespecjalistycznym" (str. 24-25), inwestor brał pod uwagę trzy warianty:

1. polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia;

2. wariant inwestycyjny (przyjęty jako najkorzystniejszy dla środowiska);

3. wariant alternatywny polegający na zwiększeniu w stosunku do wariantu inwestycyjnego ilości kondygnacji z VII do X i powierzchni zabudowy oraz zmniejszeniu pow. biologicznie czynnej.

Słusznie wskazał organ odwoławczy, że wariant alternatywny będzie generował większe oddziaływanie (negatywne) na środowisko, co podkreślono również w aneksie nr 1 do raportu z października 2023 r. (str. 11). Uzasadnione było stwierdzenie, że zachodzi przypadek braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w innych wariantach, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, czyli opisanych przez inwestora w raporcie. Brak było zatem podstaw do "umożliwienia wnioskodawcy wyrażenia zgody na wskazanie w decyzji wariantu dopuszczonego do realizacji spośród wariantów alternatywnych", czego domaga się skarżąca.

Zdaniem Sądu, nie doszło również do naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. Skarżąca podniosła, że organ I instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla inwestycji zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, której oddziaływanie na środowisko jest we wszystkim istotnych aspektach takie samo.

Z zarzutem tym nie można się zgodzić, gdyż każda inwestycja oceniana jest przez organ odrębnie. Przeprowadzając postępowanie organ uzyskuje stosowne opinie i uzgodnienia. Okoliczność, że dla innej inwestycji, położonej na sąsiednich działkach, organ administracji wydał decyzję o warunkach środowiskowych nie przesądza o wydaniu takiej decyzji dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie rat. 151 p.p.s.a orzekł o jej oddaleniu.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjne dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.