Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 831/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak: WS-VI.7536.1.7.2023.AS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta Suski decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r. nr WG-II.6821.16.2022 działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4 i 6, w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 i art. 107 K.p.a. orzekł w pkt 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,1637 har objętej księgą wieczystą nr [...], w której własność ujawniona jest na rzecz M. E. G. poprzez zezwolenie T. Spółka akcyjna z siedzibą w K., w ramach realizacji projektu pod nazwą "Zadanie nr 3 - GPZ S. - S. odg. H. Ośrodek - Etap II - projekt budowlano-wykonawczy" na: demontaż (likwidację) istniejących trzech przewodów fazowych typu AFL-6 35 mm2 i podwieszeniu przy zachowaniu tego samego przebiegu linii, nowych trzech przewodów fazowych niepełnoizolowanych typu BLL-T 70 mm2 napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV na wysokości zgodnej z zapisami Polskich Norm, nie mniejszej niż 5,6 m, w układzie płaskim w odległości poziomej miedzy sobą równej 0,6 m, nad powierzchnią gruntu i długości 45,55 m w rzucie pionowym w osi linii elektroenergetycznej. Powierzchnia ograniczenia działki wynosi 164 m2 (oznaczona na załączniku kolorem niebieskim). Szerokość pasa technologicznego to 3,6 m i mierzona jest po 1,8 m od osi linii w obie strony. W pkt 2 decyzji organ stwierdził, że mapa poglądowa opracowana na podstawie mapy do celów projektowych jest załącznikiem nr 1 stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wypisem z planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi K. zatwierdzonym uchwałą nr XLI/311/14 Rady Gminy S. z dnia 7 listopada 2014 r. działka nr [...] położona w K. w części objętej projektowaną inwestycją, objęta jest jednostkami strukturalnymi: 6MN -tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i 2Z - tereny zieleni nieurządzonei położone w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Zgodnie z obowiązującymi ustaleniami szczegółowymi planu dla w/w jednostek strukturalnych plan ustala przeznaczenie dopuszczalne pod: obiekty, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, w pkt 1 wpisano, iż na obszarze objętym planem obowiązuje zakaz lokalizacji (§ 5 ust. 2 ww. uchwały) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, a także linii elektroenergetycznych zaliczonych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów odrębnych. Za zgodne z planem uznaje się lokalizowanie w granicach terenu objętego planem (poza terenami ZL) nie wyznaczonych na rysunku planu obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej (w tym ujęć wody) z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z zapisów zawartych w § 5 cyt. na wstępie uchwały (o ile ich lokalizacja nie pozostaje w sprzeczności z pozostałymi ustaleniami planu). Według zasady zaopatrzenie w energię elektryczną, lokalizacji oraz budowy obiektów i sieci infrastruktury w zakresie elektroenergetyki (zawarte w § 27 cyt. na wstępie uchwały): utrzymuje się istniejąca infrastrukturę elektroenergetyki oraz dopuszcza się jej remonty, przebudowę i rozbudowę, a podstawowym źródłem zaopatrzenia w energię elektryczną pozostaje istniejąca sieć średniego napięcia 15 kV, wyprowadzona ze stacji elektroenergetycznej 110/15 kV GPZ S. B., zlokalizowanej poza obszarem objętym planem. Dodatkowo wskazano, że wzdłuż istniejących i nowo realizowanych linii elektroenergetycznych, wokół istniejących i nowo realizowanych stacji transformatorowych należy pozostawić strefy techniczne, których wymiary i warunki zagospodarowania określono w przepisach odrębnych. W przypadku skablowania lub zmiany przebiegu linii energetycznych dopuszcza się lokalizacje obiektów budowlanych w terenach położonych w obrębie dotychczasowych stref technicznych tych linii, na warunkach określonych przez zarządcę sieci zgodnie z przepisami odrębnymi. Na obszarze objętym planem dopuszcza się budowę napowietrznych i kablowych linii elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia oraz budowę wnętrzowych, kontenerowych i napowietrznych (słupowych) stacji transformatorowych 15/0,4 kV. Ich lokalizacja nie może kolidować z pozostałymi ustaleniami planu. Organ stwierdził, że przedmiotowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Z uwagi na fakt, że linia napowietrzna SN-15 kV GPZ S. - S. odgałęzienie H. - Ośrodek stanowi urządzenie służące do dystrybucji energii elektrycznej, przedmiotowa inwestycja mieści się w katalogu inwestycji celu publicznego wskazanego przez ustawodawcę w w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny zgodnie z art. 6. Wnioskodawca przedłożył dokumentację dotyczących prowadzonych rokowań z M. G. tj. pismo z dnia 22.10.2019 r., w którym poinformowano właścicielkę nieruchomości o planowanej przebudowie linii i zaproponowano jednorazowe wynagrodzenie w wysokości 2.500 zł. Pełnomocnik właścicielki pismem z dnia 5.02.2020 r. skierował do T. S.A. wezwanie do zapłaty i do zawarcia umowy służebności. Inwestor w piśmie z dnia 24.03.2020 poinformował stronę, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia otrzymanych wezwań. Pismem z dnia 20.11.2020 r. pełnomocnik strony, poinformował, że strona wyraża zgodę na wejście w teren w celu wykonania niezbędnych prac związanych z modernizacją linii 15 kV w zamian za wypłacenie jej rekompensaty w kwocie 3000 zł. Powyższa oferta została zaakceptowana przez T. SA, co potwierdza pismo z dnia 1.12.2020 r. Pismem z dnia 4.05.2022 r. inwestor potwierdził swoją zgodę na ustanowienie służebności przesyłu w kwocie proponowanej przez pełnomocnika strony tj. 3000 zł i wniósł o wskazanie kancelarii notarialnej celem sfinalizowania umowy. Właścicielka nieruchomości pismem z dnia 14.06.2022 r. poinformowała, iż pozostaje w konflikcie z T. , w związku z czym obecnie nie jest możliwe załatwienie niniejszej sprawy. Wobec powyższego pełnomocnik inwestora pismem z dnia 22.06.2022 r. poinformował, że w związku z treścią pisma, zmuszeni jesteśmy uznać, iż doszło do fiaska rokowań pomiędzy stronami. W orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Wobec tego, mając na względzie ww. dokumenty, należało uznać, iż rokowania zakończyły się wynikiem negatywnym. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od tej decyzji odwołanie wniosła M. G. zarzucając, że w petitum decyzji nie wskazano czasu zajęcia, natomiast wskazanie podmiotu poprzez wskazanie wnioskodawcy, któremu udziela się zezwolenia jest nieprecyzyjne.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr WS-VI.7536.1.7.2023.AS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Nie można zgodzić się z zarzutem odwołania, jakoby w zaskarżonej decyzji nie określono podmiotu, na rzecz którego ograniczono sposób korzystania z nieruchomości. W sentencji wskazano bowiem jednoznacznie, że podmiotem uprawnionym jest "wnioskodawca", którym - co nie może budzić wątpliwości - jest wskazana w komparycji T. S.A. z siedzibą w K. (fakt, że wniosek został złożony przez ustanowionego pełnomocnika nie ma w tym zakresie istotniejszego znaczenia, bowiem pełnomocnik jest uczestnikiem postępowania, który działa w imieniu i na rachunek mocodawcy). Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowań pomiędzy wnioskodawcą planującym inwestycję polegającą na realizacji na danej nieruchomości celu publicznego, a właścicielem tej nieruchomości, należy mieć niewątpliwie na uwadze stanowisko, jakie prezentują w tej sprawie, w wydawanych przez siebie orzeczeniach, sądy administracyjne. W wyroku z 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził jednoznacznie, iż: "przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań. W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. np. wyroki: NSA z 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1307/05 iż 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 357/11; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, LEX nr 357505, wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09, LEX nr 574097; WSA w Krakowie z 26 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 635/10; WSA w Szczecinie z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1350/12; WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 731/12; WSA w Gliwicach z 9 maja 2013 r., sygn. akt II SA/G1 1352/12; WSA w Krakowie z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/14). Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Z kolei celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, należy wskazać, iż zgodnie z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wsi K., działka nr [...], położona we wsi K. w części objętej projektowaną inwestycją objęta jest jednostkami strukturalnymi: 6MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i 2Z - tereny zieleni nieurządzonej położone w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dotyczącym zasad zaopatrzenia w energię elektryczną, lokalizacji oraz budowy obiektów i sieci infrastruktury elektroenergetyki (zawarte w § 27 ww. uchwały), utrzymuje się istniejącą infrastrukturę elektroenergetyki oraz dopuszcza się jej remonty, przebudowę i rozbudowę. Wzdłuż istniejących i nowo realizowanych linii elektroenergetycznych, należy pozostawić strefy techniczne. Z kolei zgodnie z zasadami rozwiązań infrastruktury technicznej i komunalnej, na obszarze objętym miejscowym planem dopuszcza się budowę napowietrznych i kablowych linii elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia oraz budowę wnętrzowych, kontenerowych i napowietrznych (słupowych) stacji transformatorowych 15/0,4 kV. W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, iż inwestycja polegająca na przeprowadzeniu nad nieruchomości elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15kV, służącej do dystrybucji energii elektrycznej, mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 u.g.n. przesądza o tym, iż: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń", jest celem publicznym. W świetle powyższego należy stwierdzić, że planowana inwestycja stanowi realizację celu publicznego oraz jest zgodna z planem miejscowym. Jednocześnie należy wskazać, że w ramach planowanej inwestycji inwestor przeprowadzić nad przedmiotową działką trzy przewody, fazowe niepełnoizolowane typu BLL-T 70 mm2 w miejsce istniejących przewodów fazowych typu AFL-6 35 mm2 przy zachowaniu tego samego przebiegu linii, co - jak słusznie wskazano w odwołaniu - może nasuwać wątpliwości co do charakteru planowanych prac oraz możliwości zastosowania art. 124 ust. l u.g.n. na potrzeby ich przeprowadzenia. Z informacji udzielonych przez pełnomocnika inwestora (pismo z 30 lipca 2020 r.) wynika, że w wyniku zainstalowania nowych przewodów spowoduje zmianę (zwiększenie) parametrów "elektrycznych" linii 15 kV poprzez zwiększenie przekroju przewodów. W związku z powyższym należy stwierdzić, że planowane prace przekraczają zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, stanowiąc przebudowę linii, w wyniku której ulegną zmianie jej parametry użytkowe, co pozwala na zastosowanie w omawianej sytuacji normy określonej w art. 124 ust. l u.g.n. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. l i 3 u.g.n., uzależniające udzielenie przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, poprzez ograniczenie sposobu korzystania niezbędnej do tego nieruchomości. Odnośnie zarzutu odwołania dotyczącego, iż "nie wskazano czasu zajęcia" oraz, że "lakonicznie wskazano, że zgodnie z informacją pełnomocnika inwestora, czas zajęcia nieruchomości w celu przeprowadzenia prac to 30 dni roboczych z możliwymi przerwami technologicznymi", wskazać należy, iż właścicielce nieruchomości przysługiwać będzie roszczenie o odszkodowanie za ewentualne straty oraz zmniejszenie się wartości nieruchomości z tytułu jej faktycznego zajęcia. Jednakże ustalenie w tego typu sprawach, jak rozpatrywana obecnie, wysokości i warunków przyznania rekompensaty z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, staje się aktualne dopiero w następstwie wykonania inwestycji objętej zezwoleniem - w razie, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu sprzed wykonania inwestycji jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty - i tym samym pozostaje również poza zakresem postępowania w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/14).

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. G. zarzucając naruszenie:

1/ art. 6, 7, 8, 77, 78 K.p.a. i 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności leżących u podstaw wydanej decyzji, w szczególności, brakiem ustalenia, że przedmiotowa inwestycja ma związek ze zwykłą eksploatacją już istniejących na nieruchomości przewodów, co wyklucza zezwolenie na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości;

2/ art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji nie wskazującej na wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, zaś uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie w uzasadnieniu analizy najmniejszej uciążliwości planowanej inwestycji dla właściciela nieruchomości;

3/ art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wybiorcze rozpatrzenie materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem nieprawidłowej decyzji, nieprzesłuchaniu skarżącej, pomimo iż jej stanowisko w postępowaniu nie zostało przez organ jednoznacznie wyjaśnione;

4/ art. 8 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej i nie zbadanie całokształtu sprawy i innych możliwości zrealizowania celu publicznego, nie uwzględniając przy tym interesu skarżącej;

5/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a przez jego zastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy istniały podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art 138 § 2 K.p.a, tj. uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia;

6/ art 124 ust 3 ugn poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż dodatkowe rokowania zgodnie z poleceniem Starosty Suskiego w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone, w sytuacji gdy informacja podana przez inwestora w piśmie z dnia 5 października 2022 r., że w związku ze żmudnymi negocjacjami oraz postawą wyrażoną w formie pisemnej doszło do fiaska rokowań - nie została w żaden sposób przez organ zweryfikowana, brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jak zaproszenie do dodatkowych rokowań, czy protokół rokowań;

7/ art. 124 ust. 1 oraz ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zachodzą ustawowe przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej należącej do strony;

8/ art. 124 ust. 1 oraz ust. la ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niesprecyzowanie w petitum decyzji czasokresu zajęcia terenu, jego terytorialnego zakresu w powiązaniu z określeniem przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a także określenia podmiotu lub jednostki organizacyjnej, której udziela się zezwolenia.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. jest

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, poprzez zezwolenie na demontaż w istniejącej linii energetycznej, trzech przewodów fazowych typu AFL-6 35 mm2 i podwieszeniu przy zachowaniu tego samego przebiegu linii, nowych trzech przewodów fazowych typu BLL-T 70 mm2. Skarżąca zarzuca, że wydania decyzji nie poprzedziły prawidłowo przeprowadzone rokowania, sama zaś inwestycja nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie, którego realizacja może być dokonywana poprzez udzielenie zezwolenia na ograniczenie w korzystaniu nieruchomości. Przedsięwzięcie to jest bowiem bieżącą konserwacją (eksploatacją) istniejącej linii energetycznej. Stanowisko to w ocenie sądu jest bezpodstawne.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm. dalej; ustawa) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei przepis art. 124 ust 3 ustawy stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio.

Istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości poprzez zobowiązanie go do udostępnienia tej nieruchomości celem wykonania przez inny podmiot robót budowlanych, określonych w decyzji. Finalnie, zezwolenie takie daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Możliwość takiego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest przy tym zawężona wyłącznie do robót wymienionych w art. 124 ust. 1 ustawy. Przepis ten może znaleźć zastosowanie, gdy spełnione zostaną przewidziane w nim trzy przesłanki. Pierwsza to charakter przedsięwzięcia dla którego decyzja o ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości ma być wydana. Dotyczyć ma ono zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Druga z przesłanek, to brak zgody na taką inwestycję udzieloną przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, po której inwestycja ma być przeprowadzona poprzedzona, rokowaniami, które nie doprowadziły do porozumienia w sprawie dobrowolnej zgody właściciela nieruchomości na dokonanie tych robót. Trzecia przesłanka, to zgodność zamierzenia z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W niniejszej sprawie zgoda na ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości została wydana na przeprowadzenie robót budowlanych dotyczących demontażu napowietrznej linii energetycznej (przewodów) i podwieszeniu przy zachowaniu tego samego przebiegu linii nowych przewodów, o innych cechach użytkowych. Nie budzi wątpliwości sądu, że roboty te zakresowo mieszczą się w pojęciu zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Roboty te objęte są zatem dyspozycją art. 124 ust 1 ustawy. Niewątpliwie zgodne są one także z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowią zresztą jedynie wymianę przewodów na istniejącej już linii napowietrznej.

Co do charakteru robót budowlanych objętych zgodą, nie budzi wątpliwości sądu, ze jest to przebudowana linii energetycznej a nie jej bieżąca konserwacja czy remont. Jest to o tyle istotne, że orzecznictwo wypracowało jak się wydaje jednolity pogląd, że o ile bieżąca konserwacja i remonty instalacji o których mowa w art. 124 ust 1 ustawy nie są objęte dyspozycja tego przepisu, o tyle ich przebudowa już tak (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2017 r. I OSK 2618/16, z dnia 4 października 2017 r. I OSK 3182/15. Pojęcie bieżącej konserwacji nie są ustawą Prawo budowlane definiowane, ale nie należy mieć wątpliwości, że kategoria ta dotyczy drobnych prac mających na celu jedynie prawidłowe funkcjonowanie (działanie) danego urządzenia. Definiowane w/w ustawą są natomiast pojęcia remont i przebudowa. Zgodnie z art. 3 pkt 8 w/w ustawy remont definiowany jest jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, z kolei przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a).

Ponieważ skutkiem zamierzonych robót jest zmiana okablowanie istniejącej linii energetycznej, przy czym przewody typu AFL-6 o średnicy 35 mm2 mają być zastąpione przewodami typu BLL-T 70 o średnicy mm2 nie budzi wątpliwości sądu, że jest to przebudowa tej linii a nie jej bieżąca konserwacja czy remont. Zakres planowanych robót budowlanych nie obejmuje bowiem drobnych prac związanych z funkcjonowaniem linii energetycznej, ani też nie mają być odtworzeniem stanu pierwotnego ale polegają na zmianie przewodów o określonej charakterystyce użytkowej i oraz wielości (średnicy) na inne, o innej charakterystyce użytkowej i średnicy. Ulec zmianie mają więc charakterystyczne parametry użytkowe i techniczne w istniejącej linii energetycznej. Zamierzone roboty obejmują zatem przebudowę tej linii. Są one zatem objęte dyspozycją art. 124 ust 1 ustawy.

Odnośnie zarzutów dotyczących braku przeprowadzenia prawidłowych rokowań, wskazać należ, iż w ustawie nie wskazano w jakiej formie mają być przeprowadzone rokowania oraz kiedy (na jakim etapie) można uznać, że rokowania się nie powiodły, co uprawnia organ do wydania decyzji o ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2022 r. I OSK 2303/21 nie jest rzeczą organów administracji ocena warunków zaproponowane przez inwestora, ich ekwiwalentności i możliwości zaspokojenia oczekiwań właściciela nieruchomości. Kwestie takie jak: dobra albo zła wiara inwestora czy też ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego. Przytoczyć można te pogląd prawny zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2022 r. w którym wskazano, że I OSK 2190/21organ prowadzący postępowania w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości, uwzględniając treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., zobowiązany jest jedynie zbadać, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji. Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie jak ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego.

Wyżej zaprezentowane poglądy na istotę rokowań dokonywanych w trybie art. 124 ust 3 ustawy w pełni aprobuje sad w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy, nie są negocjacjami w sensie cywilistycznym, a więc nie polegają one na przedstawianiu sobie wzajemnych propozycji, aż do uzyskania konsensusu satysfakcjonującego obie strony. Przeciwnie, w orzecznictwie wskazuje się, że rokowania oznaczają taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy. Z kolei z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Oznacza to więc, że rokowania nie zawsze muszą kończyć się sukcesem, czyli zawarciem porozumienia, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest dopiero w ostateczności, kiedy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Podkreślić też należy, że rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi i z tego względu mogą być one prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. Co przy tym istotne, nie podlega weryfikacji organu, a następnie sądu, okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów jest bowiem wyłącznie zbadanie faktu, czy rokowania w ogóle odbyły się, oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 r., II SA/Gd 743/17).

W związku z tym przyjąć należy, że obowiązek, o którym mowa w art. 124 ust. 3 ustawy jest spełniony wówczas, gdy strony posiadają odmienne stanowiska i mimo prób ustalenia rozwiązania satysfakcjonującego dla obu, nie osiągają porozumienia. Przepis ten nie oznacza w szczególności osiągnięcia wspólnego stanowiska, a przyjęcie odmiennego poglądu czyniłoby bezcelową całą instytucję orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, skoro inwestor i tak musiałby uzyskać zgodę właściciela na zakładanie i przeprowadzenie przez jego nieruchomość ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej. Spełnienie wymogu przeprowadzenia rokowań, rozumianych jako osiągnięcie wspólnego stanowiska, byłoby niemożliwe szczególnie wtedy, gdy druga strona (właściciel) sprzeciwia się propozycjom inwestora wyraźnie wskazując, że zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lecz nie przedstawia rozwiązań alternatywnych. Trudno bowiem w tej sytuacji oczekiwać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości, był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Innymi słowy, rokowania polegają na tym, że inwestor przedstawia właścicielowi konkretną propozycję, która może być przez niego zaakceptowana lub odrzucona.

W niniejszej sprawie rokowania były przeprowadzone i z pewnością nie miały one charakteru pozornego a nawet można stwierdzić, że miały one wyższy standard niż założenia o których mowa wyżej. Z akt sprawy wynika, że początkowo skarżąca wyrażała zgodę na odpłatne udostępnienie nieruchomości pod planowane prace (pismo z dnia 20.11.020 r. k.6) i inwestor jej propozycję przyjął )(pismo z dnia 1.12.2020 r. k. 9 oraz 24.05.2020 r. k. 11), później jednak skarżąca zdanie zmieniła informując, że załatwienie sprawy nie jest możliwe. Inwestor poinformował skarżącą w odrębnym piśmie, że w tej sytuacji doszło do fiasku rokowań (pismo z 22.06.2020 r. k 13). W ocenie sądu rokowania pomiędzy inwestorem a skarżącą odbyły się w pełnym wymiarze.

Co do kwestii braku wskazania w decyzji terminu wykonania prac, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r. I OSK 1570/16, że określenie takiego terminu byłoby działaniem bez podstawy prawnej, skoro ustawa określenia tego terminu nie wymaga a zarazem nie zezwala. W tej sytuacji organ nie ma kompetencji by termin taki wyznaczać.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.