Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 107/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13zt ust. 1, 2 4-6
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 10a ust. 1, 1a i 1b, art. 4 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 9016-2023-276/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 9016-2023-276/M-8110 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "organ II instancji", "Dyrektor ARiMR"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), § 13zt rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.) - dalej jako: "rozporządzenie", utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "organ I instancji", "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z 18 października 2023 r. nr BP312.8110.869.2023.KR.RDM/1, odmawiającą przyznania E. K. (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Dnia 29 czerwca 2023 roku wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w S. , za pośrednictwem poczty elektronicznej ePUAP, wniosek wnioskodawcy o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, wraz z fakturą korygującą nr [...] z dnia 22 marca 2023 roku.

W dniu 14 lipca 2023 r., w uzupełnieniu wniosku, po wezwaniu organu, wpłynęła faktura VAT [...] z dnia 24 sierpnia 2022 r.

Dnia 10 sierpnia 2023 r. organ I instancji wydał decyzję nr BP312.8110.869.2023.KR.RDM o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy, uznając, iż strona nie spełniła warunków do jej przyznania określonych w § 13zt ust. 1-5 rozporządzenia, uznając, że faktura z dnia 24 sierpnia 2022 roku nie potwierdza dokonania sprzedaży w wymaganym okresie tj. od dnia 1 grudnia 2022 roku do 14 kwietnia 2023 roku.

W dniu 19 września 2023 r., wskutek wniesionego odwołania, organ II instancji decyzją nr 9016-2023-178/M-8110 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdziwszy, że organ I instancji rozpoznawał sprawę merytorycznie w sytuacji, gdy podanie strony zawierało braki formalne podania w postaci braku podpisu.

Strona uzupełniła braki formalne w dniu 26 września 2023 r.

Następnie w dniu 29 września 2023 r. wykonując wezwanie organu I instancji, strona przedłożyła umowę sprzedaży z dnia 26 lipca 2022 roku.

W dniu 18 października 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania płatności. Podstawą odmowy przyznania płatności było uznanie, iż sprzedaż nastąpiła w dniu 24 sierpnia 2022 r. co wynika z faktury VAT [...] oraz faktury korygującej, a więc przed okresem wynikającym z rozporządzenia tj. 01 grudnia 2022 r. - 14 kwietnia 2023 r.

W dniu 07 listopada 2023 r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając organowi I instancji błędne ustalenia, co do momentu dokonania sprzedaży, wyłącznie na podstawie przedłożonej faktury. Strona wskazała, że wydanie rzeczy nastąpiło w sierpniu a ustalenie ceny i jej rozliczenie w marcu 2023 r. Wydanie faktury było jedynie realizacją obowiązku podatkowego i nie może stanowić dowodu na podstawie którego można ustalić datę sprzedaży, gdyż cena nie była jeszcze ustalona.

Decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 9016-2023-276/M-8110 Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że wniosek strony został zweryfikowany na podstawie § 13 zt ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia. Ustalono, że strona poprawnie złożyła wniosek, jednak wymagany załącznik jakim jest faktura VAT potwierdzająca sprzedaż pszenicy, nie może zostać zakwalifikowana do przyznania pomocy. Zgodnie bowiem z § 13zt. ust. 5 ww. rozporządzenia, do wniosku o przyznanie pomocy rolnik dołącza fakturę VAT potwierdzającą sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r. Przedmiotowa faktura [...] z dnia 24 sierpnia 2022 roku wskazuje na sprzedaż pszenicy w dniu 24 sierpnia 2022 r. Ponadto strona dołączyła fakturę korygującą nr [...] z dnia 22 marca 2023 r., jednak wskazuje ona jedynie na korektę ceny sprzedanej pszenicy, na której dodatkowo wskazano jako datę wykonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi (zaliczki) dzień 24 sierpnia 2022 r.

W ocenie organu II instancji powoływanie się przez organ I instancji na przepisy ustawy podatkowej mają w niniejszej sprawie zastosowanie, gdyż dowodem potwierdzającym sprzedaż w rozumieniu rozporządzenia jest faktura VAT, a nie umowa sprzedaży.

Organ II instancji wskazał również, że w świetle art. 106e ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570) - zwanej dalej ustawą VAT, faktura powinna zawierać m.in. datę wystawienia oraz datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury.

Zdaniem Dyrektora ARiMR skoro w fakturze korygującej z dnia 22 marca 2023 r. nie znalazły się żadne dodatkowe informacje, poza wskazaniem na korektę zmiany ceny, należy zatem przyjąć, że data sprzedaży pozostaje bez zmian, tj. zgodnie z pierwotną fakturą VAT, a więc 24 sierpnia 2022 roku. Na powyższe wskazuje również pozyskana w toku postępowania umowa sprzedaży NR [...], w której, w § 1 ust. 2 wskazano jako termin realizacji umowy sprzedaży lipiec/sierpień, co potwierdza data wystawienia faktury 24 sierpnia 2022 r. Również strona w treści odwołania wskazała na wydanie rzeczy w sierpniu 2022 roku, potwierdzając tym samym ustalenia organów w zakresie sprzedaży pszenicy poza wymaganym okresem tj. 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.

Organ II instancji, stwierdził także, odwołując się do treści art. 2 pkt 22 ustawy VAT i definicji sprzedaży oraz art. 106i ust. 1 ustawy VAT, że wystawienie faktury VAT, będącej konsekwencją dostawy pszenicy, jest jednoznacznym potwierdzeniem jego sprzedaży.

Dyrektor ARiMR uznał, że faktyczna dostawa i sprzedaż na podstawie umowy i faktury nastąpiła przed dniem 01 grudnia 2022 r. Natomiast faktura korygująca stanowi korektę pierwotnej ceny, a nie daty sprzedaży i została ustalona na podstawie ustalonej przez kupującego i sprzedającego ceny końcowej z uwzględnieniem notowań giełdy MATIF. Wobec powyższych faktów nie można przyjąć, że pszenica została sprzedana w dacie wystawienia faktury korygującej.

Organ II instancji zauważył także, ż pszenica jest rzeczą oznaczoną co do gatunku, w związku z czym z cywilistycznego punktu widzenia do sprzedaży dochodzi w dniu przeniesienia posiadania rzeczy (art. 155 § 2 kodeksu cywilnego). Skoro w umowie jest informacja o terminie realizacji w lipiec/sierpień, co jest potwierdzone treścią faktury VAT (data sprzedaży), to nie można twierdzić, że wydanie miało miejsce dopiero w roku 2023 (wówczas dokonano ostatecznej korekty ceny sprzedaży).

W konsekwencji, organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w analizowanej sprawie, na podstawie przedłożonej do wniosku faktury [...] z dnia 24 sierpnia 2022 roku oraz umowy, należy stwierdzić, że sprzedaż pszenicy nastąpiła w sierpniu 2022 roku, a więc przed datą 01 grudnia 2022 roku. W konsekwencji, w ocenie organu II instancji nie został spełniony warunek § 13zt. ust. 5 ww. rozporządzenia i pomoc nie przysługiwała, zaś organ I instancji nie naruszył przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie, o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa prawnego - ustalonych według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) § 13 zt rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykładania tego przepisu pozwalająca na ustalenie, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy, w szczególności w zakresie tego czym jest sprzedaż oraz kiedy nastąpiła powinna nastąpić w ramach przepisów podatkowych, a konkretnie ustawy VAT oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) a nie przepisów Kodeksu cywilnego;

2) art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa w konsekwencji naruszenia zasady wynikającej z art. 10a ust 1 a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199), dalej: "ustawa o ARiMR". Naruszenie przepisów materialnych było skutkiem tego, że w procesie wydawania zaskarżonej decyzji organ oderwał się od zasad prawoznawczych, w konsekwencji pomimo powoływania się w rozstrzygnięciu na określone przepisy, faktycznie albo stosował je błędnie, albo nie te które powinien. W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza zasady praworządności, w konsekwencji postępowanie organu naruszyło przywołany wyżej przepisu ustawy o ARiMR.

3) naruszenia art. 80 k.p.a. oraz art. 10a ust 1a pkt 2 ustawy o ARiMR poprzez nieuzasadnione pominięcie części zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek uznania, że jest on niedopuszczalny lub nie ma znaczenia co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego i nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił przebieg postępowania, a także wskazał, że przepis rozporządzenia zobowiązuje organ do ustalenia kiedy doszło do sprzedaży. Oczywiście w przypadku wątpliwości lub braku innych środków dowodowych należy posłużyć się dokumentem faktury, a konkretnie treścią faktury aby ustalić essentialia negotii umowy sprzedaży (tego że doszło do zawarcia umowy, czy i kiedy doszło do przeniesienia własności oraz czy ustalono cenę) oraz czy doszło do wykonania obu zobowiązań. Zakres tych ustaleń powinien wynikać z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 535 K.c i dalsze) a nie z przepisów podatkowych. Te ostatnie mogą służyć wyłącznie jako wskazówka pozwalająca na interpretowanie określonych zapisów umowy.

W ocenie skarżącego, faktury podstawowa i korygująca, są konsekwencją zawarcia przez strony umowy i to przez pryzmat tej umowy należy interpretować treść faktur. Faktury w tym wypadku nie wywołują modyfikują postanowień umowy. Skarżący, wbrew stanowisku organu nie twierdzi, że to wyłącznie umowa powinna być dowodem potwierdzającym prawo do przyznania pomocy, skarżący twierdzi, że treść faktur należy odczytywać poprzez postanowienia umowy, które określają to w jaki sposób następuje realizacja sprzedaży zboża. Organ jest w błędzie koncentrując się wyłącznie na fakturach i stosując do ustalenia tego kiedy doszło do sprzedaży wyłącznie na podstawie pierwszej faktury dysponując umową i fakturą korektą i pomijając te dowody.

W przypadku skarżącego cena znacząco spadła w okresie referencyjnym, musiał wystawić korektę zmniejszającą cenę jaką otrzyma, w konsekwencji poniósł dodatkowe koszty o których mowa w art. 13zt ust 1 pkt 3 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r. stanowiącym załącznik do protokołu posiedzenia, skarżący przedstawił dodatkową argumentację na poparcie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zgodności z prawem odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu sprzedaży przez skarżącego pszenicy. Organ I instancji stwierdził, a organ II instancji zaakceptował stanowisko, że skarżący przedłożył wraz z wnioskiem fakturę VAT nr [...] z dnia 24 sierpnia 2022 r. stwierdzającą dokonanie transakcji sprzedaży pszenicy, która dotyczyła transakcji sprzed daty 1 grudnia 2022 r., uznając, że nie przysługiwała mu wnioskowana pomoc finansowa z tytułu tej faktury, gdyż to jej wystawienie jest jednoznacznym potwierdzeniem sprzedaży. Natomiast nie można przyjąć, że pszenica została sprzedana w dacie wystawienia faktury korygującej, tj. w marcu 2023 r.

Skarżący wskazywał natomiast, że spełnił warunki uzyskania pomocy finansowej, gdyż faktury podstawowa i korygująca, są konsekwencją zawarcia przez strony umowy i to przez pryzmat tej umowy należy interpretować treść faktur i moment sprzedaży.

Sąd podziela argumentację organu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia, które w § 13zw ust. 1 stanowi, że w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;

3) który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją (...) wobec (...);

3a) który dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.

4) który złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.

Stosownie do § 13zt ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:

1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;

2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 6 i 7.

Zgodnie z § 13zt ust. 4 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, że:

a) poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją (...) wobec (...),

b) dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.

Stosownie do § 13zt ust. 5 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.

Zgodnie z § 13zt ust. 6 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy, gryki lub kukurydzy:

1) do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy lub gryki, do której przyznano pomoc, o której mowa w § 13zw ust. 1, oraz o powierzchnię upraw kukurydzy, do której przyznano pomoc na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762 i 928);

2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy, liczby ton gryki lub liczby ton kukurydzy wynikającej z dokumentów, o których mowa w ust. 5, i liczby:

a) 5,5 - w przypadku pszenicy,

b) 7 - w przypadku kukurydzy,

c) 1,6 - w przypadku gryki.

Rozporządzenie wydano na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), dalej: "ustawa o ARiMR".

Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.

Stosownie do art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zgodnie z art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku przyznawania przedmiotowej pomocy obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.

Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wprowadzone istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a. wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przedstawienia dowodów. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ nie był zatem zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy.

Mając na względzie opisane wyżej odstępstwa procesowe, szczególną rolę wnioskodawcy w tym postępowaniu, który je inicjuje i jednocześnie ponosi ciężar dowodzenia faktów z których wyprowadza korzystne dla siebie skutki - przyznanie pomocy, należy stwierdzić, że w realiach kontrolowanej sprawy skarżący nie wykazał w stosownym terminie istnienia warunków niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy.

Biorąc po uwagę przepisy rozporządzenia należy uznać, że warunkiem koniecznym przyznania pomocy finansowej w stanie prawnym sprawy, jest dokonanie sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do 14 kwietnia 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.

Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika również przy tym wprost, że dokonanie sprzedaży pszenicy lub gryki określonym w rozporządzeniu podmiotom wnioskodawca, winien udokumentować załączonymi do wniosku kopiami faktur VAT. W sekcji IX formularza wniosku zatytułowanej "Wnioskuję o:" wskazano w pkt. 3. następującą treść: "Jednocześnie oświadczam, że: dokonałem / dokonałam sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do 14 kwietnia 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą." Załączone do wniosku dokumenty księgowe winny zatem odnosić się do transakcji dokonywanych przez wnioskodawcę we wskazanym, a nie innym terminie.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący złożył w dniu 29 czerwca 2023 r. wniosek o udzielenie przedmiotowej pomocy finansowej, do którego dołączył fakturę VAT dokumentującą sprzedaż pszenicy w dniu 24 sierpnia 2022 r., a więc nie dokumentowała sprzedaży pszenicy lub gryki przez skarżącego w okresie czasu wynikającym z rozporządzenia. Zasadnie więc organ I instancji nie przyznał skarżącemu pomocy finansowej z tytułu tejże faktury, skoro nie kwalifikowała się do obliczenia wysokości pomocy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy wynikający z dokumentów przedłożonych przez skarżącego, który w przedmiotowej sprawie stanowił materiał dowodowy podlegający ocenie organu. Zasadnie też organ II instancji, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zaakceptował stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Sąd przyjmuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy oraz ich stanowisko w sprawie i uznaje je za własne.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że organ oceniał sprzedaż na gruncie ustawy VAT, Sąd zwraca uwagę, że oceny na gruncie § 13zt ust. 1 rozporządzenia, czy producent dokonał sprzedaży należy dokonywać zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, które charakter takiej umowy regulują. Biorąc zaś pod uwagę, że sprzedaż pszenicy stanowi klasyczną sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku – zgodnie z art. 155 § 2 zd. pierwsze K.c. – do przeniesienia własności takiej rzeczy potrzebne jest wydanie a więc przeniesienie posiadania rzeczy (realny charakter umowy). W takiej sytuacji umowa sprzedaży nie zostanie zawarta wskutek złożenia zgodnych oświadczeń woli jej stron (solo consensu), ale dopiero w momencie przeniesienia posiadania (wydania) sprzedawanych rzeczy (por. komentarz do art. 535 K.c. pod red. J. Cieszewskiego i P. Nazaruka, opubl. Lex/el. 2023).

W tym kontekście zasadne było stwierdzenie organu II w zaskarżonej decyzji, że

faktyczna dostawa i sprzedaż na podstawie faktury nastąpiła przed dniem 01 grudnia 2022 r., skoro przedstawiona faktura miała datę 24 sierpnia 2022 r. i w tym dniu doszło do wydania przedmiotu sprzedaży. Przy tym organ zasadnie uwzględnił także przedłożoną umowę NR [...] z 26 lipca 2022 r., w której w § 1 ust. 2 wskazano jako termin realizacji umowy sprzedaży lipiec/sierpień. Nadto, odbiór towaru mógł być przedłużony maksymalnie o 14 dni (§ 1 ust 4 umowy). Zasadnie zatem organ II instancji przyjął, że wydanie towaru nastąpiło przed datą 1 grudnia 2022 r. Termin odbioru w sierpniu 2022 r. potwierdził również sam skarżący, w odwołaniu, jak słusznie zauważył organ II instancji. Zdaniem Sądu, organy wzięły pod uwagę całokształt zgromadzonych dowodów w sprawie, w tym ww. umowę NR [...], chociaż przepis § 13 zt ust. 5 rozporządzenia stanowi jedynie o fakturze lub jej duplikacie. Sąd zauważa nadto, że w ww. przepisie nie ma także mowy o korekcie faktury. W ocenie Sądu, organ w zaskarżonej decyzji zasadnie uznał, w odniesieniu do faktury korygującej, że w zestawieniu z pozostałymi dowodami, stanowi ona wyłącznie udokumentowanie korekty pierwotnej ceny, a nie daty sprzedaży towaru i została wystawiona z uwagi na uzgodnienia przez strony transakcji (§ 3 ww. umowy), że cena końcowa uwzględni notowania giełdy MATIF.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ II instancji nie oceniał zatem czynności sprzedaży w oparciu o przepisu ustawy VAT, a właśnie kodeksu cywilnego. Przywołanie w zaskarżonej decyzji przepisów ustawy VAT (art. 2 pkt 22, art. 106b, art. 106i) nie stanowiło materialnoprawnej podstawy decyzji, miało charakter pomocniczy i służyło ocenie czy transakcja stanowiła sprzedaż, z którą właściwe przepisy wiążą obowiązek wystawienia faktury (wymaganej w postępowaniu o pomoc finansową) oraz czy, przedłożony dokument spełnia definicję faktury oraz korekty, w kontekście weryfikacji spełnienia warunków przyznania pomocy w oparciu o rozporządzenie. Organ wskazał na definicję sprzedaży na gruncie prawa podatkowego także w kontekście treści dokumentu jakim jest faktura i faktura korygująca, aby zbadać czy doszło do modyfikacji terminu wydania towaru. Natomiast czynność sprzedaży, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, została odniesiona do art. 155 k.c., gdyż organ napisał, że sprzedaż pszenicy jako rzeczy określonej co do gatunku nastąpiła z chwilą wydania towaru w sierpniu 2022 r. Nadto, organy w niniejszej sprawie działały na podstawie i stosowały przepisy ww. rozporządzenia, których treść jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Jak wyżej wskazano, § 13 zt ust. 5 rozporządzenia stanowi wyraźnie, że do wniosku producent dołącza fakturę VAT lub duplikat potwierdzające sprzedaż okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.

W ocenie Sądu, nie są zatem trafne zarzuty skargi. Decyzje organów nie naruszają ani przepisów postępowania ani prawa materialnego. Sąd stwierdza, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokonał prawidłowej wykładni przepisów § 13zt rozporządzenia. Zarzuty skarżącego i jego argumentacja, w tym zawarta w piśmie procesowym z dnia 24 czerwca 2024 r. są polemiką z prawidłowym stanowiskiem organów, która nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawach pomocy finansowej określonej w § 13zt rozporządzenia materiał dowodowy, jak wyżej wskazano, dostarczany jest wyłącznie przez beneficjenta pomocy. Inicjatywa organów administracji publicznej, tutaj organów ARiMR, ograniczona jest do weryfikacji materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę. Ten zaś został prawidłowo oceniony w rozpoznawanej sprawie.

Ponownie wskazać należy, że ustanowiona w ww. art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR reguła dowodzenia oznacza, że w niniejszym postępowaniu to na skarżącym ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na skarżącym. W ocenie Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie sprostały regule określonej w art. 10a ustawy o ARiMR wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, odniosły się bowiem do wszystkich dowodów, nawet do tych które nie miały znaczenia z punktu widzenia stosowanych przepisów. To, że stanowisko organów nie przekonało strony, która inaczej ocenia wagę poszczególnych dowodów, koncentrując się wyłącznie na tych, które nie zaprzeczają jej stanowisku i pomijając pozostałe, nie oznacza jeszcze, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 10a ustawy o ARiMR. Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 6 k.p.a. i zasady praworządności.

Reasumując, zdaniem Sądu stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, a wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe. Organy nie pominęły żadnego dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, a dokonana przez organ odmienna ocena dowodów nie oznacza naruszenia reguł postępowania dowodowego Wszystkie wymagane przepisami prawa ustalenia zostały w sprawie poczynione i zgodnie z wolą ustawodawcy prawidłowo ocenione przez organy administracji, które dokonały prawidłowej ich subsumcji. Organy umożliwiły skarżącemu zajęcie stanowiska i czynny udział w sprawie, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.