Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1261/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 184/09 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu profesora oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 184/09 oddalił skargę W. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r., wydaną w sprawie odmowy przedstawienia do tytułu profesora.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (zwana dalej również Komisją) decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówiła przedstawienia dr hab. W. S. do tytułu naukowego profesora nauk [...]. Rozstrzygnięcie wydano po zapoznaniu się z dwiema negatywnymi opiniami recenzentów powołanych przez Komisję oraz opinią członków Sekcji Nauk [...] Centralnej Komisji, w której Sekcja stanęła na stanowisku, że wystąpienie Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] o nadanie dr hab. W. S. tytułu naukowego profesora jest przedwczesne. Jak stanowi wyciąg z protokołu posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2007 r., wynik głosowania Sekcji wskazywał, że większość jej członkowie nie znalazła podstaw do uznania, że kandydatka spełnia wymagania ustawowe do nadania jej tytułu profesora. Podniesiono także, że dorobek naukowy kandydatki nie przekraczał znacznie wymagań stawianych w przewodzie habilitacyjnym. W przedstawionych publikacjach przeważają opracowania o charakterze popularno-naukowym i publicystycznym, gdzie brak jest treści wzbogacających znacznie wiedzę naukową.

W ocenie Komisji prace dr hab. W. S. cechuje powierzchowność analiz i brak umiejętności sporządzania ekspertyz opartych na kanonach nauk społecznych. Ponadto stwierdziła, że o ile działania praktyczne wymienionej cechuje wykorzystanie wiedzy z wielu dyscyplin, to interdyscyplinarność publikowanych prac nosi wyraźne znamiona uproszczeń i chaosu, a autorka nie radzi sobie z ujęciem teoretyczno-metodologicznym.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sekcja Nauk [...], po wysłuchaniu opinii kolejnych trzech recenzentów powołanych przez Komisję oraz przeprowadzeniu dyskusji z udziałem dwóch (z czterech powołanych) recenzentów Rady Wydziału, w tajnym głosowaniu, wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji Komisji.

Po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. postanowiła utrzymać w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu powtórzyła zarzut braku podstaw do uznania, że kandydatka spełnia wymagania określone w art. 26 ust. 1 z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, ze zm.).

W ocenie Komisji dr hab. W. S. nie uzyskała dorobku naukowego, który mógł zostać uznany jako znacznie przekraczający wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. Po uzyskaniu habilitacji zaangażowała się głównie w popularyzowanie idei [...], kosztem prowadzenia systematycznych badań naukowych i publikowania ich wyników. W konsekwencji jej dorobek publikacyjny nosi znamiona publicystyki o sprawach naukowych i pozbawiony jest podstaw teoretycznych oraz stosowania strategii badawczych, przez co wartość naukowa jej prac nie uzasadnia wniosku o nadanie tytułu profesora.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. zarzuciła, że dobór recenzentów wyznaczonych przez Komisję nie gwarantował obiektywnej oceny jej dorobku. Recenzje negatywne zawierały stwierdzenia zaniżające jej osiągnięcia i były sprzeczne z dołączoną do wniosku dokumentacją. Skarżąca zarzuciła również, że postępowanie organu było nieprawidłowe. Decyzję wydano bowiem po upływie wyznaczonego terminu do załatwienia sprawy, a recenzenci (autorzy opinii negatywnych) wyznaczeni przez Komisję nie stawili się na posiedzenie Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w dniu [...] stycznia 2007 r. Po dyskusji toczącej się bez ich udziału Rada w sposób zdecydowany i prawie jednogłośnie poparła wniosek o nadanie tytułu profesora, o czym świadczy protokół z posiedzenia. Autorzy recenzji pozytywnych uczestniczący w posiedzeniu Rady Naukowej pozbawieni zostali w ten sposób możliwości zadawania pytań nieobecnym recenzentom opinii negatywnych.

Nadto skarżąca podniosła, że zignorowano pozytywną opinię Rady Wydziału oraz pozytywną opinię jednego z superarbitrów powołanych w postępowaniu odwoławczym. Stwierdziła m.in., że w sporządzonych z przebiegu postępowania protokołach brak jest nazwisk dyskutantów i treści ich wypowiedzi, nadto recenzje negatywne nie są obiektywne, ponieważ ich autorzy wywodzą się w większości z tego samego środowiska naukowego.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o oddalenie skargi w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącej, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że postępowanie dotyczące uzyskania tytułu profesora ma charakter ekspercki. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Komisji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/95, publ. OSNAP 1996/21/315). Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu naukowego profesora oraz tego, czy osiągnięcia naukowe kandydata znacznie przekraczają wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mających odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym ustawą.

Sąd stwierdził, że postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów w sprawie wniosku o nadanie tytułu profesora, uregulowane jest w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i tylko w zakresie tam nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 29 ust. 1). Poza tym moc obowiązującą mają również przepisy statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przyjętego na posiedzeniu w dniu [...] października 2007 r. Zaznaczył, że postępowanie przed Komisją w przedmiocie wniosku o nadanie tytułu profesora zostaje wszczęte z chwilą przedstawienia przez właściwą radę wydziału uchwały popierającej wniosek o nadanie tytułu profesora wraz z aktami postępowania (art. 28 ust. 1). Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Komisja działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy. Organami Komisji są przewodniczący, prezydium i sekcje (art. 35 ust. 2). Kompetencje organów Komisji, jej tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów określa statut z dnia 15 października 2007 r. (art. 35 ust. 5).

Dalej Sąd podkreślił, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 statutu prowadzenie postępowania opiniodawczego i podejmowanie uchwał w zakresie ustawowych zadań Komisji związanych z nadawaniem stopni naukowych i tytułu naukowego należy do zadań sekcji. Organem zatwierdzającym uchwały sekcji w sprawach tytułu naukowego jest Prezydium Komisji (§ 8 pkt 2 lit. a statutu). Prezydium Komisji nie jest związane decyzją podjętą przez sekcję (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1999 r. I SA 393/99, baza Lex nr 46275). Stosownie do treści § 15 ust. 1 i 2 statutu uchwały Prezydium Komisji i sekcji Komisji w sprawach dotyczących m.in. tytułu naukowego zapadają w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością oddanych głosów, w obecności co najmniej połowy liczby członków. Zgodnie z § 19 ust. 3 statutu w sprawach dotyczących odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego decyzja Komisji zapada po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów.

W postępowaniu opiniodawczym sekcji po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta powołuje się recenzenta dodatkowego spoza składu Komisji (§ 19 ust. 4 statutu). Sekcja powołuje dodatkowych recenzentów lub wnioskuje o ich powołanie przed powzięciem uchwały w danej sprawie (§ 20 ust. 5 statutu). W myśl § 21 statutu recenzent przedstawia swą opinię na piśmie i referuje ją na posiedzeniu właściwej sekcji oraz uczestniczy w dyskusji poświęconej opiniowanej sprawie. Z ważnych powodów sekcja może zgodzić się na rozpatrzenie danej sprawy bez osobistego udziału recenzenta w posiedzeniu; w tym przypadku otrzymaną opinię recenzenta referuje przewodniczący sekcji lub upoważniony przez niego członek sekcji. Uchwałę sekcji podjętą po przeprowadzeniu postępowania opiniodawczego referuje na posiedzeniu Prezydium przewodniczący sekcji, a w razie jego nieobecności - zastępca przewodniczącego sekcji, któremu równocześnie przysługują na tym posiedzeniu uprawnienia członka Prezydium. Prezydium Komisji po zapoznaniu się z uchwałą sekcji podejmuje, na wniosek przewodniczącego właściwej sekcji, uchwałę w sprawie. Przed powzięciem uchwały Prezydium może zasięgnąć opinii dodatkowego recenzenta i po jej uzyskaniu albo rozstrzygnąć sprawę albo zwrócić sprawę sekcji do ponownego rozpatrzenia z wykorzystaniem tej dodatkowej opinii (§ 22 statutu). Stosownie zaś do § 23 ust. 1 statutu postępowanie Komisji do chwili powzięcia uchwały przez Prezydium Komisji ma charakter niejawny.

Powołując się na orzecznictwo Sąd pierwszej instancji podkreślił, że charakter postępowania odwoławczego przed Komisją nie jest identyczny jak w przypadku postępowania odwoławczego od decyzji organu administracji publicznej, prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. Komisja poza oceną legalności zaskarżonej uchwały rady wydziału przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 w/w ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost. Między innymi art. 75 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego i tytułu naukowego. W postępowaniu przed Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk sekcji.

Zdaniem Sądu w przedmiotowym postępowaniu nie było naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przebiegało ono zgodnie z obowiązującymi w tym postępowaniu regułami, a podstawą decyzji odmawiających były negatywne opinie recenzentów, którzy zostali prawidłowo powołani przez Komisję.

Sąd wyjaśnił następnie, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, decyzje Komisji stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Dlatego też brak przedstawienia w sporządzanych protokołach szczegółowych motywów podjęcia konkretnej uchwały oraz stanowisk poszczególnych członków sekcji lub Prezydium z uwagi na specyfikę tego rodzaju postępowania nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi. Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95 wyraził pogląd, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (także sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. Komisja zatem nie miała obowiązku umieszczać w protokołach informacji, o których pisała skarżąca.

Odnośnie braku obiektywności negatywnych recenzji Sąd pierwszej instancji podał, że nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Komisji. Okoliczność, że skarżąca uważa, iż recenzenci niesprawiedliwie ocenili jej dorobek; że pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne; że w niektórych wypadkach zdecydowanie nie podzielili jej poglądów i uznali je za nietrafne lub niewystarczające, nie stwarza jej możliwości toczenia dyskusji na ten temat w postępowaniu przed Komisją. Nie może również prowadzić do dyskwalifikowania, czy nawet kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeśli zainteresowana jest najgłębiej przekonana, że są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2007 r. I OSK 1187/07 oraz wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2007 r. I OSK 1187/07). Należy uznać, że recenzje naukowe sporządzane w trakcie takiego postępowania nie stanowią w ścisłym słowa znaczeniu opinii w rozumieniu art. 84 k.p.a., natomiast są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego.

Trzeba mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu dotyczącym uzyskania stopni naukowych lub tytułu naukowego osoba, której dotyczy wniosek, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tym samym nie ma do niej zastosowania zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a.

Sąd wyraził pogląd, że zgodnie z treścią art. 27 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w postępowaniu o nadanie tytułu profesora recenzenci Komisji mogą brać udział w postępowaniu przed właściwą radą wydziału. Jednak nieskorzystanie z tego prawa przez prawidłowo powołanych recenzentów, nie powoduje żadnych skutków prawnych mogących zaważyć na ocenie prawidłowości przeprowadzonego przez właściwą radę wydziału postępowania.

Podsumowując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu zostały zachowane wszelkie procedury właściwe dla tego typu postępowań. W szczególności nie uchybiono - stosowanym odpowiednio - przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, a wydane w ich wyniku decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a.

Sąd uznał również, że zarzut przewlekłości postępowania, pomimo iż jest uzasadniony, nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem przedmiotowe terminy mają charakter jedynie porządkowy, a ich przekroczenie nie wpływa na byt prawny wydanych decyzji.

Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.

W. S., reprezentowana przez radcę prawnego Z. J., zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poprzez uznanie, że w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie skarżąca nie spełnia wymogów przedstawienia jej do tytułu profesora;

2) naruszenia przepisów postępowania sądowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 1 p.p.s.a. poprzez brak rzetelnej i logicznej oceny przez Sąd pierwszej instancji całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie,

b) art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 84 k.p.a. i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym polegające na przyjęciu, że zaskarżona decyzja Komisji spełnia kryteria art. 107 § 3 k.p.a., a opinie negatywne są zgodne z art. 84 k.p.a.,

c) art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 29 ust. 1 w/w ustawy z dnia 14 marca 2003 r. oraz art. 190 p.p.s.a. poprzez przyjęcie poglądu, że sąd administracyjny nie jest kompetentny do merytorycznej kontroli recenzji, a kontrola może sprowadzać się do omówienia jej treści,

d) art. 190 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zapatrywania prawnego zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2006 r. I OSK 192/06, który uznał, że recenzja stanowi opinię podlegającą kontroli sądu.

Argumentując zarzuty skarżąca kasacyjnie poniosła, że wszczęcie postępowania o nadanie tytułu profesora wymaga sprawdzenia przez właściwy organ, czy osoba, która uzyskała tytuł doktora habilitowanego spełnia odpowiednie warunki formalne, tj. czy osiągnięcia naukowe lub artystyczne przekraczają wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej lub artystycznej. W związku z brakiem definicji niektórych pojęć Komisja wydała: "Kryteria oceny kwalifikacji kadry naukowej i artystycznej". Jak się jednak okazało, sama nie kierowała się tymi kryteriami.

Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, m.in. że wypromowała trzech, a nie dwóch doktorów [...] - jak podano w jednej z recenzji negatywnych, przy czym dla studiów doktorskich z [...], z modułem [...] otrzymała dla Uniwersytetu [...] akredytację ECArTE (European Consortium for Arts Thérapies Education), jako jedynej do br. uczelni w Polsce. Podała także nazwy wielu kongresów międzynarodowych, w których uczestniczyła. Podkreśliła, że współpracowała z wieloma zagranicznymi ośrodkami, a jej publikacje ukazywały się w zagranicznych czasopismach. Jest również autorem podręcznika "[...]". Natomiast jej książka pt. "[...]" została wyróżniona nagrodą indywidualną Ministra Zdrowia za 1995 r.

Dalej skarżąca kasacyjnie wytknęła, że w trakcie posiedzeń Sekcji Nauk [...] w dniach [...] i [...] listopada 2008 r. recenzje negatywne były prezentowane, natomiast recenzja pozytywna dla skarżącej była jedynie przypomniana. Wskazała także na błędy zawarte w recenzjach negatywnych. W tym kontekście zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji nie zbadał podstaw, na jakich Komisja odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej opiniom pozytywnym.

W jej ocenie zaprezentowane przez Sąd rozumienie uprawnień Komisji stawia ten organ ponad prawem, gdyż nie wymaga stosowania jasnych i jawnych kryteriów przy podejmowaniu decyzji. Kryteriów, które pozwalają na zewnętrzną, w tym sądową, kontrolę prawidłowości działania organu. Zauważyła, że Sąd pierwszej instancji uchylił się nawet od badania czy opinie te zawierają prawdziwe dane. Przy czym nie chodzi tu kontrolę czy polemikę z wiadomościami specjalnymi dotyczącymi ocen prac skarżącej, lecz sprawdzenia podanych w tych opiniach faktów. Nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny jest władny ocenić czy recenzenci zgodnie z dokumentacją, określili liczbę publikacji i czy liczba wskazanych w recenzjach prac jest zgodna z liczbą podanych przez skarżącą i zawartych w wykazie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

W związku z tym, że skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenie przepisów postępowania, gdyż ocena prawidłowości zastosowania oraz wykładni przepisów prawa materialnego możliwa jest po przesądzeniu, czy postępowanie sądu było obarczone wadami proceduralnymi mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zapatrywania prawnego zawartego w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 192/06.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niniejszy przepis znajduje zastosowanie, gdy Naczelny Sąd Administracyjny wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., w wyniku którego zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 192/06 nie jest orzeczeniem wydanym w sprawie rozpoznawanej przez Sąd pierwszej instancji, dotyczy on decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wydanej w sprawie zupełnie innej osoby. Wobec tego do postępowania przed Sądem pierwszej instancji przepis art. 190 p.p.s.a. nie miał zastosowania i w związku z tym nie mogło dojść do jego naruszenia, co czyni omawiany zarzut niezasadnym.

Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze kasacyjnej sprowadzają się w istocie rzeczy do kwestionowania przez skarżącą kasacyjnie wskazanego przez Sąd pierwszej instancji zakresu kontroli działalności Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawach o nadanie stopni naukowych sąd administracyjny sprawuje kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji, czyli czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami regulującymi tryb i zasady postępowania w tego rodzaju sprawach. Należy podkreślić, że nie jest rolą sądu administracyjnego wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie tytułu naukowego dokonaną w toku postępowania w recenzjach naukowych. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1996r. sygn. akt III ARN 86/05 (OSNP 1996/21/315) postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeśli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące.

Skarżąca poddając się procedurze kwalifikacyjnej o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych musiała liczyć się z tym, że jej dorobek poddany zostanie ocenom recenzentów i wobec tego może spotkać się z recenzjami, których nie będzie w stanie osobiście zaakceptować.

Zatem sądowa kontrola musi się ograniczać jedynie do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących quorum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami reguł postępowania.

Dokonując kontroli w zakresie wyżej przedstawionym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że postępowanie przed Centralną Komisją o nadanie skarżącej tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych nie było dotknięte wadą mogącą mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Przede wszystkim należy wskazać, że recenzje zostały wydane przez odpowiednio kwalifikowanych recenzentów posiadających tytuły profesora w zakresie nauk humanistycznych. Każdy z recenzentów przygotował umotywowaną recenzję. W toku całego postępowania skarżąca kasacyjnie otrzymała trzy recenzje pozytywne oraz sześć recenzji negatywnych. Każda z wydanych recenzji zawierała ocenę dorobku naukowego przeprowadzaną pod kątem przesłanek określonych w art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, w tym osiągnięć naukowych znacznie przekraczających wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. W przeważającej ilości recenzenci wskazali na brak w dorobku twórczości strice naukowej prowadzonej w ramach określonych dyrektyw metodologicznych, co nadaje pracom charakter popularnonaukowy i publicystyczny a nie naukowy. Zatem Centralna Komisja dysponowała materiałem pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Rozstrzygnięcie Centralnej Komisji zawarte w decyzji stanowiącej przedmiot kontroli Sądu pierwszej instancji, mimo że została ona podjęta w głosowaniu tajnym, znajduje swe odbicie w materiale dowodowym. Wynik głosowania Sekcji, której członkami są naukowcy wskazuje, że przeważyły racje prezentowane w recenzjach negatywnych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia jakie względy zaważyły na odmowie przedstawienia skarżącej kasacyjnie do tytułu profesora nauk humanistycznych i stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materialne dowodowym, tj. recenzjach oraz protokołach z posiedzeń Sekcji Nauk Humanistycznych oraz Prezydium Centralnej Komisji. Dlatego też nie można podzielić poglądu prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie ustalił na jakiej podstawie Centralna Komisja podjęła decyzję.

Z powyższych względów należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne.

Wobec braku podstaw pozwalających na skuteczne zakwestionowanie prawidłowości postępowania przed Centralną Komisją za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. Niniejszy przepis określa przesłanki umożliwiające nadanie tytułu profesora. Z zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd pierwszej instancji błędnie odczytał treść tego przepisu. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji nie dokonywał oceny, czy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca spełniała wymogi przedstawienia jej do tytułu profesora, lecz badał czy postępowanie o nadanie tytułu profesora zostało przeprowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.