Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 477/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 62 ust.1, art. 63 ust.1,art. 64 ust. 1 i 1a, art. 82 ust. 1 pkt2, art. 84 ust. 1, art. 85 ust.1
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 19 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy przekazanych wraz ze skargą Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wynika, że M. sp. z o.o. w W. 11 września 2023 r. wystąpiła do Wójta Gminy D. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 4 MW włącznie, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb G., gmina D. Do wniosku spółka załączyła kartę informacyjną przedsięwzięcia.

Organ pierwszej instancji decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia z dnia 6 grudnia 2023 r., ustalił brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej (G.) o mocy do 4 MW włącznie, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb G., gmina D. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ przedstawił tok postępowania i wskazał na przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Podniósł, że planowane przedsięwzięcie posiada status przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z powyższym realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto organ podał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Giżycku 3 października 2023 r. wydał opinię sanitarną w której stwierdził, że dla w/w przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie postanowieniem z 12 października 2023 r., uznał, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni w Augustowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie opinią z 20 października 2023 r., również nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia załączonej do wniosku oraz uwarunkowań zawartych w pismach opiniujących, przeprowadzono analizę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do szczegółowych uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Przedstawił przy tym: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska (w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego), rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 i stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.

Decyzję zaskarżyły w ustawowym terminie trzy podmioty - M. K., M. O. oraz R. G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2023 poz.1094 ze zm.) (dalej u.o.i.ś.). Kolegium szczegółowo omówiło przy tym treść poszczególnych, mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy. Jak zaznaczył organ w niniejszej sprawie bezspornym pozostawał fakt, iż przedmiotowa inwestycja należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obligatoryjne. Sporna pozostaje natomiast kwestia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

Kolegium uznało, że w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie, które poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postepowaniem wyjaśniającym. Stosownie do art. art. 79 ust. 1 u.o.i.ś. - przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Kolegium wskazało, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem przeprowadzenie oceny jego oddziaływania na środowisko uwarunkowane jest postanowieniem organu stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia takiej oceny. Ponieważ takie postanowienie w realiach niniejszej sprawy nie zostało wydane, brak było podstaw do zapewnienia w prowadzonym postępowaniu udziału społeczeństwa, w tym prowadzenia konsultacji. Przy czym organ zapewnił stronom, których liczba przekracza 10 prawo czynnego udziału w postępowaniu (obwieszczenie z dnia 22 września 2023 r. o wszczęciu postępowania, obwieszczenie z dnia 27 października 2023 r. o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji, obwieszczenie z dnia 6 grudnia 2023 r. o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach).

Kolegium zaznaczyło, że złożony 11 września 2023 r. wniosek o wydanie decyzji zawierał wymagane załączniki, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia spełniającą wymogi, o których mowa w art. 62a ust. 1 ustawy i poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar oddziaływania inwestycji. Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że organy uzgadniające - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie oraz Dyrektor Zarządu Zlewni w Augustowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznały, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność/potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie z dnia 12 października 2023 r.; opinia z dnia 20 października 2023r.), a organ opiniujący - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Giżycku, stwierdził, że dla w/w przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (opinia z dnia 3 października 2023 r.). Kolegium zaznaczyło, że decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wydawana jest wówczas, gdy już na samym początku realizacji przedsięwzięcia wszystkie jego skutki środowiskowe są dobrze znane i nie budzą wątpliwości. Wydając taką decyzję organ pierwszej instancji uznał zatem, iż informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia są wystarczające, aby przewidzieć wszystkie środowiskowe skutki realizacji przedsięwzięcia. Organ przesądził jednocześnie, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na środowisko.

Odnosząc się bezpośrednio do stanu sprawy Kolegium podzieliło wyrażone przez organy opiniujące i uzgadniające oraz organ pierwszej instancji stanowisko w kwestii braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium wskazało, że za powyższym przemawia rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj, cechy i skala możliwego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, o czym niżej. Z akt sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie farmy fotowoltaicznej do 4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną m.in. stacją transformatorową nn/SN, magazynami energii elektrycznej, liniami kablowymi, instalacją monitorującą, drogami wewnętrznymi, ogrodzeniem), na działce nr [...], obręb G.. Teren przedsięwzięcia nie jest położony na żadnym z obszarów form ochrony przyrody. Powierzchnia terenu objętego wnioskiem wynosi [...] ha, a powierzchnia pod zabudowę wyniesie ok. 6 ha. Celem inwestycji jest produkcja energii z tzw. odnawialnych źródeł energii oraz wprowadzanie jej do sieci elektroenergetycznej. Planowany obszar pod wnioskowaną inwestycję położony jest na terenie gminy D. Teren planowanej inwestycji znajduje się pośród działek użytkowanych rolniczo. Obszar inwestycji zlokalizowany na gruntach oznaczonych symbolami: N, PsV, RIVa, RV, RVI. Na działce występuje kilka drzew, które w żaden sposób nie będą miały wpływu na inwestycję (zostaną ominięte podczas montażu instalacji). Do najbliższego terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej jest ok. 15 m (vide: karta informacyjna przedsięwzięcia, opinia sanitarna z dnia 3 października 2023 r., postanowienie RDOŚ z dnia 12 października 2023 r.). Planowana inwestycja składać się będzie z następujących elementów: panele fotowoltaiczne (od 7.200 do 9.200), konstrukcja nośna do instalacji paneli, linie kablowe, przyłącza elektroenergetyczne, kontenerowa stacja transformatorowa nn/SN, inwertery (od 40 do 160 sztuk), magazyny energii (4 sztuki), instalacja monitorująca ilość wyprodukowanej energii oraz parametry pracy elektrowni, instalacja odgromowa, drogi wewnętrzne, ogrodzenie inwestycji, inne niezbędne elementy infrastruktury związane z budową i eksploatacja inwestycji. Projektowana elektrownia fotowoltaiczna złożona będzie z paneli - ogniw fotowoltaicznych zwanych bateriami słonecznymi, w postaci cienkich półprzewodnikowych płytek wykonanych z krzemu. Panele będą zamontowane na konstrukcjach wsporczych, które będą oddalone min. 3 m od granicy działki. Natomiast odstępy między stołami będą wynosiły ok. 6 m. Z kolei stacja transformatorowa będzie oddalona o min. 5 m od granicy działki. Przewidywany okres eksploatacji farmy fotowoltaicznej wynosi 25 lat. W fazie realizacji przedsięwzięcia do najbardziej uciążliwych oddziaływań zaliczymy hałas emitowany przez pojazdy transportujące poszczególne elementy konstrukcyjne. W celu zminimalizowania w/w odziaływań wszelkie prace prowadzone będą w godz. 6:00-22:00. Przewiduje się, że zasięg uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia ograniczy się do najbliższego otoczenia i będzie miał charakter krótkotrwały, co nie będzie uciążliwe dla mieszkańców. Podczas funkcjonowania instalacji fotowoltaicznej nie będą powstawać ścieki zarówno technologiczne jak i bytowe. Mycie paneli będzie się odbywało wyłącznie za pomocą wody, bez żadnych środków czyszczących (opady atmosferyczne). Wody opadowe i roztopowe będą spływać do gleby. Etap eksploatacji instalacji fotowoltaicznej nie będzie wiązał się z wytwarzaniem dużej ilości odpadów. Podczas funkcjonowania elektrowni odpady będą powstawać w związku z wykonywaniem okresowych przeglądów i ewentualną wymianą lub naprawą zużytych części. Ewentualne odpady zostaną niezwłocznie przekazane specjalistycznym firmom, które posiadają stosowne zezwolenia. Funkcjonowanie przedsięwzięcia nie będzie wiązać się z emisją gazów. Eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodowała ponadnormatywnej emisji hałasu. Jedynym źródłem hałasu emitowanego z terenu analizowanego przedsięwzięcia na etapie eksploatacji będzie transformator umieszony wewnątrz kontenera. Przy czym na zewnątrz stacji transformatorowej poziom hałasu sięga 40-45 dB.

Kolegium odnosząc się do materiału aktowego sprawy wskazało, że teren planowanej inwestycji jest aktualnie użytkowany rolniczo - grunty orne oraz łąki. Ponadto teren planowanej inwestycji zlokalizowany zostanie w odległości ponad 100 metrów od zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej. Przedsięwzięcie nie będzie również realizowane na nieużytkach oraz obszarach podmokłych lub innych o zbliżonym charakterze. Nie przewiduje się także usuwania drzew oraz krzewów. Teren, na którym będzie realizowana inwestycja, zlokalizowany jest na obszarze zlewni [...] oraz zlewni [...] rzecznych G. oraz - częściowo - na obszarze [...] rzecznych W. do jez. M. oraz [...] jeziornych S. Zamierzone przedsięwzięcie ze względu na charakter, nie wpłynie negatywnie na cele środowiskowe określone dla w/w JCWP. Ze względu na charakter i skalę planowanej inwestycji, przy zastosowaniu planowanych działań ograniczających negatywne oddziaływania, nie przewiduje się jej negatywnego oddziaływania na jednolite części wód powierzchniowych i podziemnych oraz na realizację celów środowiskowych.

Kolegium zaznaczyło również, że z uwagi na zakres oddziaływań planowanej inwestycji oraz istniejący sposób zagospodarowania terenów sąsiednich nie przewiduje się możliwości kumulowania oddziaływań (w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia brak jest innych elektrowni fotowoltaicznych), nie zachodzi ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Ponadto z uwagi na rodzaj i skalę przedsięwzięcia, oddziaływania będą miały zasięg lokalny (bez ryzyka transgranicznych oddziaływań).

Pismem z 24 maja 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od powyższej decyzji wywiódł M.O. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie

- art. 63 ust. 1 w związku z art. 62. ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zmianami), poprzez jego nieprawidłową interpretacje i zastosowanie jako podstawy wydania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 4 MW - w sytuacji gdy zgodnie z tym przepisem prawidłowo zastosowanym i przeprowadzeniem koniecznego postępowania wyjaśniającego w zakresie zasadności wydania postanowień przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Giżycku oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Augustowie - odnośnie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowiskom w zakresie wykazania przez skarżącego występowania gatunków zwierząt chronionych i zagrożonych, bezspornym winno być, że zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

- art. 3 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zmianami), poprzez jego nieprawidłową interpretacje i zastosowanie poprzez brak weryfikacji raportu oraz uzyskanie opinii od wskazanych w decyzji organów jednak w sposób nie zapewniających możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez pominięcie i nie wyjaśnienie w żadnym aspekcie przekazanych organom informacji o występowaniu na terenie inwestycji gatunków chronionych i zagrożonych wyginięciem;

- naruszenie art. 6 i 7 k.p.a., tj. zasady legalizmu i prawdy obiektywnej poprzez pobieżne i bezrefleksyjne zbadanie stanu faktycznego sprawy i brak oparcia go w przepisach prawa z uwagi na:

- wybiórcze i dowolne ustalenia dotyczące sytuacji faktycznej nieruchomości na której ma być prowadzona inwestycja - celem wyłącznie umniejszenia znaczenia podniesionych w odwołaniu zarzutów w zakresie tak położenia nieruchomości, jej charakteru w tym występowania na nieruchomości terenów podmokłych oraz gatunków zwierząt chronionych, zagrożonych wyginięciem, występujących na terenie objętym zaskarżoną decyzją w szczególności pomięcia przez organ faktów znanych mu z urzędu w zakresie stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości;

- naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania obywateli do działań podejmowanych przez organ administracji poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie podjęcie żądnych działań w zakresie wyjaśnienia wykazanych i udokumentowanych w toku postępowania sytuacji związanych z występowaniem na nieruchomości gatunków chronionych poprzez biurokratyczne załatwienie sprawy przyjmują nawet wykazane przez stronę błędne co do stanu faktycznego postanowienia pozyskane w toku postępowania za jedynie wiarygodne;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, precyzyjnego wyjaśnienia, które zarzuty z odwołania złożonego przez M.O. organ II instancji uznaje za bezzasadne czy też nie zasługujące na uwzględnienie, przyczyn uzasadniających brak podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie kwestii występowania gatunków zagrożonych wyginięciem i chronionych na terenie objętym oddziaływaniem zaskarżonej decyzji, przytoczeniu przepisów i orzecznictwa bez odniesienia ich do wskazanego stanu faktycznego sprawy z nakierowaniem uzasadnienia na wykazanie, że wydane postanowienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Giżycku oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Augustowie — zwalniają organ I instancji jak i SKO w Olsztynie jako organ II instancji do wyjaśnienia wskazanych i udokumentowanych przez odwołującego się okoliczności faktycznych, jak również powołanie się przez organ II instancji na brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co skutkowała brakiem podstaw do przeprowadzenia konsultacji - bez wskazania przepisów uzasadniających takie twierdzenie.

W motywach skargi skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie w uzasadnieniach decyzji w szczególności w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji skupiły się wyłącznie na opisaniu planowanej inwestycji celem wykazania, że nie będzie ona miała wpływu negatywnego na środowisko.

Skarżący podkreślił, że w toku postępowania, ze względu na przyjęty przez organ I instancji tryb i sposób jej procedowania strona nie miała możliwości innych niż wskazanie - tak jak w odwołaniu - na walory przyrodnicze wymagające pochylenia się przez organ I instancji nad kwestią ochrony środowiska tj. występowanie gatunków chronionych i zagrożonych wyginięciem jak i walorów przyrodniczych udokumentowanych zdjęciami. Skarżący wskazał, że do źródeł tych nie odniósł się organ II instancji. Jako załącznik do skarg skarżący przedłożył sprawozdanie z Inwentaryzacji Przyrodniczej działki nr [...] Obręb G..

W dalszej części argumentacji skarżący wskazał, ze w toku postępowania strona nie miała możliwości oddziaływania na fakt wydania opinii przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie i Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskę oraz postanowienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie i tylko w toku kontroli instancyjnej mogła podnosić zarzuty i zastrzeżenia co do przytoczonych rozstrzygnięć. Zdaniem skarżącego organy prowadzące postępowanie zaniechały powiadomienia organów współdziałających o przedstawionych przez stronę informacjach dotyczących występowania gatunków chronionych na terenie planowanej inwestycji,.

Pismem z 25 lipca 2024 r. skarżący zawnioskował o dołączenie do skargi drugiego dokumentu inwentaryzacji przyrodniczej terenu lokalizacji spornej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit .a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone, w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, uzasadniającymi jej wzruszenie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której organ ten stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia wskazanego we wniosku inwestora.

Postępowanie w sprawie prowadzone było na podstawie regulacji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z tą ustawą (art. 71), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie wymagane jest dla planowanych dwóch rodzajów przedsięwzięć tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach wynikało z faktu zaliczenia planowanego przez inwestora przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Według § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) do tego typu przedsięwzięć prawodawca nakazuje kwalifikować zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit.a. Powyższy akt wykonawczy miał w sprawie zastosowania w przytoczonej treści z uwagi na brzmienie § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1724), na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium.

Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie odgrywa art. 84 u.o.i.ś. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z ust. 1a w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Jak natomiast stanowi ust. 2 tego przepisu charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy także dodać, że art. 85 ust. 1 u.i.ś.o., stanowi, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Jak przy tym stanowi ust. 2 pkt 2 tego przepisu uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a. powinno zawierać, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.i.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.i.ś. umożliwiają dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Analiza niniejszej sprawy doprowadziła Sąd do konkluzji o prawidłowości wydanych w niej rozstrzygnięć. Przedsięwzięcie, polegać będzie na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 4 MW włącznie, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, a zatem o czym była mowa wcześniej z przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W takiej zaś sytuacji, w myśl art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś., ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzana jest, jeżeli obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony postanowieniem na podstawie art. 63 ust. 1. Jeśli zaś nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wówczas w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym, decyzja taka wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a.

,W niniejszej sprawie opinie takie zostały sporządzone przez Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego w Giżycku w dniu 3 października 2023 r. oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 października 2023 r. Każdy z wymienionych organów wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, przy czym stanowisko swoje należycie uzasadnił. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie wydał 12 października 2023 r., postanowienie, w którym wyraził opinię, że dla projektowanego przedsięwzięcia "Budowa elektrowni fotowoltaicznej (G.) o mocy do 4 MW włącznie, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb G., gmina D., nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Zaznaczyć w tym miejscu należy, że są to wyspecjalizowane organy, które posiadają fachową wiedzę w zakresie, który podlega ich badaniu, co oczywiście nie neguje obowiązku dokonania oceny przez rozpoznające sprawę o środowiskowe uwarunkowania organy poprawności tego rodzaju dowodów. Ocena ta sprowadza się jednak do analizy co do kompletności podjętych zagadnień oraz spójności i logiczności. Podkreślić przy tym trzeba, że wprawdzie opinia, o której mowa w art. 64 ust. 1 u.o.i.ś. jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy stanowi obligatoryjny element procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 2 stycznia 2020 r., II SA/Gd 698/19; por. także wyrok NSA z 8 marca 2016 r., II OSK 1744/14, CBOSA). Zdaniem Sądu sporządzone w sprawie opinie zasadnie zostały uznane za mogące stanowić podstawę rozstrzygania. Organy dokonały szczegółowej analizy charakteru inwestycji, jej lokalizacji i ewentualnego wpływu na środowisko naturalne, dochodząc w ocenie Sądu do słusznego wniosku o braku potrzeby sporządzania raportu oddziaływania na środowisko.

Należy wskazać, że, treść uzasadnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z 12 października 2023 r., (k. 66-64 akt administracyjnych) wskazuje, że organ w sposób wyczerpujący przedstawił analizę planowanego przedsięwzięcia. Organ w istocie odniósł się do kwestii jakie na dalszym etapie postępowania tak administracyjnego jak i sądowo administracyjnego podnosił skarżący. W kontekście ochrony zwierząt organ wskazał, że "W okresie realizacji przedsięwzięcia zaplanowano działania związane z ochroną zwierząt. Planuje się wykonanie wszelkich prac poza sezonem największej aktywności płazów, tzn. poza okresem migracji wiosennej." Organ wskazał również, że "Inwestycja nie jest zlokalizowana na obszarach przyrodniczo cennych, objętych ochroną w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym obszarach Natura 2000."

Przechodząc dalej, wskazać należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy określenia wpływu planowanych przedsięwzięć inwestycyjnych na środowisko naturalne. Każda inwestycja wpływ taki wywiera, z tym, że to ustawodawca zdecydował jaki zakres oddziaływania i na jakie elementy środowiska jest weryfikowany. Bada się więc m.in. powiązania planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania. Biorąc to pod uwagę należało uznać za nieuzasadniony zarzut skargi dotyczący wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak stanowi art. 85 ust. 1 u.o.i.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Z tym, że w świetle art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.ś., uzasadnienie to powinno spełniać nie tylko wymagania stawiane przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale także informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.i.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym ostatnim przepisie mowa jest m.in. o rodzaju i charakterystyce przedsięwzięcia, z uwzględnieniem jego skali i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązaniach charakteryzujących przedsięwzięcie oraz o powiązaniu z innymi przedsięwzięciami, w szczególności o kumulowaniu się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

Mając na względzie powyższe wskazać należy że zarówno uzasadnienie organu I jak i II instancji warunki te spełniały. Co naturalne istotą uzasadnienia organu II instancji było ustosunkowanie się do kontrolowanego rozstrzygnięcia. Sam fakt, że organ II instancji wprost i bezpośrednio nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie czyni tak decyzji jak i postepowania odwoławczego wadliwymi. Kolegium szczegółowo omówiło stanowiska organów współdziałających i charakterystykę planowanej inwestycji w kontekście tak spełnienia wymagań ustawowych jak i oddziaływania na środowisko. Kolegium uznało, że organy opiniujące posiadały w sprawie zarówno wiedzę jak i kompetencje do oceny czy inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przedstawione przez skarżącego w odwołaniu źródła dowodowe, m.in. w postaci dokumentacji fotograficznej w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym, nie zmieniły stanowiska Kolegium co do potrzeby utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Wskazać należy wreszcie, że nie ma racji skarżący wskazując, ze organ II instancji nie wyjaśnił braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co skutkowała brakiem podstaw do przeprowadzenia konsultacji. W tym kontekście organ wypowiedział się na stronie piątej uzasadnienia, wskazując, że wobec braku ustalenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie zaistniała konieczność przeprowadzenia konsultacji.

W kontekście dokumentacji złożonej przez skarżącego już w toku postepowania przed sądem administracyjnym (Sprawozdania z Inwentaryzacji Przyrodniczej działki nr [...] Obręb G. sporządzone przez mgr. Inż A. S., datowane na maj 2024, oraz Notatki z wizji terenowych na działce nr [...] obwód ewidencyjny G. w gminie D., datowane na 23 lipca 2024r.), wskazać należy, że źródła te są późniejsze niż decyzja organu II instancji datowana na 15 kwietnia 2024r. Zawarte w skardze sugestie, że istnienie ww. dokumentów czyni zaskarżoną decyzję Kolegium dotkniętą wadą określoną w art. 145 §1 pkt. 5 k.p.a. nie są uzasadnione. Powstanie źródeł dowodowych jest bowiem późniejsze niż wydanie decyzji przez organ II instancji. Sąd administracyjny nie prowadzi natomiast postepowania dowodowego w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Przedłożone przez skarżącego ekspertyzy Sąd potraktować mógł przy tym jedynie jako dokumenty prywatne. Jednocześnie zastrzec należy, że skarżący zawnioskował o "dołączenie do Skargi wskazanego w jej treści drugiego dokumentu inwentaryzacji przyrodniczej." (k. pismo skarżącego z 25 lipca 2024r. k. 114 akt sądowych). Brak było zatem wprost wyrażonego wniosku w zakresie przeprowadzenie dowodu opartego o art. 106 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego Sąd wziął pod uwagę nadesłane przez skarżącego dokumenty i traktował je jako część argumentacji skargi.

W kontekście informacji przekazanych przez skarżącego wskazać należy, że organy dokonują oceny istnienia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, uwzględniając łącznie kryteria określone w art. 63 u.i.o.ś. Samo wskazanie na możliwe bytowanie określonych gatunków fauny i flory na obszarze inwestycji nie jest decydujące dla rozstrzygnięcia. Istotą rozstrzygnięcia organów jest ocena potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko, czego organy dokonały.

Finalnie wskazać należy, ze rolą organu administracji publicznej prowadzącego konkretne postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Takie prawidłowe ustalenia możliwe są poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Przy czym, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Dokonane w sprawie czynności, a także wynikające z nich ustalenia i ich ocena w aspekcie brzmienia istotnych w sprawie regulacji materialnoprawnych powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu, zasadnie uznało Kolegium, że przeprowadzone w sprawie postępowanie było prawidłowe, tj. odpowiadające powyższym wymogom. Uzyskano w toku postępowania niezbędne opinie, które poddano następnie analizie wraz z analizą karty informacyjnej przedsięwzięcia. Wyraz powyższego organ pierwszej instancji dał w uzasadnieniu wydanej decyzji, w którym obszernie omówił planowane przedsięwzięcie. Powyższe doprowadziło go do konkluzji, że z uwagi na rodzaj, charakter i usytuowanie przedsięwzięcia oraz wskazane warunki jego realizacji, nie będzie ono w sposób znaczący oddziaływać na elementy przyrodnicze środowiska. W tym miejscu należy jeszcze podnieść, że karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi specyficzny dowód. Podlega ona oczywiście ocenie jako dokument prywatny, jednak ze względu na to, że jest sporządzana przez podmiot, który winien dysponować specjalistyczną wiedzą, ma ona szczególną wartość dowodową, stanowiąc kompleksowe opracowanie dotyczące planowanego zamierzenia i jego skutków dla środowiska. Dlatego też podważenie jej ustaleń możliwe jest zasadniczo przez opracowanie sporządzone przez równie fachowy podmiot. Karta sporządzona w sprawie niniejszej zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 62a ust. 1 u.o.i.ś., a jej stwierdzenia w istotnym dla sprawy aspekcie nie zostały skutecznie zakwestionowane. W świetle art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ma fakultatywny charakter. O tym więc, czy taka konieczność zachodzi decyduje organ, z tym, że jego ocena nie może być oczywiście dowolna, a musi opierać się na jasnych przesłankach. Nie stwierdzając konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sprawie niniejszej organ pierwszej instancji zbadał wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko i uznając - w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz opinie stosownych organów - że nie będzie ono znacząco oddziaływać na elementy przyrodnicze środowiska, rozstrzygnął w oparciu o art. 84 ust. 1 u.o.i.ś. Rozstrzygnięcie tego rodzaju wydawane jest wówczas, kiedy jeszcze przed przystąpieniem do realizacji danej inwestycji znane są dobrze jej skutki środowiskowe. Natomiast, kiedy inwestycja należy do takich, których wpływ na środowisko jest trudny do przewidzenia lub też na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pojawiły się co do tego wątpliwości, to organ wydając pozytywną decyzję - kierując się zasadą przezorności - powinien nałożyć obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (tak: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24 marca 2022 r., II SA/Go 1014/21, CBOSA). Z powyższych względów Sąd doszedł do wniosku, że decyzje organów obydwu instancji są zgodne z prawem. Wydano je bowiem na podstawie wystarczającego materiału dowodowego, w tym wymaganych ustawą opinii właściwych organów, które to dowody poddano należytej analizie, a następnie prawidłowo zastosowano właściwe unormowania prawa materialnego.

Oddalenie skargi nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a.