Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1548/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz decyzję OIP w Krakowie
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 9a, art. 11 pkt 8, art. 11a
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: art. 1, art. 3 ust. 3, art. 41
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi [....] Szpitala [...] w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 28 sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [....] 2011r., nr [....], II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej kwotę 257 ( dwieście pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 28 sierpnia 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy, po rozpatrzeniu odwołania [...] Szpitala [...] w K. od nakazu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddział w N. S. z dnia [...] 2012r. nr [...] nakazującego umieszczenie I. C. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, utrzymał zaskarżony nakaz w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Okręgowy Inspektor Pracy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia: I. C. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę od dnia 1 lipca 2009r. na czas określony do 31 sierpnia 2011r. na stanowisku starszej położnej, w pełnym wymiarze czasu pracy, w Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka Kliniki Neonatologii Szpitala [...] w K. W dniu 10 stycznia 2011r. Inspektor Pracy dokonał kontroli stanowisk pracy w Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka, której wyniki zawarł w protokole z kontroli rozpoczętej w 2010r. pod nr rej. [...], zakończonej protokołem z dnia 28.01.2011r. pod nr rej. [...]. W czasie kontroli stanowisk pracy w dniu 10 stycznia 2011r. I. C. nie wykonywała pracy. Ustalenia dotyczące wykonywanych czynności dokonane zostały na podstawie oświadczenia zainteresowanej i wyjaśnień jej przełożonej. Ustalenia te zostały odzwierciedlone w wyżej wskazanym protokole z kontroli, do którego Szpital [...] nie wniósł zastrzeżeń. Zakres czynności I. C. z dnia 26 czerwca 2009r. określał obowiązki wykonywane na stanowisku starszej położnej, polegające m.in. na zapewnieniu kompleksowych świadczeń neonatologicznych w Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka, przy założeniu holistycznego podejścia do noworodka. I. C. asystowała przy zabiegach wykonywanych przez lekarzy przy łóżku (inkubatorze) chorych pacjentów, co dotyczy w szczególności następujących zabiegów: zakładania wkłucia centralnego, obwodowego i intubacji. Zgodnie z oceną ryzyka zawodowego dla stanowiska pracy starszej położnej, obowiązującą do dnia przedłożenia protokołu pracodawcy, w procesie pracy występują w szczególności następujące czynniki uciążliwe : - stres powodujący problemy rodzinne i objawy ‘wypalenia" zawodowego, bezsenność, choroba wrzodowa, nerwica, przenoszenie napięcia na kontakty w domu itp., - obciążenie fizyczne i statyczne związane z pracą przy pielęgnacji pacjenta z powodu poodnoszenia ciężkich pacjentów i długiego czasu pracy w pozycji stojącej. I. C. wystąpiła w dniu 4 listopada 2010r. z wnioskiem o nakazanie pracodawcy - Szpitalowi [...] w K. umieszczenia jej w ewidencji pracowników wykonujących pracę o szczególnym charakterze. Decyzją z dnia [...] 2011r. Inspektor Pracy odmówił nakazania umieszczenia I. C. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, powołując się na wykaz jednostek Szpitala [...] z dnia 23 listopada 2010r., zgodnie z którym Oddział, w którym pracuje I. C. nie został zaliczony do komórek organizacyjnych pracujących w warunkach ostrego dyżuru. W wyniku odwołania I. C. decyzją z dnia [...] 2011r. Okręgowy Inspektor Pracy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego co do szczególnego charakteru prac wykonywanych przez starszą położną, w szczególności czy prace te mają charakter prac o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a zwłaszcza czy są to prace o szczególnym charakterze w rozumieniu pkt. 24 załącznika Nr 2 do ustawy, którym do prac o szczególnym charakterze zaliczono także prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych. Organ odwoławczy zalecił także rozważenie powołania biegłego celem wyjaśnienia wątpliwości z zakresu wiedzy medycznej, w szczególności pojęcia ostrego dyżuru.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Pracy opisanym na wstępie nakazem z dnia [...] 2012r. nakazał [...] Szpitalowi [...] w K. umieszczenie I. C. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656), od dnia 1 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2011r.

Inspektor uznał, że starsze położne na Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka Kliniki Neonatologii Szpitala [...] w K., w tym uczestniczka, należą do pracowniczej kategorii personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii, wykonującego prace w warunkach ostrego dyżuru. Wskazał, że ustawa z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych w punkcie 24 załącznika nr 2 zalicza do prac o szczególnym charakterze prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Pod pojęciem personelu medycznego, rozumie się osoby wykonujące zawód medyczny, o których mowa obecnie w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz. U. nr 112, poz. 654), do której to kategorii pracowniczej I. C. należy. Inspektor podkreślił, że pojęcia z zakresu nauk medycznych, takie jak: dyscyplina zabiegowa, zespół zabiegowy i ostry dyżur zostały wyjaśnione przez powołaną w toku kontroli biegłą lek. med. B. B., która wydała opinię z dnia 9 listopada 2011r., uzupełnioną wobec zgłoszenia zarzutów przez Szpital, na posiedzeniu w dniu 9 lutego 2012r. Organ uznał informacje uzyskane od biegłej za wyczerpujące, logiczne, spójne i zrozumiałe. Inspektor podkreślił też, że opinia biegłego jest zbieżna z opinią Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie medycyny pracy I. Z. – F. z dnia 7 lutego 2012r. Dlatego też Inspektor przyjął, że pojęcie zespołu operacyjnego dyscyplin zabiegowych oznacza zespół minimum dwóch osób, które biorą udział w zabiegu. Dyscypliną zabiegową jest natomiast taka dyscyplina medycyny, w której wykonuje się różnego rodzaju zabiegi, w tym ratujące zdrowie lub życie pacjenta, do których wskazane wyżej zabiegi, przy których I. C. asystowała, należą. Pojęcie pracy w warunkach ostrego dyżuru oznacza konieczność wykonywania pewnych świadczeń zdrowotnych-medycznych w trybie nagłym ze wskazań życiowych, a elementami charakteryzującymi są nagłość i nieprzewidywalność. Obie te cechy występują we wszystkich oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii bez względu na ich usytuowanie w strukturze Szpitala [...].

Przy tak zdefiniowanych pojęciach Inspektor uznał za błędne ograniczenie strukturalne klinik działających w Szpitalu [...] w warunkach ostrego dyżuru, wynikające z pisma wewnętrznego z dnia 23 listopada 2010r. W ocenie Inspektora zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, że w przypadku I. C. spełnione zostały warunki przewidziane w pkt 24 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych i dlatego wydanie nakazu było w pełni uzasadnione.

Odwołanie od powyższego nakazu wniósł Szpital [...] w K., zarzucając, że w Szpitalu nie wykonuje się prac w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, a tylko prace o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 3, ujęte w poz. 23 i 24 załącznika nr 2 do tego przepisu. Z uwagi na treść poz. 23 załącznika Szpital wpisał do ewidencji prac o szczególnym charakterze wszystkich lekarzy i pielęgniarki wykonujące świadczenia medyczne w Oddziałach Klinicznych Klinik : Psychiatrii Dorosłych, Dzieci i Młodzieży. Nadto, to do wyłącznej kompetencji pracodawcy należy ustalanie wykazu stanowisk, na których wykonywana jest praca o szczególnym charakterze. Wskazując na treść § 39a ust. 1 rozporządzenia MPiPS z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2003r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) podano, że na podstawie sporządzonych kart ryzyka zawodowego na zajmowanym stanowisku Szpital sporządził i prowadzi wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze, jednak dotyczy wyłącznie wskazanych w nim stanowisk pracy w jedenastu Oddziałach Klinicznych, w Zakładzie Anestezjologii i Intensywnej Terapii, oraz Samodzielnej Pracowni Zakładu Hemodynamiki i Angiografii Oddziału Klinicznego II Kliniki Kardiologii. Oddział Intensywnej Terapii Noworodka w Klinice Neonatologii w wykazie tym nie figuruje. Szpital wskazał, że prowadzi także ewidencję pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze , zgodnie z wymogami art. 41 ust. 3 pkt. 2 ustawy o emeryturach pomostowych, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, odwołujący podniósł, że pracownikowi służy skarga do Państwowej Inspekcji Pracy w przypadku nieumieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ale niedopuszczalne jest nakazanie wpisania do ewidencji pracowników określonej w art. 41 ust. 4 pkt. 2 ustawy pracownika świadczącego pracę na stanowisku nie zaliczonym przez pracodawcę do wykazu prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organy inspekcji pracy nie są umocowane do dokonywania wiążących ustaleń, jakie stanowiska pracy spełniają warunki ustawy o emeryturach pomostowych, czyli do nakazania wpisania pracownika świadczącego pracę na stanowisku nie zaliczonym przez pracodawcę do wykazu stanowisk z art. 41 ust. 4 pkt. 1 ustawy o emeryturach pomostowych do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Uprawnienie pracownika do złożenia skargi w trybie art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych w żadnym razie nie oznacza uprawnienia do żądania wydania przez organy inspekcji pracy rozstrzygnięcia, czy dane stanowisko pracy (które zajmuje pracownik) spełnia wymogi ustawy o emeryturach pomostowych. Postępowanie kontrolne wszczęte wyniku złożenia takiej skargi może zakończyć się nakazaniem wpisu do ewidencji na podstawie art. 11a ustawy o PIP, jeżeli dane stanowisko pracy zostało zaliczone przez samego pracodawcę do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze a mimo to pracownik nie został umieszczony w ewidencji. Prace personelu medycznego Oddziału Intensywnej Terapii Noworodka Kliniki Neonatologii nie zostały ujęte w wykazie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze, a praca I. C. nie spełnia przesłanek zawartych w poz. 24 załącznika Nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Oddział Intensywnej Terapii Noworodka Kliniki Neonatologii nie jest oddziałem dyscyplin zabiegowych, co wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2004r. , stosowanego pomocniczo przy prawidłowym kwalifikowaniu dziedzin medycyny na zabiegowe lub niezabiegowe.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Szpitala [...] Okręgowy Inspektor Pracy wydał opisaną na wstępie decyzję.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Szpitala, iż wynikające z art. 11a ustawy o PIP kompetencje inspektora pracy, w związku z wniesieniem przez pracownika skargi w trybie art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, ograniczają się tylko do zbadania, czy pracownik który złożył skargę, jest zatrudniony

na stanowisku znajdującym się w sporządzonym przez pracodawcę wykazie stanowisk, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Zdaniem organu przepis art. 11a ustawy o PIP przydaje organom inspekcji pracy kompetencje do władczego rozstrzygnięcia nakazem mającym cechy decyzji administracyjnej, m.in. o wpisaniu danego pracownika do ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze. Ustalenie takie warunkuje wpis do ewidencji pracowników wykonujących taką pracę bez względu na to, czy dane stanowisko znajduje się w wykazie stanowisk, na których wykonywana jest praca o szczególnym charakterze. Rozbieżności między ewidencją a wykazem będą natomiast przedmiotem nie władczego oddziaływania pokontrolnego w postaci polecenia lub wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8 ustawy o PIP. Organ odwoławczy uznał, że Szpital [...] nieprawidłowo sporządził wykaz stanowisk, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze. Zdaniem organu nie można powoływać się na pojęcie dyscyplin zabiegowych używane w przepisie, regulującym dofinansowywanie badań naukowych przez Komitet Badań Naukowych, ponieważ przepis ten już nie obowiązuje, a nawet w czasie obowiązywania nie pozostawał w powiązaniu z warunkami wykonywania pracy i oceną ryzyka zawodowego, które mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie to zostało wyjaśnione przez biegłą poprzez stwierdzenie, że dyscypliną zabiegową jest taka dyscyplina medycyny, w której wykonuje się różnego rodzaju zabiegi, w tym ratujące życie ludzkie. Te zabiegi realizowane są w zespole operacyjnym działającym w trybie nagłym, w związku z zagrożeniem życia noworodka i na bieżąco powoływanym spośród personelu dyżurującego na danej zmianie. Taki charakter, zdaniem organu odwoławczego, posiadają zabiegi zespołów operacyjnych w Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka, w ramach których I. C. wykonuje pracę. Ponadto organ odwoławczy podał, że według stanu na dzień 30 marca 2012r. pracodawca nie posiadał jeszcze aktualnej oceny ryzyka zawodowego dla stanowiska starszej położnej, gdyż w ocenie nie wymieniono stresu pourazowego związanego z odpowiedzialnością za życie noworodka. Dlatego inspektor pracy w ust. 2 wystąpienia z dnia 14 czerwca 2012r. zawnioskował, aby proces tego uaktualniania został jak najszybciej zakończony. W związku z podniesionym w odwołaniu faktem stworzenia z dniem 1 kwietnia 2012 r. dwóch Oddziałów Klinicznych Anestezjologii i Intensywnej Terapii w miejsce dotychczasowego Zakładu Anestezjologii i Intensywnej Terapii, organ II instancji zlecił w trybie art. 136 kpa przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w celu wyjaśnienia, czy dokonana zmiana miała wpływ na rozstrzygnięcie. Postępowanie to zakończone protokołem kontroli nr rej. [...] nie wykazało wpływu dokonanej reorganizacji na rozstrzygnięcie. W ocenie Okręgowego Inspektora Pracy organ I instancji dokonał logicznego zestawienia zwrotów użytych w pkt 24 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, dochodząc do słusznego wniosku, że I. C. wykonuje pracę o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Jednocześnie ustalono, że I. C. zatrudniona była w pełnym wymiarze czasu pracy, co najmniej od 1 stycznia 2010r., czyli odpowiada warunkowi wskazanemu w art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych w okresie wykonywania przez nią pracy w Szpitalu [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy wniósł [...] Szpital [...] w K., domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 11a ustawy z dnia o Państwowej Inspekcji Pracy w związku z art. z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r o emeryturach pomostowych oraz art. 3 ust. 3 w związku z załącznikiem nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, a także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strona skarżąca spełniła wymogi zawarte w art. 41 ust. 4 pkt. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych ponieważ ustaliła wykaz stanowisk pracy o szczególnym charakterze, na podstawie załącznika nr 2, poz. 24 wykazu, oraz prowadzi ewidencję pracowników wykonujących prace o takim charakterze. Wykaz stanowi podstawę do wpisania przez pracodawcę pracowników zajmujących stanowiska w nim wskazane, do ewidencji pracowników wykonujących takie prace. Podtrzymano zarzut odwołania dot. błędnej interpretacji przez organy kompetencji inspektora pracy, wynikających z przepisu art. 11a ustawy o PIP, który zdaniem skarżącego nie ma kompetencji do samodzielnego kwalifikowania, czy dany pracownik wykonuje prace o szczególnym charakterze, gdyż kwalifikacja taka należy do pracodawcy, który następnie sporządza wykaz o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 1 ustawy. Zarzucono błędną wykładnię art. 3 ust. 3 ustawy, który zdaniem skarżącego stanowi normatywną całość tylko z załącznikiem Nr 2. Skarżący zarzucił nadto błędną wykładnię pkt. 24 załącznika Nr 2. Skarżący twierdzi, że zespoły operacyjne dyscyplin zabiegowych wykonują swoją pracę wyłącznie w blokach operacyjnych a nie w gabinetach zabiegowych, które także mogą znajdować się w oddziałach dyscyplin zabiegowych. Stanowisko to wyprowadza skarżący z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. 2012r. 739), które w załączniku Nr 1 dotyczącym urządzeń szpitali określają wymagania bloku operacyjnego. O zaliczeniu prac wykonywanych na bloku operacyjnym jako prac o szczególnym charakterze decyduje właśnie ich szczególna uciążliwość. Tylko prace wykonywane w warunkach pracy na bloku operacyjnym są pracami wykonywanymi w warunkach ostrego dyżuru. Następnie skarżący zarzucił organom nieprawidłową interpretację pojęcia "dyscyplin zabiegowych" w rozumieniu pkt. 24 załącznika Nr 2. Zdaniem skarżącego wykładni tego pojęcia może służyć przyjęty na potrzeby 33 konkursu KBN wykaz dyscyplin naukowych, w którym przyjęto podział nauk medycznych na nauki kliniczne niezabiegowe i nauki kliniczne zabiegowe. Prace pielęgniarek w oddziałach anestezjologii i intensywnej terapii, jakkolwiek trudne, odpowiedzialne i ciężkie, nie są pracami wykonywanymi w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych. Skarżący zarzucił, że wykładnia pojęcia "zespołu operacyjnego dyscyplin zabiegowych" dokonana przez biegłą jest całkowicie dowolna i nie znajduje poparcia ani w literaturze fachowej, ani w orzecznictwie sądów administracyjnych. Odnośnie pojęcia warunków ostrego dyżuru, skarżący podkreślił, że pojęcie to wyjaśnił m.in. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 marca 2011r. sygn. akt K 23/09. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa podniesiono nieuwzględnienie struktury organizacyjnej Szpitala [...], zwłaszcza tego, że dyscypliny zabiegowe nie występują we wszystkich jednostkach organizacyjnych Szpitala, pomimo, że organy dysponowały wykazem jednostek, w których zlokalizowane są bloki operacyjne, nadto kwestia ta wyjaśniona była w piśmie Naczelnej Pielęgniarki Szpitala z dnia 12. 10. 2010r.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a.,

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonana na powyższych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty należało podzielić.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656) : "prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik Nr 2 do ustawy." Brzmienie tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, iż ustawodawca zdefiniował w nim istotę prac o szczególnym charakterze, oraz że do prac takich zaliczył tylko te, których cechy określa załącznik Nr 2. Wykaz zawarty w załączniku nie ma charakteru przykładowego. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego Szpitala [...], że odczytanie normatywnej treści przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, musi nastąpić łącznie z treścią załącznika Nr 2 do ustawy. Załącznik ten zawiera wykaz prac o szczególnym charakterze, obejmujący 24 pozycje, z których ostatnia łączy się z przedmiotem sprawy. Zgodnie z pozycją 24 wykazu prac o szczególnym charakterze do prac tych ustawodawca zaliczył "prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru".

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, przedmiotem jej regulacji są m.in. rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej (pkt 2), zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych (pkt 3) – określone rozdziałem 4, oraz obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ( pkt 6) – określone w rozdziale 7 ustawy. Przepisem art. 48 tej ustawy z mocą od 1 stycznia 2010r. zmieniono w ustawie z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2012, poz. 404 z późn. zm.) – dalej ustawa o PIP, art. 10 ust. 1 przez dodanie pkt 9a, zgodnie z którym do zadań PIP należy także kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych; oraz dodano przepis art. 11a i zaliczono wydane na jego podstawie nakazy do decyzji określonych w art. 33 ustawy o PIP.

Z art. 41 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych wynika obowiązek prowadzenia przez pracodawcę – płatnika składek: 1) wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; 2) ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek płacenia składek na FEP, zawierającej dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2. Oznacza to, że prowadzona ewidencja identyfikuje danymi określonymi art. 41 ust. 3 pkt 2 osobę pracownika, za którego jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP.

Przepis art. 41 w ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych przewiduje obowiązek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadzenia centralnego rejestru stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP. Z zestawienia tych przepisów wynika, że centralny rejestr stanowisk pracy tworzy suma liczby stanowisk pracy, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykazanych przez płatników a centralny rejestr pracowników wykonujących takie prace zawiera dane pracowników u poszczególnych płatników składek, za których przewidziany jest obowiązek opłacenia składek na FEP.

Okręgowy Inspektor Pracy nie kwestionuje stanowiska skarżącego Szpitala, że organy inspekcji pracy nie mają przyznanych przepisami prawa kompetencji do władczego ingerowania w wykaz stanowisk pracy, które pracodawca - płatnik zaliczył do prac wykonywanych w warunkach szczególnych lub prac o szczególnym charakterze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za powszechnie przyjęte na gruncie dotychczasowego stanu prawnego uznać należy stanowisko wyeksponowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011r. I OSK 1969/10 ( Lex nr 919866), że organy inspekcji pracy, w następstwie skargi pracownika wniesionej na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, nie mają podstaw do orzekania co do wykazu stanowisk pracy prowadzonego zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy. Pogląd, że prawidłowość zaliczenia faktycznie istniejących stanowisk do wykazu stanowisk, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy nie jest objęta kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy jest nadal aktualny w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 13.12.2012r, I OSK 1121/12 – niepubl.). Braku kompetencji do władczego ingerowania w wykaz stanowisk pracy skarżącego Szpitala jest zresztą organ Inspekcji Pracy świadomy, co potwierdza stanowisko odpowiedzi na skargę, odwołujące się do przepisu art. 11 pkt 8 ustawy o PIP, określającego inne niż władcze formy sprawowania kontroli przez kierowanie wystąpień lub poleceń.

Na tle tych regulacji powstaje zagadnienie, czy przedmiotem odniesienia dla pracodawcy w celu utworzenia i prowadzenia ewidencji pracowników, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych jest – w odniesieniu do prac o szczególnym charakterze – wprost załącznik Nr 2 do art. 3 ust. 3 ustawy, czy też wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, który płatnik obowiązany jest prowadzić na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy. Jest w sprawie poza sporem, że Szpital [...] w K. nie prowadzi wykazu w zakresie stanowisk, na których praca wykonywana jest szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i załącznika Nr 1 ustawy. Objęte przepisami art. 41 ust. 4 pkt 1 i 2 : wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz ewidencja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek płacenia składek na FEP stanowią przewidziane ustawą instrumenty mające służyć jej realizacji. Przewidziany art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy wykaz, którego obowiązek prowadzenia obciąża płatnika – pracodawcę, określa te stanowiska, na których od strony przedmiotowej wykonywane są prace w warunkach szczególnych (jako mieszczące się w wykazie prac objętych załącznikiem Nr 1 do art. 3 ust. 1) lub mają charakter szczególny – jako odpowiadające wykazowi prac objętych załącznikiem Nr 2 do art. 3 ust. 3. Zarazem wykazy tych prac łączą je z pracą wykonywaną przez pracowników o określonym typie kwalifikacji zawodowych (np. piloci, kierowcy, operatorzy sprzętu, nauczyciele, personel medyczny itd.).

Natomiast ewidencja pracowników, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 winna identyfikować danymi osobowymi, o których mowa w art. 41 ust. 3 pkt 2 lit. a –d pracowników płatnika wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Na tle tych regulacji – zdaniem Sądu – punktem odniesienia dla przewidzianej art. 10 ust. 1 pkt 9a kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy do kontroli ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych nie może być wprost wykaz prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, określonych załącznikami Nr 1 czy Nr 2, lecz wykaz stanowisk pracy płatnika – pracodawcy, na których taka praca jest wykonywana. Organy Państwowej Inspekcji Pracy nie kwestionują stanowiska Szpitala, że wykaz stanowisk pracy z art. 41 ust. 4 pkt 1 jest pochodną wykazu prac określonych załącznikiem Nr 1 lub Nr 2. Przyrównywanie pracy na określonym stanowisku, wprost do wykazu prac, o których mowa w załącznikach Nr 1 do art. 3 ust. 1, czy załącznika Nr 2 do art. 3 ust. 3, w toku kontroli wywołanej skargą opartą na przepisie art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych w istocie prowadzi do rozszerzenia ustawowego katalogu prac uznanych za wykonywane w szczególnych warunkach lub mających szczególny charakter i wykracza poza kompetencje organów Państwowej Inspekcji Pracy. Nawet w przywołanych na poparcie swego stanowiska przez Okręgowego Inspektora Pracy wyrokach WSA z dnia 07.08.2012 w sprawach III SA/Kr 1413/11 – 1420/11, przyjęto stanowisko, że ustawowy katalog prac " w szczególnych warunkach" i " o szczególnym charakterze" jest zamknięty.

W przedmiotowej sprawie poza sporem było, iż w wykazie stanowisk pracy skarżącego Szpitala [...] utworzonym na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze w rozumieniu pkt 24 załącznika Nr 2 do art. 3 ust. 3 ustawy, figurują tylko stanowiska :

- lekarza operatora, lekarza anestezjologa ( członka zespołu operacyjnego),

- pielęgniarki instrumentariuszki na bloku operacyjnym,

- pielęgniarki anestezjologicznej na bloku operacyjnym,

- pielęgniarki oddziałowej na bloku operacyjnym

Nie były w kontrolowanym postępowaniu przedmiotem ustaleń organów okoliczności mające wykazać, że starsza położna wykonuje pracę objętą wykazem stanowisk pracy o szczególnym charakterze. To uchybienie procesowe nie miało jednak istotnego wypływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchybienie przepisom postępowania może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na tę podstawę skarżący winien wykazać, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wynikiem sprawy istnieje związek w postaci prawdopodobieństwa, że gdyby nie to uchybienie, to wynik sprawy byłby inny.

Podstawę uwzględnienia skargi stanowi natomiast naruszenie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w kilkudziesięciu orzeczeniach wyjaśnił istotę prowadzenia na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, oraz zajął stanowisko co do zakresu przedmiotowego stosowania nakazów, o których mowa w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W wyrokach m.in. z dnia 11.12.2012r., sygn. I OSK 512/12, z dnia 14.12.2012r. sygn. I OSK 552/12, z dnia 21.12.2012r., sygn. I OSK 567/12 i I OSK 561/12, z dnia 28.12.2012r. I OSK 582/12 i I OSK 650/12, a także z dnia 04.01.2013r sygn. I OSK 908/12 (wszystkie CBOiS NSA), Naczelny Sąd Administracyjny zajął jednolite i jednoznaczne stanowisko, którego fragmenty brzmią następująco:

"Zakres przedmiotowy stosowania nakazów unormowanych w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyznacza regulacja ustawy o emeryturach pomostowych. Przyjęta regulacja zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz właściwość sądów powszechnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w tym i emerytur pomostowych ogranicza zakres właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy do spraw, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna. W razie sporu właściwym jest do kwalifikacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych a następnie sąd powszechny.

Takie wyznaczenie granic rozdzielenia właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i właściwości Państwowej Inspekcji Pracy wynika z regulacji prawnej przyjętej w ustawie z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2010r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Według art. 10 ust. 1 tej ustawy "Przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie". Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych ( art. 10 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej)". Właściwość sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wskazał także Sąd Najwyższy w szeregu postanowieniach. W postanowieniu z dnia 18 stycznia 2012r. sygn. akt UK 113/11 stwierdził: " w sprawach z odwołania od decyzji organu rentowego w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie ( art. 10 ust. 1 u.s.d.g.) właściwy jest sąd powszechny – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych ( art. 83 ust. 2 u.s.u.s). Wykładnia art. 41 ust. 4 pkt 2 w związku z pkt 23 załącznika Nr 2 " Wykaz prac o szczególnym charakterze" ustawy o emeryturach pomostowych budzi wątpliwości interpretacyjne i jest przedmiotem sporu pomiędzy płatnikami składek na Fundusz Emerytur Pomostowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organy nie uwzględniły spornego charakteru kwestii zakwalifikowania prac pielęgniarek do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, która to kwestia wymaga rozstrzygnięcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych a następnie, w razie odwołania, przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Organy naruszyły zatem przepisy regulujące zakres właściwości do orzekania przez organy Inspekcji Pracy w sprawie nakazu pracodawcy umieszczenia pracowników w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przyjmując właściwość do rozpoznawania spraw spornych przypisanych do właściwości sądów powszechnych. W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012r. I OPS 4/12 wskazano, że: " Sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r.o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 17 stycznia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 25 i 40 ustawy o emeryturach pomostowych)".

O spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat ( art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania sąd powszechny ( art. 25 ustawy o emeryturach pomostowych). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Tak więc to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania – sąd powszechny, rozstrzyga o tym czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W tym postępowaniu rozstrzyga się także o tym, czy była to praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Prawo do emerytury pomostowej zależy wiec o tego, czy pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez okres co najmniej 15 lat, a nie od tego czy był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. O tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia ten warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może zatem rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ani decyzja administracyjna organów PIP wydana na podstawie art. 11a i art. 12 ustawy o PIP. Oznaczałoby to bowiem, że o spełnieniu przez pracownika jednego z warunków nabycia praw do emerytury pomostowej rozstrzygają organy Państwowej Inspekcji Pracy oraz w razie wniesienia skargi – sądy administracyjne. Nie ulega zaś wątpliwości, że decyzje administracyjne wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w tych sprawach nie są objęte właściwością sądów powszechnych. Przemawia to za stanowiskiem, że prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach związanych z prowadzeniem tej ewidencji ma służyć jedynie udokumentowaniu tego, że pracownik wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Umieszczenie lub nieumieszczenie w ewidencji nie przesądza zaś o tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia ten warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej. Umieszczenie w tej ewidencji, wskazuje jedynie, że pracownik wykonuje pracę na stanowisku, na którym jest wykonywana praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co nie jest równoznaczne z tym, że za takiego pracownika pracodawca ma obowiązek opłacania składek. Wskazują na to wyraźnie przepisy art. 41 ust. 1 pkt 2 oraz art. 41 ust. 4 pkt 2 i ust. 6, w których jest mowa o pracownikach "za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek", a nie pracownikach, za których opłaca się składki. Pracownik, za którego przewidziany jest obowiązek opłacania składek, to pracownik, który wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze, ale ocena i rozstrzygniecie w razie sporu, czy za takiego pracownika pracodawca jest obowiązany opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych należy do właściwości organów rentowych i sądów powszechnych.

Prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz centralnego rejestru pracowników, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ma ułatwić pobór składek i orzekanie w tych sprawach przez organy rentowe, a nie wyłączyć właściwość organów rentowych w tych sprawach.

Wprawdzie jak wynika z treści uzasadnień tych wyroków, zapadły one w sprawach na tle wykładni art.. 41 ust. 4 pkt 2 w związku z pkt 23 załącznika Nr 2 " wykaz prac o szczególnym charakterze", ale nie zmienia to istoty zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w odniesieniu do niniejszej sprawy, w której przedmiotem był spór o wykładnię tego samego przepisu art. 41 ust. 4 pkt 2 tyle, że w związku z pkt 24 załącznika Nr 2 do ustawy. Kwestia bowiem rozważanego zakresu kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy unormowanych art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz istoty prowadzonej na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 2 ewidencji pracowników jest ta sama. Można nadto wskazać, że przepis art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, który określa wszystkie warunki jakie łącznie muszą wystąpić, aby prawo do emerytury przysługiwało pracownikowi, nie wiąże spełnienia warunku pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co do okresu pracy, oraz jej wykonywania przed i po datach określonych tym przepisem, z wykazaniem tych okoliczności z powołaniem na ewidencję, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy.

W myśl przepisów art. 25 ust. 1 i 2 zawartych w rozdziale 4 dotyczącym zasad postępowania w sprawach emerytur pomostowych decyzje w tych sprawach podejmuje właściwy organ rentowy, a od decyzji w sprawie emerytury pomostowej służy odwołanie do sądu powszechnego na zasadach określonych art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z tych względów prezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że kompetencja organów Państwowej Inspekcji Pracy do wydania nakazu, o którym mowa w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ogranicza się do spraw w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przyjęta przez organy Państwowej Inspekcji Pracy wykładnia art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w tej sprawie w zw. z art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, naruszyła w związku z art. 3 ust. 3 i art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych właściwość organów rentowych w tych sprawach.

Odnośnie do złożonego przez Okręgowego Inspektora Pracy wniosku o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego : "Czy art. 11 a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2012r. poz. 404 ze zm.) interpretowany w ten sposób, iż organy PIP nie mają prawa decydować o tym, czy dany pracownik rzeczywiście wykonuje pracę o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach, jest, czy nie jest zgodny z art. 24 Konstytucji" stwierdzić należy, co następuje: podstawą wystąpienia w trybie art. 193 Konstytucji RP z pytaniem prawnym, jest powzięcie przez sąd wątpliwości co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, której to wątpliwości mnie daje się usunąć w drodze wykładni, jak również wystąpienie zależności między odpowiedzią na pytanie prawne a rozstrzygnięciem rozpoznawanej, konkretnej sprawy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku Okręgowego Inspektora Pracy, podstawą skierowania przez sąd w niniejszej sprawie tak sformułowanego pytania miałyby być rozbieżności, jakie zarysowały się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczące kompetencji organów do ustalania faktu wykonywania przez pracownika pracy o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach, w związku z regulacją wynikającą z przepisu art. 11 a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, oraz unormowaniem zawartym w przepisach art. 41 ust. 2, 3 i 4 ustawy o emerytach pomostowych. Stwierdzić należy przede wszystkim, że tylko i wyłącznie uznanie przez sąd, że w danej sprawie występują nie dające się usunąć wątpliwości co do konstytucyjności aktu prawnego, daje podstawę do wystąpienia z pytaniem prawnym do TK. Nie są podstawą takiego wystąpienia wątpliwości, które poweżmie strona. Natomiast sam fakt istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do zakresu kompetencji organów Państwowej Inspekcji Pracy oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sądów powszechnych w przedmiocie stanowiącym istotę rozpoznawanej sprawy nie stanowi podstawy do skierowania sformułowanego przez organ pytania do Trybunału Konstytucyjnego. W rozpoznawanej przez sprawie Sąd nie stwierdził, aby istniały wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP stosowanych przepisów ustawy o emeryturach pomostowych i przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy ani też, aby zastosowana przez Sąd wykładnia art. 11a ustawy o PIP była sprzeczna z art. 24 Konstytucji RP, który stanowi, że praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej, oraz że Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy. Wykładnia przyjęta przez Sąd, polegająca na zakwestionowaniu kompetencji organów Państwowej Inspekcji Pracy do wydania nakazu, o którym mowa w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach jest sporna i uznaniu, że kompetencję tę posiadają inne organy, nie stoi w sprzeczności z ustanowioną w Konstytucji RP ochroną pracy, oraz nadzorem Państwa nad warunkami jej wykonywania.

Rozpatrując ponownie odwołanie od decyzji z dnia [...] 2011r. Okręgowy Inspektor Pracy będzie miał na uwadze okoliczność, że postępowanie w sprawie wszczęto na skutek skargi w trybie art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, oraz wiążącą organ z mocy art. 153 p.p.s.a ocenę prawną. Na podstawie art. 152 p.p.s.a określono, że uchylone decyzję nie mogą być wykonane.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135 p.p.s.a uchylono zaskarżoną decyzję, utrzymany nią w mocy nakaz organu I instancji, oraz decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] 2011r. uchylającą decyzję z dnia [...] 2011r. , którą odmówiono umieszczenia pracownika w ewidencji.