Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 169/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.18 i art.56 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 183  par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 376/22 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 21 czerwca 2022 r. nr 2601-IEE.711.52.2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20.10.2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej WSA) w sprawie, sygn. akt I SA/Ke 376/22 oddalił skargę M. K. (dalej Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 21 czerwca 2022 r. nr 2601-IEE.711.52.2022 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Skarżącego, zaskarżając go w całości. Wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi poprzez uznanie zasadności zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy a to:

1) art. 56 § 1 pkt. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, iż w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi okoliczność, zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy analiza dotychczasowych orzeczeń zapadłych w sprawie dowodzi, iż rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego staje się jak najbardziej konieczne biorąc chociażby pod uwagę stanowisko organu podatkowego, który prezentuje stanowisko, iż konieczna jest spłata w tzw. podwójnej wysokości, a to wbrew art. 2 Konstytucji oraz przeciwne do niego stanowisko Sądu Rejonowego w [...], który w uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 czerwca 2022 r., wskazał kategorycznie, że w ocenie tegoż Sądu nie ulega wątpliwości, że Skazany ma do zapłaty tylko jedno zobowiązanie opiewające łącznie na kwotę 1.388.332.24 zł;

2) art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie a mianowicie nie rozważenia zasadności postępowania egzekucyjnego wobec M. K. odnośnie realizacji prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] z dnia: 31.10.2019 r., w sprawie rozpoznawanej za sygn. akt: II K 778/16 - pkt. nr V orzeczenia (obowiązek naprawienia szkody) w sytuacji gdy z pism kierowanych do organu podatkowego w tym orzeczeń Sądów powszechnych jednoznacznie wynika, iż kwota wynikająca z pkt V prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w [...], jak też kwoty wynikające z prawomocnych decyzji podatkowych a to: decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 15 listopada 2016 r., znak: 2603-PP.4213.286.2016, decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 15 listopada 2016 r., znak: 2603-PP.4213.288.2016, decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia: 15 listopada 2016 r., znak: 2603-PP.4213.289.2016 są tożsamymi kwotami wynikającymi z tego samego stanu faktycznego i prawnego zwłaszcza w sytuacji gdy kwoty podlegające obowiązkowi spłaty wynikające z prawomocnych decyzji organu podatkowego są spłacane przez skarżącego w ratach zaakceptowanych przez organ podatkowy a więc Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zwłaszcza w obliczu zarzutów wniesionych przez podatnika na wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec podatnika oraz zwłaszcza w kontekście orzeczenia Sądu Rejonowego z postanowienia o sygn. akt II Ko 397/21 i Postanowienia Sądu Okręgowego o sygn. akt IV Kzw 450/21, że "W ocenie tut. sądu nie ulega wątpliwości, że skazany ma do zapłaty tylko jedno zobowiązanie opiewające łącznie na kwotę 1.388.332,24 zł niezależnie od ilości i rodzaju należy, że prowadzący egzekucję na podstawie wyroku organ, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zarachuje na poczet w/w długu wszystkie dotychczas dokonane przez skazanego wpłaty, których dokonywał na podstawie decyzji organu podatkowego w systemie ratalnym, a co za tym idzie zawiesi dotychczas prowadzone postępowanie;

3) art. 15 § 1 w zw. z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezasadne wydanie postanowienia o wszczęciu wobec podatnika postępowania egzekucyjnego w zakresie prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29.10.2019 r., w sprawie rozpoznawanej za sygn. akt: II K 778/16 w odniesieniu do pkt. V tegoż rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kontekście orzeczenia Sądu Rejonowego postanowienia o sygn. akt II Ko 397/21 i Postanowienia Sądu Okręgowego o sygn. akt IV Kzw 450/21, "W ocenie tut. sądu nie ulega wątpliwości, że skazany ma do zapłaty tylko jedno zobowiązanie opiewające łącznie na kwotę 1.388.332,24 zł niezależnie od ilości i rodzaju wydanych w tym zakresie tytułów wykonawczych. Domniemywać zatem należy, że prowadzący egzekucję na podstawie wyroku organ, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zarachuje na poczet w/w długu wszystkie dotychczas dokonane przez skazanego wpłaty, których dokonywał na podstawie decyzji organu podatkowego w systemie ratalnym, a co za tym idzie zawiesi dotychczas prowadzone postępowanie;"

4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. art. 80 kpa poprzez ich nie zastosowanie, co doprowadziło do braku należytego wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpoznanie zarzutów podnoszonych przez podatnika zarzutach odnośnie wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego w zakresie prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] z dnia: 29.10.2019 r., w sprawie rozpoznawanej za sygn. akt; II K 778/16 w odniesieniu do pkt. V tegoż rozstrzygnięcia i przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów;

5) pominięcia orzeczeń Sądu Rejonowego Postanowienia o sygn. akt II Ko397/21 i Postanowienia Sądu Okręgowego o sygn. akt IV Kzw 450/21 dotyczących interpretacji ściągnięcia i podwójnej egzekucji należności z punktu V wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia: 29.10.2019 r., w sprawie rozpoznawanej za sygn. akt: II K 778/16 "W ocenie tut. sądu nie ulega wątpliwości, że skazany ma do zapłaty tylko jedno zobowiązanie opiewające łącznie na kwotę 1.388.332,24 zł niezależnie od ilości i rodzaju wydanych w tym zakresie tytułów wykonawczych. Domniemywać zatem należy, że prowadzący egzekucję na podstawie wyroku organ, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zarachuje na poczet w/w długu wszystkie dotychczas dokonane przez skazanego wpłaty, których dokonywał na podstawie decyzji organu podatkowego w systemie ratalnym, jak też postanowienia Sądu rejonowego w [...] z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt: II Ko 453/22, w którego uzasadnieniu Sąd wskazał, że "W ocenie tut. sądu nie ulega wątpliwości, że skazany ma do zapłaty tylko jedno zobowiązanie opiewające łącznie na kwotę 1.388.332,24 zł niezależnie od ilości i rodzaju wydanych w tym zakresie tytułów wykonawczych. Domniemywać zatem należy, że prowadzący egzekucję na podstawie wyroku organ, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zarachuje na poczet w/w długu wszystkie dotychczas dokonane przez skazanego wpłaty, których dokonywał na podstawie decyzji organu podatkowego w systemie ratalnym."

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego a to:

1) Art. 2 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie w zakresie zakazu zasady ne bis in idem wobec M. K., podczas gdy ma ona spłacić podwójną należność wynikającą z tego samego czynu, a jedynie opartą na różnych przepisach, zarówno karnych, jak i administracyjno-podatkowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.

Odnośnie zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał je w takim zakresie w jakim możliwe było przyporządkowanie uzasadnienia skargi kasacyjnej do zarzutów postawionych w jej petitum. Przypomnieć trzeba, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

Należy zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do przepisu art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W skardze kasacyjnej Skarżący wskazał na pkt 5 ww. przepisu. W uzasadnieniu nie sprecyzował natomiast w żaden sposób, w jaki sposób ten przepis miałby zostać naruszony. Tymczasem jest on kluczowy z perspektywy niniejszego postępowania. NSA nie jest władny domyślać się za stronę w czym dopatruje się naruszenia prawa – skarga kasacyjna jest bowiem sformalizowanym środkiem odwoławczym. Tymczasem Skarżący podnosi ogólne rozważania dotyczące tego, dlaczego jego zdaniem egzekucja w sprawie jest nieuzasadniona, nie przestawia natomiast argumentacji na rzecz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. NSA nie jest uprawniony tę argumentację uzupełniać.

Dodać tu należy, że zarzuty o charakterze procesowym mogą zasługiwać na uwzględnienie, jeżeli strona wykaże ich istotny wpływ na wynik sprawy. Także temu zadaniu Skarżący nie sprostał, nie wskazując przyczyn, które wyjaśniałby, w jaki sposób zmieniłby się wynik sprawy w przypadku uwzględnienia jego argumentacji.

Należy także wskazać, że na wady konstrukcyjne argumentacji Skarżącego zwracał uwagę także Sąd pierwszej instancji, jednak Skarżący w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii w skardze kasacyjnej. Wadliwie skonstruowana skarga kasacyjna, która nie wskazuje w żaden sposób mankamentów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, i zamiast tego skupia się na ogólnikowych stwierdzeniach dotyczących postępowania wobec Skarżącego, nie mogła zasługiwać na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.

SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski SWSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska