Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 2016/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 10a ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. sp. k na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 października 2023 r. nr 1801-IGC.48.92.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. spółka z o.o., spółka komandytowo-akcyjna (dalej: przewoźnik/spółka/skarżąca)  jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w  Rzeszowie (dalej: DIAS) z 5 października  2023 r. nr 1801-IGC.48.92.2022. Powyższą decyzją DIAS:

I. uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [..].(dalej: NPUCS) z 13 października 2022 r., nr 408000-408000-COC2.48.141.2021.31 mocą której:

1. nałożono na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT), za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

2. stwierdzono naruszenie przez ww. przewoźnika, obowiązku określonego w art. 6 ust 3 pkt 1 lit. g ustawy SENT poprzez podanie błędnych danych dotyczących numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

3. odstąpiono od nałożenia na ww. przewoźnika kary pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

4. umorzono postępowanie w sprawie nałożenia na ww. przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewozu o numerze [...],

II. orzekł co do istoty sprawy w następujący sposób:

1. nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

2.umorzył postępowania w zakresie naruszenia obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

Jak wynika z akta sprawy 4 sierpnia 2021 r. w miejscowości L. funkcjonariusze Trzeciego Mobilnego Referatu Realizacji w B. [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. przeprowadzili kontrolę przewozu towarów dokonywanego zespołem pojazdów, składającym się z ciągnika samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy o numerze rejestracyjnym [...] pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy SENT. Transport ten był objęty zgłoszeniem przewozu o numerze referencyjnym [...]. W trakcie kontroli kierujący zespołem pojazdów przedstawił dowód rejestracyjny ciągnika samochodowego seria [...], dowód rejestracyjny naczepy seria [...], prawo jazdy kierowcy o numerze [...], dokument CMR bez numeru, dowód dostawy nr [...], licencję nr [...].

Z treści zgłoszenia [...] oraz okazanych do kontroli dokumentów wynikało, że przedmiotem przewozu był olej słonecznikowy o zadeklarowanym kodzie CN 1512 w ilości 25 000 kg. Podmiotem wysyłającym towar była firma "A", podmiotem odbierającym firma "B" Sp. j., ul. [...], Polska, przewoźnikiem zaś T. sp. z o.o. sp. komandytowa-akcyjna, ul. [...],[...].

W wyniku kontroli stwierdzono, że przewoźnik podał w zgłoszeniu SENT numer rejestracyjny ciągnika – [...] niezgodny ze stanem faktycznym, ustalonym na podstawie oględzin i okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu, tj. [...]

Stwierdzono również, że w zgłoszeniu SENT w polu "numer dokumentu przewozowego" wpisano [...] a faktycznie dokument CMR nie posiadał żadnego numeru.

Ponadto kontrolujący stwierdzili, że urządzenie GPS nr [...] przypisane do kontrolowanego zgłoszenia SENT nie przekazywało aktualnych danych geolokalizacyjnych z chwilą wjazdu na terytorium kraju, rozpoczęło nadawanie sygnału około 500 m za punktem kontroli na granicy w B. przy drodze [...].

Mając na uwadze powyższe okoliczności NPUCS postanowieniem z 11 stycznia 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w    sprawie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT dotyczącym zgłoszenia [...]

W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień spółka poinformowała, że wpisanie do zgłoszenia SENT błędnego numeru rejestracyjnego ciągnika było wynikiem oczywistej omyłki popełnionej przy uzupełnianiu zgłoszenia (zamiast prawidłowego numeru rejestracyjnego [...] wpisano omyłkowo [...]). Omyłka ta została poprawiona podczas kontroli. Z kolei podany w zgłoszeniu numer dokumentu przewozowego, był prawidłowy, ale w wyniku niedopatrzenia kierowcy nie został wpisany na dokumencie CMR.

Odnosząc się do przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych spółka wyjaśniła, że z informacji uzyskanych przez nią od dostawcy usług geolokalizacyjnych wynika, że dane geolokalizacyjne były przekazywane od godz. 11:48:19, 4 sierpnia 2021 r., a zatem urządzenie GPS nr [...] przypisane do kontrolowanego zgłoszenia SENT funkcjonowało prawidłowo, od momentu przekroczenia granicy RP. Zatem strona jako przewoźnik zapewniła przekazywanie aktualnych danych geolkoalizacyjnych środka transportu podczas całej trasy przewozu.

Spółka podkreśliła, że nie miała zamiaru utrudniać organom możliwości monitorowania objętego ustawą przewozu, szczególnie, że trasa przejazdu została zarejestrowana w systemie przewoźnika, a stwierdzoną nieprawidłowość usunięto niezwłocznie w czasie trwania kontroli. Podniosła, że regularnie wykonuje swoje zobowiązania wobec [...] oraz prowadzi swoją działalność w sposób legalny, pieczołowity i z zachowaniem należytej staranności. Kierujący pojazdem posiadał w chwili kontroli wszelkie niezbędne dokumenty, które okazał funkcjonariuszom przeprowadzającym czynności kontrolne pozwalające zidentyfikować konieczne elementy potwierdzające legalność dokonywanego przewozu. Z powodu zaistniałej sytuacji [...] nie poniósł żadnej szkody, nie było też ryzyka jej powstania. W ocenie spółki, nałożenie kary w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawałoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości, proporcjonalności i zaufania obywateli do organów władzy publicznej, a w  szczególności  z celem wprowadzenia w ustawie SENT kar pieniężnych. W jej ocenie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest zarówno ważnym interesem przewoźnika, jak i interesem publicznym.

Zdaniem spółki zostały również spełnione warunki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy SENT - odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie będzie miało wpływu w żadnej mierze na wymianę handlową między państwami członkowskimi, nie zakłóci konkurencji, ani nie będzie grozić jej zakłóceniem, nie będzie stanowić pomocy publicznej w    rozumieniu art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT. Do pisma spółka załączyła dokumenty: formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, wydruk z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej, wydruk z    zarejestrowaną trasą przejazdu, raport przekroczenia granic, zlecenie przewozu nr [...] (F) i fakture nr [...]. Zaznaczyła również, że nie został przekroczony próg pomocy określony w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o  funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis.

W toku prowadzonego postępowania organ podjął działania celem ustalenia sytuacji finansowej strony, w wyniku których ustalono, że spółka nie posiada zaległości podatkowych, nie posiada żadnych zaległości w opłacaniu składek należnych z tytułu prowadzonej działalności i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ustalono, że w 2019 r. osiągnęła przychód w wysokości [...] zł natomiast w 2020 r. osiągnęła przychód w wysokości [...] zł.

NPUCS decyzją z 13 października 2022 r., opisaną na wstępie:

- nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT za podanie w zgłoszeniu przewozu [...]danych niezgodnych ze stanem faktycznym,

- stwierdził naruszenie przez przewoźnika, obowiązku określonego w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. g ustawy SENT poprzez podanie błędnych danych dotyczących numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

- odstąpił od nałożenia na ww. przewoźnika kary pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, w zgłoszeniu przewozu o numerze [...],

- umorzył postępowanie w sprawie nałożenie na ww. przewoźnika kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewozu o numerze [...].

W odwołaniu do powyżej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru i odstąpienie od nałożenia ww. kary.

DIAS, opisaną na wstępie decyzją z 5 października 2023 r.:

I. uchylił w całości decyzję NPUCS z 13 października 2022 r.

II. orzekł co do istoty sprawy w następujący sposób:

1.nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, zawartych w zgłoszeniu przewozu o numerze [...]

2.umorzył postępowanie w zakresie naruszenia obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

DIAS wyjaśnił, że w ramach prowadzonego postępowania ustalono, że urządzenie GPS o numerze [...] prawidłowo przekazywało dane geolokalizacyjne środka transportu o numerach rejestracyjnych [...] do systemy SENT GEO od miejsca rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju (B.) do miejsca dostarczenia towaru (Z.).

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I  instancji, że spółka dokonując przewozu towaru zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym w  zakresie numeru rejestracyjnego środka transportu oraz numeru dokumentu przewozowego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, że stwierdzone naruszenie przepisów ustawy SENT nie stanowiło oczywistej omyłki oraz nie wynikało z przyczyn niezależnych od przewoźnika, a było następstwem braku dostatecznej staranności.

Organ II instancji nie podzielił natomiast przyjętej w decyzji organu I instancji wykładni przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, że każda niezgodność danych, innych niż dotyczące towaru, objęta jest odrębną sankcją w wysokości [...] zł, wskazując, że powołany przepis sankcjonuje podanie "danych niezgodnych".

W ocenie DIAS bez znaczenia dla wymierzenia kary pieniężnej pozostaje czy niezgodność dotyczy jednej czy kilku danych.

Zdaniem DIAS w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu przewoźnika, ani interesu publicznego, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia w całości od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.  Spółka nie przedstawiła bowiem żadnych   nadzwyczajnych, losowych okoliczności, których nie mogłaby uniknąć przy zachowaniu należytej staranności.

W ocenie organu odwoławczego dolegliwość wynikająca z   konieczności zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o  ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Jednocześnie ujawnione w sprawie okoliczności nie wskazują na interes publiczny, który przemawiałby za odstąpieniem od nałożenia kary.

Odnosząc się do argumentów odwołania DIAS wskazał, że dokonana analiza interesu publicznego na płaszczyźnie ekonomicznej również nie daje podstaw do odstąpienia w całości od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że  sytuacja ekonomiczna przewoźnika nie pozwala na wywiązanie się z  obowiązku uregulowania kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Sam przewoźnik nie przedstawił konkretnych okoliczności i dowodów świadczących o jego trudnej sytuacji finansowej. DIAS podkreślił, że dolegliwość kary pieniężnej jest niewątpliwie celowym zamierzeniem ustawodawcy pozwalającym również realizować jej funkcję prewencyjną poprzez zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas dokonywania i uzupełniania kolejnych zgłoszeń SENT. Z kolei brak uszczuplenia należności podatkowych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia.

Spółka nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 120, art. 121 § 1 i art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.). poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nieodniesienie się do wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oceny okoliczności istotnych z punktu widzenia zastosowania przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT instytucji, co doprowadziło do uznania, że w niniejszej sprawie przepis ten nie znajdzie zastosowania;

- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez błędne ustalenie, że w wyniku podania w zgłoszeniu niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących numeru rejestracyjnego ciągnika oraz numeru dokumentu przewozowego do momentu kontroli przewóz realizowany był poza nadzorem właściwych organów oraz że nie było możliwe prawidłowe śledzenie przesyłki i monitorowanie środka transportu [...], w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie ustalono jednocześnie, iż dane geolokalizacyjne środka transportu były prawidłowo przekazywane do systemu SENT-GEO od miejsca rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju do miejsca dostarczenia towaru, wskutek czego umorzono postępowanie w zakresie naruszenia obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, w związku z czym stwierdzone uchybienia nie uniemożliwiły monitorowania przewozu i tym samym realizacji celów ustawy SENT, przewóz był bowiem widoczny dla potrzeb kontroli od momentu wjazdu pojazdu na terytorium kraju;

2.naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c i g ustawy SENT poprzez nałożenie kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, w sytuacji gdy przy uzupełnianiu zgłoszenia wystąpiła wyłącznie oczywista omyłka pisarska w numerze rejestracyjnym ciągnika, dotycząca w istocie jednej cyfry ww. numeru (wpisano numer [...], zamiast [...]), a numer dokumentu przewozowego wpisany w zgłoszeniu SENT był numerem prawidłowym, który jedynie na skutek niedopatrzenia kierowcy nie został ręcznie wpisany na dokumencie CMR, przy czym w dokumencie CMR podano numer przedmiotowego zgłoszenia SENT;

-art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c i g ustawy SENT poprzez błędną i zawężającą wykładnię pojęcia interesu publicznego poprzez nieuwzględnienie w istocie zasady proporcjonalności, rzeczywistych założeń leżących u podstaw wprowadzenia ustawy SENT, a także szeregu okoliczności dotyczących stwierdzonego naruszenia, w tym w szczególności m.in. przyczyn zaistniałej sytuacji, charakteru stwierdzonych uchybień, postawy przewoźnika w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli, faktu, że stwierdzone uchybienia nie wypłynęły na możliwość monitorowania przewozu i przeprowadzenie czynności kontrolnych, braku realnego zagrożenia interesów [...], co skutkowało niesłusznym uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;

- art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. C i g ustawy SENT poprzez błędną i zawężającą wykładnię pojęcia ważnego interesu przewoźnika, co skutkowało niesłusznym uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;

- art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy zarówno interes publiczny jak i ważny interes przewoźnika przemawiały za odstąpieniem o nałożenia kary pieniężnej a skarżąca złożyła dokumenty i przedstawiła dokumentację potwierdzając spełnienie warunków umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT;

3. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności i zastosowanie środków (kary pieniężnej) niewspółmiernych względem celu i funkcji, którym służyć ustawa SENT, a także względem wagi uchybienia, którego dotyczy niniejsza sprawa.

W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym i umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że stwierdzony błąd w zakresie numeru rejestracyjnego ciągnika miał charakter oczywistej omyłki, "literówki", dotyczył bowiem jednej cyfry. Omyłka ta została usunięta niezwłocznie, jeszcze w trakcie kontroli.

Skarżąca wyjaśniła, że numer dokumentu przewozowego wpisany w zgłoszeniu SENT był natomiast numerem prawidłowym, nadanym wewnętrznie przez skarżącą dla przedmiotowego przewozu, który jedynie na skutek niedopatrzenia kierowcy nie został ręcznie wpisany na dokumencie CMR, przy czym w dokumencie CMR podano numer przedmiotowego zgłoszenia SENT.

W ocenie skarżącej organy błędnie uznały brak w sprawie przesłanek ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary także w stosunku do naruszenia stwierdzonego w przedmiotowym zgłoszeniu SENT.

Spółka podniosła, że stwierdzone naruszenia stanowiły wyłącznie oczywiste omyłki, które nie wywołały żadnych negatywnych następstw w zakresie realizacji celu ustawy SENT, nie doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków.

Skarżąca podkreśliła, że prowadzi działalność w sposób legalny i pieczołowity, z zachowaniem należytej, regularnie wykonując swoje zobowiązania wobec Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy SENT, według stanu prawnego z dnia dokonania kontroli.

Należy wskazać, że art. 3 ust. 1 ww. ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane.

Natomiast środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, a także analizę danych gromadzonych w rejestrze zgłoszeń normuje art. 4 ust. 1-4 ustawy, który stanowi że środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmują:

- rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";

- lokalizator;

- zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Jednocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

- imię i nazwisko albo nazwę,

- adres zamieszkania albo siedziby,

b )numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,

g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

h) numer lokalizatora albo numer urządzenia.

W przypadku, gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł - o czym stanowi art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.

Katalog towarów, których przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego określa art. 3 ust. 2 ustawy SENT, poprzez wskazanie pozycji CN, przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Ponadto ust. 11 tego artykułu stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, towary inne niż wymienione w ust. 2 pkt 1-3a, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, wraz ze wskazaniem masy, ilości, objętości lub wartości tych towarów, oraz przypadki, w których ich przewóz nie podlega temu systemowi, uwzględniając konieczność przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego. Ta fakultatywna delegacja ustawowa pozwala na wydanie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozporządzenia, w którym może on dokonać rozszerzenia ustawowego katalogu towarów objętych monitorowaniem na teoretycznie dowolne inne towary. Jedynym wyznacznikiem takiej decyzji jest konieczność uwzględnienia przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego.

Na mocy powołanego przepisu Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1477 ze zm.), które obowiązywało w dacie kontroli. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty m.in. przewóz towarów objętych pozycjami Nomenklatury Scalonej "CN" od 1507 do 1516, przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy SENT przez przesyłkę, rozumie się ilość towarów tego samego rodzaju przewożonych od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu.

W przedmiotowej nie stanowi kwestii spornej, że spółka w myśl art. 2 pkt 8 ustawy SENT, była przewoźnikiem towaru objętego pozycją CN 1512 o nazwie olej słonecznikowy, o masie brutto przekraczającej 500 kg, którego przewóz, z racji brzmienia §1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia Ministra Finansów, podlegał systemowi monitorowania przewozu i obrotu.

Przedmiotowy towar, przewożony z [.. ] do [...], stosowanie do postanowień art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w dniu 30.07.2021 r. został zgłoszony do rejestru monitorowania przewozu według [...]. W myśl przepisu art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, obowiązkiem przewoźnika było uzupełnienie powyższego zgłoszenia, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, o dane wskazane w tym przepisie. Ponadto, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT spółka obowiązana była również zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu.

W realiach rozpoznawanej sprawy bezsporne są również okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, z których wynikało, że zachodzi niezgodność w zgłoszeniu numerów rejestracyjnych ciągnika w rejestrze ze stanem faktycznym, polegająca na wpisaniu nr rej ciągnika [...] zamiast nr rej [...] (na co wskazywały oględziny pojazdu i okazany dowód rejestracyjny), a także niezgodność co do numeru dokumentu przewozowego, polegający na wpisaniu CMR nr [...] (F), podczas gdy okazany do kontroli dokument CMR w ogóle nie posiadał numeru.

W ocenie Sądu, wobec powyższych okoliczności, organ odwoławczy słusznie stwierdził, że zgłoszenie zostało co do zasady wypełnione w omawianym zakresie nieprawidłowo, przy czym nieistotna jest przyczyna tej nieprawidłowości, a zmiana ww. danych formularza nastąpiła w konsekwencji dokonania kontroli przez funkcjonariuszy.

Zdaniem Sądu sankcja w postaci kary pieniężnej została zatem prawidłowo nałożona zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot obierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Wskazać należy, że użyte przez ustawodawcę w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT sformułowanie "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym" przy uwzględnieniu treści art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c, lit. g ustawy SENT rozumieć należy jako podanie przez przewoźnika danych innych niż dotyczące samego towaru nie odzwierciedlających rzeczywistości tj. danych, które są nieprawdziwe, nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy na moment rozpoczęcia przewozu towaru i moment kontroli przewozu towaru. Zapisy w systemie elektronicznym, dotyczące konkretnego transportu, powinny zatem w pełni odzwierciedlać faktyczny charakter dokonywanych czynności.

W realiach niniejszej sprawy nie można uznać, że zgłoszenie SENT spełniło wymogi ustawy w zakresie numeru rejestracyjnego ciągnika oraz numeru dokumentu przewozowego, skoro dane wskazane w zgłoszeniu SENT na moment rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju i na moment kontroli były niezgodne ze stanem faktycznym, skutkiem czego w systemie SENT widoczny był przewóz towaru ciągnikiem o numerze rejestracyjnym [...], natomiast niewidoczny dla tego systemu był ciągnik o numerze rejestracyjnym [...].

W sprawie doszło zatem do naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT co prawidłowo stwierdziły organy.

Wbrew twierdzeniom spółki podanie do zgłoszenia SENT danych dotyczących zupełnie innego środka przewozowego, z punktu widzenia systemu monitorowania przewozu towarów wrażliwych, nie może być zatem traktowane na równi z omyłką pisarską. Sytuacja taka uniemożliwiała organom monitorowanie w systemie środka transportu o numerze rejestracyjnym [...], który w dniu 4 sierpnia 2021 r. przewoził towar uznany za "wrażliwy".

Podobnie wpisanie w zgłoszeniu SENT w polu "numer dokumentu przewozowego" numeru [...](F), który faktycznie nie posiadał żadnego numeru, stanowi naruszenie obowiązku o którym mowa w art. 6 ust. 3 lit g ustawy SENT. Do zgłoszenia podane zostały dane dotyczące numeru dokumentu przewozowego CMR niezgodne ze stanem faktycznym.

Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2023 r. II GSK 197/23 wyraził pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że w ustawie SENT prawodawca nie przeprowadził stosownego zabiegu legislacyjnego w celu rozróżnienia omyłek - w tym oczywistych - od innego rodzaju zachowania podmiotu odpowiedzialnego, którego skutkiem jest zgłoszenie danych "niezgodnych ze stanem faktycznym".

W tym miejscu wskazać należy, że celem systemu monitorowania przewozu towarów jest walka z nadużyciami podatkowymi w zakresie podatku VAT i akcyzy. Monitorowanie przewozu określonych towarów musi być więc skuteczne i do ustawodawcy należy określenie środków, które są niezbędne dla osiągnięcia celu głównego. Do nich należy system kar pieniężnych, których zróżnicowanie odpowiada kategorii uchybień i tym samym uwzględnia poziom zagrożeń dla realizacji wspomnianego celu. Inne jest więc zagrożenie w przypadku zgłoszenia niezgodnych ze stanem faktycznym danych towaru, a inne dotyczące pozostałych danych, przy czym prawodawca konsekwentnie nie wprowadził możliwości oceny tych uchybień w toku postępowania, stosując w pełni dookreślony system kar.

Kary przewidziane m.in. za podawanie w zgłoszeniu danych błędnych mają na celu zobligowanie uczestników transportu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania przepisów ustawy. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.

W ocenie Sądu podzielić należało stanowisko, wyrażone w wydanych decyzjach, że w sprawie miał zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w ustawie. Podkreślić należy, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.

Zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny. Skarżąca osiąga przychody na wysokim poziomie. Nie jest prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne, nie posiada zaległości wobec urzędu skarbowego ani wobec zakładu ubezpieczeń społecznych. Ponadto, jak wynika z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (Cepik) posiada rozbudowaną flotę pojazdów. Spółka nie przedstawiła bowiem żadnych   nadzwyczajnych, losowych okoliczności, których nie mogłaby uniknąć przy zachowaniu należytej staranności.

W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że naruszenie przepisów ustawy SENT nie wynikało z przyczyn niezależnych od przewoźnika lecz było następstwem braku dostatecznej staranności. Przewoźnik, jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów winien posiadać rozeznanie, co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na niego ustawa SENT. Podstawy do odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić natomiast okoliczności związane z lekceważeniem przepisów prawa czy z brakiem należytej staranności w realizacji obowiązków wynikających z tych przepisów.

Podsumowując, należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, DIAS prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności i zastosowanie środków (kary pieniężnej) niewspółmiernych względem celu i funkcji, którym służyć ustawa SENT. Jak już podkreślono, przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko. Niezasadne są zarzuty skargi naruszenia przepisów art.120, art. 121 § 1 art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 o.p.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.