Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 625/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 28 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 roku sprawy ze skargi M. Spółki z o.o. S.K.A. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2023 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki 2.036 (dwa tysiące trzydzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 lipca 2023 r. wymierzającą, na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645; dalej: u.d.p.), skarżącej - M. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w G. karę pieniężną w kwocie [...]zł za zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w P. poprzez umieszczenie w nim automatu biletowego w okresie od 11 czerwca 2020 r. do 7 czerwca 2022 r., bez uzyskania zezwolenia zarządcy drogi.

Ze zgodnych ustaleń faktycznych organów obu instancji wynikało, że skarżąca była właścicielem automatu biletowego umieszczonego w pasie drogowym. Uzyskała pozwolenie na zajęcie pasa na okres od 11 do 18 czerwca 2020 r. w celu montażu automatu, który jednak po tej dacie, aż do 7 czerwca 2022 r. znajdował się w pasie drogowym bez pozwolenia zarządcy drogi. Dnia 3 czerwca 2022 r. skarżąca wystąpiła o wydanie zezwolenie na umieszczenie automatu w pasie drogowym na okres do 2 czerwca 2024 r., a jej wniosek został uwzględniony decyzją z 21 lipca 2022 r.

Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że za okres w którym automat znajdował się w pasie drogowym bez zezwolenia należało wymierzyć skarżącej karę pieniężną, która – zgodnie z art. 40 ust. 12 u.p.d. – wynosiła dziesięciokrotność stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego wynikającej z przepisów uchwały nr [...] Rady Miasta [...] w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji o braku podstaw do zastosowania art. 189e k.p.a., ponieważ nie wystąpiła siła wyższa wyłączająca możliwość wymierzenie kary pieniężnej. Podzielił także stanowisko o braku podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ – w zgodnej ocenie organów obu instancji – waga naruszenia prawa nie była znikoma, przy czym organ I instancji stanowisko takie uzasadnił okresem trwania naruszenia prawa, względami prewencji i generalną niemożliwością uznania zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia za naruszenie prawa o znikomej wadze, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało dodatkowo, że umiejscowienie automatu biletowego doprowadziło do pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego i pismem z 24 sierpnia, reprezentowana przez radcę prawnego A. P., wniosła od niej skargę do WSA w Poznaniu i wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obydwu instancjach, zarzuciła:

a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynikały podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;

b. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 189d pkt 1 i 5 k.p.a. w zw. z art. 189f k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że nie

1. zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej;

c. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 189e k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że naruszenie prawa w postaci zajęcia pasa drogowego bez uzyskania wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi nie nastąpiło wskutek działania siły wyższej, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej;

d. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, co w konsekwencji skutkowało nieuznaniem wystąpienia przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;

e. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 189f § 2 pkt 1 w zw. z § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie (wobec okoliczności nieuznania wystąpienia przesłanki określonej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) i nie wydanie postanowienia wyznaczającego termin na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, a po ich przedstawieniu odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej;

f. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 40 ust. 15 u.d.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że zachowanie bezpiecznych warunków ruchu nie zostało naruszone przez Skarżącą oraz nie wyznaczono Skarżącej terminu na przywrócenie pasa drogowego do stanu użyteczności sprzed instalacji automatu biletowego;

g. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mleć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności, którymi kierował się Organ uznając, że analiza wszystkich przesłanek uregulowanych w art. 189d k.p.a. nie daje podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej:

h. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść Skarżącej co do treści normy prawnej art. 40 ust. 12 u.d.p. w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jako decyzji związanej niedającej możliwości zastosowania przepisów o odstąpieniu od wymierzenia kary, co skutkowało jej nałożeniem na Skarżącą;

i. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak odpowiedniego uzasadnienia prawnego i faktycznego, co skutkowało wadliwym ustaleniem, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

j. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z definicją legalną z art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy jest to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Także droga ma definicję legalną dla potrzeb stosowania u.d.p.; w myśl art. 4 pkt 2 tej ustawy droga jest to budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową, usytuowana w pasie drogowym i przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.

Droga i pas drogowy nie są zatem pojęciami tożsamymi, gdyż droga stanowi budowlę, zaś pas drogowy to wyłącznie grunt, na którym zlokalizowana jest lub będzie droga wraz z urządzeniami funkcjonalnie z nią związanymi.

Całość regulacji ustawy o drogach publicznych prowadzi do wniosku, że pas drogowy to przestrzeń poddana specjalnemu, publicznoprawnemu porządkowi prawnemu przejawiającemu się m.in. w tym, że nie można dokonywać ingerencji w substancję pasa drogowego, poza ustawowo dopuszczonymi wyjątkami, szczegółowo opisanymi w ustawie.

Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub umowy zarządca drogi wymierza karę pieniężną. W przepisach art. 40 ust. 12 u.d.p. ustawodawca stanowi, że wysokość kary stanowi 10-krotność opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6, czyli opłaty jaką zajmujący pas drogowy musiałby uiścić, gdyby posiadał zgodę zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Stosownie do art. 40 ust. 4 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (prowadzenie robót w pasie drogowym) i pkt 4 (zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż prowadzenie robót w pasie drogowym, umieszczenie w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych, urządzeń obcych oraz reklam), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.

Administracyjne kary pieniężne są instrumentem prewencji ogólnej. Ich wymierzanie ma na celu przede wszystkim ochronę wartości określonych przez normy prawa administracyjnego. Kara pieniężna ma chronić określone dobro i zapobiegać działaniom naruszającym to dobro, sprzecznym z prawem. Pełnią one również funkcje represyjne, tj. sankcji za działanie niezgodne z prawem. W przypadku administracyjnej kary pieniężnej mamy do czynienia z odpowiedzialnością za skutek, którego przesłanki zostały określone w normach prawnych ustaw w formie nakazów i zakazów. Kary pieniężne są wymierzane przez organy administracji publicznej niezależnie od winy sprawcy, jak i zaistnienia rzeczywistej szkody.

Wskazać należy, że ustawodawca, co do zasady, ma możliwość określenia wysokości kary administracyjnej w postaci sankcji bezwzględnie oznaczonej, gdy w sposób konkretny określa wymiar kary pieniężnej za naruszenie przepisów prawa administracyjnego oraz względnie oznaczonej, gdy wyznacza granice wymiaru sankcji. W przypadku kary względnie oznaczonej organ wymierzając karę stosuje dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d K.p.a. Przepis ten nie może natomiast znaleźć zastosowania przy nakładaniu kary, której wysokość wynika z ustawy.

W razie naruszenia prawa polegającego na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia, organ jest zobowiązany do wydania decyzji w każdym przypadku stwierdzenia faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i wymierzenia kary w wysokości wynikającej z ustawy. Decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest decyzją związaną. Organowi nie pozostawiono luzu decyzyjnego w zakresie wymiaru kary, ani możliwości miarkowania wysokości ustalonej kary.

Ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego została przewidziana w celu ochrony bezpieczeństwa osób i pojazdów poruszających się po drodze, jak i osób i pojazdów, które mogą znaleźć się w pasie drogowym, nie stanowiącym jezdni. Odpowiedzialność ta jest zobiektywizowana i niezależna od winy sprawcy. Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ani też okoliczności powstania tego zajęcia (w niniejszej sprawie nagłe przemieszczenie się masy ziemi, spowodowane robotami budowlanymi prowadzonymi przez skarżącą spółkę, choćby i niezamierzone, mające wynikać z ulewnych deszczy). Organ nie może uwzględniać innych, poza wskazanymi w dyspozycji art. 40 ust. 12 u.d.p., okoliczności faktycznych. Nie może on zatem uwzględnić przyczyn, jakie doprowadziły do zajęcia pasa drogowego, oceniać stopnia zawinienia podmiotu, który dopuścił się naruszenia prawa, ani kierować się interesem strony. Wysokość nałożonej kary wynika wyłącznie z faktu bezprawnego zajęcia pasa drogowego (por. wyroki NSA: z 19 września 2018 r., II GSK 2553/16; z 11 grudnia 2018 r., II GSK 4517/16; z 09 lipca 2020 r., II GSK 4287/17).

Pomiędzy stronami nie jest sporne, że sporny automat biletowy umieszczono w pasie drogowym oraz, że jego posadowienie stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.d.p. i wymagało do uzyskania pozwolenia zarządcy drogi. Sporne było natomiast istnienie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.

W sprawie sprzeciw Sądu wzbudził sposób rozważenia przez organy obu instancji przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, przewidzianych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a ściśle niewystarczające uzasadnienie odmowy zastosowania tego przepisu poprzez brak jednoznacznej, uzasadnionej i przekonującej oceny, dlaczego uznano, że waga naruszenia prawa przez skarżącą nie była znikoma.

Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Sąd wskazuje więc, że obowiązywanie klauzuli umożliwiającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu). Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el. 2020).

Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 k.p.a. ma zastosowanie także do decyzji związanych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 09 czerwca 2022 r., III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022/5/63) stwierdził, że przepisy działu IVa K.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa K.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. Powołany przepis wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Nowelizacja do przepisów k.p.a. wprowadziła przepisy Działu IVa - "Administracyjne kary pieniężne", w tym art. 189f. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej k.p.a. wynika, że intencją prawodawcy było, aby przepisy działu IVa K.p.a. miały charakter ogólny i subsydiarny względem obowiązujących regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych (zob. uzasadnienie, VIII kadencja, druk sejmowy nr 1183, s. 69-72). W art. 189f k.p.a. nie określono rodzajów administracyjnych kar pieniężnych. Przyjąć zatem należy, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych, w tym kar wymierzanych na podstawie u.d.p.

Innymi słowy związany charakter decyzji o nałożeniu kar pieniężnych przewidziany w przepisach u.d.p. nie sprzeciwia się, co do zasady, możliwości odstąpienia od nałożenia kary.

Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie określa, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze motywując swoją ocenę, wg której waga naruszenia prawa nie była znikoma, stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo uznał, że prawo zostało naruszone w stopniu poważnym, ponieważ miało charakter ciągły (trwało 727 dni), a umieszczenie automatu biletowego w przedmiotowym pasie drogowym prowadziło do pogorszenia warunków bezpieczeństwa. Organ I instancji tymczasem uznał, że zastosowaniu art. 189f § 1 k.p.a. sprzeciwia się okres zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, rozmiar orzeczonej kary pieniężnej oraz wzgląd na konieczność równego traktowania podmiotów, i piętnowania zachowań niezgodnych z prawem "w obliczu" znacznej liczby podmiotów występujących o zgodę na zajęcie pasa drogowego. W dalszym fragmencie uzasadnienia swej decyzji organ I instancji stwierdził, że przy ocenie wagi naruszenia "należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszeń dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę (...)".Wskazał również na czym polega ochrona drogi sprawowana przez zarządcę drogi, podkreślając m. in. że jego rola polega na podejmowaniu działań mających na celu zapobieżenie pogorszeniu bezpieczeństwa ruchu. Następnie podkreślił wyjątkowość możliwości wydania decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego poprzez np. zlokalizowanie w jego obszarze obiektu budowlanego, zaś łącznie opisane przez organ cele prawnej ochrony pasa drogowego uznał za generalną przeszkodę do zakwalifikowania jakiegokolwiek zajęcia pasa bez zgody zarządcy drogi za naruszenie znikomej wagi. Następnie, odmawiając zastosowania art. 189e k.p.a., przywołał fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 674/20, w którym przyjęto wykładnię odrzucającą możliwość stosowania przepisów rozdziału IVa k.p.a. do kar pieniężnych, o których mowa art. 40 ust. 12 u.d.p.

Lektura wywodów decyzji Prezydenta Miasta [...] nie pozwala więc na niewątpliwe stwierdzenie, w czym organ ten upatrywał braku podstaw do uznania, że naruszenie art. 40 ust. 1 u.d.p., które doprowadziło do wydania decyzji, nie mogło być uznane za naruszenie o znikomej wadze. Organ sformułował bowiem trzy, w istocie sprzeczne, wyjaśnienia odmowy zastosowania art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a. Uznał mianowicie, że: (i) sprzeciwia się temu okres trwania naruszenia i wzgląd na konieczność piętnowania zachowań sprzecznych z prawem, by następnie stwierdzić; (ii) żadne naruszenie polegające na zajęciu pasa bez pozwolenia ze swej istoty nie może być uznane za naruszenie znikomej wagi, (iii) w przypadku kar administracyjnych, o których mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. w ogóle nie stosuje się przepisów Działu IVa k.p.a.

Sąd podziela tu przywołany ogólnikowo pogląd organu I instancji wskazujący na konieczność szerokiej oceny wagi naruszenia, obejmującej odniesienie się do wszystkich okoliczności dotyczących, w tym i skutków naruszenia prawa. Dostrzec jednak należy, że tak rozumianej wszechstronnej oceny organ nie sformułował. Za jedyny konkretny, gdyż odnoszący się bezpośrednio do indywidualnych okoliczności sprawy, przejaw oceny wagi naruszenia, uznać należy na wskazanie na długotrwałość naruszenia prawa. Poza nim organ przywołał jedynie argumenty ogólne i - o czym już tu była mowa - sprzeczne argumenty.

Wyjaśnienia motywów odmowy zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zawierającego odniesienie do okoliczności sprawy, zabrakło również w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ odwoławczy, poza wspomnianym już odwołaniem się do - ocenionego przezeń jako prawidłowe - stanowiska organu I instancji, stwierdził, że "umiejscowienie automatu biletowego w przedmiotowym pasie drogowym prowadziło do pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu". Kolegium nie wyjaśniło jednak, w jaki sposób automat biletowy umieszczony w pasie drogowym miał wpływać na bezpieczeństwo czy choćby powodować ograniczenie w możliwości korzystania z pasa drogowego i umieszczonych tam urządzeń. Powoduje to, iż również ten argument nie może przekonywać strony o dokonaniu szerokiej oceny wagi naruszenia, a musi być uznany za hasłowy i niekonkretny. Sformułowanie takie dziwi tym bardziej, że organ, bez przeprowadzania wnikliwego postępowania wyjaśniającego, uwzględnił wniosek skarżącej o zajęcie pasa drogowego przez funkcjonowanie w jego obszarze automatu biletowego na 2 lata (08.06.2022-02.06.2024), przy czym z akt nie wynika, by jego posadowienie zmieniło się w stosunku do istniejącego w okresie objętym zaskarżoną decyzją.

Zdaniem Sądu, zaprezentowane przez organy obu instancji interpretacje przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa są sztampowe i pozbawione odniesień do stanu faktycznego sprawy. Dodatkowo z podtrzymanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiska organu I instancji wywnioskować można, że organ przyjmuje, iż w przypadku deliktu administracyjnego określonego w art. 40 ust. 12 u.d.p. klauzula z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stałaby się zapisem martwym. Podkreślić też należy, że zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, w skrajnej jego wersji, odrzucającej stosowanie przepisów Rozdziału IVa k.p.a. w sprawach kar, o których mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p., nakazywałoby przypisać takim karom cel fiskalny.

Ostatecznie Sąd ocenił, że poprzez brak kategorycznego i przekonującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji co do możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. naruszyło art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Nie mogły jednak odnieść skutku zarzuty oparte o twierdzenie, że skarżąca działała w obliczu siły wyższej którą była epidemia wirusa Covid-SARS2, wyłączającej możliwość wymierzenia kary na podstawie art. 189e k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że epidemia nie wyłączała możliwości złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Nie mógł być skuteczny zarzut naruszenia art. 189d k.p.a., ponieważ dyrektywy wymiaru kary nie mają zastosowania w przypadku kar bezwzględnie oznaczonych, a taką jest kara, o której mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p.

Sąd dostrzega jednak jeszcze jedno naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, tzn. wymierzenie skarżącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego w okresie od 11 czerwca 2020 r. do 7 czerwca 2022 r., podczas, gdy w aktach znajduje się decyzja Prezydenta [...] z 22 czerwca 2020 r. wyrażająca zgodę na zajęcie pasa w okresie od 11 do 18 czerwca 2020 r. w celu montażu biletomatu. Jeżeli decyzja ta dotyczy obszaru pasa drogowego objętego zaskarżoną decyzją, będzie należało stwierdzić, że niedpuszczalne jest wymierzenie kary za okres w jakim strona legitymowała się zezwoleniem. W tym zakresie więc decyzja naruszała również art. 40 ust. 12 u.p.d.

Wobec stwierdzonych tu naruszeń prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) znalazło podstawę prawną w art. 200 i art. 205 § 1 i 3 p.p.s.a. Zasądzona na rzecz skarżącej kwota obejmowała równowartość wpisu od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 2 pkt 4 w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. A rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 poz.1935).

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, mając na uwadze powyższe wywody Sądu, wnikliwie oceni okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. tj. ustalenia, czy z okoliczności sprawy wynika, że w sprawie miało miejsce znikome naruszenie prawa, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu.