Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2737/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 216/22 w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2021 r. nr P.7721.148.2021 11 KL w przedmiocie sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 216/22 oddalił skargę T. L. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") z 16 grudnia 2021 roku nr P.7721.148.2021 11KL w przedmiocie sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia 5 października 2021 r. PINB w Mrągowie (dalej: "PINB") złozył sprzeciw do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej ze szczelnym zbiornikiem na ścieki i zalicznikowym energetycznym na działce nr [...], obr. [...], gm. M.. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na wykonaniu studni głębinowej na działce, zamiast podłączenia się do sieci wodociągowej, jak było wskazane w zatwierdzonym projekcie i decyzji o warunkach zabudowy.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez inwestora WINB decyzją z 16 grudnia 2021 r., nr P.7721.148.2021 11KL utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji podkreślił, że podstawą prawną sprzeciwu wniesionego przez PINB było art. 36a ust. 5 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.; dalej: "pr. bud."). Organ wskazał przy tym, że zgodnie z wydaną dla inwestora decyzja o warunkach zabudowy inwestor był zobowiązany do uzyskania zaopatrzenia w wodę "z wodociągu gminnego poprzez wykonanie przyłącza zgodnie z warunkami Z. sp. z o. o. w M.". WINB wskazał przy tym, że inwestor miał możliwość podłączenia się do sieci gminnej wodociągowej, gdyż takowa jest w miejscowości P.. Decyzja o wykonaniu własnego ujęcia wody była podyktowana zdaniem organu względami finansowymi, jednak była wykonana wbrew obowiązującym przepisom, a więc bez zmiany decyzji pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że pomiędzy uzyskaniem stosownej dokumentacji a realizacją inwestycji inwestor miał wystarczającą ilość czasu, by wnioskować o zmianę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie decyzji o pozwolenie na budowę.

Inwestor zaskarżył decyzję WINB w całości zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

← art. 36a ust. 5 pkt. 1) i 5), ust. 5b pkt 1) oraz ust. 6 pr. bud. poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ, że zmianą istotną wymagającą uprzedniego zatwierdzenia w drodze zamiennego pozwolenia na budowę jest zmiana zagospodarowania terenu w zakresie urządzeń budowlanych oraz, że zmiana wprowadzona przez skarżącego w zakresie własnego ujęcia wody, a nie przyłączenia do sieci wodociągowej narusza ustalenia decyzji o warunkach zabudowy co stanowi przesłankę uznania zmiany jako zmiany istotnej w rozumieniu art. 36a pr. bud.;

← art. 54 ust. 1 pr. bud. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie przejawiające się w utrzymaniu przez WINB decyzji PINB o zgłoszeniu przez ten organ w drodze decyzji sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego z przyłączami, mimo że skarżący wybudował obiekt zgodnie z projektem na budowę zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z nieistotnymi zmianami oraz złożył wymagane dokumenty wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy i na wezwanie PINB.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

← art. 7a § 1, art. 77, art. 80, art. 77, 81a § 1, art. 107 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego - w szczególności pisma z nr ZWiK.3384-[21] Z. sp. z o.o. - oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego w ten sposób, że skarżący posiadał możliwość zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej.

← art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w subsumcji prawa w oparciu o rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego w toku wykładni przepisów prawa materialnego - to jest kwalifikacji dokonanych przez skarżącego odstępstw w projekcie budowlanym jako odstępstw istotnych - i wydaniu zaskarżonej decyzji.

← art. 8, art. 9, art 10 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w niezawiadomieniu skarżącego o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, czym zostało naruszone prawo skarżącego do czynnego udziału w toku postępowania, została naruszona zasada pogłębiania zaufania i udzielania informacji stronom postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd wskazał na wstępie, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji PINB stanowił art. 54 ust. 1 pr. bud., a zadaniem i obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu, było skontrolowanie zrealizowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z zatwierdzonym projektem, warunkami pozwolenia na budowę oraz innymi przepisami prawa. Tym samym, stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę stanowi podstawę zgłoszenia sprzeciwu w sprawie przystąpienia inwestorów do użytkowania tak wybudowanego obiektu. Przy czym art. 54 ust. 1 pr. bud. nie wskazuje przesłanek wniesienia przez organy nadzoru budowlanego sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że taką przesłanką jest niewątpliwie stwierdzenie zrealizowania obiektu budowlanego z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, na co Sąd pierwszej instancji przywołał właściwe poglądy judykatury.

Sąd zauważył, że zgodnie z warunkami obsługi w zakresie infrastruktury technicznej zaopatrzenie w wodę powinno odbywać się poprzez wykonanie przyłącza do wodociągu gminnego według warunków Z. sp. z o.o. w M.. Wymóg taki został zawarty w decyzji Wójta Gminy Mrągowo z 4 października 2007 r., nr 270/2007 o ustalenie warunków zabudowy. W sprawie inwestor dokonał naruszenia ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, a to stanowi o naruszeniu przepisu art. 36a pr. bud., albowiem realizacja budowy wbrew oczywistym warunkom decyzji o warunkach zabudowy jest jednocześnie realizacją niezgodnie z zatwierdzonym projektem i wydanym pozwoleniem na budowę. Jak wskazał Sąd, założenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu muszą być uwzględnione w projekcie budowlanym, tak samo jak byłyby uwzględnione w nim wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyby takowy obowiązywał na tym terenie. Z kolei zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Jak wskazał Sąd, odstępstwa o charakterze istotnym wymagają zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę bądź, gdy zostały dokonane samowolnie, powodują konieczność wdrożenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w oparciu o art. 50 i 51 pr. bud. Jak wynika z akt sprawy, przy realizacji przedmiotowego obiektu inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa, określonego w art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud., tj. odstępstwa w zakresie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W wydanej dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego decyzji o warunkach zabudowy terenu, w pkt 5 (ustalenia dotyczące obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej) dopuszczono zaopatrzenie w wodę z wodociągu gminnego poprzez wykonanie przyłącza zgodnie z warunkami Z. sp. z o.o. w M. Decyzja ta nie dopuszcza możliwości zaopatrzenia w wodę z własnego ujęcia. Zrealizowanie zatem przedmiotowej inwestycji w ten sposób, że zaopatrzenie w wodę odbywa się ze studni głębinowej znajdującej się na działce, zamiast podłączenia się do sieci wodociągowej oznacza, że inwestycja została zrealizowana w sposób istotnie odbiegający od projektu architektoniczno-budowlanego, tj. w warunkach określonych art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud., co uzasadniało zgłoszenie w tej sprawie sprzeciwu na podstawie art. 54 ust. 1 pr. bud.. Nie ma przy tym znaczenia, w związku z podniesionym w skardze argumentem, że wybudowanie ujęcia głębinowego nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud.. Stanowisko to byłoby trafne, gdyby chodziło o budowę samej tylko studni głębinowej.

Dlatego zdaniem Sądu, trafnie organy obu instancji stwierdziły, że w sprawie doszło do istotnego odstępstwa w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud., co uzasadniało wniesienie przez PINB sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu.. Jak stwierdził Sąd, wystarczające dla zaistnienia tego odstępstwa jest stwierdzenie przez organy nadzoru budowlanego, że ustalenia decyzji o warunkach zabudowy zostały naruszone, do czego w sprawie niewątpliwie doszło.

Sąd nie podzielił przy tym zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez WINB przepisów proceduralnych. W ocenie Sądu postępowanie ze sprzeciwu jest w dalekim stopniu uproszczone, w ramach którego nie są prowadzone czynności wyjaśniające. Niezależnie od tego, zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, organy należycie ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o dokumentację przedłożoną przez stronę skarżącą, zaś po stwierdzeniu istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w przewidzianym prawem terminie zgłosiły sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu. Zdaniem Sądu decyzje organu obu instancji zostały w sposób należyty uzasadnione i wyczerpująco wskazywały przesłanki podjętego w nich rozstrzygnięcia, jak również określają materiał dowodowy, na którym organy oparły się przy wydaniu tych decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wywiódł Inwestor zaskarżając wskazany wyrok w całości i na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") zarzucając Sądowi naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego w postaci, tj:

← art. 36a ust. 5 pkt 5, art. 36a ust. 1 pr. bud. poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA, że odstąpienie od warunków decyzji o warunkach zabudowy (a w konsekwencji projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę) w zakresie metody zaopatrzenia w media budynku mieszkalnego stanowi naruszenie warunków decyzji i zmiana ta stanowi zmianę istotną wymagającą uzyskania zamiennego pozwolenia na budowę - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do utrzymania decyzji organu;

← art. 36a ust. 5b pkt 1 i art. 36a ust. 5 pkt 1, art. 54 ust. 1 pr. bud. w zw. z art. 3 pkt. 9 pr. bud. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie przejawiające się w oddaleniu przez WSA skargi na decyzję WINB, mimo że Skarżący wybudował obiekt zgodnie z projektem na budowę zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z nieistotnymi zmianami w zakresie urządzeń budowalnych oraz złożył wymagane dokumenty wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy i na wezwanie PINB - co miało istotny wpływ na wynik spraw, ponieważ doprowadziło do utrzymania decyzji organu.

2. naruszenie przepisów postępowania, tj: art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w oddaleniu skargi na decyzję WINB oraz utrzymaniu w mocy decyzji WINB i PINB, mimo że zostały one wydane z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii decyzji Wójta Gminy Mrągowo z dnia 21 września 2022 r. zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy nr 270/2007 celem wykazania, że zmiana w zakresie zaopatrzania w media przez skarżącego nie narusza aktualnie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że skarga ta nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie oparła skargę kasacyjną zarówno na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i na naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. W tej sytuacji w pierwszej kolejności podlega rozpoznaniu zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzut naruszenia prawa materialnego może być analizowany jedynie na tle niewątpliwego stanu faktycznego.

Autor skargi kasacyjnej formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazał na naruszenia przepisów regulujących zakres kognicji sądu administracyjnego (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a.), określających niezwiązanie sądu granicami skargi (art. 135 p.p.s.a.) i podstawy uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dodatkowo wskazano w uzasadnieniu, że uwzględnienie skargi powinno nastąpić z uwagi na naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, jednakże niewskazanych przez autora skargi. Co więcej, autor skargi nie wyjaśnia, w jaki sposób Sąd pierwszej instancji naruszył art. 135 p.p.s.a., tj. jakich konkretnie przewidzianych ustawą środków WSA w Olsztynie nie zastosował w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, należy wykazać, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi tutaj o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o takie naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed sądem pierwszej instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także - co istotne - wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny (wyrok NSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1115/23, CBOSA). Stąd dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (wyrok NSA z 8 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 5833/21, CBOSA).

Szczegółowa analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej w tej sprawie prowadzi do wniosku, że jej autor nie wykazał ani nie wyjaśnił w jaki sposób naruszenie przywołanych przepisów postępowania miało w tym przypadku wpływ na wynik sprawy. Zagadnienia tego nie może zbadać w zastępstwie autora skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu, gdyż stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, w tym również jej uzasadnienia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o niezasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

W dalszej kolejności przechodząc do analizy zarzutów skargi kasacyjnej związanych z naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego należy wskazać, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.

Po pierwsze, skarżący kasacyjnie postawił zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 36a ust. 5 pkt. 5 oraz art. 36a ust. 1 pr. bud. poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA w Olsztynie, że odstąpienie od warunków decyzji o warunkach zabudowy (a w konsekwencji projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę) w zakresie metody zaopatrzenia w media budynku mieszkalnego stanowi naruszenie warunków decyzji i zmiana ta stanowi zmianę istotną wymagającą uzyskania zamiennego pozwolenia na budowę - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu.

Zgodnie z art. 36a ust. 1 pr. bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przy czym w art. 36a ust. 5 pr. bud. ustawodawca wskazał, co stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. I tak w punkcie piątym wskazano, że istotne odstąpienie stanowi odstąpienie w zakresie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Nie jest okolicznością sporną w sprawie, że inwestycja została zrealizowana niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy Wójta Gminy Mrągowo z 4 października 2007 r., nr 270/2007 tj. poprzez wykonanie studni głębinowej na działce, zamiast podłączenia się do sieci wodociągowej, jak zostało to również wskazane w zatwierdzonym projekcie budowlanym. W punkcie piątym przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy dotyczącym ustaleń obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej dopuszczono zaopatrzenie w wodę z wodociągu gminnego poprzez wykonanie przyłącza zgodnie z warunkami Z. Sp. z o.o. w M.

Z art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud. wynika, że istotnym odstępstwem jest odstąpienie w zakresie m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustawodawca nie zawęża przy tym ewentualnego naruszenia ustaleń planistycznych jedynie do ustaleń związanych z przedmiotowo wskazanymi zagadnieniami np. z kwestią intensywności zabudowy. Wręcz przeciwnie – z art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud. wynika, że jakiekolwiek naruszenie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi istotne odstępstwo wymagające zmiany pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 pr. bud. W konsekwencji prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił działanie organów orzekających w niniejszej sprawie, że wniesienie sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego było zasadne z uwagi na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie naruszenia ustaleń decyzji o warunkach zabudowy.

Po drugie, skarżący kasacyjnie postawił zarzut naruszenia przez WSA w Olsztynie art. 36a ust. 5b pkt 1 i art. 36a ust. 5 pkt 1, art. 54 ust. 1 pr. bud. w zw. z art. 3 pkt. 9 pr. bud., którego to naruszenia upatruje w błędnej ocenie zastosowania tego przepisu, mimo że skarżący wybudował obiekt zgodnie z projektem na budowę zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z nieistotnymi zmianami w zakresie urządzeń budowalnych oraz złożył wymagane dokumenty wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy i na wezwanie PINB.

Również z tak postawionym zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można się zgodzić.

Podstawą do wniesionego sprzeciwu do użytkowania budynku mieszkalnego było zidentyfikowanie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego na podstawie art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud. tj. z uwagi na naruszenie ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy. Art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud. stanowi inny przykład istotnego odstępstwa od projektu budowlanego tj. odstąpienia w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Rację ma skarżący kasacyjnie, że przepis ten na podstawie art. 36a ust. 5b pkt. 1 nie ma zastosowania do urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury. Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 9 pr. bud. przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Nie zmienia to jednak faktu, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy obu instancji słusznie wniosły sprzeciw do użytkowania budynku mieszkalnego na podstawie art. 36a ust. 5 pkt 5, skoro kwestia zaopatrzenia budynku mieszkalnego w wodę została zawarta w przywołanej już decyzji o warunkach zabudowy, a realizacja zaopatrzenia w wodę z własnego ujęcia zamiast z wodociągu gminnego stanowi istotne odstępstwo na podstawie art. 36a ust. 5 pkt 5 pr. bud.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopuścił dowodu uzupełniającego z kopii decyzji Wójta Gminy Mrągowo z dnia 21 września 2022 r. zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy. Zgodnie z art. 106 § 3 sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie nie zaistniały istotne wątpliwości w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., które wymagałyby wyjaśnienia, skoro przedłożona kopia decyzji została wydana już po wydaniu decyzji przez WINB, a nawet po wydaniu zaskarżonego wyroku. W orzecznictwie NSA zwraca się uwagę, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Ponadto dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA: z 25 września 2012 r., sygn. akt II OSK 840/11; z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2501/15, CBOSA). Sąd ocenił cały zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uznał, że był on wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, stąd wniosek skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Okoliczność, która miała być tym dowodem udowodniona nie stanowiła przedmiotu sporu.

Z tych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem wyrok Sądu odpowiadał prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostali uczestnicy postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy, NSA na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.