Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2268/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.17 ust.1 w zw. z art. 3 ust.22
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Dnia 1 października 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2524/21 w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 września 2021 r. nr KOC/5527/Sr/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.M. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 16 września 2021 r., nr KOC/5527/Sr/21, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyrokiem z 12 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2524/21, oddalił skargę.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca kasacyjnie zastępowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości.

W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ("Ustawa o świadczeniach rodzinnych") przez jego błędną wykładnię, co skutkowało przyjęciem przez WSA w Warszawie błędnego rozstrzygnięcia, że pozostawanie przez skarżącą na urlopie wychowawczym w okresie oczekiwania na pozytywne i prawomocne rozstrzygnięcie sądu cywilnego w przedmiocie zmiany orzeczenia o niepełnosprawności w zakresie uznania, że jej syn wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, pozbawia Skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres, tj. okres od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r.

W konsekwencji powyższego wniesiono o uchylenie powyższego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, poprzez:

a) uchylenie ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO w Warszawie) w całości,

b) przekazanie sprawy do SKO w Warszawie do ponownego rozpoznania i

c) zobowiązanie SKO w Warszawie do wydania orzeczenia wskazującego, że skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem również za okres od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r., tj. okres oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie sądu cywilnego w przedmiocie zmiany orzeczenia o niepełnosprawności w zakresie uznania, że jej syn wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Ponadto wniesiono o zasądzenie od SKO w Warszawie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego (nie podnosząc zarzutu naruszenia przepisów postępowania wywodzonych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co oznacza, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku za podstawę orzekania należało uznać za prawidłowo ustalony. To zaś powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zajmować się kwestią ustalonych okoliczności faktycznych.

Zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przepis art. 3 ust. 22 u.ś.r. stanowi natomiast, że ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że z przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. (w brzmieniu aktualnym w dacie wydania zaskarżonych decyzji) wynika brak podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz osoby pozostającej na urlopie wychowawczym, w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Według stanowiska Skarżącej, prawidłowa wykładnia ww. przepisów oznacza przyjęcie, że rezygnacja z zatrudnienia oznacza także zaprzestanie wykonywania pracy, jak to ma miejsce w przypadku pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym.

Aktualnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich licznych orzeczeniach prezentuje stanowisko, że w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 maja 2023 r. o sygn. akt I OSK 16/23, z 28 grudnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 2078/22, z 19 stycznia 2024 r. o sygn. akt I OSK 2429/22, z 2 sierpnia 2024 r. o sygn. akt I OSK 2031/).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko i z tej też przyczyny przywoła przedstawioną w tych orzeczeniach argumentację.

Definicja zawarta w art. 3 pkt 22 u.ś.r. ma postać definicji równościowej: zawiera zwrot definiowany (definiendum), zwrot łączący ("oznacza to") i wyjaśniający znaczenie i zakres definiowanej nazwy człon definiujący (definiens). Przedstawiony w skardze kasacyjnej sposób wykładni tej definicji, koncentruje się na określeniu "wykonywanie pracy", uznanym za zasadniczy. Analizowany przepis jest definicją legalną, norma zachowania nim określona dotyczy zatem nakazu określonego rozumienia zwrotu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" na gruncie ustawy. Definicja ta jest definicją zakresową co oznacza, że w definiensie wymienia się nazwy generalne, których zakresy są rozłączne i które łącznie wzięte pokrywają cały zakres definiowanego określenia. Nie ulega wątpliwości, że analizowana definicja po stronie definiensa (członu definiującego) w przypadkach dotyczących wykonywania pracy zawiera nie tylko wskazanie na wykonywanie pracy (świadczenia usług), ale również na prawną formę, w jakiej praca ta powinna być wykonywana, aby świadczyć o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej (ewentualne inne formy zarobkowania nie są przypadkami zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i ich ustanie nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie). Zakres zwrotu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wypełnia szereg stanów faktycznych związanych z wykonywaniem pracy (świadczeniem usług) na podstawie określonych stosunków prawnych lub w trakcie trwania członkostwa w określonych podmiotach a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Strona skarżąca kasacyjnie wadliwie zakłada, że wyłączne znaczenie ma jedynie jedno z określeń zawartych w definiensie definicji legalnej zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wykonywanie pracy, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r., nie jest zasadniczym elementem definicji, jest jednym z jej elementów, które należy uwzględnić w procesie wykładni. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która "zrezygnowała z wykonywania pracy", ale która zrezygnowała z wykonywania pracy na podstawie określonego stosunku prawnego. Rezygnacja ta musi obejmować oba elementy charakteryzujące nazwę składającą się na zakres nazwy definiowanej, w tym także rezygnację z podstawy prawnej, na jakie czynności pracy były wykonywane. To stanowisko bynajmniej nie prowadzi do wniosku, że "wykonywanie pracy" staje się zwrotem pojęciowo pustym. Posłużenie się nim w definicji legalnej "zatrudnienia" nie oznacza jednak automatycznie, że zwrot "rezygnacja z zatrudnienia" oznacza jedynie rezygnację z wykonywania pracy, co jest tylko częścią definicji legalnej zatrudnienia, a ściślej każdego z przypadków zatrudnienia.

W wyroku z 24 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 16/23, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że o prawidłowości takiego stanowiska świadczy też i to, że definicja legalna zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) musi móc znaleźć zastosowanie w każdym przypadku posłużenia się nią. Stosując definicję z art. 3 pkt 22 u.ś.r. do przepisu art. 17 ust. 1 tej ustawy należy wziąć pod uwagę, że rozumienie nadane wyrażeniu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" musi uwzględniać generalny i abstrakcyjny charakter przepisu, czyli mieć takie samo znaczenie zarówno w przypadkach "rezygnacji", jak i "niepodejmowania" zatrudnienia lub innej pracy. Terminy "rezygnacja" i "niepodejmowanie" nie zostały przy tym legalnie zdefiniowane, zatem powinny być rozumiane w sposób zbieżny z językiem potocznym, nie są to bowiem wyrażenia mające ugruntowane i specyficzne znaczenie w języku prawnym bądź prawniczym. Trudno sobie wyobrazić, aby w przypadku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do spełnienia tej przesłanki wystarczające było zaniechanie faktycznego świadczenia pracy, zaniechanie świadczenia usług przy równoczesnym zawarciu umowy, pozostawaniu w stosunku pracy lub trwaniu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a do takich wniosków prowadzi teza, że dla zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej decydujące znaczenia ma element faktycznego wykonywania czynności wynikających z danego stosunku prawnego. Takie rozumienie wyrażeń zdefiniowanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do zatarcia różnicy między przypadkiem rezygnacji z zatrudnienia i przypadkiem rezygnacji z podejmowania zatrudnienia (w obu przypadkach decydujące znaczenie miałby brak świadczenia czynności zawodowych), co świadczy o wadliwości tej interpretacji, bowiem narusza zakaz wykładni synonimicznej - różnobrzmiącym wyrażeniom nie można nadawać takiego samego znaczenia.

Zauważyć trzeba, że definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" przewiduje szeroki zakres rodzajów stosunków prawnych, na podstawie których może nastąpić zatrudnienie, czy też może być wykonywana inna praca zarobkowa. Jednocześnie spełnienia tej definicji nie połączono z żadnym zakresem, czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym, jak również spełnienie tej definicji jest niezależne nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Sąd też dla ustalenia, czy spełniona została ustawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotne jest czy osoba starająca się o świadczenie rodzinne nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 ustawy, czyli nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy, tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie została spełniona. W obowiązującym, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanie prawnym ustawodawca nie dopuszczał możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi zatem na stanowisku, że wszystkie elementy definicji z art. 3 ust. 22 u.ś.r. muszą zostać uwzględnione w procesie wykładni normy prawnej z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z powyższych względów dla ustalenia, czy spełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. istotne jest, niezależnie od pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, czy osoba wnosząca o przyznanie świadczenia nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 u.ś.r., czyli nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w powyższym przepisie. Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie została spełniona. Dla przyjęcia, że doszło do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie jest bowiem wystarczające samo zaprzestanie faktycznego wykonywania pracy. W obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej. Nie jest również istotne, czy osoba taka otrzymuje jakiekolwiek wynagrodzenie za pracę. Fakt otrzymywania wynagrodzenia nie został wymieniony w definicji z art. 3 ust. 22 u.ś.r. ani jako przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Okoliczność ta nie ma zatem znaczenia w sprawie.

Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego, chociaż nie świadczy pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia, pozostaje jednak w stosunku pracy, albowiem korzystanie z urlopu wychowawczego nie powoduje przerwania tego stosunku. Zawieszenie obowiązków i uprawnień pracowniczych ma jednak charakter czasowy. Celem urlopu wychowawczego jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji istnienia trudności w łączeniu obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Urlop ten jest uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy, z którego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika.

Także względy celowościowe nie przemawiają za odejściem od zaprezentowanej wykładni językowej. W tym zakresie trzeba zwrócić uwagę na fakt, że wsparcie udzielane przez państwo osobom opiekującym się niepełnosprawnymi przybiera różnorodny charakter. W przepisach przewidziane są wielorakie formy pomocy, o różnych zakresach i zróżnicowanych przesłankach ich udzielenia. Niejednokrotnie osobom uprawnionym pozostawia się wybór dostępnej formy wsparcia. W przypadku rodziców dzieci niepełnosprawnych, pozostających w zatrudnieniu, mogą oni skorzystać z urlopu wychowawczego o wydłużonym okresie, w czasie którego opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne, a w rodzinach uzyskujących dochód na osobę określony w art. 4 ust. 1 u.ś.r. wypłacany jest też dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest natomiast wsparcie osób, które, pomimo możliwości pozostawania w zatrudnieniu, rezygnują z niego bądź go nie podejmują ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Osoby te nie pozostają zatem w zatrudnieniu, a świadczenie pielęgnacyjne, oprócz środków utrzymania, zapewnia świadczeniobiorcy opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz zdrowotne. Tak więc, mimo że z faktycznego punktu widzenia zbliżone są do siebie sytuacje osób korzystających z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i rezygnujących z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to w zakresie kluczowej przesłanki owych uprawnień, a więc pozostawania lub niepozostawania w zatrudnieniu, ich sytuacja prawna jest diametralnie różna. Brak jest zatem podstaw do akceptacji poglądu, że celem powyższych regulacji jest zrównanie uprawnień obu grup i objęcie świadczeniem pielęgnacyjnym także osób pozostających w zatrudnieniu tylko z tego względu, że przebywając na urlopie wychowawczym nie wykonują pracy i nie uzyskują w tym okresie wynagrodzenia.

Warto też zauważyć, że ustawodawca, definiując w ustawie o świadczeniach rodzinnych pojęcie "utrata dochodu" wskazał, że stan taki ma miejsce m.in. w sytuacji uzyskania prawa do urlopu wychowawczego (art. 3 pkt 23 lit. a u.ś.r.), ale także w sytuacji utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r.). Powyższe wyraźnie wskazuje, że uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym na gruncie art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" określa podstawy prawne, na jakich praca może być wykonywana i łączy definiowane pojęcie z określonymi stosunkami prawnymi, a nie z okolicznościami faktycznymi, w szczególności z faktycznym wykonywaniem czynności zawodowych, świadczeniem usług czy faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej (patrz: wyrok NSA z 24 maja 2023 r. o sygn. akt I OSK 16/23 oraz wyrok z 24 sierpnia 2021 r. o sygn. akt I OSK 889/21 i powołane w nim orzeczenia).

Powyższa wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 3 pkt 22 tej ustawy nie narusza standardów konstytucyjnych. Zauważyć należy, że Konstytucja RP wyraźnie przewiduje, że zadania Państwa z zakresu pomocy osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), ochrony zdrowia (art. 68 ust. 2 Konstytucji RP), jak też wsparcia matki przed i po urodzeniu dziecka (art. 71 ust. 2 Konstytucji RP) określa ustawa. Limitowanie w drodze ustawy dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego, w oparciu o kryterium zobiektywizowane, nie może zostać uznane za naruszenie wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej standardów. Ustawodawca nie zabiera Skarżącej możliwości ubiegania się o wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, przy spełnieniu określonych w ustawie przesłanek nabycia prawa do tego świadczenia. Wskazane już wyżej alternatywne uprawnienie rodzica dziecka niepełnosprawnego do dodatkowego urlopu wychowawczego (art. 186 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy), przy zachowaniu stosunku pracy, również świadczy o szczególnych uprawnieniach rodziców dzieci niepełnosprawnych, z których mogą skorzystać w zależności od swoich potrzeb. Ocena, że wsparcie państwa dla niepełnosprawnych dzieci i ich rodziców jawi się jako niewystarczające, stanowi co najwyżej postulat de lege ferenda.

Konkludując, zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 3 pkt 22 tej ustawy przez błędną wykładnię tych przepisów nie mógł zostać uznany za zasadny.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).