Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 9/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 302 ust 1 pkt 10, 315 ust 2 pkt 1, ust 3 pkt 3, 358 ust 1, ust 2 pkt 1, art 319 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 10, art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 oraz 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463, z późn.zm.), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), określanej dalej jako K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela Federalnej Demokratycznej Republiki N. R.M. (określanego dalej jako skarżący), od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w G. z dnia [...] SIERPNIA 2015 r. Nr [...], orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w G. wydał decyzję nr [...], w której orzekł o zobowiązaniu R.M. do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji. Podstawą wydania decyzji było przekroczenie przez cudzoziemca granicy Rzeczypospolitej Polskiej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co stanowi naruszenie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż wobec cudzoziemca nie zachodzi żadna z przesłanek, określonych wart. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Cudzoziemiec złożył odwołanie od ww. decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o "cofnięcie decyzji o zobowiązaniu do powrotu" i wyjaśniając, że przebywa w Polsce od 5 lat, przyjechał tu w celu podjęcia pracy i zamierza złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Cudzoziemiec wyjaśnił także, że udał się z grupą przyjaciół na wycieczkę promem do S., posiadając jedynie kartę pobytu, gdyż zapomniał dokumentu podróży, który zostawił w miejscu zamieszkania. Jednak w ocenie skarżącego, posiadana przez niego karta pobytu powinna stanowić wystarczający dokument uprawniający go do przekroczenia granicy Polski i odbywania podróży w ramach Unii Europejskiej. Jednak w drodze powrotnej został zatrzymany z uwagi na brak dokumentu podróży i wydano wobec niego decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Cudzoziemiec podkreślił, że nie miał zamiaru naruszać przepisów, a jego sytuacja w wyniku wydania przedmiotowej decyzji będzie bardzo trudna, w związku z czym wnosi o "cofnięcie" zobowiązania do powrotu.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Stosownie zaś do art. 315 ust. 1 powołanej ustawy, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. W myśl art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji, o której mowa w ust. 1, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Z kolei jak stanowi art. 315 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Natomiast art. 318 ust. 1 powołanej ustawy przewiduje, iż w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Zgodnie zaś z art. 318 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu, na następujące okresy: od 6 miesięcy do 3 lat (art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach).

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ zauważył, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w G. przeprowadzili kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trakcie której R.M. okazał kartę pobytu, wydaną przez Wojewodę [...] z terminem ważności od dnia 14 października 2014 r. do dnia 12 listopada 2015 r. Cudzoziemiec nie posiadał dokumentu podróży, natomiast w dniu kontroli przekroczył granicę Polski, niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przypływając promem ze S. Z uwagi na powyższe Komendant Placówki Straży Granicznej w G. w dniu 17 sierpnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu i w tym samym dniu wydał zaskarżoną decyzję. Cudzoziemiec w dniu 17 sierpnia 2015 r. został przesłuchany do protokołu i zeznał, że przebywa i pracuje w Polsce od 5 lat. Obecnie pracuje w L. w firmie S. W dniu 16 sierpnia 2015 r. udał się wraz z grupą znajomych z pracy, promem z G. do K. (S.), bez zejścia na ląd. Po powrocie do Polski w dniu 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemiec został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że nie był świadomy, iż do przekroczenia granicy potrzebny jest zarówno paszport, jak i karta pobytu.

Dalej organ wyjaśnił, że cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie kolejno udzielanych zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, a obecnie zezwolenia na pobyt czasowy. Obecnie posiadane zezwolenie na pobyt czasowy uzyskał na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. z terminem ważności do dnia 12 listopada 2015 r., z uwagi na wykonywanie pracy w ramach firmy "S." - Zakładzie [...] z siedzibą w L.

Z ustaleń organu I instancji wynika jednoznacznie, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemiec przekroczył granicę Polsko-[...], nie posiadając dokumentu podróży, a zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 23 pkt 1 i pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec, który przekracza granicę, jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane. Pan R.M. przekroczył granicę Polski posiadając jedynie kartę pobytu, wypełniając tym samym przesłanki, określone w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.

W kontekście przepisów unijnych organ podniósł, że przekraczanie granic wewnętrznych obszaru Schengen przez obywateli państw trzecich regulują przepisy Rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen Dz.U.UE.L.2006.105.1 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 pkt 1 tego rozporządzenia, w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące posiadają oni ważny dokument podróży uprawniający posiadacza do przekroczenia granicy (...) i posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową. Z powyższych regulacji organ wywodził, że przepisy obowiązujące w całej strefie Schengen jednoznacznie wskazują na konieczność posiadania dokumentu podróży przy przemieszczaniu się obywateli państw trzecich po tej strefie wraz ze stosownym tytułem pobytowym.

W związku z powyższymi ustaleniami oraz brzmieniem obowiązujących przepisów, organ stwierdził, iż wydanie wobec pana R.M. decyzji o zobowiązaniu go do powrotu jest obligatoryjne.

Jednocześnie organ podniósł, że z okoliczności sprawy oraz treści zeznań cudzoziemca nie wynika, że powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia stanowi zagrożenie dla jego życia. Cudzoziemiec od kilku lat przebywa w Polsce, lecz jego pobyt związany jest wyłącznie z wykonywaniem pracy, w związku z czym, wydanie decyzji o zobowiązaniu go do powrotu, nie stanowi ingerencji w jego życie prywatne podlegające ochronie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie – w ocenie organu - nie wynika zatem, by wobec cudzoziemca w chwili obecnej zachodziły okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, uniemożliwiające wydanie wobec niego decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż nieświadomość cudzoziemca, iż przekroczył on granicę Polski niezgodnie z obowiązującymi przepisami, nie stanowi okoliczności, mogącej wpłynąć na niniejsze rozstrzygnięcie. Także fakt kilkuletniego, legalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski nie może wpłynąć na uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W skardze z dnia 30 listopada 2015 r. skierowanej do WSA w Warszawie R.M. zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej:

- naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8, 9 oraz 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału we wszczętym z urzędu postępowaniu i podjęciu wszystkich czynności: w tym zatrzymania, przesłuchania skarżącego, wydania zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a także wydaniu decyzji zobowiązującej do powrotu w ciągu jednego dnia bez umożliwienia skarżącemu ustosunkowania się do podstaw wszczętej wobec niego kontroli, jak też zebranego materiału dowodowego;

- naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym jego nierozpoznanie, a ponadto uniemożliwienie skarżącemu dostarczenia ważnego dokumentu podróży do właściwej placówki Straży Granicznej, a także nieuwzględnienie złożonych przez niego wyjaśnień w trakcie przeprowadzanej kontroli i sytuacji rodzinnej skarżącego;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji również nieprawidłowe zastosowanie, tj. art. 288 i art. 289 ust. 1 w związku z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650), polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie kontrola przeprowadzona przez Straż Graniczną pozwalała przyjąć, iż pobyt skarżącego na terytorium RP jest nielegalny, a tym samym, że zachodziła podstawa do wydania decyzji zobowiązującej skarżącego do powrotu,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji również nieprawidłowe zastosowanie, tj. art. 288 i art. 289 ust. 1 w związku z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650), polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie skarżący w sposób nielegalny przekroczył granicę i w sposób nielegalny znalazł się na terytorium RP, podczas gdy skarżący nie naruszył przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, które pozwalałby przyjąć, że jako obywatel państwa trzeciego nielegalnie przebywa na terytorium RP.

W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że "sankcja", jaka na skutek tego postępowania została zastosowana w stosunku do skarżącego nie jest proporcjonalna do popełnionego przez niego "przewinienia", a kwestionowane decyzje organów administracji publicznej doprowadziły do sytuacji ukarania skarżącego, który legalnie przebywał i przebywa na terytorium Polski, ponieważ posiada zarówno ważny dokument podróży, jak też kartę pobytu, a postępowanie dotyczyło właśnie legalności pobytu. Skarżący podkreślił, że w trakcie kontroli dokonywanej na podstawie ustawy o cudzoziemcach przez funkcjonariuszy Straży Granicznej skarżący miał przy sobie kartę pobytu, która uprawniała go do pobytu w Polsce, a to również oznacza, że organy na podstawie danych w niej zamieszczonych mogły dokonać weryfikacji tożsamości skarżącego.

W skardze poniesiono, że dokument podróży jest dokumentem, który uprawnia do przekroczenia granicy danego kraju przede wszystkim dlatego, że dokument ten umożliwia potwierdzenie tożsamości w trakcie kontroli. W trakcie kontroli skarżący legitymował się ważną kartą pobytu, która zawierała szereg informacji na podstawie, których to organ mógł dokonać nie tylko pełnej weryfikacji skarżącego (w tym danych odnoszących się do dokumentu podróży skarżącego), ale również jego pobytu w Polsce. Ponadto okoliczność posiadania ważnego dokumentu podróży mogła zostać zweryfikowana w trakcie wszczętego postępowania przez organy Straży Granicznej poprzez dostarczenie paszportu do właściwej placówki Straży Granicznej. Dane odnoszące się do posiadania ważnego dokumentu podróży organy administracji publicznej mogły również zweryfikować na podstawie karty pobytu, jaką legitymował się skarżący w trakcie kontroli. Informacje te mogły zostać także ustalone i zweryfikowane przez Straż Graniczną już w trakcie kontroli przy skorzystaniu z dostępu do odpowiednich rejestrów.

Ponadto skarżący argumentował, że instytucja "decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu do kraju oraz zakazie ponownego wjazdu" jest instytucją nową, która na gruncie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach pojawiła się w związku z wdrożeniem przez Polskę dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Dyrektywa ta, w myśl jej art. 2, ma zastosowanie do obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium państwa członkowskiego. Nielegalny pobyt według wspomnianej dyrektywy oznacza natomiast obecność na terytorium państwa członkowskiego obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia lub przestał spełniać warunki wjazdu do państwa członkowskiego, określone w art. 5 Kodeksu granicznego Schengen, albo innych warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania w tym państwie członkowskim. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, albowiem skarżący posiadał w momencie kontroli ważny dokument podróży i ważną kartę pobytu, która uprawniała go do legalnego pobytu w Polsce. Skarżący nie mógł przedstawić Straży Granicznej dokumentu podróży, ale tylko dlatego, że go zapomniał z miejsca zamieszkania w Polsce, a nie dlatego, że go w ogóle nie posiadał. Posiadanie więc przez skarżącego ważnego dokumentu podróży i możliwość jego dostarczenia do placówki Straży Granicznej, a ponadto możliwości zweryfikowania tożsamości skarżącego i celu jego pobytu na terytorium RP na podstawie ważnej karty pobytu, nie może być uznane za naruszenie warunków wjazdu i pobytu na terytorium RP w rozumieniu art. 5 Kodeksu granicznego Schengen.

Dalej skarżący wywodził, że podstawę do wydania decyzji o powrocie skarżącego stanowiły przepisy ustawy o cudzoziemcach, ale nie może być ona wykładana, a co za tym idzie stosowana, przez polskie organy administracji publicznej w oderwaniu od celu i założeń, jakie przed państwami członkowskimi stawiała powołana powyżej dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady. W sytuacji wątpliwości przy wykładni ustawy o cudzoziemcach nie można zapominać o celu, jaki można wywieść ze wspomnianej dyrektywy unijnej. Celem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. była przede wszystkim ochrona państw członkowskich przed przypadkami faktycznego nielegalnego wjazdu na terytorium państwa członkowskiego obywatela państwa trzeciego, nielegalnego pobytu czy zamieszkania w nim, ale oprócz tego dyrektywa ta zmierzała do ujednolicenia stosownych procedur w takich przypadkach we wszystkich państwach członkowskich UE. Organy Straży Granicznej – w ocenie skarżącego - w sposób nieprawidłowy dokonały wykładni przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a co za tym idzie, błędnie przyjęły, że w sprawie Skarżącego zachodziła podstawa do uznania, iż jego pobyt na terytorium RP jest nielegalny. Nielegalny pobyt obywatela państwa trzeciego na terytorium państwa członkowskiego UE wiąże się z niespełnieniem przez cudzoziemca warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania. W niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju nie zachodziły. Organ wydając decyzję o powrocie oparł się na treści art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Ważny dokument paszportowy mógł zostać dostarczony do właściwej placówki Straży Granicznej. Tym samym trudno dopatrywać się w działaniu skarżącego celowego i zamierzonego działania do nielegalnego przekroczenia granicy.

Następnie skarżący podniósł, że przepis art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach ma zastosowanie do sytuacji, w których cudzoziemiec "celowo" przekracza lub usiłuje przekroczyć granicę danego państwa niezgodnie z prawem, a także przekraczając ją nie legitymuje się dokumentem, który uprawniałby go do legalnego pobytu na terytorium danego państwa, którego granicę przekracza. Brzmienie tego przepisu w świetle analizy całej ustawy o cudzoziemcach, a także dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. pozwala przyjąć, że cel tej regulacji wiąże się z ochroną danego państwa członkowskiego przed osobami, które chcąc przekroczyć granicę nie legitymują się również dokumentem uprawniającym do legalnego pobytu na terytorium danego państwa członkowskiego. W rozpoznawanej sprawie skarżący posiadał zaś ważny dokument podróży i ważną kartę pobytu. Dlatego też przekraczając granicę skarżący miał prawo do legalnego pobytu na terytorium RP. Uwzględnienie wyjaśnień skarżącego skutkować zatem powinno niepodejmowaniem z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o powrocie.

Ponadto skarżący zarzucił, że organy wydając w stosunku do skarżącego decyzję zobowiązującą do powrotu nie uwzględniły jego sytuacji rodzinnej, na którą to również powoływał się skarżący w odwołaniu mimo, że Europejski Trybunał Praw Człowieka rozszerzył ochronę życia prywatnego cudzoziemca. Na uwagę zasługuje przede wszystkim wyrok w sprawie Slivenko v. Łotwa z 9 października 2003 r., w którym ETPC uznał, że wydalenie dwóch obywatelek Federacji Rosyjskiej (matki i córki) z Łotwy, w której nawiązały trwałe więzi o charakterze osobistym, społecznym i gospodarczym, naruszyło ich prawo do życia prywatnego. Niezależnie od istnienia "życia rodzinnego", wydalenie długoterminowego migranta może stanowić ingerencję w jego prawo do poszanowania życia prywatnego. Z orzecznictwa wynika, że całość powiązań społecznych między migrantami a społecznością, w której żyją, jest częścią koncepcji życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji (wyrok ETPC z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie Maslov v. Austria).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Okoliczności faktyczne przyjęte w zaskarżonej decyzji nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Fakty pozostają bezsporne, jedynie konieczne było zbadanie, po pierwsze czy organ dokonał właściwej wykładni art. 302 ust 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, czy nie zaistniały przesłanki wyłączające orzeczenie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określone w art. 303 ustawy oraz czy skarżący skutecznie mógł się powołać na ochronę życia prywatnego.

W żadnym z tych zagadnień skarga nie podważyła prawidłowości decyzji.

Odnosząc się do treści relewantnych w sprawie przepisów zauważyć trzeba, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Opisana w tym przepisie abstrahuje od tego, jaki jest charakter pobytu cudzoziemca w Polsce. Organ odwoławczy zasadnie nie kwestionował legalności pobytu skarżącego w Polsce, odnosząc się jedynie do niespornej sytuacji przekroczenia granicy z naruszeniem przepisów. Zaistnienie sytuacji powołanej w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach stanowi odrębną, a jednocześnie wystarczającą przesłankę do wydalenia cudzoziemca (w braku przesłanek negatywnych), nie musi zatem łączyć się ze stwierdzeniem zaistnienia jakiegokolwiek innego przypadku opisanego w art. 302 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Fakt, że skarżący posiadał kartę pobytu wydaną przez Wojewodę [...] z terminem ważności od dnia 14 października 2014 r. do dnia 12 listopada 2015 r., w związku z udzieleniem przez ten organ zezwolenia na pobyt czasowy, nie było w sprawie kwestionowane, a jednocześnie - wbrew twierdzeniom skargi – nie stanowiło przeszkody do wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, dotyczącej braku prounijnej wykładni art. 302 ust. 1 przedmiotowej ustawy, w kontekście dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Słusznie organ wywodził, że dyrektywa ta, w myśl jej art. 2, ma zastosowanie do obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium państwa członkowskiego. Nielegalny zaś pobyt według wspomnianej dyrektywy oznacza obecność na terytorium państwa członkowskiego obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia lub przestał spełniać warunki wjazdu do państwa członkowskiego, określone w art. 5 Kodeksu granicznego Schengen. Organ nie rozważał jednak kwestii czy skarżący przebywa w Polsce legalnie.

Za zasadne Sąd uznał twierdzenie organów administracji, kwalifikujące przekroczenie polską granicę wbrew przepisom prawa w rozumieniu art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach i że należy przez pojęcie "granica" rozumieć również granice wewnętrzne UE.

Nie są kwestionowane ustalenia organu, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemiec przekroczył granicę polsko-[...], nie posiadając dokumentu podróży, a zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie bowiem z art. 23 pkt 1 i pkt 2 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec, który przekracza granicę, jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane. Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 3 z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej przekraczanie granicy państwowej stanowiącej granicę wewnętrzną w rozumieniu przepisów kodeksu granicznego Schengen następuje na zasadach określonych w kodeksie granicznym Schengen. Stosownie do art. 20 rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 105 z 13.04.2006, str. 1, z późn. zm.) granice wewnętrzne mogą być przekraczane w każdym miejscu bez dokonywania odprawy granicznej osób niezależnie od ich obywatelstwa.

Należy jednak podkreślić, że art. 20 nie stanowi jedynej regulacji kodeksu granicznego mającej zastosowanie do przekraczania granic wewnętrznych UE. Przepis art. 21 ust. 1 i 2 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku (Dz.U.UE.L.00.239.19, z późn. zm.), które stanowią, iż cudzoziemcy posiadający ważny dokument pobytowy wydany przez jedno z państw członkowskich mogą na podstawie tego dokumentu oraz ważnego dokumentu podróży swobodnie przemieszczać się po terytoriach innych państw członkowskich przez okres nieprzekraczający 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu, pod warunkiem, że spełniają warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), i e) rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) oraz nie znajdują się w krajowym wykazie wpisów do celów odmowy wjazdu danego państwa członkowskiego. Ustęp 1 stosuje się także do cudzoziemców legitymujących się dokumentami pobytowymi na czas oznaczony, wydanymi przez jedną z Umawiających się Stron oraz dokumentami podróży-wydanymi przez tę Umawiającą się Stronę.

Z kolei z art. 5 ust. 1 lit. a Kodeksu granicznego wynika obowiązek posiadania ważnego dokumentu podróży "uprawniającego posiadacza do przekroczenia granicy". Łączne odczytanie art. 21 ust. 1 i 2 KWS oraz art. 5 ust. 1 lit. a ustawy prowadzi do wniosku, że warunkiem koniecznym zgodnego z prawem korzystania ze swobody przemieszczania się po terytoriach innych państw członkowskich, a zatem i zgodnego z prawem przekraczania granic wewnętrznych jest posiadanie m.in. ważnego dokumentu podróży.

Podobnie - twierdzenia skarżącego o naruszeniu proporcjonalności w kontekście ważenia stopnia "przewinienia" i jego następstw nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Skarżący upatruje bowiem braku proporcjonalności, eksponując legalność pobytu cudzoziemca w Polsce, co – zgodnie z powyższymi wskazaniami – nie stanowi przesłanki podlegającej rozważeniu przy stosowaniu art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.

Pogląd o braku możliwości przypisania organowi nadmiernej reakcji w postaci wydalenia wyrażany jest w literaturze. Jak zauważyła I. Wróbel, Wspólnotowe prawo imigracyjne, LEX, "Ekspulsja - jako środek radykalny - jest (...) stosowana wobec cudzoziemców, których pobyt uznaje się za niepożądany czy wręcz szkodliwy dla państwa przyjmującego i jego interesów. Powodami wydania decyzji o wydaleniu mogą być m.in.: przekroczenie granicy niezgodnie z przepisami". Należy ponadto zauważyć, że skarżący nie jest obywatelem państwa Unii, zatem nie mogą mieć do jego sytuacji pełnego zastosowania poglądy prawne Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-408/03 Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Belgii.

Nie oznacza to, że stosunkowo niewielki stopień naruszenia przez skarżącego przepisów prawa nie miał żadnego znaczenia w sprawie. Okoliczność ta miała znaczenie przy określeniu okresu zakazu ponownego wjazdu skarżącego do Polski. Zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się na następujące okresy: od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16. Orzeczony w przypadku skarżącego zakaz ponownego wjazdu do Polski wynosi 6 miesięcy i jest to okres najniższy z możliwych. Na mocy art. 320 ustawy o cudzoziemcach istnieje również możliwość cofnięcia zakazu wjazdu na wniosek skarżącego.

Ponadto w skardze niezasadnie podniesiono, że art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach ma zastosowanie do sytuacji, w których cudzoziemiec "celowo" przekracza lub usiłuje przekroczyć granicę danego państwa niezgodnie z prawem, bowiem brzmienie art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy nie daje podstaw do takiej wykładni tego przepisu.

Termin "usiłowanie" może być bowiem interpretowany z uwzględnieniem wykładni przepisów prawnokarnych dotyczących subiektywnych elementów odpowiedzialności (umyślność i nieumyślność) stosowanych w prawie karnym (art. 9 i 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553). Przepisy art. 13 § 1 oraz art. 9 § 1 Kk dają podstawy do twierdzenia, że cudzoziemiec będzie usiłował przekroczyć granicę niezgodnie z przepisami zarówno, gdy działał z zamiarem bezpośrednim albo że działał z zamiarem wynikowym (ewentualnym), czyli przewidując możliwość takiego przekroczenia, na to się godził. Nie oznacza to więc działania celowego stanowiącego postać tzw. zamiaru bezpośredniego. Z kolei słowo: "przekroczył" pozbawione jest dodatkowych określeń, które wskazywałby na konieczność jej stosowania jedynie w odniesieniu do desygnatów charakteryzujących się działaniem umyślnym, czy nawet celowym.

Słusznie organ wywodził, że wobec brzmienia art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy w przypadku przekroczenia granicy niezgodnie z przepisami w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie było konieczne dokonywanie analizy zachowania skarżącego w świetle jego subiektywnego nastawienia do zdarzenia.

W tym stanie rzeczy organy administracji nie miały podstaw od odstąpienia od zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.

Odnośnie do zarzucanego naruszenia przepisów procesowych należy wskazać, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wymaga nie tylko wskazania przez sąd przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił i wyjaśnienie, na czym to uchybienie polegało, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej.

Ze względu na brak takiego związku i bezzasadność podniesionych zarzutów Sąd nie uznał, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ma w sprawie zastosowanie.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 10 K.p.a. z faktu, że decyzja organu I instancji zapadła w tym samym dniu, w którym wszczęto postępowanie nie można automatycznie wywodzić, że postępowanie toczyło się z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa. Skarżący otrzymał szczegółowe pouczenie, o którym mowa w art. 7 ustawy o cudzoziemcach. Skarżącemu wręczono również zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Następnie został on przesłuchany i podczas przesłuchania udzielił wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji, następnie został zapoznany z materiałem dowodowym i nie wnosił żadnych uwag i żądań. Skarżący skorzystał z prawa do wniesienia odwołania. Za brakiem podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie podnoszonego naruszenia art. 10 K.p.a. przemawia również istota sporu toczącego się w sprawie, który nie dotyczy niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych, lecz sposobu wykładni przepisów prawa.

Skoro organ nie wprowadził skarżącego w błąd i nie naruszył zasady zaufania do działań organów państwa, do zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia art. 8 i 9 K.p.a.

Ponadto nie są usprawiedliwione inne zarzuty procesowe wywiedzione w skardze, tj. dotyczące naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., bowiem wydanie decyzji jest obligatoryjne, o ile zachodzi sytuacja opisana w przepisie art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, przy braku przesłanek negatywnych, wynikających z prawa materialnego. Samodzielnie podnoszony interes strony nie może w stanie faktycznym, który zaistniał w sprawie dawać podstawy do wyłączenia zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.

Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom statuowanym w art. 107 § 3 K.p.a., w związku z tym nie okazał się skuteczny zarzut podniesiony w tym zakresie.

Prawidłowo organy rozważyły, czy wystąpiły przesłanki negatywne, zasadnie uznając, iż nie zachodzą takie okoliczności, m.in. z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym przesłanka, o której mowa w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, w myśl której cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

Powołane w skardze orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczyły osób, których wieloletnie i bardzo silne więzi z krajami goszczącymi były bezsprzeczne (przykładowo w sprawie Slivenko v. Łotwa z 9 października 2003 r. ETPC wypowiedział się w kontekście wydalenia z Łotwy matki i córki, które całe życie spędziły na Łotwie, podnosząc jednocześnie, że nieuzasadnione było wydalenie, którego podstaw można było upatrywać w związku ze służbą w Armii Radzieckiej członków ich rodziny). Sytuacji osób, wobec których wydano te orzeczenia nie można porównać do sytuacji skarżącego, który wjechał po raz pierwszy do Polski w 2010 r. jako osoba dorosła, a jego pobyt związany był wyłącznie z wykonywaniem pracy. Skarga nie dostarczyła argumentów przemawiających za przyjęciem odmiennego poglądu, tj. skarżący nie wskazał na takie okoliczności osobiste, które przemawiałyby za uznaniem, że jego więzi z Polską są silne i wieloaspektowe.

Skarżący nie wykazał aby w jego sprawie doszło do naruszenia przepisów, uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się tej kategorii naruszeń prawa, wobec czego oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.