Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 238/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2021 nr 435 poz 187 art. 62
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

SENTENCJA

Dnia 12 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 5 lutego 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2022 oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] sp. z o.o. w [...] 31 maja 2022 r. drogą elektroniczną złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w [...] (Kierownik BP ARiMR/organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności na rok 2022. Ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności do krów, płatności do bydła oraz o przyznanie płatności ONW (płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami) jak i o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Zadeklarowano grunty rolne o łącznej pow. 1337,45 ha.

Kierownik BP ARiMR 2 czerwca 2023 r. wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień lub dokumentów odnośnie jej działalności. Pełnomocnik spółki złożył wyjaśnienia na wezwanie, do których załączył liczny materiał dowodowy. Organ I instancji w reakcji na powyższe zwrócił się do S. K. działającego w imieniu spółki z informacją, że r. pr. B. G. nie udzielono pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w tym postępowaniu.

Następnie Kierownik BP ARiMR w [...] zwrócił się do Kierowników BP ARiMR w Ż., R. i A. o przesłanie posiadanej i zebranej dokumentacji z postępowań wszczętych na wniosek: strony i powiązanych z nią osób. Uzyskany materiał dowodowy włączono do sprawy postanowieniem z 21 lipca 2023 r., o czym zawiadomiono stronę.

Decyzją z 21 lipca 2023 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR odmówił [...] sp. z o.o. przyznania płatności ONW na rok 2022.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w zakresie postępowania dowodowego skutkujące nieprawidłowym ustalenie stanu faktycznego, a także niewystarczające wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw ustalenia, że spółka stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, co przełożyło się na błędne zastosowanie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. UE L z 2013 r. nr 347, s. 549 z 20.12.2013 r.). Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także dopuszczenie dowodów z: wykazu maszyn i urządzeń, bilansu za 2022 r., umowy sprzedaży udziałów z 11.04.2016 r., harmonogramu spłaty kredytu z 8.11.2011 r. oraz raportów ZUS P DRA, ZUS P RSA i ZUS P RCA.

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. (Dyrektor [...]OR ARiMR lub orgn) postanowieniami z 4 grudnia 2023 r. i 15 stycznia 2024 r. włączył dowody do sprawy (m.in. zgłoszone przez stronę).

W uzasadnieniu decyzji organ, po przytoczeniu treści przepisów prawa oraz orzecznictwa związanego z tworzeniem sztucznych warunków, wskazał, iż przedmiotem sporu jest ocena, czy były podstawy do zastosowania wobec [...] sp. z o.o. klauzuli obchodzenia prawa zawartej w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Wskazał, że rozporządzenie nr 1306/2013 utraciło ważność, lecz w to miejsce wszedł w życie przepis o zbliżonym brzmieniu – art. 62 rozporządzenia PEiR (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. UE L z 2021 r. nr 435, s. 187 z 6.12.2021 r.). Wyjaśnił, jak w orzecznictwie TSUE postrzega się problematykę obchodzenia prawa celem uzyskania płatności tj. stwarzanie sztucznych warunków powołując wyrok TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. Podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, iż utworzenie kilkunastu gospodarstw rolnych na przestrzeni czasu, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie płatności ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów czy też osób fizycznych może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że wskazywane osoby i podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne, wprawdzie bezpośrednio nieobjęte zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie TSUE takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane [wyrok TSUE z 16 marca 2006 r. w sprawie C-94/05].

W celu wyjaśnienia powyższego procederu prawidłowo poruszono nie tylko kwestie dotyczące strony działającej przez S. K., ale i indywidualnych gospodarstw: S. K., A. K., K. K., K. K. oraz podmiotów z nimi powiązanych - [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o. sp. kom., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. Wskazano, że kreowanie sztucznych warunków pozwoliłoby na uzyskanie większych korzyści majątkowych również w ramach innych działań wspierających rolników, a realizowanych przez ARiMR. [...] sp. z o.o. w 2022 r. ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do pow. 1337,45 ha; płatności na zazielenienie do pow. 1337,45 ha; uzupełniającej płatności podstawowej do pow. 1169,31 ha; płatności dodatkowej do pow. 27 ha; płatności do krów - 23 szt., płatności do bydła 23 szt., płatności ONW – strefa I do pow. 1045,43 ha(z uwzględnieniem degresywności – 43,75 ha), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne do powierzchni 50,33 ha, płatności rołno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) wariant 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni 2,69 ha. Ponadto w 2022 r. do właściwych miejscowo BP ARiMR wpłynęły wnioski o przyznanie płatności powiązanych ze stroną osób fizycznych i podmiotów. Wnioski takie złożyli - S. K., A. K., K. K., K. K. oraz podmioty – [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o. sp. kom., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. W 2022 r. ww. osoby fizyczne i powiązane z nimi podmioty wystąpiły łącznie o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej do 4135,71 ha; płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych 0,39 ha; płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do 41,13 ha; płatności dodatkowej do 27 ha; płatności za zazielenienie do 4135,71 ha; płatności do buraków cukrowych do 192.67 ha; uzupełniającej płatności podstawowej do 3528,57 ha, a także o przyznanie płatności do 78 sztuk bydła i do 74 sztuk krów. Ponadto w 2022 r. ww. spółki oraz osoby fizyczne zgłosiły do płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I - 2195,18 ha; do ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa 11 - 72,53 ha oraz 421,54 ha do ONW typ specyficzny strefa I. Do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020): wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne do 50,33 ha oraz wariant 4.8 Ochrona siedlisk łęgowych ptaków do 2,69 ha.

Wskazano, że wobec powyższego organ I instancji zasadnie zweryfikował wniosek [...] sp. z o.o. wraz powiązanymi z nią podmiotami. Analizował ich sposób działania, powiązania osobowe, techniczne czy też lokalizacyjne, ale i również mechanizmy działania. Dopiero dokładna weryfikacja mechanizmów, ich identyczność, pozwoliła ustalić, jaki był faktyczny cel skoordynowanych działań [...] sp. z o.o. działającej przez S. K., a pozwalających na uzyskanie maksymalnych korzyści finansowych w różnych schematach pomocowych realizowanych przez ARiMR. Pomimo tego, iż ww. podmioty i osoby prowadzą teoretycznie "gospodarstwa samodzielne", tj. mające formalnie określonego zarządcę, własny indywidualny numer ewidencyjny, konto, na które przelewane były środki, to jednak są gospodarstwami ściśle powiązanymi ze sobą, tj. tworzą jedno rozproszonego, ale sprawnie zarządzane gospodarstwo rolne, którego faktycznym zarządcą jest S. K.. Ponadto zakup udziałów w różnych podmiotach, tworzenie nowych spółek i gospodarstw rolnych, a później ubieganie się przez te jednostki o płatności, to wynik celowego działania nastawionego na pozyskanie wyższych płatności w różnych schematach realizowanych przez Agencję. Jest to sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu jego ominięcie. Ponieważ zasadniczym celem płatności do gruntów rolnych jest wspieranie rolników, tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne.

Organ wskazał, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia PEiR (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r. s. 608, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013). Przywołał również zawarta w art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1307/2013 definicję "działalności rolniczej" i wyjaśnił, że system dopłat ustanowiono dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia i produkcji w rolnictwie. W kontekście tego organ wskazał, że A. K., S. K. są małżeństwem od 1992 r. Ich synami są K. K. (ur. w 1994 r.) i K. K. (ur. 1996r.). Od 6.12.2010 r. w małżeństwie A. i S. K. panuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie zgodnie z obowiązującymi przepisami otrzymali własne indywidualne numery ewidencyjne, dzięki którym każde z nich mogło ubiegać się o przyznanie płatności w tym samym zakresie. Pomimo rozdzielności majątkowej małżonkowie wraz z synami oraz spółkami do nich należącymi tworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania maksymalnej korzyści majątkowej, której to korzyści w takiej wysokości nie otrzymaliby w "normalnych" warunkach. Z materiału dowodowego wynika, że A. K. i S. K. kupowali na własność grunty rolne, a zabezpieczeniem zobowiązań finansowych były ich nabywane nieruchomości (np. księga wieczysta nr [...] zabezpieczeniem spłaty zakupu nieruchomości przez S. K. jest hipoteka ustanowiona m.in. na gruntach będących własnością A. K.; KW nr [...] zabezpieczeniem spłaty zakupu nieruchomości przez A. K. jest hipoteka ustanowiona m.in. na gruntach będących własnością S. K.. Pomimo rozdzielności majątkowej w małżeństwie A. i S. K. swoim osobistym majątkiem zabezpieczali oni zobowiązania kredytowe nie tylko sobie nawzajem, ale również kontrolowanym przez siebie spółkom. Ich synowie zaś dokonując zakupu nieruchomości posiłkowali się kredytami, niemniej wszystkie umowy zawierane były i podpisywane przez ich ojca (umowa dzierżawy nieruchomości rolnej Skarbu Państwa z 19.02.2015 r.; aneks do umowy dzierżawy nr [...] nieruchomości rolnej Skarbu Państwa z 22.12.2014 r. spisany 28.07.2017 r.) Potwierdzeniem tego są też pisemne wyjaśnienia [...] sp. z o.o. reprezentowanej przez r. pr. B. G. z 14.11.2022 r. (cyt.), które świadczą o silnych powiązaniach osobowo-ekonomiczno-technicznych między członkami rodziny [...].

Nadto, jak wynika z Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) wniosek o nadanie numeru S. K. złożył 7.05.2004 r., A. K. 24.05.2005 r., K. K. 9.04.2013 r., K. K. 16.11.2015 r. Zgody na wpis do ewidencji producentów wyrazili sobie wzajemnie małżonkowie, co potwierdzają formularze wniosku. S. K. dokonał w 2004 r. rejestracji swojego gospodarstwa pod adresem [...], [...], A. K. w 2005 r. pod adresem ul. [...], [...], a synowie - K. K. i K. K. (zarej. w l. 2013 i 2015) pod adresem - ul. [...], [...]. Wizja terenowa z 7.07.2021 r. w siedzibach ww. gospodarstw rolnych wykazała, iż pod adresem gospodarstwa A. K. znajduje się mieszkanie w budynku wielokondygnacyjnym, który zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika r. pr. B. G. nie należy do niej, a wszelkie decyzje podejmowane są pod adresem wskazanym jako adres korespondencyjny - ul. [...], C.. Inspekcja lokalna w gospodarstwach synów wykazała, iż pod adresem ul. [...] w C. znajduje się dom mieszkalny z częścią rekreacyjną. S. K. obecny podczas wizji wyjaśnił, iż ze względu na rozmieszczenie budynków w różnych gminach, adresem siedziby gospodarstwa jest adres zamieszkania. Z tego miejsca podejmowane są wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia hodowli zwierząt, prowadzenia upraw, zakupu maszyn, nawozów, środków do produkcji rolnej i sprzedaży płodów rolnych, czy zwierząt. Potwierdzeniem tego może być złożona 1.08.2023 r. przez A. K. zmiana do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w której wskazała jako adres zamieszkania ul. [...] C.. Wizja lokalna pod adresem wskazanym przez S. K., tj. [...], [...], wykazała, iż znajdują się tam pustostany - dom mieszkalny, stodoła i budynek gospodarczy. Ich stan na dzień inspekcji nie wskazywał, aby znajdowała się tam siedziba gospodarstwa wnioskodawcy. S. K. wyjaśnił, iż aktualnie użytkowymi budynkami gospodarczymi wykorzystywanymi do produkcji są budynki zlokalizowane w [...] przy ulicy [...]. W gospodarstwie tym znajduje się budynek, w którym przechowywane były księgi rejestracji bydła zarówno jego, żony A. K. i synów K. i K. K.. Pod adresem tym 16.02.2022 r. w KRS zarejestrowano [...] sp. z o.o., którego prezesem został K. K., a udziałowcami A. K., S. K. oraz K. K.. Przedmiot działalności tej spółki to m.in. chów i hodowla bydła mlecznego; chów i hodowla świń; działalność usługowa następująca po zbiorach; działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną; sprzedaż hurtowa owoców i warzyw; sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt; sprzedaż hurtowa żywych zwierząt; uprawa warzyw, włączając melony oraz uprawa roślin korzeniowych i roślin bulwiastych; uprawa zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona z wyłączeniem ryżu; uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana). Ów podmiot wystąpił 23.06.2023 r. z wnioskiem o nadanie indywidualnego numeru EP. Jak wynika z systemu Ewidencji Producentów 13.05.2022 r. pod adresem ul. [...] w [...] siedzibę zarejestrowało [...] sp. z o.o., której prezesem jest K. K., a współwłaścicielami A. i S. K. oraz K. K.. Podmiot ten 14.07.2021 r. wpisano do KRS. Pod ww. adresem siedziby mają też [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. sp. kom. reprezentowane przez S. K. oraz [...] sp. z o.o., w której funkcję prezesa od 21.02.2008 r. pełni S. K.. Reasumując powyższe organ podkreślił, iż adres siedzib gospodarstw wskazany przez ww. osoby fizyczne we wniosku o wpis do ewidencji producentów był w kampanii 2022 r., jak wynika z wizji lokalnych fikcyjny, pozorujący jedynie odrębność gospodarstw.

Wyjaśniono, że aktem notarialnym A nr [...] od 25.01.2013 r. K. K. udzielił ojcu - S. K. pełnomocnictwa. Od 24.08.2015 r. na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] S. K. jest też pełnomocnikiem K. K.. Pełnomocnictwa te upoważniają go do: nabywania, sprzedaży zawierania umów, zamiany wszelkich nieruchomości, zawierania umów przedwstępnych, prowadzenia rokowań, udziału w przetargach i licytacjach, których przedmiotem jest sprzedaż nieruchomości, obciążenia nieruchomości, prowadzenia procesów inwestycyjnych, zarządu i administrowania majątkiem, zaciągania zobowiązań kredytowych, składania oświadczeń o poddaniu mocodawcy rygorowi egzekucji, ustanowienia zabezpieczeń wierzytelności banku celem zabezpieczenia zaciągniętych kredytów, podpisywania weksli in blanco i deklaracji wekslowych, zawierania, dokonywania zmian i rozwiązywania umów o prowadzenie rachunków bankowych, zawierania umów ubezpieczeń nieruchomości oraz umów ubezpieczeń na życie i przelewu praw tychże umów na rzecz banku, zawieranie wszelkich umów spółek prawa handlowego, osobowych i kapitałowych; składania oświadczeń o przystąpieniu do istniejących spółek prawa handlowego, a także do zbywania i nabywania wszelkich udziałów, akcji i innych praw majątkowych w spółkach; reprezentowania przed wszystkimi podmiotami w tym urzędami; reprezentowania w postępowaniu podatkowym i skarbowym przed wszystkimi instytucjami; do podpisywania wszystkich wymaganych dokumentów przed wszystkimi organami władzy publicznej, instytucjami i notariuszami. Udzielenie tak szerokiego pełnomocnictwa ojcu - S. K. przez synów budzi wątpliwości co do ich roli zarządczej w prowadzeniu własnych gospodarstw rolnych. Wprost z pełnomocnictw wynika, że to S. K. ma prawo administrowania majątkiem synów. Choć każdy ma prawo ustanowić do występowania w jego imieniu pełnomocnika, to S. K. był jednym z uczestników opisywanego procederu. Powyższą tezę potwierdzają wyjaśnienia [...] sp. z o.o. złożone 14.11.2022 r. (cyt.). Nadto z KRS wynika, że S. K. jest współudziałowcem: [...] sp. z o.o. [24% udziałów, od 16.02.2022 r.]; [...] sp. z o.o. [24% udziałów, od 14.07.2021r.]; [...] sp. z o.o. [100% udziałów, od 14.07.2017 r.; [...] sp. z o.o. [92,31% udziałów, od 6.09.2006 r.; [...] sp. z o.o. [100% udziałów, od 15.07.2005 r.]. W [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. S. K. pełni funkcję Prezesa Zarządu. Z kolei A. K. jest właścicielem i członkiem zarządu spółek: [...] sp. z o.o. [20% udziałów, od 16.02.2022 r.]; [...] sp. z o.o. [20% udziałów, od 14.07.2021 r.]; [...] sp. z o.o. [99,98% udziałów, od 7.07.2017 r.]; [...] sp. z o.o. sp. kom. [99 % udziałów, od 29.03.2017 r.]. Jej mąż - S. K. we wszystkich tych spółkach pełnił funkcję prezesa zarządu, a przed organami ARiMR pełni funkcję reprezentanta. W przypadku [...] sp. z o.o. S. K. 27.02.2004 r. jako członek zarządu wspólnie z ówczesnym prezesem wystąpił z wnioskiem o nadanie nr ident. producenta rolnego. Obecnie posiada zaś udział większościowy, pełni funkcję prezesa zarządu i jest reprezentantem tej spółki mającej swoją siedzibę w województwie kuj.-[...] pow. [...], gm. R., [...]. W przypadku [...] sp. z o.o. jego ówczesny pełnomocnik H. D.-M., posiadając pełnomocnictwo S. K., w 2006 r. wystąpiła z wnioskiem do Kierownika BP ARiMR o nadanie spółce nr ewid. Obecnie S. K. jest właścicielem spółki posiadającym całość udziałów. Jest też członkiem zarządu. Spółkę reprezentuje Z. P., który od 2009 r. pełni w niej funkcję prezesa. Siedziba spółki mieści się przy ul. [...] w [...]. Co do [...] sp. z o.o. zakup udziałów przez obecnego jej właściciela S. K. nastąpił w 2017 r. Spółka do 19.12.2016 r. funkcjonowała w innej formie prawnej i pod inną nazwą. S. K. 12.01.2017 r. jako prezes zarządu spółki złożył w siedzibie BP ARiMR w [...] zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, dokonując zmiany nazwy, adresu siedziby oraz reprezentanta. Obecnie S. K. jest prezesem zarządu, całościowym udziałowcem oraz pełnomocnikiem, a prokurentem jest Z. P.. Siedziba spółki mieści się w woj. [...] pow. [...], gm. G., [...].

Organ wskazał, że gdy utworzenie [...] sp. z o.o. sp. kom. nastąpiło 12.04.2010 r. A. K. objęła w niej udziały w 2016 r. Wg stanu na 31.01.2024 r. z rejestru przedsiębiorców wynika, iż A. K. jest współwłaścicielem tej spółki będąc jej komandytariuszem, a drugim wspólnikiem jest spółka [...] sp. z o.o., w której A. K. posiada 99 ze 100 udziałów, a 1 udział przekazała synowi K. K. (um. darowizny z 3.03.2017 r.). Obecnie wspólnikami spółki są A. K. i K. K., a funkcję prezesa pełni S. K.. Jej siedziba mieści się przy ul. [...] w [...]. Z kolei spółkę [...] sp. z o.o. wydzielono w 2014 r. z [...] sp. z o.o. wpisanej do rejestru przedsiębiorców 12.10.2001 r. W wyniku podziału przeniesiono ze spółki dzielonej część majątku, w tym gospodarstwo rolne. A. K. objęła udziały w spółce w 2016 r. Wg rejestru przeds. A. K. z K. K. są współwłaścicielami podmiotu. A. K. posiada 4914 z 4915 udziałów, a K. K. 1 udział otrzymany umową darowizny z 3.03.2017 r. Funkcję prezesa w spółce pełni S. K., a jej siedziba mieści się przy ul. [...] w [...]. K. K. jest też od 16.02.2022 r. współwłaścicielem [...] sp. z o.o. [24% udziałów], założonego w [...] przy ul. [...]. Udziały w spółce posiadają też: A. K. [20 %], S. K. [24 %] i K. K. [20 %], który jako jej prezes upoważniony był do składania oświadczeń. Wg KRS K. K. posiada też od 14.07.2021 r. 24 udziały w [...] sp. z o.o., zarejestrowanym [...], ul. [...]. Udziałowcami spółki są też A. K. [20%], S. K. [24%] i K. K. [27%], który jako jej prezes upoważniony był do składania oświadczeń. Zdaniem organu personalna analiza ww. gospodarstw rolnych prowadzi do wniosku, że są one powiązane ze sobą zarządczo, co organ I instancji ujawnił w formie tabelarycznej. Okoliczność posiadania własnego lokalnego kierownictwa nie potwierdza, że spółka ta określa swoje zachowanie na rynku w sposób niezależny od spółek posiadających tych samych właścicieli i zarząd. Powierzanie zarządzania bieżącą działalnością lokalnemu kierownictwu spółki jest bowiem częstą praktyką i z tego powodu nie pozwala potwierdzić, że jest ona faktycznie samodzielna i odrębna.

Wedle Dyrektora WOR ARiMR na rozstrzygnięcie nie ma wpływu podnoszona kwestia zmian własnościowych w spółkach i funkcjonowania ich w innej formie prawnej. Są one tworzone przez wspólników, a za zobowiązania spółki wobec wierzycieli odpowiada sama spółka swoim majątkiem, jednak utworzonym z wkładów wspólników. To wspólnicy co do zasady wkładają kapitał do spółki i oczekują zysków, a każdy wspólnik może oddawać głos i tym samym wpływać na działalność podejmowaną przez spółkę. Rolą wspólników w spółce jest więc powoływanie i odwoływanie zarządu, a także decydowanie o strategicznych sprawach spółki, na przykład o podziale jej zysku, sposobie pokrycia strat, zatwierdzaniu sprawozdań zarządu z działalności, zmianach w umowie spółki itd. Zasadą jest, także że wspólnicy spółki z o.o. mają równe prawa i obowiązki, a zakres ich uprawnień uzależniony jest od liczby (wartości) posiadanych udziałów. Podstawowe prawa wspólnika spółki z o.o. to prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników i prawo głosu. Realizując je wspólnik może współdecydować o losach spółki. Im większą liczbę (wartość) udziałów ma wspólnik, tym co do zasady większą liczbą głosów dysponuje przy podejmowaniu uchwał. Zgromadzenie wspólników ma kompetencje w szczególności do podejmowania ważniejszych decyzji w spółce. Z istoty spółki kapitałowej, w tym spółki z o.o., wynika zasada rządów większości nad mniejszością (art. 245 i art. 246 K.s.h.)., która pozostaje w związku z zasadą proporcjonalności praw i wkładów. Oznacza to, że jeżeli wspólnik wniósł do spółki większy wkład to powinien mieć więcej praw w spółce niż wspólnik, który wniósł mniejszy wkład. W konsekwencji w odniesieniu do spółek kapitałowych mówi się o prymacie kapitału nad osobą. Jednocześnie każdy wspólnik ma prawo udziału w zgromadzeniu wspólników, oddania głosu, udziału w zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonego do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników, o ile zachodzą okoliczności opisane w art. 250 § 2-5 K.s.h. (art. 249 i art. 252 § 1 K.s.h.), kontroli - obejmuje ono uprawnienie m.in. do przeglądania ksiąg i dokumentów spółki (art. 212 K.s.h.) . Umowa spółki może ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną albo oba te organy. W przypadku ustanowienia organu nadzoru umowa spółki może wyłączyć albo ograniczyć indywidualną kontrolę wspólników, dochodzenia naprawienia szkody wyrządzonej spółce (art. 295 K.s.h.), czy też żądania rozwiązania spółki przez sąd (art. 271 pkt 1 K.s.h.). Zarząd pełni w spółce funkcje zarządzająco-reprezentacyjną. Jego rolą jest np. podpisywanie umów, składanie oświadczeń oraz prowadzenie spraw bieżących spółki w jej imieniu.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy wskazano, że w 2022 r. S. K. występuje o płatności jako samodzielny beneficjant, a także jako udziałowiec/właściciel 4 spółek z o.o., A. K. jako samodzielny beneficjent oraz jako udziałowiec/ właściciel 3 ww. podmiotów, a ich synowie K. K. i K. K. jako indywidualni rolnicy oraz udziałowcy w ww. spółkach. Prawidłowo więc organ I instancji przyjął, że ww. podmioty, jak i też gospodarstwa rolne synów były zarządzane przez S. K.. Prawidłowo ustalono relacje pomiędzy spółkami i ww. osobami. Zatem materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że celem takiego działania było uzyskanie korzyści polegających na "zawyżeniu" płatności przysługujących w "normalnych", a nie "sztucznych" okolicznościach. Sztuczne tworzenie warunków może polegać zaś również na utworzeniu kilku podmiotów powiązanych, na które przeniesiono posiadanie gruntów należących wcześniej do innego podmiotu w taki sposób, by uzyskać płatności większe niż te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Ww. osoby, mimo rzekomej odrębności, zarejestrowały w różnych odstępach czasowych siedzibę stada w m. [...]: S. K. – 15.08.2007 r., A. K. – 12.05.2015 r., K. K. – 12.05.2015 r., a K. K. – 11.05.2016 r. Dnia 28.04.2015 r. w tej lokalizacji siedzibę stada zarejestrowało [...] sp. z o.o. są tam również zarejestrowane [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o. sp. k. Powiązania lokalizacyjne potwierdza też fakt zarejestrowania siedziby stad zwierząt dwóch spółek należących do A. K. - [...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o. sp. k. pod tym samym adresem, pod którym zarejestrowana została siedziba stada zwierząt oraz siedziba [...] sp. z o.o., której większościowym udziałowcem oraz prezesem jest S. K.. W [...] przy ul. [...] znajduje się budynek, w którym przechowywane były księgi rejestracji bydła wszystkich członków rodziny [...]. Właścicielem działki nr [...], na której zlokalizowane są ww. budynki jest S. K., co dodatkowo potwierdza powiązania techniczno-lokalizacyjno-własnościowe. Nadto od momentu zarejestrowania siedziby stada ww. osoby fizyczne i podmioty ubiegały się o przyznanie płatności do zwierząt (bydło i krowy). Zatem mimo, że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, które skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. O powiązaniach techniczno-lokalizacyjno-własnościowych świadczą też wyjaśnienia S. K. złożone 16.11.2021 r. (w sprawie na 2021 r.) oraz umowa dzierżawy z 20.03.2009 r. między [...] sp. z o.o. a S. K.. Na jej podstawie S. K. oddał ww. spółce do użytkowania część budynków gospodarczych i inwentarskich położonych w [...] przy ul. [...]. W zamian spółka zobowiązała się przekazać kiszonkę do skarmiania zwierząt oraz do wykonywania prac w gospodarstwie przy produkcji roślinnej i zwierzęcej. Ponadto spółka mogła korzystać z budynków w części niezbędnej do prowadzenia produkcji roślinnej, zwłaszcza z budynku inwentarskiego, silosów, placu postojowego i powierzchni magazynowych. Z ww. umowy dzierżawy wynika, że S. K. wydzierżawił spółce, której jest właścicielem, część budynków gospodarczych i inwentarskich. Zatem żadne z gospodarstw rolnych należących do A. K., K. K. i K. K. nie posiadało własnego zaplecza technicznego pozwalającego na prowadzenie uprawy roli, czy hodowli zwierząt (wyjaśnienia A. K. z 5.08.2021 r. – cyt.). W związku z powyższym mimo rozdzielności majątkowej małżeńskiej A. K. bezpłatnie korzystała z majątku męża. Potwierdzają to jego wyjaśnienia z 5.08.2021 r. (cyt.) oraz K. K. z 26.05.2021 r. (cyt.).

Dyrektor WOR ARiMR uznał zatem, że w sprawie na rok 2022, jak i na przestrzeni czasu, doszło do sztucznego wydzielenia oraz przemieszczania zwierząt, a także pozornego zarejestrowania siedzib stada, które były wspólnie zarządzane także w 2022 r. Zebrany w materiał dowodowy, pomimo braku osobistego stawiennictwa A. K. i jej synów, przy lakonicznych wyjaśnieniach ich pełnomocnika, pozwala stwierdzić, iż zwierzęta deklarowane do dofinansowania przez te osoby były obsługiwane przez pracowników S. K.. Potwierdzają to dowody zebrane w sprawie na 2021 r., włączone do sprawy. To więc S. K. decydował o miejscu przetrzymywania zwierząt będących na stanie ww. gospodarstw, sposobie ich karmienia, przeznaczenia i o wszelkich rzeczach wiązanych z prowadzeniem inwentarza żywego. Opisywane działania były próbą prawnego dostosowania wzajemnych relacji, aby uzyskać maksymalne wnioskowane dofinansowanie do zwierząt, które zostało wprowadzone ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 ze zm., dalej: u.p.r.s.w.b.) Określono bowiem limity zwierząt, które mogą zostać objęte płatnością, a także ich okresy utrzymywania, przy uwzględnieniu specyfiki chowu poszczególnych gatunków. Płatności związane do zwierząt (tj. w ramach dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją - tyt. IV rozdziału 1 rozporządzenia 1307/2013) są przyznawane w sektorach produkcji zwierzęcej. Jak wskazano m.in. w motywie 49 rozp. 1307/2013 wsparcie związane z produkcją można przyznawać jedynie tym sektorom lub tym regionom państwa członkowskiego, w których określone typy rolnicze lub określone sektory rolnictwa, które mają szczególne znaczenie ze względów gospodarczych, społecznych lub środowiskowych, znajdują się w trudnej sytuacji, co wynika już z art. 52 ust. 3 rozporządzenia 1307/2013. Można przyznawać je jedynie w zakresie, który jest niezbędny, aby zapewnić zachętę do utrzymania aktualnych poziomów produkcji w danych sektorach lub regionach (art. 52 ust. 5 rozp. 1307/2013). Wsparcie to ma formę płatności rocznej i jest przyznawane w granicach określonych limitów ilościowych oraz oparte na ustalonych obszarach i plonach lub na ustalonej liczbie zwierząt (art. 52 ust. 6 rozporządzenia 1307/2013). Na poziomie krajowym wskazano w art. 16 u.p.r.s.w.b., że płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 4 u.p.r.s.w.b. płatności do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a. Tymczasem wszystkie podmioty, a ściślej ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzane gospodarstwo rolne, przez co doszło do zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzecznymi z celami wsparcia – koordynacji działań służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności, pułapów powierzchniowych i ilościowych w przypadku zwierząt, współczynnika redukcji i korygującego oraz – w przypadku innych płatności –szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Dodano, że organy Agencji dysponują umowami z 1.08.2016 r. między [...] sp. z o.o. sp. k. i [...] sp. z o.o. z [...] sp. z o.o. na wynajem pomieszczenia do hodowli bydła. Przedsiębiorstwo jako wynajmujący oświadczyło, że posiada tytuł prawny do budynku w [...], [...], w skład którego wchodzą wydzielone pomieszczenia do hodowli zwierząt. [...] sp. z o.o. sp. k. i [...] sp. z o.o. 31.05.2017 r. zawarły z [...] sp. z o.o. umowy (na czas nieokreślony) na usługi chowu i obsługi zwierząt. Umowa zobowiązywała [...] sp. z o.o. do opieki nad stadem będącym w posiadaniu spółki [...] sp. z o.o. sp. k. jak i [...] sp. z o.o., nadto do zakupu, przygotowania odżywek, karmy, karmienia zwierząt, zapewnienia opieki weterynaryjnej, czystości pomieszczeń do hodowli zwierząt, kolczykowania, prowadzenia rejestrów i wszystkich innych działań koniecznych do prawidłowego chowu. Ponadto ww. osoby fizyczne i spółki zajmowały się prowadzeniem chowu zwierząt tej samej rasy mięsnej - Charolaise. Przytaczając wyjaśnienia A. K. (z 5.08.2021 r.) organ wskazał, że wynika z nich, iż tak ona, jak i jej synowie na podstawie nieodpłatnej umowy użyczali od S. K. budynki w celu prowadzenia hodowli zwierząt. Zwierzęta były wspólnie przetrzymywane i skarmiane. Organ wskazując na wyjaśnienia pełnomocnika strony konkludował, że wszystkie ww. osoby korzystały z budynków należących do S. K.. Z ww. wyjaśnień wynika, że zarówno żona, jak i synowie S. K. korzystali z jego parku maszynowego. Nadto w gospodarstwach synów i żony prace przy zwierzętach prowadzili pracownicy [...] sp. z o.o., której właścicielem jest S. K.. To on podpisał z [...] sp. z o.o. umowę na pozyskiwanie kiszonki do skarmiania zwierząt w ilościach odpowiadających aktualnemu zapotrzebowaniu oraz do wykonywania prac w gospodarstwie przy produkcji roślinnej i zwierzęcej. Wskazano na fakt, iż pierwsze zwierzęta zakupione do siedzib stad zarejestrowanych w l. 2015-2017 powiązanych gospodarstw, pochodziły wyłącznie od S. K., a także ze spółek, w których jest całościowym udziałowcem.

Organ zwrócił uwagę, że Kierownik BP ARiMR zaprezentował też liczne przemieszczenia zwierząt na przestrzeni lat między powiązanymi gospodarstwami rolnymi. Ponadto na podstawie ZSZiK IRZ ujętych w zestawieniach tabelarycznych zaskarżonej decyzji odnotowano swobodne przemieszczenia zwierząt pomiędzy ww. spółkami i osobami. Miały one miejsce w okresie tuż przed końcowym terminem składania wniosków o płatności. Wielokrotnie odbywały się po obowiązkowym okresie tj. 30 dni, zwierzęta wracały do macierzystych siedzib stada. Żadne z powiązanych gospodarstw rolnych nie dokonały w 2021 r. zakupu zwierząt do chowu z zewnątrz. A. K. w 2021r. zakupiła zwierzęta od S. K. oraz od [...] sp. z o.o., którego całościowym udziałowcem jest S. K.. Ten zaś w 2021 r. nie dokonał żadnego zakupu bydła. K. K. i K. K. w tej kampanii zwierzęta zakupili [...] sp. z o.o. Bydło od tej spółki kupiła też [...] sp. z o.., w której prezesem zarządu i całościowym udziałowcem jest S. K.. [...] sp. z o.o. w 2021 r. sprzedawała zwierzęta [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o. sp. k. oraz [...] sp. z o.o. Zatem liczne i wielokierunkowe przemieszczenia zwierząt w obrębie ww. gospodarstw na przestrzeni czasu były inicjowane przez "rzekomo" odrębne gospodarstwa rolne, w celu zapewnienia uzyskania płatności do większej liczby zwierząt niż wynikającej z ustawy. Organ zaznaczył, że choć w 2022 r. nie stwierdzono przemieszczeń zwierząt w obrębie tych gospodarstw, to proceder taki odnotowano ponownie w 2023 r. Jak zaś określa motyw 49 rozporządzenia 1307/2013 wsparcie związane z produkcją należy przyznawać jedynie w zakresie, który jest niezbędny, aby stworzyć zachętę do utrzymania aktualnych poziomów produkcji w danych sektorach lub regionach. Deklarowanie więc do płatności zwierząt, wspólnie przetrzymywanych i zarządzanych przez ww. osoby i spółki miało jedynie na celu uzyskanie płatności, jakich w normalnych warunkach jedno gospodarstwo, wspólnie zarządzane przez S. K., by nie uzyskało.

Podkreślono także, że siedziba ww. gospodarstw rolnych jest oddalona o kilkadziesiąt kilometrów od użytkowanych gruntów rolnych. Wnioskodawcy deklarowali do płatności grunty rolne położone w kilku różnych woj. i powiatach. Zatem gospodarstwa te były rozproszone. Nadto grunty rolne deklarowane do płatności były przedmiotem przekazań na przestrzeni czasu nie tylko w obrębie osób fizycznych, ale i spółek. Przekazywanie działek nie było incydentalne i miało na celu uzyskanie maksymalnych kwot w ramach płatności poprzez dostosowanie powierzchni do założeń określonych programów. Nie ma zaś ekonomiczno-technologicznego uzasadnienia takiego postępowania, mając możliwość takiego ułożenia stosunków, aby każdy ze wskazanych podmiotów miał swój areał w jednym bądź w dwóch zbliżonych do siebie obrębach. Gospodarstwa rolne winny zaś być kierowane przez odrębne kierownictwo, a jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, musi być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Nadto idea płatności w ramach wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników dotyczy pomocy finansowej udzielanej tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, tzn. decydują jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami). Jak zaś wynika z materiału dowodowego różnych kampanii i włączonego do sprawy, wszystkie ww. osoby fizyczne przy produkcji roślinnej i hodowli zwierząt korzystały z kompleksowych usług S. K. oraz usług pracowników zatrudnionych w spółkach należących do niego. Podkreślono, że iż organy wzywały członków rodziny [...] do udziału w niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy czynnościach. Ani A. K. ani K. i K. K. nie tylko nie stawili się na przesłuchanie, ale i nie starali się aktywnie uczestniczyć w wyjaśnieniu sprawy. Lakoniczne zaś wyjaśnienia ich pełnomocnika - S. K., złożone do protokołu odnośnie prowadzenia działalności rolniczej w 2022 r., powodują, iż nie można uznać opisywanych gospodarstw rolnych jako samodzielne i odrębne. Nie ma przy tym znaczenia czas powstania spółek, istotny jest fakt ubiegania się w 2022 r. przez powiązane ze sobą osoby i spółki o płatności w różnych schematach pomocowych oraz kreowanie sztucznych warunków przez ww. gospodarstwa w celu uzyskania wyższych korzyści majątkowych. Takie działanie należy postrzegać wyłącznie jako chęć ominięcia wprowadzonych przepisami ograniczeń, a nie jako sposób realizacji zadań gospodarczych zapisanych we wspólną politykę rolną. Okoliczności tych nie zmienia formalnie podpisana rozdzielność majątkowa. Istotne były ustalenia faktyczne dot. relacji pomiędzy małżonkami oraz spółkami przez nich posiadanymi. Wskazują one, że faktycznie sprawami spółek oraz gospodarstw synów i żony zajmował się S. K., co pozwoliło na ustalenie zamierzonej koordynacji działań mających na celu pozyskanie wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niestworzenia sztucznych warunków. Wykorzystując utworzone gospodarstwa rolne S. K. prowadził przy pomocy ww. osób i spółek de facto jeden organizm gospodarczy, stanowiący jedno gospodarstwo rolne. Zgłoszenie do płatności gruntów przez pozornie odrębne od siebie gospodarstwa rolne pozwoliłoby ominąć zasadę modulacji płatności i w efekcie umożliwiłoby otrzymanie środków finansowych w wysokości większej niż w sytuacji, gdyby został złożony jeden wniosek. Została więc spełniona przesłanka obiektywna, gdyż poprzez obejście ograniczeń sztukowych i powierzchniowych nie mogły zostać osiągnięte cele wsparcia, które realizują przepisy wprowadzające ograniczenia, w tym m.in. wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, zapobieganie niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach, czy zrównoważony rozdział płatności wśród małych i dużych beneficjentów. Kreowanie sztucznych warunków miało umożliwić pobieranie zwiększonych płatności do gruntów rolnych oraz zwierząt. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie ziściła się też przesłanka subiektywna stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Rozproszenie gruntów mogących stanowić zorganizowaną całość, zarządzanych i należących pośrednio lub bezpośrednio do tej samej osoby i położonych w bliskim sąsiedztwie nie znajduje, uzasadnienia ekonomicznego, lecz potwierdza cel takiego działania, jakim jest obejście zasady degresywności przy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Gospodarstwo rolne [...] sp. z o.o. formalnie tworzyło samodzielne gospodarstwo, w rzeczywistości jednak było to wyodrębnienie wyłącznie formalnoprawne, niestanowiące o jego samodzielności czy niezależności. Gospodarstwo to pozostawało w ścisłym związku z gospodarstwami pozostałych ww. osób i spółek. Wszystkie działania, które miały miejsce, stanowiły w istocie próbę dostosowania wzajemnych relacji między zaangażowanymi w opisywany proceder, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. W związku z powyższym bez znaczenia jest, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale w istocie zmierzające do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, zakazu łączenia przysługujących alternatywnie płatności, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Wykazane przez Kierownika BP ARiMR nie tylko na przestrzeni czasu, ale i w 2022 r. powiązania majątkowe, osobowe i organizacyjne uzasadniające twierdzenie o istnieniu w sprawie zamierzonej koordynacji działań, które ukierunkowane były wyłącznie na uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia.

W ocenie organu zarówno argumentacja pełnomocnika [...] sp. z o.o., jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Organ I instancji prowadząc postępowanie nie uchybił obowiązującym zasadom proceduralnym. Negatywny dla strony wynik postępowania nie może być równoznaczny z naruszeniem powołanych zasad, tym bardziej, że powiązane z podmiotem osoby fizyczne, pomimo skutecznego wezwania, nie stawiły się na przesłuchanie, a wyjaśnienia pełnomocnika A. K. i jej synów były lakoniczne i nie wyjaśniały istotnych kwestii. Organ I instancji trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące z dokonywanych zmian na przestrzeni czasu, w odniesieniu do wszystkich płatności. Analiza w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowa i spójna.

[...] sp. z o.o. wnosząc do Sądu skargę na powyższą decyzję zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj:

a) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 3 ust. 2 pkt 2 u.p.r.s.w.b. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez niewykazanie rzeczywistego prowadzenia, kierowania, sprawowania zwierzchnictwa i podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych dotyczących wszystkich gospodarstw rolnych (osób fizycznych i spółek) wyłącznie przez A. i S. małżonków K., podczas gdy organ wskazuje tylko na potencjalną możliwość sprawowania ww. czynności, a ponadto pominięciu dokumentów i wyjaśnień strony potwierdzających wyodrębnienie poszczególnych gospodarstw rolnych kierowanych przez indywidualnych producentów rolnych,

b) art. 80 kpa i art 3 ust. 2 pkt 2 u.p.r.s.w.b. polegające na dokonaniu przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez: wybiórcze, przykładowe - jak sam przyznał organ, prezentowanie rzekomo swobodnego przenoszenia gruntów pomiędzy producentami rolnymi; stwierdzenie braku posiadania kompletnego parku maszynowego i zaplecza technicznego oraz osobowego przez poszczególnych producentów rolnych, a także poczynienie ustaleń wyłącznie na podstawie materiału dowodowego dotyczącego lat wcześniejszych, w tym wizji lokalnych i wyjaśnień dotyczących roku 2020,

c) art. 40 § 2 kpa w z w. z art. 8 § 1 kpa i art. 10 § 1 kpa, polegające na pomijaniu pełnomocnika strony i doręczanie pism bezpośrednio stronie - w tym postanowienia dowodowego, co doprowadziło do pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu;

d) art. 11 kpa i art. 107 § 3 kpa polegające na:

- braku wyjaśnienia dlaczego otrzymane przez skarżącego korzyści były sprzeczne z celami wsparcia wymienionymi w art. 4 rozporządzenia PEiR (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005;

- występowaniu istotnych sprzeczności w rozumieniu pojęcia stwarzania sztucznych warunków, gdzie z jednej strony organ upatruje jej w sztucznym wykreowaniu gospodarstw, a z drugiej w istnieniu powiązań między gospodarstwami, co nie pozwala przesądzić, czy odmowa przyznania płatności wynika z samego faktu powstania gospodarstw rolnych - a jeżeli tak, to dlaczego zdaniem organu gospodarstwa utworzono sztucznie (w szczególności spółki handlowe funkcjonujące na rynku od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat), czy też z faktu istnienia powiązań - a jeżeli tak, to dlaczego organ utożsamia istnienie powiązań ze stwarzaniem sztucznych warunków, na czym polegała "koordynacja gospodarstw" w roku 2022, jakie podmioty brały w niej udział i dlaczego koordynacja ta nie mogła powstać na skutek naturalnego ukształtowania się stosunków gospodarczych;

- braku wykazania, że działania podejmowane na przestrzeni kilkudziesięciu lat przez A. i S. K. polegały na sztucznym wykreowaniu 10 gospodarstw oraz że wyłącznym celem owych działań było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia, w sytuacji gdy ustalenia w powyższym zakresie organ poczynił wyłącznie na podstawie własnych przypuszczeń i domniemań, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wzmianki na czym polegać miało sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia;

- braku uzasadnienia, dlaczego poszczególne podmioty należy uznać za podmioty niesamodzielne skoro w roku 2022 nie podejmowały żadnych działań obliczonych na sztuczne tworzenie warunków, a zwłaszcza dlaczego [...] sp. z o.o. należy uznać za podmiot niesamodzielny, wchodzący w skład jednego wieloczłonowego gospodarstwa rolnego i braku wskazania, jakie działania w roku 2022 podejmowała ta spółka w zamiarze stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności;

co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj. że działania A. i S. K. były podyktowane chęcią zwiększenia rozmiaru płatności i obejściem przepisów ograniczających płatności; uznaniem 10 gospodarstw kierowanych przez odrębnych producentów rolnych za jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez jednego zarządcę; uznaniem, że wszystkie gospodarstwa rolne powstały w sposób sztuczny;

2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

a) art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez błędne uznanie, że strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności oraz że celem nabycia udziałów w spółkach i utworzenia własnego gospodarstwa rolnego było wyłącznie osiągnięcie korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzyznania płatności;

b) art. 4 ust. 1 lit a i b rozporządzenia PEiR (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) poprzez niewłaściwe uznanie, że S. K. wraz z podmiotami powiązanymi jest jednym rolnikiem, który prowadzi jedno gospodarstwo, podczas gdy każdy z odrębnych producentów rolnych prowadzi zindywidualizowane i samodzielne gospodarstwo rolne.

3. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez bezpodstawne i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym utożsamianie istnienia powiązań pomiędzy producentami rolnymi ze stwarzaniem sztucznych warunków do otrzymania płatności.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi Dyrektor WOR ARiMR w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę jako niezasadną należało oddalić.

Zasadniczy spór między skarżącą spółką a organami Agencji sprowadza się do oceny zasadności odmowy przyznania stronie płatności na 2022 r. ze względu na kreowanie sztucznych warunków. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpił zarówno element subiektywny, jak i obiektywny stworzenia sztucznych warunków, co dało podstawę do odmówienia przyznania płatności. Organy prawidłowo stwierdziły i wyczerpująco wyjaśniły na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż [...] sp. z o.o. stanowi część dużego, rozproszonego, ale sprawnie zarządzanego gospodarstwa rolnego, którego faktycznym zarządcą i głównym współwłaścicielem jest S. K., który poprzez różne działania wraz z małżonką A. K. w odniesieniu do spółek oraz koordynowaniu gospodarstw rolnych synów, stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych korzyści finansowych w różnych schematach realizowanych przez Agencję.

Należy wyjść od wyjaśnienia, że organ I instancji jako podstawę prawną odmowy przyznania płatności wskazał przepis art. 60 rozporządzenia PEiR (UE) nr 1306/2013 (wyżej podano pełną nazwę aktu i publikator), w myśl którego bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Z kolei organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie dostrzegł, że ów przepis wprawdzie został uchylony z dniem 1 stycznia 2023 r., a art. 104 rozporządzenia PEiR (UE) nr 2021/2116 (pełna nazwa aktu i jego publikator wyżej) nie przewiduje jego dalszego stosowania, to jednakże niemal o tożsamej treści normę prawną zawarto w art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116. Ten przepis określa, że bez uszczerbku dla szczególnych przepisów prawa Unii, państwa członkowskie podejmują skuteczne i proporcjonalne kroki w celu unikania obchodzenia przepisów prawa Unii i zapewniają, w szczególności, aby osobom fizycznym ani prawnym nie przyznawano żadnych korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Tym samym uznać należało, że postępowanie organów obu instancji nie jest obarczone wadą badania przesłanki, która w sprawie nie znajduje zastosowania, albowiem nadal, pod rządami rozporządzenia nr 2021/2016 istotnym elementem procesu przyznawania płatności jest badanie, czy producent rolny nie tworzy sztucznych warunków celem ich uzyskania.

Dodać należy, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie również na podstawie przepisów rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tegoż rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepisowi temu odpowiada powołany już art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, jak i przyjęty w jego miejsce art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116.

Na uwagę zasługuje, że i z punktu 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów, a więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Natomiast wspieranie konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach: odnoszącym się do pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika; uwzględniającym perspektywę całej branży. Wypełnieniu celu wsparcia poprzez zapewnienie konkurencyjności w sensie indywidualnym służyło wprowadzenie dofinansowania. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał mechanizm modulacji (wprowadzenie limitów powierzchni). Wprowadzenie mechanizmów modulacji miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw. Zatem cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności, ma zapewnić balans i równomierny rozwój całej grupy przedsiębiorców. Służy temu mechanizm zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez wprowadzenie ograniczeń kwot wsparcia oraz ograniczeń powierzchni upraw, do których przysługują płatności. Wprowadzenie tego mechanizmu miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

W kontekście powyższego należy wskazać, że art. 5 rozporządzenia 1307/2013 stanowi, iż rozporządzenie nr 1306/2013 oraz przepisy przyjęte na jego podstawie mają zastosowanie do systemów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. Tak więc brak jest podstaw do przyjmowania odmiennego znaczenia normy prawnej, zakodowanej w art. 60 rozporządzenia 1306/2013, jak i aktualnie w art. 62 rozporządzenia 2021/2116, w oparciu o przepisy rozporządzenia 1307/2013. Wobec powyższego należy uznać, że celem pomocy dla rolników w ramach WPR nie jest wspieranie osób fizycznych/podmiotów, które uzurpują sobie miano rolnika. W sytuacji, gdy mamy do czynienia jedynie ze stworzeniem pozorów (sztucznych warunków), by uzyskać dopłaty, jest to sprzeczne z celami systemu wsparcia producentów rolnych (tj. wsparcia finansowego udzielanego osobom fizycznym/podmiotom, które faktycznie prowadzą działalność rolniczą).

Mając powyższe na względzie Sąd stoi na stanowisku, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że istniały podstawy do odmowy przyznania skarżącej spółce płatności ONW na rok 2022 wskazujące, że utworzenie kilkunastu gospodarstw rolnych na przestrzeni czasu, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów czy też osób fizycznych może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że wskazywane osoby i podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne, wprawdzie bezpośrednio nieobjęte zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie TSUE takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane [wyrok TSUE (druga izba) z 16 marca 2006 r. w sprawie C-94/05; publ: https://curia.europa.eu].

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. należy wskazać, że stosownie do art. 27 ust. 1 z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2298 ze zm., dalej: u.wr.o.w.) w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz atr. 81 K.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 u.w.ro.w.).

Powołane przepisy u.w.r.o.w., analogicznie do regulacji art. 3 ust. 1-3 u.p.r.s.w.b., zawierają odstępstwa w zakresie prowadzenia postępowania w stosunku do reguł wynikających z k.p.a. W postępowaniu o przyznanie płatności wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i art. 81 k.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na te okoliczności, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Oznacza to, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek wykazania spełnienia, w rzeczywisty sposób, warunków do jej otrzymania, zaś organ, odmawiając przyznania płatności, tj. wywodząc skutki prawne w związku ze sztucznym tworzeniem warunków, jest zobowiązany wykazać, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. Wykazanie przez organ stworzenia sztucznych warunków może być kwestionowane przez stronę i wówczas na niej spoczywa ciężar wykazania materiałem dowodowym niezasadności stanowiska organu (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 187/24, powołane orzeczenia publikowane są pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki treść zaskarżonej decyzji odnosi się do całokształtu rozstrzyganej sprawy w sposób właściwy i kompleksowy, prawidłowo wyjaśniając podstawę faktyczną i prawną, co powoduje, że niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Odmienne oczekiwania strony skarżącej w zakresie podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie uzasadnia również zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie wymaga od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Zasada przekonywania sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności, mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy faktycznego przekonania strony do prawidłowości podjętej decyzji. (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 124/10). uznać należy zatem, że organ przeprowadził postępowanie zgodnie z ww. przepisami, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Warto w tym miejscu również wskazać, iż w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji rzetelnie przedstawiono, na czym ma polegać korzyść ze stworzenia sztucznych warunków.

Organ II instancji nie pominął w zaskarżonej decyzji milczeniem środków dowodowych zaprezentowanych przez pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu. Dopełnił powinności zarówno zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 .p.a.. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zmierzające do podważenia dokonanych przez organy w tej sprawie ustaleń faktycznych, tj. art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 u.p.r.s.w.b. (winno być art. 27 u.w.r.o.w.) uznać należało za chybione.

Po pierwsze zważyć należy, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, jak należy rozumieć stworzenie sztucznych warunków.

Z uwagi na podobieństwo treściowe art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116 zarówno z art. 60 rozporządzenia 1306/2013 jak i do brzmienia jeszcze wcześniej obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011 zasadnie odwołano się w do wykładni pojęcia "sztucznych warunków", sformułowanej na gruncie art. 4 ust. 8 ww. rozporządzenia nr 65/2011 przez TSUE w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (publ.: www.eur-lex.europa.eu). W orzeczeniu tym TSUE wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek.

TSUE stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W świetle treści ww. wyroku TSUE pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek:

1) stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności,

2) wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści,

3) wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z przytoczonego wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C- 434/12 wynika, że do dokonania oceny czy stworzenie sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, koniecznym jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również (odnieść się należy) do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z 14 listopada 2014 r., II GSK 2576/14; powołane orzeczenia są publikowane pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych, jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze.

Jak wskazuje się w orzecznictwie zwrot warunki zostały sztucznie stworzone ma niedookreślony charakter, wobec czego w każdej sprawie należy indywidualnie badać jego znaczenie na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Mimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por.: wyrok NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19). Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył (por.: wyrok NSA z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2576/14).

W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że stwierdzenie, że doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony, ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych. Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być cele ustanowione przez ustawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie wnioskowanej pomocy. Niewątpliwie ocena tych okoliczności jest inna w sytuacji, gdy dotyczy płatności podlegających modulacji, czy też degresji, a inna gdy w zakresie płatności obszarowych na dany rok nie obowiązywały żadne modulacyjne ograniczenia płatności (wyroki NSA o sygn. akt: I GSK 999/18, I GSK 1229/18, I GSK 117/18, I GSK 901/18 i I GSK 1039/18).

Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki przyjęcia stworzenia sztucznych warunków zostały spełnione.

Odnosząc się do podnoszonej przez stronę w skardze okoliczności odrębności poszczególnych gospodarstw rolnych osób fizycznych państwa [...] i tworzonych przezeń spółek wskazać należy, że faktycznie prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami, lecz tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia lub cele, dla których ta pomoc jest przyzwana, organ ma prawo i wręcz obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania i prowadzenia określonych podmiotów, w skład których wchodzą osoby ze sobą powiązane, oraz analizować przyczyny ubiegania się o określone płatności i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej.

W związku z powyższym wskazywana w skardze chronologia powstania opisanych w decyzjach spółek nie ma znaczenia sprawie, a relewantny prawnie jest fakt ubiegania się w 2022 r. o płatności w różnych schematach pomocowych przez silnie powiązane osoby fizyczne i spółki, a także kreowanie sztucznych warunków przez prowadzone przezeń gospodarstwa rolne w celu uzyskania wyższych korzyści majątkowych. Takie działanie słusznie należało postrzegać – jak przyjęły organy Agencji - wyłącznie jako chęć ominięcia wprowadzonych przepisami ograniczeń, nie zaś jako sposób realizacji zadań gospodarczych zapisanych w WPR. Okoliczności tych nie zmienia również formalnie podpisana rozdzielność majątkowa małżeństwa S. i A. K.. Istotne było ustalenie faktycznych relacji pomiędzy małżonkami oraz spółkami przez nich posiadanymi. Ustalenia te wskazują, że faktycznie sprawami spółek oraz gospodarstw synów i żony zajmował się S. K., co zostało szczegółowo wyjaśnione i uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Faktem jest, że opisywane osoby fizyczne i spółki ubiegając się o te płatności formalnie spełniły wymogi do ich uzyskania, jednak okoliczności te zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami wynikającymi z wyżej wskazanych rozporządzeń unijnych. W konsekwencji należało uznac, że S. K. wraz z żoną A. K. oraz synami K. K. i K. K. oraz powiązanymi spółkami wykreowali sztuczne warunki w celu uzyskania maksymalnych korzyści finansowych w różnych schematach pomocowych realizowanych przez Agencję. Sstworzenie, wykupienie i posiadanie kilku gospodarstw rolnych, wspólnie zarządzanych, których powierzchnia łączna generowała uzyskanie wyższych dopłat niż za jedno całe gospodarstwo, jednoznacznie wskazuje na świadome dążenie do otrzymania płatności w 2022 r. w zawyżonych kwot płatności.

Bez znaczenia jest wskazywana w skardze kwestia rentowności omawianych podmiotów, ponieważ sednem sprawy było ustalenie kreowania przez nie sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności w różnych schematach pomocowych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor WOR ARiMR wyjaśnił dlaczego podtrzymał stanowisko Kierownika BP ARiMR w [...], iż [...] sp. z o.o. stanowi część dużego, rozproszonego, ale sprawnie zarządzanego gospodarstwa rolnego, którego faktycznym zarządcą i głównym współwłaścicielem jest S. K.. Jak wykazano S. K. poprzez powołanie i prowadzenie wraz z małżonką A. K. 5 spółek oraz koordynowaniu gospodarstw rolnych synów, stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych korzyści finansowych w różnych schematach realizowanych przez ARiMR. W celu wyjaśnienia omawianego procederu w zaskarżonej decyzji przedstawiono nie tylko kwestie dotyczące samej spółki skarżącej działającej przez S. K., ale i i indywidualnych gospodarstw S. K., jego małżonki A. K. oraz synów K. K. i K. K., jak również podmiotów z nimi powiązanych - [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. sp. kom., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.

W tym celu wskazano, że [...] sp. z o.o. w 2022 r. zwróciła się do Kierownika BP ARiMR w [...] o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do pow. 1337,45 ha, płatności na zazielenienie do pow. 1337,45 ha, płatności redystrybucyjnej - płatna za powierzchnię od 3 do 30 ha, płatności do krów - 23 szt., płatności do bydła 23 szt., płatności ONW - strefa I do pow. 1045,43 ha, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne do pow. 50,33 ha, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) wariant 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do pow. 2,69 ha. Zwrócono również uwagę, że w tym samym 2022 r. do właściwych miejscowo Biur Powiatowych ARiMR wpłynęły wnioski o przyznanie płatności powiązanych ze stroną osób fizycznych i podmiotów. Takie wnioski złożyli: S. K., A. K., K. K., K. K. oraz spółki: [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o. sp. kom,, [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. Z powyższego wynika, że w 2022 r. ww. osoby fizyczne jak i powiązane z nimi podmioty wystąpili łącznie o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej do 4135.71 ha; płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych 0.39 ha; płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do 41,13 ha; płatności dodatkowej do 27 ha; płatności za zazielenienie do 4135,71 ha; płatności do buraków cukrowych do 192.67 ha; uzupełniającej płatności podstawowej do 3528,57 ha, a także o przyznanie płatności do 78 sztuk bydła i do 74 sztuk krów. Ponadto w 2022 r. wyżej wymienione spółki oraz osoby fizyczne zgłosiły do płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa 1 - 2195,18 ha; do ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II - 72,53 ha oraz 421.54 ha do ONW typ specyficzny strefa I. Natomiast do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020): wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne do pow 50,33 ha oraz wariant 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do pow 2,69 ha.

Płatności rolnicze finansowane ze środki unijne podlegają zaś kontroli w zakresie ich wydatkowania, m.in. czy ich wypłata realizuje cele nakreślone przez prawodawcę w regulacjach unijnych i krajowych. Uprawniona zatem była dokonana przez organy ARiMR weryfikacja sposobu działania [...] sp. z o.o. i powiązanych z nią osób i spółek, powiązania osobowe, techniczne i lokalizacyjne, ale też mechanizmy funkcjonowania tychże podmiotów w kontekście zasadności przyznania wnioskowanych płatności. W rezultacie podjętych działań organy ustaliły, że [...] sp. z o.o., S. K., A. K., K. K., Pan K. K. oraz podmioty z nimi powiązane - [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. sp. kom., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. prowadzą teoretycznie (formalnie) "gospodarstwa samodzielne", tj. mające formalnie określonego zarządcę, własny indywidualny numer ewidencyjny prducenta rolnego, rachunek bankowy, na który przelewane były środki, to jednak są gospodarstwami ściśle powiązanymi ze sobą, tj. tworzą jedno rozproszonego, ale sprawnie zarządzane gospodarstwo rolne, którego faktycznym zarządcą jest S. K.. Również zakup udziałów w różnych podmiotach, tworzenie nowych spółek i gospodarstw rolnych, a później ubieganie się przez wskazane jednostki o płatności, to wynik celowego działania nastawionego na pozyskanie wyższych płatności w różnych schematach realizowanych przez ARiMR. To zaś jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu jego ominięcie mając na uwadze, ze zasadniczym celem płatności do gruntów rolnych jest wspieranie rolników, tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne.

Przepis art. 8 up.r.s.w.b. stanowi, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw i uzupełniająca płatność podstawowa, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazane w ww. u.p.s.w.b. pojęcie "rolnika" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz które prowadzą działalność rolniczą (art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013). Przez "działalność rolniczą" należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013). Zatem system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Natomiast środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym środki te podlegają ochronie zgodnie z ogólnymi zasadami ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ustanowionymi w rozporządzeniu nr 2988/95. Zgodnie z przepisami przedmiotowego rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada, bowiem na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

W zaskarżonej decyzji wyjaśniono natomiast, że A. K. i S. K. są małżeństwem od 29 sierpnia 1992 r. Ich synami są K. K. (ur. [...] r.) oraz K. K. (ur. [...] r.). Od 6.12.2010 r. w małżeństwie A. i S. K. panuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Małżonkowie zgodnie z obowiązującymi przepisami otrzymali własne indywidualne numery ewidencyjne PR, dzięki którym indywidualnie mogli ubiegać się o przyznanie płatności. Mimo rozdzielności majątkowej małżonkowie wraz z synami oraz spółkami do nich należącymi tworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania maksymalnej korzyści majątkowej, której to korzyści w takiej wysokości nie otrzymaliby w "normalnych" warunkach.

Materiał dowodowy zebrany w sprawie ujawnia, że A. K. i S. K. kupowali na własność grunty rolne, a zabezpieczeniem zobowiązań finansowych były ich nabywane nieruchomości [np. KW nr [...] zabezpieczeniem spłaty zakupu nieruchomości przez S. K. jest hipoteka ustanowiona m.in. na gruntach będących własnością A. K.; KW nr [...] zabezpieczeniem spłaty zakupu nieruchomości przez A. K. jest hipoteka ustanowiona m.in. na gruntach będących własnością S. K.]. Mimo więc rozdzielności majątkowej małżonkowie K. swoim osobistym majątkiem zabezpieczali zobowiązania kredytowe nie tylko sobie nawzajem, ale również kontrolowanym przez siebie spółkom. Nadto ich synowie K. K. i K. K. dokonując zakupu nieruchomości posiłkowali się kredytami, lecz wszystkie umowy zawierane były i podpisywane przez ich ojca S. K. ( np. umowa dzierżawy nieruchomości rolnej SP z 19.02.2015 r.; aneks do umowy dzierżawy nr [...] nieruchomości rolnej SP z 22.12.2014 r. spisany 28.07.2017 r.). Powyższe potwierdził pisemnie w dniu 14.11.2022 r. pełnomocnik skarżącej r. pr. B. G., co organ szczegółowo przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ wyjaśnił również, dlaczego przyjął, że adres siedzib gospodarstw wskazany przez ww. osoby fizyczne we wniosku o wpis do ewidencji producentów był w kampanii tj. 2022 r. - jak wynika z wizji lokalnych - fikcyjny, pozorujący jedynie odrębność gospodarstw. Wyjaśnił mianowicie, że z ZSZiK wynika, iż wniosek o nadanie numeru EP S. K. złożył 7.05.2004 r., A. K. 24.05.2005 r., K. K. 9.04.2013 r., a K. K. 16.11.2015 r. Zgody na wpis do ewidencji producentów wyrazili sobie wzajemnie małżonkowie, co potwierdzają formularze wniosku o wpis do ewidencji producentów. S. K. dokonał w 2004 r. rejestracji swojego gospodarstwa pod adresem [...], [...], A. K. w 2005 r. pod adresem ul. [...], [...], a gospodarstwa synów [...] - K. K. i K. K. zarejestrowano odpowiednio w l. 2013 i 2015 pod tym samym adresem - ul. [...], [...].

W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że 7.07.2021 r. przeprowadzono wizję lokalną w siedzibach ww. gospodarstw rolnych. Inspekcja ujawniła, iż pod adresem wskazanym przez A. K. (ul. [...] w [...] znajduje się mieszkanie w budynku wielokondygnacyjnym, który (wedle wyjaśnień pełnomocnika) na dzień wizji lokalnej, nie należał do niej A. K., a wszelkie decyzje podejmowane są pod adresem korespondencyjnym -. ul. [...], w C.. Wizja lokalna w gospodarstwach synów pokazała zaś, iż ww. adresem (ul. [...] w C.) znajduje się dom mieszkalny z częścią rekreacyjną. S. K. obecny podczas tejże wizji wyjaśnił, iż ze względu na rozmieszczenie budynków w różnych gminach, adresem siedziby gospodarstwa jest adres zamieszkania. Z tego miejsca podejmowane są wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia hodowli zwierząt, prowadzenia upraw, zakupu maszyn, nawozów, środków do produkcji rolnej i sprzedaży płodów rolnych i zwierząt. Potwierdzenia to złożona 1.08.2023 r. przez A. K. zmiana do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w której wskazała jako adres zamieszkania ww. adres. Z kolei wizja lokalna przeprowadzona pod adresem wskazanym przez S. K. ([...] w [...]) ujawniła, iż w miejscu tym znajdują się jedynie pustostany (dom mieszkalny, stodoła i budynek gospodarczy). Ich stan nie wskazywał, aby znajdowała się tam siedziba gospodarstwa rolnego. S. K. wyjaśnił zaś, iż aktualnie użytkowymi budynkami gospodarczymi wykorzystywanymi do produkcji są budynki zlokalizowane w [...] przy ul. [...]. Organ zaznaczył jednak, że w tej zaś lokalizacji znajduje się budynek, w którym przechowywane były księgi rejestracji bydła S. K., A. K. oraz ich synów K. i K. K.. Nadto pod adresem tym 16.02.2022 r. w KRS zarejestrowano [...] sp. z o.o., którego prezesem został K. K., a udziałowcami A. K., S. K. oraz K. K.. Przedmiot działalności spółki uczyniono m.in.: chów i hodowla bydła mlecznego; chów i hodowla świń; działalność usługowa następująca po zbiorach; działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną; sprzedaż hurtowa owoców i warzyw; sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt; sprzedaż hurtowa żywych zwierząt; uprawa warzyw, włączając melony oraz uprawa roślin korzeniowych i roślin bulwiastych; uprawa zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona z wyłączeniem ryżu; uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana). Owa spółka w dniu 23.06.2023 r. wystąpiła z wnioskiem o nadanie numeru EP. Nadto organ stwierdził, że z systemu Ewidencji Producentów wynika, iż 13.05.2022 r. pod ww. adresem w [...] siedzibę zarejestrowało również [...] sp. z o.o., której prezesem jest K. K., a współwłaścicielami pozostali członkowie rodziny A. i S. K. oraz K. K.. Spółka ta została wpisana do KRS (14.07.2021 r.). Ustalono, że pod ww. adresem siedzibę mają też: [...] sp. z o.o.; [...] sp. z o.o. sp. kom. reprezentowane przez S. K. oraz [...] sp. z o.o., w której funkcję prezesa (od 21.02.2008 r.) pełni S. K.. Uzasadnione było więc przyjęcie, że adres siedzib gospodarstw wskazany przez ww. osoby z rodziny [...] we wniosku o wpis do ewidencji producentów był w kampanii tj. 2022 r. – jak wynika z wizji lokalnych fikcyjny - pozorujący jedynie odrębność gospodarstw.

Na uwagę zasługuje, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił również, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] od 25.01.2013 r. K. K. udzielił S. K. pełnomocnictwa. Na podstawie zaś aktu notarialnego Rep. A nr [...] od 24.08.2015 r. S. K. jest też pełnomocnikiem K. K.. Pełnomocnictwa te upoważniają S. K. do: nabywania, sprzedaży zawierania umów, zamiany wszelkich nieruchomości, zawierania umów przedwstępnych, prowadzenia rokowań, udziału w przetargach i licytacjach, których przedmiotem jest sprzedaż nieruchomości, obciążenia nieruchomości, prowadzenia procesów inwestycyjnych, zarządu i administrowania majątkiem, zaciągania zobowiązań kredytowych, składania oświadczeń o poddaniu mocodawcy rygorowi egzekucji, ustanowienia zabezpieczeń wierzytelności banku celem zabezpieczenia zaciągniętych kredytów, podpisywania weksli in blanco i deklaracji wekslowych, zawierania, dokonywania zmian i rozwiązywania umów o prowadzenie rachunków bankowych, zawierania umów ubezpieczeń nieruchomości oraz umów ubezpieczeń na życie i przelewu praw tychże umów na rzecz banku, zawieranie wszelkich umów spółek prawa handlowego, osobowych i kapitałowych; składania oświadczeń o przystąpieniu do istniejących spółek prawa handlowego, a także do zbywania i nabywania wszelkich udziałów, akcji i innych praw majątkowych w spółkach; reprezentowania przed wszystkimi podmiotami w tym urzędami; reprezentowania w postępowaniu podatkowym i skarbowym przed wszystkimi instytucjami; do podpisywania wszystkich wymaganych dokumentów przed wszystkimi organami władzy publicznej, instytucjami i notariuszami. Uprawnione było uznanie, że udzielenie przez synów tak szerokiego pełnomocnictwa ojcu budzi wątpliwości co do ich roli zarządczej w prowadzeniu własnych gospodarstw rolnych. Nadto z pełnomocnictw wynika wprost, że to S. K. ma prawo administrowania majątkiem synów, co ma szczególne znaczenie w kontekście tego, że S. K. był jednym z uczestników omawianego procederu kreowania sztucznych warunków. Potwierdzeniem tego są szeroko przywołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia skarżącej z 14.11.2022 r. Ponadto, jak wynika z KRS S. K. jest współudziałowcem: od 16.02.2022 r. [...] sp. z o.o. [24% udziałów]; od 14.07.2021 r.[...] sp. z o.o. [24% udziałów]; od 14.07.2021 r. [...] sp. z o.o. [100% udziałów]; od 6.09.2006 r. [...] sp. z o.o. [92,31% udziałów], od 15.07.2005 r. [...] sp. z o.o. [100% udziałów]. Również w [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. S. K. pełni funkcję prezesa zarządu. Z kolei A. K. jest właścicielem i członkiem zarządu spółek: od 16.02.2022 r [...] sp. z o.o. [20% udziałów], od 14.07.2021 r. [...] sp. z o.o. [20% udziałów], od 7.07.2017 r. [...] sp. z o.o. [99,98% udziałów], od 29.03.2017 r. [...] sp. z o.o. sp. kom. [99 % udziałów]. Organ wyjaśnił również, że we wszystkich tych spółkach S. K. pełnił funkcję prezesa zarządu, a w prowadzonym przed organami Agencji postępowaniu - rolę reprezentanta.

W przypadku [...] sp. z o.o. S. K. w dniu 27.02.2004 r. jako członek zarządu wspólnie z prezesem wystąpił z wnioskiem o nadanie nr ident. producenta rolnego. Obecnie zaś posiada udział większościowy, pełni funkcję prezesa zarządu i jest reprezentantem tejże spółki mającej siedzibę w [...] nr [...], gm. R..

Co do [...] sp. z o.o. jej ówczesny pełnomocnik H. D.-M., posiadając pełnomocnictwo S. K., w 2006 r. wystąpiła z wnioskiem o nadanie nr ewidencyjnego PR. Obecnie zaś S. K. jest właścicielem spółki, posiadając całość udziałów. Jest też członkiem zarządu, a spółkę reprezentuje Z. P., pełniący od 2009 r. funkcję prezesa. Siedziba spółki mieści się zaś we wspomnianym Piechnicie przy ul. [...].

Odnośnie zaś samej [...] sp. z o.o. stwierdzono, że zakup udziałów przez obecnego jej właściciela S. K. miał miejsce w 2017 r. Podmiot ten funkcjonował w innej formie prawnej i pod inną nazwą do 19.12.2016 r. S. K. dnia 12.01.2017 r. jako prezes zarządu złożył w BP ARiMR w [...] zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, którą dokonał zmiany nazwy producenta, adresu siedziby oraz reprezentanta. Obecnie S. K. jest prezesem zarządu, całościowym udziałowcem oraz pełnomocnikiem, a prokurentem jest Z. P.. Siedziba spółki zlokalizowana jest w [...], gm. G..

Organ wyjaśnił również, że A. K. w 2016 r. objęła udziały w utworzonej w 2016 r. spółce [...] sp. z o.o. sp. k. Według stanu na dzień 31.01.2024 r. z rejestru przedsiębiorców wynika, iż A. K. jest współwłaścicielem tejże spółki, będąc jej komandytariuszem, a drugim wspólnikiem jest spółka [...] sp. z o.o., w której A. K. posiada 99 udziałów ze 100 (1 udział współwłaścicielka przekazała synowi K. K. - umowa darowizny z 3.03.2017 r.) Funkcję prezesa pełni S. K., a siedziba spółki mieści się w przy ul. [...] w [...].

Kolejna spółkę - [...] sp. z o.o. wydzielona w 2014 r. ze spółki pod [...] sp. z o.o. utworzonej w 2001 r. (w wyniku podziału przeniesiono ze spółki dzielonej część majątku, w tym gospodarstwo rolne). A. K. objęła udziały w spółce w 2016 r. i według rejestru przedsiębiorców wraz z K. K. są jej współwłaścicielami (A. K. - 4914 udziałów z 4915, a K. K. - 1 udział otrzymany umową darowizny z 3.03.2017 r.). Funkcję prezesa sprawuje S. K., a jej siedziba mieści się również przy ul. [...] w [...].

Stwierdzono też, że K. K. jest od 16.02.2022 r. współwłaścicielem [...] sp. z o.o. [24% udziałów], założonego również w [...] ul. [...]. Udziały w spółce tej posiadają też: A. K. [20 %], S. K. [24 %] oraz K. K. [20 %]. Ten ostatni jako prezes upoważniony był do składania oświadczeń.

Jak ustalono na podstawiwe KRS K. K. posiada również od 14.07.2021r. 24 udziały w [...] sp. z o.o., które zarejestrowano podobnie – w [...], ul. [...]. Udziałowcami spółki są też: A. K. [20% ], S. K. [24%] oraz K. K. [27%]. Ten ostatni będąc prezesem spółki upoważniony był do składania oświadczeń.

Reasumując powyższe organy w sposób wyczerpujący i przekonujący dokonały analizy osobowej i podmiotowej gospodarstw rolnych, co doprowadziło je do trafnego wniosku, iż podmioty te są powiązane zarządczo. Reasumując sytuacja przedstawiała się następująco. S. K. w 2022 r. wystąpił o płatności jako samodzielny beneficjant, jak i jako udziałowiec (właściciel) 4 spółek z o.o., A. K. -jako samodzielny beneficjent oraz jako udziałowiec (właściciel) 3 innych spółek, a ich - K. K. i K. K. jako indywidualni rolnicy oraz udziałowcy w ww. spółkach. Wszystkie te podmioty, w tym gospodarstwa rolne K. i K. K. były zarządzane przez S. K.. Organy ustaliły relacje pomiędzy spółkami i osobami fizycznymi. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił zatem organom na stwierdzenie, że celem powyższego działania było uzyskanie korzyści polegających na "zawyżeniu" płatności.

Wszystkie wyżej podane osoby, mimo rzekomej odrębności, zarejestrowały w różnych odstępach czasowych siedzibę stada w m. [...]. S. K. uczynił to 15.08.2007 r., A. K. 12.05.2015 r., K. K. 12.05.2015 r., a K. K. 11.05.2016 r. W tym samym miejscu w 2015 r. siedzibę stada zarejestrowała [...] sp. z o.o., a następnie również: [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. sp. kom. Powiązania lokalizacyjne potwierdza również fakt zarejestrowania siedziby stad zwierząt 2 spółek należących do A. K. - [...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o. sp. k. pod tym samym adresem, pod którym zarejestrowano siedzibę stada zwierząt oraz siedzibę [...] sp. z o.o. W tej zaś spółce większościowym udziałowcem oraz prezesem jest S. K.. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w [...], ul. [...] znajduje się budynek, w którym przechowywane były księgi rejestracji bydła wszystkich członków rodziny [...], a właścicielem działki nr [...], na której zlokalizowane są tam budynki jest S. K.. W oparciu zaś o wyjaśnienia S. K. z 16.11.2021 r. (złożone w sprawie za 2021 r.) umowę dzierżawy (z 20.03.2009 r. pomiędzy [...] sp. z o.o. a S. K. możliwym stało się ustalenie, że na podstawie tej umowy S. K. oddał do użytkowania część budynków gospodarczych i inwentarskich położonych w [...] (ul. [...]) ww. spółce, za co spółka zobowiązała się przekazać kiszonkę do skarmiania zwierząt oraz do wykonywania prac w gospodarstwie przy produkcji roślinnej i zwierzęcej. Ponadto spółka mogła korzystać z budynków w części niezbędnej do prowadzenia produkcji roślinnej, w szczególności korzystać z budynku inwentarskiego, silosów, placu postojowego i powierzchni magazynowych. Z tejże umowy wynika również, że S. K. jako osoba fizyczna wydzierżawił spółce, której jest właścicielem, część budynków gospodarczych i inwentarskich.

Reasumując, z bogatego materiału dowodowego wynika jasno, że żadne z gospodarstw rolnych należących do A. K., K. K. oraz K. K. nie posiadało własnego zaplecza technicznego pozwalającego na prowadzenie uprawy roli czy hodowli zwierząt. I te okoliczności potwierdzają powiązania techniczno-lokalizacyjno-własnościowe.

Dyrektor WOR ARiMR wykazał w sprawie na rok 2022, jak i na przestrzeni czasu, doszło do sztucznego wydzielenia oraz przemieszczania zwierząt, a także pozornego zarejestrowania siedzib stada, które były wspólnie zarządzane także w 2022 r. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, pomimo braku osobistego stawiennictwa A. K. oraz K. i K. K., przy jednoczesnych pobieżnych wyjaśnieniach ich pełnomocnika, pozwolił stwierdzić, iż zwierzęta wskazywane do przyznania dofinansowania przez te osoby fizyczne były obsługiwane przez pracowników S. K.. Zostało to stwierdzone na podstawie dowodów zebranych w sprawie na 2021 r., a włączonymi do niniejszej sprawy. To S. K. decydował o miejscu przetrzymywania zwierząt będących na stanie ww. gospodarstw, sposobie ich karmienia, przeznaczenia i o wszelkich rzeczach wiązanych z prowadzeniem omawianego inwentarza żywego. Opisywane działania były próbą prawnego dostosowania wzajemnych relacji, aby uzyskać maksymalne wnioskowane dofinansowanie do zwierząt, które zostało wprowadzone mocą u.p.r.s.w.b. W ustawie tej określono limity zwierząt, które mogą zostać objęte płatnością, a także ich okresy utrzymywania, przy uwzględnieniu specyfiki chowu poszczególnych gatunków. W art. 16 u.p.r.s.w.b. wskazuje się, że płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a. Zgodnie zaś art. 16 ust. 4 u.p.r.s.w.b. płatności do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a tego artykułu.

W kontekście powołanych przepisów wskazać należy, iż wszystkie podmioty (a konkretnie ich majątek) współtworzyły centralnie zarządzane gospodarstwo rolne, przez co doszło do zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności, pułapów powierzchniowych, pułapów ilościowych w przypadku zwierząt, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności. Wspólne adresy, siedziby stada, czy też wspólny pełnomocnik, który jednocześnie uczestniczy w opisanym mechanizmie powodują, że działania te należy kwalifikować jako umyślne i mające na celu uzyskanie wyższych płatności w różnych schematach realizowanych przez Agencję.

Dodać należy, że organy Agencji dysponowały umowami (z 1.08.2016 r.) między [...] sp. z o.o. sp. kom. i [...] sp. z o.o. a [...] sp. z o.o. na wynajem pomieszczenia do hodowli bydła. B. jako wynajmujący oświadczyło, że posiada tytuł prawny do budynku położonego w [...], gm. R., w skład którego wchodzą wydzielone pomieszczenia do hodowli zwierząt. W 2017 r. [...] sp. z o.o. sp. k. i [...] sp. z o.o. zawarły z [...] sp. z o.o. umowy na czas nieokreślony na usługi chowu i obsługi zwierząt. Wedle tych umów [...] zobowiązywała się do opieki nad stadem będącym w posiadaniu [...] sp. z o.o. sp. k. i [...] sp. z o.o., do zakupu, przygotowania odżywek, karmy, karmienia zwierząt, zapewnienia opieki weterynaryjnej, czystości pomieszczeń do hodowli zwierząt, kolczykowania, prowadzenia rejestrów i wszystkich innych działań koniecznych do prawidłowego chowu. Ponadto ww. osoby fizyczne i spółki zajmowały się prowadzeniem chowu zwierząt tej samej rasy mięsnej - Charolaise. Ponadto korzystały z budynków należących do S. K..

Nadto jak wynika z wyjaśnień zarówno A. K., jak i korzystali z parku maszynowego S. K.. W gospodarstwach synów i żony prace przy zwierzętach prowadzili pracownicy [...] sp. z o.o. należącej do S. K.. On również podpisał z [...] sp. z o.o. umowę na pozyskiwanie kiszonki do skarmiania zwierząt w ilościach odpowiadających aktualnemu zapotrzebowaniu oraz do wykonywania prac w gospodarstwie przy produkcji roślinnej i zwierzęcej. Ponadto pierwsze zwierzęta zakupione do siedzib stad zarejestrowanych w l. 2015-2017 powiązanych gospodarstw pochodziły wyłącznie od S. K. oraz należących doń spółek. Rejestr ZSZiK IRZ ujawnił zaś swobodne przemieszczenie zwierząt pomiędzy spółkami i ww. osobami fizycznymi. Miały one miejsce w okresie tuż przed końcowym terminem składania wniosków o płatności. Wielokrotnie miało to miejsce po obowiązkowym okresie tj. 30 dni, zwierzęta wracały do macierzystych siedzib stada. Przy czym żadne z powiązanych gospodarstw rolnych nie dokonały w 2021 r. zakupu zwierząt do chowu z zewnątrz. Owe liczne i wielokierunkowe przemieszczenia zwierząt w obrębie ww. gospodarstw na przestrzeni czasu były inicjowane w celu zapewnienia uzyskania płatności do większej liczby zwierząt niż wynikającej z u.p.r.s.w.b. Wprawdzie – jak przyznały organy Agencji - w 2022 r. nie stwierdzono przemieszeń zwierząt w obrębie tychże gospodarstw, to ów mechanizm odnotowano ponownie w 2023 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zaś, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że oceny, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dokonuje się z pewnej perspektywy czasowej na podstawie szeregu okoliczności. Oznacza to, że pojedyncze okoliczności z jednego wniosku o płatność mogą nie stwarzać podejrzenia stworzenia sztucznych warunków, lecz całokształt ustaleń sprawy daje zupełny inny obraz prawidłowości ubiegania się o poszczególne płatności. Tak więc to ogólna klauzula "stworzenia sztucznych warunków" z natury musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek nieakceptacji postępowania beneficjenta (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 187/24). Zatem deklarowanie do płatności zwierząt, wspólnie przetrzymywanych i zarządzanych przez opisane osoby fizyczne, jak i też podmioty gospodarcze miało jedynie na celu uzyskanie płatności, jakich w normalnych warunkach jedno gospodarstwo, wspólnie zarządzane przez S. K. by nie uzyskało. Ponadto podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (fizyczne i prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu wyczerpanie przez stronę przesłanek wynikających z art. 62 rozporządzenia 2021/2116. Faktem jest, że opisywane osoby fizyczne i spółki ubiegając się o te płatności formalnie spełniły wymogi do ich uzyskania, jednak okoliczności te zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami wynikającymi z wyżej wskazanych rozporządzeń unijnych. W związku z powyższym należy stwierdzić, że S. K. wraz z żoną A. K. oraz synami K. K. i K. K., a także powiązanymi spółkami wykreowali sztuczne warunki w celu uzyskania maksymalnych korzyści finansowych w różnych schematach pomocowych realizowanych przez Agencję.

Dodać należy, że siedziby gospodarstw rolnych były oddalone o kilkadziesiąt km od użytkowanych gruntów rolnych. Wnioskodawcy deklarowali do płatności grunty rolne położone w kilku różnych województwach i różnych powiatach. Gospodarstwa były więc rozproszone. Brak jest zaś ekonomiczno-technologicznego uzasadnienia takiego postępowania, mając możliwość takiego ułożenia stosunków, aby każdy ze wskazanych podmiotów miał swój areał w jednym bądź w dwóch zbliżonych do siebie obrębach. Również przekazywanie działek nie było incydentalne i miało na celu uzyskanie maksymalnych kwot w ramach płatności poprzez dostosowanie powierzchni do założeń określonych programów. Nie sposób więc uznać, by wymienione osoby fizyczne i spółki nie były ze sobą ściśle powiązane nie tylko zarządczo, ale i ekonomicznie. Wszystkie osoby fizyczne przy produkcji roślinnej i hodowli zwierząt korzystały z kompleksowych usług S. K. oraz usług pracowników zatrudnionych w spółkach do niego należących.

Dodać należy, że organy Agencji wzywały członków rodziny Państwa [...] do udziału w czynnościach procesowych. Ani jednak A. K. ani K. i K. K. nie stawili się na przesłuchanie, jak i nie uczestniczyli aktywnie w wyjaśnieniu sprawy. Lakoniczne zaś wyjaśnienia S. K. jako pełnomocnika pozostałych członków rodziny, złożone do protokołu odnośnie prowadzenia działalności rolniczej w 2022 r. sprawiły, iż nie można uznać opisywanych gospodarstw rolnych za samodzielne i odrębne. Stworzenie kilku gospodarstw rolnych, wspólnie zarządzanych, których powierzchnia łączna generowała uzyskanie wyższych dopłat niż za jedno całe gospodarstwo, jednoznacznie wskazuje na świadome dążenie do otrzymania płatności w zawyżonej wysokości. Irrelewantne był zaś czas powstania spółek, a relewantny fakt ubiegania się w 2022 r. przez powiązane ze sobą osoby fizyczne i spółki o płatności w różnych schematach pomocowych oraz kreowanie sztucznych warunków przez ww. gospodarstwa w celu uzyskania wyższych korzyści majątkowych.

Ustalenia organów pokazują, że faktycznie sprawami spółek oraz gospodarstw synów i żony zajmował się S. K.. Organ odwoławczy z ponadprzeciętną rzetelnością opisał to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wykazano w tym wystąpienie przesłanki subiektywnej, tj. powiązań osobowych, majątkowych i organizacyjnych pomiędzy S. K. i pozostałymi ww. osobami fizycznymi oraz spółkami. Pozwoliło to na ustalenie zamierzonej koordynacji działań mających na celu pozyskanie wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niestworzenia sztucznych warunków. Ustalone okoliczności faktyczne, jednoznacznie wskazują, że w sprawie nie mamy do czynienia z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą, lecz z jednym gospodarstwem rolnym zarządzanym przez S. K.. Wykorzystując utworzone gospodarstwa rolne prowadził on posiłkując się członkami rodziny i ww. spółkami faktycznie jeden organizm gospodarczy stanowiący jedno gospodarstwo rolne. Zgłoszenie zaś do płatności gruntów przez pozornie odrębne od siebie gospodarstwa rolne pozwoliłoby ominąć zasadę modulacji płatności i w efekcie umożliwiłoby otrzymanie środków finansowych w wysokości większej niż w sytuacji, gdyby został złożony jeden wniosek. Ziściła się zatem również przesłanka obiektywna, gdyż poprzez obejście ograniczeń sztukowych i powierzchniowych nie mogły zostać osiągnięte cele wsparcia, które realizują przepisy wprowadzające ograniczenia, w tym m.in. wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, zapobieganie niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach, czy zrównoważony rozdział płatności wśród małych i dużych beneficjentów. ustalenia organów potwierdziły, że kreowanie sztucznych warunków miało umożliwić pobieranie zwiększonych płatności do gruntów rolnych oraz zwierząt. W tych warunkach nie budzi wątpliwości, że w sprawie spełniona została także przesłanka subiektywna stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności.

W przypadku płatności ustawodawca ustanowił limit wsparcia, zakreślony zarówno ilością hektarów zgłoszonych w ramach konkretnych działek rolnych do płatności oraz liczbą zwierząt. W tym stanie sprawy działania [...] sp. z o.o. oraz pozostałych osób fizycznych i prawnych musiały zostać uznane za działania "obchodzące" prawo i spotkać się z decyzją odmowną. Organy Agencji wykazały nie tylko powiązania osobowe, o charakterze strategicznym, funkcjonalnym, technologicznym, ale i geograficznym. Z przebiegu całego postępowania należy wskazać, że w sprawie nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, której to korzyści w normalnych warunkach S. K. nie mógłby uzyskać. Zawierane przezeń umowy dzierżawy, udzielane pełnomocnictwa stanowiły jedynie instrumenty służące dostosowaniu prawnemu wzajemnych relacji między poszczególnymi podmiotami mechanizmu celem uzyskania wnioskowanych płatności.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez rzekome pominięcie pełnomocnika strony i doręczenie pisma bezpośrednio stronie, w tym postanowienia dowodowego, co doprowadziło do pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Wedle przepisu art. 3 ust. 2 pkt 4 u.p.r.s.w.b. w postępowaniu o przyznanie płatności organ administracji publicznej zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Oznacza to, że tylko na wyraźne żądanie strony organ zobowiązany jest zapewnić stronie, w tym jej pełnomocnikowi, czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym umożliwić wypowiedzenie się odnośnie dowodów i materiałów już zebranych. Przepisy te mają charakter lex specialis wobec powołanych wyżej regulacji art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto z akt sprawy wynika, że organ I instancji zarówno postanowienie o dopuszczenie dowodów, jak i decyzję z 21.07.2023 r. doręczył pełnomocnikowi skarżącej spółki, co nastąpiło w dniu 11.08.2023 r. Nie doszło zatem do naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. Z kolei okoliczności, że do wydania postanowienia dowodowego doszło w dacie wydania decyzji (21.07.2023 r.), a następnie doręczenie pełnomocnikowi strony obu orzeczeń administracyjnych nastąpiło również w tej samej dacie (11.08.2023 r.) o tyle nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, że organ I instancji przedmiotem ww. postanowienia uczynił dowody znane uprzednio stronie, a wykorzystywane w toku innych postępowań administracyjnych jej dotyczących.

W tym stanie sprawy Sąd uznając, że zaskarżona decyzja zostałą wydana zgodnie z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), skargę oddalił.