Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 86/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 2 pkt 13 i pkt 22, art.
journal: Dz.U. 2022 poz 1378
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz skarżącej spółki kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że Wójt Gminy (organ I instancji) decyzją z 23 maja 2022 r., po rozpatrzeniu wniosku spółki A (dalej: strona, skarżąca; spółka), odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 30MW, na działce ewidencyjnej nr ew. [...], obręb A, gm. A.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że teren przedmiotowej inwestycji stanowi działkę o pow. 18,29 ha, oznaczoną w rejestrze gruntów gminy Ostróda numerem ew. [...], obręb A, jako grunt rolny klasy IV, V, VI i nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy A, wnioskowana inwestycja położona jest na terenach specjalnych. Dla przedmiotowego terenu nie przewiduje się lokalizacji inwestycji odnawialnych źródeł energii powyżej 500kW i 1000kW, działka jest niezabudowana budynkami. Na podstawie zaś wykonanej przez Wójta Gminy analizy stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał, że inwestycja przekracza swoją mocą dopuszczone wartości, do których mogą być realizowane urządzenia odnawialnych źródeł energii bez konieczności ustalania ich w studium oraz w planie miejscowym. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2a urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500kW lub nie większej niż 1000kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy V, VI, Viz i nieużytki, nie wymagają ustalenia ich rozmieszczenia w studium gminy, a co za tym idzie opracowania placu miejscowego (w przedmiotowej sprawie inwestycja obejmuje m.in. grunty rolne klasy IV, a co za tym idzie dla mocy instalacji powyżej 500kW powinna być wykazana w studium).

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona, wnosząc o wydanie przez organ I instancji (na podstawie art. 132 k.p.a.) nowej decyzji, uwzględniającej wniosek spółki w całości; ewentualnie o uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy i sposobie zagospodarowaniu terenu; ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na błędnej wykładni;

- naruszenie art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na błędnej wykładni.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 24 października 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Według Kolegium uznać należy, że zapis art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w obowiązującym brzmieniu dopuszcza budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na gruntach rolnych stanowiących użytki klas V, VI i nieużytki, niezależnie od tego, czy w studium, a następnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostały wyznaczone tereny pod OZE. Przyjąć należy, że w takiej sytuacji bez znaczenia jest również to, czy w miejscowym planie zostały określone granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w budowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko (art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie dopuszcza budowę farm fotowoltaicznych o mocy do 1 MW na określonych gruntach rolnych bez potrzeby uwzględnienia tego w studium, to wówczas organ nie może - orzekając o lokalizacji inwestycji - formułować dla takich sytuacji określonych wymogów.

Jak więc wynika z przedstawionych regulacji ustawodawca aktualnie przewiduje odrębne unormowania dla urządzeń o mocy przekraczaj 500 kW, przy czym wyłączeniu podlegają wolnostojące urządzenia fotowoltaiczne o mocy nie większej niż 1000 kW, zlokalizowane jednocześnie na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy V, VI, VIz i nieużytki. Unormowanie to koreluje przy tym z wprowadzoną nowelizację definicji małej instalacji - art. 2 pkt 18 ustawy o odnawialnych źródłach energii, którą należy rozumieć jako instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy nie większej niż 1MW.

Regulacje wskazane w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy odczytywać - zdaniem Kolegium – w ten sposób, że rozmieszczenie farm fotowoltaicznych należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego (gwarantowanego gminom przepisem art. 4 u.p.z.p.), przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium i fakultatywne w planie miejscowym. W ocenie organu odwoławczego władztwo planistyczne gminy w warunkach istnienia planu zagospodarowania przestrzennego nie jest w żaden sposób tym przepisem przedmiotowo ograniczone w odniesieniu do odnawialnych źródeł energii (wówczas też nie wydaje się decyzji o warunkach zabudowy dla OZE), to w przypadku braku planu miejscowego, a obowiązywaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - wyrażenie woli organu w zakresie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w formie decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.) winno - zdaniem Kolegium - uwzględniać zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Planowana inwestycja zaś nie mieści się w wyjątku, o którym mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. i stąd orzekanie w przedmiocie warunków zabudowy dla takiej inwestycji - winno uwzględniać zapisy obowiązującego studium.

W sytuacji braku planu miejscowego - przy treści przepisu art. 10 ust. 2a ustawy - warunki zabudowy mogą być ustalone jedynie dla odnawialnych źródeł energii (OZE) o mocy do 500 kW, natomiast powyżej tej mocy - lokalizacja OZE w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy musi odbywać się w zgodzie z lokalizacją w studium. O ile takiej zgodności nie ma - zasadnym jest odmowa ustalenia warunków zabudowy.

W przedmiotowej sprawie poza sporem jest według organu odwoławczego to, że dla działki nr ew. [...], obr. A - zgodnie ze zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Ostróda uchwaloną Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 21 czerwca 2021 r. - studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego ustala podstawowe kierunki dotyczące zabudowy i zagospodarowania terenów jako tereny specjalne. Mając powyższe na uwadze - zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie - skoro wnioskowana inwestycja położona jest na terenach, które w ramach władztwa planistycznego zostały przeznaczone na tereny specjalne, to brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej.

Skargę na decyzję Kolegium wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, u.p.z.p., w zw. z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że nie została spełniona przesłanka zgodności decyzji z przepisami odrębnymi, co skutkowało odmową wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy w sytuacji, w której ww. przesłanka została spełniona w sposób oczywisty wobec faktu, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego,

b) art. 4 ust. 2 u.p.z.p., polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że wyrażenie woli organu w zakresie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w formie decyzji o warunkach zabudowy winno uwzględniać zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, w której z treści przytoczonego przepisu taki wymóg nie wynika,

c) art. 10 ust. 2a u.p.z.p., polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że z treści wskazanego przepisu wynika, że w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja ustalająca warunki zabudowy może być wydana jedynie dla odnawialnych źródeł energii o mocy do 500 kW, natomiast powyżej tej mocy decyzja ustalająca warunki zabudowy musi być zgodna z treścią studium, a w rezultacie oparciu odmowy ustalenia warunków zabudowy o treść ww. przepisu w sytuacji, w której z podniesionego przepisu wynika jedynie obowiązek pianistyczny gminy do ustalenia w studium rozmieszczenia instalacji odnawialnych źródeł energii, przy czym brak takiego ustalenia pozostaje bez wpływu na możliwość ustalenia warunków zabudowy w żądanym przez skarżącego zakresie.

2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaniechanie jego wszechstronnego rozważenia oraz wydanie decyzji w oparciu jedynie o część zebranego w sprawie materiału dowodowego,

b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy organ powinien decyzję organu pierwszej instancji uchylić i ustalić warunki zabudowy zgodnie z wnioskiem skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2325 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Organy obydwu instancji stanęły na na stanowisku, że interpretacja art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm.), u.p.z.p., z zastosowaniem reguł jedynie wykładni literalnej nie jest prawidłowa, a przepis ten powinien być stosowany z uwzględnieniem pozostałych przepisów u.p.z.p., w tym także normujących kwestie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej obecnie 500 kW, tj. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.

Określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje przede wszystkim w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2 u.p.z.p.). W przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji (art. 59 ust. 1 u.p.z.p.).

Na terenie inwestycyjnym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego spółka zwróciła się o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy. Jak stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie takiej decyzji jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.

Wyjątek od zasady z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. sformułowano w ust. 3 tego przepisu: "przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 z dnia 25 lutego 2015 r. (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1378), u.o.z.e."

Zgodnie z art. 2 pkt 13 u.o.z.e., instalacja odnawialnego źródła energii oznacza instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego. Według zaś art. 2 pkt 22 u.o.z.e., odnawialne źródło energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.

Przedmiotem wniosku skarżącej jest inwestycja polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 30MW z podziemnym przejściem kablowym, na działce nr ew. [...], obręb A, gm. A. Jak wynika z wydruku z ewidencji gruntów działka ma powierzchnię 18,29 ha i w jej skład wchodzą grunty sklasyfikowane jako grunt rolny klasy R IVb, V, VI. Teren ten nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, ale na obszarze tym obowiązuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy A.

Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy A, wnioskowana inwestycja położona jest na terenach specjalnych, które opisano w ten sposób: "W tej kategorii terenów mieszczą się funkcje, których nie można przyporządkować kategoriom opisanym powyżej, a więc przede wszystkim tereny związane z obsługą komunalną miasta i gminy takie jak: oczyszczalnia ścieków, utylizacja i segregacja odpadów, cmentarz komunalny oraz inne tereny specjalne takie jak: lotnisko, lądowisko dla helikopterów i inne".

Organy przyjęły, że skoro wnioskowana inwestycja położona jest na terenach, które w ramach władztwa planistycznego zostały przeznaczone na tereny specjalne, to brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej.

W przypadku bowiem braku planu miejscowego, a obowiązywaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - wyrażenie woli organu w zakresie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w formie decyzji o warunkach zabudowy winno uwzględniać zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Przede wszystkim należy zauważyć, że pojęcie "instalacji odnawialnego źródła energii" zostało w ramach art. 2 pkt 13 u.o.z.e. zdefiniowane w sposób szeroki, obejmując swoim zakresem wszystkie wskazane w nim instalacje, niezależnie od ich mocy. W przepisie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. ustawodawca również nie dokonał rozróżnienia instalacji odnawialnego źródła energii, które umożliwiają odstępstwo od warunków z ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. To zaś oznacza, że obowiązków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 - w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - nie stosuje się do spornej inwestycji (por. wyroki z 22 grudnia 2020 r., II SA/Ol 547/20 oraz z 11 stycznia 2022 r., II OSK 667/21; orzeczenia dostępne w CBOSA).

Nie było zatem w tym przypadku konieczne wyznaczanie obszaru analizowanego i przeprowadzanie na nim analizy w celu oceny dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji w świetle zasady dobrego sąsiedztwa. Nie było również konieczne formułowanie wobec inwestycji warunku zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Wyklucza to jednoznaczne brzmienie ww. przepisów oraz kwalifikacja wnioskowanej instalacji jako instalacji odnawialnego źródła energii.

Za nieusprawiedliwione zaś uznać wypada przede wszystkim dokonywanie wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.

Zgodnie z art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., w planie miejscowym określa się, w zależności od potrzeb, granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.

Jak wynika z powyższego, przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dotyczą planowania przestrzennego, co jest procedurą zupełnie odmienną od ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie indywidualnych decyzji o warunkach zabudowy. Zasadnicza różnica między tymi trybami polega na tym, że choć obydwa są uregulowane w tej samej ustawie, to jednak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest aktem planowania przestrzennego stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, natomiast decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Treść decyzji jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym. W tych okolicznościach, jak wskazał NSA w wyroku z 29 czerwca 2022 r. w sprawie II OSK 1276/21, dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Brak jest bowiem ich systemowego powiązania.

Już powyższa argumentacja jest zatem wystarczająca do stwierdzenia, że stosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wykładanego wyłącznie literalnie jest zabiegiem prawidłowym. Tym samym stosowanie tego przepisu nie powinno się odbywać z uwzględnieniem pozostałych przepisów u.p.z.p., w szczególności art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a.

Wnioski te potwierdza również lektura motywów zmian legislacyjnych, które doprowadziły do nadania przepisowi art. 61 ust. 3 u.p.z.p. aktualnego brzmienia. Nastąpiło to na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1524, dalej jako: "ustawa z dnia 19 lipca 2019 r."). Z dniem wejścia w życie ww. ustawy (29 sierpnia 2019 r.), instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. dodano do art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jako kolejne obiekty zwolnione z wymogów spełnienia warunków wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa. Ani z treści zmienionego przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., ani z treści art. 2 pkt 13 u.o.z.e. nie wynika ustalenie, że dotyczą one instalacji odnawialnego źródła energii wyłącznie o określonej mocy (wcześniej do 100 kW, czy obecnie do 500 kW od 30 października 2021 r.). Efektem powyższej nowelizacji było więc, w ocenie Sądu, jednoznaczne wyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. spod konieczności spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, niezależnie od mocy instalacji (por. wyrok z 20 września 2022 r., II SA/Bd 549/22, dostępny w CBOSA).

Stwierdzić należy, że przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dotyczące instalacji o mocy większej niż 500 kW (wcześniej 100 kW), nie wyłączają lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej. Gdyby taka była wola ustawodawcy odnoście do tego rodzaju inwestycji, zawarłby podobne unormowanie jak w art. 10 ust. 3b u.p.z.p. w odniesieniu do obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m kw., czego jednak nie uczynił.

Podkreślić należy zatem, że okoliczność, że gmina w studium planuje przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy (zob. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1580/18). Prowadzi zaś do konkluzji, że brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest to podyktowane tym, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeżeli jednak studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., to jego zapisy nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Studium nie zawiera zatem przepisów szczególnych, a więc innych przepisów prawa, które mogą blokować wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Przyjąć więc należy, że ustalenia zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (określanym mianem aktu polityki planowania przestrzennego oraz aktem kierownictwa wewnętrznego i niebędącym, w myśl art. 9 ust. 5 u.p.z.p., aktem prawa miejscowego, wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych zob. art. 9 ust. 4 u.p.z.p.), nie mogą z uwagi na ich wewnętrzy charakter wiązać organu wydającego decyzję administracyjną. Ta bowiem jest wydawana na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących (vide: wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21, dostępny w CBOSA).

Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2 u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (vide: wyrok NSA z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21, dostępny w CBOSA).

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono w pkt 1 o uchyleniu decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.