Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 139/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 3 , art. 104 ust. 3  i ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. G. (G.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 października 2022 r. nr SKO.PS/41.5/940/2022/14193 w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 października 2022 r. znak: SKO.PS/41.5/940/2022/14193 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta S. (dalej: "organ pierwszej instancji") z dnia 16 sierpnia 2022 r. numer [...] w sprawie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej.

Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy.

Organ pierwszej instancji w punkcie pierwszym sentencji decyzji z dnia 16 sierpnia 2022 r. ustalił wysokość wydatków poniesionych za J. G. (dalej "skarżący") zastępczo przez Gminę S. za pobyt matki M. G. w Miejskim Domu Pomocy Społecznej "[...] " w S. w kwocie 10 000 zł. W punkcie drugim zobowiązał skarżącego do zwrotu powyższej kwoty w terminie do dnia 30 września 2022 r. na wskazany rachunek bankowy i wskazał, że niedokonanie zwrotu tej należności spowoduje wszczęcie egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaś w punkcie trzecim sentencji decyzji organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu odstąpienia od żądania zwrotu należności za pobyt matki w domu pomocy społecznej w kwocie 10 000 zł.

Decyzja z dnia 16 sierpnia 2022 r. była trzecią decyzją organu pierwszej instancji wydaną w rozpoznawanej sprawie, Kolegium bowiem dwukrotnie uchylało wcześniejsze decyzje tego organu z dnia 27 grudnia 2021 r. oraz z dnia 12 maja 2022 r.

Podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji stanowiły przepisy art. 61 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 104 ust. 3, 4 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.; dalej "u.p.s.") oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie decyzji nr [...] z dnia 29 października 2020 r. ustalono odpłatność za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej za okres od kwietnia 2020 r. do czerwca 2020 r. w wysokości 1 971,94 zł miesięcznie oraz od lipca 2020 r. do września 2020 r. w wysokości 2 103,80 zł miesięcznie, co stanowi łącznie kwotę 12 227,22 zł. Na dzień wydania decyzji uiszczono kwotę 2 227,22 zł wobec tego do zapłaty pozostała kwota 10 000,00 zł. Zdaniem organu pierwszej instancji nie zachodzą szczególne okoliczności dające podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu wskazanej wyżej należności. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a ich dochody z tytułu emerytury to kwota 8 859,89 zł (emerytura skarżącego wynosi 6 324,92 zł, a żony skarżącego kwotę 2 534,97 zł). Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że mieszkanie matki skarżącego było wynajmowane przez skarżącego i jego żonę od dnia 18 sierpnia 2014 r., a pomimo to na konto domu pomocy społecznej nie wpłynęły żadne środki pieniężne z tego tytułu. Mieszkanie to zostało następnie sprzedane w dniu [...] za kwotę 145 000,00 zł (oświadczenie skarżącego załączone do wywiadu środowiskowego z dnia 8 lutego 2022 r.), o czym skarżący nie powiadomił organu pierwszej instancji w 2021 r. (kiedy to toczyło się postępowanie dotyczące zwolnienia z odpłatności za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej). Organ pierwszej instancji zaznaczył, że wniosek skarżącego z dnia 17 stycznia 2022 r. o rozłożenie należności za pobyt matki w domu pomocy społecznej na miesięczne raty będzie rozpatrywany w odrębnym postępowaniu administracyjnym po prawomocnym ustaleniu obowiązku żądania wymaganej kwoty.

Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej zmiany poprzez zwolnienie z obowiązku zwrotu wydatków za pobyt matki w domu pomocy społecznej, ewentualnie jej uchylenia. Zarzucił decyzji błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, błędny opis stanu faktycznego i brak ustosunkowania się przez organ pierwszej instancji do jego sytuacji majątkowej, dochodowej, osobistej i zdrowotnej. Skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, które fakty zostały uznane za udowodnione i na podstawie jakich dowodów, a którym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Organ pierwszej instancji powinien ocenić sytuację majątkową, dochodową i zdrowotną skarżącego i jego żony na czas wydania decyzji w 2020 r., w tym czasie bowiem skarżący złożył wniosek o zwolnienie z odpłatności i przedłożył stosowne dowody. Organ pierwszej instancji zakłamał nawet wysokość dochodów z emerytur, które łącznie w 2020 r. wynosiły 7 647,00 zł. Skarżący podniósł, że mieszkanie jego matki było wynajmowane przez jego żonę w ramach działalności gospodarczej. Żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, co generuje koszty związane z leczeniem. Skarżący także jest osobą schorowaną i wymaga terapii wielolekowej, stałych lekarstw i okresowych wizyt lekarskich u kardiologa, urologa, okulisty, ortopedy, stomatologa. Nie wszystkie te wizyty są refundowane przez NFZ. Ponadto i u skarżącego i u jego żony wystąpiły poważne problemy stomatologiczne, które nie są w ogóle objęte leczeniem NFZ. Skarżący podkreślił także, że sprawa dotyczy zwrotu kosztów pobytu matki w domu pomocy społecznej za okres od kwietnia 2020 r. do września 2020 r., a sprzedaż mieszkania matki miała miejsce w 2021 r. Dodatkowo zauważył, że poziom dzisiejszej inflacji powoduje wzrost wydatków średnio o 20%, rata jego kredytu hipotecznego wzrosła do kwoty 3 862,51 zł.

Kolegium decyzją z dnia 27 października 2022 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołał się do ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organ pierwszej instancji i uznał, że ustalenia te zostały poczynione prawidłowo, w oparciu o zgromadzoną dokumentację. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w świetle tych ustaleń nie występują przesłanki pozwalające na zwolnienie skarżącego z opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej.

Skarżący wniósł skargę na decyzję Kolegium nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Wskazał, że jego odwołanie nie zostało rzetelnie rozpoznane, w szczególności w zakresie sytuacji dochodowej, zdrowotnej i bytowej jego rodziny. Skarżący zażądał zmiany decyzji poprzez zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedstawione przez niego dokumenty nie zostały przeanalizowane przez organ odwoławczy. Wskazał, że strata z działalności gospodarczej wyniosła w 2020 r. kwotę 17 726,39 zł i powinna być odjęta przy ustalaniu dochodu. Mieszkanie matki skarżącego było wynajmowane przez żonę w ramach działalności gospodarczej z powodu dużych kosztów jego utrzymania. Konieczne było także przeprowadzenie jego remontu i modernizacji przed udostępnieniem do wynajmu, co także było źródłem wydatków. Skarżący podkreślił, że nie został uprzedzony przez nikogo, że środki matki nie wystarczają na pokrycie kosztów jej utrzymania w domu pomocy społecznej. Kolegium nie ustosunkowało się także do sytuacji zdrowotnej i osobistej rodziny skarżącego, w tym do zobowiązań z tytułu kredytu hipotecznego (rata kredytu sięga obecnie kwoty 4 000 zł).

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W sprawie nie było sporne, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja z dnia 29 października 2020 r. ustalająca dla skarżącego odpłatność za pobyt matki w domu pomocy społecznej za okres od dnia 1.04.2020 r. do dnia 30.09.2020 r. tj. od kwietnia do czerwca 2020 r. w wysokości 1 971,94 zł miesięcznie, a za okres od lipca do września - 2 103,80 zł miesięcznie. Skarżący nie został w trybie art. 64 u.p.s. zwolniony z tej opłaty, gdyż wniesiona przez niego skarga na decyzję Kolegium z dnia 10 marca 2021 r. została prawomocnie oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (wyrok z 27 sierpnia 2021 r. o sygn. akt: II SA/Gl 636/21). Nie jest także sporne, że ustalone decyzją z dnia 29 października 2020 r. opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej (poniesione zastępczo za skarżącego przez Gminę S.) nie zostały przez skarżącego w całości uiszczone. Do zapłaty pozostała kwota 10 000,00 zł.

Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.s. w przypadku osób, które nie wywiązują się z obowiązku uiszczania opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, ustalonego w decyzji lub umowie, opłaty te zastępczo ponosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wydatki gminy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 104 ust. 3-8 u.p.s. stosuje się odpowiednio.

Wysokość należności podlegającej zwrotowi, jak wynika z art. 104 ust. 3 u.p.s., ustala się w drodze decyzji administracyjnej. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty (art. 104 ust. 4 u.p.s.). W ramach postępowania o zwrot poniesionych zastępczo wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej organ zobowiązany jest w myśl art. 104 ust. 4 u.p.s. ocenić, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu należności, tj. czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek (por. wyroki NSA: z dnia 22 października 2021 r., I OSK 520/21 oraz z dnia 1 grudnia 2021 r., I OSK 403/20, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

W końcu należy wskazać, że decyzja o zwrocie wydatków w zakresie w jakim dotyczy rozstrzygnięcia co do odstąpienia od żądania takiego zwrotu ma charakter uznaniowy. Z przepisu art. 104 ust. 4 u.p.s. wynika bowiem, że organ "może" odstąpić od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie. Oznacza to, że nawet spełnienie przesłanek przewidzianych w tym przepisie nie zobowiązuje organu do odstąpienia od żądania zwrotu opłat. Wystąpienie przesłanki przewidzianej w art. 104 ust. 4 u.p.s. jedynie umożliwia organowi zastosowanie wspomnianej ulgi. W razie braku przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi organ zobligowany jest wydać rozstrzygnięcie negatywne tj. odmówić odstąpienia od żądania zwrotu należności. Organ administracyjny ma zatem swobodę wyboru kierunku rozstrzygnięcia, lecz jest obowiązany szczegółowo zbadać stan faktyczny sprawy, ocenić zgromadzony materiał dowodowy oraz stanowisko strony, a następnie przedstawić tok rozumowania w uzasadnieniu decyzji. Kontrola sądowa decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego. Sąd nie ocenia słuszności wybranego przez organ rozstrzygnięcia, a prawidłowość samego procesu wydawania decyzji.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone prawidłowo. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu należności mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Organy uargumentowały swoje decyzje wskazując okoliczności dotyczące sytuacji skarżącego, które przemawiają za zajętym stanowiskiem. Pomimo lakoniczności uzasadnienia możliwe było zweryfikowanie zarówno ustaleń faktycznych, sposobu rozumowania jak i wniosków organów. Skarżącemu został także zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Sytuacja dochodowa i osobista skarżącego ustalona została przez organy na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 7 kwietnia 2022 r. oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącego, jak i pozyskanych przez organ pierwszej instancji z urzędu. Ustalono, że skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Dochody uzyskiwane w ramach tego gospodarstwa z tytułu emerytury to kwota 8 859,89 zł (stan na marzec 2022 r.). Nie wzięto pod uwagę dochodu ani straty uzyskanej z działalności gospodarczej bowiem skarżący wskazał, że nie sposób ustalić tych danych w odniesieniu do roku 2022 r. ze względu na roczne rozliczenie. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Cieszynie z dnia 29 marca 2022 r. z którego wynika, że urząd nie posiada informacji PIT-11 ani zeznań podatkowych o wysokości uzyskiwanych dochodów w 2022 r. przez skarżącego i jego żonę. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika także, że skarżący posiada dom jednorodzinny, samochód osobowy o wartości 8 000,00 zł oraz oszczędności (6 000 zł i 800 EURO). Żona skarżącego jest właścicielką lokalu mieszkalnego. Mieszkanie matki skarżącego było wynajmowane od dnia 18 sierpnia 2014 r., a pomimo to na konto domu pomocy społecznej nie wpłynęły żadne środki pieniężne z tego tytułu. Mieszkanie to zostało następnie sprzedane w dniu [...] za kwotę 145 000,00 zł. Z wywiadu środowiskowego wynika ponadto, iż obciążenia finansowe rodziny obejmują m. in. raty kredytu i pożyczki (odpowiednio 3 613,59 zł, 534,00 zł i 500,00 zł), wyżywienie (1 800,00 zł), środki czystości (100,00 zł), opłaty za dom, wydatki na dojazdy i lekarzy.

W tych okolicznościach organy uznały, że mimo posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę schorzeń oraz obciążeń finansowych nie ma podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu należności za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej bowiem nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s.

Skarżący zarzucił, że organy wyliczając miesięczny dochód rodziny nie wzięły pod uwagę straty z działalności gospodarczej z 2020 r. w wysokości 17 726,39 zł. Ponadto zdaniem skarżącego ocena sytuacji majątkowej i osobistej powinna być przeprowadzona na dzień złożenia wniosku o zastosowanie ulgi, tj. na rok 2020. Zaś sprzedaż mieszkania matki miała miejsce w 2021 r., a opłaty dotyczą roku 2020. Rata kredytu hipotecznego sięga kwoty 4 000 zł, a poziom inflacji spowodował wzrost wydatków skarżącego o około 20%. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję w argumentacji skarżącego, który z jednej strony domaga się oceny jego sytuacji dochodowej z roku 2020, a z drugiej strony odwołuje się do bieżących warunków życia związanych z inflacją i stanem zdrowia. Podkreślić jednak należy, że organ administracji nie może bazować tylko na treści wniosku osoby zobowiązanej, ale musi ustalić jej aktualną sytuację majątkową i życiową (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., I OSK 3765/18; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2014 r., IV SA/Gl 179/14 – opubl. w CBOSA). Pojęcie "aktualnej sytuacji" odnosi się przy tym do okresu jak najbardziej zbliżonego do daty wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Jeśli chodzi o zarzut, iż nie wzięto pod uwagę sytuacji zdrowotnej i osobistej skarżącego, w tym posiadanych zobowiązań finansowych to należy odwołać się art. 8 ust. 3 u.p.s., który to przepis ściśle określa katalog odliczeń od przychodów. Wymienione przez skarżącego wydatki obejmujące spłatę kredytów i pożyczki oraz opłaty za media nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 1649/19, opubl. w CBOSA). Natomiast z wywiadu środowiskowego oraz z oświadczeń skarżącego wynikają wszystkie istotne informacje o jego sytuacji rodzinnej i zdrowotnej (w części "Wnioski pracownika socjalnego"), sytuacji materialnej, a także ponoszonych przez niego niezbędnych wydatkach (w części "Obciążenia finansowe rodziny"). Z akt sprawy wynika także, że lokal stanowiący własność matki skarżącego był od dnia 18 sierpnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wynajmowany nie przez skarżącego, a przez jego żonę w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez matkę skarżącego – właścicielkę lokalu). Nie zmienia to jednak faktu, że żona skarżącego do prowadzonej działalności wykorzystywała lokal matki skarżącego, a czynsz z tytułu najmu w żadnej części nie był przekazywany na konto depozytowe matki skarżącego w domu pomocy społecznej.

Wbrew twierdzeniom skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do oceny jego sytuacji rodzinnej, materialnej i osobistej. Brak jest przy tym podstaw do uznania, że stan faktyczny w sprawie został ustalony nieprawidłowo i nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy. Sam skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a nie zostały uwzględnione przez organy. Zarzuty podnoszone przez skarżącego są w istocie polemiką z ustaleniami faktycznymi organów obu instancji oraz zmierzają do podważenia wynikających z nich wniosków.

Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie występują przesłanki pozwalające na odstąpienie od żądania zwrotu opłaty za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji przytoczono okoliczności, które w ocenie organu nie dają podstawy do zastosowania art. 104 ust. 4 u.p.s. Kolegium zaś uznało za własne ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji, a rozstrzygnięcie oparte na tych okolicznościach za prawidłowe. Dla oceny sytuacji skarżącego znaczenie miał nie tylko uzyskiwany dochód (emerytura), ale także dysponowanie mieszkaniem matki, w tym kwotą z jego sprzedaży.

Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji nie kwalifikując sytuacji skarżącego jako "szczególnie uzasadniony przypadek" na gruncie art. 104 ust. 4 u.p.s. nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że art. 104 ust. 4 u.p.s. dotyczy sytuacji niecodziennych, wyjątkowych. To przede wszystkim sytuacja osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe (por. wyrok WSA w Lublinie, II SA/Lu 189/19, opubl. w CBOSA). Nie mogą to być zdarzenia typowe, konwencjonalne. Nawet trudna sytuacja bytowa osoby zobowiązanej nie zwalnia z obowiązku zwrotu świadczenia, gdyż znaczny ciężar związany z wykonaniem tego obowiązku nie jest jeszcze równoznaczny ze "szczególnym przypadkiem", o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s.

Okoliczności wskazywane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, odnoszące się do sytuacji zdrowotnej, wysokości raty hipotecznej oraz gwałtownego wzrostu wydatków wskutek inflacji nie sposób uznać za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 104 ust. 4 u.p.s. Nie można także pominąć faktu, że decyzja ustalająca dla skarżącego odpłatność za pobyt matki w domu pomocy społecznej została wydana w październiku 2020 r., a zatem skarżący powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu należności przynajmniej od daty wydania tej decyzji. Na wynik sprawy nie mogła także wpłynąć okoliczność, że skarżący nie miał wiedzy, że środki jego matki nie są wystarczające na pokrycie kosztów związanych z jej pobytem w domu pomocy społecznej.

Końcowo należy zauważyć, że skarżący odrębnym wnioskiem zainicjował postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu opłat za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Sytuacja majątkowa i osobista skarżącego (w tym jego możliwości płatnicze i ponoszone koszty życia) będzie jeszcze przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu w sprawie zastosowania tej ulgi.

Podsumowując, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej skarżącego, w ocenie Sądu prawidłowo ustalonej przez organy obydwu instancji uznać należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.