Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 478/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1,2,3,  art. 22  ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 421
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 21 listopada 2023 r., nr [...].


UZASADNIENIE

1. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. po rozpoznaniu wniosku G. W. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") z dnia 25 sierpnia 2023 r. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko M. W. na okres świadczeniowy trwający od czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. wskazując, że Skarżący nie sprawuje faktycznej opieki nad dzieckiem.

2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący wskazał, że faktyczną opiekę nad synem sprawuje od 30 czerwca 2023 r., kiedy to odebrał syna od matki B. L. z Z. i od tamtej chwili do dnia wniesienia odwołania syn mieszka z odwołującym się w P.. Po wakacjach 2023 r. rozpoczął naukę w Szkole Podstawowej nr [...] w P., gdzie uczęszcza do klasy 1. Wszelkie koszty związane z utrzymaniem syna ponosi wyłącznie Skarżący. Matka dziecka która najprawdopodobniej mieszka w Z. nie dokłada się do utrzymania dziecka. Do odwołania dołączono zdjęcie legitymacji szkolnej syna Skarżącego wystawionej przez Szkołę Podstawową nr [...] w P. w dniu 13 września 2023 r., wyniki testów dziecka z tej szkoły, potwierdzenia przelewu kwoty 150 zł jako składki na Radę Rodziców (100 zł 12 września 2023 r. i 50 zł 24 listopada 2023 r.).

3. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 31 maja 2024 r. nr 010070/680/8619944/2023 (postępowanie 424854728) uchylił w części decyzję z dnia 21 listopada 2023 r. i przyznał Skarżącemu świadczenie wychowawcze na syna na okres od 1 lutego 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie. Jednocześnie Organ stwierdził, że brak jest postaw do przyznania świadczenia wychowawczego na to dziecko za okres od 1 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. ponieważ prawo do pobierania świadczenia przysługuje drugiemu rodzicowi, który w tym okresie sprawował faktyczną opiekę nad dzieckiem. Wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego złożyli oboje rodzice dziecka, Skarżący w dniu 25 sierpnia 2023 r., a matka dziecka w dniu 25 kwietnia 2023 r. W tej sytuacji Organ zobowiązany był do ustalenia, które z rodziców sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem. Dokumentem potwierdzającym sprawowanie faktycznej opieki nad dzieckiem może być orzeczenie sądu w którym sąd rozstrzyga o wykonywaniu władzy rodzicielskiej i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z rodziców jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Dla celów ustalania prawa do świadczenia wychowawczego przyjmuje się, że faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawuje ten rodzic, przy którym sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka. Do akt sprawy zostało dołączone postanowienie Sądu Rejonowego w S. Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] z dnia 8 kwietnia 2021 r., prawomocne od dnia 8 listopada 2021 r., ustalające miejsce pobytu dziecka przy matce, oraz postanowienie z 1 lutego 2024 r. Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...], wykonalne z dniem wydania, udzielające zabezpieczenia, że miejscem pobytu dziecka jest każdorazowe miejsce zamieszkania ojca. W oparciu o ww. dokumenty Organ ustalił, że w okresie do 31 stycznia 2024 r. dziecko zamieszkiwało z matką, która sprawowała nad nim faktyczną opiekę o której mowa w art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co oznacza, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługiwało matce dziecka do stycznia 2024 r. Natomiast Skarżący sprawuje opiekę nad synem od 1 lutego 2024 r. i prawo do tego świadczenia przysługuje mu od tej daty.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie w części, w jakiej nie uchylono decyzji wydanej w I instancji i nie przyznano mu świadczenia wychowawczego na okres od 1 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że do celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w przypadku złożenia wniosków przez oboje rodziców przyjmuje się, że faktyczna opiekę sprawuje ten rodzic, przy którym sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, że organ winien ustalić, który z rodziców rzeczywiście sprawuje opiekę nad dzieckiem, a pojęcie opieki faktycznej winien rozumieć nie jako prawne rozstrzygniecie, lecz rzeczywiste sprawowanie opieki. Zdaniem Skarżącego Organ nie podjął dostatecznych działań mających na celu ustalenie, który z rodziców faktycznie sprawuje opiekę nad M. , mimo obowiązku organu ustalenia tej okoliczności faktycznej.

Ponadto, w ocenie Skarżącego, Organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 kpa poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę przejawiającą się w ustaleniu, że w okresie do dnia 31 stycznia 2024 r. syn Skarżącego mieszkał z matką która w tym okresie sprawowała nad nim opiekę, podczas gdy z dowodów przedłożonych przez Skarżącego wynikało, że syn od 30 czerwca 2024 r. mieszkał z ojcem, a wydanie w dniu 1 lutego 2024 r. postanowienia przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich o ustaleniu miejsca pobytu M. przy Skarżącym jedynie potwierdziło ten stan, nie oznacza natomiast, że dopiero od tej daty syn mieszkał ze Skarżącym. Organ pominął dowody przedłożone przez Skarżącego świadczące o tym, że syn zamieszkiwał z nim wcześniej w postaci oświadczenia Skarżącego, zdjęcia legitymacji szkolnej syna, potwierdzeń zapisania syna do szkoły w P.. Poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę organ uznał, że syn w okresie od 1 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. mieszkał z matką, gdy w rzeczywistości od dnia 30 czerwca 2023 r. do dnia wniesienia skargi do Sądu mieszkał ze Skarżącym. Skarżący podniósł, że Organ pominął informacje z przeprowadzonego przez pracowników opieki społecznej w P. w okresie wakacji letnich w 2023 r. wywiadu środowiskowego z którego wynika, że od 30 czerwca 2023 r. syn mieszkał u niego i pozostawał pod jego wyłączną opieką.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z art. 22 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jednoznacznie wynika, iż w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przez oboje rodziców, organ ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa ustawie o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.

W związku ze złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia przez skarżącego oraz matkę dziecka Organ był zobowiązany ustalić, kto faktycznie opiekuje się synem. Tymczasem Organ oparł wydaną decyzję wyłącznie na postanowieniu sądu powszechnego ustalającym miejsce pobytu syna przy matce, nie badając sytuacji faktycznej. Wydanie przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowienia z dnia 1 lutego 2024 r. o ustaleniu miejsca pobytu M. przy Skarżącym nie oznacza, że dopiero od tej daty dziecko pozostaje pod jego opieką, jedynie na wniosek Skarżącego sankcjonuje stan jaki istniał już wcześniej. Wniosek o ustalenie miejsca pobytu syna przy Skarżącym został złożony w Sadzie Rejonowym w K. jeszcze w 2023 r. Skarżący wyjaśnił, że przedłożył organowi prowadzącemu postępowanie zaświadczenie ze szkoły w P. o tym, że syn jest jej uczniem, oraz oświadczenie dotyczące sprawowania wyłącznej opieki nad synem, wyjaśnił przyczyny dla których przejął opiekę nad synem wskazując, że było to konsekwencją uprzedniego uprowadzenia syna w lutym 2023 r. przez matkę do N. i było podyktowane troską o syna i obawą, że dojdzie do ponownego uprowadzenia. Tytułem wyjaśnienia Skarżący wskazał, że zaraz po powzięciu informacji o wyjeździe B. L. z mężem i ich wspólnymi dziećmi do N. zainicjował międzynarodową procedurę, która zakończyła się pozytywnym rozstrzygnięciem n. sądu nakazującym powrót B. L. wraz z M. do Polski. Mimo iż przed uprowadzeniem B. L. na stałe przebywała w G. , po przyjeździe do Polski wraz z mężem, jego dziećmi i ich dziećmi zamieszkała na drugim krańcu Polski, w Z.. Nie godząc się dłużej na przedmiotowe traktowanie syna, izolowanie go od ojca oraz zaniechania rodzicielskie, po przyjeździe do Z. w czerwcu 2023 r. i odebraniu M. od matki celem spotkania, po spotkaniu nie odwiózł już syna. Od tego czasu wyłącznie Skarżący opiekuje się Maciejem. Zdaniem Skarżącego Organ orzekający w sprawie w ogóle nie starał się ustalić, pod czyją opieką naprawdę przebywa jego syn. Tymczasem celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych. Środki te mają służyć dziecku, a nie interesom rodziców. Finansowanie wsparcia państwa stanowi szczególną ochronę dziecka i chociaż przyznawane jest rodzicowi, to jednak przeznaczane być powinno na wychowanie dziecka. Matka dziecka, mimo zamieszkiwania syna u Skarżącego, systematycznie pobiera na niego świadczenie wychowawcze z ZUS i ani razu nie przekazała tych środków synowi ani Skarżącemu, żeby mógł zaspokoić jego potrzeby. Skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające fakt sprawowania faktycznej opieki nad synem w okresie, w którym wnioskował o przyznanie świadczenia wychowawczego, ale Organ tego nie uwzględnił. Ustalenia Organu są nie tylko sprzeczne z przepisami prawa ale i z rzeczywistością, a także krzywdzące dla syna, ponieważ pozbawiły go należnych mu z mocy ustawy środków, co czyni skargę zasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

5. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - dalej "p.p.s.a.". Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję z 21 listopada 2023 r. w ramach tak zakreślonej kognicji sąd uznał skargę za w pełni zasadną, a jej zarzuty za trafne. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowi ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421). Kontroli sądu poddane zostały decyzje Prezesa ZUS, którymi odmówiono Skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na syna w okresie zasiłkowym trwającym od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. uznając, że Skarżący nie sprawował faktycznej opieki nad synem, w tym okresie. W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia 31 maja 2024 r. Prezes ZUS uchylił w części decyzję wydaną w I instancji i przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na syna na okres od 1 lutego 2024 r. do 31 maja 2024 r. wskazując, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego od 1 sierpnia 2023 r., a więc od miesiąca w którym złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, do 31 stycznia 2024 r.

6. Na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy. Stosownie do treści art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo opiekunowi prawnemu dziecka, albo dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3 ustawy). W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem (art. 22 zdanie pierwsze).

7. Organ orzekający w sprawie uznał, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na syna w okresie od sierpnia 2023 r. do stycznia 2024 r., ponieważ w tym okresie faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawowała jego matka, która wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna Macieja złożyła w kwietniu 2023 r., a więc przed Skarżącym. Prezes ZUS uznał, że dokumentem decydującym które z rodziców sprawuje rzeczywistą opiekę nad dzieckiem jest orzeczenie sądu rozstrzygające o wykonywaniu władzy rodzicielskiej i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzekające w jakiej kwocie każde z rodziców obowiązane jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Z poglądem organu w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa nie sposób się zgodzić. Prezes ZUS oparł wydane w sprawie decyzje o postanowienie Sądu Rejonowego [...] w S. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] [...] o powierzeniu B. L. wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. W., a ograniczeniu władzy rodzicielskiej G. W. do współdecydowania o istotnych życiowych sprawach małoletniego takich jak wybór szkoły, zawodu, sposobu leczenia. W postanowieniu tym sąd ustalił (pkt II) miejsce pobytu małoletniego M. W. przy matce, w każdoczesnym miejscu jej zamieszkiwania, a także ustalił kontakty ojca z synem (pkt. III).

8. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że w okresie od 1 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. Skarżący, a nie B. L. sprawował faktyczną opiekę nad małoletnim M. W. i faktycznie zaspokajał jego potrzeby życiowe. Rolą organów administracji, jak i sądu administracyjnego, nie jest w takiej sytuacji przybieranie funkcji arbitra, który rozstrzygnie kto ma racje w sporze pomiędzy Skarżącym, a matką dziecka. Sąd pragnie również wyraźnie podkreślić, że wydany w tej sprawie wyrok nie jest legalizacją zachowania Skarżącego, który wbrew orzeczeniu sądu opiekuńczego nie odwiózł dziecka matce po spotkaniu wakacyjnym w 2023 r., a więc nie wykonał prawomocnego orzeczenia sądu opiekuńczego. Rolą organów i sądu w sprawie dotyczącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego jest tylko dokonanie oceny, kto faktycznie opiekuje się dzieckiem i w związku z tą opieką powinien otrzymać świadczenie wychowawcze zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

9. Wskazać zatem należy, że z treści art. 4 ust. 2 pkt 1-2 tej ustawy wynika, że na potrzeby ustalenia prawa matki lub ojca dziecka (opiekuna faktycznego) do świadczenia wychowawczego na dziecko ustawodawca odwołał się do atrybutów wspólnego zamieszkiwania i przebywania z dzieckiem, jak też zaspokajania jego potrzeb bytowych, wychowawczych i utrzymania dziecka. Kryterium "wspólnego zamieszkiwania", rozumiane być musi jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica (lub opiekuna), który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspokaja jego potrzeby życiowe. Zatem dla uzyskania świadczenia wychowawczego znaczenie ma nie tyle tzw. prawne miejsce zamieszkania dziecka (np. wskazane w orzeczeniu sądowym), co faktyczne miejsce jego zamieszkiwania. Celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Wobec tego istotne znaczenie dla meritum tego typu spraw mają przesłanki o charakterze faktycznym, które zdaniem Sądu, organy obu instancji wadliwie pominęły jako kryterium oceny w niniejszej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 719/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 954/22).

Dlatego też odnosząc się do argumentacji Organu dotyczącej ustalenia, że dziecko w okresie od 1 sierpnia 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. faktycznie zamieszkiwało z matką, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego [...] w S. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] wyjaśnić trzeba, że miejsce faktycznego pobytu dziecka należy odróżnić od miejsca jego zamieszkania w prawnym znaczeniu tego określenia.

O prawnym miejscu zamieszkania dziecka stanowi art. 26 k.c. W stosunku do dziecka jest to miejsce zamieszkania określone ustawowo w zależności od miejsca zamieszkania innych osób bez względu na to, czy dziecko w rzeczywistości w danej miejscowości przebywa (E. Michniewicz-Broda, Komentarz do art. 26 Kodeksu cywilnego, Lex 2014).

Jak wyjaśnił to z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (vide: uzasadnienie wyroku z 27 września 1990 r., sygn. akt III SA 688/90, opublikowano, ONSA 1990/2-3/55), miejsce zamieszkania to pojęcie prawne wchodzące w zakres prawa cywilnego, ukształtowane na potrzeby stosunków cywilnoprawnych. Z reguły miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. będzie się pokrywało z miejscem pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności, zwłaszcza gdy chodzi o osobę pełnoletnią, która sama obiera miejsce zamieszkania. Inaczej jednak może się przedstawiać sytuacja, gdy chodzi o określenie miejsca zamieszkania danej osoby według miejsca zamieszkania innej osoby. Dotyczyć to może dzieci pozostających pod władzą rodzicielską (art. 26 k.c.) lub osoby pozostającej pod opieką (art. 27 k.c.). W tych wypadkach miejscem zamieszkania tych osób jest miejsce zamieszkania (miejscowość) rodziców (rodzica) lub opiekuna, i to bez względu na to, czy dana osoba w tej miejscowości przebywała, przebywa czy będzie przebywać. Jest to zatem pewna fikcja prawna, wprowadzona chociażby do celów meldunkowych czy też z uwagi na skutki prawne jakie prawo cywilne wiąże z miejscem zamieszkania, takie jak na przykład miejsce spełnienia świadczenia, właściwość miejscowa sądu w sprawach cywilnych, wybór właściwego prawa (art. 454 k.c., art. 27, 508, 569 i 628 k.p.c., art. 2 k.r.o., art. 17 § 3 i art. 18 prawa prywatnego międzynarodowego). NSA zwrócił także uwagę, że art. 21 § 1 k.p.a., ustalający właściwość miejscową organu administracji publicznej, odróżnia miejsce zamieszkania (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego) od miejsca pobytu. Zdaniem NSA, który to pogląd podziela również Sąd orzekający, nie ma jednak żadnych przeszkód prawnych, by dziecko pozostające pod władzą rodzicielską przebywało na stałe u innej osoby (na przykład u dziadków) i u tej osoby miało miejsce pobytu stałego.

Przyjęta natomiast przez Organ wykładnia prowadziłaby do skutku niezgodnego z celami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z tym stanowiskiem rodzic dziecka, który faktycznie z nim zamieszkuje i ponosi koszty jego utrzymania (tak jak w realiach niniejszej sprawie Skarżący - vide: dowody opłat na Radę Rodziców, legitymacja szkolna dziecka), traciłby prawo do świadczenia wychowawczego tylko dlatego, że w orzeczeniu sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka u drugiego z rodziców, z którym faktycznie dziecko w danym okresie nie zamieszkuje, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie. Zdaniem Sądu, okoliczność, że sąd opiekuńczy ustalił miejsce zamieszkania małoletniego syna Skarżącego u matki, nie uprawniało Organu do arbitralnego pominięcia faktu, że to właśnie Skarżący w relewantnym okresie (sierpień 2023 - styczeń 2024) faktycznie sprawował opiekę nad synem.

10. Zdaniem Sądu, dla przyznania (zachowania) prawa do przedmiotowego świadczenia istotne jest ustalenie, czy dziecko "wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu" ubiegającego się o to świadczenie podmiotu należącego do ustawowego kręgu osób uprawnionych. Wynika to bezpośrednio z treści powołanego art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy odwołującego się bezpośrednio do "wspólnego zamieszkiwania i przebywania z dzieckiem, jak też zaspokajania jego potrzeb bytowych, wychowawczych i utrzymania dziecka". Tak więc, wspólne zamieszkiwanie dziecka z rodzicem lub opiekunem faktycznym determinuje przyznanie rozważanej formy wsparcia ze środków publicznych. Taką interpretację wzmacnia dodatkowo brzmienie art. 22 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Ustawodawca przypisał zatem istotne znaczenie dla omawianego wsparcia finansowego rzeczywistemu wspólnemu zamieszkiwaniu dziecka z osobą uprawnioną, przy czym dziecko to powinno znajdować się na utrzymaniu osoby uprawnionej. Wyjątek w tej mierze mógłby dotyczyć, w świetle art. 5 ust. 2a u.p.p., jedynie przypadku orzeczenia opieki naprzemiennej. Jednak taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.

11. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy świadczy, że to właśnie Skarżący faktycznie opiekował się małoletnim M. W. od 30 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., co zdaniem Sądu, bezsprzecznie wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, czego nie zakwestionował Organ który wydał decyzje w obu instancjach. Stałym miejscem zamieszkania M. W. od 30 czerwca 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. było miejsce zamieszkania jego matki, ale miejscem jego pobytu było miejsce zamieszkania ojca, na którego utrzymaniu w tym okresie pozostawał. Dowody przedłożone przez Skarżącego potwierdzające, że syn faktycznie z nim zamieszkiwał i pozostawał na jego utrzymaniu nie zostały jednak w niniejszej sprawie właściwie ocenione przez organ. Organ nie ustosunkował się do nich w ogóle, jak też do oświadczenia B. L. z dnia 11 września 2023 r. z którego wynika, iż małoletni M. W. nie pozostaje pod jej opieką od 30 czerwca 2023 r.

12. Raz jeszcze należy powtórzyć, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p), i chociaż świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi (faktycznemu albo prawnemu), to w istocie świadczenie to służy dziecku, ponieważ przyznawane jest na zaspokojenie konkretnych potrzeb dziecka, a nie rodzica (opiekuna faktycznego).

13. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Prezes ZUS wydał zaskarżoną decyzję, z naruszeniem art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a w konsekwencji także z mającym wpływ na wynik sprawy, istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z kolei rozpoznając sprawę ponownie Organ ten choć w części uchylił decyzję wydaną w pierwszej instancji i w tym zakresie orzekł na korzyść Skarżącego, nie dostrzegł powyższych uchybień i pominął zarzuty odwołania, także naruszył tożsame przepisy prawa co rozstrzygając sprawę w pierwszej instancji oraz dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że obie decyzje wydane w niniejszej sprawie powinny zostać uchylone przez Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 tej ustawy.