Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 997/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.28 ust. 2, art .3 pkt 20
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 314
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
journal: Dz.U. 2019 poz 2448
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (t. j.)
article: par.9 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 219 poz 1864
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać  telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie.
article: par.20 ust.1 pkt 9 lit.d.
journal: Dz.U. 2020 poz 1609
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
article: art .151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Starosta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi - P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej typu BOT-H1/54 (skróconej o 4,5 m BOT- Hl/49,5) z instalacją radiokomunikacyjną do obsługi telekomunikacji publicznej wraz z zewnętrzną linią zasilającą elektroenergetyczną oraz elementami zagospodarowania terenu, w miejscowości B., gmina B., na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] (obręb [...] B.). Decyzja stała się ostateczna.

W dniu 5 kwietnia 2022 r. do starostwa wpłynęły wnioski złożone przez: E. S., R. i B. S., J. D., K. i B. H., A. B., A. i J. U., B. i J. K., H. S., P. i A. G., D. i S. K., E. O., M. P., R. H., M. K., M. i W. K., M. K. oraz A. K. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ze wskazaniem, że jako strony bez własnej winy nie brały w nim udziału.

Starosta po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 150 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz.735 ze zm.- dalej jako "K.p.a."), odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej z instalacją radiokomunikacyjną na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] ,obręb [...] B..

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja spełnia wszystkie wymogi ustawy Prawo budowlane oraz zgodna jest z treścią decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Według ustaleń organu obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek nr [...] i [...], a wnioskodawcy nie wykazali, aby inwestycja ograniczała lub utrudniała sposób zagospodarowania i korzystania z nieruchomości stanowiących ich przedmiot własności. Obiekt nie emituje zanieczyszczeń gazowych, pyłowych i płynnych, hałasu ani wibracji. Nie wytwarza również żadnych zapachów ani odpadów. Inwestycja nie pozbawia dostępu do światła dziennego dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, zaś promieniowanie elektromagnetyczne wytwarzane przez projektowane instalacje nie ogranicza użytkowania działek sąsiednich. Zgodnie z załączoną do projektu dokumentacją techniczną, minimalnie ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji występuje jedynie w miejscach niedostępnych dla ludności. Promieniowanie w odległości 15,4 m od stacji przy maksymalnym i minimalnym pochyleniu anten sektorowych występuje na wysokości min 44,4 m n.p.t. Anteny nie będą oddziaływały na ludzi i na środowisko. W związku z tym nie zachodzi przesłanka uznania wnioskodawców za stronę postępowania administracyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. G., J. D., A. K., M. K., M. K., B. i J. K., E. O., M. P., A. i J. U. , A. B. oraz B. P. zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z:

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ dowodu, że pole elektromagnetyczne nie będzie znajdować się nad nieruchomościami odwołujących oraz że nie mają prawa kwestionować dokumentacji technicznej;

- § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 30 pkt 20 ustawy Prawo budowlane odnośnie strefy pośredniej oraz zagrożenia, poprzez jego pominięcie w sytuacji, w której jest ono przepisem odrębnym;

- art. 38, art. 39, art. 74 ust. 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez przyjęcie, iż tylko i wyłącznie przepisy ww. aktu prawnego stanowią przepisy odrębne na podstawie, których ustala się obszar oddziaływania obiektu i w sytuacji, w której wspomniany akt prawny został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy, a przepis nie dotyczy całego środowiska lecz tylko jego części;

- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust.2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez brak dokonania oceny wymienionych przepisów oraz uznanie, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w odniesieniu do odwołujących, pomimo, że inwestycja narusza ich dobra chronione prawem i z tego powodu mają prawo do weryfikacji zaskarżonej decyzji;

- art. 107 § 1 pkt 4, 5 i § 3 K.p.a. poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak jest zastosowania konkretnych przepisów prawa materialnego z jednoczesnym ich uzasadnieniem nie pozwala na podjęcie polemiki z nią, a ponadto organ nie dokonał oceny kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie odnoszącym się do konieczności ustalenia maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz uwzględnienia sumarycznych mocy;

- art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107§ 1 i 3 w związku z art. 156 § pkt 2 K.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w sposób uniemożliwiający jej odkodowanie tym bardziej, że obowiązkiem organu jest skonstruowanie uzasadnienia merytorycznego odnoszącego się do konkretnej jednostki prawnej zastosowanego aktu wraz z jego uzasadnieniem; ponadto, nie wyjaśniono czy wskazane w dokumentacji "tilty" maksymalne są ustalone na podstawie akt katalogowych anten czy też organ bazuje jedynie na wyjaśnieniach inwestora jak i nie wyjaśniono, czy ewentualne przewrócenie masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia;

- § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego ze wskazanymi przepisami i tym samym brak udowodnienia, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi zwierząt czy dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne.

Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2022 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy ustalił, że odwołujący są właścicielami lub współwłaścicielami działek odpowiednio: A. G. (nr [...]), J. D. (nr [...]), A. K. (nr [...]), M. K. (nr [...]), M. K.(nr [...]), B. i J. K. (nr [...]), E. O. (nr [...]), M. P., A. i J. U. (nr [...]), A. B. (nr [...]) oraz B. P. (nr [...] i [...]). Natomiast planowana inwestycja została zlokalizowana na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. [...] ha (obręb [...] B.), która od strony zachodniej i południowo-zachodniej sąsiaduje z działką nr [...]. Z kolei od strony północnej i północno-wschodniej graniczy z działkami nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Stacja bazowa telefonii komórkowej zlokalizowana została w północno-zachodniej części działki inwestycyjnej nr [...]. Odległość projektowanej wieży do granicy z działką 3,1 m od strony północnej oraz 33,70 m od strony zachodniej.

W opinii organu odwoławczego opisywana powyżej inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o lokalizacji celu publicznego. Teren inwestycji nie jest objęty obszarem Natura 2000 jak i formami ochrony zabytków. Nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Nadto względem projektowanego przedsięwzięcia nie obowiązują normy odległościowe, tak jak to jest w przypadku obiektów kubaturowych, zaś projekt budowlany zawiera wymagane prawem elementy, w tym zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowalne jak i informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Wojewoda wyjaśnił, że w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę interes prawny strony ustala się w oparciu o przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.- zwanej dalej "Prawem budowlanym") definiujący pojęcie strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę, który stanowi przepis szczególny względem przepisu art. 28 K.p.a. Z brzmienia art. 28 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że stroną postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę jest inwestor, czyli podmiot, który złożył wniosek o wydanie pozwolenia. Stronami postępowania są również właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Na mocy definicji legalnej, zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu. Według organu przepisami odrębnymi, o których mowa powyżej, na ogół będą przepisy techniczno-budowlane, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Zgodnie z § 314 rozporządzenia budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. W opinii organu odwoławczego rację ma więc starosta, który stwierdził, że odwołujący nie posiadają w przedmiotowym postępowaniu przymiotu strony. Z dokumentacji wynika bowiem, że działki odwołujących nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W sprawie nie zachodzą więc okoliczności przewidziane wspomnianym przepisem § 314 rozporządzenia.

Poza tym organ zaznaczył, że w sprawach dotyczących inwestycji polegających na budowie stacji bazowych telefonii komórkowych ustalenie obszaru oddziaływania następuje również o oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448). Stronami postępowania o pozwolenie na budowę stacji bazowej są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się pod osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych wyznaczonymi na podstawie rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć oraz pod obszarem wyznaczonym oddziaływaniem pól elektromagnetycznych o gęstości mocy przekraczającej wartość dopuszczalną dla projektowanej częstotliwości wyznaczoną na podstawie rozporządzenia w sprawie P-EM. W analizie środowiskowej przedsięwzięcia, sporządzonej w październiku 2020 r. przedstawiono w sposób graficzny i tabelaryczny, obszar pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych rozporządzeniem w sprawie P-EM. Zasięgi pól elektromagnetycznych o poziomach większych od dopuszczalnych w zależności od kąta odchylenia od kierunku maksymalnego promieniowania w płaszczyźnie poziomej i pionowej występują na max odległości od anten 15,4 m i powyżej 44,4 m n.p.t., co obrazują dołączone do analizy rysunki przedstawiające zasięgi obszarów pół elektromagnetycznych o poziomach większych od dopuszczalnych w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Z rysunków tych wynika, że ponadnormatywne wartości pola elektromagnetycznego występują jedynie na fragmencie działki nr [...] oraz w części niezabudowanej działki sąsiedniej oznaczonej nr [...]. W żadnym z przedstawionych więc przypadków, obszar oddziaływania obiektu nie wkracza w przestrzeń działek odwołujących. Z kolei analiza dołączonej przez inwestora mapy obrazującej widok osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych w płaszczyźnie poziomej potwierdza, że osie te położone są na kierunkach północno-wschodnim (azymut 40), południowo-zachodnim (azymut 220) oraz północno-zachodnim (azymut 310) i nie przebiegają nad działkami odwołujących.

Nadto organ podkreślił, że w dniu 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1071). Na mocy tego rozporządzenia zmieniającego wykreślono w zakresie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz w zakresie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne (uprzednio zawarte w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć). Tym samym dla tego typu inwestycji nie sporządza się kwalifikacji przedsięwzięcia, a to oznacza brak podstawy do badania dotychczasowych przesłanek wpływu pola elektromagnetycznego na otoczenie.

Organ wskazując, że obecnie obowiązująca definicja obszaru oddziaływania obiektu zmieniona została przez ustawodawcę ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) wskazał, że niewątpliwe nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie - które zostały wymienione w treści odwołania - ale tylko takich które z uwagi na przepis prawa ograniczają zabudowę działek sąsiednich. Wszelkie inne utrudnienia mogą ewentualnie stanowić podstawę do kierowania roszczeń cywilnych wobec inwestora. Ponadto nawet przed zmianą pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wykształcona została linia orzecznicza, reprezentująca stanowisko, że jedynie przepisy prawa materialnego administracyjnego, nie zaś regulacje prawa cywilnego dotyczące między innymi ochrony własności, stanowią podstawę wyznaczenia kręgu stron postępowania.

Za nietrafiony uznał również organ zarzut naruszenia § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w pobliżu urządzeń wytwarzających pole elektromagnetyczne, bowiem te kwestie zostały należycie wyjaśnione w "Informacji dot. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia", umieszczone w części opisowej do projektu.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podtrzymał twierdzenie Starosty, iż brak jest podstaw prawnych do uznania odwołujących za strony postępowania o udzielenie pozwolenia na realizację ww. inwestycji. Dodatkowo podniósł, że nie wykazali oni w sposób przekonujący żadnych przepisów prawa materialnego - a także procedury administracyjnej - z których miałoby wynikać naruszenie ich interesu prawnego, ani też nie uprawdopodobnili żadnego naruszenia normy prawnej, które wskazywałoby, że przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji wpłynęłoby na ograniczenie sposób zabudowy nieruchomości, których są właścicielami lub współwłaścicielami.

M. K. i E. O. zaskarżyły opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze wnosząc o jej uchylenie podniosły zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z:

- art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż na etapie ustalania interesu prawnego przesądza się, czy inwestycja wprowadza lub nie ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i tylko w przypadku wprowadzenia ograniczeń właściciele sąsiednich nieruchomości mają prawo do kwestionowania dokumentacji. Ponadto organ nie udowodnił, iż pole elektromagnetyczne emitowane z telekomunikacyjnego obiektu oraz bliżej niezdefiniowanej stacji bazowej nie będzie znajdować się nad nieruchomością wnioskodawców z uwzględnieniem zjawiska odbić tym bardziej, że nie ustalono wszystkich stref, w którym osobom postronnym nie wolno przebywać;

- § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w związku z art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez pominięcie okoliczności, iż strefa pośrednia oraz zagrożenia, wystąpi w odległości, co najmniej 100 metrów od anten.

- art. 38, 39, 74 ust 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez przyjęcie, iż tylko i wyłącznie przepisy ww. aktu prawnego stanowią przepis odrębny na podstawie, którego ustala się obszar oddziaływania obiektu i to w sytuacji, w której ww. akt prawny został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy, ponadto przepis ten nie dotyczy całego środowiska, lecz tylko jego części;

- art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz 64 ust 3 Konstytucji poprzez uznanie, że przepisy kodeksu cywilnego nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w odniesieniu do stron skarżących, pomimo że inwestycja narusza ich dobra chronione prawem i z tego powodu miał prawo do weryfikacji zaskarżonej decyzji,

- § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ww. przepisami i tym samym nieudowodnienie, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, czyli dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę M. K. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty M. odmawiającą – w wyniku wznowienia postępowania – uchylenia decyzji z dnia [...] października 2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej typu BOT-H1/54 (skróconej o 4,5 m BOT- Hl/49,5) z instalacją radiokomunikacyjną do obsługi telekomunikacji publicznej wraz z zewnętrzną linią zasilającą elektroenergetyczną oraz elementami zagospodarowania terenu, w miejscowości B., gmina B., na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] (obręb [...] B.).

W sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania powołała się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zauważyć należy, że w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania odnosi się do przesłanki, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia, co następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. determinuje zatem zakres postępowania wszczętego na jej podstawie, którego przedmiotem jest wówczas w pierwszej kolejności ustalenie, czy z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot rzeczywiście legitymujący się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Przy czym negatywne przesądzenie w tym zakresie prowadzi, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. do odmowy uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zaś uznanie, że wnioskodawca jest stroną postępowania - obliguje właściwy organ do przeprowadzenia kolejnej fazy postępowania wznowieniowego - tj. co do pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia (art. 146 k.p.a.), a także co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Na gruncie niniejszej sprawy organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na realizację inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telekomunikacyjnej. Zdaniem Sądu, stanowisko to jak i przywołana na jego potwierdzenie argumentacja zasługuje na akceptację.

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny względem art. 28 K.p.a., ogranicza pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Z kolei definicja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu określona została w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zaakcentować przy tym należy, że brzmienie to wskazany przepis uzyskał wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). We wcześniejszym brzmieniu była mowa o przepisach odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Dokonane zatem na skutek wspomnianej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły bezpośrednio sąsiadującej), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19, z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1443/19 czy z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2043/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podnosi się także, że już sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczająca do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, jednakże aby mogła ona uzasadniać interes prawny do udziału w tym postępowaniu musi być powiązana z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Nie chodzi tu jednak o jakiekolwiek oddziaływanie, lecz o takie, które wyraża się w tym, że realizowana inwestycja pociągnie za sobą określone ograniczenia w zabudowie danej nieruchomości, wynikające z przepisów odrębnych. Organ odwoławczy, uwzględniając charakter inwestycji, prawidłowo do tych przepisów odrębnych zaliczył: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak i rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zasadnie wywodząc, że stronami postępowania o pozwolenie na budowę stacji bazowej oprócz inwestora są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się pod osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych oraz pod obszarem wyznaczonymi oddziaływaniem pół elektromagnetycznych o gęstości mocy przekraczającej wartość dopuszczalną dla projektowanej częstotliwości.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest właścicielem działki o nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym, która bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną od strony północno-wschodniej. Natomiast na działce inwestycyjnej o nr [...] zaprojektowano wieżę telekomunikacyjną wraz z instalacją radiokomunikacyjną w północno-zachodniej części tej działki. Realizacja inwestycji przewiduje lokalizację sześciu anten sektorowych o wysokości zawieszenia 47,10 m n.p.t., w tym po dwie na azymucie 40°, azymucie 220° i azymucie 310°, na co wskazuje projekt budowlany, który zatwierdzono decyzją, będącą przedmiotem wniosku o wznowienie. Stąd nie sposób przyjąć, aby nie było wiadomo o jaką stację bazową chodzi bądź aby stacja ta była "bliżej niedefiniowana". Projekt jasno wskazuje jakie zamierzenie jest planowane, zaś powyższa decyzja wyraźnie określa przedmiot udzielenia pozwolenia na budowę.

Zgodnie § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Z kolei zakres częstotliwości P-EM oraz odpowiadające im dopuszczalne poziomy tych pól dla miejsc dostępnych dla ludności określone zostały w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. Jednakże nie były to jedyne przepisy w oparciu o które organ badał legitymację skarżącej, gdyż wziął od uwagę również przepisy zawarte w rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla zastosowania których istotne znaczenie ma m.in. to, czy w osi głównej wiązki promieniowania anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludzi.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów, że na działce o nr [...], stanowiącej własność skarżącej, nie dojdzie do ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego (tj. o wartościach wyższych niż 0,1 W/m2) spowodowanego planowaną inwestycją. Z analizy środowiskowej przedsięwzięcia, w tym zawartych z nich graficznych ujęć rozkładu pionowego i poziomów mocy gęstości promieniowania elektromagnetycznego wynika, że wytwarzane przez anteny promieniowanie o wartościach wyższych niż 0,1 W/m2 skoncentruje się na innych nieruchomościach, tj. obejmie fragment działki inwestycyjnej o nr [...] oraz fragment niezabudowanej działki o nr [...]. Przeprowadzone obliczenia (przedstawione w tabeli nr 4 tej analizy) dowodzą, że szkodliwe oddziaływanie przy pochyleniu anten sektorowych wynoszącym od 0° do 9° będzie występować w maksymalnej odległości 15,4 m od anteny i powyżej 44,4 m n.p.t. Zestawienie tej dokumentacji z rysunkiem projektu zagospodarowania terenu pozwala na wniosek, że przekroczenie poziomów P-EM pochodzące od anten sektorowych dla częstotliwości: 900 MHz, 1800 MHz,2100 MHz, 800 MHz, 2600 MHz będzie miało miejsce tylko w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla ludności.

Co istotne, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, nad działką skarżącej w ogóle nie przebiegają osie główne wiązek promieniowania anten sektorowych. Z mapy obrazującej widok tych osi w płaszczyźnie poziomej wynika, że główne wiązki promieniowania rozchodzą się na azymutach 40ş, 220ş oraz 310ş w kierunkach północno-wschodnim, południo-zachodnim i północno-zachodnim i żadna z tych wiązek nie jest skierowana na działkę nr [...].

Z tych też względów organ był uprawiony co przyjęcia, że obszar oddziaływania obiektu wyznaczony zasięgiem występowania promieniowania elektromagnetycznego emitowanego z obiektu nie wkroczy w przestrzeń nieruchomości skarżącej, powodując ograniczenia możliwości jej zabudowy.

W ocenie Sądu, powyższa kwestia została w sposób dostateczny wyjaśniona i ustalona, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokumentacja techniczna załączona do projektu budowlanego stanowiła miarodajną podstawę do czynienia ustaleń odnośnie obszaru oddziaływania inwestycji i nie została skutecznie podważona przez skarżącą. Nie przedstawiła ona jakiegokolwiek dowodu na to, aby pole elekromagnetyczne znajdowało się nad przestrzenią jej nieruchomości. Nie podała też żadnej konkretnej regulacji prawnej, która wskazywałaby na ograniczenia zabudowy nieruchomości z uwagi na projektowaną inwestycją.

Rację ma organ, że przepisy Kodeksu cywilnego statuujące prawo własności i jego granice nie mogą stanowić, w realiach niniejszej sprawy, samoistnego źródła interesu prawnego. Nie można bowiem uznać je za wystarczające do wyznaczenia obszaru oddziaływania skoro skarżąca nie powiązała ich ze stosownymi przepisami techniczno-budowlanymi czy i innymi przepisami szczególnymi, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że nie każdy wpływ inwestycji na prawo własności statuuje bycie stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Kluczowe znaczenie ma w tej mierze wyłącznie to, czy inwestycja ograniczy, wbrew obowiązującym przepisom odrębnym, możliwość zabudowy danego terenu. Inne utrudnienia nawet jeśli występują, to z woli ustawodawcy nie są brane pod uwagę przy określaniu obszaru oddziaływania, o którym w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Tymczasem skarżąca powołując się na ingerencję w jej prawo własności nie wykazała, aby projektowana inwestycja negatywnie wpłynęła na możliwość zabudowy nalężącej do niej działki. Sam fakt, że z funkcjonowaniem stacji bazowej telefonii komórkowej mogą wiązać się pewne uciążliwości czy utrudnienia dla sąsiedniej nieruchomości nie może przesądzać o byciu stroną w sytuacji gdy nieruchomość ta nie jest narażona ani na ponadnormatywne promieniowanie elektromagnetyczne ani nie znajduje się w strefie osi wiązek anten.

W podsumowaniu powyższych rozważań podkreślić trzeba, że organ odwoławczy należycie zweryfikował i ocenił sporną kwestię posiadania przez skarżącą statusu strony, nie uchybiając przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa budowlanego czy Konstytucji.

Nietrafiony okazał się także zarzut naruszenia § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w związku z art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez pominięcie okoliczności, iż strefa pośrednia oraz zagrożenia, wystąpi w odległości, co najmniej 100 metrów od anten.

Abstrahując od tego, że nie jest wiadome na jakich podstawach faktycznych i dowodach skarżąca opiera swoje twierdzenie o istnieniu takiej strefy, to odnotowania wymaga, że § 9 ww. rozporządzenia nie normuje kwestii ustalania stref pośrednich i zagrożenia ani sposobu ich wyznaczania. W myśl tego przepisu przy określaniu usytuowania antenowych konstrukcji wsporczych, wolno stojących masztów antenowych i wolno stojących wież antenowych należy kierować się względami technologicznymi oraz wymaganiami bezpieczeństwa dotyczącymi w szczególności: ochrony przed polem elektromagnetycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, jakie mogą występować w środowisku (pkt 1) i bezpieczeństwa i higieny pracy w pobliżu urządzeń wytwarzających pole elektromagnetyczne (pkt 2). Unormowanie to statuuje wymóg odpowiedniego zaprojektowania usytuowania wolnostojących konstrukcji wsporczych anten i urządzeń radiowych. W istocie dotyczy więc kwestii merytorycznych wiążących się bezpośrednio z prawidłowością projektu zagospodarowania terenu, a nie z legitymacją skarżącej do występowania w charakterze strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Podobne spostrzeżenia odnieść należy do ostatniego z zarzutów, tj. naruszenia § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ww. przepisami i tym samym nieudowodnienie, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, czyli dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne. Zarzut ten dotyczy zagadnień, które na tym etapie sprawy nie podlegają badaniu. Dodać tylko trzeba, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że projekt budowlany zawiera wszystkie elementy wymagane prawem, zaś - zdaniem Sądu - wskazane przez projektanta dane jak i załączona do projektu dokumentacja techniczna były wystarczające do określenia obszaru oddziaływania inwestycji.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).