Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2807/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 19 września 2023 r. nr PRŚ/14/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. B. (dalej: skarżący) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) z 19 września 2023 r. nr PRŚ/14/2023 utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w W. (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) z 5 lipca 2023 r. nr 0149-2023-009359 o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył 19 maja 2014 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r.

Kierownik BP decyzją z 5 lipca 2023 r. – wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), § 2, § 3, § 11, § 20, § 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361, ze zm.) i na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: kpa) – odmówił skarżącemu wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP wyjaśnił, że do organu 1 lutego 2023 r. wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w O. , II Wydział Karny sygn. akt [...] z [...] października 2021 r. orzekający uznanie skarżącego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów. Z wyroku wynika, że skarżący od maja 2005 r. do końca września 2017 r. na terenie województwa mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego, założył i kierował zorganizowaną grupą przestępczą wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, której celem było popełnianie przestępstw polegających na przedkładaniu w instytucjach dysponującymi środkami publicznymi, tj. ARiMR w W. , B. i B. nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzania w błąd Agencji co do przysługiwania określonym osobom prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik, a w konsekwencji do doprowadzenia Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Zgodnie z ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. oraz aktem oskarżenia sygn. akt [...] z [...] marca 2021 r. przeciwko skarżącemu, T.B. i M.B. okoliczności będące przedmiotem postępowania wskazują na stworzenie "sztucznych warunków" w celu uzyskania korzyści majątkowej poprzez uzyskanie dopłat od ARiMR.

W związku z tym Kierownik BP uznał, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2014 r. został złożony w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, w związku z czym zastosowanie w sprawie będzie miał przepis art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.; dalej: rozporządzenie 73/2009) stanowi, iż nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Prawomocny wyrok z [...] października 2021 r. wskazuje, że skarżący ARiMR w W. i B. nierzetelne pisemne oświadczenia dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności oraz wprowadzał Agencję w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik, a w konsekwencji doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co dało podstawę do skazania go za popełnienie zarzucanych mu czynów.

Kierownik BP uznał zatem, że przedmiotowy wyrok i akt oskarżenia stanowią o okolicznościach, z których wynika, że beneficjent stworzył "sztuczne warunki" do uzyskania dopłat.

W rezultacie Kierownik BP odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. skarżącemu, w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. z [...] października 2021 r. sygn. akt [...] jednoznacznie potwierdzający, że doszło do popełnienia przestępstwa. Popełnienie przestępstwa i jego okoliczności mają bezpośredni wpływ na treść wydawanej decyzji. Fakt wyłudzenia dopłat w postaci płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na skutek stworzenia sztucznych warunków potwierdzony w postępowaniu karnym jest bezwzględną przesłanką odmowy przyznania płatności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Dyrektor ARiMR zaskarżoną, decyzją z 19 września 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpatrując wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności należy mieć na uwadze nie tylko regulacje dotyczące przesłanek przyznania płatności danego rodzaju ale także te dotyczące wykorzystywania środków z budżetu Wspólnoty zgodnie z ich przeznaczeniem. Wskazał, że tego rodzaju regulacje zawarte są m.in. w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z 1995 r., Nr 312, s. 1; dalej: rozporządzenie 2988/95) i w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z 2013 r., Nr 347, s. 549 ze zm.; dalej: rozporządzenie 1306/2013). Zauważył, że w obu tych przepisach wykluczono przyznanie korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego w razie sztucznego stworzenia warunków wymaganych dla uzyskania tych korzyści.

Dyrektor OR ARiMR zgodził się z organem I instancji, że wniosek skarżącego został złożony w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, w związku z czym zastosowanie w sprawie miał art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Wskazał na ustalenie prawomocnego wyroku karnego w sprawie [...], dotyczące faktu popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów, co stanowi okoliczność potwierdzającą, że skarżący stworzył "sztuczne warunki" do uzyskania dopłat i eliminuje w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w różnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym.

Organ odwoławczy podkreślił, że z ww. wyroku wynika, że skarżący był kreatorem okoliczności mających na celu popełnianie przestępstw polegających na przedkładaniu w ARiMR nierzetelnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzania w błąd Agencji, co do przysługiwania określonym osobom prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik, a w konsekwencji do doprowadzenia skarbu państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem. Wobec tego skarżący jako podmiot kreujący sztuczne okoliczności uzasadniające otrzymanie korzyści finansowych ze środków publicznych jakimi dysponuje ARiMR podlega sankcji wykluczenia z możliwości skorzystania z prawa do dopłat.

Organ odwoławczy podkreślił, że w treści ww. wyroku wykazano wystąpienie przesłanki subiektywnej poprzez zobrazowanie w sposób opisowy, powiązań skarżącego z pozostałymi osobami występującymi w sprawie karnej. Działania skarżącego były wynikiem zamierzonej koordynacji działań mających na celu pozyskanie wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niestworzenia sztucznych warunków tj. niewystępowania o dopłaty osób, które ubiegały się o nie, a faktycznie nie prowadziły gospodarstwa rolnego jako rolnik, zatem został wykazana także przesłanka obiektywna gdyż poprzez obejście ograniczeń kwotowych i powierzchniowych nie mogły zostać osiągnięte cel wsparcia, które realizują przepisy wprowadzające ograniczenia, w tym m.in. wspierani konkurencyjności rolnictwa, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, zapobieganie niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach, czy zrównoważony rozdział płatności wśród małych i dużych beneficjentów.

Dyrektor ARiMR zaznaczył, że nie kwestionuje spełnienia przez skarżącego wymogów przyznania wnioskowanej płatności, tym niemniej istotne znaczenia ma to, że jego działanie w sztucznie stworzonych warunkach uniemożliwiało osiągnięcie celów wynikających z obowiązujących przepisów. W ocenie organu odwoławczego gospodarstwo skarżącego zostało podzielone na wiele mniejszych wyłącznie w celu uniknięcia skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów i uzyskania w ten sposób wyższych kwot płatności, co potwierdził wyrok karny.

Zdaniem organu odwoławczego uwzględniając treść art. 60 rozporządzenia 1306/2013 nawet w sytuacji, gdyby rolnik faktycznie uprawiał deklarowane przez siebie grunty i spełniał wymogi obowiązujące w ramach danego programu, a jednocześnie stworzył sztuczne warunki do uzyskania korzyści sprzecznych z celami prawodawstwa, to żadna pomoc w takiej sytuacji, zgodnie z ww. przepisem nie może zostać takiej osobie przyznana.

W skardze na decyzję Dyrektora OR ARiMR skarżący zarzuciła naruszenie:

1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w związku z treścią wyroku karnego Sądu Okręgowego w O. II Wydział Karny sygn. akt [...] oraz z treścią art. 60 rozporządzenia 1306/2013;

2. art. 60 rozporządzenia 1306/2013 poprzez jego niewłaściwą wykładnię, mającą bezpośredni wpływ na wynik postępowania.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przywołanym przez organy wyroku sąd karny nie stwierdził w żadnym wypadku, że sam skarżący we własnym zakresie również pozorował jedynie prowadzenie działalności rolniczej, w rzeczywistości nie będąc użytkownikiem zadeklarowanych przez siebie gruntów rolnych. W żadnym punkcie wyroku, ani też we wcześniejszych zarzutach prokuratorskich nie ma takiego ustalenia. Skarżący podkreślił, że organy nie przytoczyły w treści decyzji żadnej okoliczności czy przesłanki, która potwierdzałaby ewentualne twierdzenie, że w rzeczywistości nie prowadził zadeklarowanej przez siebie działalności rolniczej na powierzchniach gruntów rolnych wskazanych we wniosku o płatności na 2014 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. z uwagi na stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Kwestia "stworzenia sztucznych warunków" była przedmiotem wielokrotnych interpretacji podejmowanych przez Trybunał Sprawiedliwości UE, jak i Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie przepisów art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 i art. 60 rozporządzenia 1306/2013 (por. wyrok TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, opubl. http://eur-lex.europa.eu; a także wyroki NSA: z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19; z 8 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1621/18; z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I GSK 1227/18; z 13 grudnia 2018r., sygn. akt I GSK 917/18; z 21 sierpnia 2018r., sygn. akt I GSK 736/18; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane wyroki tamże).

Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Zgodnie zaś z art. 60 rozporządzenia 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Sąd w tym miejscu zauważa, że organ I instancji powołał się w swojej decyzji na art. 30 rozporządzenia 73/2009 także zawierający klauzulę dotyczącą przypadków obchodzenia prawa, która jest treściowo spójna z art. 60 rozporządzenia 1306/2013. W związku z tym błąd ten nie miał znaczenia dla wyniku sprawy.

W powołanych orzeczeniach zaznacza się, że przytoczone przepisy zawierają tzw. klauzulę generalną pozwalającą organom administracyjnym podejmowanie działań mających na celu zapobieżenie obejścia prawa przez podmioty ubiegające się o przyznanie płatności i ich otrzymanie wbrew intencjom prawodawcy unijnego. W konstrukcji norm prawa unijnego zwrotem niedookreślonym jest sformułowanie "warunki zostały sztucznie stworzone", a jego znaczenie ma miejsce wyłącznie w ściśle określonym stanie faktycznym. Prawodawca określił cel "sztucznego stworzenia warunków", którym jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Przyjmuje się, że warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Przy czym klauzula generalna nie dotyczy konkretnych sytuacji, jakie mogą powstać na gruncie konkretnej płatności. Bowiem z założenia obejmuje całość bądź istotną część zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi – dla podmiotu tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu. Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w "normalnym" układzie.

Przytoczone argumenty zostały oparte przede wszystkim na wykładni prawa przedstawionej w uzasadnieniu wyroku TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. W motywach tego wyroku TSUE wskazał, że organ, dokonując oceny w konkretnych okolicznościach sprawy, jest obowiązany wykazać, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Zaistnienie tego subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku). Ponadto dokonując wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności", TSUE wskazał, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Co prawda wskazany wyrok TSUE odnosił się do art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, jednak ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia 1306/2013 pozostaje on w dalszym ciągu aktualny oraz ma pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy sąd podziela ustalenia organów i wywiedzione w oparciu o nie stanowisko, zgodnie z którym, skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Jak wynika z akt sprawy organy dokonały stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków przez skarżącego na podstawie włączonych do akt dowodów z dokumentów w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. , II Wydział Karny sygn. akt [...] z [...] października 2021 r. o uznaniu skarżącego winnym zarzucanych mu czynów oraz odpisu aktu oskarżenia sygn. akt [...] , w którym zarzucono mu, że w okresie od maja 2005 r. do końca września 2017 r. na terenie województwa mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego założył i kierował zorganizowaną grupą przestępczą, której celem było popełnianie przestępstw polegających na przedkładaniu w ARiMR nierzetelnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzania w błąd Agencji, co do przysługiwania określonym osobom prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik, a w konsekwencji do doprowadzenia skarbu państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem.

Należy zgodzić się z organem, że okoliczności zawarte w akcie oskarżenia, potwierdzone w ww. wyroku karnym świadczą o stworzeniu przez skarżącego sztucznego podziału gospodarstwa w celu uniknięcia degresywności dopłat. Skarżący bowiem wykorzystywał możliwość przedkładania wniosków przez znane mu osoby, które faktycznie nie prowadziły gospodarstw rolnych, zaś pozyskiwane przez osoby z kręgu rodziny i znajomych dopłaty, były przekazywane skarżącemu.

Rację ma organ, że w treści wyroku w sprawie o sygn. akt [...] wykazano wystąpienie przesłanki subiektywnej poprzez zobrazowanie w sposób opisowy, powiązań skarżącego z pozostałymi osobami występującymi w sprawie. Zachowanie skarżącego było wynikiem zamierzonej koordynacji działań mających na celu pozyskanie wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niestworzenia sztucznych warunków, tj. niewystępowania o dopłaty osób, które ubiegały się o nie, a faktycznie nie prowadziły gospodarstwa rolnego jako rolnik. Ustalone w postępowaniu karnym okoliczności faktyczne, jednoznacznie wskazują, że w sprawie mamy do czynienia nie z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą i podejmujących ryzyko w związku z jej prowadzeniem, lecz z jednym gospodarstwem rolnym zarządzanym przez skarżącego. Osoby powiązane ze skarżącym przedkładały zaś wnioski dotyczące gruntów, które faktycznie nie były przez nie użytkowane, a stanowiły sztucznie wydzieloną cześć większego gospodarstwa należącego do skarżącego.

Słusznie organ wskazał, że spełniona została również przesłanka obiektywna gdyż poprzez obejście ograniczeń kwotowych i powierzchniowych nie mogły zostać osiągnięte cele wsparcia, które realizują przepisy wprowadzające ograniczenia, w tym m.in. wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, zapobieganie niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach, czy zrównoważony rozdział płatności wśród małych i dużych beneficjentów.

W konsekwencji za zasadne sąd uznaje odwołanie się przez organy do treści art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: ppsa), który stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjnym.

Adresatami tego przepisu są pośrednio także organy administracji publicznej, zaś sąd nie może czynić tym organom zarzutów naruszenia przepisów o przebiegu i wynikach postępowania dowodowego w sytuacji, gdy organy te przyjmują za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia zgodne z tymi, które zadecydowały o wydaniu wyroku skazującego za przestępstwo (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2008 r. sygn. III SA/Wa 176/08; wyrok NSA z 16 lutego 2011 r. sygn. I FSK 255/10, a także wyrok NSA z 12 marca 2014 r. sygn. I OSK 393/13 i z 1 kwietnia 2015 r. sygn. I FSK 54/14).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sąd nie mógł uznać za błędne ww. ustaleń organów, jako że korespondowały one z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.

Skarżący w treści skargi podnosi, że w prawomocnym wyroku z [...] października 2021 r. sygn. [...] sąd karny nie stwierdził, jakoby on sam (skarżący) we własnym zakresie również pozorował jedynie prowadzenie działalności rolniczej w rzeczywistości nie będąc użytkownikiem zadeklarowanych przez siebie gruntów rolnych, co oznacza, że organy nie miały podstaw do tego, by także skarżącemu należało odmówić płatności z powodu ubiegania się o nie w tzw. sztucznych warunkach.

W związku z tym stanowiskiem sąd wyjaśnia, że nawet jeśli skarżący spełnił wymogi przyznania wnioskowanej płatności na 2014 r. (organy w istocie nie kwestionują prowadzenia działalności rolniczej na gruntach skarżącego), to istotne znaczenie w sprawie ma to, że działanie skarżącego w sztucznie stworzonych warunkach uniemożliwiało osiągnięcie celów wynikających z obowiązujących przepisów. Zasadny jest bowiem wniosek organów, w świetle ustalonych okoliczności sprawy, że gospodarstwo skarżącego zostało podzielone na wiele mniejszych wyłącznie w celu uniknięcia skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów i uzyskania w ten sposób wyższych kwot płatności, co w całości potwierdzał ww. wyrok sądu karnego.

W konsekwencji oznacza to, że mimo, iż Sąd Okręgowy w wyroku [...] nie orzekł winy skarżącego odnośnie powierzchni deklarowanej przez niego do płatności, to z art. 60 rozporządzenia 1306/2013, wyraźnie wynika, że wobec faktu stworzenia przez tę osobę sztucznych warunków, jakakolwiek korzyść (tu: płatność do wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej) nie może zostać jej przyznana.

W tym też kontekście sąd stwierdza, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, poprzez niewskazanie przez organ dowodów potwierdzających, że skarżący nie prowadził działalności na gruntach zgłoszonych do płatności za 2014 r. są chybione w świetle ww. wyroku karnego i treści art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Raz jeszcze powtórzyć należy, że kluczowe znaczenie dla zasadności odmowy przyznania płatności miało stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu osiągnięcia korzyści polegających na pominięciu degresywności dopłat, a zatem sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Również zarzuty skargi dotyczące niewłaściwej wykładni ww. przepisu należało uznać za chybione. Wskazać w tym miejscu jednocześnie należy, że tutejszy sąd w prawomocnych wyrokach z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2407/23, 2408/23, 2409/23 w tożsamym stanie faktycznym i prawnym oddalił skargi skarżącego.

Ze wszystkich wyżej wymienionych względów sąd – na podstawie art. 151 ppsa – orzekł o oddaleniu skargi.