Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 32/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33 ust 1, 34
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, GIOŚ) z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: k.p.a.), art. 33 ust. 1 pkt 5), art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2007 r. nr 124 poz. 859 ze zm., dalej: u.m.p.o.) oraz art. 16 lit. e) rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. UE. L. 2006. 190. 1, dalej: rozporządzenie nr 1013/2006) po rozpatrzeniu odwołania P.Sp. z o.o. ul. [...],[...] G. (dalej: skarżąca, Spółka, P. Sp. z o.o.) znak: [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] (dalej: organ I instancji, [...] WIOŚ) nakładającą karę pieniężną w wysokości 50 000 zł na P. Sp. z o.o., która jako odbiorca odpadów, przywiezionych z U. na podstawie decyzji GIOŚ, znak: [...] z dnia [...] października 2011 r., nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 15 01 10*. w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia odpadów, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów. W decyzji z dnia [...] października 2013 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W dniach 14-27 marca 2013 r. inspektorzy z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. przeprowadzili kontrolę w firmie P. Sp. z o.o. W trakcie kontroli stwierdzono, że ww. spółka na podstawie decyzji GIOŚ, z dnia [...] października 2011 r. przyjmowała odpady opakowań zanieczyszczonych przez substancje niebezpieczne oznaczone kodem A4130 w załączniku IV do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz zaklasyfikowane w Europejskim Katalogu Odpadów pod kodem 15 01 10*. Odpady wysyłane były z [...] firmy S., [...] K., [...] U. Celem transgranicznego przemieszczania odpadów było ich unieszkodliwienie w instalacji termicznego przekształcania odpadów należącej do P. Sp. z o.o. Podczas kontroli dokumentacji ww. transgranicznego przemieszczania odpadów, przywiezionych do unieszkodliwienia w ramach decyzji GIOŚ z dnia [...] października 2011 r., stwierdzono, że skarżąca mogła przyjąć maksymalnie 300 transportów o łącznej masie 2000 Mg. W trakcie obowiązywania wyżej wymienionej decyzji GIOŚ spółka przyjęła 24 transporty o łącznej masie 276,916 Mg. Z tego 18 transportów o łącznej masie 177,086 Mg zostało unieszkodliwionych w terminie roku kalendarzowego od dnia przyjęcia odpadów. Z załącznika 18 do protokołu kontroli [...] WIOŚ, z dnia [...] marca 2013 r., wynika, że w przypadku pięciu transportów o łącznej masie 94,57 Mg potwierdzenie dokonania unieszkodliwienia odpadów nastąpiło po upływie roku kalendarzowego od dnia przyjęcia ww. odpadów. Dla jednego transportu o masie 5,260 Mg. w dniu wydawania ww. decyzji przez [...] WIOŚ, termin roku kalendarzowego jeszcze nie upłynął. P. Sp. z o.o. nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia pięciu transportów odpadów o łącznej masie 94,57 Mg., w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia, nie później niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów.

W dniu [...] maja 2013 r. [...] WIOŚ wydał decyzję administracyjną, w której nałożył karę pieniężną w wysokości 50 000 zł na P. Sp. z o.o., która jako odbiorca odpadów niebezpiecznych, przywiezionych z U. w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia odpadów, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 15 01 10*. Skarżąca odwołała się od tej decyzji w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. W decyzji z dnia [...] października 2013 r., GIOŚ utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WIOŚ z dnia [...] maja 2013 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] października 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 25 ust. 4 u.o. poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą z uwagi na niezachowanie 1-rocznego terminu od dnia otrzymania odpadów do dnia ich unieszkodliwienia, podczas gdy okres magazynowania odpadów w gospodarce odpadami nie może przekroczyć 3 lat;

- art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż nie upłynął jeszcze 3-letni okres magazynowania wskazany w art. 25 ust. 4 u.o.

W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd ww. argumentacji zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

-art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. - poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż brak unieszkodliwienia odpadów w terminie roku kalendarzowego od dnia

otrzymania odpadów nastąpił z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej;

- art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków z zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błędne uznanie, iż do niezachowania 1-rocznego terminu doszło z przyczyn zależnych od strony, co w konsekwencji pozwoliło organowi na nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują, iż do opóźnienia doszło z przyczyn od skarżącej niezależnych;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnośnie przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu

odpadów, co narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w

sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej.

Z ostrożności procesowej, gdyby Sąd nie uznał ww. argumentacji i uznał, iż organ był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, zaskarżonej decyzji ponadto zarzuciła naruszenie: art. 34 u.m.p.o. poprzez uznanie przez organy, iż wymierzona kara w wysokości 50.000 zł ma charakter adekwatny do charakteru naruszenia prawa, podczas gdy całokształt okoliczności niniejszej sprawy - ilość, rodzaj i charakter odpadów, fakt ich bezpiecznego magazynowania, brak zwiększenia możliwości wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, niemożność unieszkodliwienia odpadów w terminie jednego roku od dnia otrzymania odpadów z przyczyn niezależnych od skarżącej, a także brak uprzedniego naruszenia ww. ustawy przez skarżącą - nie uprawniały do nałożenia kary w wysokości ustalonej przez organ.

- art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez pominięcie przy orzekaniu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy a w konsekwencji nieuwzględnienie przez organ przesłanek umożliwiających zastosowanie najniższej kary pieniężnej stosownie do art. 34 u.m.p.o., a także nieuzasadnione twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia

szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo

sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnoście przyczyn opóźnienia w

unieszkodliwieniu odpadów, co narusza zasadę prowadzenia postępowania

administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów administracji

publicznej.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: ustawa p.p.s.a.) oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w oparciu o art. 61 § 2 pkt 1) ustawy p.p.s.a., a jeżeli organ nie uwzględniłby przedmiotowego wniosku, wniosła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61§ 3 ustawy p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że organ I instancji nie miał podstaw, aby nałożyć karę pieniężną z uwagi na treść art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm. dalej: u.o.), który dotyczy gospodarki odpadami na terenie kraju. Zdaniem skarżącej, w świetle powyższego przepisu odpady, z wyjątkiem przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata. Skarżąca uważa, że organy administracji publicznej powinny mieć na uwadze przede wszystkim ww. przepisy u.o. Spółka podnosi także, że organy powinny uwzględnić treść art. 2 u.o., który zawiera wyłączenia ze stosowania ww. ustawy. Skarżąca podnosi, że wśród ww. wyłączeń nie ma odpadów, do których stosuje się przepisy u.m.p.o. czy rozporządzenia nr 1013/2006.

Według skarżącej, organ I instancji nie był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ ww. kara może być nałożona tylko wówczas gdy działanie strony zawiera znamiona zawinienia (choćby nieumyślnego). Tymczasem, w opinii spółki, niedotrzymanie przez nią terminu unieszkodliwienia odpadów w ciągu roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, było od niej całkowicie niezależne i wynikało ze wzmożonych kontroli organów administracji publicznej związanych z negatywną kampanią medialną wymierzoną w Skarżącą.

Spółka poddała również pod wątpliwość wyniki ekspertyzy przeprowadzonej przez E. Sp. z o.o. Zdaniem skarżącej, ekspertyza ta nie była precyzyjna. W jej opinii obliczeniowa teoretyczna moc cieplna pieca obrotowego pozwalała na termiczne przekształcanie ww. odpadów z wydajnością właściwą dla ich niskiej kaloryczności. Skarżąca stwierdziła, że nie można jednoznacznie stwierdzić, iż dopuszczalne normy wydajności instalacji zostały przekroczone, ale nie mając możliwości odniesienia się do wyników ekspertyzy oraz biorąc pod uwagę kampanię medialną skierowaną przeciwko skarżącej spółka zdecydowała o zmniejszeniu ilości spalanych odpadów. Spółka podnosi również, że nałożona kara pieniężna jest rażąco wysoka, co świadczy o błędnym zastosowaniu przez organ art. 34 u.m.p.o. Zdaniem skarżącej, instalacja P. Sp. z o.o. spełnia wszystkie wymogi bezpieczeństwa w celu zminimalizowania negatywnego wpływu na środowisko przywożonych do niej odpadów, co powinno mieć wpływ na obniżenie kary pieniężnej. Zdaniem P. Sp. z o.o., organy, nakładając karę pieniężną, powinny wziąć także pod uwagę brak zagrożenia dla ludzi i środowiska, brak uprzedniego naruszenia przez skarżącą przepisów u.m.p.o., działanie w dobrej wierze oraz konsekwencje finansowe dla dalszej działalności spółki. Według skarżącej, adekwatną karą byłaby suma 30 000 zł to jest kara w minimalnej wysokości jaką przewiduje art. 33 u.m.p.o.

W opinii skarżącej niniejszej zaskarżonej decyzji nie należy rozpatrywać w oderwaniu od pozostałych pięciu decyzji GIOŚ nakładających kary pieniężne na P. Sp. z o.o. za niezagospodarowanie w terminie jednego roku odpadów przywiezionych z U. w ramach zezwoleń udzielonych w pozostałych pięciu decyzjach GIOŚ. Skarżąca podkreśla, że konieczność zapłaty przez spółkę wszystkich nałożonych kar pieniężnych spowodowałoby utratę przez spółkę płynności finansowej i mogłaby zagrozić jej bytowi gospodarczemu. Zdaniem skarżącej, łączna wysokość ww. kar nie powinna przekroczyć wielkości 150 000 zł. Skarżąca podnosi także zarzut, że organy stwierdziły, iż odpady o kodzie 15 01 10*, nie były przechowywane zgodnie z postanowieniami pozwolenia zintegrowanego Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r., co zdaniem skarżącej, jest niezgodne z prawdą. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena decyzji GIOŚ z [...] października 2014 r. nr [...], którą GIOŚ utrzymał w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] maja 2013 r. nr [...] nakładającą na P. Sp. z o.o., karę pieniężną w wysokości 50 000 zł. Decyzja wydana została na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 5), art. 34 u.m.p.o., zgodnie z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 30.000 do 150.000 zł, jeżeli ten, choćby nieumyślnie: nie wypełnił obowiązku potwierdzenia dokonania odzysku lub unieszkodliwienia przez prowadzącego instalację odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie 30 dni od dokonania odzysku lub unieszkodliwienia, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów. Jak wynika z art. 34 u.m.p.o. przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33 u.m.p.o., należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał jego zestawienia z przywołanymi przepisami.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 25 u.o., regulującego ogólne zasady magazynowania odpadów, należy stwierdzić, że przepisy dotyczące zasad ogólnych gospodarki odpadami umieszczone zostały w dziale II w art. (16-33 u.o.). Nazwanie działu II u.o. "Zasady ogólne gospodarki odpadami" jest związane z przyjęciem pewnej konwencji terminologicznej dla zagadnień ogólnych, które zostały tam uregulowane. Z przepisów działu II u.o. możemy w drodze wykładni wyprowadzić treść podstawowych zasad ogólnych gospodarki odpadami. Część z nich jest bezpośrednio powiązana z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska, a część stanowi samoistne zasady gospodarki odpadami, które pośrednio wynikają z zasad ogólnych prawa ochrony środowiska. Jedną z zasad ogólnych jest magazynowanie odpadów. Magazynowanie odpadów oznacza czasowe przechowywanie odpadów. Proces ten obejmuje następujące czynności: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.). Czynności wchodzące w zakres magazynowania odpadów powinny być realizowane zgodnie z ogólnymi wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady (art. 25 ust.1 u.o.). Odpady, mogą być magazynowane, pod warunkiem, że konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów.

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w przypadku gospodarowania odpadami przywiezionymi z U., obowiązki skarżącej wynikają z zasad szczegółowych uregulowanych w u.m.p.o. oraz rozporządzeniu nr 1013/2006. Z treści art. 16 lit. e) rozporządzenia nr 1013/2006 wynika zobowiązanie prowadzącego instalację do wydania zaświadczenia o ostatecznym unieszkodliwieniu odpadów najszybciej jak to możliwe, ale nie później niż 30 dni od zakończenia operacji ostatecznego unieszkodliwienia oraz nie później niż w terminie roku kalendarzowego od otrzymania odpadów. W postępowaniu związanym z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów stosuje się przepisy u.m.p.o. i rozporządzenia nr 1013/2006. Termin jednego roku kalendarzowego na zagospodarowanie odpadów od dnia ich otrzymania obowiązuje wszystkie podmioty dokonujące przemieszczania odpadów, a zwłaszcza ich odbiorców. Zasady postępowania z odpadami uregulowane w u.o. mają charakter ogólny. Uszczegółowienie ich treści następuje w regulacjach sektorowych. W niniejszej sprawie są to: u.m.p.o. oraz rozporządzenie nr 1013/2006. Z tych względów organy prawidłowo uznały, że obowiązki skarżącej wynikają przede wszystkim z art. 16 lit. e) rozporządzenia nr 1013/2006. Treść art. 2 u.o. uzupełnia zakres przedmiotowy u.o.

Obowiązek unieszkodliwienia odpadów w ciągu jednego roku został nałożony na skarżącą w decyzji GIOŚ z dnia [...] października 2011 r., wydanej na podstawie przepisów rozporządzenia nr 1013/2006, zezwalającej na przywóz ww. odpadów oznaczonych kodem 15 01 10* z U. do Polski. Wymagane zgody w postępowaniu związanym z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów mają postać decyzji administracyjnych, wydawanych zgodnie z przepisami k.p.a. Zgoda będąca formalnie decyzją administracyjną jest na gruncie tych przepisów prawną formą reglamentacji sposobów postępowania z odpadami. Efektywność i skuteczność procesów postępowania z odpadami zależy od prawidłowego funkcjonowania instrumentów reglamentacji w gospodarce odpadami. Niezasadnym jest zatem zarzut skarżącej dotyczący naruszenia: art. 25 ust. 4 u.o. poprzez nałożenie kary pieniężnej na spółkę z uwagi na niezachowanie rocznego terminu od dnia otrzymania odpadów do dnia ich unieszkodliwienia, podczas gdy okres magazynowania odpadów, wynikający z przepisów u.o. nie może przekroczyć 3 lat oraz art. 33 ust. 1 pkt 5 u.m.p.o. poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż nie upłynął 3 letni okres magazynowania odpadów wskazany w art. 25 ust. 4 u.o.

Odnosząc sie do zarzutu braku badania przez organ czy skarżąca naruszyła przepisy określające jej obowiązki umyślnie czy nieumyślnie, należy stwierdzić, że czyn, o którym mowa w art. 33 u.m.p.o. może być popełniony choćby nieumyślnie. Taka kwalifikacja czynu wynika wyraźnie z treści ww. przepisu.

Przedmiot u.m.p.o. jest ściśle powiązany z prawodawstwem unijnym. W art. 1 ust. 1 ww. ustawy wskazano, że określa ona postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia nr 1013/2006 oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art. 1 ust. 1 ustawy). Kary te stanowią instytucję odpowiedzialności administracyjnej w gospodarce odpadami. Analizując cele kar na plan pierwszy wysuwa się ich funkcja motywacyjna. W doktrynie zwraca się uwagę, iż odpowiedzialność administracyjna rysuje się jako szczególna postać przymusu administracyjnego nie będącego egzekucją administracyjna, czyli zmierzającego jedynie pośrednio do wykonania dyrektyw administracyjnych. Podstawą stosowania odpowiedzialności administracyjnej jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony (zob. W. Radecki, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1985, s. 66.). Na podstawie przepisów u.m.p.o., odpowiedzialność administracyjną ponosi odbiorca odpadów. Ten rodzaj odpowiedzialności prawnej jako konsekwencja braku wypełnienia obowiązku potwierdzenia dokonania odzysku lub unieszkodliwienia przez prowadzącego instalację odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie 30 dni od dokonania odzysku lub unieszkodliwienia, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów. Obowiązek ten wynika z funkcji prewencyjnej przepisów u.m.p.o. Instrumentem prawnym tej funkcji jest kara pieniężna.

Wymierzona przez organ kara pieniężna w niniejszej sprawie jest także konsekwencją obowiązywania zasady ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami wyrażonej w art. 22 u.o. Zgodnie z treścią tego przepisu, koszty gospodarowania odpadami są ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzedniego posiadacza odpadów. Zasada ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami, oparta jest na koncepcji odpowiedzialności sprawczej. Jest to odpowiedzialność za sam skutek i oderwana jest od jakiejkolwiek postaci winy (zob. A. Lipiński, Z problematyki zasady "zasady zanieczyszczający płaci", [w:] H. Lisicka (red.), Prawo ochrony środowiska i prawo karne, Wrocław 2008, s. 145.).

Zgodnie z zasadą ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami, odpady stanowią potencjalne zagrożenie dla środowiska, a przenoszenie ich w jakiejkolwiek formie do środowiska oznacza wyrządzenie szkody społecznej niezależnie od tego czy wymiar i rozmiar tej szkody został określony. Zasada ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami w połączeniu z zasadą gospodarności prowadzi do obciążenia pierwotnego wytwórcę odpadów lub obecnego lub poprzedniego posiadacza odpadów "troską o jak najbardziej efektywne gospodarowanie odpadami w kierunku zarówno stosowania najmniej kosztownych rozwiązań postępowania z odpadami jak i najmniej uciążliwych dla środowiska (zob. J. Sibiga, Problemy prawne gospodarki odpadami przemysłowymi w systemie ochrony środowiska, [w:] H. Piotrowska (red.), Odpady przemysłowe a ochrona środowiska, Warszawa 1976, s. 332).

Nie zasługują zatem na uwzględnienie argumenty skarżącej dotyczące znaczenia okoliczności towarzyszących ustalonym przez organ faktom, bowiem kara jest nakładana bez względu na stwierdzenie zawinienia, tj. za sam fakt zachowania niezgodnego z przepisem. Wobec tego stwierdzonego przez organ stanu naruszenia przepisów nie może zmienić twierdzenie przez skarżącą, że unieszkodliwienie odpadów zaistniało z przyczyn od niej niezależnych, tj. że zmniejszenie jej czasu pracy i spadek wydajności, był spowodowany zwielokrotnieniem przez nią nakładów na remonty bieżące i konserwacje instalacji, mające służyć magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów bez zagrożenia dla środowiska.

Obowiązek określony w art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. przewiduje jasno sformułowany nakaz postępowania skierowany do odbiorcy odpadów. Obowiązek prawny sprowadza się do tego, że ww. przepis ustanawia dla odbiorcy odpadów nakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez przepisy u.m.p.o. i rozporządzenia nr 1013/2006. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów.

W literaturze przyjmuje się, że "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań" (zob. Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99.). Obowiązki w prawie gospodarki odpadami są pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska.

Nie można także zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, że niedotrzymanie przez nią terminu unieszkodliwienia odpadów zostało spowodowane przez wzmożone kontrole organów administracji związane z negatywną kampanią medialną. Należy podkreślić, że organy przeprowadzające czynności kontrolne wykryły szereg zaniedbań w działalności firmy (m.in. niedotrzymanie terminu zagospodarowania odpadów przywiezionych z U., magazynowanie odpadów w sposób niezgodny z uzyskanymi zezwoleniami, przekroczenie wydajności spalarni odpadów w stosunku do uzyskanego

zezwolenia) i niezwłocznie wezwały spółkę do ich naprawy. Zrealizowanie przywozu odpadów w przedziale 3-4 miesięcy było jedną z istotnych przyczyn braku możliwości zagospodarowania tak dużej masy odpadów przez skarżącą.

Jak wynika z informacji przekazanych do organu I instancji przez skarżącą, ze względu na planowaną modernizację spalarni odpadów, ostateczne zagospodarowanie ww. odpadów planowane jest dopiero na koniec 2014 r. Odpady zostały przywiezione do instalacji skarżącej w 2011 r., zatem jeśli ich ostateczne unieszkodliwienie ma nastąpić dopiero pod koniec 2014 r., to oznacza to, że zostaną zagospodarowane po upływie 3 lat od ich przyjęcia do instalacji. Oznacza to również, że termin jednego roku zostanie przekroczony o kolejne dwa lata. Powyższe ustalenia zdaniem Sądu, potwierdzają trafność oceny organu, dotyczącej odebrania przez skarżącą zbyt dużej ilości odpadów niebezpiecznych z U., które nie mogły zostać zagospodarowane w instalacji należącej do spółki, w terminach przewidzianych w przepisach regulujących międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

Zarzut skarżącej dotyczący wyników ekspertyzy przeprowadzonej przez E. Sp. z o.o. nie jest uzasadniony. Ekspertyza nie została wykorzystana w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Wyniki ekspertyzy wykazały, że przy spalaniu odpadów przekraczana była maksymalna wydajność masowa określona w pozwoleniu zintegrowanym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nierzetelności wyników ekspertyzy należy stwierdzić, że ekspertyza została zlecona niezależnej, profesjonalnej firmie, która prowadzi działalność w obszarze ochrony środowiska, gospodarki wodnej i zarządzania środowiskowego. Wyniki ekspertyzy uzyskano na podstawie badań, podczas których opierano się m.in. na danych, dotyczących pracy instalacji, dostarczonych m.in. przez skarżącą.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego wysokości kary pieniężnej należy zauważyć, że organ I instancji, wymierzając karę, wziął pod uwagę wszystkie kryteria wymienione w art. 34 u.m.p.o., również fakt, że uprzednio skarżąca nie naruszyła przepisów u.m.p.o. oraz rozporządzenia nr 1013/2006, a także przyjął do wiadomości stwierdzenie skarżącej o działaniu w dobrej wierze. Powyższe okoliczności nie mogły jednak stanowić podstawy do obniżenia kary pieniężnej do minimalnej wysokości ze względu na ilość tj. 94,57 Mg niezagospodarowanych w terminie odpadów niebezpiecznych oraz charakter tych odpadów - zawartość chlorowcopochodnych zaliczanych do trwałych zanieczyszczeń organicznych. W opinii GIOŚ ww. odpady stanowiły poważne zagrożenie dla środowiska. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów w kwestii rzetelnego przeanalizowania kryteriów, które należało uwzględnić przy naliczeniu kary pieniężnej i jej wymierzenia wymiarze odpowiadającym stwierdzonym nieprawidłowościom tj. w wysokości 50 000 zł.

Nie zasługuje wobec tego na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia, bez uwzględnienia szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji, odnośnie do przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów, co – w ocenie skarżącej - narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Sąd nie doszukał się sprzeczności w uzasadnieniu decyzji, która stanowiłaby wadę wynikającą z naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., mającą istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1) lit. c), ustawy p.p.s.a. Skoro nałożenie kary oparte jest o przesłanki niezwiązane z winą, to wzięcie pod uwagę okoliczności wpływających na miarkowanie kary nie powoduje sprzeczności w rozumowaniu organu.

Zasadnie organy wywodziły, że podczas kontroli badaniu podlegało wypełnienie warunków każdej z posiadanych przez P. Sp. z o.o. decyzji na przywóz odpadów indywidualnie. Ponieważ stwierdzono naruszenia w przypadku każdej z sześciu decyzji GIOŚ, dotyczących różnych rodzajów odpadów o różnej masie, na organie I instancji ciążył obowiązek wszczęcia sześciu odrębnych postępowań administracyjnych w sprawie poszczególnych stwierdzonych naruszeń i w konsekwencji wydania sześciu odrębnych decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie podczas każdego postępowania organ I instancji odrębnie rozpatrywał przesłanki do ustalenia wysokości kary pieniężnej, zawarte w art. 34 u.m.p.o., ustalając każdorazowo indywidualną wysokość kary w stosunku do naruszeń określonej decyzji GIOŚ. Ze względu na odrębność sprawy administracyjnej (w rozumieniu art. 1 pkt 1) i art. 104 k.p.a.) takie działanie organu nie stoi w sprzeczności z treścią art. 33 ust. 1 u.m.p.o., ponieważ organ I instancji wydając każdą z sześciu decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zobowiązany był nałożyć karę w przedziale od 30 000 do 150 000 zł.

Przedstawione przez skarżącą uzasadnienie ustalenia zbiorczej wysokości kar nie zasługuje na aprobatę, z tego względu, że odpady zostały przyjęte na podstawie i wykonaniu zawartej przez skarżącą umowy, a zatem w wyniku działania przedsiębiorcy, który ponosi jej ryzyko.

Wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego jak słusznego interesu obywateli, nie została naruszona wobec wydania przez organy decyzji na podstawie przepisów prawa, przy jednoczesnym uwzględnieniu dopuszczalnych w świetle prawa okoliczności wpływających na mniejszą wysokość kary.

Rozstrzygnięcie, czy skarżąca magazynowała odpady zgodnie z zapisami pozwolenia zintegrowanego czy też nie, nie ma znaczenia w kwestii zasadności nałożenia kary pieniężnej. Kara pieniężna została nałożona na skarżącą, która jako odbiorca odpadów, przywiezionych z U. w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia odpadów, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 15 01 10*. Sposób magazynowania ww. odpadów nie miał żadnego znaczenia przy nałożeniu kary zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. Niezasadny jest także zarzut skarżącej, dotyczący naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nieuzasadnione twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów o kodzie 15 01 10*, przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.