Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 984/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Starosty Powiatu Białostockiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 63/23 w sprawie ze skargi B. K. na czynność Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 10 października 2022 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Starosty Powiatu Białostockiego na rzecz B. K. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 63/23, po rozpoznaniu skargi B. K. na czynność Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 10 października 2022 r., w przedmiocie wydania prawa jazdy, 1/ stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B i B1 w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...], 2/ uchylił decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 10 października 2022 r. o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami w części dotyczącej terminu ważności uprawnień kategorii B i B1, oraz 3/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Starosta Powiatu Białostockiego, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi poprzez jej oddalenie, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 146 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny dowodów i pominięcie w przedstawionym stanie sprawy istotnych dla jej wyniku okoliczności, skutkujące wadliwym przyjęciem, że organ dokonał bezskutecznej czynności wpisu daty ważności uprawnienia w pozycji 11 prawa jazdy w zakresie pojazdów mechanicznych kategorii B i B1, w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].08.2022 r., w którym uprawniony do badań kierowców lekarz określił termin następnego badania na datę [...].08.2037 r. dla wszystkich ww. kategorii obligowało organ do dokonania tej czynności;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) i art. 16 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przejawiające się w rozstrzygnięciu w pkt 2 wyroku, polegającym na uchyleniu prawomocnej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 10 października 2022 r. o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w części dotyczącej terminu ważności uprawnień kategorii B i B1; jak również zawarcie w treści uzasadnienia wyroku błędnych wytycznych co do dalszego postępowania, które są wiążące dla organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jak również sporządzenie uzasadnienia wyroku sprzecznie z wymaganiami określonymi w tym przepisie w szczególności w zakresie związania organu oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku, poprzez zobowiązanie organu by wziął pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. W wyniku czego organ zobowiązany będzie wydać skarżącemu dokument prawa jazdy z wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B i B1 - bez wpisywania dat ważności uprawnień, pomimo przedstawienia orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].08.2022 r., w którym uprawniony do badań kierowców lekarz określił termin następnego badania na datę [...].08.2037 r. dla wszystkich ww. kategorii;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., gdyż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez Sąd administracyjny I instancji przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].08.2022 r., w którym uprawniony do badań kierowców lekarz określił termin następnego badania na datę [...].08.2037 r. dla wszystkich ww. kategorii.

II. prawa materialnego, tj.:

1. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212; dalej: u.k.p.) oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów (dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że organ dopuścił się bezskutecznej czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B i B1 w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...] oraz zobowiązał organ do załatwienia sprawy poprzez wydanie skarżącemu dokument prawa jazdy z prawidłowo wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B i B1 (bez wpisywania dat ważności uprawnień) podczas gdy organ związany był dyspozycją § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów i prawidłowo zastosował przedmiotową regulację prawną wydając uprawnienia do kierowania pojazdami wraz

z określeniem terminu ważności praw jazdy zgodnie z orzeczeniem lekarskim tj. [...].08.2037 r.;

2. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów poprzez niezasadne zastosowanie i wadliwe uznanie, iż organ dopuścił się czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B i B1 w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...], która to czynność jest bezskuteczna oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy aby wydać skarżącemu dokument prawa jazdy z prawidłowo wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B i B1 (bez wpisywania dat ważności uprawnień) podczas gdy organ prawidłowo, zastosował § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów poprzez wydanie uprawnień do kierowania pojazdami, w której ustalono termin ważności praw jazdy zgodnie z orzeczeniem lekarskim, tj. [...].08.2037 r.;

3. naruszenie art. 146 §1 p.p.s.a. w zw. z §29 ust 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów poprzez jego niezastosowanie i wadliwe uznanie, iż organ dopuścił się czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B i B1 w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...], która to czynność jest bezskuteczna oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy wydać skarżącemu dokument prawa jazdy z prawidłowo wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B i B1 (bez wpisywania dat ważności uprawnień podczas gdy organ prawidłowo, zastosował § 29 ust. 3 rozporządzenia poprzez wydaniu uprawnień do kierowania pojazdami, w której ustalono termin ważności prawa jazdy zgodnie z orzeczeniem lekarskim tj. [...].08.2037r.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z załączoną fakturą z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], a także opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Pełnomocnik skarżącego złożył oświadczenie, iż ww. koszty skarżący na skutek toczącego się postępowania faktycznie poniósł. Podał, iż podstawę ww. wniosku stanowi art. 204 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że problem prawny objęty tymi zarzutami był już przedmiotem rozważań tego Sądu m.in. w wyrokach z: 24 lutego 2021 r. (sygn. akt I OSK 2312/20); 21 października 2021 r. (sygn. akt II GSK 1421/21); 10 listopada 2021 r. (II GSK 2030/21); 17 marca 2022 r. (II GSK 98/22) - treść tych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne zasadnicze motywy rozstrzygnięcia wskazane w uzasadnieniach powyższych orzeczeń.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ był uprawniony do wpisania w rubryce 11 daty ważności uprawnienia do prawa jazdy kategorii B i B1.

Przypomnieć należy, że B. K. domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 u.k.p. "Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia".

Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien, poza uzasadnioną zmianą, jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami.

Zdaniem organu z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i B1. Natomiast podstawa do wpisania daty ważności upoważnienia wynika z przepisów rozporządzenia. Według § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) rozporządzenia wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: "data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f". Z kolei według § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Zgodnie zaś z § 10 ust. 5. "Dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego."

Aczkolwiek literalne brzmienie § 10 ust. 5 rozporządzenia mogłoby skłaniać do interpretacji jaką przyjął organ, bowiem użyte w tym przepisie określenie: "w pozycji "data ważności uprawnienia" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko uprawnień, o których mowa w art. 15 u.k.p., ale również uprawnień nabytych bezterminowo, to jednak taki rezultat wykładni należy uznać za wadliwy, bo nieuwzględniający kontekstu systemowego, w tym argumentacji a rubrica. Stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów. Trafnie zwraca uwagę Sąd I instancji na to, że przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 wyżej wymienionego przepisu w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a), nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w u.k.p. rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia.

Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r., nr 2006/126/WE, w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 403, poz. 18 z późn. zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy.

Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Po wtóre, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym.

Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej i jej uzasadnieniu zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 153 p.p.s.a w zw. art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p., oraz art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 29 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r.

Nie mogą być uznane za trafne także wszystkie zarzuty kasacyjne naruszenia prawa procesowego opisane w petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. i art. 16 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przejawiające się w rozstrzygnięciu w pkt 2 wyroku, polegającym na uchyleniu prawomocnej decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 10 października 2022 r. o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w części dotyczącej terminu ważności uprawnień kategorii B i B1, NSA zauważa, że w sprawie nie była zaskarżona decyzja starosty o wydaniu prawa jazdy - w zakresie dodatkowych zdobytych przez skarżącego uprawnień - wydana właśnie na podstawie art. 10 u.k.p., lecz czynność materialno-techniczna, w zakresie konkretnego wpisu w dokumencie prawa jazdy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu, po zaistnieniu określonych okoliczności sąd pierwszej instancji ma obowiązek odnieść się do wszystkich postępowań (oraz rozstrzygnięć w nich wydanych) w granicach danej sprawy, bez względu na to, w jakim trybie to postępowanie się toczy. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w tym przepisie jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach sprawy. Jednocześnie warunkiem koniecznym skorzystania przez sąd z uprawnień określonych w art. 135 p.p.s.a. jest ustalenie, że stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy jest niezbędne do końcowego jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 591/09). Przekładając powyższe uwagi na rozpoznawaną sprawę podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 10 października 2022 roku o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami w części dotyczącej terminu ważności uprawnień kategorii B i B1, w świetle uwag dotyczących prawa materialnego poczynionych przez WSA i NSA, niewątpliwie prowadzi do usunięcia naruszenia prawa w ww. decyzji.

W skardze kasacyjnej zarzucono także Sądowi I instancji obrazę art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Podnieść należy, że zarzut taki może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony.

W ocenie NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje organ skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., zasądzając od organu skarżącego kasacyjnie na rzecz skarżącego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te stanowią wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Przy ustalaniu kwoty należnej do zwrotu, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił faktury przedłożonej przez pełnomocnika skarżącego, obrazującej wysokość kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego, a zatem nie orzekał w oparciu o przepis § 16 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Z uwagi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a zatem bez przeprowadzenia rozprawy, o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w związku z § 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z którym opłatę stanowiącą podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.