Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 236/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA. Anna Wesołowska Protokolant sekretarz sądowy Dominik Więckowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 779/19 w sprawie ze skargi L.M. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 8 lutego 2019 r. nr DLI-VII.4615.85.2019.PNW w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L.M. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 779/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.M. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 8 lutego 2019 r. nr DLI-VII.4615.85.2019.PNW w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2019 r. wniosła L.M., zaskarżając wyrok w całości.

Sądowi I instancji zarzucono wydanie wyroku z naruszeniem:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób jednoznacznie wpływający na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że wadliwe sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, potwierdzone następnie opinią [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w [...], w której to opinii zespół orzekający stwierdziła, iż operat szacunkowy sporządzony dnia 19 lutego 2013 r., zawiera błędy merytoryczne mające zasadniczy wpływ na określenie w operacie szacunkowym wartości nieruchomości - nie było nową okolicznością faktyczną w sprawie, w rozumieniu 145 § 1 pkt 5 k.p.a, uzasadniającą wznowienie postępowania.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi tj. uchylenie skarżonej decyzji w całości. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zasadności zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej. Jedyny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie o ustalenie odszkodowania, po zakończeniu postępowania administracyjnego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 17 grudnia 2014 r., oraz po prawomocnym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, wnioskująca L.M. przedłożyła opinię [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w [...] z [...] grudnia 2016 r. stwierdzającą, że operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] lutego 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego Z.K. został wykonany niezgodnie z przepisami prawa i obarczony jest istotnymi uchybieniami, mającymi wpływ na poziom określonej wartości nieruchomości oraz decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 29 września 2016 r. w zakresie orzeczenia kary dyscyplinarnej w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego Z.K., na którą też powołała się we wniosku o wznowienie postępowania.

Autor skargi kasacyjnej dowodzi w związku z tym, że wyszły na jaw nowe istotne okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji przez Wojewodę Świętokrzyskiego, nieznane organowi w dniu jej wydania.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, ze sposób procedowania w sprawie wyceny nieruchomości określają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U.tj.2018, poz. 2204 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze dotyczące sposobu wyceny nieruchomości. Zgodnie z art. 156 ust.1 wskazanej ustawy rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Natomiast art.157 ust.1 tej ustawy przewiduje, że oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Jeśli zatem w toku postępowania administracyjnego o ustalenia odszkodowania strona ma zastrzeżenia do operatu szacunkowego, to może albo sama zwrócić się do organizacji zawodowej rzeczoznawców o dokonanie oceny sporządzonego w sprawie operatu, albo zgłosić swoje zastrzeżenia organowi prowadzącemu postępowanie i wnioskować dokonanie oceny sporządzonego operatu. Zasadą jest zatem, że w toku postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania można negując sporządzony operat zwrócić się do organizacji zawodowej rzeczoznawców o przeprowadzenie jego oceny. O dokonanie oceny sporządzonego przez Z.K. operatu szacunkowego skarżąca wystąpiła już po zakończeniu postępowania administracyjnego ostateczną decyzją ustalającą odszkodowanie.

Nie budzi wątpliwości, że opinia rzeczoznawców majątkowych jest nowym dowodem w sprawie. Jednakże przepis art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga, aby nowy dowód w sprawie był nieznany organowi, ale istniał w dacie wydania decyzji. Oznacza to, że opinia rzeczoznawców nie spełnia przesłanki wymienionej w tym przepisie. Zgodnie z art.145 §1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie tą nową okolicznością jest w istocie dokonana w opinii rzeczoznawców majątkowych ocena sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, a zatem ocena dowodu stanowiącego podstawę wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dowody na istnienie okoliczności, o których mowa w tym przepisie, nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji, aby możliwe było na podstawie tych okoliczności wznowienie postępowania. Regułą w postępowaniu administracyjnym jest prowadzenie postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, a nie wydanie decyzji ostatecznej i dopiero w postępowaniu wznowieniowym prowadzenie postępowania dowodowego. Sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania. Chodzi zatem o nowe okoliczności faktyczne, nie zaś o ponowną ocenę, lecz inaczej dokonaną.

Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika zatem, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. W piśmiennictwie podkreśla się, że za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por. Komentarz do art. 145 §1 k.p.a. pod red. M. Wierzbowski, 2019 Legalis i przywołane w nim orzecznictwo sądowoadministracyjne).

Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.145 §1 pkt 5 k.p.a. nie mógł być uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.