Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 127/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a. art. 7, art. 10, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2024 roku sprawy ze skargi E.W. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 23 czerwca 2023 roku; 3. zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącej E.W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 24 lipca 2023 r. E.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, podnosząc zarzut naruszenia art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie, że informacja publiczna, o którą wnioskowała skarżąca nie może być udostępniona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku poprzez nieuzasadnione wydłużenie terminu na jego realizację.

Wobec sformułowanego zarzutu skarżąca wniosła o: pkt 1 - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, pkt 2 - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, pkt 3 - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że 23 czerwca 2023 r. złożyła za pośrednictwem platformy ePUAP dwa wnioski o udostępnienie informacji publicznej o następujących treściach:

1. na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, proszę o kopię pozwolenia na użytkowanie budynku w którym mieści się Urząd Gminy Z.,

2. na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, proszę o kopię pozwolenia na użytkowanie budynku w którym mieści się Urząd Gminy Z. wraz z dokumentacją poprzedzającą uzyskanie takiego pozwolenia.

Z uwagi na fakt. iż Wójt Gminy Z. każdorazowo gdy skarżąca wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej wydłużał termin na jego rozpatrzenie o dwa miesiące, 23 czerwca 2023 r. skarżąca celowo złożyła dwa wnioski o tożsamej treści, prosząc jednocześnie o udostępnienie samego pozwolenia na użytkowanie budynku, w którym mieści się Urząd Gminy Z. bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od momentu złożenia wniosku. Zdaniem skarżącej, wykonanie scanu jednego dokumentu nie powinno stanowić dużego problemu, a z pewnością nie będzie czynności pracochłonną. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazałam przekazanie scanów dokumentów za pośrednictwem portalu ePUAP.

3 lipca 2023 r. skarżąca otrzymała dwa pisma wydłużające termin rozpatrzenia wniosków do 23 sierpnia 2023 r. z uwagi na sezon urlopowy. Według strony, Wójt Gminy Z. w obu przypadkach nie zrealizował czynności, do których był zobowiązany, a jedynie powołał się na niezasadny i fikcyjny powód wydłużenia terminu, tym samym kreując bezpodstawne opóźnienie w realizacji wniosków. Urząd pracuje w okresie wakacyjnym w normalnych godzinach 5 dni w tygodniu, a dodatkowo organ nie wskazał, żadnych innych okoliczności wpływających na zwiększenie obciążenia w okresie wakacyjnym. Ponadto podczas przedłużenia organ skorzystał z maksymalnego wydłużenia terminu co powinno następować tylko w wyjątkowych przypadkach i w tym zakresie organ również nie przedstawił wyjątkowych okoliczności, które wystąpiły. Lakoniczne powołanie się na "sezon urlopowy" nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosków. Z uprawnienia przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej). Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej. W niniejszej sprawie wnioski dotyczą konkretnej, dokumentacji już wytworzonej. Jedyną czynności jaką należy wykonać przy rozpatrywaniu wniosków jest wykonanie scanów wnioskowanej dokumentacji. Nie uzasadnia też przedłużenia terminu do załatwienia wniosków podniesiona przez organ okoliczność, jakoby zwłoka spowodowana jest sezonem urlopowym. Wydłużenie terminu na rozpatrzenie wniosków o udostępnienie informacji publicznej

i powołanie się organu na "sezon urlopowy" świadczy ewidentnie o wadliwej organizacji pracy organu przy załatwianiu tego rodzaju wniosków, a być może również przy załatwianiu innych wniosków i pism wpływających do urzędu.

Wójt Gminy Z. odpowiadając na skargę w piśmie z 12 grudnia 2023 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wniósł o jej odrzucenie, ponieważ skarżąca przed wniesieniem skargi nie wniosła do organu stosownego ponaglenia, co pozostaje w sprzeczności z art. 53 § 2d p.p.s.a. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w przypadku stwierdzenia przez Sąd braku podstaw prawnych do odrzucenia skargi organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca 23 czerwca 2023 r. złożyła do Wójta Gminy Z. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii pozwolenia na użytkowanie budynku, w którym mieści się siedziba Urzędu Gminy Z.. W dniu 3 lipca 2023 r. organ powiadomił pisemnie wnioskodawczynię, że złożony przez nią wniosek nie może zostać załatwiony w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na trwający sezon urlopowy i wskazał, że wniosek zostanie załatwiony w terminie do dnia 23 sierpnia 2023 r.

Organ nadmienił, że dokument, którego kopii żądała we wniosku skarżąca, to dokument z lat 90-tych XX wieku, albowiem w tamtym czasie był oddawany do użytku budynek Urzędu Gminy Z.. W związku z tym należało odszukać tego dokumentu w archiwum zakładowym, co wymagało znacznego nakładu czasu pracy, a tym samym w okresie trwających wakacji nie było możliwości oddelegowania pracownika Urzędu do wielogodzinnego poszukiwania wnioskowanego dokumentu, bez uszczerbku dla załatwiania przez Urząd bieżących spraw mieszkańców Gminy Z.. Nie można zatem w tym przypadku mówić o przewlekłości załatwienia sprawy czy też bezczynności organu.

Przy piśmie z 22 sierpnia 2023 r. organ przesłał skarżącej pismo z 21 sierpnia 2023 r. wraz z kopią pozwolenia na użytkowanie budynku, w którym mieści się Urząd Gminy Z. i dokumentacją poprzedzającą jego uzyskanie. Dokumenty zostały doręczone skarżącej 22 sierpnia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu o odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stwierdzić trzeba, że jest on niezasadny. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skarga E.W. jest wobec tego dopuszczalna.

W rozpatrywanej sprawie osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ocena czy Wójt Gminy Z. pozostaje bezczynny w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek E.W. z 23 czerwca 2023 r., w którym skarżąca domagała się udostępnienia w trybie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej kopii pozwolenia na użytkowanie budynku, w którym mieści się Urząd Gminy Z. wraz z dokumentacją poprzedzającą uzyskanie takiego pozwolenia.

Odnosząc się do powyższych kwestii spornych przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p.").

W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 – Lex nr 2036020). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 – Lex nr 1839074).

Zgodnie z brzmieniem art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) – czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).

Według art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ informuje o tym autora wniosku zwykłym pismem.

Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

W rozpatrywanej sprawie żądanie udzielenia informacji publicznej wpłynęło do organu - Wójta Gminy Z., a więc podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w dniu 23 czerwca 2023 r. Ponad wszelką wątpliwość wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Ustawowy termin ustosunkowania się do wniosku upływał zatem 7 lipca 2023 r. Pismem datowanym na 4 lipca 2023 r. organ poinformował skarżącą o przyczynach nieudzielenia żądanej informacji w terminie, wskazując nowy termin załatwienia sprawy - 23 sierpnia 2023 r. Organ jednak nie miarkował okresu na jaki przedłużył postępowanie.

Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Jak podnosi się w orzecznictwie, o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to z uprawnienia tego może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej). Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej vide: wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 105/18 – dostępny jak wskazano wyżej). W kolejnym orzeczeniu WSA w Łodzi wskazał, że przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ma na celu umożliwienie zobowiązanym podmiotom, wśród których ustawodawca przewidział podmioty nie będące organami władzy oraz administracji publicznej, a więc jednostki niejednokrotnie niezatrudniające prawników, rozpoznanie wniosku i przygotowanie odpowiedniego pisma lub decyzji, co w trudniejszych sprawach może wymagać więcej czasu niż 14 dni (vide: wyrok WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 21/17 – dostępny jak wskazano wyżej).

Warto w tym miejscu zwrócić również uwagę na wypracowane na tle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 21 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 697/22 (dostępny jak wskazano wyżej) NSA stwierdził, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Nie ulega wątpliwości, że przedłużenie omawianego terminu musi opierać się na przesłankach obiektywnych wynikających z charakteru wniosku (jego skomplikowaniu, obszerności, wielowątkowości, itp.). Ustawodawca nie wskazuje ponadto, jakie konkretne powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Z kolei, w wyroku z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4230/21 (dostępny jak wskazano wyżej) NSA podkreślił, że brak uzasadnionych powodów przedłużenia terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności.

W przekonaniu Sądu, organ wyznaczając w rozpatrywanej sprawie nowy termin jej załatwienia, naruszył art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Regulacja ta w sposób wyraźny wskazuje, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia w jej udostępnieniu oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W realiach rozpoznawanej sprawy organ zastosował regulację art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w sposób instrumentalny. Dostrzec należy, że organ starał się skorzystać z przewidzianego prawem terminu wydłużenia postępowania. Prawodawca wprost wskazał natomiast, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ wskazuje nowy termin załatwienia sprawy "nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku." Przyjąć zatem należy, że organ umotywować winien zarówno powody, dla których żądania nie mógł zrealizować w podstawowym 14-dniowym terminie, jak również przyczyny ustalenia nowego terminu w określonym wymiarze.

W skierowanej do skarżącej informacji z 4 lipca 2023 r. organ nie wyjaśnił, dlaczego ewentualna realizacja wniosku wymaga aż takiego okresu czasu. Lakoniczne wskazanie, że "z uwagi na sezon urlopowy termin rozpatrzenia wniosku zostaje wydłużony do 23 sierpnia 2023 roku." nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosku, który dotyczył de facto wykonania kserokopii dwóch dokumentów. Należy uznać, że zawiadomienie o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy obciążone było wadą, nie formułowało bowiem jasnych i przekonujących motywów dla znacznego odsunięcia w czasie terminu załatwienia sprawy. Powtórzenia wymaga, że redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie wskazuje, by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej w sposób automatyczny zobowiązany był korzystać z terminu do dwóch miesięcy. Wręcz przeciwnie, zasada szybkości postępowania obliguje organ, do sprawnego dziania i załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Z tej przyczyny organ winien był dokonać miarkowania okresu, na jaki przedłużał postępowanie, jednocześnie wyjaśniając w sposób jasny i konkretny, dlaczego wydłużenie terminu jest niezbędne. Jednocześnie podnieść należy, że uzasadnienie powodów odroczenia terminu do udostępnienia informacji publicznej w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować nieprawidłowego postępowania organu przed wniesieniem skargi.

Dokonując analizy całokształtu podjętych przez organ działań związanych z wnioskiem skarżącej z 23 czerwca 2023 r. Sąd uznał, że skarga na bezczynność w chwili jej wniesienia była zasadna, niemniej jednak 22 sierpnia 2023 r. organ udostępnił skarżącej żądaną informację publiczną. Organ 22 sierpnia 2023 r. przesłał skarżącej pismo z 21 sierpnia 2023 r. (doręczone E.W. 22 sierpnia 2023 r.), do którego załączył kopię pozwolenia na użytkowanie budynku, w którym mieści się Urząd Gminy Z. oraz dokument poprzedzający wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku Urzędu Gminy Z., a mianowicie kopię decyzji z 15 maja 1985 r. Urzędu Wojewódzkiego w S. Wydział Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru zatwierdzającej plan realizacyjny objęty załącznikiem nr 1 oraz udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji, obejmującej adaptację budynku gospodarczego na cele administracyjne dla Urzędu Gminy w Z. wraz z nadbudową piętra oraz adaptację budynku agronomówki na cele posterunku M.O., pocztę wraz z nadbudową piętra a także na dobudowę kotłowni i składu opału. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej ustała po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem przez tutejszy Sąd orzeczenia. Bezczynności organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ nie zignorował wniosku skarżącej, był bowiem przekonany, że rozpoznaje wniosek zgodnie z obowiązującym prawem i podejmuje działania (powiadomienie o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy) przewidziane przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W postępowaniu organu nie można zatem dopatrzeć się złej woli, czy też próby negatywnego załatwienia wniosku strony. Działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawczyni konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Dlatego nie sposób uznać, że mamy tutaj do czynienia z bezczynnością o charakterze rażąco naruszającym prawo.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i Sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem, mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, to jednak wobec załatwienia wniosku przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z 23 czerwca 2023 r., o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.