Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 63/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia 27 listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. K. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych.


UZASADNIENIE

Wnioskami z dnia 27 września 2013 r. M. K. wystąpił do Politechniki [...] o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014 r. oraz o zwiększenie tego stypendium z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2013/2014 r. Wnioski zawierały opinię opiekuna naukowego doktoranta, prof. M. K., który pozytywnie ocenił postępy doktoranta w pracy naukowej, w tym zwłaszcza przyrost dorobku publikacyjnego wnioskodawcy.

W dniu 13 listopada 2013 r. Wydziałowa Komisja Doktorancka Studium Doktoranckiego ds. stypendium doktoranckich przy Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki [...] negatywnie zaopiniowała wniosek M. K. o stypendium w roku akademickim 2013/2014 r. wskazując, że niezależnie od uzyskanej liczby punktów, wnioskodawca nie spełnia wymogów zawartych w § 2 pkt 1 regulaminu, a opiekun naukowy negatywnie zaopiniował odwołanie podopiecznego. Komisja wskazała, że ostateczna lista rankingowa z dnia 13 listopada 2013 r. została ustalona po rozpoznaniu złożonych przez doktorantów odwołań. Jak wynika z akt sprawy, odwołanie takie zostało złożone także przez M. K. w dniu 7 listopada 2013 r.

Komisja Stypendialna przekazała odwołanie Prorektorowi s. Nauki Politechniki [...] w dniu 18 listopada 2013 r.

M. K. wyjaśnił w odwołaniu, że w obu konkursach stypendialnych uzyskał najwięcej punktów, jednak stypendia nie zostały przyznane w związku z tym, że wnioskodawca wcześniej uzyskał doktorat z matematyki w Wielkiej Brytanii.

We wrześniu 2013 r. zmieniono Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie..... / .... / [...], wprowadzając regulację stanowiącą, że o stypendia doktoranckie mogą skutecznie ubiegać się jedynie ci doktoranci, którzy nie posiadają stopnia naukowego w innej dziedzinie. Odwołujący się zaznaczył, że stypendia są przyznawane za osiągnięcia w poprzednim roku akademickim, a przecież - prawo nie może działać wstecz. Niezależnie od tego - w ocenie odwołującego się - wprowadzona w regulaminie zmiana ogranicza, w sposób sprzeczny z prawem, zbiór potencjalnych beneficjentów środków stypendialnych. W odwołaniu podniesiono również, że odwołujący się ma poczucie niedoceniania bądź nawet utrudniania pracy naukowej piszącego przez pracowników naukowych uczelni.

W dniu 5 grudnia 2013 r. M. K. otrzymał decyzję z dnia 3 grudnia 2013 r., ( datowana również jako decyzja z dnia 27 listopada 2013 r.), w której Prorektor ds. Nauki Politechniki [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną opinię Wydziałowej Komisji Doktoranckiej tj. nie przyznać M. K. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2013/14.

W decyzji powołano – jako prawną podstawę - art. 200 a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U 2011 Nr 225, poz. 1351), Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 21 października 2011 r. w sprawie podziału i trybu przekazywania podmiotowej dotacji na dofinansowanie zadań projakościowych z budżetu państwa (Dz.U 2011 Nr 251, poz. 1508) oraz Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych doktorantom stacjonarnych studiów doktoranckich Politechniki [...] z dnia 4 września 2013 r.

W uzasadnieniu wskazano na brak podstaw do uchylenia opinii Wydziałowej Komisji Doktoranckiej z uwagi na niespełnienie warunku określonego w § 2 pkt 1 i 2 regulaminu przyznawania stypendiów.

Decyzja zawierała pouczenie, że jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i nie służy od niej dalszy środek odwoławczy w Uczelni. Od decyzji przysługuje skarga złożona w ciągu 30 dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. (?).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem organu, M. K. zaskarżył ww. rozstrzygnięcie Prorektora ds. Nauki Politechniki [...]. W ocenie skarżącego § 2 pkt 1 i 2 regulaminu uczelni określa dodatkowe wymogi uzyskania stypendium, które nie wynikają z ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym ani też z rozporządzenia wykonawczego w sprawie stypendiów.

Zawarty w art. 200 a ust. 1 ustawy - Prawo o Szkolnictwie Wyższym zapis, że "tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów" nie może być interpretowany jako przyznanie rektorowi kompetencji do określania dodatkowych warunków przyznania stypendium. Z mocy art. 201 ust. 1 ustawy - Prawo o Szkolnictwie Wyższym kompetencja do określania warunków i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych została przyznana ministrowi do spraw szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem konieczności uregulowania tych spraw w drodze rozporządzenia.

Konkretyzując zarzuty strona skarżąca wskazała na naruszenie:

- art. 200 ust. 1 i 3 w zw. z art. 201 ust. 1 cyt. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez przyjęcie przez organ, że wymogi stawiane osobom ubiegającym się o stypendium doktoranckie, określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października2011 r. mogą być zmieniane w drodze zarządzenia Rektora Uczelni,

- art. 200 ust. 1 cyt. ustawy w zw. z art. 6 Kpa poprzez bezprawne pozbawienie skarżącego prawa ubiegania się o stypendium doktoranckie, a tym samym pozbawienie go również prawa uzyskania zwiększenia tego stypendium, wskutek ustanowienia przez Rektora Uczelni § 2 ust. 1 i 2 Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego, stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora [...] nr 22 z dnia 4 września 2013 r.,

- art. 200 a cyt. ustawy poprzez przyjęcie, że Rektor Uczelni uprawniony był do określania zarówno trybu jak i warunków przyznania zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej, podczas gdy delegacja ustawowa dotyczy tylko i wyłącznie trybu,

- § 16 ust. 2 w zw. z § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie stypendiów doktoranckich poprzez przyjęcie, że wniosek o przyznanie stypendium powinien zawierać także inne informacje niż wskazane w przywołanych paragrafach tj. o spełnieniu kryteriów pozarozporządzeniowych wynikających z § 2 ust. 1 i 2 załącznika do Zarządzenia Rektora [...] z dnia 4 września 2013 r.,

- § 16 ust. 2 w zw. z § 15 ust. 1 i 3 w zw. z § 14 rozporządzenia w sprawie stypendiów doktoranckich, poprzez wydanie przez Rektora decyzji pomimo niezaopiniowania przez komisję doktorancką wniosku w zakresie, o którym mowa w § 15 i § 16 cyt. rozporządzenia,

- art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego mogącego stanowić podstawę opinii komisji doktoranckiej, a w konsekwencji - decyzji Rektora,

- art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez niezastosowanie i dowolność w wydaniu decyzji oraz poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, jaki stan faktyczny i prawny został ustalony przez organ.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o uchylenie § 2 ust. 1 i 2 załącznika do Zarządzenia Rektora [...] z dnia 4 września 2013 r. na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...] wniósł o jej oddalenie w całości lub ewentualnie - o oddalenie w zakresie skargi na decyzję i odrzucenie w zakresie wniosku o uchylenie § 2 ust. 1 i 2 załącznika do Zarządzenia Rektora [...] z dnia 4 września 2013 r.

Organ wyjaśnił, że decyzja z dnia 3 grudnia 2013 r., stanowi uzupełnienie decyzji z dnia 27 listopada 2013 r. Wskazał ponadto, że w ustalonym na etapie postępowania odwoławczego stanie faktycznym, nawet uwzględnienie formalnych zarzutów skarżącego nie spowoduje przyznania mu stypendium, wobec negatywnej opinii opiekuna naukowego w tej sprawie. Odwołanie skarżącego z dnia 7 listopada 2013 r. zostało bowiem opatrzone adnotacją opiekuna o ponownej rezygnacji z opieki nad doktorantem i stwierdzeniami wskazującymi na wycofanie pozytywnej opinii o spełnieniu warunków merytorycznych do przyznania stypendium. Na podstawie § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie stypendiów, opinia opiekuna i informacja o spełnieniu kryteriów jest koniecznym warunkiem do ubiegania się o stypendium doktoranckie. W oświadczeniu z dnia 18 listopada 2013 r. opiekun naukowy skarżącego złożył pisemne wyjaśnienie przesłanek wycofania swojej pozytywnej opinii z wniosku skarżącego o stypendium. Piszący wskazał na takie nieprawidłowości ze strony doktoranta, jak: przerwanie realizacji grantu promotorskiego, nierealizowanie badań przewidzianych w momencie przyjmowania na studia doktoranckie, nieprzygotowanie otwarcia przewodu doktorskiego oraz słabą ocenę dydaktyki doktoranta ( w rankingu studentów).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądami administracyjnymi normowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 tej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jednak zgodnie z art. 52 omawianego aktu, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), a stosownie do § 2 art. 52, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W § 3 omawianego art. 52 postanowiono, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast zgodnie z § 4 art. 52 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania.

Ponieważ zgodnie z art. 200 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, powołanym jako prawna podstawa zaskarżonej decyzji, decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości, podejmuje w uczelni rektor, a zgodnie z art. 207 ust. 1 i 2 do decyzji tej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w tym – art. 127 § 3 oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego, zaś decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne, z omawianym unormowań wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu, M. K. winien zastosować się do wymogu wniesienia do Rektora Politechniki [...] pisemnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazany przepis art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego postanawia, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Omawiane unormowania, w tym - przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrażają zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a postępowanie przed sądem nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności w postępowaniu administracyjnym ( tu: w postępowaniu przed Rektorem [...]).

Można dodać, że – wbrew stanowisku prezentowanym na rozprawie przed Sądem przez pełnomocnika Rektora [...], opinia Wydziałowej Komisji Doktoranckiej Studium Doktoranckiego ds. stypendiów doktoranckich przy Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki z dnia 13 listopada 2013 r., "ustalająca ostateczną listę rankingową", nie może być uważana "za decyzję organu I instancji z warunkiem zawieszającym" wobec jasnych, jednoznacznych i powszechnie obowiązujących sformułowań przywołanych wyżej przepisów art. 200 ust. 3 i 207 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Uprawnienia (jedynie) opiniodawcze komisji doktoranckiej określa Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich ( Dz. U. Nr 225, poz.1351), w tym w szczególności § 14 i n. rozporządzenia.

Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji w przedmiocie stypendiów doktoranckich oznacza również, że skarżący nie może ponieść ujemnych konsekwencji nieprawidłowego pouczenia, jakie zawarte zostało w końcowej części decyzji Rektora [...] Nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r., tj., że decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i nie służy od niej dalszy środek odwoławczy w Uczelni, a przysługuje skarga złożona w ciągu 30 dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (np. bez określenia – do którego sądu administracyjnego i bez podania jego adresu).

Należy bowiem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 9, art. 107 § 1 , a w szczególności – art. 112 kpa, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt.6 i § 3 p.p.s.a.

Odrzucenie skargi M. K. powoduje, że – na tym etapie postępowania - Sąd nie mógł odnieść się do podniesionych w skardze merytorycznych zarzutów odnośnie zaskarżonej decyzji Rektora [...] Nr 7/2013 z dnia 27 listopada 2013 r.,( też 3 grudnia 2013 r.?) doręczonej skarżącemu w dniu 5 grudnia 2013 r.

O zwrocie skarżącemu wpisu orzeczono w pkt. 2 sentencji w myśl art. 231 § 1 p.p.s.a.

.