Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 728/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par.  1 pkt 1 lit. c art. 200, art. 205  par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15  art. 107  par. 3 art. 138 par. 1 pkt 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 61 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. W. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy D., po rozpoznaniu sprawy z wniosku A. R., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na terenie działek nr ewid. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w S..

Odwołanie od tej decyzji złożyła D. W., która zażądała wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając:

1) błędne przyjęcie, że na przedmiotowym terenie możliwa jest realizacja zabudowy mieszkaniowej,

2) błędne ustalenie szerokości elewacji frontowej na 25m, dla obu budynków łącznie,

3) załączenie do decyzji dwóch analiz o różnej treści,

4) określenie wielkość powierzchni biologicznie czynnej w wysokości 40%, a takowa powinna być wyższa i winna wynieść co najmniej 50%,

5) brak wskazania powierzchni objętej decyzją,

6) brak wskazania na czym i w oparciu o co przyjęto, że uzbrojenie terenu jest wystarczające dla wnioskowanego zamierzenia,

7) wydanie decyzji w oparciu o wizję w terenie, o której to czynności odwołująca się nie została powiadomiona,

8) wydanie decyzji po uzgodnieniach, których według odwołującej się nie było,

9) brak podania w decyzji parametrów zabudowy na działkach sąsiednich,

10) brak spełnia wymogów określonych w art. 107 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 30 stycznia 2019 roku (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.

D. W. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 19.09.2019r. o sygn. akt IV SA/Po 363/19, uchylił zaskarżoną decyzję.

A. R., po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zbyła na rzecz S. P. nieruchomości objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, a także przeniosła na nabywcę decyzję o warunkach zabudowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego oraz pozyskaniu nowych uzgodnień w zakresie dostawy mediów, decyzją z dnia 28.04.2021r. (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

D. W. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 10.03.2021r. o sygn. akt IV SA/Po 673/21, uchylił zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po kolejnym (trzecim) rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia 17.08.2023r. (nr [...]), uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z dnia 09.08. 2018r. (nr [...]) w części dotyczącej ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej ustalonej na 2,8 - 8,00m od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem (pkt 3 lit. d decyzji organu I instancji), szerokości elewacji frontowej budynku do 25m łącznie dla dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej (pkt 3 lit. e decyzji organu I instancji) oraz kąta nachylenia głównych połaci dachu od 12ş (pkt 3 lit. h decyzji organu I instancji) i w tym zakresie ustaliło:

- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (spodu gzymsu, attyki, okapu głównego dachu) do 8m w nawiązaniu do wysokości budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, tj. na działkach o nr ewid. [...] i [...];

- szerokość elewacji frontowej budynku do 25m łącznie dla dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej, przy czym dla pojedynczego budynku od 9,9m do 12,5m;

- kąt nachylenia głównych połaci dachu do 12ş w nawiązaniu do geometrii dachów budynków mieszkalnych znajdujących się w obszarze analizowanym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 15.09.2020r. Urząd Gminy D. przekazał poprawioną i uzupełnioną analizę urbanistyczną, która potwierdziła możliwość zaakceptowania parametrów zabudowy określonych we wniosku, a pełnomocnik nabywcy nieruchomości przedłożył zapewnienia gestorów dla uzbrojenia terenu, które jest wystarczające dla obsługi planowanego zamierzenia budowlanego.

Organ wyjaśnił, że nie jest związany granicami odwołania i ma obowiązek zbadać sprawę we wszystkich jej aspektach (art. 138 K.p.a.). Jednak zaznaczył, że sąd jak i wszystkie organy uczestniczące w postępowaniu są związane treścią zapadłego w tej sprawie wyroku.

Organ uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10.03.2022r. wskazał w jakiej formie winna być dokonana zmiana szczegółowych ustaleń dotyczących wysokości budynku, szerokości elewacji frontowej oraz kąta nachylenia dachu. Natomiast pozostałe zarzuty podnoszone przez D. W. zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalone.

D. W. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy D., a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Kwestionowanej decyzji zarzucono:

1) rażące naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez brak wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10.03.2022r. w zakresie:

- ustalenia adresata nowo wydanej decyzji,

- ustalenia aktualnej treści wniosku o ustalenia warunków zabudowy,

- brak rozpoznania całości odwołania, co spowodowało brak w rozstrzygnięciu wydanej decyzji, tj. brak postanowienia, iż "w pozostałej cześć decyzja została utrzymana w mocy";

2) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstaw prawnych w obu zapadłych rozstrzygnięciach, w szczególność pominięcie przytoczenia przepisów prawa oraz naruszenie sposobu ustalania stanu faktycznego w zakresie zmienionych pkt 3 lit. d oraz lit. h decyzji organu I instancji, co skutkuje brakiem możliwości sprawdzenia sposobu rozumowania organu, a także uniemożliwia dokonanie skutecznej kontroli sądowej,

3) błędne sformułowanie warunku określonego w pkt 3 lit. d decyzji organu I instancji, z którego w ocenie skarżącej wynika, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej planowanego budynku może być o 8m wyższa od budynków mieszkalnych na działkach bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie. Strony nie żądały rozpoznania sprawy na rozprawie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492 ze zm.).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zakwestionowana skargą decyzja została wydana z naruszeniem art. 15, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej w skrócie "K.p.a.") w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977).

Przyjmuje się, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie sprawę rozpoznać na nowo w jej całokształcie. Organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i obowiązany jest orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżanej decyzji. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, art. 138 oraz powołane tam orzecznictwo).

Po rozpatrzeniu odwołania organ podejmuje jedną z decyzji wskazanych w art. 138 § 1 pkt 1-3, § 2 oraz § 4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, tj. decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, decyzję reformatoryjną o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy, decyzję kasacyjną uchylająca zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części, decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, decyzję kasacyjną o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji albo decyzję kasacyjną o uchyleniu zaskarżonej decyzji i zobowiązującą organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści (R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, art. 138 oraz powołane tam orzecznictwo).

Na gruncie stosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w doktrynie oraz w orzecznictwie funkcjonują dwa komplementarne stanowiska.

Z jednej strony przyjmuje się, że organ odwoławczy wydając decyzję w części reformatoryjną nie jest obowiązany do zawarcia rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy pozostałej części zaskarżonej decyzji, a więc orzeczenia mieszczącego się w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W konsekwencji takiego rozstrzygnięcia sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu pierwszej instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy (R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, art. 138 oraz powołane tam orzecznictwo, a także Wyrok NSA z 10.03.2008 r., I OSK 822/07, LEX nr 401749; wyrok NSA z 22.01.2014 r., II OSK 1971/12, LEX nr 1502244; wyrok NSA z 17.02.2012 r., I OSK 1741/11, LEX nr 1426420).

Z drugiej strony wskazuje się, że na gruncie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego dopuszczalne będzie uchylenie decyzji w części i w tym zakresie zmiana rozstrzygnięcia, w przypadku gdy w decyzji rozstrzygnięto przedmiotowo odrębne sprawy (np. w sprawie wywłaszczenia oraz w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość). W razie gdy przedmiotem rozstrzygnięcia jest jedna sprawa, rozstrzygnięcie merytoryczno-reformacyjne musi zawierać rozstrzygnięcie całej sprawy. Jeżeli organ odwoławczy rozstrzyga sprawę w części odmiennie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie jego rozstrzygnięcie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, w decyzji obowiązany jest zamieścić dwa rozstrzygnięcia: uchylenie zaskarżonej decyzji w części i rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie oraz utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie decyzji organu pierwszej instancji. Nie można przyjmować domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 19, Warszawa 2024, a także wyrok NSA z 5.04.2013 r., II OSK 2341/11, LEX nr 1337331; wyrok NSA z 20.03.2012 r., II OSK 19/11, LEX nr 1296070; Wyrok NSA z 24.09.2015 r., II OSK 19/14, LEX nr 2091949; wyrok WSA w Poznaniu z 26.02.2020 r., II SA/Po 1040/19, LEX nr 2924681; wyrok NSA z 6.12.2021 r., I OSK 1086/20, LEX nr 3331614, wyrok NSA z 14.12.2023 r., II GSK 1523/21, LEX nr 3683703).

Analiza treści zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że wbrew powołanym w uzasadnieniu ocenom prawnym organ odwoławczy nie dokonał ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie.

Decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie jest aktem, który zawiera wyodrębnione elementy mogące samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, poszczególne części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie mają samodzielnego bytu i z tego względu nie mogą być przedmiotem samodzielnego postępowania.

W konsekwencji korzystając z kompetencji do częściowego uchylenia decyzji Wójta Gminy D. oraz rozstrzygając w tym zakresie o istocie sprawy organ odwoławczy miał obowiązek zawrzeć w sentencji decyzji dodatkowe postanowienie dotyczące tej części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co do której w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że "zarzuty odwołującej się zostały oddalone w zapadłych wyrokach".

Odwoływanie się do ocen zawartych w wyrokach sądu administracyjnego, nawet tych zapadłych w rozstrzyganej sprawie, nie może zastępować realizacji obowiązku procesowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej. Takie zachowanie organu administracji publicznej nie może zostać uznane za działanie zgodne z prawem.

Sąd administracyjny nie ma kompetencji do tego, aby wyrokiem rozstrzygać merytorycznie sprawę administracyjną, która na mocy regulacji ustawowej należy do zadań organów administracji publicznej i jest rozstrzygana aktem indywidualnym w postaci decyzji. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22).

Konieczność zamieszczenia w sentencji zaskarżonej decyzji dodatkowego postanowienia o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy D. w pozostałym zakresie uzasadnia także treść odwołania.

Strona wnosząca odwołanie zażądała bowiem uchylenia decyzji organu I instancji oraz wydania rozstrzygnięcia o odmowie ustalenia warunków zabudowy, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Przypomnieć zatem należy, że brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania jako działanie niezgodne z prawem rozpoznał także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 10 marca 2022 roku o sygn. akt IV SA/Po 673/21.

Sąd wyjaśnił wówczas, że "W każdym bowiem przypadku rzeczą organu odwoławczego ponownie rozpoznającego sprawę – także po wyroku sądu administracyjnego – jest w szczególności odniesienie się do wszystkich istotnych zarzutów odwołania (choćby poprzez wskazanie, które z tych zarzutów, i w jaki sposób, zostały wiążąco ocenione przez sąd)".

W tym stanie rzeczy brak dodatkowego postanowienia co tej części decyzji Wójta Gminy D., której organ odwoławczy nie zmienił, bo uznał za ocenioną przez sąd administracyjny, należało rozpoznać jako istotną wadliwość zaskarżonej decyzji, która uzasadnia jej usuniecie z obrotu prawnego.

Sąd nie podziela zarzutów skargi o braku wykonania wytycznych sądu administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 10 marca 2022 roku o sygn. akt IV SA/Po 673/21.

Z treści uzasadnienia powołanego wyroku wynika, że zasadniczym powodem uchylenia decyzji SKO z dnia 28 kwietnia 2021 roku (nr [...]) było wydanie rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy poprawiona i uzupełniona analiza urbanistyczna (skonsumowana nowym projektem decyzji o warunkach zabudowy) stwierdzała konieczność wprowadzenia stosownych zmian do decyzji Wójta z dnia 9 sierpnia 2018 roku, a więc jej uchylenia, przynajmniej w części.

Jedynie komplementarnie/nadobowiązkowo/ekstra Sąd zarzucił organowi brak rozważenia, w efekcie brak uwzględnienia w rozstrzygnięciu, kto w obecnym stanie faktycznym ma być adresatem wnioskowanej decyzji o warunkach zabudowy. Sąd zaznaczył przy tym bardzo wyraźnie, że "to uchybienie mogłoby zostać uznane za nieistotne, gdyby orzeczone ponownie przez SKO utrzymanie w mocy decyzji Wójta okazało się zasadne".

Sąd wskazał ponadto, że w świetle zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ujawnienie się w toku postępowania odwoławczego konieczności zmiany adresata decyzji zasadniczo skutkować powinno uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd uznał jednocześnie, że na gruncie kontrolowanej sprawy można by od tej reguły wyjątkowo odstąpić, gdyby nabywca przedmiotowych nieruchomości oświadczył w postępowaniu odwoławczym, że podtrzymuje pierwotny wniosek (z ewentualnymi zmianami, wynikającymi zwłaszcza z ustaleń aktualnej analizy urbanistycznej) oraz nie żąda powtórzenia postępowania przed organem I instancji.

Mając na uwadze powołane wytyczne wyjaśnić należy, że S. P. - nabywca nieruchomości objętych wnioskiem oraz warunków zabudowy określonych decyzją Wójta Gminy D. z dnia 09.08.2018r. (nr [...]), reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, uczestniczył czynnie w postępowaniu odwoławczym, wykonał obowiązki procesowe nałożone na inwestora oraz nie żądał powtórzenia postępowania pierwszoinstancyjnego, chociaż otrzymał od organu stosowne pisemne informacje.

W wykonaniu wyroku sądu organ odwoławczy w treści uzasadnienia aktualnie skarżonej decyzji słusznie przyjął i wyjaśnił, że "zbycie nieruchomości przez A. R. na rzecz S. P. oraz przeniesienie na S. P. decyzji o warunkach zabudowy spowodowało następstwo procesowe oraz następstwo materialnoprawne na rzecz S. P..

Na gruncie takich twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może być wątpliwości, że organ odwoławczy traktował S. P. jako następcę wnioskodawcy nie tylko o charakterze procesowym, ale i materialnym, czyli uznał S. P. za adresata rozstrzygnięcia o ustaleniu warunków zabudowy. A. R., z uwagi na utratę przymiotu strony postępowania, nie brała już udziału w postępowaniu administracyjnym.

Brak jest uzasadnionych podstaw dla formułowania oceny, że zaskarżona decyzja ustala warunki zabudowy niezgodnie z wolą i oczekiwaniami następcy prawnego wnioskodawcy.

Dostrzegać należy, że decyzją Wójta Gminy D. z 12 lipca 2019 roku nr [...] (k. 162 akt adm. I inst.) zostały przeniesione na S. P. warunki zabudowy ustalone decyzją Wójta Gminy D. z dnia 09.08.2018r. (nr [...]). Decyzja o przeniesieniu warunków zabudowy została wydana na wniosek S. P.. Zasadnie jest zatem przyjmować, że następca prawny niewątpliwe akceptował te warunki zabudowy, które zostały ustalone decyzją Wójta Gminy D., bo wnioskował o przeniesienie takich właśnie warunków zabudowy.

Niezależnie od powyższego, w wykonaniu powołanego powyżej wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w toku ponownego postępowania odwoławczego, pismem z dnia 19 grudnia 2022 roku, wystąpiło do pełnomocnika następcy prawnego o przedłożenie oświadczenia, czy mocodawca podtrzymuje wniosek o ustalenie warunków zabudowy ze zmianami wynikającymi z ustaleń aktualnej analizy urbanistycznej, czyli tych warunków zabudowy, które zostały skonsumowane w projekcie decyzji przygotowanym w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik następcy prawnego w dniu 18 stycznia 2023 roku zapoznał się z aktami sprawy administracyjnej i nie złożył żadnych uwag, a do tego na wezwanie organu odwoławczego przedłożył zapewnienia dostawy niezbędnych mediów.

Przyjąć zatem należy, że w ten unikalny sposób w aktach sprawy udokumentowana została zmiana treści podania o ustalenie warunków zabudowy, której dokonał już następca prawny wnioskodawcy.

W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do sformułowania stanowiska, że warunki zabudowy są niezgodne z treścią wniosku, czy też oczekiwaniami inwestora.

Jak to już powyżej wskazano odwoływanie się do ocen zawartych w wyrokach sądowych, które zapadły na gruncie kontrolowanej sprawy administracyjnej, nie może stanowić o zgodnym z prawem zrealizowaniu obowiązku procesowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej.

Brak jest jednak podstaw do formułowania stanowiska, że przywołanie ocen zawartych w wyrokach sądowych zapadłych w danej sprawie stanowi o nieprawidłowym zrealizowaniu obowiązku wyjaśnienia stronom zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w rozumieniu art. 107 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

W wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19.09.2019r. o sygn. akt IV SA/Po 363/19 zostały wytknięte organowi odwoławczemu następujące uchybienia wynikające z akceptacji (utrzymania w mocy) decyzji Wójta w odniesieniu do ustalonych parametrów projektowanej zabudowy.

Sąd ujawnił rozbieżność pomiędzy sentencją i uzasadnieniem decyzji Wójta w zakresie parametru wysokości zabudowy. W uzasadnieniu tej decyzji znalazło się stwierdzenie, że projektowane budynki mają posiadać "wysokość maksymalnie 8,5 m", gdy tymczasem zgodnie z pkt 3 lit. d i lit. i sentencji decyzji Wójta może ona wynieść maksymalnie 8,0 m. W związku z tym WSA wskazał, że SKO winno tę rozbieżność omówić i usunąć, wskazując w uzasadnieniu swej decyzji parametr prawidłowy (jeśli jest nim parametr określony w sentencji decyzji Wójta), albo stosownie zmieniając decyzję Wójta (jej sentencję – jeśli prawidłowy jest parametr wskazany w uzasadnieniu decyzji);

Sąd ujawnił rozbieżność pomiędzy sentencją i uzasadnieniem decyzji Wójta w zakresie geometrii dachu, a ściślej: dopuszczalnego kąta jego nachylenia. W uzasadnieniu tej decyzji znalazło się bowiem stwierdzenie, że projektowane budynki mają posiadać "dachy płaskie o nachyleniu do 5%", gdy tymczasem zgodnie z pkt 3 lit. h sentencji decyzji Wójta kąt nachylenia głównych połaci dachu ma wynosić "od 12". W związku z tym WSA wskazał, że również tę rozbieżność SKO winno omówić i stosownie usunąć.

Sąd zakwestionował prawidłowość ustalenia parametru szerokości elewacji frontowej, który w sentencji decyzji Wójta został określony w sposób następujący: "do 25m łącznie dla dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej". Sąd wytknął, że organ nie ustalił wielkości minimalnej omawianego parametru – której określenia należałoby oczekiwać choćby w kontekście "widełkowej" regulacji § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd zakwestionował także prawidłowość sposobu ustalenia maksymalnej szerokości elewacji frontowej wskazując, że dokonane ustalenie może sugerować, iż maksymalna szerokość elewacji każdego z budynków ma być równa i wynosić po 12,5 m (z ewentualnymi niewielkimi odchyleniami), jednak nie wynika to expressis verbis z treści decyzji Wójta.

Na obecnym etapie oceny legalności załatwienia kontrolowanej sprawy Sąd nie ujawnił, aby treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w odniesieniu do parametru szerokości elewacji frontowej budynku oraz kąta nachylenia głównych połaci dachu został przyjęta przez organ odwoławczy bez poszanowania dla wytycznych i ocen prawnych wyrażonych przez sąd administracyjny.

Jednak uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala sformułować oceny, że dokonana zmiana rozstrzygnięcia organu I instancji posiada zgodne z wymaganiami prawa materialnego i procesowego wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnych ustaleń i ocen co do spełnienia przesłanki tzw. dobrego sąsiedztwa.

Organ ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że "WSA w Poznaniu wskazał, w jakiej formie winna być dokonana zmiana szczegółowych ustaleń dotyczących wysokości budynku, szerokości elewacji frontowej oraz kąta nachylenia dachu".

Powołane powyżej wiążące oceny prawne sądu administracyjnego dotyczyły ujawnienia nieprecyzyjności lub sprzeczności w treści decyzji Wójta Gminy D., które organ odwoławczy naruszając prawo zaakceptował.

Sąd nie mógł i nie dokonywał oceny zasadności ustalenia wskazanych parametrów w kontekście zasady dobrego sąsiedztwa, czyli w aspekcie treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W treści uzasadnienia wcześniejszych wyroków zawarte jest nawet stanowisko, że uzasadnienie wyznaczenia maksymalnego parametru szerokości elewacji frontowej wynoszącego 25m jest ogólnikowe, bo ogranicza się do stwierdzenia, iż jest to szerokość "zgodna z wynikami analizy". Sąd wskazywał przy tym, że można się jedynie domyślać, iż jest to nawiązanie do maksymalnej łącznej szerokości elewacji frontowej zabudowy bliźniaczej już występującej w obszarze analizowanym oraz wskazywał, że występowanie w obszarze analizowanym danego parametru w określonej wielkości maksymalnej samo w sobie nie uzasadnia "powielania" tego parametru w nowo projektowanych zamierzeniach.

W konsekwencji odwoływanie się jedynie do ocen zawartych w wyrokach sądowych nie stanowi o prawidłowym ponownym rozpoznaniu kontrolowanej sprawy.

Zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy przygotowanym na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym parametr wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (spodu gzymsu, attyki, okapu głównego dachu) należałoby ustalić na "2,80 do 8,00 m od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem".

W zaskarżonej decyzji ten parametr otrzymał jednak brzmienie "do 8m w nawiązaniu do wysokości budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, tj. na działkach o nr ewid. [...] i [...]".

Wbrew twierdzeniom skargi brak jest podstaw do tego, aby tak sformułowany warunek przyszłej zabudowy rozpoznać jako dopuszczenie zabudowy o 8,00 m wyższej od zabudowy sąsiedniej.

Jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnego wyjaśnienia z jakich powodów organ odwoławczy pominął ustalenie minimalnej wysokość planowanej zabudowy oraz odstąpił od ustalenia wysokości maksymalnej w odniesieniu do średniego poziomu terenu przed głównym wejściem na rzecz nawiązania do wysokości budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, tj. na działkach o nr ewid. [...] i [...].

Z uwagi na brak jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia nowe brzmienie rozstrzygnięcia dotyczącego ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej całkowicie uchyla się spod sądowej kontroli legalności.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu w wysokości [...] zł.

W toku ponownego rozpoznania sprawy obowiązkiem skarżonego organu jest, stosownie do normy zawartej w art. 153 P.p.s.a., uwzględnienie oceny prawnej Sądu zawartej w niniejszym wyroku, a także w wyrokach wcześniej wydanych na gruncie kontrolowanej sprawy. Przyszła decyzja ma zawierać rozstrzygnięcie co do całej sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji, a uzasadnienie wydanej decyzji ma zawierać merytoryczne oceny dotyczące spełnienia przesłanki tzw. dobrego sąsiedztwa.