Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 434/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: aty. 151;
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136 ust.1 i ust.3; art. 137; art. 96 ust.1; art. 140;
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 22 marca 2023 r. znak: GN-Z.7534.2.1.2023.MF w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] marca 2023 r. znak: GN-Z.7534.2.1.2023.MF Wojewoda Lubelski – po rozpatrzeniu odwołania G. B. (reprezentowanej przez Wójta G. B.) od decyzji Starosty Biłgorajskiego z dnia 29 grudnia 2022 r. znak: GN.6821.3.3.2020.UK w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2020 r. M. J. S., R. A. S. oraz M. S. - spadkobiercy R. S. S., zwrócili się do Starosty Biłgorajskiego o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w H. .

W postępowaniu wszczętym powyższym wnioskiem Wojewoda Lubelski dwukrotnie (tj. decyzjami z dnia 20 kwietnia 2021 r. i z dnia 21 października 2021 r.), na skutek odwołania G. B., uchylał decyzję Starosty Biłgorajskiego (odpowiednio z dnia 31 grudnia 2021 r. i z dnia 31 sierpnia 2021 r. - obie zatwierdzające podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...] na działki nr ewid.: [...] i [...] oraz orzekające o zwrocie na rzecz wnioskodawców udziału wynoszącego [...] części w prawie własności działki nr [...], a także o ustaleniu wysokości zwaloryzowanego odszkodowania do zwrotu na rzecz G. B.) oraz przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu sprawy po raz kolejny Starosta Biłgorajski decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. ponownie zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0667 ha na nowe działki: nr [...] o powierzchni 0,0532 ha i nr [...] o powierzchni 0,0135 ha, oraz orzekł o zwrocie na rzecz: M. J. S. w udziale 4/12 części, R. A. S. w udziale 1/12 części oraz M. S. w udziale 1/12 części, prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0532 ha, położonej w H. . Jednocześnie organ pierwszej instancji ponownie ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania, należnego do zwrotu na rzecz G. B. za zwracany łączny udział [...] części w prawie własności nieruchomości, na kwotę ogółem [...] zł, z czego M. J. S., za zwracany udział 4/12 części w prawie własności nieruchomości, zobowiązał do zwrotu kwoty [...]zł, zaś R. A. S. i M. S., za zwracane udziały po 1/12 części w prawie własności nieruchomości, zobowiązał do zwrotu kwot po [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że na mocy Aktu Własności Ziemi z dnia 15 lutego 1974 r. Nr [...] (sprostowanego postanowieniem Wójta G. B. z dnia 16 listopada 2021 r. znak: [...]) właścicielami nieruchomości oznaczonej numerem [...], położonej w H. , byli w udziale 1/2 części R. S. S. i jego żona M. J. S. oraz w udziale 1/2 części F. S. i jego żona G. D. S.. Z Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 25 lutego 2020 r. Rep. A Nr [...] wynika natomiast, że spadkobiercami byłego współwłaściciela R. S. S. są: jego żona M. J. S. oraz jego dzieci R. A. S. i M. S. – wszyscy w udziałach po 1/3 części.

Starosta ustalił, że decyzją Naczelnika Gminy Biłgoraj z dnia 26 listopada 1981 r. znak: GT.III-824/10/81, za odszkodowaniem wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 694 m2, położoną w H. . Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w Z. Nr [...] z dnia 17 marca 1981 r., zatwierdzającą plan realizacyjny wodociągu wiejskiego w H. . Z kolei decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia 15 grudnia 2010 r. znak: GNiR/ZA/II/7723-2/112/10P, stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Gminę Biłgoraj własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą Nr [...]

W dniu 16 lipca 2020 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, podczas których ustalono, że wnioskowana w części do zwrotu nieruchomość nr [...] stanowi wraz z działką nr [...] jedną funkcjonalną całość. Stan ten nie uległ zmianie od daty wywłaszczenia i pomimo odjęcia prawa własności część działki objęta wnioskiem o zwrot nigdy fizycznie nie przeszła we władanie Skarbu Państwa. Na tej części nieruchomości nie prowadzono żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, tj. budową wodociągu wiejskiego. Objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość ogrodzona jest płotem oraz zabudowana częściowo dwoma budynkami gospodarczymi. Poza ogrodzeniem tj. poza obszarem nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu, urządzono drogę kamienną stanowiącą dojazd do istniejącej hydroforni.

Wskazując na powyższe, organ pierwszej instancji stwierdził, na przedmiotowej nieruchomości nigdy nie został zrealizowany cel jej wywłaszczenia. Starosta podkreślił, że znajduje potwierdzenie w załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, tj. zdjęciach lotniczych (fotogrametrycznych) z lat: 1978, 1985, 1986 i 1997, na których widoczny jest budynek gospodarczy częściowo usytuowany na działce zawnioskowanej do zwrotu. Skoro jednak budynek ten widnieje już na zdjęciu z 1978 r., oznacza to, że wybudowany został jeszcze przed wywłaszczeniem przedmiotowej działki. W ocenie Starosty, zgromadzone dowody jednoznacznie zatem potwierdzają, że cel wywłaszczenia w postaci wodociągu wiejskiego, nie został zrealizowany.

Organ wyjaśnił, że w celu wydzielenia nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia konieczne stało się dokonanie podziału przedmiotowej działki. Wykonując zalecenia Wojewody Lubelskiego zawarte w decyzji z dnia 21 października 2021 r., Starosta zlecił uprawnionemu geodecie opracowanie podziału działki nr [...] wraz ze sporządzeniem mapy, na której zobrazowany zostanie pierwotny przebieg granic tej działki oraz naniesione zostaną jej granice na dzień zwrotu, a także wszelkie budowle i inne składniki znajdujące się na działce. Powyższa dokumentacja geodezyjno-prawna wykonana została przez Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "[...] R. S.. W dniu 7 września 2022 r. została ona przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zarejestrowana pod nr [...] Sporządzona mapa z projektem podziału nieruchomości, którą organ pierwszej instancji uczynił załącznikiem do podjętej w dniu [...] grudnia 2023 r. decyzji, zawiera:

- wykaz synchronizacyjny zawierający stan obliczenia powierzchni nieruchomości przy wywłaszczeniu metoda graficzna (powierzchnia dz. nr [...] o pow. 0,0694 ha) oraz stan nowy wskazujący zmianę powierzchni działki nr [...] na pow. 0,0667 ha wynikającą z analitycznego wyliczenia powierzchni;

- wykaz zmian gruntowych przedstawiający podział działki nr [...] o powierzchni 0,0667 ha na działki: nr [...] o powierzchni 0,0532 ha i nr [...] o powierzchni 0,0135 ha.

Organ zaznaczył, że przy dokonywaniu podziału przedmiotowej działki wykorzystał dokumenty zgromadzone w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Biłgoraju. Na wykonanej mapie do celów prawnych ujęte zostały "odtworzone" granice działki nr [...] z daty wywłaszczenia. Mapa ta jednoznacznie potwierdza, że granice wywłaszczonej działki nie uległy zmianie, a różnica powierzchni wynika jedynie z faktu, że obecnie (podczas dokonania podziału działki) obliczenia dokonywane są z większą dokładnością niż w dacie wywłaszczenia, nie mniej jednak mieszczą się one w granicach powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów. Mapa ta dodatkowo potwierdza fakt, że wodociąg został usytuowany poza działką zawnioskowaną do zwrotu, oznaczoną po podziale numerem [...].

W ocenie Starosty Biłgorajskiego, przedstawiony stan faktyczny i prawny jednoznacznie wskazuje, że powstała z podziału działki nr [...] działka nr [...] o powierzchni 0,0532 ha, stała się zbędna na cel wywłaszczenia i podlega zwrotowi na rzecz wnioskodawców w udziale łącznie 1/2 części w prawie własności. W związku z tym organ uznał za konieczne ustalenie wartości podlegającego zwrotowi zwaloryzowanego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W tym celu powołał rzeczoznawcę majątkowego A. K., który w dniu 17 października 2022 r. sporządził operat szacunkowy. W operacie tym wartość działki nr [...] według stanu na dzień zwrotu ustalono na kwotę 18.691,00 zł. Wysokość zwaloryzowanego odszkodowania za przedmiotową działkę biegły oszacował natomiast na kwotę 384,60 zł. W konsekwencji organ pierwszej instancji, uznając sporządzony operat szacunkowy za prawidłowy, za zwracany udział wynoszący 1/2 części w prawie własności, zobowiązał wnioskodawców do zwrotu łącznie kwoty 192,30 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. B. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie zwrotu udziału w prawie własności części wywłaszczonej nieruchomości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kwestionowanej decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Lubelski nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 22 marca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 29 grudnia 2022 r.

Organ odwoławczy ocenił zarzuty odwołania jako niezasadne, wskazując, że zostały one już omówione w decyzjach kasacyjnych z dnia 20 kwietnia 2021 r. i z dnia 21 października 2021 r. Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że Starosta Biłgorajski uzupełnił materiał dowodowy w zakresie wskazanym w tych decyzjach. W ocenie organu drugiej instancji, bezzasadny jest natomiast zarzut, że organ pierwszej instancji pominął znajdującą się w aktach sprawy dokumentację z podziału wywłaszczonej nieruchomości, sporządzoną w 1981 r., zawartą w rejestrze pomiarowym wpisanym do ewidencji składnicy geodezyjnej dnia 29 maja 1981 r. pod nr [...] oraz dokumentację z podziału działki nr [...], która - zdaniem skarżącej - wskazuje na zupełnie inny przebieg granic niż obecnie. Organu odwoławczy stwierdzi, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów na poparcie powyższych twierdzeń, a samo jej przekonanie niepoparte dowodami, w zderzeniu z przedstawioną dokumentacją prawną (mapą) sporządzoną przez uprawnionego geodetę i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

W konsekwencji Wojewoda Lubelski zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotowa działka, w części zawnioskowanej do zwrotu, nie została zagospodarowana na cel wywłaszczenia. Zdaniem organu odwoławczego, nie można mówić o wykorzystaniu działki [...] na cel wywłaszczenia związany z planem budowy wodociągu wiejskiego w H. , skoro jej stan władania od chwili wywłaszczenia nie zmienił się i działka ta nadal stanowi integralną całość z działką nr [...], zaś stan jej zagospodarowania uległ zmianie tylko ze względu na inwestycje poczynione przez właściciela działki nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego wniosła G. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W treści skargi zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez:

- pominięcie istotnych okoliczności sprawy w szczególności pominięcie znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji z podziału wywłaszczanej nieruchomości, sporządzonej w roku 1981, zawartej w rejestrze pomiarowym wpisanym do ewidencji składnicy geodezyjnej dnia 29.05.1981 r. za nr [...]/20/81 oraz dokumentacji z podziału działki nr [...] (nr ks. rob. [...]/99, stosownie do postanowienia Wójta Gminy Biłgoraj z dnia 22.03.1999 r.), która wskazuje na zupełnie inny przebieg granicy niż obecnie;

- pominięcie ustalenia czy realizacja celu obejmowała wywłaszczoną nieruchomość w całości czy w części a jeżeli w części to czy ta część objęta jest żądaniem o zwrot;

- pominięcie istotnej okoliczności dla prowadzonego postępowania tj. rozstrzygnięcia, czy budynki znajdujące się obecnie na działce nr [...] istniały się już momencie wywłaszczenia. Jeżeli tak było to granica została poprowadzona przez te budynki a brak jest informacji o odszkodowaniu. Jeżeli z kolei budynki zostały wzniesione już po wywłaszczeniu to należałoby uznać, że zostały wzniesione na działce Gminy Biłgoraj;

2) art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji gdy, w ocenie G. B., narusza ono prawo.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że dla ustalenia zaistnienia przesłanek do zwrotu przedmiotowej nieruchomości, określonych w art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezbędne jest ustalenie, czy realizacja celu wywłaszczenia obejmowała wywłaszczoną nieruchomość w całości, czy w części, a jeżeli w części, to czy ta część objęta jest żądaniem zwrotu. Organ powinien był więc ustalić przebieg granic nieruchomości wywłaszczonej w dacie wywłaszczenia. Tymczasem organ pominął znajdującą się w aktach sprawy dokumentację z podziału działki nr [...], która wskazuje na zupełnie inny przebieg graniczy niż obecnie. Nie można zatem wykluczyć, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i obejmował wywłaszczoną nieruchomość w całości. Zmiana przebiegu granic po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nie może bowiem wskazywać na niezrealizowanie celu wywłaszczenia na części nieruchomości.

Autor skargi podniósł ponadto, że organ nie wskazał precyzyjnie, jaki był cel wywłaszczenia, stwierdzając jedynie, że wywłaszczenie nastąpiło w oparciu o decyzję Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w Zamościu zatwierdzającą plan realizacji rurociągu wiejskiego. W przypadku zaś wywłaszczeń dokonanych na tak ogólnie określony cel, o jego realizacji świadczy zagospodarowanie terenu w jakikolwiek sposób, który nie jest sprzeczny z prawem i może być uznany za element szeroko rozumianej infrastruktury wiejskiej. Organ takich ustaleń nie poczynił, a jednocześnie nie ustalił, czy w momencie realizowania celu (określonego w tak ogólny sposób) nie doszło jednak do zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej w jakikolwiek sposób w momencie realizacji inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie oponował natomiast przeciwko wnioskowi skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Również uczestnicy postępowania (wnioskodawcy: zwrotu M. S., R. S. i M. S.), w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawę zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej jako "u.g.n."). Stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Przesłanki uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia określa art. 137 ust. 1 u.g.n. Przepis ten stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).

Przytoczone przepisy mają zastosowanie również w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), co wynika z art. 216 ust. 1 u.g.n., a w trybie tej właśnie ustawy została wywłaszczona nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot w niniejszej sprawie, co wynika z treści decyzji Naczelnika Gminy Biłgoraj o z dnia 26 listopada 1981 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, i nie jest w przedmiotowej sprawie kwestionowane.

Przypomnieć należy, że żądanie zwrotu dotyczy w niniejszej sprawie adekwatnego do roszczenia uczestników postępowania udziału wynoszącego 1/2 części w prawie własności działki nr [...] o powierzchni 0,0532 ha, wydzielonej mocą decyzji organu pierwszej instancji z wywłaszczonej powołaną wyżej decyzją z dnia 26 listopada 1986 r. działki nr ewid. [...]. Istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się do oceny zbędności wskazanej części nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia wymaga w pierwszej kolejności dokonania właściwej interpretacji celu wywłaszczenia. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że oceniając przesłankę realizacji celu wywłaszczenia w odniesieniu do aktów pochodzących z okresu poprzedniego ustroju, trzeba brać poprawkę na czynnik ogólnikowego określania tych celów (por. wyrok WSA w Lublinie z 25 czerwca 2019 r., II SA/Lu 144/19, opubl. w CBOSA). Z tego względu ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie wszelkich dokumentów dotyczących realizacji tego celu. Jako, że art. 136 ust. 1 u.g.n. wyraża podstawową regułę, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, ustalenie celu wywłaszczenia - jako niezbędny element dalszego rozstrzygania wniosku o zwrot - musi być konkretne. Doprecyzowanie celu wywłaszczenia powinno zatem nastąpić na podstawie całej dostępnej dokumentacji sporządzonej do celów wywłaszczenia nieruchomości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 366/18, LEX nr 2585690; wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1142/16, opubl. w CBOSA).

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że objęta wnioskiem o częściowy zwrot działka nr 558/1, została wywłaszczona pod budowę wodociągu wiejskiego w H. . W treści decyzji wywłaszczeniowej z dnia 26 listopada 1981 r. wskazano bowiem jednoznacznie, że podstawą wywłaszczenia jest decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia 17 marca 1981 r., zatwierdzająca plan realizacyjny wodociągu wiejskiego w H. . Taki cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości potwierdza również poprzedzający powyższą decyzję wniosek Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych w Zamościu z dnia 17 września 1981 r. o wywłaszczenie gruntów rolnych stanowiących działkę nr ewid. [...] w H. . Powołana w tych dokumentach decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia 17 marca 1981 r. pozwala przy tym na uściślenie, że inwestycja, na potrzeby której wywłaszczono przedmiotową nieruchomość, obejmować miała budowę sieci i stacji wodociągowej.

Brak jest natomiast podstaw do uznania zasadności zarzutu dotyczącego braku ustalenia, czy realizacja celu wywłaszczenia obejmowała działkę nr ewid. [...] w całości, czy jedynie w części. Skoro bowiem cała ta działka została wywłaszczona decyzją z dnia 26 listopada 1981 r., nie może budzić wątpliwości, że cel wywłaszczenia określony w tej decyzji odnosił się do całej powierzchni tejże nieruchomości. Realizacja celu wywłaszczenia wyłącznie na jej części nie stanowi natomiast podstawy do odmowy zwrotu całości przedmiotowej nieruchomości, skoro zgodnie z art. 137 ust. 2 u.g.n., w przypadku realizacji celu wywłaszczenia tylko na części wywłaszczonej nieruchomości zwrotowi podlega pozostała część.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że cel wywłaszczenia działki nr [...] w postaci budowy wodociągu wiejskiego (sieci i stacji wodociągowej), w obrębie wydzielonej z tej nieruchomości działki nr ewid. [...], nie został zrealizowany. Potwierdzają to zarówno ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonych w toku postępowania oględzin, jak i dołączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna. Oględziny wykazały bowiem, że przedmiotowy teren pozostaje w posiadaniu wnioskodawców, tworząc jedną funkcjonalną całość z należącą do nich działką nr [...]. Teren ten posiada wspólne ogrodzenie. Wprawdzie w obrębie wydzielonej działki nr [...], posadowione są w części trzy budynki gospodarcze oraz ogrodzenie. Teren ten jest też częściowo utwardzony. Nie budzi jednak wątpliwości, że brak jest na nim sieci bądź stacji wodociągowej, a jedynie tego rodzaju infrastruktura - w świetle powołanych wyżej dokumentów, które legły u podstaw wywłaszczenia - mogłaby podważać zaistnienie przesłanki zbędności w odniesieniu do objętej zwrotem części działki nr [...]. Co więcej, w świetle dokumentacji fotograficznej, na którą powołały się organy, tj. zdjęć lotniczych fotogrametrycznych z lat: 1978, 1985, 1986 i 1997, brak jest podstaw by uznać, że infrastruktura tego rodzaju istniała na tym terenie wcześniej. Jak słusznie bowiem zauważyły organy, fotografie te jednoznacznie wskazują, że stan posiadania spornej części wywłaszczonej nieruchomości nie uległ żadnej zmianie od momentu wywłaszczenia.

Rację mają zatem organy obu instancji wskazując, że w obrębie wydzielonej z działki nr [...] działki o numerze [...], cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, co czyni zasadnym orzeczenie o zwrocie należnego skarżącym udziału w prawie własności tej części nieruchomości. Bez znaczenia pozostaje przy tym ocena, czy bez wywłaszczenia został zrealizowany na pozostałej części działki nr [...]. Jak już bowiem wyżej wskazano, realizacja celu wywłaszczenia jedynie na części przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości nie stanowi przeszkody dla zwrotu jej pozostałej -niezagospodarowanej części. Podkreślić należy, że art. 136 ust. 3 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 maja 2019 r., nie pozostawia żadnych wątpliwości co do dopuszczalności zwrotu jedynie części wywłaszczonej nieruchomości, w stosunku do której zachodzi opisana w art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanka zbędności, jak też dopuszczalności zwrotu jedynie udziału w nieruchomości lub jej części. W takim przypadku ustawodawca w art. 96 ust. 1b u.g.n. przewidział możliwość wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu w decyzji orzekającej o zwrocie, bez konieczności wydawania przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, na podstawie art. 96 ust. 1 u.g.n.

Wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń organów co do przebiegu granicy wywłaszczonej działki nr [...] w dacie jej wywłaszczenia, w tym ustalenia, że granica ta ma taki sam przebieg jak obecnie. Twierdzenie skarżącej, jakoby sporządzona w 1981 r. dokumentacja z podziału wywłaszczonej nieruchomości, a także dokumentacja z podziału działki nr [...], obrazowały inny przebieg granicy działki nr [...], niż obecnie, uznać należy za dowolne. Jednocześnie należy zgodzić się z organami, że w zakresie tego ustalenia miarodajny jest dowód w postaci mapy prawnej wykonanej przez uprawnionego geodetę W. W. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] Podkreślenia wymaga, że przyjęcie wykonanych w wyniku prac geodezyjnych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wymaga pozytywnego wyniku ich weryfikacji (art. 12b ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). W konsekwencji przyjętym do tego zasobu danym i materiałom przysługuje walor dokumentu urzędowego. Z art. 76 § 1 i 2 k.p.a. wynika natomiast domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego. Domniemanie to może wprawdzie zostać obalone (art. 76 § 3 k.p.a.), jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. W ocenie Sądu, powoływana przez skarżącego dokumentacja podziałowa w nie podważa prawdziwości powyższej mapy prawnej, która z kolei nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że granice działki nr [...] z daty jej wywłaszczenia pokrywają się z granicami tej nieruchomości oznaczonymi w ewidencji gruntów i budynków, jak też z granicami tej działki ustalonymi w postępowaniu o zwrot jej części.

Bez znaczenia dla oceny zasadności zwrotu wydzielonej działki nr ewid. [...] pozostaje natomiast kwestia zlokalizowanych częściowo na tym gruncie budynków gospodarczych. W szczególności irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje ustalenie, czy budynki te istniały już w dacie wywłaszczenia. Ustalenie to mogłoby bowiem mieć znaczenie jedynie dla oceny prawidłowości dokonanego wywłaszczenia. W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ocenie organów podlega natomiast kwestia wystąpienia przesłanek zbędności określonych w art. 137 u.g.n., natomiast w ramach tego postepowania nie mieści się ocena legalności, zasadności, czy też celowości samego wywłaszczenia. Z kolei ewentualne ustalenie, że budynki te zostały posadowione przez byłych właścicieli (ewentualnie ich następców prawnych) już po wywłaszczeniu przedmiotowego terenu, jedynie dodatkowo uzasadniałoby zanegowanie realizacji celu wywłaszczenia potwierdzając, że stan posiadania tego gruntu nie uległ zmianie od czasu wywłaszczenia.

Podsumowując stwierdzić należy, że podjętej w niniejszej sprawie decyzji o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej wydzieloną z działki nr [...] działkę nr [...], nie można zarzucić wadliwości, albowiem przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelka wątpliwość, że na tym fragmencie przedmiotowej działki nie zrealizowano celu publicznego, na jaki nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Chybione okazały się tym samym zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy nie budzą zastrzeżeń Sądu. Zostały oparte na kompleksowo zebranym i prawidłowo rozważonym materiale dowodowym, a przede wszystkim były wystarczające dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego w postaci art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n.

Zaznaczyć wypada, że organ pierwszej instancji, zgodnie z wymogiem określonym w art. 140 u.g.n., orzekając z zwrocie udziału w spornej części nieruchomości, nałożył na wnioskodawców obowiązek zwrotu zwaloryzowanej kwoty odszkodowania wypłaconego ze tę nieruchomość – w częściach odpowiadających zwracanym im udziałom w prawie własności. Wysokość tej należności nie była przez skarżącą kwestionowana. Również Sąd nie znajduje podstaw do jej zakwestionowania, podzielając pozytywną ocenę wartości dowodowej operatu szacunkowego, który był podstawa oszacowania tej kwoty.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.