Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2326/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwa B. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010 roku, po rozpatrzeniu odwołania Lasów Państwowych – Nadleśnictwa [...] w K. od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2009 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez wieś T. położonej w obrębie L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której nie została urządzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów - umorzył na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zmianami), dalej kpa, postępowanie odwoławcze - z odwołania Nadleśnictwa [...] w K.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2009 r. roku wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 roku, Nr 133, poz. 872 ze zmianami) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, przez wieś T., położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...]ha, dla której nie została urządzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] w K. – dalej skarżący.

Rozpoznając odwołanie Minister Infrastruktury podniósł w szczególności, iż żądanie wszczęcia postępowania winno pochodzić od strony, bowiem jest to warunek skuteczności prawnej żądania. Organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy więc odróżnić interes faktyczny oraz interes prawny, który ma charakter materialnoprawny, a zatem musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania decyzji. Stronami postępowania o jakich mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. są: osoba która w dniu 31 grudnia 1998 r. była właścicielem nieruchomości oraz Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jak również osoby które wykażą swój tytuł prawny do objętej postępowaniem nieruchomości.

Jak wynika z art. 32 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r., nr 45, poz. 435) Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadająca osobowości prawnej i reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Zarządzanie lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa daje Lasom Państwowym upoważnienie do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości objętych zarządem. W sprawie niniejszej Skarb Państwa - w dniu 31 grudnia 1998 r. ani obecnie - nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Starosta [...] w piśmie z [...] maja 2004 r. wskazał, że działka nr [...]nie była w dniu [...] grudnia 1998 r. własnością Skarbu Państwa, a wniosek Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] w K. o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości został oddalony. Skoro Skarb Państwa nie wykazał prawa własności do spornej działki, to Lasy Państwowe nie miały interesu prawnego legitymującego do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2009 r. Faktyczne władanie działką nie stanowi podstawy do bycia stroną w postępowaniu.

Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] w K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 i art. 127 § 1 kpa poprzez przyjęcie, iż skarżący w tej sprawie nie posiadał statusu strony. W uzasadnieniu podniesiono, iż działka nr [...]powstała z podziału działki nr [...] na działki nr: [...] i [...], zaś działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] w K. po II wojnie światowej – wchodziła w skład majątku [...] i znajdowała się w posiadaniu Nadleśnictwa do lat siedemdziesiątych. Następnie w związku ze zmianami granic nadleśnictw była kolejno w posiadaniu Nadleśnictwa [...] i [...] w K. Od 1947 r. do chwili obecnej znajdowała się ona w leśnictwie W. Aktualnie na działce [...] znajduje się drzewostan, linia energetyczna, droga leśna stanowiąca dojazd do kompleksu leśnego W., która to droga znajduje się w ewidencji środków trwałych i jest wykorzystywana przez Nadleśnictwo jako droga przeciwpożarowa, droga do wywozu drewna i jako niezbędna do prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej. W ewidencji gruntów jako właściciel figuruje Skarb Państwa, a jako władający Nadleśnictwo [...] w K. Działka ta sklasyfikowana jest jako działka leśna. Gmina [...] traktowała skarżącego jak właściciela przedmiotowego gruntu zawierając umowę najmu przedmiotowej nieruchomości zezwalającej na ułożenie przyłącza wodociągowego przez działkę [...] i regulując należności wynikające z umowy. Nadleśnictwo wyrażało zgodę na ułożenie na działce mediów tj. sieci wodociągowej, gazowej, energetycznej jednocześnie negatywnie opiniując wniosek w sprawie lokalizacji drogi na przedmiotowej działce z uwagi na to, iż droga ta nie jest publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Istotne jest również i to, że skarżący dokonał modernizacji drogi i poniósł z tego tytułu koszty ok. [...] zł. Z powyższego wywieść należy zdaniem skarżącego istnienie po jego stronie interesu prawnego w zaskarżeniu ww decyzji. Nadto podniesiono, iż przedmiotowej drogi nie dotyczy uchwała Rady Narodowej Miasta L. Nr [...] z [...] stycznia 1990 r. bowiem uchwała ta dotyczy drogi przez wieś T. która to miejscowość znajduje się po drugiej stronie kompleksu [...] i działka [...] nie mogła wchodzić w skład drogi gminnej T.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) dalej ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie organ administracyjny uznał, iż po stronie wnioskodawcy brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa wobec nie wykazania się przez skarżącego tytułem własności do przedmiotowej działki. Konsekwencją takiego ustalenia jest stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, co skutkuje decyzją o umorzeniu postępowania z odwołania Nadleśnictwa [...] w K. – art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Ustalenie powyższe jest prawidłowe i znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Zgodnie z przepisem art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Pojęcie interes prawny użyte w przepisie art. 28 kpa rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie interes prawny to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Niewątpliwie cechami interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego na której budowany jest interes prawny co oznacza, że interes prawny mają tylko te z podmiotów których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego.

W postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne interes prawny winien wynikać z przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Nie ulega wątpliwości, że przymiot strony postępowania prowadzonego w trybie art. 73 powołanej ustawy ma dotychczasowy właściciel nieruchomości oraz nowy jej właściciel – Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego reprezentowana przez swoje organy. Skarżący nie dysponuje tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości. Kluczowym jest tu postanowienie Sądu Rejonowego w L. z [...] marca 2007 r. w sprawie sygn. akt [...] oddalające wniosek Skarbu Państwa Lasów Państwowych – Nadleśnictwo [...] w K. o zasiedzenie m.in. przedmiotowej nieruchomości. Wynika z niego, iż skarżący nie nabył prawa własności w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowanie niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (t. j. Dz. U. Nr 58,, poz. 348 ze zm.) bowiem nie została wydana decyzja administracyjna przez właściwy organ. Podstawą ewentualnego nabycia własności nie był też dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82) z uwagi na wyłączenie z art. 1 ust. 3b/ zgodnie z którym przepisy art. 1 i 2 nie odnoszą się do lasów i gruntów leśnych podzielonych prawnie lub faktycznie przed dniem 1 września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha, a stanowiące własność osób fizycznych, gdyż przedmiotowe tereny przed wojną były własnością osób prywatnych i podzielono je na działki nie przekraczające 25 ha. Jak wynika z uzasadnienia w/w postanowienia co najmniej do 31 sierpnia 1980 r. nie nastąpiło rozpoczęcie biegu zasiedzenia spornej nieruchomości na rzecz skarżącego, który zawładnął sporną nieruchomością w złej wierze. W świetle powyższego powoływanie się przez skarżącego na zapis z ewidencji gruntów o własności Skarbu Państwa do niniejszej działki nie może odnieść zamierzonego skutku, nie znajduje on bowiem umocowania w obowiązującym systemie prawa.

Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała w niniejszym postępowaniu, że służy jej wspomniany interes, albowiem nie wskazała normy prawa z której dla skarżącego wynikałyby bezpośrednio określone prawa lub obowiązki. Taką normą nie może być i nie jest ewentualne faktyczne korzystanie z działki, dokonanie na niej nakładów, gdyż nie jest oparte na stosunku prawnorzeczowym. Wskazywana w skardze umowa najmu jest stosunkiem zobowiązaniowym, a nie prawnorzeczowym. Jest to zobowiązanie wynikające z umowy.

Reasumując nie można mówić o istnieniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną skarżącego polegającego na tym, że decyzja administracyjna może mieć wpływ na sytuację prawną skarżącego w zakresie prawa materialnego. Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej w sytuacji gdy skarżący jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji jego interes określić należy jako faktyczny a nie prawny. Interes faktyczny nie tworzy zaś legitymacji procesowej. Legitymację strony określają bowiem przepisy prawna a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami.

Niezrozumiałym jest wyartykułowany w skardze zarzut, iż przedmiotowej drogi nie dotyczy Uchwała Rady Narodowej Miasta L. Nr [...] z [...] stycznia 1990 r. Organ odwoławczy nie rozpoznawał sprawy merytorycznie, zaskarżone rozstrzygnięcie jest rozstrzygnięciem formalnym w związku z czym nie odnosi się do kwestii objętych zarzutem i nie jest przedmiotem kontroli Sądu.

Wobec powyższego uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

-----------------------

6