Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1549/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10 pkt 1, pkt 7 lit. a, art. 11, art. 31 ust. 1, ust. 2 pkt 7, ust. 6, art. 33 ust. 1 pkt 1, art. 34 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 623
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jedn.
article: art. 237 (4) § 1-3, art. 237 (11)
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: art. 21a, art. 22
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2023 r.nr RZ-OSE.5112.4.2023.2 w przedmiocie nakazu inspektora pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzje nr 1 i nr 2 nakazu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia 7 czerwca 2023 r. nr rej. 130229-53-K011-Nk01/23; II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej U. Sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi U. Sp. z o.o. z/s w J. (dalej: Spółka) jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie z 21 lipca 2023 r. nr RZ-OSE.5112.4.2023.2 dotycząca wydania nakazu przez inspektora pracy.

Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniach: 10, 11, 12, 24, 31 maja 2023 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę w ww. Spółce, której ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli nr [...]. Kontrola prowadzona była w następstwie wypadku przy pracy jakiemu uległ D.S. w dniu 14 kwietnia 2023 r. na terenie zakładu J. S.A. w R., w wyniku którego poniósł śmierć.

W następstwie kontroli Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] nakazał:

1. Zapewnić realizację zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, poprzez nieobciążanie pracownika służby innymi obowiązkami, niewynikającymi z zakresu działania służby bhp. Termin wykonania: 30.07.2023 r. Pod/stawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2022r. poz. 1614 – dalej "ustawa PIP"), art. 23711 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm. oraz z 2023 r. poz. 641 – dalej: "Kp"), § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 109, poz. 704, ze zmianami z 2004 r. Nr 246, poz. 2468 oraz wynikające z 2005 r. Nr 117, poz. 986 – dalej: "rozporządzenie bhp");

2. Uzupełnić instrukcję bezpiecznego wykonywania robót dla zadania - Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. "[...]" o zapisy: sposobów zapobiegania zagrożeniom wynikających z prowadzenia pac budowlanych, remontowych i montażowych w czynnym zakładzie pracy bez wstrzymania jego działalności, przy pracujących niebezpiecznych maszynach i urządzeniach, gdzie występuje m.in. ryzyko pochwycenia kończyny lub całego ciała, porażenia prądem od czynnych urządzeń, wyrzutu lub wycieku substancji itp. zjawisk oraz sposoby postępowania w przypadku wystąpienia tych zagrożeń. Termin wykonania: 15.07.2023 Pod/stawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy PIP, art. 207 § 2 i art. 2374 Kp, § 1 pkt 4 i § 2 rozporządzenia bhp.

Spółka złożyła odwołanie od ww. nakazu domagając się jego uchylenia. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegające szczególnie na:

- pominięciu szeregu dokumentów zalegających w aktach sprawy, w tym Planu BIOZ na zadanie remont pomostu węglowego [....] w oddziale [...] w J. S.A. [...] oraz Projektu Organizacji Robót POR 1/01/2023 dla zadania - "Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...]" w J. S.A. [...],

- braku weryfikacji Instrukcji Bezpiecznego Wykonywania Robót (IBWR) dla zadania - Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. [...] z dokumentacją nadrzędną wobec ww. IBWR, tj. Planem BIOZ na zadanie remont pomostu węglowego [....] w oddziale [....] w J. S.A. [...] oraz Projektem Organizacji Robót (POR) dla zadania - remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. [...],

- braku weryfikacji liczby pracowników zatrudnionych przez podmiot kontrolowany;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.: art. 11 ustawy PIP poprzez wydanie nakazu, który nie zawiera wszelkich wymaganych prawem elementów, a samo rozstrzygnięcie w zakresie punktu 1 nakazu jest nieprecyzyjne. Sam nakaz odnosi się do kwestii niedotyczących stron postępowania, jest sformułowany chaotycznie, uniemożliwia kontrolę instancyjną poprzez ograniczenie stronie możliwości faktycznej polemiki z jego treścią i wnioskami;

3) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 23711 § 1 Kp w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia bhp poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nakazaniu stronie nieobciążania pracownika służby bhp w zakładzie innymi obowiązkami, niewynikającymi z zakresu działania służby bhp, podczas gdy strona jest podmiotem który zatrudnia poniżej 100 pracowników, zatem może powierzyć wykonywanie obowiązków bhp temu pracownikowi w częściowym wymiarze etatu;

4) błąd w ustaleniach faktycznych decyzji mający wpływ na jej treść, poprzez przyjęcie że stan faktyczny sprawy, w tym zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia wydanie nakazu w trybie art. 11 ustawy PIP, podczas gdy prawidłowa ocena pełnego materiału dowodowego w sprawie, prowadzi do przekonania że:

- bezpośrednią przyczyną wypadku z dnia 14 kwietnia 2023 r. było nieprawidłowe zachowanie pracownika, a podmiot posiadał wdrożone właściwe metody i procedury bezpieczeństwa i higieny pracy, zatem nie zachodzą pod/stawy uzasadniające wydanie nakazu;

- podmiot kontrolowany zatrudnia poniżej 100 pracowników, zatem zgodne z przepisami prawa pracy jest powierzenie wykonywania obowiązków bhp temu pracownikowi w częściowym wymiarze etatu;

- pomimo braku wskazania w IBWR - Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. [...] zapisów zgodnych z punktem 2 nakazu, stosowny zapis znajduje się w Projekcie Organizacji Robót (POR), a określone w żądaniu nakazu normy bezpieczeństwa są wdrożone w podmiocie kontrolowanym. Zagrożenia wynikające z prowadzenia prac budowlanych, remontowych i montażowych na czynnym zakładzie pracy, bez wstrzymania jego działalności przy pracujących niebezpiecznych maszynach i urządzeniach były omawiane z pracownikami na szkoleniu stanowiskowym oraz na szkoleniach prowadzonych przez służby J. S.A. (służba BHP- R.B., kierownik obiektu remontowanego – R.D.), mające na celu zapoznanie pracowników z zagrożeniami występującymi na terenie Inwestora.

Po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją z 21 lipca 2023 r. Okręgowy Inspektor Pracy w Rzeszowie, działając na pod/stawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy PIP, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje nr 1 i nr 2 organu I instancji.

Na wstępie wyjaśnił, że zaskarżone decyzje nie rozstrzygają w przedmiocie winy pracodawcy za zaistniały wypadek przy pracy (są to kompetencje zespołu powypadkowego, który powołuje pracodawca). Natomiast do zadań PIP należy podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeń w środowisku pracy, a w szczególności badanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz kontrola stosowania środków zapobiegającym wypadkom.

W zakresie dotyczącym decyzji nr 1 nakazu organ ustalił, że Spółka na dzień kontroli zatrudniała 59 osób w ramach stosunku pracy. Utworzona jednak była komórka d/s. bhp, w której zatrudniono pracownika T.M. na stanowisku Starszy inspektor d/s. bhp na pod/stawie umowy o pracę na czas określony z dnia 19.04.2010 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Aneksem nr 1 z dnia 28.10.2010 r. do umowy o pracę zmieniono rodzaj umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 01.11.2010 r. Aneksem nr 3 z dnia 1 października 2013 r. do umowy o pracę zmieniono dotychczasowe warunki pracy, tzn. nastąpiła zmiana w zakresie stanowiska na Inspektor d/s. bhp/Pełnomocnik Systemu Zarządzania Jakością z dniem 01.11.2013 r. Porozumieniem zmieniającym z dnia 11.02.2021 r. zmieniono warunki wynagrodzenia za pracę z dniem 01.03.2021 r. Z ustaleń inspektora pracy wynika, że T.M. zatrudnionemu pierwotnie na stanowisku - Starszego Inspektora d/s. BHP w pełnym wymiarze czasu pracy, a następnie na stanowisku Inspektor d/s. BHP/ Pełnomocnik Systemu Zarządzania Jakością powierzane są inne czynności niezwiązane ze sprawami bhp, które dotyczą spraw należących do Systemu Zarządzania Jakością, jak również p.poż. i ochrony środowiska. Na pod/stawie ww. aneksów do umowy o pracę pracownika T.M. ustalono, że pracodawca nie rozdzielił w sposób czytelny obowiązków pracownika, wynikających z zajmowanych stanowisk poprzez jednoznaczne określenie wymiaru etatu na stanowisku Inspektora d/s. bhp. Nie przed/stawiono również zakresu obowiązków lub innego dokumentu określającego wymiar pracy przy poszczególnych czynnościach, które zostały mu przydzielone w ramach umowy o pracę.

Organ wyjaśnił, że w myśl art. 23711 § 1 Kp pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy zwaną dalej "służbą bhp", pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Przepis § 1 rozporządzenia bhp stanowi, że służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej "służbą bhp", stanowią wyodrębnione komórki organizacyjne jednoosobowe lub wieloosobowe. Liczbę pracowników służby bhp ustala pracodawca, biorąc pod uwagę stan zatrudnienia oraz występujące w zakładzie warunki pracy i związane z nimi zagrożenia zawodowe, a także uciążliwość pracy z zastrzeżeniem, że pracodawca zatrudniający od 100 do 600 pracowników tworzy wieloosobową lub jednoosobową komórkę albo zatrudnia w tej komórce pracownika służby bhp w niepełnym wymiarze czasu pracy. W celu zapewnienia efektywnej realizacji zadań służby bhp, regulacja § 2 ust. 2 rozporządzenia bhp zabrania obciążania pracowników służby bhp innymi zadaniami niż wymienione w ust. 1 ww. rozporządzenia.

Organ zauważył, że wskazany przepisy Kp nie zabraniają tworzenia służby bhp pracodawcom zatrudniającym poniżej 100 pracowników. Decyzje w przedmiocie utworzenia służby bhp, jej liczebności pracodawca może podjąć w związku z występującymi w zakładzie pracy zagrożeniami. Katalog zadań służby bhp wymieniony w § 2 ust. 1 rozporządzenia jest katalogiem zamkniętym.

Organ wyjaśnił, że z bazy danych organu wynika, że strona w czasie zatrudnienia T.M. w dniu 19 kwietnia 2010 r. na stanowisku Starszego Inspektora d/s. BHP w pełnym wymiarze czasu pracy była zobowiązana do utworzenia służby BHP. Komórka d/s. bhp była powołana u adresata decyzji i pomimo, że na dzień kontroli stan zatrudnienia u pracodawcy wynosił poniżej 100 pracowników, to komórka d/s. bhp nadal funkcjonowała.

Jako nietrafny Inspektor ocenił argument odwołującego, że wykonywanie zadań służby bhp zostało powierzone pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, gdyż u skarżącego taki przypadek nie miał miejsca. Z aneksu nr 3 z dnia 1.10.2013 r. do umowy o pracę zawartej z T.M., wynika, że to pracownikowi służby bhp powierzono wykonywanie innych zadań, a tym samym obciążono go obowiązkami nie wynikającymi z wykonywania zadań służby bhp.

Reasumując organ stwierdził, że pracodawca, chcąc powierzyć pracownikowi służby BHP dodatkowe obowiązki, może to zrobić jedynie poprzez rozdzielenie jego etatu. Jeżeli pracodawca chce zlecić pracownikowi służby BHP dodatkowe obowiązki (np. w zakresie zarządzania jakością, ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej itp.), to powinien zawrzeć z nim dodatkową umowę lub rozdzielić wymiar jego etatu na realizowanie zadań służby BHP oraz na pozostałe obowiązki. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia bhp organizacja i rozkład czasu pracy pracownika służby BHP oraz pracownika zatrudnionego przy innej pracy, o którym mowa w art. 23711 § 1 Kp, powinny zapewniać pełną realizację zadań, o których mowa w cyt. rozporządzeniu.

Odnosząc się do zarzutu, że treść decyzji jest sprzeczna z jej uzasadnieniem i zawiera błędy formalne stanowiące istotne naruszenie przepisów postępowania organ stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie może on stanowić pod/stawy do uchylenia decyzji nakazowej. Wyjaśnił, że nakaz został wydany w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli i po podpisaniu protokołu z kontroli. Wymogi nakazu są ograniczone do wskazanych w art. 34 ust. 2 ustawy PIP. Decyzja nr 1 nakazu spełnia wszystkie wymogi formalne. Jedynie w celu ukierunkowania strony w zakresie wykonania decyzji inspektor zawarł krótkie uzasadnienie.

W zakresie dotyczącym decyzji nr 2 nakazu Inspektor wskazał, że w wyniku kontroli ustalono, że Spółka na terenie [...], należącej do J. S.A. w R. realizowała zlecenie polegające na wykonaniu prac remontowo - budowlanych pomostu węglowego [....], tj. m.in.: remont pomostu - prace konserwacyjno - malarskie, wzmocnienie konstrukcji nośnej pomostu, skuwanie stropu pasa dolnego, wykonanie nowego stropu z płyt prefabrykowanych, wykonanie wylewki betonowej, remont fundamentów słupów podporowych, itp. Prace realizowano w ramach zamierzenia inwestycyjnego niewymagającego pozwolenia na budowę. Pomost [...] składał się z dwóch oddzielonych przenośników taśmowych znaczonych jako PT9 i PT10. Oba urządzenia usytuowane były na konstrukcji stalowej podpierającej, obudowane od strony zewnętrznej jedną łączną obudową, z pomostami roboczymi wewnątrz obudowy przenośników. Prace były prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu, w rygorze pisemnego pozwolenia na pracę przewidzianego dla prac przy urządzeniach energetycznych (wg wewnętrznych procedur zlecającego). Podczas wykonywania tych prac pracownik Spółki w dniu 14 kwietnia 2023 r. uległ wypadkowi, w wyniku którego poniósł śmierć.

Szczegółowo powołując się na dokonane w toku kontroli ustalenia i przedłożone w tym zakresie a sporządzone dla ww. zadania budowlanego dokumenty organ wyjaśnił, że bezsporne jest, że prace budowlane, remontowe, montażowe były prowadzone przez pracowników skarżącego w zakładzie pracy bez wstrzymania jego ruchu. W myśl art. 207 § 2 Kp pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Z kolei zgodnie z wymaganiami art. 2374 § 2, § 3 Kp pracy pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy, a pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis § 2 rozporządzenia bhp podczas wykonywania robót budowlanych zobowiązuje wykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych do opracowania instrukcji bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomienia z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót. Z kolei § 1 pkt 4 rozporządzenia bhp określa, że instrukcja bezpiecznego wykonywania robót budowalnych to sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem robót budowlanych, o których mowa w art. 21a ust. 2 Prawo budowlane. W art. 21a ust. 2 pkt 1 Prawo budowlane jako prace dla których sporządza się IBWR określono takie, których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości. Z definicji instrukcji bezpiecznego wykonywania robót budowalnych zawartej w § 1 pkt 4 rozporządzenia bhp podczas wykonywania robót budowlanych wynika, że zapisy zawarte w IBWR powinny być spójne z opracowanym Planem BIOZ i charakterem prowadzonych robót budowalnych, a swoim zakresem obejmować sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem konkretnych robót budowlanych. Ustalenie sposobów zabiegania zagrożeniom dla prowadzonych prac budowalnych, remontowych, montażowych, przez pracowników skarżącego, na czynnym zakładzie pracy bez wstrzymania jego ruchu w dokumencie "Projekt Organizacji Robót" nie zwalnia pracodawcy z obowiązku sporządzenia instrukcji bezpiecznego wykonywania robót budowalnych zawierającej informacje wskazane w decyzji nr 2 nakazu Inspektora.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka zaskarżając w całości decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie, zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 23711 § 1 Kp w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia bhp poprzez błędne przyjęcie, że pracodawca chcą zlecić pracownikowi służby BHP dodatkowe obowiązki, powinien zawrzeć z nim dodatkową umowę lub rozdzielić wymiar jego etatu na realizowanie zadań służby BHP oraz na pozostałe obowiązki, w sytuacji gdy dodatkowe obowiązki T.M. były związane z piastowanym stanowiskiem Inspektora d/s. BHP, a na zakres czynności Pełnomocnika Systemu Zarządzania Jakością T.M. poświęcał kilkanaście godzin w ciągu roku kalendarzowego, co bez wątpienia potwierdza prawidłowość działania Spółki, gdyż zakres godzin poświęcanych na inne czynności poza stanowiskiem Inspektora d/s. BHP był w zasadzie incydentalny i niecelowym byłoby rozdzielenie wymiaru etatu, uwzględniając prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, co więcej T.M. zapewniał pełną realizację zadań, o których mowa w przytoczonym wyżej rozporządzeniu;

b) § 2 ust. 3 rozporządzenia bhp poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do błędnych wniosków, w sytuacji, gdy T.M. w pełnym zakresie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zapewniał realizację zadań, o który mowa w ww. rozporządzeniu, ponadto nie uwzględniono okoliczności, że pracownik służby BHP w tej sprawie mógł nawet zostać zatrudniony na tym stanowisku, w niepełnym wymiarze czasu pracy, co wypełniałoby normę obowiązujących przepisów prawa. Zgodną z przepisami pozostaje okoliczność powierzenia dodatkowych zadań T.M., które wprawdzie otrzymał, jednakże niecelowym było rozdzielenie etatu pracownika wobec faktu, że dodatkowe czynności sprowadzały się do incydentalnych zadań w ciągu roku kalendarzowego, czego organ nie ustalił w toku prowadzonej kontroli;

c) art. 2374 § 2, § 3 Kp w zw. z § 2 i 1 pkt 4 rozporządzenia bhp podczas robót budowlanych poprzez błędne założenie i przyjęcie, że Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania Robót Budowlanych w Spółce powinna zostać uzupełniona, w sytuacji, gdy Spółka opracowała dwa dokumenty, tj. Projekt Organizacji Robót oraz Instrukcję Bezpiecznego Wykonywania Robót Budowalnych, co oznacza, że wypełniła swoje obowiązki, wynikające z przepisów prawa, a każdy z ww. dokumentów zawiera niezbędne elementy, przy tym zapisy zawarte w IBWR są spójne z opracowanym Planem BIOZ oraz charakterem prowadzonych robót budowlanych;

d) art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy PIP poprzez nie zbadanie całokształtu okoliczności sprawy wynikających z przed/stawionego przez stronę materiału dowodowego w sprawie, nie uwzględnienie faktów i dowodów wskazanych przez Spółkę, mających wpływ na ostatecznie wydane rozstrzygnięcie w sprawie, tj. rozpatrzenie odwołania od nakazu Spółki, bez wnikliwej analizy przed/stawionej przez Stronę argumentacji, dotyczącej m.in. pracownika T.M. oraz czynności dodatkowych, które otrzymał, co w efekcie doprowadziło organ do wniosku, że nie było pod/staw do uchylenia zaskarżonej decyzji nr 1 nakazu, mimo zasadności odwołania;

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

a) art. 80 w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa. oraz w zw. z art. 23711 Kp w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia bhp, poprzez brak ustalenia prawdy obiektywnej i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny ustalony w niepełnym zakresie, pomijający istotne kwestie jak chociażby ustalenie jedynie, że pracownik T.M. otrzymał dodatkowe zadania, jednakże bez dokonania weryfikacji zakresu dodatkowych obowiązków oraz ich wpływu na faktyczną realizację zadań na stanowisku Inspektora d/s. BHP, podczas gdy organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w szerokim zakresie wyjaśniające okoliczności, które stanowią pod/stawę rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 7 kpa.

W konsekwencji powyższego Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr 1 i nr 2 nakazu Inspektora oraz umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 5 października 2023 r., sygn. II SA/Rz 1549/23 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie (dalej OIP ) z dnia 21 lipca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzje nr 1 i nr 2 Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia 7 czerwca 2023 r. przywołane na wstępie niniejszego uzasadnienia.

W dniach: 10, 11, 12, 24, 31 maja 2023 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę w spółce "U." SP. z o.o., której ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli nr rej.: 130229-53-K011-Pt/23. Kontrola ta była przeprowadzona w następstwie wypadku przy pracy jakiemu uległ D.S. w dniu 14 kwietnia 2023 r. na terenie zakładu J. S.A. w [...], w wyniku którego poniósł śmierć. W dniu 31 maja 2023 r. został sporządzony protokół kontroli nr 130229-53-K011-Pt/23.

Zgodnie z art. 10 punkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 623 ze zm., zwana dalej -"ustawą o PIP") do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy między innymi nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych; W punkcie 7 lit. a tego artykułu, wskazano również na podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeń w środowisku pracy, a w szczególności: badanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym wypadkom.

Natomiast art. 11 ustawy o PIP stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do:

1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;

2) nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

3) nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

4) zakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

5) nakazania, w przypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników lub osób fizycznych wykonujących pracę na innej pod/stawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, zaprzestania prowadzenia działalności bądź działalności określonego rodzaju;

6) nakazania ustalenia, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku;

6a) nakazania wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy w przypadku naruszenia trybu, metod, rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i pomiarów lub konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach;

7) nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

8) skierowania wystąpienia lub wydania polecenia, w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1-7, w sprawie ich usunięcia, a także wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób winnych.

Ustaleniu stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz udokumentowaniu dokonanych ustaleń, służy postępowanie kontrolne, przeprowadzane u pracodawców według zasad określonych w rozdziale IV-tym ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, dotyczącym postępowania kontrolnego.

W następstwie ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzyjnie nakaz usunięcia stwierdzonych uchybień (art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy).

Przechodząc do oceny legalności decyzji nr 1 i nr 2 nakazu Inspektora Pracy z dnia 7 czerwca 2023 r., utrzymanej w mocy decyzja OIP w Rzeszowie Sąd stwierdza, że w stanie faktycznym sprawy, treść decyzji nr 1, tj. nakazanie nieobciążania pracownika służby bhp innymi obowiązkami niewynikającymi z zakresu działania służby bhp nie tylko narusza art. 23711 § 1 kp w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 2 września 1997 r. nie znalazła akceptacji w uzasadnieniu utrzymującej ją w mocy decyzji OIP w Rzeszowie.

Niespornie w wyniku kontroli organ l instancji ustalił, że "U." Sp. z o.o. na dzień kontroli zatrudniała 59 osób w ramach stosunku pracy. W spółce jednak była utworzona komórka d/s. bhp, w której zatrudniono pracownika T.M. na stanowisku Starszy inspektor d/s. bhp na pod/stawie umowy o pracę na czas określony z dnia 19.04.2010 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Aneksem nr 1 z dnia 28.10.2010 r. do umowy o pracę zmieniono rodzaj umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 01.11.2010 r. Aneksem nr 3 z dnia 1 października 2013 r. do umowy o pracę zmieniono dotychczasowe warunki pracy, tzn. nastąpiła zmiana w zakresie stanowiska na Inspektor d/s. bhp/Pełnomocnik Systemu Zarządzania Jakością z dniem 01.11.2013 r. Porozumieniem zmieniającym z dnia 11.02.2021 r. zmieniono warunki wynagrodzenia za pracę z dniem 01.03.2021 r.

Z ustaleń inspektora pracy wynika, że p. T.M. zatrudnionemu pierwotnie na stanowisku - Starszego Inspektora d/s. BHP w pełnym wymiarze czasu pracy, a następnie na stanowisku Inspektor d/s. BHP/ Pełnomocnik Systemu Zarządzania Jakością powierzane są inne czynności niezwiązane ze sprawami bhp, które dotyczą spraw należących do Systemu Zarządzania Jakością, jak również p.poż. i ochrony środowiska. Na pod/stawie ww. aneksów do umowy o pracę pracownika T.M. ustalono, że pracodawca nie rozdzielił w sposób czytelny obowiązków pracownika, wynikających z zajmowanych stanowisk poprzez jednoznaczne określenie wymiaru etatu na stanowisku Inspektora d/s. bhp. Nie przedstawiono również zakresu obowiązków lub innego dokumentu określającego wymiar pracy przy poszczególnych czynnościach, które zostały mu przydzielone w ramach umowy o pracę.

Pismem z dnia 06.06.2023 skarżący wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli zawierające 15 uwag do treści protokołu. W zastrzeżeniach strona nie kwestionowała ustaleń inspektora pracy w zakresie utworzenia komórki d/s. bhp i zatrudnienia w niej na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy T.M. oraz braku rozdzielenia obowiązków wskazujących na wymiar pracy pracownika w zakresie bhp. (str. 2 i 4-5 protokołu kontroli nr 130229-53-K011 -Pt/23).

W myśl przepisu art. 237 11 § 1 Kodeksu pracy pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej "służbą bhp", pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Przepis § 1 rozporządzenia RM z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi, że służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej "służbą bhp", stanowią wyodrębnione komórki organizacyjne jednoosobowe lub wieloosobowe. Liczbę pracowników służby bhp ustala pracodawca, biorąc pod uwagę stan zatrudnienia oraz występujące w zakładzie warunki pracy i związane z nimi zagrożenia zawodowe, a także uciążliwość pracy z zastrzeżeniem, że pracodawca zatrudniający od 100 do 600 pracowników tworzy wieloosobową lub jednoosobową komórkę albo zatrudnia w tej komórce pracownika służby bhp w niepełnym wymiarze czasu pracy. W celu zapewnienia efektywnej realizacji zadań służby bhp, regulacja § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy zabrania obciążania pracowników służby bhp innymi zadaniami niż wymienione w ust. 1 ww. rozporządzenia.

W tym miejscu należy podkreślić, że przepis 23711 § 1 Kodeksu pracy nie zabrania tworzenia służby bhp, pracodawcom zatrudniającym poniżej 100 pracowników. Decyzje w przedmiocie utworzenia służby bhp, jej liczebności pracodawca może podjąć także w związku z występującymi w zakładzie pracy zagrożeniami.

Katalog zadań służby bhp wymieniony w § 2 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy jest katalogiem zamkniętym.

Na dzień kontroli stan zatrudnienia u pracodawcy wynosił poniżej 100 pracowników.

OIP stwierdził, że za nietrafny należy więc uznać argument, że wykonywanie zadań służby bhp zostało powierzone pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, gdyż u skarżącego taki przypadek nie miał miejsca. Z aneksu nr 3 z dnia 1.10.2013 r. do umowy o pracę zawartej z T.M., wynika, że to pracownikowi służby bhp powierzono wykonywanie innych zadań, a tym samym obciążono go obowiązkami nie wynikającymi z wykonywania zadań służby bhp.

Według OIP pracodawca, chcąc powierzyć pracownikowi służby BHP dodatkowe obowiązki, może to zrobić jedynie poprzez rozdzielnie jego etatu. W związku z powyższym, jeżeli pracodawca chce zlecić pracownikowi służby BHP dodatkowe obowiązki (np. w zakresie zarządzania jakością, ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej itp.), to powinien zawrzeć z nim dodatkową umowę lub rozdzielić wymiar jego etatu na realizowanie zadań służby BHP oraz na pozostałe obowiązki. Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z § 2 ust. 3 RM z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny organizacja i rozkład czasu pracy pracownika służby BHP oraz pracownika zatrudnionego przy innej pracy, o którym mowa w art. 23711 § 1 Kodeksu pracy, powinny zapewniać pełną realizację zadań, o których mowa w cyt. rozporządzeniu.

Sąd nie podziela tego stanowiska.

Niesporny jest fakt, że T.M. zatrudniony jest u skarżącego na stanowisku Inspektora d/s. BHP oraz Pełnomocnika Systemu Zarzadzania Jakością.

Poziom zatrudnienia u skarżącego jest niższy niż 100 osób.

Zgodnie z art. 23711 § 1 kp w takiej sytuacji pracodawca może powierzyć wykonywanie służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, jak w niniejszej sprawie.

Sąd nie podziela stanowiska OIP akcentującego, że kolejność powierzenia pełnionych funkcji ma znaczenie i że warunków z ww przepisu nie spełnia pracownik, któremu zmieniono warunki pracy z pełnego etatu Starszego Inspektora d/s. BHP na Inspektora d/s. BHP i Pełnomocnika Zarządzania Jakością. W domyśle, zdaniem OIP gdyby Pełnomocnikowi d/s. Zarzadzania Jakością powierzono obowiązki Inspektora d/s. BHP byłoby to zgodne z art. 23711 § 1 kp.

Wykładnia art. 23711 § 1 kp pojęcia pełnomocnika zatrudnionego przy innej pracy, któremu powierzono wykonywanie zadań służby BHP dokonana przez OIP abstrahuje od celu tegoż unormowania, którym jest zapewnienie przez pracodawcę zatrudniającego poniżej 100 osób wykonywania służby bhp przez pracownika zatrudnionego przy innej pracy. Taki cel u skarżącego został osiągnięty. T.M. u skarżącego jest zatrudniony na stanowisku Pełnomocnika d/s. Zarządzania Jakością, powierzono mu także zadania Inspektora d/s. BHP. Kolejność powierzenia tych zadań jest bez znaczenia.

Twierdzenie organów obydwu instancji, że u skarżącego istnieje "komórka d/s. BHP", w związku z czym obowiązuje zakaz powierzenia Pełnomocnikowi d/s. BHP innych zadań niż zadania służby bhp po myśli § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy, nie ma uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy, a to wobec zaistnienia wyjątku z tego przepisu – in fine – tj. pracownika zatrudnionego przy innej pracy, o którym mowa w art. 23711 § 1 kp

Tzw. Komórka d/s. BHP to właśnie T.M. zatrudniony, wg treści protokołu kontroli, na stanowisku Inspektora d/s. BHP/Pełnomocnika Zarządzania Jakością (bez zróżnicowania w jakim zakresie) – w pełnym wymiarze czasu pracy.

Powyższe nie oznacza jednak, że u skarżącego, co dozwolone, powołano "Służbę BHP", o której mowa w art. 23711 § 1 kp zd. pierwsze.

Protokół kontroli (strona 4 i 5), nie jest tak jednoznaczny w tym zakresie w swej treści, jak wynikałoby to z odpowiedzi na skargę. Zestawienie zdania pierwszego części "Służba BHP" protokołu kontroli o treści "w spółce powołano komórkę da bhp zatrudniając w niej pracownika T.M. na stanowisku Inspektor d/s. bhp/Pełnomocnik Systemu Zarzadzania Jakością, w ramach pełnego etatu" z jej końcowa częścią "w przed/stawionym aneksie nr 3 do umowy o pracę zmieniającym stanowisko inspektora d/s. BHP na stanowisko Inspektor d/s. bhp/ Pełnomocnik Zarzadzania Jakością nie określono jednoznacznie wymiaru etatu pełnionych różnych obowiązków. Nie przed/stawiono również zakresu obowiązków lub innego dokumentu określającego wymiar pracy przy poszczególnych czynnościach – pracach wyszczególnionych w zajmowanym stanowisku. Brak określenia w jakim wymiarze pełni obowiązki w zakresie bhp a w jakim pozostałe, związane z ochroną p.poż., ochroną środowiska i Pełnomocnika Systemu Zarzadzania Jakością. Jak ustalono T.M. dodatkowo zajmuje się sprawami p.poż i ochrony środowiska" potwierdza tą tezę.

Nieprawdziwe są także twierdzenia organu z odpowiedzi na skargę, że skarżący w odwołaniu nie powoływał się na fakt powierzenia zadań służby BHP pełnomocnikowi zatrudnionemu przy innej pracy (por. strona 4 odwołania n k. 16).

Niepewność OIP co do charakteru zatrudnienia T.M., czy istnienia u skarżącego służby d/s bhp znalazła wyraz w uzasadnieni jego decyzji.

OIP stwierdził bowiem w decyzji, że podziela stanowisko odwołującego, iż pracodawcy zatrudniający do 600 pracowników mogą zatrudnić pracownika w komórce bhp, w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jednak zatrudnienie pracownika służby bhp, w niepełnym wymiarze czasu pracy – jak już przytoczono wyżej – winno być wyraźnie określone w umowie o pracę, czego brak było w umowie zawartej z T.M. W istocie zatem, jeżeli strona dokona wyraźnego rozdzielenia etatu pracownika T.M. na część etatu dla stanowiska inspektora pracy ds. bhp i pozostałą część na stanowisko Pełnomocnika Systemu Zarzadzania Jakością, to wykona zaskarżoną decyzję, albowiem jest podmiotem, który nie musi zatrudniać pracownika służby bhp na cały etat.

Stwierdzenie to w decyzji utrzymującej w mocy decyzję nr 1 organu I instancji nakazującej nieobciążenie pracownika służby innymi obowiązkami niewynikającymi z zakresu służby bhp przesądza o braku jednoznaczności w zakresie nałożonego obowiązku wg organu I i II instancji, niezgodnością ich treści. Było to, wg. Sądu spowodowane wadliwym przyjęciem istnienia służby bhp u skarżącego, mimo niespornych w treści dowodów świadczących o czymś przeciwnym.

Naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. oraz art. art. 23711 § 1 kp w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 109, poz. 704, ze zmianami z 2004 r. Nr 246, poz. 2468 oraz wynikające z 2005 r. Nr 117, poz. 986) przełożyło się na wynik sprawy, tj. treść decyzji OIP i decyzji nr 1 z dnia 7 czerwca 2023 r.

Przystępując do badania legalności decyzji nr 2 z dnia 7 czerwca 2023 r. i utrzymującej ja w mocy decyzji OIP z dnia 21 lipca 2023 r. już na wstępie Sąd zauważa, że decyzja OIP narusza prawo w sposób oczywisty, a to z uwagi na utrzymanie w mocy w dniu 21 lipca 2023 r. decyzji nr 2, której termin wykonania określono na 15 lipca 2023 r.

Zgodnie z art. 11 pkt 1 oraz art. 34 ust. 2 ustawy o PiP decyzja wydana w formie pisemnej, a więc także decyzja nr 2 z dnia 7 czerwca 2023 r., powinna zawierać m.in. termin usunięcia stwierdzonych uchybień.

Jest to termin procesowy.

OIP powinien wziąć pod uwagę fakt upływu terminu wyznaczonego decyzją organu I instancji w postępowaniu odwoławczym i co najmniej uchylić decyzję nr 2 w części dotyczącej terminu wyznaczając nowy. Naruszenie art. 11 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy o PiP przez OIP przełożyło się na wynik sprawy, gdyż na wykonanie nałożonych obowiązków potrzeba odpowiedniego czasu, stosownie do ich rodzaju i zakresu (por. także wyrok NSA z dnia 24 maja 2023 r., III OSK 4/22).

Przechodząc do merytorycznej kontroli decyzji nr 2 Sąd wskazuje, że zgodnie z jej treścią, nakazano skarżącej uzupełnić instrukcję bezpiecznego wykonywania robót dla zadania – Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. "[...]" o zapisy: sposobów zapobiegania zagrożeniom wynikających z prowadzenia prac budowlanych, remontowych i montażowych w czynnym zakładzie pracy bez wstrzymania jego działalności, przy w czynnym zakładzie pracy bez wstrzymania jego działalności, przy pracujących niebezpiecznych maszynach i urządzeniach, gdzie występuje m.in. ryzyko pochwycenia kończyny lub całego ciała, porażenia prądem od czynnych urządzeń wyrzutu lub wycieku substancji itp. zjawisk oraz sposoby postępowania w przypadku wystąpienia tych zagrożeń.

W podstawie prawnej nakazu podano:

- art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1614),

- art. 207 § 2 i art. 2374 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm. oraz z 2023 r., poz. 641),

- § 1 pkt 4 i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. Nr 47, poz. 401).

Jest to istotne, gdyż uzupełnienie instrukcji dotyczy remontu pomostu węglowego [...] oddziale [....] i J. S.A. "[...]".

Oczywista jest więc konieczność opisu tego miejsca - pomostu węglowego - stanowiska w protokole kontroli, gdyż dopiero zestawienie opisu warunków pracy, szczegółowego rodzaju i warunków wykonywanych tam prac, pozwoli na ocenę czy zasadnie nałożono na spółkę obowiązki w decyzji nr 2.

Tymczasem w protokole kontroli opisu tegoż pomostu nie sporządzono. Fakt ten był przedmiotem zastrzeżeń skarżącej do protokołu kontroli.

W odpowiedzi na zastrzeżenia (załącznik nr 7 do protokołu kontroli, pismo z dnia 6 czerwca 2023 r.), w punkcie Ad. 6 organ twierdził, że "Opis pomostu węglowego sporządzono na podstawie okazanych zdjęć. W protokole ustalającym okoliczności i przyczyny lub innym dokumencie brak opisu charakteryzującego obiekt – zastrzeżenie uwzględniono, nie jest istotne dla dalszych ustaleń".

Sąd nie podziela stanowiska organu o nieistotności uwzględnionego zastrzeżenia. Organ, jego pracownicy obejrzeli szereg zdjęć sporządzonych przez [...], służby pracujące na miejscu i na tej podstawie, w zestawieniu z innymi dokumentami z akt przedstawiły w protokole kontroli przebieg wypadku w tym istniejące zabezpieczenia.

Sąd podkreśla, ze nie dysponuje tymi zdjęciami, w związku z czym może oprzeć się jedynie na zapisach protokołu kontroli, który jest podstawą ustaleń faktycznych w sprawie (art. 31 ust. 1 ustawy o PiP).

Tymczasem ustaleń tych brak, chociaż powinny one się w nim znaleźć na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 7 in fine ustawy o PiP.

Uwzględnienie zastrzeżenia, jak to wyżej opisano, obowiązywało inspektora pracy do zmiany lub uzupełnienia części protokołu kontroli po myśli art. 31 ust. 6 ustawy o PiP. Niepodjęcie tych działań przesądza o naruszeniu art. 31 ust. 6 ustawy o PiP w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy (art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PiP).

Oznacza to, że ustalony w protokole kontroli stan faktyczny sprawy był niepełny i nie mógł być podstawą wydania decyzji nr 2 na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PiP. Odnosząc się do ustaleń OIP i zarzutów skargi Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 207 § 2 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Zgodnie z wymaganiami art. 2374 § 2, § 3 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy, a pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przepis § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych zobowiązuje wykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych do opracowania instrukcji bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomienia z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót.

Z kolei § 1 pkt 4 przytoczonego rozporządzenia określa, że instrukcja bezpiecznego wykonywania robót budowalnych to sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem robót budowlanych, o których mowa w art. 21 a ust. 2 Prawo budowlane.

W art. 21 a ust. 2 pkt 1 Prawo Budowlane jako prace dla których sporządza się IBWR określono takie, których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości. W tym miejscu należy podkreślić, że prace budowlane/remontowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części zaliczane są do kategorii prac szczególnie niebezpiecznych, (rozdział. 6 rozp. w spr. ogólnych przepisów bhp)

Z definicji instrukcji bezpiecznego wykonywania robót budowalnych zawartej w § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych wynika, że zapisy zawarte w IBWR powinny być spójne z opracowanym Planem BI OZ i charakterem prowadzonych robót budowalnych, a swoim zakresem obejmować sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem konkretnych robót budowlanych (art. 21 a Prawo budowlane).

Sąd nie podziela kategorycznego stanowiska organu, że "dokument "Projekt Organizacji Robót" jest w istocie dokumentem dla wykonawcy robót budowlanych/remontowych, a wszelkie instrukcje bhp są dokumentami dla pracowników wykonujących prace, które muszą być łatwo dostępne dla pracowników i napisane zrozumiałym językiem (por. § 41 rozp. w spr. Ogólnych przepisów bhp) w związku z czym nie sposób przyjąć, że ustalenie sposobów zapobiegania zagrożeniom dla prowadzonych prac budowlanych, remontowych, montażowych, przez pracowników skarżącego, na czynnym zakładzie pracy bez wstrzymania jego ruchu w dokumencie "Projekt Organizacji Robót" zwalnia pracodawcę z obowiązku sporządzenia kompletnej instrukcji bezpiecznego wykonywania robót budowlanych, która będzie zawierać także informacje wskazane w decyzji nr 2 nakazu inspektora pracy nr rej.: 130229-53-K011-Nk01/23.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – dalej p.b., określa prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego, do których zalicza;

– inwestora,

– inspektora nadzoru budowlanego,

– projektanta,

– kierownika budowy lub kierownika robót.

W postępowaniu związanym z przygotowaniem budowy oraz jej realizacją podmioty te mają obowiązek współdziałania ze sobą w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem przepisów i zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 18 ust. 1 pr. bud.),

W szczególności do obowiązków inwestora należy:

– zorganizowanie procesu budowy z uwzględnieniem zawartych w przepisach wymogów bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

– zapewnienie opracowania projektu budowlanego stosownie do potrzeb, innych projektów;

– uzyskanie pozytywnej opinii rzeczoznawców do spraw: bhp, higienicznosanitarnych,

– zabezpieczeń przeciwpożarowych dla projektów obiektów budowlanych;

– zapewnienie objęcia kierownictwa budowy przez kierownika budowy;

– protokolarne przekazanie terenu budowy i powierzenie obowiązków kierownika budowy osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane oraz prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;

– zapewnienie opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, jeśli jest wymagany (art. 21a ust. 1 oraz art. 21a ust. 1a pr. bud.);

– zawiadomienie właściwego organu nadzoru budowlanego oraz inspektora pracy o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych na 7 dni przed rozpoczęciem budowy lub rozbiórki;

– zapewnienie wykonania i odbioru robót budowlanych;

– zawiadomienie właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych i o zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu;

– zawiadomienie o zakończeniu robót także do PIP, PIS, IOŚ, PSP, jeśli na inwestora

– nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Do obowiązków kierownika budowy należy:

– sporządzenie lub zapewnienie sporządzenia, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniającego specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych i produkcji przemysłowej (w oparciu o informację przekazaną przez projektanta).

Obowiązek opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wynika z art. 21a ust. 1 pr. bud. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia - dalej r.i.b.z., określa zakres i formę informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz szczegółowy zakres rodzajów robót budowlanych, stwarzających zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi.

Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zwany planem "bioz" sporządza się w przypadku:

– jeżeli, przewidywane roboty budowlane mogą trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni;

– albo w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z następujących rodzajów robót budowlanych:

• charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości;

• przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi;

• stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym;

• prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych;

• stwarzających ryzyko utonięcia pracowników;

• prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach;

• wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych;

• wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza;

• wymagających użycia materiałów wybuchowych;

• prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.

Zgodnie z r.i.b.z. informacje zawarte w planie bioz powinny dotyczyć:

– zakresu robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych obiektów;

– wykaz istniejących obiektów budowlanych;

– wskazanie elementów zagospodarowania działki lub terenu, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi;

– wskazanie dotyczące przewidywanych zagrożeń występujących podczas realizacji robót budowlanych, określające skalę i rodzaje zagrożeń oraz miejsce i czas ich wystąpienia;

– wskazanie sposobu prowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem do

– realizacji robót szczególnie niebezpiecznych;

– wskazanie środków technicznych i organizacyjnych, zapobiegających niebezpieczeństwom wynikającym z wykonywania robót budowlanych w strefach szczególnego zagrożenia zdrowia lub w ich sąsiedztwie, w tym zapewniających bezpieczną i sprawną komunikację, umożliwiającą szybką ewakuację na wypadek pożaru, awarii i innych zagrożeń.

Wykonawca przed przystąpieniem do wykonywania wymienionych robót budowlanych jest obowiązany opracować instrukcję bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomić z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich prac (§ 2 r.i.b.z.).

Zgodnie z art. 22 pr. bud. kierownik budowy jest równocześnie koordynatorem działań na rzecz bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:

– organizuje i kieruje budową obiektu budowlanego zgodnie z projektem, pozwoleniem na budowę, przepisami techniczno-budowlanymi oraz bezpieczeństwem i higieną pracy;

– koordynuje realizację zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych założeń planowanych robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów oraz przy planowaniu czasu wymaganego do zakończenia robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów.

W przypadku w stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia kierownik budowy ma obowiązek wstrzymania robót budowlanych oraz zawiadomienia o tym właściwego organu. Jest odpowiedzialny za prowadzenie dokumentacji budowy i realizację zaleceń wpisanych do dziennika budowy.

Do obowiązków projektanta należy:

– sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 20 ust. 1 pkt 1b pr. bud.);

– uzyskania wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów.

Projektant ma prawo wstępu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczących ich realizacji. W razie stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia może wpisem do dziennika budowy, wstrzymać prowadzone roboty budowlane oraz zawiadomić tym fakcie właściwy organ.

Na bezpieczeństwo osób zatrudnionych przy robotach budowlanych wpływ mają:

– rozwiązania przyjęte w projekcie technicznym,

– sporządzona informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

– opracowany plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

– instrukcja bezpiecznego wykonywania robót budowlanych,

– ocena ryzyka zawodowego,

– szkolenia bhp,

– odpowiedni sprzęt maszyny i urządzenia,

– uprawnienia i kwalifikacje,

– właściwy nadzór,

– egzekwowanie bezpiecznych metod pracy.

Projekt Organizacji Robót (POR) opisuje metody przygotowania i realizacji prac w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi na każdym etapie prowadzonych robót. Projekt Organizacji Robót (POR) powinien być zgodny z planowaną technologią wykonania prac, dokumentacją techniczno-ruchową, instrukcjami eksploatacyjnymi i instrukcjami stanowiskowymi.

Gdy w ramach projektu Generalny Wykonawca zatrudnia Podwykonawców, to jest on zobowiązany do opracowania na podstawie POR-ów Podwykonawców jednego Projektu Organizacji Robót opisującego pełen zakres prowadzonych prac i zasady koordynacji BHP.

Wykonawca ma obowiązek aktualizacji zapisów POR gdy zmienią się warunki realizacji prac (nastąpi zmiana technologii, terminów, organizacja prac, sposoby zabezpieczenia pracowników itp. Wykonawca ma obowiązek uzgodnić zmiany w Projekcie Organizacji Robót z Zamawiającym – Kierownikiem Projektu/Budowy, osobą odpowiedzialną za BHP i uzyskać ich zgodę na zaproponowane zmiany.

Wykonawca ma obowiązek powstrzymać się od prac i niezwłocznego zgłoszenia Kierownikowi Projektu ze strony Zamawiającego przypadków braku możliwości kontynuowania prac w sposób bezpieczny, narażający zdrowie i życie ludzkie (por. Dariusz Duryński, Bezpieczna organizacja robót budowlanych, LEX).

Podsumowując Projekt Organizacji Robót powinien zawierać:

• podstawy opracowania projektu – numer umowy,

• opis przedmiotu i zakresu opracowania projektu,

• opis lokalizacji (obiekt/urządzenie),

• informację o Zamawiającym Wykonawcy, Podwykonawcy, podwykonawcy-podwykonawcy,

• informację o osobach odpowiedzialnych za przygotowanie POR (opracował/sprawdził/zatwierdził),

• określenie elementów, które Zamawiający powinien zapewnić Wykonawcy (dostęp do mediów, drogi komunikacyjne, sposób przekazania miejsca pracy, dostęp do stref, drogi transportowe, poinformowanie o zagrożeniach występujących w rejonie prowadzonych prac, wyznaczenie osób odpowiedzialnych z ramienia Zamawiającego, wskazanie procedur na wypadek zaistnienia sytuacji kryzysowych itp.),

• określenie elementów, które Wykonawca zobowiązuje się zapewnić podczas realizacji prac (zapewnienie pracowników o odpowiednich kwalifikacjach do wykonywanych zadań, zakres wygrodzeń niezbędny do realizacji powierzonych prac, zapoznanie pracowników z zawartością POR, oznakowanie i zabezpieczenie miejsca prowadzonych prac, zapewnienie właściwej organizacji gospodarki odpadami, wskazanie pracownikom pomieszczeń sanitarnych i socjalnych itp.),

• informację o sposobie przeprowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem do realizacji robót szczególnie niebezpiecznych, w tym określenie zasad postępowania w sytuacjach niebezpiecznych,

• określenie zasad stosowania środków ochrony indywidualnej i zbiorowej, zabezpieczających przed skutkami zagrożeń,

• sposób wygrodzenia stref pracy oraz zasady wygradzania stref niebezpiecznych,

• wykaz prac niosących ze sobą ryzyko wraz z opisem ogólnym zabezpieczenia pracowników i obiektu (transport pionowy i poziomy, prace na wysokości, materiały i wyroby lub substancje niebezpieczne, prace pożarowo- niebezpieczne, prace w zbiornikach i innych przestrzeniach zamkniętych, prace w wykopach, pod ruchem itp.),

• opis ogólnej technologii realizacji zadań – wykaz kolejno realizowanych prac wraz z harmonogramem,

• opis operacji szczególnie niebezpiecznych lub trudnych technologicznie – dotyczy prac skomplikowanych, w których operacja wymaga specjalistycznego przygotowania, (transport elementów gabarytowych, użycie substancji chemicznych żrących, wybuchowych lub o dużym zagrożeniu dla życia lub zdrowia, otwieranie włazów, prace pożarowo/wybuchowo niebezpieczne, prace w przestrzeniach zamkniętych zagrożonych wybuchem, prace specjalistyczne itp.),

• opracowaną procedurę ratunkową opisującą działanie na wypadek zaistnienia szczególnych zagrożeń,

• ocenę ryzyka dla zagrożeń i dla całego zadania, uwzględniająca zagrożenia (hałas, zapylenie, temperatura, praca na wysokości, w przestrzeniach zamkniętych, prace transportowe itp.) oraz zagrożenia generowane przez operacje szczególnie niebezpieczne lub trudne technologicznie. Ocena ryzyka powinna oceniać poszczególne działania/prace,

• opis zasad bezpiecznej realizacji prac,

• wykaz środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, wymagania dla sprzętu – wykaz opracowany w oparciu o dokonaną ocenę ryzyka,

• informację o zasadach powiadamiania o zdarzeniach wraz z listą telefonów alarmowych ze wskazaniem lokalizacji apteczek i zabezpieczeń ppoż.,

• listę pracowników wraz z uprawnieniami kwalifikacyjnymi.

W realiach niniejszej sprawy niesporny był fakt sporządzenia Projektu Organizacji Robót. Wg treści Protokołu Kontroli (str. 13) stwierdzono, że wyszczególniono w nim charakter prac remontowych i montażowych prowadzonych bez wstrzymania ruchu. Określono w nim termin realizacji robót 20.01.23 r. – 19.01.24 r. Wbrew twierdzeniom organu Projekt Organizacji Robót jest dokumentem, który ma na celu zachowanie standardów BHP.

Jak wynika ze skargi, w dokumencie tym zawarto wszystkie elementy będące przedmiotem decyzji nr 2 – nakazu Inspektora Pracy. Organ nie zaprzeczył twierdzeniom skargi w tym zakresie.

Kwestia zachowania standardów BHP była także przedmiotem spotkania przedstawicieli inwestora J. S.A. i wykonawcy, U. sp. z o.o. w dniu 24 lutego 2023 r. (notatka służbowa z dnia 24 lutego 2023 r. – k. 151). Wbrew stanowisku organu, który nie uwzględnił zastrzeżeń skarżącej Ad.13 (k. 45), notatka ta dotyczy koncepcji zabezpieczeń przenośników taśmowych T-9 i T-10 w celu ograniczenia zapylenia i oddzielenia od części wirujących na remontowanym fragmencie pomostu:

- zabezpieczenie nr 1 w postaci półki zawieszonej na łańcuchach umieszczonej pod dolnymi krążnikami przenośnika miało na celu ogrodzenie części wirujących od prowadzonego frontu robót

- zabezpieczenie nr 2 w postaci szczelnej zapory umieszczonej nad stropem pomostu węglowego, wyścielonej materiałem niepalnym miało na celu wygrodzenie strefy zagrożenia wybuchem 22 w taki sposób aby umożliwić prowadzenie prac pożarowo-niebezpiecznych z zewnątrz pomostu z zamontowanych rusztowań także po godzinie 1400.

Zamawiający udostępni wykonawcy front robót w dni robocze w godzinach od 600 do 1400 z możliwością wykonywania prac w innym przedziale czasowym po uzyskaniu zgody zamawiającego

Przedstawiciele J. S.A. zaakceptowali formę zabezpieczenia przed częściami wirującymi przenośników.

Ustalono, że po wykonaniu zabezpieczenia firma U. Sp. z o. o. będzie mogła prowadzić prace remontowe także po godzinie 1400 do godziny 1800 oraz w dni wolne od pracy w godzinach od 6oodo 14oa w następującym zakresie:

- wykonywanie zabezpieczeń wraz z postępującym frontem robót

- demontaż blach trapezowych poszycia ścian bocznych pomostu

- demontaż płyt żelbetowych dolnego pasa pomostu

- prowadzenie prac antykorozyjnych konstrukcji stalowych

- wzmacnianie fundamentów wyprawa betonową.

Należy tu przypomnieć, że decyzja nr 2 dotyczy uzupełnienia instrukcji bezpiecznego wykonywania robót dla zadania - Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. "[...]" o zapisy: sposobów zapobiegania zagrożeniom wynikających z prowadzenia pac budowlanych, remontowych i montażowych w czynnym zakładzie pracy bez wstrzymania jego działalności, przy pracujących niebezpiecznych maszynach i urządzeniach, gdzie występuje m.in. ryzyko pochwycenia kończyny lub całego ciała, porażenia prądem od czynnych urządzeń, wyrzutu lub wycieku substancji itp. zjawisk oraz sposoby postępowania w przypadku wystąpienia tych zagrożeń. Termin wykonania: 15.07.2023 Pod/stawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy PIP, art. 207 § 2 i art. 2374 kp, § 1 pkt 4 i § 2 rozporządzenia bhp czyli zagadnień opisanych w notatce służbowej z dnia 24 lutego 2023 r.

Po spotkaniu z 24 lutego 2023 r. odbyło się szkolenie pełnomocników skarżącego z zakresu zasad bhp i zapoznaniu się z zagrożeniami występującymi w J. S.A. (s. 92 – 94).

Na szkoleniu tym omówiono więc także zagrożenia opisane w Projekcie Organizacji Robót, jak twierdzi skarżący.

W ocenie skarżącej Spółki, w sprawie doszło do błędnej wykładni art. 237 4 § 2, § 3 w zw. z § 2 i 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych poprzez błędne założenie i przyjęcie, że Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania Robót Budowlanych w Spółce powinna zostać uzupełniona, w sytuacji, gdy Spółka opracowała dwa dokumenty, tj. Projekt Organizacji Robót oraz Instrukcję Bezpiecznego Wykonywania Robót Budowlanych, co oznacza, że Spółka wypełniła swoje obowiązki, wynikające z przepisów prawa a każdy z ww zawiera niezbędne elementy. Między innymi, jak dostrzegł organ: na stronie 6-7 IBWR określono zagrożenia z podaniem konkretnych zagrożeń przy wykonywaniu szeregu prac. Podkreślenia wymaga, że Spółka podjęła wszelkie niezbędne czynności, tzn. opracowała dokumentację zgodnie z wymogami prawa. Bez wątpienia, zapisy zawarte w IBWR są spójne z opracowanym Planem BIOZ oraz charakterem prowadzonych robót budowlanych a swoim zakresem obejmują sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem konkretnych robót budowlanych. Spółka wypełniła dyspozycję art. 2374 § 2 i § 3, tj. wydała szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy, a pracownicy zostają zapoznani i potwierdzają na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Istotnym również jest, że Spółka, również w zgodzie z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych opracowała instrukcję bezpiecznego ich wykonywania. Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania Robót Budowlanych ma na celu zapobieganie zagrożeniom i niebezpieczeństwom związanym z wykonywaniem robót budowlanych. Również musi wskazywać sposoby postępowania w razie wystąpienia tych zagrożeń. Mowa o nich w art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane). W tym też celu, została opracowana przez Spółkę, z uwzględnieniem możliwych zagrożeń a także sposób postepowania w razie wystąpienia. Wzywając do uzupełnienia Instrukcji Bezpiecznego Wykonywania Robót dla zadania - Remont pomostu węglowego [...] w oddziale [...] w J. S.A. ,, [...]" - zdaniem Spółki - Nadinspektor pracy nie poddał szczegółowej analizie Projektu Organizacji Robót, w którym to wskazane zostały normy bezpieczeństwa wymagane przez Organ i które to są zostały określone i wdrożone w podmiocie kontrolowanym. Za faktem tym przemawia również, że z pracownikami regularnie omawiane były zagrożenia wynikające z prowadzanie prac budowlanych, remontowych i montażowych na czynnym zakładzie pracy, bez wstrzymania jego działalności przy pracujących niebezpiecznych maszynach i urządzeniach. Wskazane zagrożenia zostały omówione m.in. na szkoleniach stanowiskowych czy na szkoleniach prowadzonych przez służby J. S.A., a ich celem było zapoznanie pracowników z zagrożeniami występującymi na terenie zakładu prowadzonego przez Inwestora. Uwzględniając powyższe, niezrozumiałym dla Spółki pozostaje zobowiązanie do uzupełnienia Instrukcji Bezpiecznego Wykonywania Robót o elementy, które już znajdują się w dokumentacji Spółki. Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty, opracowane dla Spółki i przez Spółkę spełniają warunki opisane przepisami prawa.

Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska skarżącej.

Przepis art. 237(4) kodeksu pracy, stanowi, że pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac (§ 1).

Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy (§ 2).

Pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 3).

Przedmiotowa regulacja nakłada na pracodawcę obowiązek wydania szczegółowych instrukcji i wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy. Ustawodawca jednak nie precyzuje jak szczegółowe powinny być takie instrukcje i takie wskazówki (co słusznie zauważa skarżący), jak też nie wyjaśnia czym jest sama instrukcja. Odnośnie tego ostatniego pojęcia, to należy nawiązać do definicji zawartej w słowniku języka polskiego PWN ("zbiór przepisów ustalający sposób postępowania w jakieś dziedzinie"). Należy też zgodzić się, że nie można dokonywać wykładni ww. przepisu (§ 2) w oderwaniu od § 1, określającego obowiązek pracodawcy do zaznajamiania pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac. Tym samym instrukcja powinna być na tyle szczegółowa, aby obejmowała wszystkie procesy pracy na danym stanowisku, zaś szczególnie te, które mogą stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia.

Jeżeli jednak, jak w tej sprawie wg niezaprzeczonych twierdzeń skarżącej, to wszystko, o co wezwano skarżącą w decyzji nr 2 zawarte jest w Projekcie Organizacji Robót, było przedmiotem szkoleń, także w związku z notatką służbową z dnia 24 lutego 2023 r. to decyzja nr 2 nie może się ostać. Zagrożenia bezpieczeństwa w niej opisane były znane pracownikom, z którymi je omówiono.

Okoliczność ta w powiązaniu z brakiem definicji IBWP przesądza o zasadności skargi także w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.