Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 916/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 4, par. 9, par. 27, par. 33, par. 45
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 5 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi B. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia ... w przedmiocie przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu zaskarżoną decyzją z dnia 2... działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w związku z art.. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 j.t.), po rozpatrzeniu odwołania B. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w ... o przyznaniu płatności rolno- środowiskowej w pomniejszonej wysokości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W dniu 14 maja 2014 roku B. wniósł o przyznanie na rok 2014 płatności kontynuacyjnej rolnośrodowiskowej załączając deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 oraz 8 załączników graficznych. Producent zadeklarował realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne; wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 19,87 ha.

W dniu 17 lipca 2014 roku została przeprowadzona kontrola w gospodarstwie strony. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół nr ..., w którym odnotowano stwierdzone nieprawidłowości. Wnioskodawca był obecny przy sporządzaniu protokołu.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono między innymi nieprawidłowości dotyczące wymogów realizacji wariantu 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe.

Na działce rolnej oznaczonych we wniosku A uprawa jabłoni stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem E2 – materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań i kodem E7 – nieutrzymywanie minimalnej osady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady).

Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną obrazującą stan faktyczny na działkach na dzień przeprowadzenia kontroli. Inspektorzy terenowi w raporcie z kontroli odnotowali, ze na działce rolnej A zagospodarowanej uprawą jabłoni stwierdzono 210 szt. Drzew niekwalifikujących się oraz 108 szt. Suchych. Obsada na działce – obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia ,wykazujących cechy żywotności , a nie obejmująca , żywych nie spełniających wymagań jakościowych - wynosiła 1710 szt. ,podczas gdy minimalna wymagana odsada drzewek wynosi 2194 szt.

Organ odwoławczy podał, że na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w ... wydał w dniu ... decyzję nr ... o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na okoliczności, które legły u podstaw niniejszego orzeczenia, w tym w szczególności ustalenia kontroli , podczas której ustalona obsada drzew na działce rolnej A zgłoszonej do płatności za realizację wariantu 2.9 była niższa od minimalnej wymaganej obsady, która w przypadku uprawy jabłoni wynosi 124sztuk/ha.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, w którym B. podniósł, że problemy z liczbą drzew na hektar w uprawach jabłoni spowodowane były uszkodzeniem części drzewek przez zwierzynę leśna. Szkoda została zgłoszona do Koła Łowieckiego ... w ... Nowe nasadzenia wykonuje w październiku , tak aby zachować należytą dbałość o stan fitosanitarny roślin , czego potwierdzeniem jest prowadzony rejestr działalności agrotechnicznych Dyrektor zaznaczył, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2014 roku - zgodnie z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361) - jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 z późn. zm.) .

W § 2 ww. rozporządzenia stwierdza się, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest - na podstawie § 4 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia - do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego przez stronę w 2014 roku wariantu 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) jest wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby oraz utrzymywanie określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, w części II. Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne w ust.1 pkt) 2 lit. b) minimalnej obsady krzewów. W przypadku deklarowanej we wniosku uprawy jabłoni minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania wynosi 125 sztuk/hektar powierzchni uprawy. Dodatkowo - jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - jest, zgodnie z § 7 ww. rozporządzenia, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189 z dnia 20-07-2007r.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Dyrektor wyjaśnił ,że zgodnie z § 9 ust. 2, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r., Nr 33, poz. 262 z późn. zm.), w przypadku pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

1. grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantów dla upraw rolniczych, warzywniczych, zielarskich czy sadowniczych z jagodowymi,

2. trwałe użytki zielone - w przypadku wariantów określonych dla trwałych użytków zielonych oraz jako

3. sady, w których m. in. są uprawiane krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, będące krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego - w przypadku wariantów dla upraw sadowniczych i jagodowych.

Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji nie przyznał płatności za realizację wariantu 2.9,z uwagi na ustalenia kontroli na miejscu podczas której inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdzili na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej, że część sadzonek nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3) rozp. z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie przyznawania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" - a ponadto - rolnik nie utrzymywał minimalnej, wymaganej obsady drzew. Jak wynika z raportu kontroli stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2 i E7, przypisano deklarowanej działce rolnej A z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych, żywych nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła:

1710 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A – 17.78 ha, podczas gdy minimalna wymagana dla tego obszaru wynosi 2111 sztuki drzewek..

Wskazane powyżej ilości drzewek, które organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na ww. działkach rolnych (odnosząc się do powierzchni stwierdzonej), organ ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 "Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów" do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 roku, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 278).

W odniesieniu do okoliczności wskazanych w odwołaniu mających wpływ na nie dotrzymanie minimalnej obsady w uprawach sadowniczych Dyrektor podkreślił, że zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Zdaniem organu podnoszone przez producenta okoliczności pozostają bez wpływu na wynik postępowania, albowiem przyznanie płatności możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego. To z kolei zostało zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli w gospodarstwie. Producent rolny od dnia złożenia wniosku do dnia kontroli nie poinformował o stwierdzonych nieprawidłowościach i ich przyczynie.

Zgodnie z przepisami prawa krajowego, tj. § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361) oraz przepisem art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368 z 23.12.2006, str. 15), kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, iż organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania - o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności. Organy badają wówczas udokumentowane przez beneficjentów Programu wyjątkowe okoliczności bądź kategorie siły wyższej, których ocena jest niezbędna dla rozstrzygnięcia o zasadności bądź odstąpieniu od odzyskiwania wypłaconych środków pomocowych za realizację programu rolnośrodowiskowego. Organ odwoławczy wyjaśnił ,że w przedmiotowej sprawie nie dokonywano oceny przesłanek do odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności rolnośrodowiskowej lecz oceny zasadności wniosku producenta rolnego o przyznanie tej płatności w roku 2014.

W skardze B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ustalenia przesłanek wystąpienia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub wyjątkowych okoliczności, w wyniku których nie będzie wymagany częściowy lub pełny zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta w wyniku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, weryfikacja przepisów i rozporządzeń regulujących program rolnośrodowiskowy w ramach PRO W 2007 - 2013 w ramach rolnictwa ekologicznego w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe pod względem zgodności z Konstytucją RP, przyznanie płatności za realizację wariantu 2.9 za rok 2014, zasadzenie dla strony kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wyjaśnił, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizuje od roku 2011. Na plantacji kilka razy w roku wykonuje zabiegi uprawowe i pielęgnacyjne, prowadzi produkcję rolną zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny i ochronę gleby, czego potwierdzeniem jest prowadzony rejestr działań agrotechnicznych W momencie składania wniosku o płatność, jak również podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych w maju 2014 roku, nie stwierdził zagrożenia minimalnej obsady jabłoni. Fakt ten odnotował po powrocie z urlopu, podczas kontroli na miejscu z ARiMR w dniu 17 lipca 2015 roku. Po oględzinach drzewek wraz z inspektorami stwierdziłem liczne obgryzienia sadzonek, co zostało odnotowane w oświadczeniu dołączonym tego samego dnia do protokołu z kontroli Nie miał wówczas wiedzy i nikt go nie powiadomił, że fakt ten dodatkowo powinienem zgłosić u Kierownika Powiatowego ARiMR w .... Po stwierdzeniu dewastacji uprawy, fakt ten zgłosił do koła łowieckiego, którego przedstawiciele nie byli w stanie określić kto wyrządził szkodę. Na plantacji wystąpiła okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, która ma wpływ na realizację podjętego zobowiązania i która jest wynikiem przyczyn od niego nie zależnych.

Podniósł, że zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego jest rozpatrywane w kategoriach siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w wyniku których nie będzie wymagany częściowy lub pełny zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta.

Poza tym na działce rolnej A w dniu 03-07-2013 roku, podczas kontroli na miejscu przez specjalistę pana Wojciecha Walkowiak, nie zostały stwierdzone jakiekolwiek nieprawidłowości, więc nie widzi konieczności windykacji płatności pobranej za powierzchnię działki rolnej A w stosunku do okresu 2011 – 2013.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja z dnia 29 czerwca 2015 r. Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w ... z dnia 27 lutego 2015 r., przyznająca stronie skarżącej płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 w pomniejszonej wysokości nie narusza prawa

Materialnoprawne podstawy prawne zaskarżonej decyzji stanowią przepisy prawa europejskiego i krajowego.

Zgodnie z art.3 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW; Dz. U. UE Seria L z 2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1698/2005). EFFROW przyczynia się do wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty, uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Wspieranie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia określonych w rozporządzeniu celów, wśród których w art. 4 ust. 1 lit. b znalazła się poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich, poprzez wspieranie gospodarowania gruntami. Ostatnio wspomniany cel jest wykonywany w szczególności w ramach Osi 2 – Poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich (por. art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005). Do wykonania tej osi przyczynia się natomiast jeden z środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych – poprzez płatności rolnośrodowiskowe (art. 36 lit. a ppkt. iv rozporządzenia 1698/2005).

Płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe (art. 39 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005). Płatności rolnośrodowiskowe obejmują jednak tylko te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i art. 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie. Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 39 ust. 3 zd. 1 i 2 rozporządzenia). Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania (art. 39 ust. 4 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005).

Na poziomie krajowym warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania płatności rolnośrodowiskowych określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej: "u.w.r.o.w."; zob. art. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 5 pkt. 14 tejże). Pomoc ta, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 2 u.w.r.o.w., jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki jej przyznania wynikające z rozporządzenia 1698/2005 oraz z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także – w realiach kontrolowanej sprawy - z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ").

Z treści § 2 ust. 1 pkt. 3 i pkt. 4 rozporządzenia PRŚ wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia 1698/2005, zwane dalej: "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a także spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Przy czym, podstawowymi wymogami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, są: 1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia – o czym stanowi już § 3 rozporządzenia PRŚ.

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne (§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ). Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, przestrzega innych (niż określone w pkt. 1-2 – przyp. tut. Sądu) wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (art. 4 ust. 3 rozporządzenia PRŚ). Ponadto, płatność rolnośrodowiskowa w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE Seria L z 2007 r. Nr 189, poz. 1 ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin (§ 7 pkt 2 rozporządzenia PRŚ).

W przypadku Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 3 lit. a rozporządzenia PRŚ, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia (w tym jabłonia dla wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) – przyp. tut. Sądu), jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego - w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.

Z kolei załącznik nr 3 do rozporządzenia PRŚ w zakresie Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne dla wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), zawiera między innymi wymóg utrzymywania minimalnej obsady drzew, gdzie dla jabłoni ów minimalna obsada wynosi 125 szt./ha.

Uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości - w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, o czym stanowi już § 27 ust. 1 rozporządzenia PRŚ. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ. Zgodnie z tym załącznikiem w przypadku wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, nieutrzymanie minimalnej obsady drzew, przy granicy błędu do 5% wymaganej obsady, skutkuje 100% zmniejszeniem płatności.

W ramach kontrolowanej sprawy organ ARiMR ustalił – co w istocie nie jest kwestionowane przez skarżącego , że w dniu przeprowadzenia kontroli na miejscu nie była utrzymywana minimalna obsada drzew jabłoni wynosząca 125 szt./ha (z granicą błędu do 5%). Uchybienie to zostało stwierdzone względem deklarowanych do wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, działki rolnej oznaczonych literą A o stwierdzonej powierzchni 17,78 ha .Na stwierdzonej powierzchni obsada drzewek wynosiła 1710 szt, podczas gdy minimalna dla tego obszaru wynosi 2111 szt.. Jednocześnie organ ustalił , że producent rolny od momentu złożenia wniosku do daty kontroli nie poinformował organu o przyczynie braku prawidłowej obsady drzew na którą wskazywał w czasie kontroli – szkody wywołane przez zwierzynę leśną.

Spór do jakiego doszło w kontrolowanej sprawie sprowadza się natomiast do stwierdzenia czy następcze usunięcie przez skarżącego powyższych uchybień, a więc już po przeprowadzonej kontroli na miejscu, wskutek obsadzenia wskazanych działek rolnych brakującymi drzewkami w miesiącu październiku może mieć wpływ na przyznanie skarżącej na rok 2014 płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.9. Pakietu 2. oraz jakie znaczenie dla przyznania płatności w pomniejszonej wysokości ma powoływanie się przez skarżącego już po przeprowadzonej kontroli na miejscu na szkody wywołane przez zwierzęta jako siłę wyższą w odniesieniu do stwierdzonego uchybienia – brak minimalnej obsady drzewek

W tym miejscu wskazać zatem trzeba, na co słusznie zwrócił także uwagę organ, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno unijne, jak i krajowe – nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. W rozpatrywanej sprawie nie znajduje zwłaszcza zastosowania mechanizm przewidziany w regulacjach unijnych oraz krajowych w przypadku wystąpienia tzw. "drobnej niezgodności", o której stanowi art. 51 ust. 4 lit. a akapit drugi rozporządzenia 1698/2005, gdyż pojęcie to – na gruncie przywołanej regulacji unijnej – odnieść można wyłącznie do naruszeń podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska bądź naruszeń minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin (por. art. 51 ust. 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia 1698/2005), a więc wymogów, które nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i do których płatność ta nie jest przyznawana (por. art. 39 ust. 3 rozporządzenia 1698/2005). Natomiast to w przypadku wspomnianych drobnych niezgodności państwa członkowskie zostały upoważnione do odstąpienia od zastosowania redukcji całkowitej kwoty płatności, która została lub zostanie przyznana beneficjentowi na dany rok kalendarzowy (por. art. 28c u.w.r.o.w., a także § 32 rozporządzenia PRŚ), z zastrzeżeniem podjęcia przez beneficjenta natychmiastowych działań naprawczych usuwających stwierdzoną niezgodność (por. § 33 rozporządzenia PRŚ).

Okoliczność podjęcia przez skarżącego działań naprawczych, a w ich efekcie doprowadzenia do usunięcia stwierdzonych uchybień, może mieć w konsekwencji znaczenie jedynie na gruncie sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.9. Pakietu 2. na rok następny - to jest na rok 2015. Zgodnie bowiem z § 27 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu.

Należy zatem uznać, że z uwagi na stwierdzone w toku kontroli na miejscu uchybienia, polegające na nieutrzymaniu w gospodarstwie rolnych skarżącej minimalnej obsady drzew, organ ARiMR prawidłowo, działając na podstawie § 27 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia PRŚ, a także załącznika nr 7 do tegoż rozporządzenia, zmniejszył o 100% płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 do działki rolnej w stosunku, do której uchybienie to zostało wykryte.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze kwestii braku winy po stronie skarżącego w spełnieniu wymagań produkcji rolnej – prawidłowa obsada drzewek jabłoni 125 szt./ha. Sąd stwierdza , że organ prawidłowo ustalił ,że skarżący przed datą kontroli na miejscu nie informował organu o szkodach wywołanych przez zwierzęta. Skarżący sam przyznał , że szkody stwierdził dopiero uczestnicząc w kontroli. Zgodnie z art.47 ust. 2 rozporządzenia Komisji(WE) nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowe okoliczności podlegają zgłoszeniu przez beneficjenta lub upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi , wraz z odpowiednimi dowodami , w ciągu 10 dni roboczych od dnia , w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba , są wstanie dokonać tej czynności .Analiza akt sprawy oraz treści zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu prowadzi do wniosku , że przedmiotem rozpatrywanej sprawy- wbrew zarzutom podnoszonym w skardze- nie była ocena przez ograny przesłanek do odstąpienia od obowiązku zwrotu płatności rolnośrodowiskowej.

Zgodnie z przepisem. § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361) oraz przepisem art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368 z 23.12.2006, str. 15), kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, iż organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania - o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności. Organy badają wówczas udokumentowane przez beneficjentów Programu wyjątkowe okoliczności bądź kategorie siły wyższej, których ocena jest niezbędna dla rozstrzygnięcia o zasadności bądź odstąpieniu od odzyskiwania wypłaconych środków pomocowych za realizację Programu rolnośrodowiskowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z m. ) oddalił skargę.