Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2067/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. P. i W. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących Z. P. i W. P. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu na wniosek W. i Z. P. (dalej "skarżących") ponownie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. nr [...], utrzymał własną decyzję w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., przedstawia się w sposób następujący:

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1977 r. Nr [...] Prezydent Miasta Z. (dalej: "decyzją o wykupie" albo "decyzją z 1977 r.") orzekł o wykupie na rzecz Państwa nieruchomości rolnej, położonej w Z., składającej się z działki nr [...] o powierzchni [...] ha, wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego W. P. Wskazana wyżej decyzji została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3, poz.14 ze zm.).

2. Decyzją z dnia [...] października 1998 r. nr [...] (dalej "decyzją z 1998 r." albo "decyzją Wojewody"), wydaną na podstawie art.156 § 1 i 2, 157 i art.158 § 1 i 2 k.p.a., Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda") stwierdził, że decyzja z 1977 r. została wydana z naruszeniem prawa.

2.1. Uzasadniając wskazane wyżej rozstrzygnięcie, Wojewoda stwierdził, że w aktach postępowania brak jest protokołu z lustracji wykupionego gospodarstwa. Wojewoda wskazał dalej, że: "Protokół z lustracji stanowił bowiem podstawę do oceny prawidłowości funkcjonowania gospodarstwa, a w konsekwencji upoważniał do zastosowania przy wykupie nieruchomości wykazujących niski poziom produkcji, przepisów powołanej wyżej ustawy.".

3. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Minister stwierdził z urzędu nieważność decyzji Wojewody z 1998 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał na następujące uchybienia decyzji Wojewody:

3.1. Wojewoda nie poczynił ustaleń na okoliczność wystąpienia przesłanek, uzasadniających zastosowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1977 r. - art.158 § 2 k.p.a. Wojewoda nie wskazał na okoliczności, z powodu których, na podstawie art.158 § 2 k.p.a., nie stwierdził nieważności decyzji z 1977 r., ograniczając się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa. Zaznaczyć należy, że ograniczenie się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, wynikające z faktu wywołania przez wadliwą decyzję nieodwracalnych skutków prawnych, możliwe jest tylko w przypadku zaistnienia tego rodzaju skutków, które bezpośrednio wynikają z tej decyzji;

3.2. Decyzja Wojewody została wydana na wniosek skarżących w sytuacji, w której żadne ze skarżących takiego wniosku nie złożyło. W sposób nieuprawniony organ zakwalifikował jako wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji z 1977 r., pisma skarżących z dnia 17 lutego 1994 r. oraz 22 sierpnia 1944 r., zawierające w rzeczywistości innego rodzaju żądanie, aniżeli żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r., tj. żądanie wypłacenia odszkodowania z tytułu przymusowego wykupu działki. W nieuprawniony zatem sposób organ dokonał modyfikacji żądań zwartych w pismach skarżących w sytuacji, w której do określania przedmiotu postępowania administracyjnego, wszczynanego na wniosek strony, jest wyłącznie ta strona. Z kolei orzekanie przez Wojewodę z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. było niedopuszczalne z racji zaniechania przez organ wszczęcia tego postępowania w tym trybie. Doszło tym samym do rażącego naruszenia art.157 § 2, art.156 § 1 i art.158 § 2 k.p.a.;

3.3. Wojewoda nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego odnośnie tego, czy istotnie decyzja o wykupie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy nie wynika, aby Wojewoda podjął starania celem zgromadzenia akt postępowania zwyczajnego, zakończonego decyzją o wykupie. Nie ma dowodów na to, że Wojewoda zwrócił się w tym celu do właściwych archiwów. Decyzja ta została zatem wydana z naruszeniem art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

3.4. W konsekwencji stwierdzić należy, że decyzja Wojewody z 1998 r. dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.

4. Skarżący wnieśli do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2013 r.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. ponownie sprawę, zakończoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Minister utrzymał własną decyzję w mocy, podtrzymując zajęte tam stanowisko.

IV. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] kwietnia 2014 r., zarzucając organowi wadliwie przyjęcie, że decyzja Wojewody z 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

V. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało uwzględnić, albowiem decyzja zaskarżona, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. wydane zostały z naruszeniem przepisu postępowania administracyjnego, tj. art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwie bowiem uznał Minister, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia na podstawie wskazanego wyżej przepisu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. z tej racji, że decyzja ta jest obciążona rażącym naruszeniem prawa. Wbrew ocenie organu decyzja Wojewody nie jest obciążana tego rodzaju kwalifikowaną wadą prawną, jak też żadną inną z wymienionych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., w związku z czym stwierdzenie jej nieważności było wadliwe.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia Ministra prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.156 i nast. k.p.a., było wyjaśnienie i rozstrzygnięcie, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. jest obciążona którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. i czy w związku z powyższym zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

2. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16 § 1 k.p.a. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276).

3. Stanowczego podkreślenia wymaga, że przedmiotem weryfikacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie są jakiekolwiek uchybienia kontrolowanej decyzji, a tylko uchybienia o charakterze kwalifikowanym, tj. wymienione w art.156 § 1 k.p.a. Tym samym uchybienie, nawet o istotnym znaczeniu, któremu nie można przypisać charakteru uchybienia kwalifikowanego, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie ma zatem na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowaną decyzją, a jego charakter prawny nie jest tożsamy z charakterem innego rodzaju nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, w tym w szczególności z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości danej decyzji administracyjnej pod kątem wystąpienia ściśle określonych wad prawnych.

4. W zaskarżonej obecnie decyzji Ministra, jak też w decyzji ją poprzedzającej stwierdzono, że decyzja Wojewody z 1998 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa (kwalifikowana wada prawna, wskazana w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W konsekwencji powyższego Minister orzekł o stwierdzeniu nieważności tej decyzji, a zatem o jej wyeliminowaniu z obrotu prawnego po ponad 15 latach funkcjonowania.

5. Orzecznictwo sądowe wypracowało konsekwentne stanowisko odnośnie właściwego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa". Stosownie do powyższego rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, publ. w LEX nr 51249). O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, publ. LEX nr 47008).

6. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem obecnie kontrolowanego postępowania nadzorczego, przeprowadzonego w trybie art.156 i nast. k.p.a. była kontrola legalności przez Ministra decyzji Wojewody, będącej również decyzją wydaną w postępowaniu nadzorczym, przeprowadzonym na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Ministra była zatem ocena, czy decyzja Wojewody, w której to decyzji dokonano kontroli decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1977 r. pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych, sama nie jest obciążona tego rodzaju wadliwością.

7. Dokonawszy kontroli decyzji Wojewody we wskazanym wyżej zakresie, Minister stwierdził trojakiego rodzaju uchybienia: 1) prowadzenie postępowania nadzorczego na wniosek skarżących w sytuacji niezłożenia przez nich takiego wniosku (Minister uznał, że powyższe stanowi rażące naruszenie art.157 § 2, art.156 § 1 i art.158 § 1 k.p.a.), 2) nieprzeprowadzenie przez Wojewodę wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczność obciążenia decyzji o wykupie rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nieprzeprowadzeniu dowodu z lustracji gospodarstwa (Minister uznał, że powyższe stanowi naruszenie art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), 3) nieprzeprowadzenie przez Wojewodę wyczerpującego postępowania wyjaśniającego na okoliczność wywołania przez decyzję o wykupie nieodwracalnych skutków prawnych, mającą stanowić przeszkodę do stwierdzenia nieważności tej decyzji (Minister nie wskazał, w jaki sposób kwalifikuje tego rodzaju uchybienie).

8. W ocenie Sądu ocena Ministra, że decyzja Wojewody jest obciążona rażącym naruszeniem prawa jest nietrafna. Wbrew ocenie Ministra przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody nie wystąpiły.

9. Najdalej idącym zarzutem podniesionym przez Ministra przeciwko decyzji Wojewody jest to, że decyzja to została wydana w postępowaniu nadzorczym, które nie zostało skutecznie wszczęte. W ocenie Ministra kontrolowane przez niego postępowanie nadzorcze nie zostało bowiem wszczęte ani na wniosek skarżących (aczkolwiek taki tryb wszczęcia postępowania wskazano w decyzji Wojewody), ani też z urzędu. Brak możliwości uznania, że przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało na wniosek skarżących wynika w ocenie Ministra z faktu, że podanie, zawierające żądanie wszczęcia tego rodzaju postępowania nie zostało nigdy przez skarżących wniesione (w ocenie Ministra Wojewoda dokonał w tym zakresie nieuprawnionej nadinterpretacji pism skarżących, dotyczących wyłącznie żądań odszkodowawczych). Wadliwie procedując w oparciu o nie istniejący wniosek stron, Wojewoda zaniechał tym samym wszczęcia postępowania nadzorczego z urzędu.

Argumentacji powyższej podzielić nie można. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że nie sposób dopatrzeć się rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów regulujących tryb wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której organ dokonuje wykładni treści żądania strony w sposób nie ograniczający się do dosłownego, literalnego odczytania brzmienia podania, zawierającego to żądanie, jeżeli łącznie: 1) wykładnia ta w oczywisty sposób pozostaje w zgodzie z intencją strony i jej najlepszym interesem, 2) w stosownym czasie strona takiej kwalifikacji nie zakwestionowała. W oczywisty sposób oba te warunki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Po pierwsze, wszczęcie postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji o wykupie z 1977 r. pozostawało w najlepszym interesie skarżących, w związku z czym rozstrzyganie w tym duchu wszelkich wątpliwości, związanych z odczytaniem treści pism skarżących, zawierających literalnie żądania odszkodowawcze, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie nie ulega kwestii, że pomimo upływu szeregu lat od dokonania przez Wojewodę takiej właśnie kwalifikacji pism skarżących, jej prawidłowość nie była przez skarżących kwestionowana. Abstrahując od powyższego stwierdzić należy, założywszy nawet hipotetycznie nieskuteczność wszczęcia przez Wojewodę postepowania nadzorczego na wniosek skarżących, że postępowanie to mogło zostać wszczęte i przeprowadzone przez Wojewodę z urzędu. W tej sytuacji uznać należy, że wadliwe traktowanie przez organ prowadzonego przez siebie postępowania nadzorczego, jako postępowania wszczętego na wniosek strony, w sytuacji w której postępowanie to, z racji niezłożenia przez stronę stosowanego wniosku, toczyło się de facto z urzędu, nie jest przesłanką do uznania, że decyzja wydana w takim postepowaniu rażąco narusza prawo.

10. Nie ma podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z 1998 r. z racji wywodzonego przez Ministra zaniechania przez Wojewodę wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, koniecznego do oceny ważności decyzji z 1977 r.

10.1. W pierwszej kolejności podnieść należy, że formułując tego rodzaju zarzut pod adresem decyzji z 1998 r., Minister nie stwierdził, że powyższe kwalifikuje jako rażące naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania administracyjnego, regulujących zasady przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, tj. art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a wspomniał jedynie o naruszeniu tych przepisów przez Wojewodę. Literalne odczytanie treści uzasadnień obu decyzji Ministra skłaniałoby w tej sytuacji do przyjęcia, że Minister powołał wskazany wyżej zarzut jedynie informacyjnie, uzupełniająco, nie traktując go jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 1998 r. W konsekwencji powyższego, mając na względzie przywołane na wstępie zasady rządzące postępowaniem nadzorczym, wykluczające branie w nim pod uwagę tych uchybień decyzji kontrolowanej, które nie stanowią kwalifikowanych wad, skatalogowanych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., powyższe rozważania Ministra należałoby uznać za obojętne dla wyniku sprawy.

10.2. Jeśliby jednak z ostrożności przyjąć, że pomimo niedostatecznej w tym zakresie precyzji uzasadnienia, Minister traktuje zaistniałe w jego ocenie braki postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie przez Wojewodę decyzji z 1998 r., za rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to oceny takiej podzielić nie można. Formułując wskazane wyżej zarzuty, Minister stwierdził, co następuje: (-) w aktach sprawy znajdują się tylko potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie akt przekazanych przez Urząd Miejski w Z., (-) z dokumentów tych nie wynika, że są to kompletne akta postępowania, zakończone wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Z., (-) z akt nie wynika, aby Wojewoda [...] rozpatrując sprawę podjął starania w celu odszukania akt archiwalnych, gdyż nie zwracano się do żadnych archiwów, w których akta te mogłyby zostać zdeponowane, (-) bez podjęcia próby zgromadzenia istotnej w sprawie dokumentacji, przedwczesna jest ocena, że decyzja z 1977 r. obarczona jest wadą nieważności.

10.3. Przepis art.7 k.p.a. nakłada na organ administracji, orzekający w sprawie indywidualnej obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Tylko bowiem dokładne wyjaśnienie tych wszystkich okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pozwala na prawidłowe zastosowanie przez organ przepisów prawa materialnego, regulujących prawa i obowiązki stron postępowania. Praktyczne konsekwencje ustanowienia wskazanego wyżej obowiązku wskazuje art.77 § 1 k.p.a., zobowiązujący organ do wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. By można mówić o rażącym naruszeniu przez organ zasad gromadzenia materiału dowodowego, koniecznym jest wykazanie, że doszło do tak fundamentalnych naruszeń w tym zakresie, że w oczywisty sposób rozstrzyganie sprawy co do meritum, w oparciu o tak zgromadzony materiał, było niedopuszczalne. Sytuacji tej nie należy mylić ani z dokonaniem przez organ wadliwej oceny prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonych dowodów, ani z przypadkiem ujawnienia się już po rozstrzygnięciu sprawy nowych dowodów (art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Sytuacja rażąco wadliwego zabrania przez organ materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym wystąpi w ocenie Sądu w razie jednoznacznego wykazania, że organ zaniechał przeprowadzenia w sprawie jakichkolwiek dowodów, ewentualnie nie przeprowadził ich w przeważającej, istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy części.

10.4. Bezsprzecznie w swojej decyzji z 1998 r. Wojewoda nie wskazał szczegółowo, jakim materiałem dowodowym dysponuje, powołując się ogólnie na "zebrany w sprawie materiał dowodowy" i stwierdzając, że materiał ten nie zawierał protokołu z lustracji wykupionego gospodarstwa. Stwierdziwszy brak wskazanego wyżej protokołu Wojewoda przyjął, że w postępowaniu o wykup gospodarstwa nie sporządzono zasadniczego dowodu, mającego co do zasady potwierdzać spełnianie przez dane gospodarstwo rolne kryteriów, umożliwiających jego wykupienie. Wobec powyższego Wojewoda uznał, że decyzja o wykupie z 1977 r. jest obarczona rażącym naruszeniem prawa. W obecnie zaskarżonej decyzji Minister wyraził wątpliwości odnośnie kompletności materiału dowodowego, którym dysponował Wojewoda, orzekając w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wykupie z 1977 r. i w konsekwencji sformułował sugestię, że na potrzeby prowadzonego przez siebie postępowania nadzorczego Wojewoda winien był przeprowadzić kwerendę archiwalną. Tego rodzaju wątpliwości nie mogą jednakże stanowić przesłanki do uznania, że decyzja Wojewody została wydana z rażącym naruszeniem przepisów, regulujących kwestię gromadzenia materiału dowodowego przez organ prowadzący postępowanie administracyjne. Wystąpienie tego rodzaju uchybienia możnaby ewentualnie rozważać tylko w przypadku jednoznacznego wykazania przez Ministra, że w dacie orzekania w sprawie Wojewoda nie dysponował kompletnym materiałem postępowania o wykup gospodarstwa w sytuacji, w której materiał ten zawierał istniejący w tej dacie protokół z lustracji wykupionego gospodarstwa. Wystąpienia tego rodzaju przesłanek Minister w oczywisty sposób nie wykazał.

11. Nie ulega kwestii, że decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art.107 § 3 k.p.a., albowiem Wojewoda nie wyjaśnił, w czym dopatrzył się nieodwracalnych skutków prawnych decyzji o wykupie z 1977 r. Całkowitą rację należy przyznać w tym zakresie Ministrowi, że sama treść decyzji Wojewody nie pozwala na weryfikację stanowiska tego organu, że skutki takie wystąpiły. Odnotować w tym miejscu należy, że kwestionując prawidłowość procedowania przez Wojewodę w powyższym zakresie, Minister nie sformułował jednakże wniosku, że uchybienie to ma charakter rażącego naruszenia przepisów prawa. Niezależnie od braku konsekwencji Ministra w tej kwestii celowym jest rozważenie konsekwencji niemożności wykluczenia ewentualności, że ocena Wojewody odnośnie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji z 1977 r. jest błędna, a zatem, że skutki te w istocie nie wystąpiły, a w dalszej konsekwencji, że żadne przeszkody do stwierdzenia przez Wojewodę w 1998 r. nieważności decyzji z 1977 r. nie zaistniały:

11.1. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w sposób oczywisty Minister nie wykazał, że stan, o którym mowa powyżej faktycznie zaistniał, tj. że decyzja o wykupie z 1977 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, a zatem że decyzja Wojewody z 1998 r., stwierdzająca wystąpienie takich skutków, jest merytorycznie wadliwa. W prowadzonym przez siebie postępowaniu Minister nie dokonał bowiem szczegółowej oceny skutków prawnych wywołanych przez decyzję z 1977 r., w tym nie dokonał oceny tych skutków pod kątem ich ewentualnej nieodwracalności;

11.2. Niezależnie jednakże od powyższego faktu stwierdzić w ocenie Sądu należy, że nawet ewentualne, hipotetyczne wykazanie przez Ministra braku wywołania przez decyzję z 1977 r. nieodwracalnych skutków prawnych, nie stanowiłoby podstawy do stwierdzenia, że decyzja Wojewody z 1998 r., jest obciążona rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji;

11.3. Mając na uwadze przywołane na wstępie stanowisko zarówno doktryny postępowania administracyjnego, jak i orzecznictwa sądowego, stwierdzić należy, że przesłanką do uznania decyzji administracyjnej za naruszającą prawo w sposób rażący jest nie tylko to, że treść tej decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa, ale również to, że charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie Sądu nie można mówić o spełnieniu tego warunku w sytuacji, w której Wojewoda, mając do dyspozycji dwa możliwe alternatywne, konkurencyjne wobec siebie rozwiązania, mogące zaistnieć przy stwierdzeniu obciążenia kontrolowanej decyzji o wykupie z 1977 r. rażącym naruszeniem prawa (stwierdzenie nieważności decyzji albo stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa) zastosował wariant w oczywisty sposób mniej ingerujący w ukształtowany ówcześnie stan prawny aniżeli stwierdzenie nieważności decyzji, a rozstrzygnięciu temu nie sprzeciwiały się osoby bezpośrednio zainteresowane, tj. skarżący.

12. Brak podstaw do przyjęcia, że decyzja Wojewody z 1998 r. obarczona jest innymi spośród kwalifikowanych wad prawnych, wymienionych w art.156 § 1 – 7 k.p.a.

13. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Minister umorzy postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1998 r.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.152 i art.200 p.p.s.a.