Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 78/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 1087/23 w zakresie odrzucenia skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Rybnika w przedmiocie dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 1087/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę C. Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Rybnika w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji za październik 2023 r. Ponadto Sąd I instancji zwrócił stronie skarżącej wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła już skargę na czynność Prezydenta Miasta Rybnika w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej za październik 2023 r. Została ona zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gl 223/23. W sprawie tej 22 sierpnia 2023 r. został wydany wyrok oddalający skargę. W momencie składania niniejszej skargi spór między stronami dotyczący dotacji oświatowej za październik 2023 r. zawisł już przed tutejszym Sądem. Tym samym Sąd badając tę kwestię po raz drugi dokonałby oceny tej samej czynności. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił skargę jako skargę wniesioną w sytuacji, w której miała już miejsce zawisłość sporu pomiędzy tymi samymi podmiotami w tym samym przedmiocie sporu.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa objęta skargą w niniejszej sprawie została już prawomocnie osądzona i była już przedmiotem wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 223/23, w sytuacji gdy sprawa III SA/Gl 223/23 dotyczyła odmowy wypłaty dotacji w całym 2023 r., do czego w ocenie skarżącej nie było podstaw, a także dotacji przyznawanej w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a skarga w niniejszej sprawie wniesiona została w związku z brakiem wypłacenia stronie dotacji należnej z mocy samego prawa w październiku 2023 r., zatem przedmiot sprawy był zupełnie odrębny od siebie i niniejsza sprawa winna zostać przez Sąd rozpoznana.

2. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie rozpoznawanej przed WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 223/23, mimo, iż niniejsza sprawa dotyczy braku wypłaty dotacji w październiku 2023 r., a w sprawie III SA/Gl 223/23 rozpoznawana była prawidłowość odmowy wypłaty dotacji w całym 2023 r., a także dotacji przyznawanej w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświaty.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w trybie art. 188 p.p.s.a. i uwzględnienie skargi na czynność Prezydenta Miasta Rybnika oraz stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i uznanie przez Sąd, iż organ winien wypłacić skarżącej dotację z mocy prawa w październiku 2023 r. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Wystąpiła też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzeni kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W zakresie objętym regulacją powołanego przepisu stan powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje w warunkach tożsamości przedmiotu postępowania oraz tożsamości jego stron. Innymi słowy przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110, J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996,s. 722). Istotą tej regulacji jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 362). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co z kolei stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie.

Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji pismem z dnia 13 listopada 2023 r. skarżąca wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta Rybnika w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej w październiku 2023 r. dla słuchaczy: S.1, L., S.2 i S.3.

Jednocześnie należy zauważyć, że skarżąca złożyła już skargę na pismo z [...] lutego 2023 r. Prezydenta Miasta Rybnika w postaci odmowy przyznania dotacji w 2023 r. na słuchaczy S.1, S.4, S.5, L., S.2 i S.3. Skarga na powyższe pismo została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA/Gl 223/23 i oddalona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2023 r.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za słuszną ocenę Sądu I instancji, iż w sprawie niniejszej mamy do czynienia z tożsamością elementów podmiotowych i przedmiotowych. Podkreślić należy, iż stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata.

Odnosząc się do argumentacji zażalenia należy zauważyć, że w treści złożonej skargi w niniejszej sprawie skarżąca wyraźnie wskazuje, iż zaskarża czynność Prezydenta Miasta Rybnika w postaci odmowy przyznania dotacji w październiku 2023 r., a nie brak wypłaty dotacji oświatowej w październiku 2023 r. Również w tytule pisma skarżąca wskazuje "Skarga na czynność w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej za październik 2023 r.". Mając na uwadze tak sprecyzowany przedmiot zaskarżenia Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.