Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 514/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Po [...] WSA w Poznaniu oddalił skargę A. J. na decyzję Wojewody z [...] marca 2017 r. nr [...] uchylającą decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2017 w przedmiocie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zgodził się z Wojewodą, że materiał dowodowy, w zakresie w jakim został on dotychczas zebrany przez Starostę, nie daje podstawy do przyjęcia, że A. J. należy do kręgu osób, które mogą ubiegać się o odszkodowanie związane z przeprowadzeniem przez jej działkę nr [...] linii elektroenergetycznej.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania w kwocie [...]zł (1/2 udziału w nieruchomości) na rzecz A. J. z tytułu szkody i zmniejszenia wartości nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb S., objętej księgą wieczystą KW nr [...] [...]

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. J. oraz firma A S.A. z siedzibą w G..

Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "k.p.a."), uchylił decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2020 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania w kwocie [...]zł za udział wynoszący ˝ części na rzecz A. J. z tytułu szkody i zmniejszenia wartości nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb S., objętej księgą wieczystą KW nr [...] [...]

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. decyzją z [...] października 1961 r. oraz Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. decyzją z [...] września 1961 r., na podstawie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64 ze zm. - dalej: "u.z.t.w.n."), zezwoliły Zakładom [...] Przedsiębiorstwo Państwowe Zakład [...] P. na przeprowadzenie przez tereny, obejmujące między innymi działkę nr [...] przewodów naziemnych, służących do przesyłania energii elektrycznej oraz innych urządzeń technicznych, niezbędnych do korzystania z tych przewodów. Na mocy tych aktów ograniczono między innymi sposób korzystania z nieruchomości, obejmującej działkę nr [...].

Organ odwoławczy zaznaczył, że najistotniejszym elementem w sprawie jest rozpatrzenie, czy A. J. posiada legitymację do ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Wojewoda wyjaśnił, że J. J. i K. J. działkę nr [...] otrzymali po rodzicach i użytkują ją od 1955 r., fakt władania przedmiotową działką wynika również z protokołu ustalenia stanu władania z 1962 r. Nadto A. J. wskazała, że przedmiotowa działka należała do jej dziadka A. J., który następnie przekazał ją J. J. i K. J..

W pozyskanej od Gminy K. dokumentacji znajduje się protokół z [...] marca 1974 r. w sprawie o ustalenie uprawnień do nabycia własności nieruchomości, z którego wynika, że K. J. jest od 1956 r. posiadaczem części gospodarstwa rolnego, a w rejestrze ewidencji gruntów figuruje K. J.. Gospodarstwo to nabyła na podstawie prywatnej, nie notarialnej ustnej darowizny od A. J.. Gospodarstwo użytkuje bezumownie.

Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. decyzjami z [...] sierpnia 1974 r. stwierdził, że J. J. i K. J. stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości, oznaczonych ewidencyjnie jako działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położonych we wsi S..

Organ wyjaśnił, że A. J. dochodzi odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości jako właściciel przedmiotowej działki oraz jako spadkobierca po K. J.. Powołując tezy uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20, organ stwierdził, że A. J. nie może upatrywać swojej legitymacji w sprawie na podstawie faktu nabycia przez nią przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy darowizny z [...] marca 1996 r. zawartej z J. J. i K. J.. A. J. wykazała, że jest spadkobiercą po K. J., jednakże K. J. stała się współwłaścicielem przedmiotowej działki zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r. nr 27 poz. 250), w dniu [...] listopada 1971 r. Do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło zaś w 1961 r., a zatem przed uzyskaniem przez J. J. i K. J. prawa własności.

W przypadku nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 10 tej ustawy przewidywał, że "ograniczone prawa rzeczowe i dożywocie obciążające dotychczas nieruchomości pozostają w mocy, a ich wartość odlicza się od należności za nieruchomości. Rolnik, który nabył własność nieruchomości, ponosi odpowiedzialność osobistą za ciążące na nieruchomości należności Państwa oraz za świadczenia objęte prawem dożywocia".

A contrario należy wywnioskować, że żadne inne prawa ani roszczenia związane z nieruchomością nie przechodziły na nabywców nieruchomości. Nie przechodziło również roszczenie o odszkodowanie. Nabycie pierwotne prowadzi do uzyskania prawa do nieruchomości w oderwaniu od tego kto był uprzednio jej właścicielem, dlatego odwoływanie się do następstwa prawnego w tych okolicznościach nie miało istotnego znaczenia. Zdaniem organu A. J. jako spadkobierca po K. J. nie mogła zatem odziedziczyć roszczenia, które nie przysługiwało spadkodawcy. Legitymację do wystąpienia z roszczeniem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości A. J. oprzeć mogłaby jako następca prawny po A. J., jednakże jak sama wskazała postępowanie spadkowe nie jest jej potrzebne.

W konsekwencji organ stwierdził, że A. J. jako spadkobiercy po K. J. nie przysługuje uprawnienie o ubieganie się o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości ponieważ spadkodawczyni nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Stosownie do art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 128 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 65, ze zm. – dalej: "u.g.n."), A. J. nie jest uprawniona do uzyskania odszkodowania w powyższym trybie, w związku z czym zarzuty odwołania nie mogły zostać uznane za uzasadnione.

Organ odwoławczy przyjął, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bowiem wnioskodawczyni nie posiada legitymacji do dochodzenia odszkodowania.

Odnoście odwołania firmy A S.A. z siedzibą w G. organ uznał je za uzasadnione w zakresie dotyczącym naruszenia art. 128 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 124 u.g.n., gdyż K. J. nabyła prawo własności nieruchomości już po ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a tym samym nie dysponowała roszczeniem o odszkodowanie i uprawnienia tego nabyć nie mógł jej następca prawny.

W skardze z [...] maja 2021 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez nieprawidłową jego interpretację i nieuwzględnienie, że ówczesny właściciel nieruchomości A. J. nie mógł wystąpić z żądaniem odszkodowania za ograniczenie prawa własności w trybie przewidzianym art. 36 ust. 1 u.z.t.w.n., bowiem jak ustalono w toku postępowania "zginał podczas wojny w latach 40 - tych prawdopodobnie w S.", czyli w dacie ograniczenia prawa własności już nie żył,

2) art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez odniesienie do skarżącej tezy uchwały NSA OPS 1/20 bez zwrócenia uwagi na wnioski zawarte w jej uzasadnieniu - odnosi się ona do sytuacji gdy "jeżeli osoba, która była właścicielem nieruchomości w dniu wydania zezwolenia na jej czasowe zajęcie, nie złożyła wniosku o ustalenie odszkodowania, to nie jest to sytuacja objęta hipotezą art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Nie mamy bowiem do czynienia z "nieustaleniem odszkodowania", jako działaniem krzywdzącym właściciela, ale z brakiem wymaganej w art. 36 ust. 1 ustawy z 1958 r. inicjatywy strony potencjalnie zainteresowanej w takim ustaleniu, co spowodowało niezależną od organu przyczynę braku ustalenia wysokości tej rekompensaty. Stąd też należy wyraźnie podkreślić, że w sytuacji gdy właściciel gruntu, którego prawo własności zostało ograniczone w sposób, o którym mowa w art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 1958 r., nie wystąpił z wnioskiem o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 36 ust. 1 tej ustawy, to nie otrzymał odszkodowania nie dlatego, że nie przewidywały go przepisy prawa, czy też dlatego, że złożony wniosek z naruszeniem przepisów prawa został załatwiony odmownie, ale dlatego, że właściciel ten nie skorzystał z możliwości ubiegania się o odszkodowanie i nie wystąpił z wnioskiem o jego ustalenie. Jeżeli bowiem prawo wcześniej obowiązujące wymagało od właściciela jedynie inicjatywy procesowej w zakresie ustalenia odszkodowania, a ten z własnej woli zaniechał złożenia stosownego wniosku do organu, to - zgodnie z zasadą volenti not fit iniuria - sam uniemożliwił organowi ustalenie wysokości odszkodowania.". Tymczasem taka sytuacja w omawianej sprawie nie występuje, gdyż na podstawie zezwolenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. zawartego w decyzji z [...] października 1961 r. przez działkę nr [...] zostały przeprowadzone przewody naziemne służące do przesyłania energii elektrycznej i nikt nie mógł zablokować tej czynności ani wystąpić z wnioskiem o ustalenie odszkodowania (A. J. zginął w czasie wojny);

3) nieuwzględnienie, że zajęcie nieruchomości nie było zajęciem czasowym, o czym mówi uchwała NSA OPS 1/20, lecz trwałym (słupy energetyczne stoją cały czas i cały czas zmniejszają wartość nieruchomości, a odszkodowania za to nie dostała ani skarżąca ani żaden z jej poprzedników prawnych),

4) art. 77 § 1 k.p.a poprzez niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego i przedwczesne zakończenie postępowania administracyjnego poprzez jego umorzenie, w sytuacji gdy organ drugiej instancji sam przyznaje że A. J. legitymację do wystąpienia z roszczeniem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości mogłaby oprzeć jako następca prawny po A. J.", jest ona spadkobiercą po K. J., która jest córką A. J. (dziadka wnioskodawczyni).

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z [...] października 2021 r. skarżąca pogłębiła argumentację skargi.

Pismem z [...] listopada 2021 r. uczestnik postępowania firma A S.A. z siedzibą w G. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, Sąd obowiązany jest zasadniczo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd podkreśla, że sprawa była już przedmiotem kontroli WSA w Poznaniu, który wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Po [...] WSA w Poznaniu oddalił skargę A. J. na decyzję Wojewody z [...] marca 2017 r. nr [...] uchylającą decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2017 w przedmiocie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd zgodził się z Wojewodą, że materiał dowodowy, w zakresie w jakim został on dotychczas zebrany przez Starostę, nie daje podstawy do przyjęcia, że skarżąca należy do kręgu osób, które mogą ubiegać się o odszkodowanie związane z przeprowadzeniem przez jej działkę nr [...] linii elektroenergetycznej. Zdaniem Sądu nie wyjaśniono dostatecznie podstaw legitymacji skarżącej. Ponadto Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące spadkobrania po członkach rodziny, zgłoszone po raz pierwszy w skardze, wymagają zbadania przez Starostę [...]. Badanie uprawnień spadkowych powinno objąć kwestie związane z ustaleniem praw skarżącej do spadku po matce, a także jej bracie J. J..

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że priorytetowe znaczenie dla oceny legalności obecnie kontrolowanej decyzji ma treść art. 153 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Zaznaczyć należy, że przepis art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Jednocześnie zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Jednocześnie wskazać należy na istotną w sprawie okoliczność, że w dniu 22 lutego 2021 r. podjęta została w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała o sygn. akt I OPS 1/20 (Opublikowano: ONSAiWSA [...]/36), w której NSA wypowiedział się w ważnej również dla przedmiotowego rozstrzygnięcia kwestii. W świetle tez powyższej uchwały:

1. "Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.".

2. "Odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.".

W tym miejscu wyjaśnić należy, że ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których znalazłby zastosowanie interpretowany przepis (vide: A. Skoczylas "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego" C. H. Beck Warszawa 2004, s. 221 i nast.). Pogląd wyrażony w konkretnej uchwale NSA może zostać zmieniony tylko stosowaną uchwałą takiego samego składu NSA. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Sąd orzekający w sprawie stwierdza, że organy wykonały zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z [...] sierpnia 2017 r., a organ odwoławczy wziął pod uwagę powyższą uchwałę z 22 lutego 2021 r.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca dochodziła odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości jako "obecny właściciel" przedmiotowej działki oraz jako spadkobierca po K. J.. Skarżąca wykazała, że jest spadkobiercą po K. J., jednakże K. J. stała się współwłaścicielem przedmiotowej działki zgodnie z art. 21 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 197r r. Nr 27, poz. 250) w dniu [...] listopada 1971 r. Do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło zaś w 1961 r., a zatem przed uzyskaniem przez J. J. i K. J. prawa własności.

W przypadku nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych jej art. 10 przewidywał, że "ograniczone prawa rzeczowe i dożywocie obciążające dotychczas nieruchomości pozostają w mocy, a ich wartość odlicza się od należności za nieruchomości. Rolnik, który nabył własność nieruchomości, ponosi odpowiedzialność osobistą za ciążące na nieruchomości należności Państwa oraz za świadczenia objęte prawem dożywocia".

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że K. J. oraz J. J. stali się właścicielami przedmiotowej działki z mocy prawa na podstawie decyzji (aktu własności ziemi) Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. decyzjami z [...] sierpnia 1974 r. znak [...] oraz [...] Do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło zaś w 1961 r., a zatem przed uzyskaniem przez J. J. i K. J. prawa własności nieruchomości.

Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że skarżącej jako "obecnemu właścicielowi" oraz następcy prawnemu po K. J. nie przysługuje uprawnienie do ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości, ponieważ nie można odziedziczyć roszczenia, które nie przysługiwało spadkodawcy. Skarżąca nie może upatrywać swojej legitymacji w sprawie na podstawie faktu nabycia przez nią przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy darowizny z [...] marca 1996 r. zawartej z J. J. i K. J.

Zasadnie organ odwoławczy wykazał, że skarżącej jako spadkobiercy po K. J. nie przysługuje uprawnienie o ubieganie się o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości, bowiem spadkodawczyni nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Stosownie do treści przepisów art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 128 ust. 1 i 4 u.g.n., skarżąca nie jest uprawniona do uzyskania odszkodowania w powyższym trybie, w związku z czym zarzuty skargi nie mogły zostać uznane za uzasadnione.

Zgodnie z dyspozycją art. 128 ust. 1 u.g.n. odszkodowanie przysługuje tylko na rzecz "osoby wywłaszczonej", czyli właściciela nieruchomości w momencie wywłaszczenia, ograniczenia sposobu korzystania z niej. Jeżeli natomiast z wnioskiem o ustalenie odszkodowania wystąpiła osoba, która nie legitymuje się w tym zakresie interesem prawnym, wszczęte w ten sposób postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe.

W badanej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na fakt, że skarżąca nie posiada legitymacji do dochodzenia odszkodowania.

W przypadku uznania, że skarżący nie mają legitymacji prawnej do złożenia wniosku o ustalenie dochodzonego odszkodowania, postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało prawidłowo umorzone, jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 180/15 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia nsa.gov.pl).

Zgodzić należy się ze stwierdzeniem organu, że skarżąca mogłaby wystąpić z roszczeniem o ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości jako następca prawny, po A. J., jednakże mimo wezwań organu nie przedłożyła ona dokumentów wykazujących, że jest następcą prawnym po A. J.. W związku z tym, że skarżąca nie wykazała, że jest spadkobiercą, po A. J. - formalnym właścicielu przedmiotowej nieruchomości z daty ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - brak było możliwości ustalenia odszkodowania.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ drugiej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Podsumowując należy stwierdzić, że poddana sądowej kontroli decyzja odpowiada prawu i jest zgodna z przepisami procedury administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.