Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 409/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 marca 2023 r. nr SKO Gd/4953/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego W. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 23 marca 2023 r, nr SKO Gd/4953/22 utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Kartuzy z 24 sierpnia 2022 r w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną małżonką, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z 27 kwietnia 2021 r. W. S. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kartuzach o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na żonę R. S.

W dniu 21 maja 2021 r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 19 października 2021 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego Burmistrz Gminy Kartuzy decyzją z 25 listopada 2021 organ ponownie odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, a Kolegium po rozpoznaniu wniesionego odwołania ponownie w dniu 20 czerwca 2022 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę po raz trzeci organ I instancji wskazał, że R. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, który powstał po ukończeniu przez nią 25 roku życia ( w wieku lat 48). W rezultacie z uwagi na art. 17 ust.1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 – dalej powoływanej w skrócie jak wcześniej: "u.ś.r."), należało odmówić wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji mając na uwadze wskazania organu odwoławczego, który odwoływał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 o niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, podkreślił, że na datę orzekania ustawodawca nie dokonał korekty przepisu uznanego za niekonstytucyjny, w związku z czym przepis ten nadal obowiązuje, a organy administracji nie maja podstaw do jego pomijania podczas rozstrzygania indywidualnych spraw.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku rozpoznając sprawę podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stać na przeszkodzie nabyciu przez opiekuna osoby dorosłej prawa do wnioskowanego świadczenia. Uzasadniając to stanowisko Kolegium wskazało, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 z 21 października 2014 r. przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osoba niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. To oznacza, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy należy stosować z pominięciem tej części tego przepisu, która została uznana za niekonstytucyjną, czego organ I instancji nie uczynił. Dodał organ, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za rzeczywisty, faktyczny i obiektywny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. W ocenianej sprawie organ I instancji nie dostrzegł związku pomiędzy rezygnacją z pracy w gospodarstwie rolnym przez wnioskodawcę a konieczną opieką wymaganą stanem zdrowia jego małżonki.

Dokonując analizy akt Kolegium wskazało, że z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez organ I instancji 15 listopada 2021 r. oraz 5 sierpnia 2022 r. wynika, że stan zdrowia żony wnioskującego w ostatnim czasie znacznie się pogorszył. Miewa zaniki pamięci, jest pampersowana, na zewnątrz wyprowadzana jest jedynie na wózku inwalidzkim, w asyście męża. Wnioskujący sześć razy dziennie przygotowuje posiłki, ubiera i myje żonę, trzy razy dziennie zmienia pampersy, dawkuje leki. W drugiej części domu mieszka syn ze swoją rodziną, która w miarę swoich możliwości wspiera ojca w opiece nad niepełnosprawną matką.

Nie kwestionując zatem zakresu czynności opiekuńczych jakich wymaga małżonka skarżącego Kolegium po raz kolejny podkreśliło, że wnioskujący zrezygnował z pracy w gospodarstwie rolnym dopiero w 2019 roku chociaż znaczna niepełnosprawność jego żony datuje się od 2013 roku. Skoro zaś skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego dopiero w 2019 roku to niemożliwym jest łączenie tego faktu z koniecznością opieki nad żoną niepełnosprawną w znacznym stopniu już od 6 lat. W tej sytuacji odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ pierwszej instancji z uwagi na brak związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z zatrudnienia, w ocenie Kolegium, jest uzasadniona. Podkreślił organ odwoławczy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem należnym za samo sprawowanie opieki, jest to świadczenie należne za rezygnację z aktywności zawodowej wymuszoną koniecznością sprawowania opieki nad najbliższą osobą.

Jakkolwiek z niepełnosprawnością w znacznym stopniu bliskiej osoby w rodzinie wiąże się zawsze konieczność pomagania jej, opiekowania się nią a więc z poświęceniem tej osobie czasu, uwagi, nierzadko również z dodatkowymi kosztami, to jednak samo niesienie pomocy takiej osobie i wspieranie jej, nie jest - w świetle obowiązujących przepisów - wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tylko wówczas, gdy zachodzi potrzeba rezygnacji z zatrudnienia czy podjęcia zatrudnienia, takie świadczenie przysługuje. Przesłanka nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi mieć ścisły związek z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny wymagającym opieki. Świadczenie, o którym mowa w art. 17 u.ś.r, nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską która jej wymaga (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, CBOSA).

W świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał on podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że tak rozumiany związek nie istnieje, a Kolegium zgodziło się z tym stanowiskiem. Kolegium nie kwestionuje zakresu opieki jakiej wymaga żona skarżącego, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym od wielu lat, nie mniej ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy uzasadnia ocenę, że bezpośredni i ścisły związek pomiędzy rezygnacją Skarżącego z pracy w gospodarstwie rolnym a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną nie istnieje w realiach rozpoznawanej sprawy. W tej sytuacji Kolegium uznało, że dokonana przez organ I instancji ocena związku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest prawidłowa i dlatego - pomimo że powodem odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego było również niespełnienie warunków wynikających z art. 17 ust. 1b u.ś.r. - Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja w pozostałym zakresie jest zasadna i utrzymało ją w mocy.

We wniesionej skardze został podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Nie zgodził się skarżący z twierdzeniem organów o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy w gospodarstwie rolnym a sprawowaną opieką nad żoną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej powyższe kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, wskazał, że z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Przy czym rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom tę opiekę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu tego świadczenia, nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 408/20).

Analizowany przepis nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być całodobowa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym. Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18).

Jednocześnie sprawowanie opieki w myśl przepisów ustawy nie musi polegać na opiekowaniu się osobą wyłącznie leżącą. Pogląd ten jest prezentowany w orzecznictwie. Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20).

Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Kolegium dotycząca braku związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a zakresem niezbędnej opieki i pomocy świadczonej niepełnosprawnej w stopniu znacznym żonie, jest nieprawidłowa.

W sprawie bezsporne jest, że żona skarżącego wymaga opieki oraz że skarżący de facto opiekę tę sprawuje. Sporne pozostało czy zrezygnował on z zatrudnienia z powodu sprawowania tej opieki i czy zakres tej opieki jest taki, że nie dałoby się pogodzić zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze z zakresem koniecznych czynności wymaganych stanem zdrowia żony skarżącego.

Ocena akt sprawy dokonana przez Sąd jest odmienna od oceny orzekających organów.

Jak wynika z akt sprawy żona skarżącego R. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Skarżący od ośmiu lat pomaga i wspiera żonę w życiu codziennym, bowiem Pani R. wymaga stałej opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 5 sierpnia 2021 r. wynika, że stan zdrowia żony skarżącego pogorszył się: była pampersowana, wychodziła na zewnątrz jedynie na wózku inwalidzkim, w asyście męża. Niepełnosprawna była pod opieka hospicjum domowego. Pani Regina miewała zaniki pamięci, świadomości. Skarżący przygotowywał posiłki, ubierał i mył żonę, dawkował leki. Nadto trzy razy dziennie lub więcej zmieniał pampersy małżonce, sześć razy dziennie z uwagi na cukrzycę przygotowywał i podawał posiłki.

W ocenie pracownika socjalnego skarżący sprawował stałą i osobistą opiekę nad żoną R. S.

W ocenie Sądu stanowisko Kolegium, że opisane czynności, które skarżący wykonuje w ramach sprawowanej opieki nie wymuszają na niej rezygnacji z zatrudnienia, jest wynikiem zbyt pobieżnej oceny okoliczności tej sprawy. Każdy przypadek wymaga indywidualnej, wnikliwej oceny. Nietrafne jest założenie Kolegium, że dla przyjęcia, że stała opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach innych czynności niż te związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków i ich podawanie, podobnie jak leków, sprzątanie domu, pranie czy też robienie zakupów są czynnościami dnia codziennego. Jednakże taka pomoc świadczona żonie, która miewa zaniki pamięci i świadomości – w okolicznościach tej sprawy uznana być musi za odpowiadającą podanej definicji opieki. Charakter tych czynności nie pozostawia wątpliwości, że są one dokonywane stale, całodobowo i praktycznie we wszystkich sferach życia chorej. Z oświadczenia skarżącego wynika, że jest z żoną cały czas pomagając jej niemal we wszystkich czynnościach. Okoliczności te jednak nie zostały wzięte pod uwagę, chociaż twierdzenia skarżącego są spójne i logiczne, brak jest zatem podstaw do ich podważania. Kolegium zresztą nie negowało, że żona skarżąc go wymaga wsparcia i nadzoru, oceniło jednak – bez bliższego uzasadnienia, a więc arbitralnie – że nie wymaga to rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia. Jak już wskazywano w orzecznictwie WSA w Gdańsku pod pojęciem "sprawowania opieki" użytym w art. 17 ustawy nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej. Pielęgnacja w sensie medycznym i higienicznym nie wyczerpuje bynajmniej treści tego pojęcia. Także wyręczenie żony od jej normalnych, codziennych czynności życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, stanowi przejaw opieki nad nim. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do wypaczenia znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący w praktyce całą dobę pozostaje do dyspozycji żony i cała jego aktywność życiowa nakierowana jest na opiekę nad nią. W tym konkretnym stanie faktycznym Kolegium winno było ocenić, że skarżący realizuje wobec żony opiekę stałą, codzienną, pozostając do dyspozycji podopiecznej, udzielając pomocy i wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy, przy czym czynności opiekuńcze przekraczają zwykłe czynności prowadzone w zwykłym gospodarstwie domowym, w którym nie ma osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym, o takim charakterze potrzeb co mąż skarżącej, a co - wbrew ocenie Kolegium - wyklucza możliwość wykonywania przez skarżącą pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze - zatem zgodnie z wymogami art. 17 ust. 1 ustawy. Zakres podejmowanych przez skarżącego obowiązków i konieczny na to czas - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy). Opieka sprawowana przez skarżącego nad żoną jest stała i długotrwała w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

Błędna tym samym jest ocena dokonana przez Kolegium, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną żoną a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy, z akt sprawy nie wynika bowiem, aby powodem rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia w gospodarstwie rolnym w 2019 r. a aktualnie jego niepodejmowaniem były inne przyczyny aniżeli sprawowanie tej opieki. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r. I OSK 940/19; wyrok WSA w Białymstoku z 30 kwietnia 2020 r. II SA/Bk 133/20). Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

W konsekwencji Sąd uznał, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego wydając decyzję naruszającą zarówno przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy), jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a opieką sprawowaną przez nią nad mężem. Związek taki bowiem niewątpliwie istnieje, do którego to wniosku prowadzi prawidłowa i kompleksowa ocena materiału dowodowego w świetle prawidłowo zinterpretowanej normy art. 17 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).