Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 484/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.  59, art. 34 § 4,
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2024 r. nr OA.7723.25.1.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 5 marca 2024 r. nr OA.7723.25.1.2024 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "Organ I instancji") z [...] grudnia 2023 r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powołano art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 59 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. po. 2505 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.).

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 7 lipca 2023 r. (data wpływu 11 lipca 2023 r.) W. S. (dalej: "Skarżący") za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego D. D., zwrócił się z wnioskiem m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. PINB w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki budynku rekreacyjnego wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 4,02 m x 4,42 m wraz z dobudowanym zadaszonym tarasem o wymiarach 4,42 m x 2,99 m, stanowiącego własność W. S. usytuowanego w miejscowości [...] na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność Gminy [...], ul. [...] oraz na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "PGWWP").

Na ww. postanowienie zażalenie wniósł W. S. zaskarżając je w całości.

Opisanym na wstępie postanowieniem z 5 marca 2024 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Organu pierwszej instancji podnosząc, co następuje: PWINB wskazał, że podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Użyte przez ustawodawcę w zdaniu pierwszym powyższego przepisu sformułowanie "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodzi którakolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje zatem w przypadku wystąpienia jednej ze wskazanych powyżej przyczyn. Jest to katalog zamknięty, stąd żadne inne przesłanki nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy naprowadził, że przedmiotem egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] czerwca 2023 r. obowiązku jest nakaz rozbiórki budynku rekreacyjnego wykonanego w konstrukcji drewnianej wraz z dobudowanym zadaszonym tarasem stanowiącego własność Skarżącego usytuowanego w miejscowości [...] na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] oraz na działce nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Organ naprowadził, że tytuł egzekucyjny został prawidłowo sporządzony i doręczony zobowiązanemu. Odnosząc się zaś do argumentów zawartych w zażaleniu wskazał, że na tle przytoczonych przez Organ I instancji uwarunkowań, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.

Organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie żadna z okoliczności wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. nie zachodzi, bowiem jak wskazują akta administracyjne sprawy, Skarżący będący zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki budynku rekreacyjnego, dobrowolnie nie wykonał tego obowiązku.

W skardze na postanowienie Organu odwoławczego W. S. zarzucił naruszenie;

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ w pełnym zakresie oraz dowolną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceną zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do uznania, iż Skarżący powinien zapłacić grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 35.130,26 zł oraz kwotę 68 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny;

- art. 78 w zw. z art. 75 oraz art. 77 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą zaufania stron do organów władzy publicznej przejawiający się w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wskazujący na nieuwzględnienie w sprawie poglądów Skarżącego i wniosków dowodowych zgłaszanych przez niego;

- art. 29 ust. 1 pkt 2a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt ustawy prawo budowlane, poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie budynek będący przedmiotem postępowania wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy jest to budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku o powierzchni zabudowy do 35 m2 wobec czego budynek ten nie wymaga pozwolenia na budowę i tym samym błędnym przyjęciu, iż w związku z brakiem demontażu budynku należy nałożyć na Skarżącego grzywnę.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego a także zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W sprawie bezsporne jest, że decyzją z [...] października 2020 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał Skarżącemu rozbiórkę budynku rekreacyjnego usytuowanego w miejscowości [...] na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy oraz na działce nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. WSA w Rzeszowie postanowieniem z 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 268/21 odrzucił skargę na utrzymującą ją w mocy decyzję WINB z [...] stycznia 2021 r.

Nie ma również sporu co do tego, że pomimo dwukrotnie kierowanego do Skarżącego upomnienia 13 marca 2023 r i 18 maja 2023 r. obowiązek nie został wykonany w związku z czym Organ przystąpił do egzekucji obowiązku, a w jego ramach do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Należy również zaznaczyć że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia także stało się prawomocne.

Skarżący pismem z 7 lipca 2023 r. wystąpił, do Organu zatytułowanym zażalenie w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w którym zawarł również wniosek o umorzenie postępowania. W aktach brak tego pisma. Z wyjaśnień Organu wynika, że znajduje się ono w aktach przekazanych do NSA wraz ze skargą kasacyjną w sprawie II SA/Rz 1758/23.

Z uwagi na to, że nie ma sporu pomiędzy stronami odnośnie wniesienia tego pisma, jak również zawartego w nim żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego Sąd postanowił przystąpić do kontroli rozstrzygnięcia.

Z kolejno kierowanych przez Skarżącego pism wynika, że domaga się on umorzenia postępowania ze względu na krótki termin jaki został mu wyznaczony na wykonanie obowiązku, ale również kwestionuje rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki wskazując, że podjął wszelkie możliwe starania o legalizację wskazanego budynku oraz pozyskanie wymaganych dokumentów.

Podstaw do ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego należy szukać w u.p.e.a. Zgodnie z art. 59. u.p.e.a.:

§ 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:

1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;

2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;

3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;

4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:

a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,

b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;

7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

§ 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.

Ponadto na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.: organ umarza postępowanie po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o:

1) oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej albo stwierdzeniu jego niedopuszczalności - kontynuuje postępowanie egzekucyjne albo podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne;

2) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6 ( brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b), jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej - zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części;

3) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w:

a) art. 33 § 2 pkt 1-5 ( nieistnienie obowiązku; określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; zachodzi błąd co do zobowiązanego; nie doręczono zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; obowiązek w całości albo w części wygasł;

b) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem Organów, że żadna z wymienionych w wyżej powołanych przepisach przyczyn nie wystąpiła. W zasadzie na żądną z nich nie powoływał się Skarżący, koncentrując się na zarzutach skierowanych do decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki.

Wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne, jak każde postępowanie rządzi się określonymi prawami, jak również kolejnością podejmowanych czynności, które są uzależnione od przebiegu tego postępowania a także od zachowania samego zobowiązanego.

W związku z powyższym jeszcze raz przypomnieć należy, że w niniejszym postępowaniu nie ma możliwości podważania zasadności obowiązku nałożonego ostateczną i prawomocną decyzją. Podnoszone na obecnym etapie zarzuty dotyczące legalności tej decyzji, a tym bardziej jej ekonomicznego uzasadnienia są całkowicie bezzasadne. Nałożony decyzją obowiązek stał się częścią tytułu wykonawczego, skierowanego do Skarżącego wraz z upomnieniem. Obowiązek stał się wymagalny i nie został wykonany. Nie ma przy tym wątpliwości co do jego wykonalności, również Skarżący nie zgłaszał problemów co do wykonalności. Należy pamiętać, że niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny. To znaczy, zachodzi jedynie wtedy, gdy nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki jego wykonanie nie jest możliwe, niezależnie od wysokości kosztów czy koniecznych nakładów pracy. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Nie stanowią przykładu faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków ( patrz NSA w wyroku z 4 września 2023 r. II OSK 929/22 ).

Podsumowując stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne czyni zadość wymogom formalnym, istnieje tytuł wykonawczy, a kierowane do niego zarzuty, czy też skarga na czynności egzekucyjne, nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, nie ma również wątpliwości co do osoby zobowiązanego, a określony decyzją obowiązek nadaje się do wykonania, to nie ma podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.