Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1482/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Po 240/11 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 240/11, oddalił skargę P.K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 14 grudnia 2005r. nr [...]Starosta Gnieźnieński pozbawił P.K. statusu osoby bezrobotnej, z dniem 1 września 2005r, z powodu podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Pismem z dnia 13 października 2010r, złożonym w dniu 5 listopada 2010r. P.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. W uzasadnieniu wniosku P.K. podniósł, iż faktycznie nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 września 2005r, uczynił to dopiero w dniu 1 grudnia 2005r. Wnioskodawca wskazał, że nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, w przedmiocie pozbawienia go statusu bezrobotnego, nie zapewniono mu czynnego udziału w tym postępowaniu. Nie została mu też doręczona ww. decyzja z dnia 14 grudnia 2005r. Zatem – zdaniem wnioskodawcy – został pozbawiony możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu w charakterze strony i ziściła się przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, określona w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm, zwanej dalej k.p.a. Ponadto okoliczność stwierdzenia przez Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu w sprawie o sygn. VIII U 2343/08, iż P.K. w okresie od 1 września do 30 listopada 2005r nie prowadził działalności gospodarczej, stanowi nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. P.K. zawarł w swoim wniosku stwierdzenie, iż domaga się wznowienia postępowania z urzędu przez organ.

Decyzją z dnia 2 grudnia 2010r. Starosta Gnieźnieński odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek – pomimo uchybienia terminu – stanowi rażące naruszenie prawa, albowiem godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Zdaniem organu P.K. dowiedział się o wydaniu decyzji z dnia 14 grudnia 2005 r. najpóźniej w październiku 2007 r. a więc uchybił terminowi wskazanemu w art..148 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono ponadto, iż jak długo organ administracji publicznej nie podejmie postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 k.p.a. może rozważać zasadność wniosku o wznowienie jedynie w kategoriach art. 145 § 1 k.p.a. Odnośnie podnoszonej przez P.K. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ stwierdził, iż i w tym zakresie nie został dochowany termin z art. 148 k.p.a. nadto nie ma racji skarżący co do zarzutów merytorycznych dotyczących wykładni przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem organu do uznania, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, działalności tej nie podjęła, konieczne jest wykazanie, że działalność ta nie została podjęta od dnia dokonania wpisu do ww. ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Taka sytuacja w przypadku P.K. nie wystąpiła, a więc nie zaistniały przesłanki pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej, według przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, której wznowienie ma dotyczyć.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P.K. podnosząc, iż organ powziął wiadomość co do ujawnienia się istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i dowodów, co obligowało organ do wznowienia postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2011r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, iż nie ma racji P.K. domagając się zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 2 ust. 1, pkt f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, (Dz.U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.) w obecnie obowiązującym brzmieniu tego przepisu. Postępowanie wznowieniowe opiera się na określonych podstawach faktycznych, ale ocenia się decyzję w oparciu o uregulowania prawne obowiązujące w dniu jej wydania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P.K., zarzucając naruszenie art. 147 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty Gnieźnieńskiego z dnia 2 grudnia 2010r. wobec błędnego przyjęcia braku przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Gnieźnieńskiego z dnia 14 grudnia 2005r. w sytuacji gdy po wydaniu tej decyzji wyszły na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane jednak organowi. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 149 § 3 kpa z powodu złożenia żądania o wznowienie z uchybieniem ustawowego terminu do wykonania tej czynności, określonego w art. 148 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Organ, do którego wpływa podanie, obowiązany jest zbadać nie tylko swoją właściwość, ale również i to, czy podanie wypłynęło w terminie, skoro przepisy stawiają wymóg co do terminu, a także wiążą z nim określone skutki. Złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 kpa ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu powoduje wyłącznie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 kpa (w brzmieniu tego przepisu sprzed 11 kwietnia 2011r.). Wznowienie bowiem stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zaś zachowanie lub nie terminu do wniesienia podania o wznowienie żadną z tych okoliczności nie jest i badane we wznowionym postępowaniu być nie może.

Sąd wojewódzki podzielił stanowiska organów, że skarżący o okolicznościach wskazanych jako podstawa wznowienia wiedział wcześniej niż miesiąc przed złożeniem podania o wznowienie. W szczególności prawidłowo organ administracji ustalił, iż P.K. o decyzji Starosty Gnieźnieńskiego z dnia 14 grudnia 2005r. nr [...] dowiedział się najpóźniej w 2007r. W tej dacie P.K. miał również świadomość faktycznej daty rozpoczęcia przez niego działalności gospodarczej w 2005r (okoliczność ta podniesiona została we wniosku o wznowienie, jako przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Dodał, że dla powyższej konstatacji bez znaczenia jest okoliczność wydania w dniu 9 czerwca 2009r. przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, w sprawie VIII U 2343/08 orzeczenia stwierdzającego, iż P.K. nie prowadził działalności gospodarczej pomiędzy 1 września a 30 listopada 2005r. Jak wskazano powyżej skarżący od samego początku, czyli od końca 2005r miał świadomość istnienia tej okoliczności, mimo to nie złożył wcześniej, w terminie wskazanym w art. 148 § 1 k.p.a. wniosku o wznowienie postępowania, w którym pozbawiono go statusu bezrobotnego.

Sąd I instancji zauważył, iż w toku postępowania, nie negując ustaleń co do uchybienia terminu, skarżący wskazał na konieczność wznowienia postępowania z urzędu. Z treści art. 147 kpa wynika, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą postawy do wznowienia.

Sąd podkreślił, iż skarżący nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania z urzędu i podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 23 sierpnia 1996 r., III SA 888/95, Mon. Pod. 1997, nr 9, s. 277: "Decyzja o odmowie wznowienia postępowania w innej sprawie niż wszczęta wnioskiem strony musiałaby być uznana za niezgodną z prawem. Nieskorzystanie przez organ administracji państwowej z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wynikiem kontroli umyka kontroli legalności decyzji (postanowień) dokonywanej przez sąd administracyjny, gdyż w tego rodzaju sprawach żaden tego rodzaju akt nie może być wydany. W takich przypadkach nie służy też skarga na bezczynność organu".

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił ponadto, iż w przedmiotowej sprawie organy obu instancji wydały decyzje w przedmiocie wniosku P.K. o wznowienie postępowania administracyjnego. Od tych rozstrzygnięć skarżącemu niewątpliwie przysługiwało prawo wniesienia odwołania i skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu skarżący wykorzystał jednak ten fakt do obejścia wyżej cytowanych przepisów i zakwestionowania braku decyzji organu I instancji o wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu. Interpretacja zaprezentowana przez skarżącego jest w tym względzie nieprawidłowa, albowiem wypaczała sens przepisu art. 148 § 1 k.p.a. Idąc tym tokiem rozumowania należałoby przyjąć, iż strona, która nie dochowałaby terminu wskazanego w tym przepisie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w oparciu np. o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5, mogłaby mimo wszystko taki wniosek złożyć i zawrzeć w nim również alternatywne żądanie by organ wznowił to postępowanie z urzędu. Następnie po nieuwzględnieniu przez organ wniosku, strona mogłaby zakwestionować nie tylko rozstrzygnięcie dotyczące nieuwzględnienie wniosku o wznowienie jako złożonego po terminie wskazanym w art. 148 § 1 k.p.a., ale także zakwestionować brak wydania z urzędu przez organ decyzji o wznowieniu postępowania w oparciu o ww. przesłankę wznowieniową. Ten nieprawidłowy tok rozumowania doprowadziłby do sytuacji w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. domagać się od organu wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3, 5-8 k.p.a., organ byłby zobligowany do wydania decyzji, od której strona mogłaby się następnie odwołać. Pogląd taki jest nie do zaakceptowania, jest nadto sprzeczny linią orzecznictwa zaprezentowaną w cytowanych judykatach sądów administracyjnych.

Sąd I instancji stwierdził, iż w przypadku zawarcia w piśmie procesowym wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 147 k.p.a. oraz żądania wznowienia tego postępowania przez organ z urzędu, a następnie wydania przez organ decyzji odmawiającej wznowienia, z uwagi na niedochowanie przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie, strona w odwołaniu nie może domagać się skontrolowania przez organ II instancji braku podjęcia przez organ I instancji, decyzji o wznowieniu postępowania z urzędu.

Dodał, że oczywistym jest, iż organy w wydanych decyzjach były zobowiązane ustosunkować się do kwestii braku przesłanek do wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego. Wobec treści wniosku o wznowienie postępowania i alternatywnego żądania wznowienia postępowania z urzędu, zasady ogólne wyrażone w art. 8, art. 9 i art.11 k.p.a. wymagały od organów – przy okazji rozpoznania wniosku P.K. – zamieszczenia w uzasadnieniach decyzji, również wyjaśnienia w kwestii braku przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania z urzędu. Nie zmienia to jednak konstatacji, iż zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu II instancji dotyczyły rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku P.K. o wznowienie postępowania i tylko w tym zakresie mógł on kwestionować te decyzje w odwołaniu od decyzji Starosty Gnieźnieńskiego i w skardze od decyzji Wojewody Wielkopolskiego. Skarżący – jak wskazano to już powyżej – "przy okazji" wniesienia skargi, nie mógł domagać się skontrolowania przez organ II instancji braku podjęcia przez organ I instancji, decyzji o wznowieniu postępowania z urzędu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P.K. zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) rażące naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnione uznanie przez Sąd, że w niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, a przez to, do uchylenia decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 stycznia 2011 r., wydanej w sprawie o oznaczeniu [...]oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty Gnieźnieńskiego z dnia 2 grudnia 2010 r. o numerze [...], w sytuacji gdy oba organy administracji przy wydaniu wskazanych powyżej decyzji rażąco naruszyły przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., niesłusznie odmawiając, pomimo zaistnienia podstawy prawnej, wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu;

2) rażące naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z przepisem art. 147 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnione uznanie, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ administracji jest jego prawem, a nie obowiązkiem, w sytuacji gdy organ winien samodzielnie rozważyć czy wszczęcie postępowania z urzędu jest zasadne, jeżeli podstawa wznowienia wskazana przez stronę we wniosku o wznowienie, nawet złożonym po terminie, jest uzasadniona;

3) rażące naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 148 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niesłuszne uznanie, iż strona w jednym piśmie nie może złożyć wniosku o wznowienie postępowania oraz domagać się wznowienia postępowania z urzędu, w sytuacji gdy strona w jednym piśmie może zawrzeć różne żądania, natomiast organ winien rozważyć możliwość uwzględnienia każdego z nich.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż wszystkie organy błędnie przyjęły, że skarżący wniósł wniosek po terminie oraz, że organ administracji nie jest obowiązany badać czy zachodzi merytoryczna podstawa do wznowienia postępowania z urzędu. W sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania jest złożony po terminie, to organ powinien rozważyć czy zgłoszona w nim podstawa nie uzasadnia wszczęcia postępowania z urzędu. Zatem przyjmując, że skoro organ potraktował wniosek skarżącego, jako złożony w trybie żądania strony nie zaś jako wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, to i tak jego zadaniem jest, skoro ustawa daje mu taka inicjatywę, samodzielne rozpatrzenie czy nie powinien postępowania wznowić z urzędu. Podkreślono, że ww. organy administracji a następnie Sąd błędnie uznały, iż wniosek skarżącego oparty na przepisie art. 147 k.p.a. jest wnioskiem o wznowienie postępowania na żądanie strony, w sytuacji gdy był to wniosek strony o wznowienie postępowania z urzędu. Jednocześnie wskazano, iż strona może w jednym piśmie zawrzeć różne żądania i organ winien je rozpatrzyć, nie zaś odrzucać a priori.

Dodano, iż organ błędnie ustalił, że w okresie od dnia 1 września 2005 roku skarżący prowadził działalność gospodarczą podczas, gdy skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej dopiero z dniem 1 grudnia 2005 roku. Skarżący przedstawił wiarygodne dowody stanowiące o słuszności jego twierdzeń, w tym m.in. wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2009 roku, wydany w sprawie o sygn. akt VIII U 2343/08, w którym Sąd ustalił, iż skarżący P.K. w okresie od 1 września 2005 roku do 30 listopada 2005 roku w ogóle nie prowadził działalności gospodarczej, tj. faktycznie jej nie wykonywał oraz, że podlega on z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej ubezpieczeniom społecznym od 1 grudnia 2005 roku. Skarżący zatem dowiódł, że w spornym okresie nie prowadził działalności gospodarczej. W chwili wydawania decyzji organ nie miał wiedzy o opisanym wyżej stanie faktycznym, wobec czego podniesione przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania argumenty, stanowiły nowe, istotne dla sprawy okoliczności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ) zwanej dalej jako Ppsa., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Podstawy skargi kasacyjnej złożonej w rozpoznawanej sprawie oparte zostały wyłącznie na zarzutach naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 148 kpa.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym organ administracji publicznej nie ma bezwzględnego obowiązku uwzględnienia wniosku strony o wznowienie z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.

Należy przypomnieć, że skarżący w piśmie z dnia 13 października 2010r. wniósł o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 i pkt. 5 kpa , z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Gnieźnieńskiego z dnia 14 grudnia 2005r. pozbawiającej skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2005r.

Już na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 4 kpa możliwe jest wyłącznie na wniosek strony.

W sprawie jest bezsporne, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego po terminie określonym w art. 148 § 1 Kpa. Kwestią sporną jest natomiast, czy w takiej sytuacji organ był zobligowany do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, albowiem zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie między innymi, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Stosownie zaś do treści art. 147 zdanie 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

Wznowienie z urzędu następuje z własnej inicjatywy organu, w wyniku złożenia sprzeciwu przez prokuratora ( art. 184 § 1 w zw. z art. 186 k.p.a. ) , w wyniku wniosku organizacji społecznej ( art. 31 § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.p.a. ), jak też w wyniku skargi powszechnej złożonej przez osobę trzecią ( art. 235 § 1 w zw. z art. 233 k.p.a. ).

Tak więc, organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, iż zaistniała jedna z przyczyn wznowienia, z wyjątkiem przyczyn określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a k.p.a.

Niewątpliwie naruszenie w procesie wydawania decyzji norm prawa procesowego, które zostały wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. powoduje bezwzględny obowiązek wszczęcia przez organ postępowania w sprawie wznowienia postępowania . Stanowisko to wypływa wprost z zacytowanego wyżej art. 145 §1 k.p.a.

Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie trudno uznać, iż organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. Jest to raczej tylko jego prawo, a obowiązek istnieje tylko w razie znalezienia przyczyny. ( por. Komentarz B. Adamiak. /J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego C.H. Beck wydanie 8 Warszawa 2006r. str. 668).

W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom skargi kasacyjnej poinformowanie przez skarżącego organu o treści wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 czerwca 2009r., z którego wynika iż P.K. w okresie od 1 września 2005r do 30 listopada 2005r nie prowadził działalności gospodarczej , nie stanowiło bezwzględnej przesłanki wznowienia postępowania z urzędu, z uwagi na to że powyższy wyrok nie istniał w dniu wydania decyzji tj. w dniu 14 grudnia 2005r. Tym samym nietrafne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 147 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa.

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, iż nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Obowiązek wznowienia ma natomiast miejsce w razie znalezienia przyczyny wznowienia.

Należy również podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 22 czerwca 2006r. sygn. akt II OSK 915/05 niepublikowany, iż w żadnym wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa.

Tym samym oddalając skargę Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 1 pkt. 1 lit. c Ppsa.

Natomiast powoływanie się w skardze kasacyjnej na zarzut naruszenia art. 148 kpa jest o tyle niezrozumiałe, że skarga kasacyjna nie kwestionuje złożenia przez skarżącego wniosku z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 kpa, podnosi natomiast, że w takim przypadku postępowanie powinno zostać wznowione z urzędu. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się we wstępnej części rozważań, podzielając w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.