Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 610/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 271, par. 272 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanegowe [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] po rozpatrzeniu odwołania J. A. (dalej jako skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] nakazującej właścicielom nieruchomości – P. i B. G. wykonanie, w terminie 12 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] przy ul. [...][...] w [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że przedmiotowy budynek jest zlokalizowany równolegle do granicy z działką sąsiednią i przylega do ogrodzenia między posesjami. Wyjaśnił, że obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przewidywały dla zabudowy jednorodzinnej dopuszczenie usytuowania budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Wymiary zrealizowanego budynku gospodarczego nie przekraczają wymiarów określonych w przepisach, co sprawiło, że organ lokalizację budynku przy granicy z sąsiednią działką uznał za dopuszczalną. Jednak z ustaleń zawartych w § 271 przywołanego rozporządzenia wynika, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, to jest między budynki gospodarczym a zlokalizowanym w granicach sąsiedniej nieruchomości domem jednorodzinnym powinna wynosić 8 m. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że taka odległość nie została zachowana.

Kolejno organ wskazał, że budynek zlokalizowano bezpośrednio przy granicy z sąsiednią nieruchomością. Stosownie do treści § 272 ust. 3 rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia.

W treści rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał przepisy Prawa budowlanego. Wskazał, że stwierdzenie nieprawidłowości odnośnie zgodności z prawem wykonanych robót prowadzi do uruchomienia procedury naprawczej określonej w art. 50 oraz art. 51 Prawa budowlanego. Natomiast zgodnie z regułami określonymi w tych przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W razie niewykonania w określonym terminie obowiązków nakazanych decyzją, zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę budynku.

PINB w [...] odnosząc się do kwestii legalności budowy wskazał, że inspektorat przyjął, że czynności wyjaśniające podjęte w toku postępowania doprowadziły do takich ustaleń faktycznych, które eliminują możliwość orzekania w sprawie w sposób merytoryczny poprzez zastosowanie przepisu prawa materialnego. Ze względu na sprzeczne ze sobą stanowiska przesłuchanych w toku postępowania stron nie jest możliwe stwierdzenie, czy roboty wykonano przed, czy po dokonaniu zgłoszenia. W konsekwencji organ stwierdził, że nieuprawnione byłoby traktowanie ich jako wykonanych samowolnie. Niemożność wyeliminowania wątpliwości związanych z datą realizacji spornych robót budowlanych nie stanowi wystarczającej przesłanki dla zajęcia takiego stanowiska.

Odwołanie od decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. wniosła J. A. Zaskarżonej odwołaniem decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że: a) w sprawie znajduje zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury; b) nakazane roboty budowlane doprowadzą do stanu zgodnego w prawem; c) nałożenie przez organ administracji obowiązku niemożliwego do wykonania; 2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mających wpływ na wydaną decyzję, przez brak pełnych ustaleń stanu faktycznego, dokładnego wyjaśnienia oraz kompleksowej oceny dowodów.

Wskazując na tak sformułowane zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że nałożony obowiązek jest niemożliwy do wykonania, gdyż w miejscu wskazanym w nakazie wykonania znajduje się ogrodzenie sąsiadujących ze sobą nieruchomości i posadowienie w tym miejscu ogrodzenia przeciwpożarowego spowoduje kolizję. Odwołująca się, wbrew temu co wskazał organ, podaje, że dokonała pomiaru i budynek przekracza 5,5 m bowiem mierzy 5,7 m. Mając na względzie rzeczywisty wymiar budynku, w ocenie J. A. wykonanie nakazanych robót budowlanych nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że bezsporne w niniejszej sprawie jest posiadanie przez właścicieli nieruchomości, zaświadczenia z dnia [...] lutego 2010 r. o przyjęciu bez sprzeciwu zgłoszenia budowy budynku gospodarczego wolnostojącego

o konstrukcji stalowej i wymiarach 5,5 m x 2,9 m oraz dachu jednospadowym zlokalizowanego przy ul. [...][...] w [...] na dz. nr [...]. Postępowanie dowodowe wykazało, że powstały budynek jest zlokalizowany zgodnie ze zgłoszeniem.

Kwestią sporną w sprawie, jest natomiast data budowy przedmiotowego obiektu. J. A. oraz Z. A. utrzymują, że obiekt powstał przed dokonaniem zgłoszenia tj. latem 2009 r., natomiast P. G., B. G. i J. G. zeznali pod rygorem odpowiedzialności karnej, że budynek powstał po dopełnieniu wszelkich formalności tj. w marcu 2010 r. Świadek wskazany przez J. A. – M. G. nie potwierdziła daty powstania przedmiotowego budynku na 2009 r. i zeznała, że nie ma wiedzy na ten temat. Jako, że Z. A. jedynie pisemnie (bez rygoru odpowiedzialności karnej) oświadczył, że podtrzymuje zeznania żony i wniósł o pominięcie dowodu z jego wyjaśnień z powodu częstego przebywania poza granicami kraju, jego oświadczenia posiadają mniejszą wartość dowodową od zeznań pod rygorem odpowiedzialności karnej. W tych okolicznościach organ II instancji uznał, że wobec braku dowodów przeciwstawnych, że należy przyjąć datę wykonania przedmiotowych robót jako marzec 2010 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Strona nie może oczekiwać, że organ, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów.

W toku postępowania stwierdzono brak zgodności z przepisami w zakresie wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w zakresie § 272 ust. 3, a mianowicie: "Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5." Organ wyjaśniał, że konstrukcje stalowe stosunkowo szybko osiągają wysokie wartości temperatury w całym przekroju. Elementy konstrukcji stalowej

w temperaturze ok. 500°C tracą swoją nośność. W pożarze rozwiniętym stan taki osiągnięty jest po kilku minutach. Dla zachowania nośności konstrukcji konieczne jest wykonanie odpowiednich zabezpieczeń ogniochronnych. Wskazuje to na konieczność i właściwość nałożonego decyzją PINB w [...] z dnia [...] maja 2019 r. obowiązku. Jego wykonanie doprowadzi obiekt do zgodności z przepisami w zakresie wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie § 272 ust. 3.

Natomiast odnosząc się do odwołania wniesionego przez J. A., DWINB wskazał, że przywołany w odwołaniu § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. obecnie dopuszcza budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi, tak Skoro przedmiotowy budynek nie przekracza ww. wymiarów to przepis ten znajduje zastosowanie.

DWINB stwierdził, że brak jest dowodów potwierdzających istnienie niewykonalności decyzji organu I instancji. Wskazał przy tym, że niewykonalność decyzji administracyjnej musi być rezultatem niesuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, nie zaś innych trudności technicznych lub ekonomicznych.

Konkludując organ uznał, iż nie dostrzegł uchybień w zakresie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż zgodnie ze wskazaniami wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 483/17 organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o przesłuchania stron i świadków.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała J. A. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Decyzja DWINB z dnia [...] lipca 2019 r. została zaskarżona w całości. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej organu I instancji.

W skardze zostały podniesione tożsame zarzuty z zawartymi w odwołaniu.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie art. 6, art. 8, art. 75 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., przez brak pełnych ustaleń stanu faktycznego, dokładnego wyjaśnienia oraz kompleksowej oceny zebranych dowodów, między innymi: 1) brak jednoznacznego dokonania pomiaru przedmiotowego budynku gospodarczego przy udziale stron, szczególnie jego długości; 2) brak przeprowadzenia czynności oględzin w celu wyjaśnienia możliwości technicznych i sposobu wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wobec zgłoszonego przez skarżącą zupełnego braku możliwości i miejsca na wykonanie przedmiotowych robót.

Uzasadnienie skargi jest również tożsame z treścią odwołania. Zostało rozszerzone o wskazanie przez skarżącą, że powołany w decyzji § 12 ust. 4. pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytowanie, według stanu prawnego dokonania zgłoszenia, nie znajduje zastosowania. Jej zdaniem, zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, nie wyjaśnił i nie ustalił tych okoliczności. Ponadto, zdaniem skarżącej, powołany przepis nie znajduje zastosowania dodatkowo z tej przyczyny, że zgodnie z jego treścią, nakazuje się uwzględniać inne przepisy rzeczonego rozporządzenia, a to między innymi postanowienia zawarte w jego § 271-273, dotyczące zachowania wymaganych odległości. Organ pierwszej instancji ustalił, że wymagania te nie zostały spełnione,

a organ odwoławczy nawet nie wyjaśnił tych okoliczności.

Skarżąca wyjaśniła, że wykonanie nakazanych robót budowlanych nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, tj. do zachowania warunków określonych w przepisach powołanego powyżej rozporządzenia. Ocena wykonanych robót budowlanych powinna być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie robót, dopiero ich skutki mogą być rozważane wedle prawa obowiązującego w dacie orzekania.

Zdaniem skarżącej, w realiach przedmiotowej sprawy termin określony

w zaskarżonej decyzji na wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego i to na niewielkim odcinku terenu, to w obecnych czasach i stanie zaawansowania technologicznego, termin zbyt odległy. Ponadto niewywiązanie się przez organ

w sposób należyty z powinności wszechstronnego wyjaśnienia sprawy uchybiło zasadzie orzekania w oparciu o kompleksowo zebrany materiał dowodowy, tj. przepisom art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że po zapoznaniu się ze skargą, nie znalazł podstaw do uchylenia własnego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że wyczerpujące uzasadnienie zawarte zostało w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przeprowadzona w tak zakreślonych granicach sądowa kontrola zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego we [...] (dalej jako DWINB) wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie zaistniały określone w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanki uprawniające Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Celem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego było zbadanie legalności budowy budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] przy granicy z działką skarżącej.

W ramach tego postępowania konieczne było ustalenie, kiedy doszło do wybudowania przedmiotowego obiektu oraz zbadanie prawidłowości jego wykonania pod względem techniczno-budowlanym.

W wyniku poczynionych ustaleń faktycznych, organy stwierdziły, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane i te przepisy wyznaczyły materialnoprawne ramy postępowania które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji.

Dla oceny tego aktu istotne jest, że w sprawie wyrokował już Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 483/17 uchylił decyzję DWINB z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] września 2016 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku. Orzekając wcześniej o umorzeniu postępowania, organy nadzoru budowlanego uznały bowiem, że czynności wyjaśniające podjęte w jego toku doprowadziły do takich ustaleń faktycznych, które eliminują możliwość orzekania w sprawie w sposób merytoryczny poprzez zastosowanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego kieruje się do inwestora - jako adresata - obowiązek określonego działania (dokonania określonych czynności). Podstawę takiej oceny stanowiło: 1/ oświadczenie P. G. i B. G. złożone do protokołu pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania o: wybudowaniu blaszanego budynku po uzyskaniu zaświadczenia o przyjęciu zgłoszenia, tj. po upływie 31 dni od daty [...] lutego 2010 r; o użytkowaniu tego budynku zgodnie ze zgłoszeniem, czyli jako budynek gospodarczy; 2/ ustalenia PINB dokonane podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2017 r. o zrealizowaniu tego obiektu w sposób zgodny ze zgłoszeniem w zakresie lokalizacji na działce nr [...] oraz parametrów wielkościowych.

Orzekając w wyroku z dnia 20 września 2017 r. Sąd uznał jednak, że wydane orzeczenie jest przedwczesne i podjęte na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Nie można było uznać za udowodnią okoliczność zrealizowania przedmiotowego obiektu po upływie 31 dni od dnia uzyskania zaświadczenia o przyjęciu zgłoszenia zamiaru przystąpienia do jego budowy, jedynie na podstawie oświadczenia P. i B. G. ( jak uczyniły to organy) lecz konieczne było skorzystanie z innych dostępnych środków dowodowych np. zeznań świadków, przesłuchania J. A. w charakterze strony. Sąd zwrócił uwagę, że zgłoszenie budowy spornego budynku dokonane zostało przez J. G. a skarżąca jako inwestora wskazywała B. G. Zauważył także, że legalne działanie inwestora polegające na zrealizowaniu budowy na podstawie zgłoszenia czy też pozwolenia na budowę, jeżeli są wymagane, nie powodują niemożliwości ustalenia przez organ nadzoru budowlanego czy wykonany w takich warunkach obiekt budowlany (roboty budowlane) nie narusza przepisów prawa i zawartych w nich ustaleń i warunków, na co wskazuje treść art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Opisany wyżej wyrok WSA objęty jest dyspozycją art. 153 p.p.s.a w myśl którego, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W użytym w przywołanym przepisie pojęciu "oceny prawnej" zawiera się nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie: stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Obejmuje więc ono m.in. zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, uw. 2–5 i 9 do art. 153).

Działając w granicach związania art. 153 p.p.s.a Sąd rozpoznający obecnie skargę, zobowiązany był więc przede wszystkim do oceny, czy organy administracji zastosowały się do oceny prawnej i wskazań wynikających z opisanego wyżej wyroku.

W tym kontekście istotne jest, że w wyroku z dnia 20 września 2017 r. Sąd nie podważył i nie zakwestionował stanowiska przyjętego przez organy, że sporny obiekt był zakwalifikowany jako obiekt który mógł być wybudowany w oparciu o zgłoszenie dokonane do organu architektoniczno- budowlane i tym samym jego realizacja nie wymagała pozwolenia na budowę. W konsekwencji należy uznać, że przedmiotowy budynek, ze względu na ustalone przez organy wymiary, powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy, którego budowa w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

W świetle wskazań Sądu zawartych w ww. prawomocnym wyroku, konieczne było jednak ustalenie, czy istotnie przedmiotowy obiekt objęty był zgłoszeniem z 2010 r. na które powoływali się uczestnicy postępowania i czy do wybudowania spornego obiektu doszło po dokonaniu tego zgłoszenia. Ta właśnie okoliczność była istotą sporu w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem trzeba, że skarżąca poinformowała organ o samowoli budowlanej w zakresie wybudowania przedmiotowego budynku w dniu [...] października 2009 r., a zatem wcześniej niż dokonane zostało zgłoszenie jego budowy (dnia [...] lutego 2010 r.) które przyjęte zostało przez właściwy organ bez sprzeciwu (co potwierdza zaświadczenie organu z dnia [...] lutego 2010 r.). Dla wyjaśnienia tej okoliczności, Sąd wskazał organom na konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów ze źródeł osobowych (przesłuchanie J. A., przesłuchania świadków). Do tych zaleceń PINB się zastosował. Przeprowadzono dowody z przesłuchania stron – uczestników postępowania, skarżącej i jej męża - oraz zwrócono się do skarżącej o wskazanie świadków którzy mogliby potwierdzić jej stanowisko. Skarżąca twierdzi bowiem, że budowę spornego obiektu wykonano latem 2009r. a więc jeszcze przed dokonaniem zgłoszenia. Organ wezwał zatem skarżącą do podania na tę okoliczność świadków i następnie, zgodnie z jej wskazaniem przesłuchał M. G. Świadek nie potwierdziła jednak wersji skarżącej co do daty budowy spornego obiektu, stwierdzając, że nie ma w tym przedmiocie wiedzy. Wyjaśnienia skarżącej potwierdził jedynie pisemnie jej małżonek Z. A., wnosząc jednocześnie o nieprzeprowadzanie dowodu z jego przesłuchania, gdyż często przebywa za granicą. Pozostałe strony J. G., P. G. i B. G. oświadczyli pod odpowiedzialnością karną, że obiekt został wykonany po dopełnieniu wszystkich formalności w marcu 2010 r. Właściciele nieruchomości podali także, że zakres planowanych robót mógł być znany skarżącej z rozmów jakie przeprowadzali. Uzyskane przez organ dowody ze źródeł osobowych wskazują zatem, że oprócz skarżącej oraz jej męża (który wniósł o pominięcie jego oświadczenia) nikt nie potwierdza – w tym także wskazany przez nią świadek - by roboty budowlane rozpoczęto przed dokonaniem zgłoszenia. Ustalono przy tym, że inwestorem robót budowlanych dotyczących wybudowania przedmiotowego budynku był J. G., zaś jego syn, B. G. pomagał przy realizacji robót.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organy wykonały wskazania Sądu co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego z takich źródeł jak zeznania świadków i przesłuchania stron. Nadto organy dysponowały także uzyskanymi już wcześniej dokumentami potwierdzającymi, że J. G. zgłosił do właściwego organu zamiaru budowy budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej, które przyjęte zostało bez sprzeciwu. Przeprowadzone w toku postępowania czynności oględzin, potwierdzone protokołem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazują także, że wymiary przedmiotowego budynku są zgodne z wymiarami podanymi w zgłoszeniu ( wysokość 2,30 m, długość 5,35 m, szerokość 2,90m). Zgodna pozostaje również lokalizacja budynku ze zgłoszeniem (15-20 cm od granicy z działką skarżącej).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że organom nie udało się uzyskać przekonujących dowodów potwierdzających stanowisko skarżącej co do daty posadowienia spornego budynku. Mając zaś na uwadze znaczny upływ czasu od daty wybudowania budynku, uznać trzeba, że pozyskanie takich dowodów ze źródeł osobowych jest znacznie utrudnione. Co istotne, również sama skarżąca nie była w stanie przedstawić dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska. Jej wersji nie potwierdził wskazany przez nią świadek a Z. A. wręcz wniósł o nieuwzględniania jego oświadczenia jako dowodu w sprawie.

W tej sytuacji – wobec braku przekonujących dowodów przeciwnych - organ odwoławczy miał prawo uznać za wiarygodne oświadczenia uczestników postępowania co do daty wybudowania budynku, tym bardziej, że pozostają one spójne z dokumentacją dotyczącą zgłoszenia. Zauważyć bowiem trzeba, że co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie administracji spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, nie można jednakże pomijać, że również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a dowody te podlegają ocenie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a. Jeśli organ administracji publicznej ustali, że dana okoliczność nie zachodziła, a przy tym nie można mu z tego tytułu postawić zarzutu, to strona powinna podjąć starania mające na celu wskazanie prawdziwości jej twierdzeń. Przepis art. 7 k.p.a. nie stanowi źródła obowiązku badania wszystkich okoliczności, które w jakikolwiek sposób potencjalnie oddziałują na wynik postępowania (por. NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2019 r. II OSK 2192/17 CBOSA, nsa.gov.pl).

W konsekwencji orzekający w sprawie Sąd nie dostrzegł konieczności, z uwagi na dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, uzupełniania ustaleń faktycznych i oceny w zakresie okoliczności związanych z datą wybudowania spornego budynku. Organy uzupełniły materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z prawomocnego wyroku z dnia 20 września 2017 r., przeprowadzając postępowanie wyjaśniającego w oparciu o kryteria art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Również ocena materiału dowodowego przeprowadzona w tym zakresie, nie narusza art. 80 k.p.a. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać za dowolne stanowiska organów, że przedmiotowy budynek wybudowany został zgodnie ze dokonanym w dniu [...] lutego 2010 r. zgłoszeniem. Dowody z przesłuchania świadków i stron nie potwierdzają daty budowy wskazanej przez skarżącą. Nadto czynności dowodowe oględzin, przeprowadzone w dotychczasowym postępowaniu wykazały, że lokalizacja i wymiary powstałego budynku zgodne są z danymi zawartymi w zgłoszeniu.

Organy zastosowały się także do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny, czy – w kontekście art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego - działanie inwestora polegające w tym przypadku na wzniesieniu budynku gospodarczego zgodnie z przyjętym przez właściwy organ zgłoszeniem, nie narusza przepisów prawa i zawartych w nich ustaleń i warunków. W świetle art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego istnieją bowiem podstawy do ingerencji organów nadzory budowanego w przypadku robót prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę (zgłoszenia), w przypadku jeżeli roboty te przeprowadzone byłyby niezgodnie z prawem, a ściślej, jeżeli roboty te byłyby przeprowadzone w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie bezpieczeństwa lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowalnym lub przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4).

Tym samym, zgodnie ze wskazaniami Sądu, organy zobowiązane były do wyjaśnienia, czy przedmiotowe roboty budowalne nie zostały wykonane w warunkach określonych w przywołanych przepisach.

Ze względu na lokalizację przedmiotowego budynku bezpośrednio przy granicy działki, organy zasadnie rozważały przepisy techniczno- budowalne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zauważyć także należy, że zgodnie z § 12 ust 3 pkt 4 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, obowiązującego w dacie wybudowania przedmiotowego budynku, dopuszczalne było sytuowanie w zabudowie jednorodzinnej, przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i § 271-273, budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. PINB ustalił, że sporny budynek pełni funkcję gospodarczą i ma długość 5,35 m i wysokość 2,30 m, co oznaczało, że zgodnie z przywołanym przepisem, mógł być zlokalizowany bezpośrednio przy granicy działki. Skarżąca dopiero na etapie odwołania od decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2019 r. zakwestionowała ustalenia organu w zakresie długości budynku podnosząc, że według jej pomiarów, wynosi ona 5,70 m a organy nawet tego nie sprawdziły. Zarzut ten nie jest jednak uzasadniony, skoro przyjęte przez organy wymiary budynku ustalone zostały na podstawie dowodu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2017 r. których celem było stwierdzenie zgodności budynku ze zgłoszeniem złożonym w dniu [...] lutego 2010 r. Z akt wynika, ze skarżąca była zawiadomiona o przedmiotowych oględzinach i brała w nich udział. Tym samym na obecnym etapie brak uzasadnionych podstaw do podważania wyników uzyskanych podczas prawidłowo przeprowadzonego dowodu. Niezleżenie od powyższego, zauważyć należy, że według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (do zgodności z którym należy doprowadzić wykonane roboty budowlane), prawodawca dopuścił sytuowanie przy granicy z działką sąsiednią budynek gospodarczy lub garaż o długości nie większej niż 6,5 m. Tym samym nawet wskazana przez skarżącą długość budynku nie wymagałaby wykonywania robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu pod tym względem do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem.

Pomimo, że przedmiotowy obiekt spełniał kryteria uprawniające do sytuowania bezpośrednio przy granicy pod względem gabarytów i funkcji, to jednak w istniejącym stanie, nie spełniał on (i nie spełnia) wymagań wynikającym z § 271 i 272 ust. 3 ww.- do których to przepisów odsyła ww. § 12 rozporządzenia. Z § 271 ww. rozporządzania wynika, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków nie będących ścianami oddzielenie przeciwpożarowego – to jest pomiędzy budynkiem gospodarczym a budynkiem jednorodzinnym zlokalizowanym w granicach sąsiedniej nieruchomości, powinna wynosić 8 m. W niniejszej sprawie odległość ta nie została zachowana. Nadto, według § 272 ust. 3 budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i ust. 5. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że brak ściany oddzielenia ogniowego o odpowiedniej klasie odporności, w przypadku pożaru, może spowodować szybką utratę nośności przedmiotowej konstrukcji stalowej. Powyższe oznacza, że przedmiotowa inwestycja wybudowana została w sposób istotnie odbiegający od wymagań określonych w ww. przepisach techniczno – budowlanych. Stwierdzone niezgodności z przepisami technicznymi rodzą sytuację w której powstaje realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zaistniała zatem sytuacja określona w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane zostały w sposób określony w art. 50 ust. 1, właściwy organ obowiązany jest wdrożyć tryb naprawczy określony w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepisy art. 51 dotyczą trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego). Jeżeli samowolnie wykonane roboty budowlane nie mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę lub przywrócenie do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie w sprawie. Jeżeli natomiast organ w wyniku postępowania stwierdzi możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, wówczas zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2, na podstawie którego organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie w tym zakresie kończy decyzja wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, stwierdzająca wykonanie obowiązku lub w przypadku jego niewykonania - nakazująca rozbiórkę lub przywrócenie do stanu poprzedniego.

Zauważyć także należy, że decyzje o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego) wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 tej ustawy. Zasadnie zatem organy w pierwszym rzędzie rozważały w niniejszej sprawie kwestię zaistnienia przesłanek warunkujących podjęcie działań w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. Trafnie także przyjęto, że wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w odpowiedniej klasie odporności ogniowej usunie stan niezgodności z § 271 i § 272 ust. 3 warunków technicznych i w efekcie doprowadzi przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z prawem.

Skarżąca kwestionując nałożony obowiązek w odwołaniu oraz w skardze podniosła, że nie jest on możliwy do wykonania, gdyż w miejscu wskazanym w nakazie znajduje się ogrodzenie sąsiadujących ze sobą nieruchomości i posadowienie w tym miejscu oddzielenia przeciwpożarowego, spowoduje kolizję. Z tym zarzutem nie można się zgodzić. Organ pierwszej instancji nie nakazał bowiem wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w miejscu ogrodzenia ale bezpośrednio przy granicy działki. Kwestia technicznego sposobu wykonania tej ściany należy do uznania inwestora. Niewątpliwie winien wykonać go w taki sposób aby nie naruszyć istniejącej na granicy zabudowy ani infrastruktury. Na niewykonalność obowiązku można się powołać kiedy obowiązek jest niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Skarżąca takich okoliczności nie wskazuje. Podnoszone przez nią kwestie dotyczą bardziej okoliczności faktycznych a nie braku technicznych możliwości wykonania nałożonych obowiązków. Bez znaczenia dla uznania obowiązku za niewykonalny pozostają ewentualne utrudnienia, czy też koszty.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego terminu, jaki organ wyznaczył inwestorowi na wykonanie obowiązku, należy stwierdzić, iż termin wyznaczony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. ma charakter procesowy i jest ustalany stosownie do okoliczności sprawy. Termin ten podlega zatem uznaniu organu nadzoru budowlanego i powinien być na tyle długi, by umożliwić zobowiązanej stronie pełne wykonanie nałożonego na nią obowiązku. Termin ten może też zostać wydłużony na żądanie strony. W okolicznościach niniejszej sprawy pierwotnie ustalony termin 24 miesięcy został prze PINB skrócony do 12 miesięcy. Termin ten należy uznać za realny i pozwalający na pełne wykonanie obowiązku, zwłaszcza w kontekście podnoszonych przez skarżącą utrudnień jakie mogą wystąpić przy jego wykonaniu. Dlatego też zarzut skarżącej w tym kontekście jest Sąd uznał za nieuzasadniony.

Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest obciążona zarzucanymi w skardze uchybieniami w zakresie niewyczerpującego postępowania dowodowego przejawiającymi się w naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Zarówno zakres postępowania dowodowego jak i motywy decyzji były adekwatne do przedmiotu prowadzonego postępowania. W efekcie materiał zgromadzony w sprawie dawał odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewniał, co do zasady, możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Materiał dowodowy zawierał informacje odnośnie faktycznego usytuowania obiektu na działce, jego gabarytów i pozwalał na stwierdzenie, czy takie posadowienie obiektu zgodne jest z przepisami prawa budowlanego. Brak było uzasadnionych podstaw do kwestionowania pomiarów obiektu, ustalonych z udziałem stron, które nie zarzucały wówczas nieprawidłowości w ustaleniu wymiarów budynku. Nie sposób jest zgodzić się ze stroną skarżącą, że organ nie uwzględnił słusznego interesu strony. Organ nadzoru budowlanego obowiązany był, działając na podstawie prawa i w granicach prawa, doprowadzić do zgodności z przepisami prawa sporny obiekt, co uwzględnia także interes skarżącej.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.