Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 395/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 6 pkt 11 lit. a i b, art. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2187
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji F. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 352/21 w sprawie ze skargi Fundacji F. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 15 grudnia 2020 r., nr DOA-WSzOP.512.4.2020.AW.4 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 352/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) na skutek skargi Fundacji F. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 15 grudnia 2020 r., nr DOA-WSzOP.512.4.2020.AW.4 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, oddalił skargę.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Fundacja F. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej opartej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła wyrokowi:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z dokumentu wnioskowanego przez Skarżącą, co w ocenie Skarżącej było konieczne i niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie wątpliwości, jak również nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) (dalej: k.p.a.) i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaaprobowaniu błędnie ustalonego stanu faktycznego, poprzez:

• przyjęcie, że do ustalenia czy zachodzi znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków chronionych lub chronionych siedlisk wystarczy ustalenie % powierzchni siedliska lub % wszystkich osobników w skali kraju lub UE będących pod wpływem negatywnego wpływu oraz pominięcie szeregu innych istotnych okoliczności, takich jak aktualna ocena siedliska 3140 w Polsce, perspektywy dla niego i dla celu ochrony tego siedliska;

• pominięcie szeregu okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia czy nastąpiła zmiana przynajmniej jednego z elementów jakości lub ilości służących do klasyfikacji potencjału ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 6 pkt. 11 lit. a ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (dalej: ustawa o szkodzie w środowisku) w zw. z § 2 ust. 2 pkt. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 2lipca 2019 roku w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (dalej: Rozporządzenie w sprawie kryteriów) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że znaczący negatywny wpływ na osiągnięcia lub utrzymanie właściwego stanu ochrony chronionych siedlisk może nastąpić wyłącznie wtedy gdy dotyczy on co najmniej 1% powierzchni siedlisk w skali kraju lub UE, podczas gdy tenże znaczący negatywny wpływ zależy od wielu czynników i może zaistnieć również w sytuacji gdy nie dotyczy co najmniej 1% powierzchni siedlisk w skali kraju lub UE;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 6 pkt. 11 lit. a ustawy o szkodzie w środowisku w zw. z art. 6 pkt. 1 ustawy o szkodzie w środowisku w zw. z § 2 ust. 2 pkt. 1, 2 i 3 Rozporządzenia w sprawie kryteriów poprzez ich wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca szkoda w środowisku ani bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku w chronionym siedlisku;

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. naruszenie art. 6 pkt. 11 lit. b ustawy o szkodzie w środowisku w zw. z art. 6 pkt. 1 ustawy o szkodzie w środowisku w zw. z § 3 pkt. 1 lit. a Rozporządzenia w sprawie kryteriów poprzez ich wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca szkoda w środowisku ani bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku w wodach.

W oparciu o przytoczone zarzuty skarżąca kasacyjnie Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Sądu I instancji celem ponownego rozpoznania, zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także oświadczyła, iż zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie przedstawiła szczegółową argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie Fundacja wskazała na błędną odmowę przeprowadzenia dowodu z dokumentu.

W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z przedłożonego dokumentu prywatnego, gdyż dokument ten został sporządzony znacznie później niż kontrolowane pod względem legalności rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Jak wskazał Sąd I instancji, ta okoliczność spowodowała przyczynę odmowy przeprowadzenia tego dowodu. Skarżąca wskazuje, iż odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu tylko z tego powodu, że dokument ten powstał po wydaniu zaskarżonej decyzji była nieuzasadniona.

Skarżąca wskazuje, iż w przypadku pewnych dowodów fakt ich powstania po wydaniu zaskarżonej decyzji będzie miał niezwykle istotne znaczenie i z samego tego powodu dowodu te nie będą mogły być przeprowadzone. Taka sytuacja może mieć miejsce zwłaszcza w przypadku dokumentów dotyczących zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu decyzji (Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2016 roku, sygn. akt: II FSK 851/14), jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Przedmiotowy dokument zwierał eksperckie analizę sposobu rozumienia szkody w środowisku w przypadku obszarów chronionych w dokumentach eksperckich, naukowych i unijnych. Ponadto w dokumencie tym przedstawione zostały eksperckie, naukowe argumenty poddające w wątpliwość przyjęcie progu 1 % przy ocenie wystąpienia szkody w środowisku. W związku z tym przedstawiony dokument w tym zakresie z całą pewnością nie dotyczył zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie dotyczył on nowych okoliczności faktycznych ani nowych okoliczności prawnych. Fakt jego sporządzenia po wydaniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wpływa negatywnie na jego przydatność do tego postępowania. Nie odnosi się on bowiem w żaden sposób do nowych zdarzeń, które nie zaistniały w momencie wydania decyzji. Stanowi on jedynie analizę istniejących już w momencie wydania zaskarżonej decyzji dokumentów naukowych, eksperckich i unijnych, jak również naukową analizę zasadności przyjętego przez Organ stanowiska.

W dalszej części przedłożony przez Skarżącą dokument zawiera analizę danych dotyczących chronionego obszaru, jak również analizę danych dotyczących stanu wody w Jeziorze W. Wszystkie te dane istniały już w momencie wydania zaskarżonej decyzji. W związku z tym przedłożony przez Skarżącą dokument, pomimo tego, że został sporządzony po dniu wydania zaskarżonej decyzji, opiera się na faktach, danych i dokumentach istniejących w momencie wydania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji, ocenie Skarżącej, sama okoliczność związana z datą wydania tego dokumentu nie powinna decydować o braku możliwości dopuszczenia go jako dowodu w postępowaniu. W szczególności z uwagi na fakt, że konieczność przedłożenia tego dokumentu na takim etapie postępowania wynikała m.in. z wadliwości przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Szereg okoliczności, jak np. szkoda w wodach zbadana została dopiero przez Organ II instancji i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji. Gdyby postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone prawidłowo przez Organ I instancji, wówczas Skarżąca podjęłaby działania zmierzające do uzyskania dokumentu na wcześniejszym etapie postępowania.

Niezależnie od powyższego Skarżąca wskazuje, iż przeprowadzenie dowodu z przedmiotowego dokumentu było niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie wątpliwości, jak również nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania. Niezbędność wyjaśnienia istotnych w sprawie wątpliwości wiązała się m.in. z koniecznością naukowej, eksperckiej analizy dotychczasowego dorobku unijnego i naukowego w zakresie istnienia lub też nie progu po przekroczeniu którego można uznać zaistnienie szkody w środowisku. Wyjaśnienie wątpliwości w tym zakresie umożliwiłoby ustalenie w oparciu o pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy czy zaistniała szkoda w środowisku. Wątpliwości wiązały się również z analizą stanu chronionego siedliska znajdującego się w jeziorze W. i tego w jaki sposób zmiany, które zaszły w tym siedlisku wpłynęły na ochronę tego typu siedliska w Polsce i Unii Europejskiej. Z powodu tych okoliczności w ocenie Skarżącej konieczne i niezbędne było przeprowadzenie wnioskowanego dowodu z dokumentu, zaś Sąd I instancji odmawiające jego przeprowadzenia naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a.

Nadto skarżąca kasacyjnie Fundacja w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała na błędy w zakresie oceny wystąpienia szkody w chronionych siedliskach.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędne przyjął, że znacząca negatywna zmiana w chronionym siedlisku to zmiana w zakresie co najmniej 1 % w skali kraju lub obszaru UE.

Skarżąca wskazuje, iż próg 1% nie jest wymogiem wynikającym z przepisów prawa, zatem nie powinien w żadnym wypadku być traktowany jak wiążący. A takie zdaje się być stanowisko Sądu l instancji, co stanowi naruszenie art. 6 pkt. 11 lit. a ustawy o szkodzie w środowisku. Za szkodę w środowisku w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych uznaje się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych. Z przepisów prawa w żaden sposób nie wynika, aby warunkiem uznania wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków lub siedlisk przyrodniczych było wystąpienie negatywnej zmiany, dotyczącej co najmniej 1% powierzchni siedliska lub 1 % liczby wszystkich osobników danego gatunku w skali kraju lub w skali UE. Uznawanie tego jak warunek niezbędny do zaistnienia szkody w środowisku w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach jest sprzeczne z przepisami prawa i może wskazywać przede wszystkim na błędną wykładnię art. 6 pkt. 11 lit. a ustawy o szkodzie w środowisku.

Stwierdzić należy, iż Sąd I instancji uznając, że warunkiem niezbędnym do zajścia znaczącej zmiany w chronionym siedlisku jest zmiana w zakresie o najmniej 1% w skali kraju lub obszaru UE, zaakceptował błędnie ustalony stan faktyczny przez Organ II, jak również I instancji. W szczególności Sąd I instancji zaaprobował fakt, że okoliczności od których zależało uznanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar chroniony oparto wyłącznie na powierzchni siedliska będącej pod wpływem negatywnego oddziaływania, całkowicie pomijają inne istotne okoliczności sprawy takie jak aktualna ocena siedliska 3140 w Polsce, perspektywy dla niego i dla celu ochrony tego siedliska.

Skarżąca kasacyjnie Fundacja również wskazała na błędne uznanie braku wystąpienia szkody w wodach.

W ocenie skarżącej kasacyjnie Fundacji Sąd I instancji uznał, że Organ II instancji wyczerpująco rozważył czy zmiana rzędnej zwierciadła wód miała wpływ na zmianę w ocenie stanu wód Jeziora W.. Jednakże Sąd zaznaczył również, że relewantna dla zastosowania ustawy szkodowej jest tylko szkoda o charakterze bezpośrednim, a zatem samo pośrednie oddziaływania nie prowadzi do nałożenia obowiązku podjęcia działań naprawczych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska– pismem z dnia 2 listopada 2021 r. – wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 t.j.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowodu z dokumentu wnioskowanego przez stronę. Zwrócić należy uwagę, że w piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2021 r. Fundacja wniosła o przeprowadzenie dowodu z "Opinii na temat możliwości uznania zmian w Jeziorze W. za szkodę w środowisku lub zagrożenie wystąpienia szkody w środowisku". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadził dowodu z powyższej opinii argumentując, że nie stanowi ona dowodu, którego przeprowadzenie byłoby niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, gdyż została ona sporządzona znacznie później niż kontrolowana decyzja organu administracji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji co do braku konieczności przeprowadzania dowodu z opinii było prawidłowe jednakże z innych przyczyn aniżeli wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Zwrócić należy uwagę, że złożony do akt sprawy dowód jest opinią. Zgodnie zaś z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może wprawdzie przeprowadzić dowody uzupełniające, ale jedynie w postaci dokumentów i to o tyle, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie zaś dowodu z opinii biegłego nie jest dowodem z dokumentu, gdyż jest to zupełnie inna kategoria dowodu (dowód z ekspertyzy). Z tego też powodu wnioskowanie przez stronę skarżącą o przeprowadzenie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dowodu z opinii biegłego nie było już - nawet co do zasady – dopuszczalne (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1131/19, 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2006/21, z 8 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 354/20).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zarzut skargi kasacyjnej nie zmierza do wykazania wadliwości w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ, a następnie zaakceptowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny lecz faktycznie kwestionuje rozminie pojęcia szkody w środowisku, a w szczególności pojęcia znacząco negatywnego wpływu na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych. Faktycznie więc zarzut ten dotyczy naruszenie przepisów prawa materialnego, które zostały zawarte w kolejnych zarzutach skargi kasacyjnej.

W odniesieniu zaś do tego zarzutu w części dotyczącej pominięcia szeregu okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia czy nastąpiła zmiana przynajmniej jednego z elementów jakości lub ilości służących do klasyfikacji potencjału ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie wskazuje na konieczność stosowania różnych przepisów prawnych, na podstawie których w różnych latach przeprowadzono klasyfikację stanu wód w jednolitych częściach wód powierzchniowych. Organ zaś zobowiązany jest do stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania decyzji (art. 6 k.p.a.). Przy czym należy podkreślić, że nawet uwzględnienie zmieniających się podstawa prawnych, zdaniem skarżącej kasacyjnie Fundacji, nie skutkowało zmianą klasy potencjału ekologicznego, ale powinno być w ocenie skarżącej kasacyjnie przedmiotem analizy. Powyższe twierdzenie wskazuje wprost na brak istotnego wpływu braku takiego zadziałania organu na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 pkt 11 lit. b ustawy szkodowej chodzi o znaczący negatywny wpływ na potencjał ekologiczny, stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód lub stan środowiska wód morskich w obszarach morskich, a nie o jakikolwiek wpływ. Dodać należy, że oceniając czy doszło do szkody w wodach organ oparł się na dostarczonych przez Fundację opinii LECTURER oraz opinii UMK. Z opinii tych wynika, że działalność odkrywki [...] nie może wpływać bezpośrednio na stan jakości wód Jeziora W. Ponadto organ odniósł się także do przyczyn obniżania się zwierciadła wód w Jeziorze W. opierając się przy tym także na opracowaniach eksperckich dostarczonych przez Fundację. Z opinii tych wynika, że obniżanie się poziomu wód Pojezierza [...] jest zjawiskiem powszechnym i związanym przede wszystkim z czynnikami klimatycznymi oraz antropogenicznym osuszaniem terenu, w głównej mierze wywołanym przez meliorację. W opiniach tych podkreślono, że jeziora ulegają naturalnym przeobrażeniom i z biegiem czasu mogą ulec całkowitemu zanikowi poprzez wypłycanie i zarastanie ich mis.

W związku z powyższym nie można zarzucić organom administracji, że przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a.

Brak podważenia stanu faktycznego w tym zakresie skutkować musiał brakiem uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6 pkt 11 lit. b ustawy szkodowej w zw. z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku.

Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów może bowiem zostać uwzględniony w sytuacji skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego sprawy. W rozpoznawanej sprawie brak jest poczynienia takich ustaleń, z których by wynikało, że miała miejsce szkoda w wodach lub bezpośrednie zagrożenie w środowisku wodnym.

Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 6 pkt 11 lit. a ustawy szkodowej w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia w sprawie kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony siedlisk może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy dotyczy co najmniej 1% powierzchni siedlisk w skali kraju lub UE, podczas, gdy ten znaczący negatywny wpływ może zależeć od wielu czynników i może zaistnieć również w sytuacji, gdy nie dotyczy co najmniej 1% powierzchni siedlisk w skali kraju lub UE.

Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że rację ma skarżąca kasacyjnie Fundacja, że wskaźnik procentowy przyjęty przez organ zaakceptowany przez Sąd I instancji do ustalenia czy w sprawie mamy do czynienia ze znaczną negatywną zmianą w chronionym siedlisku nie jest wymogiem wynikającym z przepisów prawa.

Przepis art. 6 pkt 11 lit. a ustawy szkodowej stanowi, że przez szkodę w środowisku - rozumie się przez to negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska między innymi w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych, z tym że szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska.

Z przepisu tego wynika, że szkoda musi mieć znacząco negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, wówczas rozumiana jest jako szkoda w środowisku. Definiując to pojęcie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "znacząco negatywny wpływ", a więc nie jakikolwiek negatywny wpływ lecz wpływ o istotnym znaczeniu.

Przez właściwy stan ochrony siedliska przyrodniczego – rozumie się sumę oddziaływań na siedlisko przyrodnicze i jego typowe gatunki, mogącą w dającej się przewidzieć przyszłości wpływać na naturalne rozmieszczenie, strukturę, funkcje lub przeżycie jego typowych gatunków na terenie kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej lub naturalnego zasięgu tego siedliska, przy której naturalny zasięg siedliska przyrodniczego i obszary zajęte przez to siedlisko w obrębie jego zasięgu nie zmieniają się lub zwiększają się, struktura i funkcje, które są konieczne do długotrwałego utrzymania się siedliska, istnieją i prawdopodobnie nadal będą istniały oraz typowe dla tego siedliska gatunki znajdują się we właściwym stanie ochrony.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "znaczący negatywny wpływ". Racje ma więc skarżąca kasacyjnie Fundacja, że każdorazowo należy więc rozważyć, czy w danym przypadku mamy do czynienia ze znacząco negatywnym wpływem na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego.

Dokonując takiej oceny organ posłuży się opracowaniem Komisji Europejskiej odnoszącym się do dyrektywy habitatowej i przyjął, że znacząca negatywna zmiana w ochronie siedlisk to zmiana w zakresie co najmniej 1% w skali kraju lub obszaru UE.

Nie można kwestionować, że w pewnych sytuacjach wskaźnik ten sam w sobie nie będzie wystarczający do uznania, że ma miejsce znacząca negatywna zmiana w ochronie siedlisk przyrodniczych.

Jednakże w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można zakwestionować prawidłowości działań organu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że organ przyjął, że siedlisko to występuje na całej powierzchni Jeziora W. Wyjaśnił z jakich przyczyn, w ocenie organu, w tym przypadku nie można mówić o znaczącej negatywnej zmianie w ochronie siedliska przyrodniczego. Organ wyjaśnił, że na obszarze Polski siedlisko to oceniane jest na 231 km2. Wyjaśnił, że w skali kraju ta negatywna zmiana dotyczy 0,86 % lub 0,82%, a w skali Unii Europejskiej 0,0044%.

W takiej sytuacji należy zgodzić się z organem, że w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o znaczącej negatywnej zmianie w ochronie siedliska przyrodniczego.

Jak już wcześniej stwierdzono nie można wykluczyć sytuacji, ze nawet zmiana mniejsza niż 1 % w siedlisku przyrodniczym będzie mogła zostać uznana za znacząco negatywnie wpływającą na właściwy stan ochrony siedliska przyrodniczego, co wynika z przywołanych w skardze kasacyjnej orzeczeń TSUE. Skarżąca kasacyjnie nie przywołała jednak takiej argumentacji, która mogłaby wskazywać, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi taka sytuacja, w konsekwencji skutkowało to uznaniem omawianego zarzutu skargi kasacyjnej za niezasadny.

Z uwagi na niepodważanie stanu faktycznego sprawy jako niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 6 pkt 11 lit. a ustawy szkodowej w zw. z w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia w sprawie kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku, albowiem w sprawie ustalono, że szkoda w środowisku, w rozumieniu ustawy szkodowej nie została wyrządzona.

Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.