Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 101/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2109/21 w sprawie ze skargi R.N. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2109/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.N. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "Komendant Główny SG" lub "Organ odwoławczy") z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany – oddalił skargę.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej (dalej: "Komendant OSG" lub "Organ I instancji") orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] listopada 2018 r. nr 26 uznał chorążego sztabowego Straży Granicznej R.N. (dalej: Skarżący") winnym naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 z późn. zm.) w zw. z § 39 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13 Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] października 2013 r. w sprawie sposobu pełnienia służby granicznej i prowadzenia działań granicznych (dalej: "zarządzenie nr KG-BP-Z-77/13"), poprzez to, że pełniąc [...] stycznia 2018 r. służbę w formie patrolowania w rejonie granicznego mostu kolejowego z zadaniem zabezpieczenia kolejowego przejścia granicznego - most kolejowy przed ominięciem kontroli granicznej oraz przekroczeniem granicy państwowej wbrew przepisom, w sposób niedbały realizował postawione do służby zadania, tj. nie dołożył należytej staranności w prowadzonej obserwacji, w wyniku czego dopuścił do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom z terytorium RP na terytorium Ukrainy przez obywatela Bułgarii i za to na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 2 i § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie MSWiA") - wymierzył Skarżącemu karę dyscyplinarną nagany.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, Komendant Główny SG orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe orzeczenie.

W skardze do WSA na powyższe orzeczenie dyscyplinarne Skarżący zarzucił naruszenie:

1) § 8 ust. 2, § 16 ust. 1, § 18 ust. 2 pkt 3 i § 42 rozporządzenia MSWiA w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez dokonanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny i wybiórczy, bez właściwej oceny zeznań świadków i wyjaśnień Skarżącego, pominięcie istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów, a także jednokierunkową ocenę i wartościowanie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania go winnym popełnienia zarzucanego mu czynu;

2) § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA przez uznanie przez Komendanta Głównego SG, że Organ I instancji właściwie rozważył i uzasadnił wszystkie przesłanki wymierzenia Skarżącemu kary;

3) art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 39 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13 przez błędne przyjęcie, że naruszył dyscyplinę służbową, ponieważ w sposób niedbały realizował czynności służbowe, tj. nie dołożył należytej staranności w prowadzonej obserwacji, w wyniku czego dopuścił do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom z terytorium RP na terytorium Ukrainy przez obywatela Bułgarii.

Wyrokiem z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 507/19 WSA oddalił skargę.

WSA uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do przypisania Skarżącemu niedbałego wykonywania obowiązków służbowych i ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości zakresu jego winy. WSA podkreślił, że wymierzona Skarżącemu kara nagany mieści się w katalogu kar z art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej i jest współmierna do popełnionego czynu, a przy jej wymierzeniu, Organ zasadnie kierował się wskazaniami z § 28 ust. 2 rozporządzenia MSWiA.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2590/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone niezgodnie z wymogami art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a."), wobec czego zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Po ponownym rozpoznaniu skargi, opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest obszerny i pozwala na przyjęcie, że Skarżący pełniąc [...] stycznia 2018 r. służbę patrolową w rejonie granicznego mostu kolejowego, w sposób niedbały realizował postawione mu zadania, tj. nie dołożył należytej staranności w prowadzonej obserwacji, w wyniku czego doszło do nielegalnego przekroczenia granicy państwowej z terytorium RP na terytorium Ukrainy przez obywatela Bułgarii.

WSA wskazał, że z wyjaśnień przesłuchanego w charakterze obwinionego ww. obywatela Bułgarii wynika, że Skarżący był obecny w trakcie zdarzenia w budynku, w którym pełnił służbę i nie korzystał w tym czasie z przerw w pełnieniu służby, na którą to okoliczność powołuje się jego pełnomocnik. Ponadto analiza śladów na miejscu zdarzenia wskazuje, iż Skarżący - pomimo, jak twierdzi, wielokrotnego wychodzenia z budynku i patrolowania torów, nie dostrzegł śladów obywatela Bułgarii, chociaż na torach znajdowała się pokrywa śnieżna. Skarżący nie dostrzegł tych śladów również, kiedy udawał się na polecenie kierownika zmiany w rejon znaku nr [...], chociaż udając się tam, musiał przejść prostopadle do biegnących w kierunku granicy państwowej torów. Ślady obuwia Skarżący dostrzegł dopiero w drodze powrotnej, jak trafnie podkreśliły organy. W ocenie WSA Komendant Główny SG miał więc podstawy, aby stwierdzić, iż Skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, bowiem naruszył dyscyplinę służbową w sposób polegający na niedbałym realizowaniu postawionego mu do służby zadania, czym wyczerpał znamiona deliktu dyscyplinarnego opisanego w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej. Komendant Główny SG w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego wyjaśnił szczegółowo, w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny w sprawie, wskazał dlaczego uznał winę Skarżącego za udowodnioną, w wyczerpujący sposób przedstawił argumentację uzasadniającą wymierzenie Skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany, odniósł się także do zarzutów odwołania.

WSA podkreślił, że w postępowaniu dyscyplinarnym dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, w tym czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby obwinionego funkcjonariusza. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Zdaniem WSA, Organ odwoławczy prawidłowo ocenił całokształt okoliczności sprawy oraz obszerny materiał dowodowy. Orzekając o karze, uwzględnił ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób wnikliwy i przekonujący wyjaśnił przyczyny wymierzenia Skarżącemu kary nagany. Wymierzona kara dyscyplinarna jest adekwatna do okoliczności i charakteru popełnionego czynu oraz stopnia zawinienia.

WSA nie dopatrzył się także naruszeń przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. W szczególności za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio tylko w sprawach nieuregulowanych w przepisach rozporządzenia MSWiA (§ 42 tego rozporządzenia). Postępowanie dyscyplinarne było zaś prowadzone z poszanowaniem reguł w nim zawartych.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. Art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego SG, mimo, że narusza ono następujące przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

1) § 8 ust. 2, § 16 ust. 1, § 18 ust. 2 pkt 3 i § 42 rozporządzenia MSWiA w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez czynienie przez Komendanta Głównego SG ustaleń faktycznych w sprawie w sposób dowolny i wybiórczy, bez właściwej oceny zeznań świadków oraz wyjaśnień Skarżącego, oraz pominięcie istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów, a także jednokierunkową ocenę i wartościowanie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania Skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, w szczególności przez:

a) pominięcie okoliczności, że obywatel Bułgarii podstępnie przekroczył granicę państwa, bowiem starał się być niezauważonym przez funkcjonariusza na posterunku, chowając się co jakiś czas i schodząc z torowiska i błędnym przyjęciu, że Skarżący powinien przy należytej obserwacji terenu zauważyć tego człowieka;

b) pominięcie okoliczności, że obywatel Bułgarii posiadał odpowiednią wiedzę i doświadczenie w przekraczaniu granic państwowych wbrew przepisom, bowiem przemierzył w ten sposób drogę z Bułgarii do Polski;

c) pominięcie okoliczności, że służba jednoosobowa w rejonie posterunku most kolejowy nie może być w pełni skuteczna i prawidłowo zabezpieczać ten odcinek granicy, przed przekroczeniem granicy państwowej wbrew przepisom, z uwagi na ukształtowanie terenu, które powoduje, że obserwacja całego terenu przez jednego funkcjonariusza na posterunku most kolejowy jest utrudniona i w celu skutecznego i prawidłowego zabezpieczenia terenu w rejonie posterunku most kolejowy winna być na tym posterunku pełniona służba dwuosobowa;

d) pominięcie okoliczności, że patrolowanie mostu i torowiska po jednej stronie powoduje sytuację, w której druga strona tego rejonu jest bez żadnego nadzoru i kontroli, a tory i most znajdują się na nasypie uniemożliwiającym obserwację drugiej strony, ponadto dokumentacja fotograficzna na str. 11 akt postępowania dyscyplinarnego, potwierdza że podczas obserwacji w budynku są tzw. martwe punkty utrudniające obserwację, na zdjęciu zostało uwidocznione, że przęsła mostu nakładają się na siebie;

e) pominięcie okoliczności, że dookoła budynku posterunku granicznego znajduje się teren zakrzaczony, wydzielony siatką ogrodzeniową, która jest w wielu miejscach przerwana i ułatwia wejście na teren nasypu kolejowego, budynek znajduje się 25 metrów od granicy, budynek oraz rejon mostu nie są wyposażone w system sygnalizacji ruchu, nie ma też dodatkowego oświetlenia, z tego powodu obserwacja terenu jest utrudniona,

f) niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących zadań jakie miał postawione do służby [...] stycznia 2018 r. Skarżący, tj.: jaki szczegółowo obszar powinien być poddany sprawdzeniu przez Skarżącego;

g) błędne przyjęcie, że niedbały sposób pełnienia służby potwierdza okoliczność niezauważenia przez Skarżącego śladów obuwia potwierdzających przekroczenie granicy państwowej przez obywatela Bułgarii, w sytuacji kiedy ślady te mieszały się z innymi śladami, urywały się i były trudne do zauważenia, co potwierdził świadek [...] K.P., natomiast z notatki służbowej z [...] stycznia 2018r. i oświadczenia Skarżącego z tego dnia wynika, jakie czynności podejmował w trakcie pełnionej służby oraz w jakich okolicznościach ujawnił ślady obuwia,

2) § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA poprzez uznanie przez Komendanta Głównego SG, że Komendant OSG właściwie rozważył i uzasadnił wszystkie przesłanki wymierzenia Skarżącemu kary,

2. Art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak dostatecznego uzasadnienia wyroku, sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami przepisów prawa, w szczególności brak odniesienia się do części zarzutów podniesionych w skardze oraz pominięcie argumentacji Skarżącego przy wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, skutkującą brakiem możliwości ustalenia przesłanek, którymi kierował się WSA, wydając zaskarżone orzeczenie.

II. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. przez oddalenie skargi na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego SG, pomimo, że narusza przepis prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy: art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. § 39 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13 poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że Skarżący naruszył dyscyplinę służbową, ponieważ w sposób niedbały realizował czynności służbowe, tj. nie dołożył należytej staranności w prowadzonej obserwacji w wyniku czego dopuścił do przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom z terytorium RP na terytorium Ukrainy przez obywatela Bułgarii.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec oświadczenia wnoszącego skargę kasacyjną o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez pozostałe strony, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Oparto ją na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych treścią art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., a więc zarówno na zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają te zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które zmierzają do podważenia przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Dopiero bowiem pewność co do tego, jaki był układ rzeczywistości relewantny w sprawie, pozwala zweryfikować prawidłowość doboru przepisów prawa materialnego kształtujących podstawę prawną rozstrzygnięcia, poprawność odtworzenia z nich norm prawnych, a finalnie, zasadność ich zastosowania i trafność wywiedzionych skutków prawnych.

Nie można podzielić zastrzeżeń Skarżącego kasacyjnie, że w sprawie wadliwie ustalono istotne okoliczności faktyczne, co skutkowało naruszeniem § 8 ust. 2, § 16 ust. 1, § 18 ust. 2 pkt 3 i § 42 rozporządzenia MSWiA w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego z orzeczeń Organów obu instancji wynika wprost, że nie jest kwestionowane, iż obywatel Bułgarii przekroczył granicę państwa, starając się być niezauważonym, chowając się co jakiś czas i schodząc z torowiska. Nie można również wykluczyć, że posiadał on wiedzę i doświadczenie, które mu takie działanie ułatwiały – zarzuty I.1.1) lit. a i b. Wadliwość działania Skarżącego, która normatywnie przełożyła się na zasadność postawionych mu zarzutów dyscyplinarnych sprowadza się do tego, że wbrew ciążącym na nim obowiązkom nie zapobiegł bezprawnemu przekroczeniu granicy. Jest oczywiste, że Skarżący jako funkcjonariusz Straży Granicznej pełniący służbę na posterunku granicznym miał obowiązek zabezpieczyć przypisany do tego posterunku odcinek granicy, włączając w to próby jej przekroczenia przez osoby działające intencjonalnie, z rozeznaniem i wykorzystaniem posiadanej w tym zakresie wiedzy.

Negatywnej weryfikacji podlegają również i te zarzuty, które eksponują brak możliwości należytego patrolowania granicy jednoosobowo z uwagi na charakterystykę terenu: jego ukształtowanie, zarośnięcie drzewami, krzewami, nieszczelną siatkę ogrodzeniową wydzielającą patrolowany obszar, odległość budynku posterunku od granicy, brak wyposażenia w system detekcji ruchu, brak dodatkowego oświetlenia – zarzuty I.1.1) lit. c, d, e. Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów trzeba odnotować, że akta sprawy potwierdzają, iż zgodnie z § 42 ust. 3 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13 dopuszcza się jednoosobowe pełnienie służby poprzez patrolowanie terytorium przejścia granicznego. Z akt sprawy wynika również, że Skarżący posiada 13-letnie doświadczenie i wielokrotnie pełnił służbę w rejonie granicznego mostu kolejowego. Skarżący znał więc warunki, w jakich był zobowiązany do realizacji swoich obowiązków służbowych. Jednocześnie, stosownie do postanowień § 60 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13 Skarżący był zobowiązany do niezwłocznego meldowania kierownikowi zmiany o istotnych zdarzeniach i spostrzeżeniach związanych z wykonywaniem przydzielonych mu zadań. Warunki, w jakich Skarżący patrolował przejście graniczne w dniu [...] stycznia 2018 r. były mu znane z doświadczenia, jakiego nabył w związku z zabezpieczaniem tego odcinka granicy w przeszłości. Jeżeli Skarżący miał świadomość, że jednoosobowo nie jest w stanie właściwie realizować przydzielonych mu zadań, powinien poinformować o tym kierownika zmiany czego nie uczynił. Takie działanie niewątpliwe realizuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego, o jakim mowa w art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Granicznej – zawinione i niewłaściwe wykonywanie czynności służbowych. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że Organy powołały się na informację dotyczącą nielegalnego przekroczenia granicy w rejonie kolejowego przejścia granicznego w latach 2013-2017, z której wynika, że do takich przekroczeń dochodziło sześciokrotnie. Organy zaznaczyły, że w tym okresie, pomimo jednoosobowego patrolowania przejścia granicznego, udało się udaremnić nielegalne przekroczenie granicy.

Odmawiając zasadności zarzutowi niewyjaśnienia, jaki szczegółowo obszar powinien być poddany sprawdzeniu przez Skarżącego w dniu [...] stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że nie jest to okoliczność kluczowa w sprawie. Zasadnicze znaczenie ma ustalenie, że obywatel Bułgarii, który przekroczył nielegalnie granicę, uczynił to na odcinku, który podlegał obowiązkowi patrolowemu Skarżącego. Z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynika, że obywatel Bułgarii kierował się w stronę granicy wzdłuż torów. Z jego wyjaśnień wynika, że idąc torami, przeszedł obok budynku, w którym znajdował się Skarżący widział Skarżącego, następnie wszedł na most i idąc dalej przekroczył granicę. Teren, po którym poruszał się obywatel Bułgarii, przekraczając granicę bezspornie był objęty obowiązkiem patrolowym Skarżącego. Wynika to wprost z § 39 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13, ustalonych zadań stałych Placówki Służby Granicznej w D. oraz pkt 5, 12 i 35 zakresu obowiązków Skarżącego.

Okoliczność to została potwierdzona ex post, poprzez weryfikację znajdujących się na śniegu śladów. Nie są uzasadnione zarzuty Skarżącego, iż nie mógł on ujawnić śladów osoby przekraczającej granicę, albowiem mieszały się one ze starszymi śladami funkcjonariuszy – zarzut I.1.1) lit. g. Jak wynika, z akt sprawy, ślady funkcjonariuszy Straży Granicznej mieszały się ze śladami obywatela Bułgarii na odcinku przy drodze wzdłuż granicy, ale następnie biegły środkiem linii kolejowej po stronie południowej, gdzie innych śladów nie stwierdzono. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna obrazująca warunki pełnienia służby ujawnia, że możliwości obserwacyjne linii kolejowej prowadzącej od miejscowości D. w kierunku Ukrainy przez dwa odrębne mosty – kratownice były dobre (k. 10-14 akt. adm.).

Nie jest skuteczny zarzut naruszenia § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA poprzez nienależyte rozważenie i uzasadnienie wszystkich przesłanek wymierzenia Skarżącemu kary. Z orzeczeń Organów wynika, że wzięły one pod uwagę długoletnią służbę Skarżącego oraz dobre opinie o jego służbie – okoliczności łagodzące. Uwzględniły również i to, że Skarżący wbrew przepisom nie zawiadomił kierownika zmiany o skorzystaniu z przerwy w służbie w czasie korzystania z toalety i spożywania posiłku. Działanie takie umożliwiłoby zabezpieczenie patrolowanego odcinka granicy przez Punkt Obserwacji Technicznej. Zasadnie Organy zwróciły również uwagę, że Skarżący, pomimo iż dostrzegał potrzebę wsparcia w patrolowaniu kolejowego przejścia granicznego, nie poinformował o tym kierownika zmiany lub innego przełożonego. Udaremnienie nieuprawnionego przekroczenia granicy należało do podstawowych obowiązków Skarżącego. Z uwagi na 13-letnią służbę i wielokrotne pełnienie jej na kolejowym przejściu granicznym, Skarżący znał warunki, w jakich ma realizować swoje obowiązki oraz czynniki, które mogą te działania udaremnić. Mimo to, w sposób zawiniony, zaniechał poinformowania przełożonych o zaobserwowanych problemach.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznaje, że uzasadnienie wyroku WSA jest zwięzłe, jednakże jego treść nie pozwala na pozytywną weryfikację zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepisy określa obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego zaliczając do nich zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega zasadniczych uchybień w tym zakresie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego - wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., sygn. III OSK 6413/21. W uzasadnieniu swojego wyroku WSA nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, jednakże wadliwość ta nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. W przestrzeni, w której ustalenia faktyczne i oceny prawne nie zostały w pełni przedstawione przez WSA, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał niezbędnych uzupełnień.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. został skonstruowany wadliwie. Naruszenie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a., jak wynika z treści tego przepisu, musi wiązać się z obrazą prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie natomiast, kwalifikuje ten zarzut w ramach naruszenia przepisów postępowania - art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. § 39 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13, poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że Skarżący naruszył dyscyplinę służbową, ponieważ w sposób niedbały realizował czynności służbowe. Abstrahując od tego, że powołane przepisy nie są przepisami prawa procesowego, należy wyeksponować, że ich naruszenie "poprzez przyjęcie", że wobec Skarżącego nie było podstaw do ich zastosowania sprowadza się w istocie do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń. Skarżący nie podważa bowiem prawidłowości odtworzenia przez Organy normatywnego wzorca podstawy jego odpowiedzialności dyscyplinarnej – naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, lecz zasadność oceny, że w jego sprawie zachodzą okoliczności, w których on tej odpowiedzialności podlega. Innymi słowy, twierdząc że Organy nie poczyniły w sprawie prawidłowych ustaleń Skarżący zmierza do wykazania wadliwości zastosowania art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. § 39 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr KG-BP-Z-77/13. Zarzut ten nie mógł jednak zostać uwzględniony, wobec wyżej wykazanej prawidłowości ustaleń faktycznych, na których oparły się Organy wydając kwestionowane orzeczenia dyscyplinarne.

Z wyłożonych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.