Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1687/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 120, 122, 187 § 1, 210 § 1 i § 4, a także art. 139 § 3 oraz art. 200 i art 254
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), del. WSA Lidia Ciechomska - Florek, Protokolant Katarzyna Kwaśniewska - Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Po 49/09 w sprawie ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 21 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

1. Wójt Gminy C. ostateczną decyzją z dnia 15 lutego 2007r. ustalił I.F. łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2007 w kwocie 545,00zł w tym podatek rolny w kwocie 361,00 zł, podatek leśny -19,00 zł i podatek od nieruchomości - 165,00 zł.

Następnie decyzją z dnia 12 lipca 2007r. w.w. organ podatkowy na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 c i § 5 oraz art. 207 Ordynacji podatkowej zmienił z urzędu swoją wcześniejszą decyzję w ten sposób, że ustalił łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2007 w kwocie 469,00 zł. wobec czego do odpisu przypadła podatniczce kwota 76,00 zł.

Z treści decyzji wynikało, że w stosunku do decyzji z 15 lutego 2007r. uległa zmianie wysokość podatku rolnego od gruntów w związku ze zmianą ich powierzchni z 14.3600 ha na 14.7000 ha i to od 01 kwietnia 2007r. oraz podatku od nieruchomości ze 110,00 zł na 41,07 zł i to również od 01 kwietnia 2007r. Nie uległa zmianie wysokość podatku leśnego -19,00zł

Zmiany decyzji z 15 lutego 2007r. dokonano na podstawie zmiany geodezyjnej nr 59/2007- aktualizacja użytków rolnych.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy powołał się na art. 254 Ordynacji podatkowej przewidujący możliwość zmiany decyzji oraz na art. 6 a ust. 1 - 7 ustawy o podatku rolnym, art. 66 ust.1 - 7 a ustawy o lasach i art. 6 ust. 1 - 7 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę decyzji wymiarowej.

2. Decyzję tę I.F. otrzymała 13 lipca 2007r., a w dniu 25 lipca 2007r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odwołanie wnosząc "o uchylenie decyzji nakazu płatniczego Wójta Gminy C. z 12 lipca 2007r." W uzasadnieniu podatniczka wskazała, że "nie jest właścicielką księgi wieczystej nr [...] ani wypisu z rejestru gruntów [...] obszar ha 15.11" i powołała się na wcześniejsze wyroki NSA OZ w Poznaniu.

Uważa ona, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 14.27.55 ha objętego księgą wieczystą nr [...] i nadto podała, że w 2004r. wniosła do Starostwa Powiatowego wniosek o sprostowanie zapisu w ewidencji gruntów .

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia 21 listopada 2008r. uchyliło zaskarżoną decyzję i zmieniło nakaz płatniczy Wójta Gminy C. z 15 lutego 2007 r. w ten sposób, że obniżyło wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego.

4. Decyzję tę I.F. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

W treści skargi powołała się na okoliczności przytoczone w odwołaniu przede wszystkim kwestionując przyjętą w zaskarżonej decyzji powierzchnię gruntów 15.1100 ha, skoro jak twierdzi posiada gospodarstwo o powierzchni 14.2755 ha składające się z trzech działek (nr [...]) co wynika z zapisu w księdze wieczystej nr [...].

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w rozpatrywanej sprawie niesporny między stronami jest fakt ostateczności decyzji Wójta Gminy C. z dnia 15 lutego 2007r. ustalającej I.F. łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2007r. w kwocie 545,00 zł.

Następnie Starosta M. zawiadomieniem z dnia 29 marca 2007r. powiadomił organ podatkowy o zmianach z urzędu w ewidencji gruntów i budynków należących do I.F., z którego wynika, że jest ona właścicielem gruntów ornych oznaczonych w KW nr [...] o powierzchni 12.9500 ha, a w związku z dokonaną zmianą powierzchnia sadów 0.2600 ha oraz dróg 0.1100 ha powiększyła obszar gruntów rolnych.

Z zestawienia powierzchni użytkowych dołączonego do w. w. zawiadomienia wynika natomiast, że zarówno przed zmianą jak i po zmianie powierzchnia gruntów należących do skarżącej wynosiła 15.1100 ha, co pozostaje w sprzeczności z zawiadomieniem o zmianie, w którym powierzchnia ta wynosi 12.9500 ha. Rozbieżności te nie zostały wyjaśnione przez organ podatkowy tym bardziej, że w decyzji z 15 lutego 2007r. przyjął on, iż skarżąca posiada grunty podlegające podatkowi rolnemu o powierzchni 14.3600 ha, a po zmianie od 1 kwietnia 2007r. - 14.4700 ha. W związku z tym faktycznie nie wiadomo jaka powierzchnia gruntów stanowi powierzchnię podlegającą opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Skoro jednak powierzchnia ta, która nie zmieniła się co do ogólnego obszaru gospodarstwa rolnego skarżącej, a jedynie co do poszczególnych typów gruntów i budzi wątpliwości, w świetle stanowiska skarżącej oraz w odniesieniu do zapisów ewidencji gruntów wobec niespójnej treści zawiadomienia o zmianie w tej ewidencji wskazane było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej kwestii.

Dodatkowo stwierdzić należy, że organ podatkowy nie odniósł się do treści decyzji - nakazów zapłaty za lata poprzednie w zakresie powierzchni ogólnej gospodarstwa I.F. i poszczególnych użytków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło jednak wspomniane wyżej rozbieżności co do powierzchni gruntów stanowiących podstawę opodatkowania i nie odniosło się tym samym do argumentów odwołania. Nieustalenie w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy pozostaje w sprzeczności z wymogami jakie odnosi do decyzji przepis art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się też do zasadności i podstawy prawnej uchylenia decyzji I instancji z 12 lipca 2007r.

Ponadto Sąd zauważa, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zastosowało w sprawie postanowień przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej, ograniczając tym samym prawa strony, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięto wyjaśnienie jakie okoliczności, poza błędnym zaokrągleniem kwoty łącznego zobowiązania podatkowego, skutkowały - zgodnie z art. 254 Ordynacji podatkowej - uchylenie decyzji z 15 lutego 2007r., a nie zmianę zaskarżonej odwołaniem decyzji z 12 lipca 2008r.

Sąd podkreślił ponadto, że organ przyjął za zasadę swego postępowania całkowite lekceważenie postanowień przepisu art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, obligującego organ odwoławczy do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy (bądź 3 miesięcy w przypadku wniosku o przeprowadzenie rozprawy co nie występuje w sprawie). Załatwienie tak nieskomplikowanej sprawy przez 16 miesięcy i to bez zachowania wymogów art. 140 Ordynacji podatkowej tj. bez zawiadomienia strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu wydania decyzji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnego postępowania wyjaśniającego uznać należy za rażące lekceważenie zarówno praw strony jak i obowiązków pracowniczych członków Kolegium i przepisów Ordynacji podatkowej. Konkludując organ odwoławczy opieszałością swego postępowania naruszył takie przepisy jak art. 120 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić konieczność przestrzegania wymogów art. 120, 122, 187 § 1, 210 § 1 i § 4, a także art. 139 § 3 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej i odnieść się zarówno do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jak i zasadności zastosowania art. 254 Ordynacji podatkowej.

6. Skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 ppsa poprzez błędną interpretację zgromadzonych w aktach dokumentów i nieuzasadnione uchylenie decyzji organu podatkowego mimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez ten organ przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz art. 141 § 4 ppsa poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku motywów rozstrzygnięcia, w szczególności niewskazanie jaki wpływ miały zarzucone organowi podatkowemu uchybienia formalne na wynik sprawy i niedostarczenie organowi niezbędnych wskazówek co do kierunku dalszego postępowania.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

1. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa należy zauważyć, że jest on całkowicie chybiony. Przepis ten określa wymogi jakim powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia. Jeżeli chodzi o przedstawienie stanu faktycznego sprawy sprowadziło się ono do dokładnego opisania ustaleń poczynionych przez organy podatkowe. Uzasadnienie zawiera także podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie (str. 5 wyroku). Ponadto w jego treści znajdują się także wskazania co do dalszego postępowania przez organy. Sąd nie tylko opisał dotychczasowy przebieg sprawy ale również go ocenił, tak, by było oczywiste, jaki stan faktyczny został przyjęty jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia. Możliwe jest prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym kontrola instancyjna wyroku. Uzasadnienie to odpowiada zatem wymogom wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a., tylko zaś w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje wyrok sądu I instancji w przypadku zarzutu opartego na naruszeniu wskazanego wyżej przepisu

2. Przechodząc do drugiego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 p.p.s.a. należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednostki redakcyjnej art. 133. Przepis ten posiada trzy paragrafy. Brak precyzyjnego postawienia zarzutu uniemożliwia przeprowadzenie kontroli w tym zakresie.

Można jedynie przypomnieć, że stosowanie do art. 133 § 1 p.p.s.a sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy organu administracyjnego, chyba ze zachodzą okoliczności przewidziane w art. 54 § 2 p.p.s.a., które jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Sąd ten nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą a jedynie bada czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu. Organ administracyjny przekazał do Sądu w terminie skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z powołanym art. 133 § 1 p.p.s.a. wydając orzeczenie oparł się na aktach sprawy, dokonując osądu, że organy podatkowe naruszyły szereg przepisów Ordynacji podatkowej. Paragraf 2 i 3 tego artykułu omawiają kwestię zamknięcia rozprawy i ewentualnego otwarcia jej na nowo.

Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.