Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1380/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 269 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 2, art. 3 pkt 21
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr SKO.4111.873.1775.2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1380/22

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi C.T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 22 sierpnia 2022 r. nr SKO.4111.873.1775.2022 dotycząca odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Burmistrz Miasta [...] decyzją z 14 lipca 2022 r. nr RWF.5212.48.2022.PB odmówił C.T. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ojcem S.T., wskazując na niespełnienie przesłanek określonych w art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.), tj. odpowiednio z uwagi na brak możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności S.T. oraz fakt, że pozostaje on w związku małżeńskim z H.T., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Odwołanie od decyzji Burmistrza złożył C.T. podając, że jest jedyną osobą, która zajmuje się ojcem. Matka pomimo że nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie opiekować się mężem.

SKO po rozpatrzeniu odwołania - działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a) oraz art. 32 ust. 2 u.ś.r. – opisaną na wstępie decyzją z 22 sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy u.ś.r. i ustalenia dokonane przez organ I instancji, wg których wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia spowodowanym koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem złożył C.T. Ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z [...] czerwca 2022 r. wynika, że S.T. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do [...] czerwca 2024 r. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lutego 2022 r. Z akt sprawy wynika również, że S.T. pozostaje w związku małżeńskim z H.T., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ocenie organu odwoławczego, pierwsza z przyjętych przez organ I instancji przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w terminach określonych w art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie mogła być podstawą wydania decyzji odmownej. Organ I instancji dokonał bowiem błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., pomijając, że wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443) Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na datę powstania niepełnosprawności. Mimo, że niekonstytucyjna norma nie została wyeliminowana z porządku prawnego, organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek orzekać z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., który został ostatecznie uznany za niekonstytucyjny, co oznacza, że strona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne bez względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Stanowisko to ugruntowało się w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Wg Kolegium, prawidłowa jest jednak druga ze wskazanych przez organ I instancji przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Jest nią niekwestionowany fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim oraz nieposiadanie przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc ziszczenie się przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Na tle tego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowały się dwie przeciwstawne linie orzecznicze, z których pierwsza dopuszcza sytuacje, w których wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu a zgodnie z wykładnią celowościową, możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, mimo pozostawania przez osobę niepełnosprawną w związku małżeńskim z osobą, która formalnie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z drugą linią orzeczniczą, pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku.

SKO podzielając sposób wykładni prezentowany w ramach drugiej linii orzeczniczej wskazał, że dopóki istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa określonej w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: K.r.o.), z którego wynika, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny którą przez swój związek założyli. Dopóki więc w sprawie nie zostanie wykazane że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, brak utrzymywania stosownych relacji oraz wypełniania obowiązków małżeńskich pomiędzy tymi osobami nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.

Z uwagi na powyższe w rozpatrywanym przypadku nie mogą być skuteczne zarzuty oraz okoliczności wynikające z akt sprawy akcentujące fakt, że małżonek osoby wymagającej opieki z uwagi na problemy zdrowotne nie jest w stanie takiej opieki sprawować. Decydującą okolicznością jest bowiem niekwestionowany fakt, że nie posiada on wymaganego przez art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dopiero uzyskanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczenia z nim równoważnego) spowoduje, że w sprawie nie będzie zachodzić negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i w razie spełnienia wszystkich pozostałych warunków możliwe będzie przyznanie wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, C.T. podniósł, że jego niepełnosprawna mama H.T. nie jest w stanie opiekować się ojcem, na dowód czego załączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] września 2022 r. nr [...] kwalifikujące ją do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wskazał, że nie przedłożył orzeczenia wcześniej, gdyż pracownicy organu poinformowali go o konieczności przedłożenia jedynie dokumentów dotyczących ojca. To spowodowało opóźnienie w uzyskaniu orzeczenia dla mamy i skutkowało negatywnymi konsekwencjami dla jego zdrowia, ponieważ od pół roku nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie może korzystać z opieki zdrowotnej. Podał również, że pracownicy przeprowadzający wywiad środowiskowy u jego mamy nie uwzględnili faktu, że rodzice są w konflikcie i ojciec u mamy nie miał gdzie spać (spał na podłodze). Ojciec jest osobą, która otrzymała wiele odznaczeń za działalność niepodległościową i należy mu się godna starość.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy kontroli w ramach w/w kryteriów zaskarżoną decyzję SKO z 22 sierpnia 2022 r. Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Decyzją tą SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z 14 lipca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad ojcem.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do powyższego nie budzi wątpliwości, że na skarżącym C.T. ciążył w dacie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego obowiązek alimentacyjny wobec ojca S.T. (stosownie do art. 128 K.r.o.) oraz że – jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - sprawował on nad nim jako osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności opiekę.

1. Niewątpliwie prawidłowe jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Kolegium co do tego, że wbrew uznaniu organu I instancji, art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może stanowić przesłanki odmownego załatwienia wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia); wg orzeczenia z [...] czerwca 2022 r. o zaliczeniu jego ojca do znacznego stopnia niepełnosprawności do [...] czerwca 2024 r., nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, przy datowaniu ustalonego stopnia niepełnosprawności od [...] lutego 2022 r.

Wyrażone w powyższym zakresie stanowisko Kolegium odzwierciedla utrwaloną i jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i aprobuje. Została ona wypracowana na kanwie wyroku TK z 21 października 2014 r. K 38/13, którym TK orzekł, iż w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, a zatem nie wywołuje wprost skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Powoduje jednak konieczność zrekonstruowania normy prawnej w oparciu o stanowione przepisy prawa które pozostają zgodne z Konstytucją RP - przy wykorzystaniu reguł wykładni prawa - tak, aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Stosując taki sposób wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy więc przyjąć, iż w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis ten – jako zgodny z Konstytucją – powinien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Mimo zatem, że art. 17 ust. 1b nie został usunięty z u.ś.r. i nadal zachowuje dotychczasowe brzmienie, powoływanie się na literalne brzmienie tego przepisu jako przesłankę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – jak uczynił to organ I instancji - nie znajduje uzasadnienia.

W tej sytuacji - mimo wskazanego wyroku TK oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP na mocy którego orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne – Burmistrz w sposób prawnie niedopuszczalny wywiódł z literalnego brzmienia art. 17 ust. 1b u.ś.r. przeszkodę do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego.

2. Niezależnie od powyższego, Sąd podziela stanowisko SKO i Burmistrza co do braku możliwości przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zachodzącą przesłankę negatywną wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.; zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Mimo że wykładnia literalna (językowa) jest podstawowym rodzajem wykładni, w kontekście argumentacji skargi wskazującej na faktyczny brak możliwości wykonywania opieki nad S.T. przez jego żonę z uwagi na jej wiek i zły stan zdrowia (także wymagający wszechstronnej opieki), Sąd zwraca uwagę, że orzecznictwo sądowe w zakresie stosowania wskazanego przepisu nie kształtowało się jednolicie.

Niezależnie od stanowiska na którym oparły się przy wydawaniu decyzji organ I i II instancji, w sądownictwie administracyjnym prezentowany był bowiem również pogląd na podstawie którego na zasadność przyznania mu wnioskowanego świadczenia wskazuje skarżący, że w przypadku istnienia osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby wymagającej opieki w bliższej kolejności niż osoba faktycznie sprawująca opiekę i ubiegająca się w związku z tym o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego /w rozpoznawanej sprawie taką osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do alimentacji względem S.T. jest jego żona, a skarżący jako syn dopiero w drugiej/, fakt braku posiadania przez osoby bliżej zobowiązane orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może automatycznie sam w sobie stanowić bezwzględnej przeszkody dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a przy dokonywaniu wykładni dotyczących tego przepisów nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godziło w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP). W związku z tym wywodzono (do czego pośrednio nawiązuje też w niniejszej sprawie argumentacja skargi), że w opisanym zakresie niezbędne jest posłużenie się – w miejsce wykładni literalnej – wykładnią systemową i celowościową, skutkującą uznaniem, że ograniczenia dotyczące braku możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie na której ciąży obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności /w rozpoznawanej sprawie skarżącemu jako synowi/ nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy osoba na której obowiązek ten ciąży w pierwszej kolejności /w niniejszej sprawie jego matka, jako żona wymagającego opieki jego ojca/ nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z obiektywnych i niezależnych od niej względów (np. z racji stanu zdrowia, wieku, sytuacji materialnej) - do których odnosi się także art. 132 K.r.o. - nie jest w stanie zapewnić osobie potrzebującej związanej z tym obowiązkiem opieki (zgodnie z tym ostatnim przepisem, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami). Tym samym w szczególnie uzasadnionych przypadkach sądy administracyjne dopuszczały możliwość odstąpienia od ścisłej wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., prezentując pogląd, że nie w każdym przypadku kiedy współmałżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osoby spokrewnione w dalszej kolejności nie mają prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. U podstaw tego znalazło się uznanie, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z realnym wykonywaniem opieki nad osobą jej wymagającą, przy jednoczesnym obiektywnym braku możliwości jej sprawowania przez współmałżonka takiej osoby.

Zaistniałe na powyższym tle rozbieżności orzecznicze zostały wyeliminowane uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 (do jej podjęcia doszło już zatem po wniesieniu skargi na decyzję SKO z 22 sierpnia 2022 r.).

Zgodnie z tezą drugą przywołanej uchwały NSA, "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)".

Podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że uchwała ta wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 P.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak m.in. wyroki NSA z 27 listopada 2020 r. II GSK 3773/17, z 12 lutego 2019 r. I FSK 116/17 i z 8 listopada 2017 r. II OSK 378/16).

Na tle powyższego należy przyjąć, że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku (w tym dzieci).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w dacie złożenia przez skarżącego wniosku (6 czerwca 2022 r.) jak i wydawania decyzji tak przez organ I jak i II instancji (odpowiednio 14 lipca i 22 sierpnia 2022 r.) jego matka H.T. (żona pozostającego pod opieką skarżącego S.T.) nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub mu równoważnym zgodnie z art. 3 pkt 21 u.ś.r.), które zostało wobec niej wydane dopiero [...] września 2022 r., o czym skarżący poinformował przy wnoszeniu do WSA w Rzeszowie skargi na decyzję Kolegium.

W związku z tym Sąd - będąc związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa materialnego wyrażoną we wskazanej wyżej uchwale - stwierdza, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym orzekające w sprawie organy administracji nie były uprawnione do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, do którego prawa nie może on upatrywać w samym fakcie sprawowania opieki nad ojcem i tzw. względach słusznościowych związanych z obiektywnym brakiem możliwości sprawowania tej opieki przez jego żonę (a swoją matkę) z uwagi na jej wiek i zły stan zdrowia (nawet jeżeli został on potwierdzony w toku przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego). W rozpatrywanej sytuacji nie są to okoliczności mające prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ubocznie zwrócenia w związku z tym uwagi skarżącego wymaga, że przy założeniu spełnienia przez niego wszystkich pozostałych przesłanek ustawowych, możliwość uzyskania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem "otworzyła" się dla niego dopiero z dniem [...] września 2022 r., w którym wydane zostało orzeczenie o zaliczeniu jego matki do znacznego stopnia niepełnosprawności. Nie oznacza to, że w przypadku ponowienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem, świadczenie to od tej daty mogłoby zostać mu przyznane, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., co do zasady prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

W związku z powyższym Sąd nie dopatrując się nieprawidłowości w działaniu organów administracji I i II instancji (w tym co do informowania skarżącego o okolicznościach warunkujących możliwość przyznania mu wnioskowanego świadczenia), na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej skargi jako niezasadnej.