Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 367/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 6, art. 39 ust. 4 pkt 1, ust. 4a, art. 39a ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 146, art. 188, art. 193, art. 205 § 2, art. 209, art. 206
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K., E.O., A.P., A.T., D.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 721/22 w sprawie ze skargi A.K., E.O., A.P., A.T., D.T. na czynność Burmistrza L. w przedmiocie zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do placówek oświatowych I. uchyla zaskarżony wyrok w całości i stwierdza bezskuteczność czynności Burmistrza L. z dnia [...] sierpnia 2022 r. w przedmiocie zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do placówek oświatowych II. zasądza od Burmistrza L. na rzecz A.K., E.O., A.P., A.T., D.T. po 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 listopada

2022 r. sygn. akt II SA/Ol 721/22 oddalił skargę A.K., E.O., A.P., A.T., D.T. na czynność Burmistrza L. w przedmiocie zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do placówek oświatowych. Z uzasadnienia wyroku wynika, że został on wydany w następującym stanie sprawy.

W czerwcu i lipcu 2021 r. każda ze skarżących osobno wystąpiła do organu o zorganizowanie przez Gminę bezpłatnego dowozu swojego dziecka odpowiednio do przedszkola lub szkoły w B., wchodzących w skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego "[...]" w B. Wówczas organ poprosił skarżące o przedłożenie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i zwrócił się do dyrekcji Przedszkola Miejskiego w L. oraz dyrekcji Szkoły Podstawowej w B. z pytaniem, czy ww. placówki są w stanie zapewnić małoletnim dzieciom skarżących warunki kształcenia odpowiadające przedłożonym orzeczeniom o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pismami z [...], [...], [...] i [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Przedszkola Miejskiego w L. wyjaśnił w jakim zakresie może realizować każde z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Z kolei Dyrektor Szkoły Podstawowej w B., po analizie orzeczenia O.P., w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. wskazał, że szkoła ma utworzone klasy integracyjne i możliwość utworzenia oddziałów specjalnych oraz jest w stanie spełnić zalecenia wyszczególnione w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Po uzyskaniu ww. odpowiedzi, pismami z [...] sierpnia 2021 r. organ poinformował każdą ze skarżących odrębnie, że odmawia zorganizowania dowozu, gdyż najbliższą placówką spełniającą zalecenia zawarte w orzeczeniu w danej sprawie jest Przedszkole Miejskie w L., a w przypadku O.P. - Szkoła Podstawowa w B.

W dniu [...] lipca 2022 r. skarżące ponownie wystąpiły z wnioskiem do organu o zapewnienie ich dzieciom w roku szkolnym 2022/2023 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do Niepublicznego Przedszkola Terapeutycznego "[...]" w B. i Niepublicznej Specjalnej Szkoły Podstawowej dla Uczniów z Autyzmem i Niepełnosprawnościami Sprzężonymi w B.

W piśmie z [...] sierpnia 2022 r. organ wskazał, że po przeanalizowaniu wniosku i wcześniej składanej dokumentacji, tj. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz zasięgniętych informacji od dyrektorów placówek oświatowych położonych w gminie L., podtrzymuje stanowisko o odmowie organizacji dowozu do innych placówek niż do tych zlokalizowanych najbliżej, a zarazem spełniających wszystkie zalecenia wynikające z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ podkreślił, że do szkół podstawowych oraz przedszkoli znajdujących się na terenie Gminy L. uczęszczają już dzieci posiadające orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym ze względu na autyzm. Placówki zatrudniają doświadczonych specjalistów, w tym psychologów i pedagogów specjalnych, a dziecko pracuje z nauczycielem wspierającym proces kształcenia. Placówki są na bieżąco doposażane w niezbędne pomoce dydaktyczne, które umożliwiają jak najszersze udzielanie wsparcia i realizację wszystkich zaleceń. Dodatkowo, poza placówkami oświatowymi, Gmina umożliwia korzystanie z bezpłatnej pomocy psychologa.

Skarżące nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu, wystąpiły ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na czynność Burmistrza L. z [...] sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do placówek oświatowych.

W wyroku oddalającym skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po przytoczeniu treści art. 32 ust. 6, art. 39 ust. 4 pkt 1, art. 39a ust.1, art. 32 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.) wyjaśnił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego niezasadnie podniesiono w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepisy te regulują zasady ustalania stanu faktycznego, gromadzenia i oceny dowodów w postępowaniu jurysdykcyjnym. Nie oznacza to jednak, że organ wykonawczy gminy ma dowolność przy realizacji obowiązków z art. 32 ust. 6, art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe i nie musi czynić ustaleń faktycznych zgodnych z rzeczywistością. Działania organu gminy regulowane prawem nie mogą mieć cech dowolności. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, jednostki samorządu terytorialnego mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Oczywiste jest natomiast, że aby norma prawa materialnego mogła być prawidłowo zastosowana, muszą zostać ustalone wszystkie okoliczności objęte hipotezą lub dyspozycją przepisu. W tym celu organ dokonuje wykładni przepisu i ustala zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego oraz sposób jego udokumentowania. Konieczność ustalenia prawdy materialnej wynika zawsze z wykładni celowościowej i systemowej stosowanych przepisów.

Zdaniem Sądu, akta sprawy jednoznacznie wskazują, że organ zebrał wszystkie wymagane informacje potrzebne do oceny wniosku skarżących. W kwestionowanym piśmie z [...] sierpnia 2022 r. organ wprawdzie nie opisał szczegółowo jakie formy i zakres kształcenia specjalnego oferują wymienione przez organ placówki oświatowe z terenu Gminy L., jednak wyraźnie wskazał, że dokonał analizy orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i informacji uzyskanych od dyrektorów placówek wskazywanych już skarżącym w pismach w 2021 r. Skarżące miały możliwość zapoznania się z formami kształcenia specjalnego oferowanymi przez placówki wskazywane przez organ i dokonania oceny możliwości realizacji przez nie posiadanych orzeczeń o kształceniu specjalnym dzieci. Mimo to nie wyjaśniły dlaczego uważają, że nie mogą one zrealizować zaleceń wynikających z orzeczeń o kształceniu specjalnym. Z argumentów skarżących wynika jedynie, że uważają zespół przedszkolno-szkolny w B. za lepszy. W omawianych przepisach nie chodzi natomiast o wartościowanie placówek. Uprawnienie niepełnosprawnego dziecka i skorelowany z nim obowiązek gminy obejmuje zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, czy najbliższej szkoły. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że pod pojęciem "najbliższe przedszkole", "najbliższa szkoła" należy rozumieć najbliżej położoną względem miejsca zamieszkania dziecka placówkę, która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka. Spełnienie tego warunku musi uwzględniać obiektywne kryteria, a nie subiektywne odczucia.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie organ wskazywał skarżącym już w 2021 r., że nie uznaje przedszkola i szkoły w B. za najbliżej położone miejsca zamieszkania uprawnionych. Zasadnie organ zażądał wówczas od skarżących przedłożenia orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, w celu zapoznania się z wyszczególnionymi w nich zaleceniami, a następnie przekazał je do oceny placówkom z terenu gminy L., realizującym kształcenie specjalne znacznie bliżej miejsca zamieszkania uprawnionych (jak podał organ różnica dotyczy 30 km). Przy ponowieniu wniosków strony nie przedłożyły nowych orzeczeń o kształceniu specjalnym. W związku z tym należało uznać, że zalecenia nie uległy zmianie. Pozwalało to organowi na uwzględnienie ustaleń poczynionych uprzednio. Zarówno Przedszkole Miejskie w L. i Szkoła Podstawowa w B. potwierdziły, że posiadają warunki lokalowe, techniczne, a także wykwalifikowaną kadrę, posiadającą wymagane uprawnienia, pozwalające na realizację wszystkich zaleceń wskazanych w przedłożonych orzeczeniach o kształceniu specjalnym. Wyjaśnienia dyrektorów potwierdzają w szczególności, że wymienione placówki z terenu gminy L. mają warunki do prowadzenia indywidualnych terapii logopedycznych, integracji sensorycznej, zajęć rewalidacyjnych. Zapewniają pomoc psychologiczno-pedagogiczną. Dyrektor przedszkola miejskiego poinformował o utworzeniu oddziału specjalnego i możliwości przyjęcia dzieci. Zarówno dyrektor Szkoły Podstawowej w B., jak i dyrektor Przedszkola Miejskiego w L. potwierdzili możliwość opracowania dla uczniów indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Wojewódzki, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.") skargę oddalił.

A.K., E.O., A.P., A.T. i D.T., reprezentowane przez pełnomocnika, zaskarżyły powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając:

1) na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w błędnym uznaniu, że odmowa organu zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie ich dowozu do placówek oświatowych, niebędących najbliższymi w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka, może być uzasadniona samą potencjalną zdolnością placówek oświatowych będących najbliższymi w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka do realizacji wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci, a przez to uznaniu, że zaskarżona czynność organu była skuteczna, podczas gdy placówką najbliższą w rozumieniu tych przepisów winna być placówka zapewniająca realną, a nie tylko potencjalną (hipotetyczną) możliwość realizacji przedmiotowych zaleceń, nawet jeśli nie jest ona placówką najbliższą w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka, przez co uznanie zaskarżonej czynności organu za skuteczną było nieuzasadnione,

2) na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe przejawiające się w wadliwym uznaniu, że organ zebrał wszystkie informacje potrzebne do właściwej oceny wniosku skarżących i dokonał jego wszechstronnej i wnikliwej analizy, prawidłowo (skutecznie) odmawiając skarżącym zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie dowozu ich dzieci do placówek oświatowych w B., podczas gdy czynność organu w tym przedmiocie została podjęta w oparciu o ogólne i nieaktualne informacje, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez co nie mogła być ona uznana za skuteczną (jako podjętą w wyniku wszechstronnej i wnikliwej oceny wniosku skarżących i okoliczności faktycznych sprawy), jak przyjął Sąd pierwszej instancji.

Stawiając powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie wniosły o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie bezskuteczności czynności Burmistrza L. z dnia [...] sierpnia 2022 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Olsztynie do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto oświadczyły, że zrzekają się rozprawy i wnoszą o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, przyjmując że odmowa organu zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie ich dowozu do placówek oświatowych, niebędących najbliższymi w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dzieci, może być uzasadniona samą tylko potencjalną zdolnością placówek bliższych dzieciom do realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci, o czym świadczy choćby ta część uzasadnienia wyroku, w którym wprost odwołuje się on do wskazywanej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. możliwości utworzenia w tej szkole oddziałów specjalnych, uznając ją za wystarczającą do realizacji przesłanki "bliskości". Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że ocena placówki najbliższej musi uwzględniać aktualne i realne, a nie tylko potencjalne (hipotetyczne) lub historyczne zdolności danej placówki do realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego. Przy czym "najbliższą" placówką (szkołą, przedszkolem) będzie nie ta, która zapewnia jakąkolwiek realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), lecz ta, która pozwala realizować je w jak najszerszym (dostosowanym do sytuacji danego dziecka) zakresie.

W argumentacji drugiego zarzutu wskazano, że czynność organu winna być uznana za bezskuteczną chociażby z tego względu, iż w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r. organ nie opisał szczegółowo form i zakresu kształcenia specjalnego, które mają oferować wymienione przez niego placówki oświatowe z terenu Gminy L. Nadto zaakcentowano, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na nieaktualnym (historycznym) stanie faktycznym, skoro powołał się na informacje dyrektorów placówek oświatowych z terenu Gminy L. z sierpnia 2021 r. w sytuacji, gdy wniosek skarżących został złożony pismem z dnia [...] lipca 2022 r. i dotyczy roku szkolnego 2022/2023. Co więcej, informacja Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczyła tylko O.P., tymczasem w roku szkolnym 2022/2023 obowiązek szkolny realizuje także W.T. co oznacza, że w stosunku do niego organ nie mógł dokonać żadnej analizy z punktu widzenia spełniania przez Szkołę Podstawową w B. przesłanki "bliskości". Dowolne jest też stanowisko Sądu pierwszej instancji, jakoby placówki działające na terenie Gminy L. posiadały warunki pozwalające na realizację wszystkich zaleceń wskazanych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci. Organ nie dokonał bowiem jakiejkolwiek oceny sytuacji dzieci skarżących jak i nie podjął próby jakiejkolwiek analizy orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci z punktu widzenia możliwości realizacji, wynikających z nich, zaleceń przez placówki oświatowe działające na terenie Gminy L., ani nawet próby oceny wpływu zmiany środowiska dzieci na stan ich zdrowia i rozwój.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, natomiast strona przeciwna po doręczeniu jej odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach należało stwierdzić, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że zakres koniecznych do rozpoznania niniejszej sprawy ustaleń wynika wprost z przepisów prawa materialnego, w tym art. 32 ust. 6 i 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe. Przepis art. 32 ust. 6 ww. ustawy stanowi, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Z kolei w myśl art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia.

W świetle tych regulacji organ zobowiązany jest zapewnić niepełnosprawnym dzieciom bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu wyłącznie do najbliższej odpowiedniej placówki oświatowej. W związku z tym to na organie spoczywa ciężar wykazania, czy wybrana przez rodziców placówka jest najbliższa, czy też istnieje bliższy odległościowo ośrodek, który umożliwia realizację niepełnosprawnym dzieciom edukacji zgodnie z ich potrzebami i możliwościami, w tym zaleceniami wskazanymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Rację ma Sąd I instancji, że choć w sprawach unormowanych ww. przepisami nie mają zastosowania regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania wyjaśniającego, tym niemniej organ wykonawczy gminy nie ma dowolności przy realizacji obowiązków wynikających z przepisów art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, w tym musi czynić ustalenia faktyczne zgodne z rzeczywistością. Brak sformalizowanych reguł postępowania wiążącego się z organizacją bezpłatnego transportu dla uczniów niepełnosprawnych nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania ich chociażby w uproszczonej formie (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 1604/19, dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślić przy tym należy, iż odbiorcą uprawnień określonych w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe są dzieci niepełnosprawne, zatem ocena w zakresie istnienia podstaw do wnioskowanego bezpłatnego zorganizowania transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do placówek oświatowych powinna być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy. Wiąże się to z koniecznością dokładnego wyjaśnienia i ustalenia przez organ wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla sprawy jak i właściwego ich udokumentowania. Zdaniem NSA, organ nie sprostał tym obowiązkom, czego nie dostrzegł Sąd I instancji.

Zgodzić należy się bowiem z pełnomocnikiem skarżących, że wadliwie Sąd Wojewódzki przyjął, iż organ dysponował wystarczającymi informacjami potrzebnymi do oceny wniosku skarżących.

Na tle badanej sprawy podstawą odmowy zorganizowania przez Gminę bezpłatnego dowozu niepełnosprawnych dzieci skarżących do wskazanej przez nich szkoły lub przedszkola w B. stanowiła okoliczność, że najbliższymi placówkami spełniającym zalecenia zawarte w poszczególnych orzeczeniach o potrzebnie kształcenia specjalnego są Przedszkole Miejskie w L. bądź Szkoła Podstawowa w B. Przy czym organ dokonując ustaleń w tym zakresie oparł się wyłącznie na materiale dowodowym zebranym w związku z rozpatrzeniem poprzednio złożonych przez skarżące wniosków. Już w 2021 r. skarżące zwróciły się do organu z prośbą o zorganizowanie dla ich dzieci bezpłatnego dowozu do szkoły lub przedszkola w Brodnicy w roku szkolnym 2021/2022. Organ celem dokonania oceny zgłoszonych żądań uzyskał wówczas orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz stosowne informacje od dyrektorów placówek oświatowych położnych na terenie Gminy L. Z kolei po wpłynięciu kolejnego wniosku z dnia [...] lipca 2022 r., którego dotyczy zaskarżona czynność, nie podjął żadnych dodatkowych działań, zaś ustosunkowując się do tego wniosku (obejmującego rok szkolny 2022/2023) podtrzymał swoje uprzednie negatywne stanowisko powołując się na złożoną rok wcześniej dokumentację w postaci orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz informacje uzyskane od dyrektorów placówek oświatowych.

Nie budzi wątpliwości, że ustalony stan faktyczny w chwili podjęcia czynności powinien być aktualny, a nadto znajdować potwierdzenie w zebranych dowodach. Uczynienie na gruncie badanej sprawy podstawą ustaleń faktycznych informacji uzyskanych w 2021 r. od placówek oświatowych z terenu Gminy L. dowodzi słuszności twierdzenia pełnomocnika skarżących kasacyjnie, że organ bazował na nieaktualnym stanie faktycznym, co jest działaniem nieuprawionym. Nie sposób bowiem wykluczyć, że stan ten mógł ulec określonym zmianom, zarówno w zakresie zdolności techniczno-organizacyjnych (np. w zakresie organizacji określonych zajęć czy posiadania niezbędnego sprzętu) jak i osobowych (np. stanu zatrudnienia specjalistów). W reakcji na wniosek z dnia [...] lipca 2022 r. niezbędnym zatem było ponownie zwrócenie się do ww. placówek oświatowych o potwierdzenie w jakim zakresie spełniają zalecenia wynikające z orzeczeń o kształceniu specjalnym, czego organ zaniechał. W konsekwencji stwierdzić należy, że Burmistrz nie dysponował żadnym aktualnym dowodem, który mogły służyć ocenie wniosku.

Ponadto, zasadnie pełnomocnik skarżących zwrócił uwagę, że Sąd I instancji jak i organ pominęły zupełnie okoliczność, że W.T. w roku 2022/2023 objęty został realizacją obowiązku szkolnego. Jest to o tyle istotne, że uzyskana rok wcześniej informacja Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. odnosiła się tylko do O.P., co wzmacnia pogląd, że nie istniał jakikolwiek materiał dowodowy, który pozwalałby na dokonanie względem W.T. analizy z punktu widzenia spełnienia przez Szkołę Podstawową w B. przesłanki "bliskości".

W tym stanie sprawy nie zasługuje na akceptację stanowisko Sądu Wojewódzkiego jakoby okoliczność, że przy ponowieniu wniosku skarżące nie przedłożyły nowych orzeczeń o kształceniu specjalnym, pozwalała organowi na uwzględnienie ustaleń poprzednio poczynionych. Z jednej strony nie można z góry zakładać, że żadna ze skarżących nie jest w posiadaniu nowego orzeczenia, a z drugiej strony przyjęcie, że zalecenia nie uległy zmianie nie może przesądzać o tym, że placówki oświatowe nadal są w stanie je realizować.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia niecelowym byłoby ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 146 § 1 oraz art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania orzekł w oparciu o art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 ww. ustawy. Mając na uwadze, że w sprawie skarżących reprezentował ten sam pełnomocnik Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika stosownie do art. 206 p.p.s.a., czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy.