Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2329/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 174
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant asystent sędziego Piotr Radziejewicz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2084/20 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 lipca 2020 r. nr DAP-WN-727-75/2019/GL w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2084/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 lipca 2020 r., znak DAP-WN-727-75/2019/GL (dalej: zaskarżona decyzja), którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 sierpnia 2019 r., znak DAP-WPK-727-130-105/2017/MSte, umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 17 czerwca 2011 r., znak NiR-KU.7532.70.2011.AC, NiR-KU.7532.P.30.70.2011.AC (dalej: decyzja komunalizacyjna), w części stwierdzającej, że z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie Skarbu Państwa obejmujące nieruchomość położoną w W., oznaczoną w operacie ewidencji gruntów obrębie [...] jako działka nr [...] o pow. 0,2449 ha (wyodrębniona z działki nr [...] o pow. 0,8375 ha opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]), stało się z mocy prawa mieniem Gminy W. wykonującej zadania powiatu jako miasta na prawach powiatu.

W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: (1) art. 28 kpa w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz.U. z 2021 r., poz. 146, dalej: ustawa o PKP) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że art. 34 ust. 1 ustawy o PKP nie stanowi materialnoprawnej podstawy do stwierdzenia, że skarżąca posiada interes prawny, a tym samym przymiot strony, w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 17 czerwca 2011 r. - w części stwierdzającej, że z dniem 1 stycznia 1999 r., mienie Skarbu Państwa obejmujące nieruchomość położoną w W., obręb [...], stanowiącą działkę o numerze [...], [...], o powierzchni 0.2499 ha (dalej: Działka) stało się z mocy prawa mieniem Gminy W., podczas gdy podstawą przyznania skarżącej interesu prawnego w powyższym postępowaniu jest przepis art. 34 ustawy o PKP; (2) art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. nr 133, poz. 872, dalej: jako urap) w zw. z art. 60 ust. 1 urap poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazane przepisy mają cechy normy uwłaszczającej (przepisu wywłaszczeniowego), podczas gdy przepisy te mają jedynie charakter instrukcyjny, porządkujący podział zadań w zakresie zarządu drogami publicznymi, w związku z czym nie mogły stanowić podstawy nabycia przez Gminę W. prawa własności Działki; (3) art. 60 ust. 1 urap w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 470, dalej: udp) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Działka, która stanowi infrastrukturę kolejową, mogła zostać zaliczona do kategorii dróg publicznych i w konsekwencji podlegać komunalizacji, podczas gdy infrastruktura kolejowa nie stanowi budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowanej w pasie drogowym, w związku z czym Działka nie mogła zostać uznana za drogę publiczną i nie mogła podlegać komunalizacji.

W skardze kasacyjnej sformułowano także zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: ppsa) w zw. z art. 7 kpa i 77 § 1 kpa przejawiającego się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że nie został rozpatrzony cały znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, tj. decyzji Prezydenta Wrocławia z 5 kwietnia 2011 r., znak ZKK 17-TMD-420-3302/2011 w przedmiocie wykreślenia w jednostce rejestrowej nr [...] działki nr [...], [...] i wpisania w to miejsce: Działki oraz działki nr [...], [...] (dalej jako "Decyzja podziałowa"), decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 6 stycznia 2006 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez PKP prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], [...], działki nr [...], [...] oraz decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 23 września 2002 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez PKP prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], [...] (dalej jako "Decyzje uwłaszczeniowe"), które stanowią potwierdzenie, że Działka stanowi i stanowiła w dniu 1 stycznia 1999 roku tereny kolejowe, a tym samym nie mogła zostać uznana za drogę publiczną i nie mogła podlegać komunalizacji. - co spowodowało w konsekwencji przyjęcie przez WSA, że PKP nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 7 sierpnia 2019 r., ewentualnie za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 ppsa należy stwierdzić, że art. 3 § 1 ppsa stanowi o kompetencji sądów administracyjnych, dlatego jego naruszenie mogłoby nastąpić tylko w razie wykazania, że sąd zaniechał działań określonych w tym przepisie. Tymczasem w skardze kasacyjnej zarzucono niewłaściwe przeprowadzenie przez sąd kontroli zaskarżonej decyzji, co nie jest równoznaczne z zaniechaniem działań w tym zakresie. Sama negatywna ocena działań sądu nie podważa jego kompetencji do ich podejmowania.

Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia art. 28 kpa w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" poprzez ich błędną wykładnię. Sąd I instancji nie dokonał bowiem wykładni art. 34 ust. 1 wskazanej ustawy z 8 września 2000 r. Przepis ten nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonego wyroku, nie został też w ogóle powołany przez WSA w uzasadnieniu tego orzeczenia.

Zarzuty sformułowane w punkcie 2 i 3 skargi kasacyjnej nie podlegały uwzględnieniu, jako wykraczające poza przedmiot sprawy. Sprowadzają się one do kwestionowania legalności decyzji komunalizacyjnej, podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia posiadania przez skarżącą kasacyjnie interesu prawnego we wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, warunkującego posiadanie statusu strony tego postępowania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa.