Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 62/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Piotr Fronc SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 25 października 2022 roku, znak: WS-VI.7534.3.114.2015.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 czerwca 2015 r. znak GN.III.ER.72211-11m/99 Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą nr KR l [...], położonej w W. gm. Zielonki, w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. W. na rzecz G. K..

Odwołanie od ww. decyzji złożyła G. K..

Wojewoda Małopolski decyzją z 15 lutego 2016 r. znak: WS-VI.7534.3.114.2015.MK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego.

Jednak następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 462/16 uchylił w/w decyzję Wojewody Małopolskiego z 15 lutego 2016 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Małopolski decyzją z 15 marca 2017 r. znak: WS-VI.7534.3.114.2015.EJ utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego.

Ponownie wyrokiem z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 661/17 WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego.

Rozpatrując ponownie odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda Małopolski decyzją z 25 października 2022 r. nr WS-VI.7534.3.114.2015.BK na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego.

W uzasadnieniu podano, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 12 grudnia 1951 r. znak L:S.A.A.IV/1/218/51, wydanym na podstawie art. 23, art. 28, art. 37 i art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R.P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, póz. 438), rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 1950 r. (Dz. U. R.P. Nr 26, póz. 234 i 235) oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 18 września 1951 r. L.cz.I.N.I.E.05451/51 - następnie sprostowanym postanowieniem Naczelnika Gminy Zielonki z 11 listopada 1977 r. znak: GKM 11/60/47/74 wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa dawną parceli l. kat. [...], b. gm. kat. Węgrzce, jako niezbędną na cele budowy osiedla mieszkaniowego w gm. kat. Węgrzce. Z dokumentacji pozyskanej przez organ I instancji wynika, że ww. parcela odpowiada obecnie m.in. stanowiącej przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia działce nr [...], położonej w W. , gm. Zielonki. Wg organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jako budowa osiedla mieszkaniowego. Potwierdza to zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja archiwalna w postaci kopii orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 12 grudnia 1951 r. znak L:S.A.A.IV/1/218/51, sprostowanego ostatecznym postanowieniem Naczelnika Gminy Zielonki z 11 listopada 1977 r. znak: GKM 11/60/47/74, jak również kopia orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie, Urząd Spraw Wewnętrznych z 19 stycznia 1962 r. o częściowym zwrocie nieruchomości, również sprostowanego ww. postanowieniem Naczelnika Gminy Zielonki z 11 listopada 1977 r. znak GKM 11/60/47/74. Dalej wskazano, że wykonano zalecenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 661/17, gdyż organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez przeprowadzenie ponownych dowodów z zeznań świadków: S. G., B. K. i Z. M. na okoliczność zagospodarowania nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] ze szczególnym uwzględnieniem zaleceń wskazanych w uzasadnieniach wydanych w sprawie wyrokach w zakresie okazania przedmiotu postępowania w terenie. Równocześnie tutejszy organ zlecił sporządzenie nakładki z granicami działek na zdjęciu lotniczym z 14 września 1970 r., którego kserokopia znajduje się w aktach sprawy.

Pismem z 29 sierpnia 2022 r. Starosta Krakowski poinformował Wojewodę Małopolskiego, iż w dniu 10.08.2022 r. do siedziby Starostwa Powiatowego zadzwonił L. G., który poinformował, że jego matka S. G. przebywa w domu opieki społecznej, jest niechodząca i brak jest z nią kontaktu. W związku z powyższym jej przesłuchanie nie jest możliwe. Na powyższą okoliczność sporządzony został stosowny protokół. Nie odbyły się także, ustalone na dzień 24.08.2022 r. w miejscu położenia ww. nieruchomości przesłuchania: B. K. i Z. M., gdyż jak wynika z informacji udzielonej przez wnioskodawczynię G. K., świadkowi ci nie żyją. Ze względu na stan epidemii, ww. przesłuchania nie mogły odbyć się we wcześniejszym terminie. Natomiast w aktach postępowania, dotyczącego zwrotu nieruchomości położonych na terenie Osiedla [...] w W. , odnaleziono protokoły z dnia 05.06.2012 r. przesłuchań ww. osób. Z treści złożonych przez świadków zeznań wynika, iż na terenie osiedla istniał osadnik na ścieki, który położony jest na przedmiotowej działce. Dalej organ I instancji podał, iż cel określony jako budowa osiedla mieszkaniowego, został w pełni zrealizowany, wraz z niezbędną infrastrukturą, w tym komunalną, zakończoną osadnikiem na działce nr [...] poł. w W. gm. Z., co potwierdzili w swoich zeznaniach świadkowie oraz zgromadzona dokumentacja. Trudno sobie wyobrazić sytuację, że wybudowano osiedla mieszkaniowe w postaci bloków bez odpowiedniej infrastruktury. Także mieszkańcy osiedla, nie muszą znać przebiegu instalacji kanalizacyjnej oraz miejsca jej zakończenia. Realizując zalecenia wynikające z ww. pisma Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości, sporządzono nakładkę z granicami działek na zdjęciu lotniczym z dnia 14.09.1970 r.

Organ odwoławczy ustalił na podstawie bazy PESEL, że świadkowie: B. K. zmarła 26 maja 2020 r., a Z. M. 20 stycznia 2022 r. Również świadek S. G. zmarła 19 sierpnia 2022 r. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków stało się niemożliwe, a zatem odstąpiono od jego przeprowadzenia. Niemniej pozostałe znajdujące się w aktach sprawy dokumenty pozwoliły na ustalenie, iż objęta niniejszym postępowaniem nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], położona w W. , gm. Zielonki, nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Ze zdjęcia lotniczego, wykonanego 14 września 1970 r., pozyskanego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie, na które organ l instancji sporządził nakładkę wynika, że w dacie wykonania zdjęcia widoczny jest na przedmiotowej nieruchomości obiekt, którego co prawda w oparciu tylko o analizę zdjęcia nie można określić jako "osadnik", ale uwzględniając fakt, iż tego typu infrastruktura jest infrastrukturą podziemną oraz mając na uwadze pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności zeznania świadków oraz pismo Urzędu Gminy Zielonki z 20 kwietnia 2015 r. w ocenie organu odwoławczego należało uznać, iż obiekt ten stanowił omawianą infrastrukturę podziemną (osadnik). W ww. piśmie z 20 kwietnia 2015 r. Urząd Gminy Zielonki wskazał bowiem, iż infrastruktura techniczna znajdująca się na działce nr [...] jest pozostałością starej (nieczynnej) oczyszczalni odprowadzającej ścieki z budynków "Osiedla [...]" w W. ". Powyższe informacje potwierdzone zostały przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, która w piśmie z 5 maja 2015 r. wyjaśniła, iż: "działka nr [...] była zajęta pod oczyszczalnię ścieków obsługującą wojskowe osiedle mieszkaniowe. Wraz z budową osiedla wybudowana została kanalizacja i wymieniona oczyszczalnia ścieków".

Podkreślono, iż celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci, na przykład, budynków handlowych czy usługowych, takie bowiem osiedle obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom, w związku z czym za wręcz niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się pawilony handlowe, usługowe, szkoły i boiska sportowe, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze. Instalację osiedlową stanowią także instalacje podziemne, takie jak na przykład linia komunikacyjna, kabel elektryczny czy instalacja gazowa i sanitarna. Za infrastrukturę związaną nierozdzielnie z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania danego osiedla i jego mieszkańców uznaje się ponadto wszelkie instalacje podziemne: linie komunikacyjne, wodociągi, kabel elektryczny, instalację gazową, sanitarną czy kanały deszczowe.

W skardze na powyższą decyzję G. K. zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty Krakowskiego, podczas gdy organ winien był zastosować art. 138 § 2 kpa a tym samym uchylić decyzję Starosty Krakowskiego i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania ze względu na liczne naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego (art. 136 ust. 3 UGN, art 137 ust. 1 pkt 1 i 2 UGN,) jak i przepisów postępowania (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa), a także niewyjaśnienie przez ten organ zakresu sprawy istotnego dla rozstrzygnięcia.

- art. 136 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i w zasadzie zaniechanie przeprowadzenia przez Wojewodę Małopolskiego postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie, podczas gdy:

- sprawa administracyjna winna być dwukrotnie rozpoznana merytorycznie i rozstrzygnięta, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy;

- zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy;

- rolą organu odwoławczego nie jest jedynie weryfikacja decyzji administracyjnej, tylko ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej;

- organ ma prawo (i obowiązek) przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym w celu uzupełnienia dowodów i materiału w sprawie, jeśli postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie;

- brak należytego uzasadnienia decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez brak zgromadzenia i wyczerpującego zbadania dowodów w sprawie, polegający w szczególności na zaniechaniu zbadania w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, podczas gdy organ zobowiązany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia nie tylko, czy w konkretnym przypadku rzecz}wiście doszło do realizacji celu wywłaszczenia, ale też w pierwszej kolejności, czy cel wywłaszczenia jest określony w taki sposób, że możliwym jest w stopniu nie budzącym wątpliwości ustalenie, co miało stanowić realizację tego celu oraz, czy został on zrealizowany. albowiem zarówno organ I jak i II instancji w zakresie oceny terminowej realizacji budowy osiedla oparł się na orzeczeniu w przedmiocie wywłaszczenia, które nie precyzowało jakiego rodzaju budownictwo ma zostać zrealizowane na wywłaszczonej nieruchomości, kiedy w rzeczywistości cel taki musi być precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym, a przy tym musi on zostać określony przed wszczęciem jego realizacji oraz w terminach przewidzianych przez art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami: a ponadto działka obecnie oznaczona numerem [...] (razem z sąsiadującymi z nią działkami o numerach [...]. [...] [...]) powstała w wyniku podziału działki nr [...]. co dodatkowo dowodzi kompleksowości tych działek, a zatem w konkluzji do zbędności na cel wywłaszczenia działek o numerach [...], [...] oraz [...] (zgodnie z decyzjami Starosty Krakowskiego z dnia 28 marca 2013 roku w przedmiocie zwrotu na rzecz G. K. tych działek), również i działki [...], a co zostało zupełnie pominięte przez Starostę Krakowskiego, jak i Wojewodę Małopolskiego w toku prowadzonego postępowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nadal nie wynika, aby działka numer [...] była zagospodarowana w sposób przesądzający o tym, że była niezbędna do realizacji celu wywłaszczenia, lecz przeciwnie z akt wynika wprost, że działka ta stanowi teren zaniedbany, a powstała na niej sieć infrastruktury gazowniczej została zainstalowana dopiero w roku 1983, a zatem już po upływie bezwzględnie wiążących terminów określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, a konsekwencji więc nie służyła ona celowi wywłaszczenia i nie istnieją przeszkody do jej zwrotu.

- art. 136 ust. 3 UGN poprzez: bezzasadną odmowę zwrotu nieruchomości podczas gdy, organ I jak i II instancji, w żadnym zakresie nie zbadał wskazanych w art. 136 ust. 3 UGN przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

- art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 UGN w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzje Starosty Krakowskiego w sytuacji, kiedy zrealizowane były przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a to poprzez: całkowite pominięcie przez organ II instancji tej okoliczności, że z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr L:S.A.A.rV/l/218/51 z dnia 12 grudnia 1951 roku nie wynika, iż celem wywłaszczenia jest budowa osiedla mieszkaniowego, lecz orzeczenie to ogólnie stwierdza, że wywłaszczenie jest "z przeznaczeniem na cele budownictwa'', a zatem w zakresie oznaczenia celu wywłaszczenia jest lakoniczne przez co nie wskazuje, że tym celem ma być budowa osiedla mieszkaniowego, natomiast późniejsze jego sprostowanie, tj. postanowieniem Naczelnika Gminy Zielonki nr GKM 11/60/47/74 z dnia 11 listopada 1977 roku, a zatem już po zabudowaniu działki nr [...] i przede wszystkim po upływie terminów przewidzianych w art. 137 UGN nie może zostać uznane za sprecyzowanie celu wywłaszczenia dające podstawę do przyjęcia, że cel ten został zrealizowany, gdyż sprecyzowanie to miało miejsce blisko trzydzieści lat po dacie wywłaszczenia; a w konsekwencji brak zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, tj. w sytuacji kiedy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu; a w tej sytuacji jedyna ewentualną przyczynę, dla której zwrot nie mógłby nastąpić, stanowiłoby trwałe rozporządzenie nieruchomością na rzecz osób trzecich, którą to przesłankę organ powinien był również zbadać w toku prowadzonego postępowania.

Podkreślono, iż Wojewoda Małopolski, po raz kolejny oparł się więc jedynie na nieczytelnym zdjęciu lotniczym, zeznaniach świadków (co do których WSA zarzucił organowi zarówno II jak i I instancji, że z akt sprawy nie wynika, czy przesłuchiwane osoby na pewno dysponowały wiedzą odnośnie zagospodarowania działki [...], a od ponownego przeprowadzenia przesłuchań odstąpiono) oraz piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 roku Wójta Gminy Zielonki, a także na piśmie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w których lakonicznie stwierdzono o rzekomym zagospodarowaniu działki ew. [...]. Co więcej - zdjęcie lotnicze, które stanowi dowód w sprawie, pochodzi z 1970 roku, a zatem zostało ono wykonane niemalże 20 lat po dacie wywłaszczenia nieruchomości. Nie może mieć zatem dla sprawy znaczenia, gdyż nie uzasadnia nawet przypuszczenia, że osadnik ten istniał co najmniej od 1961 roku. Uzasadnienie przedmiotowej decyzji jest lakoniczne i w żaden sposób nie wyjaśnia istoty sprawy. Organ po raz kolejny nie przeprowadził całościowego, ponownego postępowania dowodowego, a jedynie zmodyfikował treść uzasadnienia wydanej w sprawie decyzji. W związku z tym, zapadła w sprawie decyzja obarczona jest ponownie wadą niekompletnego postępowania dowodowego

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie przewodniczącego wydziału wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz.U. 2020.875).

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu - zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego okazały się nieskuteczne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w kontrolowanej sprawie istotne było, że większość kwestii podnoszonych w skardze, odnoszących się głównie do podnoszonego naruszenia prawa materialnego, lecz pośrednio także do wiążących się z przepisami ugn, koniecznymi ustaleniami stanu faktycznego, zostało już wiążąco przesądzonych poprzednio wydanymi w sprawie wyrokami WSA w Krakowie. W szczególności wyrokiem WSA w Krakowie z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 661/17 z powołaniem na poprzednio wydany wyrok z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Kr 462/16, w zakresie rzekomego nieprecyzyjnego określenia celu wywłaszczenia w decyzji, Sąd w całości podzielił pogląd organów, które wskazywały na okoliczności wywłaszczania nieruchomości w latach 50-tych ubiegłego wieku i sposobu określania celów wywłaszczania nieruchomości, w tym, iż nie można dzisiejszego stanu prawnego obowiązującego w zakresie wywłaszczania nieruchomości i obowiązku precyzyjnego określania celu wywłaszczania przenosić na regulacje prawne z lat 40-tych i 50-tych XX wieku. W szczególności co do braku możliwości ustalania celu wywłaszczenia na podstawie postanowienia z dnia 11 listopada 1977 r. o sprostowaniu decyzji wywłaszczeniowej nie można zarzucać organom administracyjnym błędnej wykładni samego celu wywłaszczenia. Niewątpliwie przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cele budownictwa, a realizacja na tym terenie osiedla mieszkaniowego nie oznacza sprzeczności pomiędzy tak nazwanym celem jak "budownictwo" i "budownictwo mieszkaniowe". Nie mogły organy doszukiwać się jeszcze bardziej precyzyjnych (wręcz detalicznych) celów niż te, które wynikały z wydawanych aktów administracyjnych. Skoro w postanowieniu w trybie sprostowania z dnia 11 listopada 1977 r. Naczelnika Gminy Zielonki nr GKM11/60/47/74 wyraźnie doprecyzowano cel wywłaszczenia jako budowa osiedla mieszkaniowego i to postanowienie nadal obowiązuje w obrocie prawnym – Sąd potwierdził prawidłowość ustalenia przez organy administracyjne, że także i treść tego postanowienia nie mogła być pominięta dla ustalania celu wywłaszczenia. To postanowienie stało się integralną częścią orzeczenia o wywłaszczeniu z 12 grudnia 1951 r. i tak też musiało być interpretowane przez organy w tej sprawie. Nie można deprecjonować tego postanowienia tylko dlatego, że zostało ono wydane w 1977 r. kiedy już osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane.

Sądy we wskazanych wyrokach zapadłych w niniejszej sprawie także wiążąco przesądziły, iż w zakresie konieczności realizacji inwestycji w terminach wynikających z art. 137 u.g.n. - nie ma racji skarżąca zarzucając organom administracji kluczowe znaczenie co do ustalenia daty wybudowania osiedla mieszkaniowego ("Osiedla [...]") w W. . Kwestia znaczenia daty realizacji celu wywłaszczenia była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 i Sądy nie stwierdziły, aby organy administracji w tej sprawie błędnie interpretowały ten wyrok. Natomiast co do zwrotu skarżącej innych działek w 2013 roku – w wyrokach przesądzono, że także i te zarzuty skargi, które podnoszą zwrot innych działek znajdujących się w sąsiedztwie działki nr [...] nie mają w tej sprawie istotniejszego znaczenia. Dla każdej działki organy winny ustalać, czy cel wywłaszczenia na danej działce został zrealizowany, czy też nie został. Mogło więc być i tak, że na działce sąsiedniej względem działki nr [...] cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ale to nie oznacza że nie należy badać realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...].

Istotne także było przesądzenie kwestii szeroko podnoszonego obecnie w skardze znaczenia aktualnego sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości - WSA w w/w wyrokach nie przyznał w tej kwestii racji skarżącej przesądzając, że okoliczność, że obecnie działka ta jest niezagospodarowana lub zaniedbana nie oznacza, że nie była wykorzystywana na cel wywłaszczenia. Zachodziła konieczność kompleksowego traktowania celu wywłaszczenia jakim było budownictwo nie tylko jako budowa budynków, ale także i budowa obsługujących te budynki np. oczyszczalni ścieków.

Natomiast wyrok z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 661/17 nakazywał przeprowadzenie dowodu z zeznań trzech świadków, pominiętych w dotychczasowym postępowaniu, a dopiero jeśli przeprowadzenie tych dowodów okaże się niemożliwe lub znacznie utrudnione Wojewoda Małopolski będzie mógł pominąć je przy rozstrzyganiu sprawy. Musi to jednak jednoznacznie wynikać z uzasadnienia decyzji. Sąd w w/w wyroku wskazał na brak przy oryginale zdjęcia lotniczego z dnia 14 września 1970 r, sporządzenia stosownej nakładki z granicami działek, co uniemożliwiało jednoznaczne odczytanie zdjęcia.

Powyższe zalecenia zostały w ponownym postępowaniu przed organem odwoławczym zrealizowane. W szczególności podjęto szereg działań celem przesłuchania świadków, lecz ustalono, iż świadkowi ci nie żyją, co wynika bezsprzecznie z danych pozyskanych z bazy PESEL. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków stało się niemożliwe, a zatem zgodnie z zaleceniami wiążącego wyroku odstąpiono od przeprowadzenia tych dowodów. Dokonano także sporządzenia stosownej nakładki umożliwiającej odczytanie zdjęcia lotniczego z 1970r. w zakresie granic działek.

Wobec tego w ocenie Sądu organ odwoławczy zebrał dostępny materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił, to jest w takim zakresie jaki, wobec niemożności przesłuchania świadków, był w jego posiadaniu. W tym istotne było, iż ze zdjęcia lotniczego, wykonanego 14 września 1970 r., wynika widoczny na spornej nieruchomości obiekt, który w oparciu o analizę zdjęcia przy uwzględnieniu innych przeprowadzonych dowodów należało uznać za infrastrukturę podziemną (osadnik), co potwierdza wyjaśnienie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż działka nr [...] była zajęta pod oczyszczalnię ścieków obsługującą wojskowe osiedle mieszkaniowe. Wraz z budową osiedla wybudowana została bowiem kanalizacja i wymieniona oczyszczalnia ścieków. Zasadnie organy przyjęły też, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci, na przykład, budynków handlowych czy usługowych, takie bowiem osiedle obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom, w związku z czym za wręcz niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się instalację osiedlową, w tym instalacje podziemne, takie jak na przykład linia komunikacyjna, kabel elektryczny czy instalacja gazowa i sanitarna (por. wyroki NSA z 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06, oraz z 3 września 2010 r., sygn. I OSK 1537/09). Zatem przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej), należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla. Osadnik służący do obsługi istniejącego w tym miejscu osiedla mieszkaniowego stanowił część jego niezbędnej infrastruktury technicznej. W efekcie prawidłowe były ustalenia, iż sporna nieruchomość, została zagospodarowana na cele planowanego w dacie wywłaszczenia osiedla mieszkaniowego poprzez wykonanie na jej terenie elementów infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania tego zamierzenia (elementy kanalizacji sanitarnej). Jak już wyżej wskazano kwestia znaczenia daty realizacji celu wywłaszczenia była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 i Sądy, wydając wiążące w sprawie wyroki nie stwierdziły, aby organy administracji w tej sprawie błędnie zinterpretowały ten wyrok. Stąd zdjęcie lotnicze z 1970r. nie może być kwestionowane jako nieistotny w sprawie dowód.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.