Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1077/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 października 2022 r. nr SKO Gd/2146/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 6 października 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z 18 marca 2022 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

W dniu 13 stycznia 2022 r. skarżąca złożyła do MOPS w C., wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny -mężem T. K.

Organ wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku i złożenia wyjaśnień odnośnie sytuacji rodziny zaistniałej od czasu złożenia poprzedniego wniosku z 17 grudnia 2020 r. do dnia złożenia obecnego wniosku. Poprzedni wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 05 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 431/21. M. K. złożyła oświadczenie, stwierdzając, że kancelaria, którą wynajęła do reprezentowania w toku postępowania dotyczącego poprzedniego wniosku nie wywiązała się należycie ze zobowiązań wobec niej i nie informowała o kolejności postępowań, dlatego też przedstawione wówczas fakty nie do końca były zgodne ze stanem faktycznym. Wyjaśniła, że mąż pracując miał obok siebie osobę wspomagającą, ale gdy tej pomocy zabrakło, a pracodawca nie mógł jej zapewnić, to mąż zmuszony był zrezygnować z pracy. Przebywając sam w domu nie radził sobie, dlatego też sama musiała zrezygnować z pracy i zająć się opieką nad mężem. T. K. posiada I grupę inwalidzką i w orzeczeniu wskazano konieczność pomocy w związku ze znacznym ograniczeniem możliwości samodzielnej egzystencji. Pomoc taką świadczy wnioskodawczyni. We wrześniu 2021 r. u jej męża rozpoznano nowotwór nerki i przeszedł bardzo poważną operację, wymagając po powrocie ze szpitala całodobowej opieki. W chwili obecnej jest lepiej, ale nadal nie wrócił do zdrowia. Jest pod stałą opieką lekarzy specjalistów i wymaga częstych kontroli i licznych badań, co dodatkowo obciąża czas sprawowanej przez nią opieki. W tej sytuacji nie ma możliwości podjęcia żadnych zobowiązań zawodowych.

Organ I instancji na podstawie dokumentów przedłożonych przez odwołującą się ustalił, że T. K. posiada orzeczenie o niepełnosprawności PZOd/sN w S. z dnia 20 czerwca 2013 r. stwierdzające, że został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, który datuje się od 28 marca 2013 r. a niepełnoprawność istnieje od urodzenia. Ponadto orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 22 stycznia 2020 r. stwierdzono, że T. K. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta istniała od 1 października 2019 r. W kolejnym orzeczeniu z dnia 19 marca 2020 r. stwierdzono, że jest niezdolny do pracy, niezdolność trwa nadal, a całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku ze stanem narządu wzroku.

Z orzeczenia PZOd/sN wynika zaś, że T. K. wymaga stałej, długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Odwołująca się przedstawiła w dniu 23 lutego 2022 r. harmonogram opieki nad mężem. Z wykazu czynności, które wykonuje w ramach opieki nad niepełnosprawnym mężem wynika, że dwa razy dziennie rano i wieczorem podaje leki oraz mierzy ciśnienie i poziom cukru. Pomaga w myciu i ubieraniu się oraz goli męża, a także smaruje go kremami i maściami przeciwbólowymi. Odwołująca się codziennie sprząta, pierze i prasuje, robi zakupy, przygotowuje posiłki, załatwia sprawy urzędowe a także chodzi z mężem na spacery.

W dniu 23 lutego 2022 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania małżonków. O godzinie 11:45 w domu obecna była jedynie M. K., która oświadczyła, że mąż poszedł do wujka, a po wykonaniu telefonu po kilku minutach przyszedł sam T. K. Z wyjaśnień małżonków wynika, że zna tę trasę, która jest krótka dlatego mógł pokonać ją sam. Jak wskazano w wywiadzie do mieszkania prowadzą wysokie schody, po których, jak wyjaśniono, wymagający opieki T. K. nauczył się poruszać. Ponadto w trakcie wywiadu ustalono, że T. K. samodzielnie spożywa posiłki i samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne, wymaga pomocy jedynie przy niektórych czynnościach.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż T. K. będąc osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności był zatrudniony od 17 października 2016 r. do 30 września 2020 r. jako pomocnik przy pracach konserwatorskich, w tej samej firmie co odwołująca się. Umowę rozwiązał za porozumieniem stron. Obydwoje małżonkowie pracowali w ramach pełnych etatów. Organ I instancji ustalił w trakcie uprzednio przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, że T. K. jeździł do pracy rowerem. Obecnie małżonkowie podają, że jedyną czynnością jaką wykonywał było zamiatanie, ale z uwagi na pogarszający się wzrok, trudności w poruszaniu się i związane z tym częste kontuzje zmuszony był zwolnić się z pracy.

M. K. zatrudniona była ostatnio od 29 kwietnia 2016 r. do 9 grudnia 2020 r., ale zrezygnowała z pracy, albowiem jak podaje musi opiekować się mężem.

Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że brak jest w sprawie związku przyczynowego-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniam przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad mężem. Bowiem podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest po pierwsze sprawowanie rzeczywistej, osobistej i stałej opieki nad wymagającą jej osobą niepełnosprawną, a po drugie, rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana właśnie koniecznością sprawowania tej opieki. Pomiędzy tymi dwoma przesłankami musi zaistnieć związek przyczynowo - skutkowy.

Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która tej opieki wymaga.

Podkreśliły organy, że istotne jest, aby zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z pracy zarobkowej wymuszona była koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Świadczenie pielęgnacyjne ma w ten sposób zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osoba niepełnosprawna i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby całkowicie uniemożliwiał on podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, to świadczenie takie nie będzie przysługiwało.

Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana, jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową.

Oceniając skalę i zakres niezbędnej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, która oznacza pieczę nad osobą i powinna mieć charakter trwały, ciągły oraz osobisty, bierze się pod uwagę także to, że winna mieć charakter na tyle absorbujący, iż jej sprawowanie pozostaje nie do pogodzenia z wykonywaniem jakiejkolwiek pracy zawodowej.

Uwzględniając zakres czynności wykonywanych w ramach opieki sprawowanej przez odwołującą się nad mężem, organ I instancji uznał, że opieka ta nie wyklucza możliwości podjęcia, czy też kontynuowania zatrudnienia. Zebrany materiał dowodowy potwierdza to, że stan zdrowia męża wnioskodawczym nie wymusza jej rezygnacji z pracy zarobkowej. T. K. jest wprawdzie osobą niepełnosprawną, ale nie jest osobą leżącą, samodzielnie się porusza i wykonuje wiele codziennych czynności samodzielnie. Jak stwierdzono w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, mimo postępujących problemów ze wzrokiem porusza się samodzielnie, nie tylko po mieszkaniu, ale również poza jego obrębem. Czynności opiekuńcze wykonywane przez odwołującą się polegają przed wszystkim na podawaniu leków, dokonywaniu pomiarów ciśnienia i poziomu cukru, a także pomocy w czynnościach higienicznych oraz przygotowaniu posiłków. Czynności te w ciągu dnia nie zajmują jej tyle czasu aby, przy dobrej organizacji nie mogła podjąć pracy. Pozostałe wymienione czynności związane są z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego i nie można ich uznać za czynności opiekuńcze.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zakres tej pomocy, ustalony podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, nie jest na tyle absorbujący, aby uzasadniał uznanie, że wyklucza możliwość wykonywania jakiejkolwiek pracy przez wnioskodawczynię. Organ odwoławczy podkreślił, że opieka, o której mowa w tym przepisie związana musi być wyłącznie z osobą chorego, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego, to jest sprzątaniu, gotowaniu itp., bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza podjęcia zatrudnienia.

W ocenie organu odwoławczego, materiał zgromadzony w sprawie nie przekonuje do uznania zasadności twierdzenia o niepodejmowaniu zatrudnienia w związku z opieką nad mężem. W niniejszej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem aktualnie przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad mężem.

Stan zdrowia osoby niepełnosprawnej nie wymaga stałej i długotrwałej obecności żony. T. K. nie jest osobą leżącą, porusza się po mieszkaniu, jak i poza nim, samodzielnie, spożywa przygotowane przez żonę posiłki i samodzielnie korzysta z toalety. Pomoc w niektórych czynnościach jest oczywista i nie budzi wątpliwości, ale nie wyklucza podjęcia przez wnioskodawczynię zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Opis wykonywanych czynności nie uzasadnia braku aktywności zawodowej skarżącej. Przygotowywanie posiłków, pomoc przy kąpieli, nie są czynnościami wykluczającymi podjęcie przez wnioskodawczynię zatrudnienia. Czynności opiekuńcze są wykonywane w określonych odstępach czasu. Oznacza to, że przy właściwej organizacji tych czynności, wnioskodawczym może podjąć zatrudnienie, nie wykonuje bowiem przy mężu czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jego osobą i wymagających jej ciągłej obecności przy mężu. Z kolei sprzątanie, gotowanie itp. są czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego.

W ocenie Kolegium, sytuacja skarżącej nie uzasadnia przyznania jej ze środków publicznych świadczenia związanego z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brak aktywności zawodowej nie wiąże się bowiem bezpośrednio z koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

We wniesionej skardze zarzucono:

1. niezasadne pominięcie faktu, podnoszonego w odwołaniu z dnia 1 kwietnia 2022 r., iż u T. K. występuje retinopatia barwnikowa postępująca tj. ciągłe stopniowe pogarszanie się widzenia i obecnie u T. K. występuje już "praktyczna" ślepota obu oczu,

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym ustaleniu, jakoby nie istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy nie podejmowaniem pracy przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem T. K.,

3. błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż czynności opiekuńcze winny być sprawowane "stale" jako wykonywanie czynności opiekuńczych nieustannie przez całą dobę.

Uzasadniając sformułowane zarzuty wskazała skarżąca, że organy pominęły udowodniony stosownym zaświadczeniem lekarskim z dnia 23 marca 2022 r. fakt, iż u T. K., co wprost stwierdził lekarz specjalista chorób oczu, "występuje retinopatia barwnikowa postępująca tj. ciągłe stopniowe pogarszanie się widzenia i obecnie u T. K. występuje już "praktyczna" ślepota obu oczu." Podkreśliła skarżąca, że w okresie od wydania decyzji przez organ I instancji w marcu 2022 r. do wydania decyzji przez organ II instancji w październiku 2022 r., tj. przez okres 6 miesięcy, faktyczna sytuacja zdrowotna T. K. w dalszym ciągu się pogorszyła, skarżąca obecnie praktycznie już nie zostawia męża samego w domu, albowiem z uwagi na postępujący zanik wzroku nie jest on w stanie wykonywać najprostszych czynności bez asysty drugiej osoby, np. się napić, albowiem nie jest w stanie samodzielnie wlać napoju do szklanki.

Z uwagi na postępującą chorobę oczu mąż M. K. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, i nie może być jakichkolwiek wątpliwości, iż rezygnacja żony z pracy jest spowodowana wyłącznie koniecznością sprawowania nad nim opieki. Z uwagi na stan zdrowia T. K. nie jest w stanie sam wychodzić na zakupy, do lekarza (a konieczność różnych wizyt jest coraz częstsza również z uwagi na zaawansowaną cukrzycę, czy przebytą chorobę nowotworową), do urzędu, na spacer - czyli samodzielnie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb życiowych. Co oczywiste nie jest on w stanie sam korzystać z jakichkolwiek środków komunikacji, sam wsiadać do samochodu itp. Co więcej, jak wskazywała skarżąca w trakcie postępowania, jej mąż nie jest w stanie samodzielnie wykonywać prostych czynności domowych jak przygotowanie posiłku, zagotowanie wody, znalezienie ubrania, przyjmowanie leków, golenia się, przygotowania kąpieli, sprzątania, prania, prasowania itp. wielu podstawowych czynności domowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.". W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ nie domagał się przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczony skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy poza kolejnością i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej z lutego 2023 r. Dokumentacja ta potwierdza, że T. K. w dniu 20 lutego 2023 r. trafił do szpitala z niedowładem połowicznym prawostronnym, zaburzeniami mowy oraz widzenia. W szpitalu rozpoznano wtórny nowotwór złośliwy mózgu i opon mózgowych oraz nowotwór złośliwy nerki. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Sąd nie mógł uwzględnić stanu zdrowia męża skarżącej wykazanego przedłożoną dokumentacją medyczną z lutego bieżącego roku, bowiem Sąd ocenia prawidłowość zaskarżonej decyzji na datę orzekania przez organ administracji, czyli w niniejszej sprawie na dzień 6 października 2022 r. i ustalony w niej stan faktyczny sprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne, co do zasady, nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl, art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (tj. skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 390), dalej u.ś.r.. Zgodnie z jego ust. 1 pkt 4, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie system świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie. Wnioskujący musi tym samym sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za sprawowanie faktycznej opieki (do której członkowie rodziny są zobowiązani na podstawie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), ale rekompensatą za utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny i związaną z tym rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem. Sprawowana opieka winna zatem uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 51/21, że pojęcie opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować, z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna staje się niemożliwe.

Istota świadczenia pielęgnacyjnego wskazuje, iż w art. 17 u.ś.r. chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną, a punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Powyższe oznacza, że opieka powinna być sprawowana codziennie. Nadto, opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą jej gotowość niesienia. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy.

Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest bezpośredni i ścisły związek między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem go przez opiekuna a sprawowaną opieką (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1333/21). Niemniej jednak organ ma prawo i również zobowiązany jest badać zakres świadczonej opieki, która ma uniemożliwiać podjęcie zatrudnienia, bądź zmuszać do rezygnacji z innej pracy zarobkowej.

Z analizy zgromadzonej dokumentacji źródłowej wynika, że mąż skarżącej wymaga pomocy osób drugich ze względu na trudności w samodzielnym poruszaniu się z uwagi na chorobę oczu i związane z tym niedowidzenie, ale nie jest osobą leżącą. Skarżąca nie musi całodobowo wykonywać względem męża takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Niewątpliwie wymaga natomiast wsparcia np. przy robieniu zakupów i przygotowywaniu posiłków czy ubieraniu się. Takie czynności, jak przygotowanie posiłków i ich podawanie, sprzątanie, pranie, umawianie wizyt lekarskich, robienie zakupów, w tym realizacja recept, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo (i to często w sztywno wyznaczonych godzinach) i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Natomiast czynności związane z opieką polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, ubieraniu, podawaniu leków, czy posiłków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą wykonywanie zatrudnienia.

Zgodnie z wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 841/21 (cytat): "Przepisu art. 17 ust. 1 ustawy nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym różnić się bowiem może w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Sprawowana opieka musi uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne".

Sąd podzielił ustalenia i ocenę organów administracji, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem zatrudnienia skarżącej a zakresem niezbędnej jej mężowi opieki.

Reasumując prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad mężem. Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu.

Z przedstawionych względów, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji.