Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 621/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 621/23. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., nr SKO.EA/418/142/2017 w przedmiocie uznanie zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione; 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, 2) zasądza od Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 25 października 2017 r., nr EW-01.3160.1.100.2017.MC, działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 in fine, art. 34 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 124 k.p.a. uznał zarzut K.C. w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 18 sierpnia 2017 r., w zakresie nieistnienia obowiązku, za nieuzasadniony.

Wskazano, że organ egzekucyjny podjął czynności w celu wyegzekwowania należności z tytułu dodatkowej opłaty za nieopłacone parkowanie pojazdu. Skarżący złożył zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na wadliwe oznakowanie strefy płatnego parkowania. Organ wskazał, że o wjeździe na teren takiej strefy kierowca jest informowany znakami ustawionymi przy każdej ulicy wlotowej do strefy. Znaki takie znajdują się przy wszystkich ulicach prowadzących do strefy, ponieważ dotyczą obszaru, zatem nie są ponawiane wewnątrz strefy. W postanowieniu wskazano też, że nieopłacony postój na ul. [...] w dniu 2 lutego 2016 r. został udokumentowany m. in. fotografiami.

W zażaleniu skarżący wskazał, że w dniu, gdy została nałożona opłata, na ul. [...], będącej ulicą wlotową do strefy płatnego parkowania P6III brak było znaku, informującego o wjeździe do strefy płatnego parkowania. Tym samym pobieranie opłat za parkowanie i nałożenie obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania nie jest zasadne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 29 stycznia 2018 r., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdzono, że zarzut, zgłoszony przez skarżącego nie jest zasadny. Nie ma wątpliwości, że ul. [...] znajduje się w strefie płatnego parkowania. Znak informujący o strefie umieszcza się na wszystkich ulicach, doprowadzających ruch do obszaru, na którym ustalona została strefa płatnego parkowania. Zarzut, że takiego znaku brak na ul. [...] jest bezpodstawny, ponieważ znak winien być umieszczony na wjeździe do całej strefy, a nie na ulicach, prowadzących do poszczególnych jej obszarów.

W skardze zobowiązany podniósł, iż w dniu 2 lutego 2016r. nie było na ulicy [...], która jest ulicą wlotowa do strefy płatnego parkowania PIII, znaku D-44 informującego o wjeździe do tej strefy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 405/18 oddalił skargę, wskazując, że przedmiotem sprawy jest zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku. Skarżący wiązał go z tym, że strefa płatnego parkowania nie została właściwie oznaczona, brak bowiem było znaku informującego o wjeździe do niej na początku ul. [...], która stanowi ulicę wjazdową do strefy płatnego postoju. Bezsporne było natomiast, że w dniu 2 lutego 2016 r. skarżący zaparkował swój pojazd na ul. [...], ulica ta znajduje się wewnątrz strefy płatnego parkowania, wyznaczonej stosowną uchwałą organu jednostki samorządu terytorialnego, a wskazany dzień był dniem, w którym postój w strefie jest odpłatny. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Obowiązek uiszczenia opłaty wynika zatem z mocy samego prawa. Jak wynika z art. 13b tej ustawy, rada gminy może wprowadzić na terenie tej jednostki samorządu terytorialnego strefę płatnego parkowania; wynika stąd, że strefa płatnego parkowania w danej gminie jest jedna (co nie musi oznaczać jej zwartości terytorialnej). Z kolei z art. 13b ust. 5, stwarzającego możliwość zróżnicowania stawek w obrębie jednej strefy z uwagi na lokalizację wynika, że w obrębie jednolitej strefy parkowania mogą powstać obszary, różniące się stawkami opłaty za postój (podstrefy). Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób strefa płatnego postoju winna być oznaczona znakami drogowymi, a w szczególności ustalić, czy oznaczony powinien być tylko obszar całej strefy (wjazd do niego), czy też stosowne znaki powinny znajdować się na wjeździe do każdej z podstref.

Stosownie do § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. nr 170, poz. 1393) znak D-44 "strefa płatnego parkowania" oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu samochodowego jest pobierana opłata. Znak D-45 "koniec strefy płatnego parkowania" oznacza wyjazd ze strefy płatnego parkowania. Z kolei w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm.) wskazano, że znak D-44 "strefa płatnego parkowania" (rys. 5.2.50.1) stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Znak D-44 ma wymiary ustalone dla grupy znaków dużych. Na znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44. Symbole stosowane na znaku D-44 pokazano na rys. 5.2.50.2. Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania (podpunkt 5.2.50 załącznika nr 1 do rozporządzenia).

Zdaniem WSA, z powołanych przepisów rozporządzeń wynika wyraźnie, że znak D-44 ma być umieszczony na wszystkich ulicach, prowadzących do strefy – czyli obszaru, na którym parkowanie jest odpłatne. Strefa oznacza teren, gdzie za postój pobierana jest jakakolwiek opłata, nie zaś obszar, na którym obowiązuje jednolita stawka opłaty za postój. Zarówno zatem ustawodawca w ustawie o drogach publicznych, jak i prawodawca rozporządzeniowy rozumieją "strefę płatnego parkowania" jako jeden obszar, a w związku z tym zarządca drogi ma obowiązek oznaczyć znakiem D-44 jedynie drogi prowadzące do tak rozumianego, całego obszaru płatnego postoju, nie zaś do poszczególnych podstref.

W zażaleniu i skardze skarżący dokładnie opisał trasę swojego przejazdu. Wskazał, że poruszał się od strony mostu [...] al. [...] (wcześniej poruszał się zatem al. [...]), następnie skręcił w ul. [...], by dotrzeć na ul. [...], gdzie zaparkował samochód. Aby pokonać tę trasę, musiał – jadąc we wskazanym kierunku – minąć wlot ul. [...] (jadąc od mostu [...] nie mógł w nią bezpośrednio skręcić ze względu na pas zieleni), dotrzeć do skrzyżowania z ul. [...], tam zawrócić i – jadąc w kierunku mostu Dębnickiego – skręcić w ul. [...]. Jak wynika chociażby z mapy, dołączonej do skargi, przedstawiającej obszar P6 strefy płatnego parkowania, jadąc tą trasą skarżący od momentu wjechania z mostu [...] na al. [...] znajdował się na terenie strefy płatnego parkowania i aż do ul. [...] jej nie opuścił. Wobec tego – zgodnie z wymogami powołanych rozporządzeń – znakiem drogowym, który powinien informować kierowcę, poruszającego się taką trasą i zamierzającego parkować na ul. [...] winien być znak D-44, umieszczony przy zjeździe z mostu [...] (skrzyżowanie ul. [...], al. [...] i ul. [...]). Oznakowanie D-44 musiało być umieszczone w tym miejscu, z uwagi na to, że chociaż ul. Konopnickiej, którą skarżący również musiał przejechać, należy do strefy płatnego parkowania (podstrefa P7), to sam most [...] nie może do takiej strefy należeć ze względu na zakaz zatrzymywania pojazdu (art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2017r. , poz. 1260).

Jednoznacznie Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z przepisami przy skręcie z al. [...] w ul. [...] umieszczenie znaku pionowego D-44 "strefa płatnego parkowania" nie było wymagane. Zarzuty skargi, a wraz z nimi zarzut w sprawie egzekucji okazały się zatem bezzasadne, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 181/19 uchylił w/w wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, podkreślając w uzasadnieniu, iż stan faktyczny (a zatem również ustalona strefa parkowania oraz jej oznakowanie pionowe i poziome) ma być ustalony na dzień zdarzenia - to jest w tej sprawie na 2 lutego 2016 r. W tym bowiem dniu wzmiankowany pojazd samochodowy o numerze rej [...], zdaniem organu, zajmował na ul. [...] w K. miejsce objęte obowiązkiem opłaty za postój w obszarze strefy płatnego parkowania, bez uprzedniego uiszczenia przez korzystającego z drogi publicznej wymaganej opłaty. Dlatego wszelkie dowody w tym zakresie, w tym także zdjęcia przedstawione przez skarżącego, winny być oceniane przy uwzględnieniu, że są aktualne na 2 lutego 2016 r. Co więcej, należy też mieć na uwadze, że spór jak ma być oznakowana strefa płatnego parkowania (znaki pionowe albo poziome czy też podwójne oznakowanie) przecięła ostatecznie uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 9 października 2017 r. sygn. akt II GPS 2/17 (a więc prawie rok przed wydaniem zaskarżonego wyroku), uwzględniająca stan prawny istniejący po nowelizacji w dniu 14 lutego 2014 r. rozporządzenia technicznego w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Powiększony skład sądu uznał, że kierowca płaci wyłącznie za postój w miejscu do tego wyznaczonym za pomocą właściwych znaków drogowych określonych w w/w rozporządzeniach. Miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to zatem, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P-18. Miejsca oznaczone wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego. W praktyce zastosowanie uchwały oznaczało, że jeżeli na terenie gminy pobierano opłaty za parkowanie na całych obszarach strefy płatnego parkowania, a nie na wyznaczonych miejscach znakami pionowymi i poziomymi, to należało tego zaprzestać. Jeśli zatem wybrane przez kierowcę miejsce postoju (dopuszczalne na ogólnych zasadach prawa o ruchu drogowym) nie zostało oznakowane w sposób właściwy, to miejsce to nie może zostać zakwalifikowane, jako miejsce spełniające wymogi stanowiska postojowego. Tym samym naliczenie opłaty za postój w takim miejscu lub nałożenie opłaty dodatkowej wskutek nieuiszczenia opłaty za postój będzie bezprawne (treść dostępna w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, czy stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia 29 stycznia 2018 r. jest prawidłowe czy nieprawidłowe. Ocenę tę pozostawił sądowi I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Skarga jest uzasadniona.

W poddanej sądowej kontroli sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a co prowadzi do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowień organów obu instancji.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organów stanowiły m.in. przepisy u.p.e.a., przy czym zgodnie z art. 18 tej ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy, w tym podniesiony w niniejszej sprawie z pkt 1 tego przepisu – nieistnienie obowiązku.

Jak wskazano w wydanym w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt I GSK 181/19, wiążącym sąd pierwszej instancji wobec brzmienia art. 190 ustawy o p.p.s.a., spór jak ma być oznakowana strefa płatnego parkowania (znaki pionowe albo poziome czy też podwójne oznakowanie) przecięła ostatecznie uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 9 października 2017 r. sygn. II GPS 2/17, przesądzająca, iż kierowca płaci wyłącznie za postój w miejscu do tego wyznaczonym za pomocą właściwych znaków drogowych określonych w w/w rozporządzeniach, a miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania, co do zasady, to miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P-18. Innymi słowy miejsca oznaczone wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego. Naliczenie opłaty za postój w takim miejscu lub nałożenie opłaty dodatkowej wskutek nieuiszczenia opłaty za postój będzie bezprawne.

Skoro tak, to wiodąca dla rozstrzygnięcia sprawy kwestią jest to, czy w dniu zdarzenia tj. 2 lutego 2016 r. – a zatem dniu kontroli, na ulicy [...], która jak twierdził skarżący jest ulicą wlotową do strefy płatnego parkowania PIII, umieszczony był znak D-44 informujący o wjeździe do tej strefy, a także jak twierdziły organy, a co skarżący kwestionował, czy ul. [...] na której parkował skarżący, znajduje się w strefie płatnego parkowania, a znak, informujący o strefie umieszczony został na wszystkich ulicach, doprowadzających ruch do obszaru, na którym ustalona została strefa płatnego parkowania. Innymi słowy, czy na trasie jaką poruszał się skarżący takie wymagane przepisami znaki oznaczające wjazd do strefy parkowania – pionowe i poziome były umieszczone. Organy wskazywały jedynie, że znak winien być umieszczony na wjeździe do całej strefy, a nie na ulicach, prowadzących do poszczególnych jej obszarów.

W nakreślonych wyżej okolicznościach, skoro nie udokumentowano w zaskarżonym postanowieniu dostatecznie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, brak było podstaw do uznania za niezasadny zarzutu skarżącego co do nieistnienia obowiązku, zwłaszcza, iż skarżący wyraźnie zaakcentował w toku sprawy konieczność odpowiedniego wykazania, czy wjazd do strefy był prawidłowo oznakowany. Kwestie te winny zostać ustalone przez organy w oparciu o wyżej wskazane wywody sądu pierwszej instancji, jak i prezentowane w wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 181/19.

Wobec powyższego zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jak i postanowienie organu I instancji, zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 ustawy o p.p.s.a. uchylone.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.