Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 464/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 15 gg ust. 19, 23a
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 13 lipca 2023 r. nr SKO-51-5/23 w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. orzekł o obowiązku zwrotu przez J. B. ("Strona", "Skarżący", "Wnioskodawca") prowadzącego działalność gospodarczą pn. "[...]" J. B. na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwotę [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od następujących kwot: [...] zł za okres od dnia [...] maja 2021r. do dnia zapłaty, [...] zł za okres od dnia [...] czerwca 2021r. do dnia zapłaty i kwoty [...]zł za okres od dnia [...] czerwca 2021 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Strona otrzymała, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, dofinasowanie do wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19 w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, dalej: "ustawa COVID-19") Wnioskodawca był zobowiązany do rozliczenia świadczeń i środków otrzymanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania tych świadczeń. Pomoc dla Strony wypłacona została w trzech transzach - ostatnia w dniu [...] czerwca 2021 r., w kwocie [...]zł w związku z czym rozliczenie wniosku powinno być dokonane do dnia [...] lipca 2021r. Wnioskodawca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym pismem z dnia [...] maja 2022r. wezwano ponownie do rozliczenia wniosku w dodatkowym terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania i pouczono Stronę, że brak rozliczenia skutkować będzie koniecznością zwrotu w całości otrzymanej dotacji. Wobec braku prawidłowego rozliczenia wniosku organ wszczął postępowania w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy a następnie wydał decyzję.

Strona złożyła odwołanie podnosząc iż nie była poinformowana o nieprawidłowościach w przedłożonym rozliczeniu, a wobec braku takiej informacji uznała, że rozliczenie zostało przyjęte. Ponadto zarzuciła prowadzenie korespondencji drogą mailową co jest niedopuszczalne, sprzeczne z przepisami i nie powinno wywoływać negatywnych skutków dla strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosło, że jak wynika z akt sprawy Wnioskodawca po pozytywnej ocenie wniosku o dofinasowanie wynagrodzenia, otrzymał pomoc w łącznej wysokości [...] zł na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników oraz na dofinansowanie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. W związku z otrzymanym wsparciem po stronie Wnioskodawcy powstał obowiązek rozliczenia otrzymanych środków, czego w terminie określonym przepisem art. 15gg ust. 19 nie uczynił.

Wobec braku rozliczenia wniosku organ I instancji najpierw drogą e-mailową a następnie pismem z dnia [...] maja 2022 r. wezwał do złożenia kompletnego rozliczenia wniosku za pośrednictwem portalu, informując o dokumentach, które należy złożyć, wśród których wymieniono m.in. wykaz pracowników sporządzonych na dzień złożenia wniosku, w oparciu o który podmiot złożył wniosek, wykaz pracowników pozwalający na rozliczenie otrzymanej pomocy (według wzoru na stronie), dokumenty potwierdzające przelewy wynagrodzeń dla pracowników, potwierdzenie uregulowania składek ZUS, potwierdzenie dokonania przelewu zaliczek na podatek dochodowy. Organ poinformował ponadto o podjęciu czynności prawnych mających na celu dochodzenie zwrotu wypłaconych środków w przypadku braku przesłania wymaganych dokumentów. Wobec braku prawidłowego rozliczenia pismem z dnia [...] lipca 2022 r. wezwano Wnioskodawcę do zwrotu środków FGŚP przekazanych na rzecz ochrony miejsc pracy - wezwanie to odebrane zostało w dniu [...] lipca 2022 r. Składane rozliczenia nadal nie były prawidłowe o czym skutecznie zawiadomiono stronę e-mailem z dnia [...] lipca 2022r. Kolejne próby kontaktu na wskazany przez stronę adres e-mail oraz numer telefonu nie zostały podjęte wobec czego pismem z dnia [...] kwietnia 2023r. zawiadomiono Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy.

W ocenie organu odwoławczego za nieuzasadnione uznać należało podniesione w odwołaniu zarzuty związane z prowadzeniem korespondencji droga e- mailową, co stanowi naruszenie art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."). Organ wyjaśnił, że adresatem tego przepisu nie jest organ i nie formułuje on zakazu prowadzenia korespondencji drogą e-mailową. Strona podawała taką formę kontaktu wraz z kontaktem telefonicznym i był on wykorzystywany jedynie w celu uproszczenia i ułatwienia pomocy w prawidłowym rozliczeniu - z czego Strona nie skorzystała. Zawiadomienie o konieczności dokonania rozliczenia, upływie terminu skierowane było w formie pisemnej (list polecony).

Uznając zatem, że ustalenia organu I instancji oraz wydana na ich podstawie decyzja są zgodne z prawem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego;

2. art. 77 k.p.a. przez niesprostanie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

3. art. 4 i 5 ustawy o doręczeniach elektronicznych poprzez niedokonanie skutecznego doręczenia pisma z ponownym wezwaniem do uzupełnienia braków na adres doręczeń elektronicznych (organ nie posiada potwierdzenia odbioru, a skarżący pisma nie otrzymał), co skutkowało nieuzupełnieniem materiału dowodowego.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz.137), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1634 dalej: "p.p.s.a."). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak zakreślonym zakresie kognicji Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, wskazać należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Sąd jako podstawę kontroli legalności zaskarżonej decyzji przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracji publicznej.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 15gg ustawy COVID-19, zgodnie z którym:

1. Podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych: 1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub 2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub 3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5,

2. Podmiotom, o których mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1,

3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, muszą spełniać kryteria, o których mowa w art. 15g ust. 3.

Natomiast zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID – 19, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Z kolei, w art. 15gg ust. 23a ustawy COVID - 19 postanowiono, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie.

Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych, w następstwie wystąpienia COVID-19, na kwotę [...]zł na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników na okres 3 miesięcy od [...] kwietnia 2021r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. przyznał Skarżącemu dofinansowanie i przekazał środki na wskazany przez niego na rachunek bankowy w trzech transzach: I transza w kwocie [...]zł w dniu [...] maja 2021 r., II transza w kwocie [...]zł w dniu [...] czerwca 2021 r. i III transza w kwocie [...]zł w dniu [...] czerwca 2021 r. W związku z powyższym Skarżący w ramach swego wniosku winien rozliczyć otrzymane świadczenia i środki w terminie do [...] lipca 2021 r., czego nie uczynił. Po wezwaniu Strony i wyznaczeniu mu dodatkowego 30 dniowego terminu w dniu [...] czerwca 2022r. Wnioskodawca przesłał rozliczenie wniosku przez system praca.gov.pl. Po analizie nadesłanej dokumentacji organ pierwszej instancji stwierdził m.in. następujące nieprawidłowości: brak potwierdzenia zapłaty wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2021r., brak potwierdzenia zapłaty zaliczki na podatek dochodowy PIT-4 za miesiąc kwiecień 2021r., brak potwierdzenia zapłaty składek na ZUS za m-c kwiecień 2021r., brak wykazu pracowników w oparciu o który sporządzono wniosek. Kolejne przesłane przez Stronę rozliczenie (z dnia [...] czerwca 2022r.) również było niekompletne. Wobec braku całościowego rozliczenia organ drogą mailową (informacje z dnia [...] czerwca) informował o konieczności uzupełnienia rozliczenia a następnie pismem z dnia [...] lipca 2022r. wezwał Skarżącego do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2023r. poinformowano Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy. Po przeprowadzeniu postępowania w związku z brakiem rozliczenia jak i brakiem zwrotu organ w dniu [...] maja 2023r. wydał decyzję o obowiązku zwrotu przez Wnioskodawcę na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwotę [...]zł wraz z odsetkami.

W tym miejscu podkreślić należy, że w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z 2 grudnia 2021 r. (Sejm IX kadencji, nr druku 1675) wskazano, że projekt przewiduje dodanie do art. 15gg ust. 23a, który umożliwi dyrektorom wojewódzkich urzędów pracy wezwanie do rozliczenia otrzymanych środków pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy. Zgodnie z art. 15gg ust. 19 i 20 ustawy COVID, podmiot, który otrzymał wsparcie jest zobowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń w terminie 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń oraz do złożenia dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania środków. W tym samym terminie podmiot powinien zwrócić środki niewykorzystane na wynagrodzenia pracowników. W przypadku niedopełnienia tych obowiązków, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy powinien wystąpić do beneficjenta o zwrot całości otrzymanej pomocy. Stąd propozycja przepisu, który pozwoli dyrektorowi wojewódzkiego urzędu pracy wezwać podmiot do wykonania powyższego obowiązku w dodatkowym 30-dniowym terminie. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wyda decyzję administracyjną o zwrocie całego dofinansowania wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

W sprawie niesporne jest, że Skarżący był zobowiązany do rozliczenia dofinansowania w terminie do 30 dni po zakończeniu okresu pobierania świadczeń, tj. do dnia [...] lipca 2021r. Z uwagi na brak złożenia stosownego rozliczenia organ wyznaczył dodatkowy 30 dniowy termin liczony od dnia odbioru wezwania pod rygorem zwrotu całości otrzymanej pomocy. W ocenie Sądu organ dołożył starań aby umożliwić Stronie skuteczne rozliczenie przyznanych środków. Wielokrotnie podejmował próby kontaktu ze Skarżącym poprzez wiadomość e-mail, telefonicznie oraz pisemnie za pośrednictwem operatora pocztowego. Jak wynika z akt sprawy po dniu [...] lipca 2022r. Wnioskodawca zaprzestał odpowiedzi na próby kontaktu ze strony organu. Podkreślenia wymaga, że w odpowiedzi na wezwanie do zwrotu kwoty dofinansowania (odbiór przez Stronę w dniu [...] lipca 2022r.) oraz po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji Skarżący nadal nie przedłożył brakujących dokumentów. Zatem podniesiona w skardze argumentacja braku doręczenia w formie elektronicznej informacji z dnia [...] lipca 2022r. i braku wiedzy Strony o konieczności uzupełnienia złożonych dokumentów pozostaje bez wpływu na ocenę sprawy. Jeżeli bowiem nawet Skarżący nie otrzymał informacji z dnia [...] lipca 2022r. to po tym dniu organ podejmował działania (wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy), które wskazywały na brak skuteczności rozliczenia otrzymanej pomocy. Ustawodawca wyraźnie wskazał konsekwencje nierozliczenia się przez stronę ze zobowiązania w określonym terminie - sankcja polega na zwrocie całości otrzymanej pomocy. Z tego względu organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy COVID-19 przypisując zaniechaniom Strony określone konsekwencje. Strona została pouczona o konieczności zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

W treści decyzji organu pierwszej instancji prawidłowo określono nie tylko kwoty przypadające do zwrotu, ale i daty, od których naliczone będą odsetki. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a poczyniona analiza przepisów ustawy COVID-19 jest prawidłowa, wszechstronna i wystarczająca do wydania decyzji w sprawie. Wobec niewywiązania się przez Stronę z obowiązków ustawowych organy nie miały innej możliwości aniżeli orzec o zwrocie przyznanej pomocy w całości.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszeń przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie Sądu organy zgodnie z przepisami prawa informowały Stronę o obowiązkach związanych z rozliczeniem otrzymanej pomocy wobec czego także w tym zakresie nie stwierdzono naruszenia prawa.

Mając na uwadze powyższe i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd oddalił skargę.