Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 23/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art.  89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 3, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 151, art. 106 par. 3, art. 11, art. 190
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 24 czerwca 2021 r., nr 1601-IOA.4246.14.2021.6 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automatach do gier oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. S. (zwanego dalej też "skarżącym) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (zwanego dalej też "organem odwoławczym" lub "DIAS") z dnia 24 czerwca 2021 r., nr 1601-IOA.4246.14.2021.6, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 2 lutego 2021 r., nr 388000-COP.4246.70.2020.8.DK, nakładającą na skarżącego karę pieniężnej w kwocie 400.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automatach do gier [...] o numerach: [...], [...], [...], [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 2 lutego 2021 r., nr 388000-COP.4246.70.2020.8.DK, Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu nałożył na P. S. karę pieniężną w kwocie 400.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automatach do gier [...] o numerach: [...], [...], [...], [...]. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie O.p., oraz art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 90 ust. 1 pkt 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2094, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, podając, że w dniu 8 sierpnia 2018 r. funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących urządzania i prowadzenia gier na automatach w [...] w K. W toku podjętych czynności, udokumentowanych w protokole kontroli nr [...], ujawniono i zatrzymano 4 przedmiotowe automaty. Organ wyjaśnił, że w trakcie kontroli dokonano oględzin ww. automatów oraz przeprowadzono eksperyment i dowody z przesłuchania świadków, tj. M. M. oraz J. L. Wskazał, że w ramach dochodzenia karnego skarbowego przesłuchano kolejnych świadków, tj. B. R., J. L. i M. L., oraz uzyskano opinię biegłego sądowego z dnia 23 grudnia 2018 r. i 29 marca 2019 r. Następnie postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył i omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy, wyjaśniając m.in., że dla uznania gry za "grę na automacie" w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy konieczne jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: gra musi być prowadzona na urządzeniu mechanicznym, elektromechanicznym, elektronicznym, w tym komputerowym lub odpowiadać zasadom gier na automatach urządzanym przez sieć Internet; gra musi toczyć się o wygrane pieniężne lub rzeczowe, przy czym na uwadze należy mieć definicję określoną w art. 2 ust. 4 ustawy; gra musi zawierać element losowości, czyli element przypadku, od którego w szczególności zależy wynik. Natomiast gra posiada element losowości, gdy wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przypadkowy, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, predyspozycji, woli czy wiedzy. Podkreślił organ, że co do zasady urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach może być realizowane po uzyskaniu koncesji, w precyzyjnie określonym i wydzielonym miejscu, jakim jest kasyno gry. W świetle zaś art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, a jej wysokość - zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy – w przypadku gier na automatach wynosi 100 tys. zł od każdego automatu. Wyjaśnił też, że "urządzanie gier" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze "logistyczne" umożliwiające realizowanie w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, wszelka aktywność i podejmowanie procesów dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia, stworzenia technicznych, ekonomicznych oraz organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem prowadzenia gier. Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy, organ stwierdził, że gry udostępnione na przedmiotowych automatach wypełniają przesłanki określone w art. 2 ust. 3 ustawy, czyli były grami na urządzeniach elektronicznych, o wygrane pieniężne i rzeczowe oraz zawierały element losowości. W dalszej kolejności uznał, że urządzającym gry był skarżący, co wynika z zeznań właścicielki lokalu B. R. oraz pracowników: J. L. i M. L. W tym zakresie dowodził, że skarżący na potrzeby organizowanej działalności nie tylko zatroszczył się o zatrudnienie pracowników salonu gier, poinformował ich o obowiązkach, ale też przeszkolił ich w niezbędnym zakresie. Zajmował się też wypłacaniem wynagrodzeń osobom obsługującym salon gier. Skarżący ustalił również tryb rozliczania wyjmowanych z urządzeń pieniędzy oraz ich sposób przechowywania w kasetce znajdującej się w lokalu. Organizator, którym był skarżący "zapewnił stały kontakt i funkcjonowanie 3 telefonów komórkowych na jeden", z których pracownicy zobowiązani byli przekazywać informację dotyczącą pieniędzy wyjmowanych z wnętrza automatów. Co więcej, skarżący wydał dyspozycje dotyczące postępowania na wypadek ewentualnej kontroli czy przesłuchań, a pracownicy zostali poinstruowani, co mogą mówić, a o czym nie mogą mówić funkcjonariuszom w toku czynności kontrolnych. Obsługa salonu gier otrzymała nawet zapewnienie od skarżącego, że w razie konieczności otrzymają pomoc adwokata, co wynika z zeznań M. L. Ponadto, jak wyjaśniła w toku przesłuchania M. L., "tak naprawdę to on wszystkim się zajmował, pan P. S. zatrudnił nas, płacił nam wynagrodzenie, przyjeżdżał i zajmował się automatami, co drugi dzień zazwyczaj przyjeżdżał po pieniądze, co dwa trzy dni zabierał kwoty, kwoty były różne od 2000 zł do 6000 zł". Organ argumentował, że z zeznań M. L. wynika, iż w salonie gier funkcjonował monitoring nadzorowany przez skarżącego i otrzymywała ona wynagrodzenie od skarżącego w kopercie, tak jak wszystkie inni osoby obsługujące ten salon. W takiej kopercie była kartka z informacją o ilości pieniędzy oraz o okresie, za jaki są one wypłacane. Zdaniem organu oznacza to, że tryb postępowania odnośnie do wypłacania wynagrodzenia był przemyślany i konsekwentnie realizowany. Skarżący zainstalował i obsługiwał monitoring lokalu, zaś J. L. w piśmie z dnia 23 listopada 2020 r. wskazał, że wszystko organizował i "ustawiał gry na automatach" skarżący, który przywiózł i uruchomił urządzenia w salonie gier. Dostarczył też klucze do automatów, które służyły do ich otwierania i wyjmowania z nich pieniędzy. Ponadto skarżący przyjeżdżał w celu rozliczania tych pieniędzy oraz każdego 10-tego dnia miesiąca przywoził wypłatę. Organ podkreślił, że skarżący dokonał szeregu aktywnych czynności, których finałem było udostępnienie urządzeń zainteresowanym osobom w celu rozgrywania gier hazardowych na automatach w [...]. Zamysł przygotowania działalności oraz całe przedsięwzięcie zostały szczegółowo i precyzyjnie przemyślane, zaplanowane na wielu płaszczyznach, a następnie wdrożone w życie poprzez pozyskanie lokalu i wstępne zapoznanie się z jego stanem, uzgodnienie warunków najmu, co sfinalizowane zostało ostatecznie zawarciem stosownej umowy najmu z dnia 1 maja 2018 r. Jako organizator, skarżący zatroszczył się o zapewnienie niezbędnych mediów umożliwiających działanie urządzeń i niezakłócone funkcjonowanie całego salonu gier, które były opłacane wraz z czynszem za wynajem lokalu i przekazywane, co do zasady, na konto B. R. Skarżący dostarczał do lokalu nie tylko automaty do gry, ale również klucze serwisowe służące do kasowania punktów i klucze służące do otwierania urządzeń. Dysponował nadto kluczami do lokalu, które odbierał od pracowników po kontroli salonu gier przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celno-skarbowych. Po dostarczeniu i zainstalowaniu nowych urządzeń kontaktował się z pracownikami, informował o możliwości podjęcia dalszej pracy w [...] i przekazywał klucze do automatów oraz klucze do lokalu. Dodatkowo zorganizował obsługę salonu, opracował również i wdrożył tryb wypłat graczom wygranych pieniężnych uzyskiwanych w grach na automatach, a poza tym przeszkolił osoby obsługujące salon w zakresie kompleksowej obsługi samych urządzeń, kasowania punktów, otwierania automatów i wyjmowania z nich pieniędzy. Dostrzegł organ, że skarżący był w pełni świadomy i zakładał nawet możliwość weryfikacji prowadzonej działalności przez upoważnione organy państwowe. W tym celu poinstruował osoby obsługujące salon gier, o czym mogą informować kontrolujących funkcjonariuszy. Co więcej, skarżący jako organizator uczynił sobie z tej działalności stałe źródło dochodów, a uzyskiwane środki finansowe na przestrzeni dwóch - trzech dni, które osobiście odbierał od pracowników, sięgały nawet do 6.000 zł. Dalej organ za bezsporne uznał to, że skarżący urządzał gry hazardowe bezprawnie, ponieważ Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie udzielił żadnej koncesji na prowadzenie kasyna gry w [...]. Ponadto w kontrolowanym lokalu nie stwierdzono poświadczenia rejestracji automatów do gier, które powinno być przechowywane w miejscu ich eksploatacji, a także nie stwierdzono na samych urządzeniach numerów rejestracji. Końcowo organ stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia skarżącemu kary, o których mowa w art. 189f K.p.a.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, iż odwołujący urządzał gry na automatach opisanych w treści decyzji oraz że gry na przedmiotowych urządzeniach mogą być uznane za gry na automatach określone w art. 2 ust. 3-5 ustawy, tj. jako gry losowe. Podniósł też zarzut naruszenia następujących przepisów:

- art. 133 § 1 O.p. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach bez koncesji do podmiotu niebędącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy,

- art. 122 w zw. z art. 197 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji oparcie wydanej decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych dotyczących ustalenia tego, jaki podmiot jest odpowiedzialny za urządzanie gier na przedmiotowych automatach.

Skarżący wniósł również o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie w charakterze świadka prezesa zarządu L. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na okoliczność ustalenia tego, jaki podmiot był urządzającym gry w lokalu, oraz dopuszczenie dokumentu w postaci opinii technicznej dot. urządzenia [...] i uzupełniającej opinii biegłego.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu odwołania skarżący szeroko argumentował m.in., że urządzającym gry na przedmiotowych automatach była Spółka L. z siedzibą w C. Zakwestionował charakter gier możliwych do rozegrania na ujawnionych w trakcie kontroli automatach oraz opisał, na czym opiera zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów prawa procesowego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 24 czerwca 2021 r., nr 1601-IOA.4246.14.2021.6, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji. Następnie stwierdził, że przedmiotowe automaty są urządzeniami, na których urządzane są gry w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy, co wynika z protokołu oględzin automatów, zdjęć, nagrania eksperymentu procesowego oraz opinii biegłego sądowego z dnia 23 grudnia 2018 r. i z dnia 29 marca 2019 r. Ponadto gry prowadzone na tych automatach to gry hazardowe o wygrane pieniężne lub rzeczowe oraz zawierające element losowości, co z kolei wynika z materiału dowodowego oraz zeznań świadków. Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania podważające tę ocenę. W tej mierze wywodził, że wynik przeprowadzonego eksperymentu najlepiej odzwierciedla stan automatów oraz charakter przeprowadzanych na nich gier i ich możliwości, które w tym przypadku są uzależnione od konkretnego oprogramowania. Opis przebiegu konkretnych gier obrazuje, jak faktycznie urządzenia były wykorzystane. Wedle organu ustaleń co do charakteru gier dokonano w niniejszej sprawie w sposób zgodny z prawem, na podstawie eksperymentu procesowego odzwierciedlonego w stosownym protokole. Natomiast pierwsza opinia została sporządzona na podstawie oględzin automatów i próby wykonania eksperymentu (rozegrania gier). Biegłemu nie udało się jednak uruchomić trzech automatów. Udało się jednak uruchomić automat [...] nr [...] i przeprowadzić na nim gry. We wnioskach końcowych biegły stwierdził, że badane urządzenie spełnia kryteria automatu do gier w rozumieniu przepisów ustawy. Drugą opinię, dotyczącą pozostałych trzech automatów, biegły sporządził na podstawie protokołu eksperymentu procesowego z przeprowadzonego 8 sierpnia 2018 r. doświadczenia polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier na automatach, płyty DVD z nagranymi eksperymentami oraz oględzinami automatów przeprowadzonych 8 sierpnia 2018 r. w lokalu oraz na podstawie własnego doświadczenia płynącego z faktu dokonania analizy wyników badań innych automatów z takim samym oprogramowaniem, a w konsekwencji, w treści opinii biegły mógł dokonać pełnej analizy przebiegu gier na urządzeniach i końcowo sformułować wnioski dotyczące charakteru badanych automatów. Poza tym na hazardowy charakter gier urządzanych na przedmiotowych automatach oraz możliwość uzyskania wygranej pieniężnej wskazali również świadkowie. Organ zauważył odnosząc się do dowodu, który został załączony do odwołania, tj. sporządzonej przez dr. inż. B. B. opinii technicznej, że dokument ten nie dotyczy tych konkretnych automatów, a ustalenia w nim poczynione są miarodajne jedynie na dzień dokonania badania (tj. 12-20.10.2017 r.). Tłumaczył, że rzeczoznawca nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy dana gra jest grą losową, czy grą na automacie w rozumieniu przepisów ustawy. Według organu, aby gra na danym urządzeniu uznana została za grę na automacie, o której mowa w art. 2 ust. 3 ustawy, zawarty w definicji gry na automatach element losowości nie wymaga, aby pod względem technicznym układy symboli generowane były przy zastosowaniu generatora liczb losowych, pseudolosowych lub innej podobnej funkcji. Zatem, jeżeli nawet gracz byłyby w stanie przewidzieć wynik przyszłej gry, to nie ma on na ten wynik żadnego wpływu. W tym rozumieniu (brak szans na uzyskanie zmiennych) gra, której wynik zależy od sposobu zaprogramowania urządzenia i jest niezależny od poczynań użytkownika, ma charakter losowy dla każdego gracza. Z tych względów - w ocenie organu - przedmiotowa opinia techniczna nie stanowi podstawy do podważenia wniosków dotyczących charakteru spornych gier jako niezgodnych z przepisami prawa procesowego. W kwestii ustalenia osoby, która urządzała gry na automatach, podkreślił organ, że błędne jest twierdzenie strony, iż wyłącznie właściciel automatów może być uznany za urządzającego gry na tych automatach. Odnośnie do tego zagadnienia ponownie przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i na jego podstawie uznał, że potwierdza on aktywny udział skarżącego w urządzaniu gier na czterech automatach ujawnionych 8 sierpnia 2018 r. w [...] w K., a tych ustaleń nie podważa twierdzenie strony skarżącej, iż to Spółka L. była podmiotem urządzającym gry na automatach w ww. lokalu. Jak bowiem wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych, sankcja na podstawie przepisów ustawy może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie oraz w tym samym czasie i miejscu. Za kolejną istotną kwestię dla rozstrzygnięcia organ uznał nieposiadanie przez skarżącego koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zauważył, że wprawdzie znowelizowana 1 kwietnia 2017 r. ustawa dopuszcza możliwość urządzania gier na automatach w salonach gier (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c), niemniej jednak - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy - prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach poza kasynem gry objęte jest monopolem państwa, a jego wykonywanie, po myśli art. 5 ust. 2 ustawy, należy do Prezesa Rady Ministrów, który tworzy w tym celu jednoosobowe spółki Skarbu Państwa. Z tych wszystkich przyczyn za chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 133 O.p. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu. W konsekwencji za bezzasadne uznano też zarzuty naruszenia art. 187 w związku z art. 188 i art. 197 O.p., ponieważ analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdza argumentacji, jakoby materiał ten był niewyczerpująco zebrany. Zdaniem organu nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 197 O.p., bo wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, zostały dokładnie opisane w zaskarżonej decyzji. Końcowo organ wskazał, że do zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych odniósł się w postanowieniach z dnia 18 czerwca 2021 r.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję odwoławczą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Powielając zarzuty odwołania dodatkowo sformułował zarzut naruszenia następujących przepisów:

- art. 188 O.p. poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka prezesa zarządu L. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na okoliczność ustalenia tego, jaki podmiot był urządzającym gry w kontrolowanym lokalu;

- art. 188 O.p. w zw. z art. 197 O.p. poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sądowego z zakresu automatów do gier, który po wykonaniu gier na tych automatach miał wydać opinię na okoliczność metodologii badań oprogramowania zainstalowanego w urządzeniach typu [...], stopnia zaawansowania tych badań, zakresu wiadomości specjalistycznych niezbędnych do dokonania badań oprogramowania, sposobu prowadzenia gier na przedmiotowych urządzeniach oraz wniosków końcowych wynikających z wykonanych czynności badawczych, pomimo złożonego wniosku dowodowego w tym zakresie;

- art. 189d i 189f K.p.a. poprzez ich całkowite pominięcie w sprawie na etapie odwoławczym.

W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kolejny raz akcentował, że jedynym podmiotem urządzającym gry był właściciel urządzeń, czyli Spółka L., z którą nie miał żadnych "powiązań prawnych", nie wydawał też żadnych poleceń w związku z obsługą lokalu, jedynie grzecznościowo wykonywał pewne czynności na rzecz Spółki. Dowodził skarżący, że błędem było nieprzesłuchanie prezesa zarządu Spółki, czym naruszono reguły dowodowe. Gdyby bowiem przyjąć logikę organu za prawidłową, to karę należałoby nałożyć także na J. L. i M. L., którzy bezpośrednio odpowiedzialni byli za urządzanie gier w lokalu, w tym za bieżącą obsługę automatów i wszystkie czynności z tym związane. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy należy uznać taki podmiot, który prowadzi działalność na automatach na swój rachunek i swoje ryzyko, który czerpie bezpośrednie korzyści stosownie do wyników gier z takiej działalności, organizuje całą działalność hazardową, w tym również przez zlecanie wykonywania poszczególnych czynności innym osobom, które wówczas działają nie na swoją rzecz, ale na rzecz podmiotu urządzającego gry. Skarżący z pewnością nie wykonywał czynności związanych z eksploatacją ujawnionych w lokalu automatów na swój rachunek i swoje ryzyko. Zatem nie sposób uznać go za urządzającego gry na tych automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kolejnym błędem organów obu instancji jest - zdaniem skarżącego - ustalenie, że gry na przedmiotowych automatach mogą być uznane za gry na automatach hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy. W ocenie skarżącego organy administracji celno-skarbowej dokonały w tym zakresie błędnych ustaleń faktycznych i oparły się na m.in. opinii biegłego, który nie przeprowadził w ogóle gier na przedmiotowych urządzeniach, a jego druga opinia - z dnia 29 marca 2019 r. - jest całkowicie dowolna. Z kolei eksperyment, jaki prowadzili funkcjonariusze nie może stanowić kluczowego dowodu dotyczącego charakteru gier. Ustalenia w tej mierze wymagają wiadomości specjalnych, których funkcjonariusze nie posiadają. Skarżący zaznaczył, że w toku postępowania zgłosił dowód z opinii biegłego B. B., stwierdzającej w konkluzji, że oprogramowanie sterujące działaniem urządzeń do gier [...] nie zawiera elementu losowego, ani też nie wyczerpuje znamion gry losowej. Opinia ta powinna rzutować na ocenę całego materiału dowodowego, a co najmniej wzbudzić wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego eksperymentu i wydanej przez biegłego R. R. opinii z dnia 29 marca 2019 r. W końcowej części skargi skarżący analizował przepisy K.p.a. dotyczące administracyjnych kar pieniężnych i stwierdził, że bezpodstawnie zostały one pominięte, choć powinny mieć w sprawie zastosowanie, zwłaszcza w kontekście przesłanek umożliwiających odstąpienie do wymierzenia kary.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała skargę i argumentację w niej zawartą. Dodatkowo powołała się na rozstrzygnięcie, jakie zapadło w sprawie o sygn. akt II SA/Op 478/21, a także wskazała, że na rozprawie karnej, która miała miejsce w Sądzie Rejonowym w S. prezes zarządu Spółki stwierdził, iż Spółka jest właścicielem urządzeń. Wyjaśniła, że postępowanie karne w sądzie powszechnym jest jeszcze w toku. Z kolei pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi, informując, że nie zna treści protokołu, jaki został sporządzony w Sądzie Rejonowym w S., przy czym wskazuje, że jest różnica między takimi pojęciami jak: urządzający gry, prowadzący działalność, właściciel urządzeń. Zaznaczyła, że zeznania świadków dowodzą tego, iż skarżący "sam wykonywał czynności". Oświadczył bowiem, że działał samodzielnie, o czym mają świadczyć jego twierdzenia, iż odcina się od Spółki i nie jest ze Spółką powiązany w sposób formalny. Pełnomocnik wskazała również, że organ uznał, iż materiał zgromadzony w sprawie jest wystarczający dla przyjęcia, że skarżący jest osobą urządzającą gry.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Op 479/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 2 lutego 2021 r., nr 388000-COP.4246.70.2020.8.DK. Uznając za przedwczesne stanowisko organów o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie skarżącemu odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy i wymierzenie mu kary z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły i nie dokonały wyczerpującej oceny co do tego, że skarżący był urządzającym gry w rozumieniu wskazanego przepisu. Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie spełniają w pełni wymogów przewidzianych w art. 187 § 1 i art. 191 O.p., a w konsekwencji również w art. 210 § 4 O.p., czego skutkiem jest to, że stwierdzone wady zaskarżonej decyzji doprowadzić musiały do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Uznając, że ujawnione braki postępowania wyjaśniającego dowodzą naruszenia art. 121 § 1 oraz art. 122 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 91 ustawy, Sąd stwierdził, że dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane na jego podstawie ustalenia nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący był - podlegającym karze z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy - podmiotem urządzającym gry na przedmiotowych automatach. Wskazał, że przy ponownym załatwieniu sprawy należy wyjaśnić tę fundamentalną dla sprawy kwestię przez przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowo-wyjaśniającego, obejmującego m.in. analizę treści umów z pracownikami, najmu, ustalenie związku strony skarżącej z podmiotami zawierającymi te umowy.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wywiedzionej przez DIAS w Opolu, wyrokiem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 1425/22, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania. Uznając za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej Sąd drugiej instancji stwierdził, że WSA zawęził zakres definicji "urządzającego gry", przy ocenie subsumpcji przez organy pod ustalony stan faktyczny, równocześnie podważając ustalenia faktyczne organów, nie przeprowadziwszy szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i powołując się na dowód z wyjaśnień J. S. złożonych w postępowaniu karnym jedynie opisany przez pełnomocnika na rozprawie przed WSA. Podzielając opinię WSA, że ustawa nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry" NSA jednocześnie wskazał, że ustawa (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) posługiwała się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Przedstawiając szeroki zakres definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach" jaką należy przyjmować na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy Sąd odwoławczy zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że określona nią sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie, w tym samym miejscu i czasie. Nie do pogodzenia z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Stąd przy ocenie, czy podmiot powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego. NSA zaznaczył, że do akt rozpatrywanej sprawy nie dołączono umów, za wyjątkiem umowy najmu spornego lokalu, które może pozwoliłyby określić charakter aktywności strony w czynnościach związanych z urządzaniem gier na ww. automatach, a głównym materiałem dowodowym były zeznania i oświadczenia pracowników lokalu [...]: M. L. i J. L. oraz wynajmującej ten lokal spółce – B. R. wraz z umową najmu i oświadczenia skarżącego, chociażby z odwołania do DIAS, w którym nie zaprzeczał, że wykonywał pewne czynności, ale nie na własny rachunek (s. 5-6 odwołania). W odwołaniu też podnosił, że M. L. i J. L. powinni ponosić odpowiedzialność na tej samej podstawie jako bezpośrednio odpowiedzialni za bieżącą obsługę automatów (s. 5 odwołania), co mogłoby wyjaśniać, dlaczego świadkowie ci zmienili swoje zeznania, które kilkakrotnie składali, skoro skarżący, zamiast jakoby wcześniej deklarowanej pomocy im w uniknięciu odpowiedzialności sugerował rozszerzenie odpowiedzialności także na tych świadków. W ocenie Sądu odwoławczego, WSA nie rozpatrzył okoliczności, że w czynnościach związanych z urządzaniem gier na automatach w ww. lokalu uczestniczyło kilka spółek: umowę najmu zawarła G. Sp. z o.o. w Ż., właścicielem automatów była L. Sp. z o.o. z siedzibą w C., umowy z pracownikami miały być zawierane przez spółki: G.1, a potem przez P. z C. Sporny lokal znajdował się zaś w K. i do niego były wstawiane automaty, co najmniej dwukrotnie, bo przy zawieraniu umowy i kontroli 8 sierpnia 2018 r. W tych okolicznościach, zdaniem NSA należało rozważyć czy dla sprawnej realizacji działań mających na celu urządzanie gier, nie była potrzebna osoba, która koordynowała działalność tych spółek, "administrowała" w imieniu ww. spółek skontrolowanym lokalem jako salonem do gier na automatach i tworzyła warunki do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, zwłaszcza że organy wskazywały na znacznie szerszy zakres czynności wykonywanych przez stronę, aniżeli przyjęty przez WSA. Sąd przy ocenie ustaleń organów w ogóle nie rozważał tych okoliczności, nadmierną wagę przywiązując do umów, których stroną skarżący wcale nie musiał być w takiej sytuacji. Ponadto, WSA powołał się na dowód, którego nie posiadał w aktach (oświadczenie pełnomocnika skarżącego na rozprawie) i którego wartość dowodową należałoby oceniać w oparciu o całość akt sprawy karnej. Opisane zachowanie Sądu stanowiło zatem naruszenie reguły z art. 106 § 3 p.p.s.a., jak i art. 113 § 1 p.p.s.a., skoro bez tego dowodu została zamknięta rozprawa. Co więcej, w chwili orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny uległ zmianie stan sprawy karnej i dlatego zgłaszaną przez WSA konieczność uzupełnienia akt o ww. dowód z przesłuchania J. S. i ocenę tego dowodu należałoby przeprowadzić z uwzględnieniem tych okoliczności, gdyż w sprawie o sygn. akt [...] został wydany przez Sąd Rejonowy w S. wyrok, dotyczący również strony. Odnosząc się do wniosku autora skargi kasacyjnej o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów Sąd odwoławczy zaznaczył, że przeprowadzenie takiego dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. ma na celu wyjaśnienie istotnych wątpliwości związanych ze stanem faktycznym spraw, gdyż dowodowi z wyjaśnień J. S. w postępowaniu karnym został przeciwstawiony wyrok Sądu Rejonowego wydany w tym samym postępowaniu. W tym stanie rzeczy przyjęcie przez WSA stanowiska strony, bez wyczerpującego i wszechstronnego odniesienia się i dokonania oceny rezultatów postępowania dowodowego prowadzonego przez organy doprowadziło do przedwczesnego podważenia prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania, co stanowiło także naruszenie art. 201 § 1 pkt 6 O.p. NSA wyjaśnił, że wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów podatkowych co do gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obciąża on organy podatkowe tylko do chwili uzyskania pewności co do stanu faktycznego sprawy, czyli w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją - określenie czy skarżący urządzał gry hazardowe bez koncesji na automatach do gier. Stąd zasadne były zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt I ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej): art. 133 § 1, art. 106 § 3, art. 113 § 1 i art. 153 p.p.s.a. Sąd I instancji nie przeprowadził bowiem wyczerpującej oceny decyzji w kontekście zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, ocenę tę przeprowadził, opierając się na dowodzie nie znajdującym się w aktach sprawy i zawarł ocenę prawną ustaleń faktycznych, zawężając rozumienie "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., wbrew przyjmowanej definicji "urządzającego gry", przedwcześnie uchylając decyzje i zawierając wskazania dla organu, co jednocześnie skutkowało zasadnością zarzutu z pkt II.1.petitum skargi kasacyjnej. W ponownym postępowaniu NSA za konieczne uznał szczegółowe przeanalizowanie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji, także w zakresie oceny kompletności zgromadzonego materiału dowodowego, jak i zastosowanych przepisów prawa materialnego, z uwzględnieniem powyższych ocen i wskazań.

Przy piśmie procesowym z dnia 19 września 2023 r. pełnomocnik DIAS w Opolu przedłożył do akt sądowych kopię nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt [...], uznającego skarżącego za winnego przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 k.k.s., w tym za winnego przestępstwa polegającego na urządzaniu i prowadzeniu - wspólnie i w porozumieniu z J. S. - gier na czterech automatach [...] o numerach: [...], [...], [...], [...] - w lokalu [...] mieszczącym się w K. przy ul. [...], w okresie od 1 maja 2018 r. do 8 sierpnia 2018 r., tj. urządzaniu i prowadzeniu gier określonych w art. 2 ust. 3 ustawy wbrew art. 3, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 ustawy; za które to czyny skarżącemu została wymierzona kara na podstawie przepisów k.k.s.

Na rozprawie sądowej w dniu 12 października 2023 r. pełnomocnik DIAS w Opolu wskazał, że skarżący złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt [...]. W związku z tym Sąd postanowił zwrócić się do Sądu Okręgowego w O. o informację o stanie sprawy (sygn. akt [...]) i o przewidywanym terminie jej zakończenia oraz odroczył rozprawę z terminem na piśmie celem odczekania na powyższe.

Pismem z dnia 16 października 2023 r. Sąd Okręgowy w O. [...] Wydział Karny-Odwoławczy poinformował, że termin rozprawy apelacyjnej w sprawie o sygn. akt [...] został wyznaczony na 7 grudnia 2023 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu z dnia 12 grudnia 2023 r., w dniu 14 grudnia 2023 r., a następnie w dniu 10 stycznia 2024 r., zwrócono się do Sądu Okręgowego w O. o odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (jeśli zostało sporządzone) dla sprawy o sygn. akt [...].

W dniu 10 stycznia 2024 r. do akt sądowych przedłożony został odpis wyroku Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Karny-Odwoławczy z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], utrzymujący w mocy - wobec P. S., wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt [...], uznający skarżącego za winnego przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 k.k.s. i wymierzający mu za te czyny karę.

Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu dopuścił dowód z wyroku Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Karny-Odwoławczy z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie kontrolą sądowoadministracyjną objęta została decyzja DIAS w Opolu z dnia 24 czerwca 2021 r., nr 1601-IOA.4246.14.2021.6, rozstrzygająca o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 400.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na czterech automatach do gier.

Aktualnie zaskarżony akt podlegał ocenie Sądu w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 1425/22 - wydalanego wcześniejszej w tej sprawie, wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Op 479/21. W związku z tym, kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona została z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 190 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Użyte w zacytowanym przepisie pojęcie "wykładnia prawa" należy rozumieć wąsko, jako wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Obejmuje ona zarówno prawo materialne, jak i procesowe

Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego wykładnią sądu odwoławczego, na podstawie art. 190 p.p.s.a. powoduje, że przy wydawaniu nowego wyroku nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z poglądem wyrażonym przez NSA. Z tych też względów, w ramach ponownego rozpoznania sprawy wojewódzki sąd administracyjny, będąc związany wykładnią przepisów przedstawioną w wyroku NSA, nie może dokonywać własnej ich interpretacji, a podjęte rozstrzygnięcie uwzględnić musi zaprezentowaną przez NSA ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1244/11, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek podporządkowania się przez sąd pierwszej instancji ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego może być wyłączony jedynie w wyjątkowych sytuacjach, a mianowicie tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

Dokonując w niniejszej sprawie ponownej kontroli legalności Sąd kierował się zatem stanowiskiem wyrażonym w tej sprawie przez NSA. Jednocześnie uwzględnił zaistniałą po wydaniu wyroku przez NSA zmianę stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.

Dokonana, według wskazanych powyżej zasad ocena wykazał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, nie zaistniały nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Na tej podstawie, akceptując i podzielając w całości argumentację organu odwoławczego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że materialnoprawną podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 400.000 zł stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), nadal zwanej ustawą. Na jej podstawie organy prawidłowo ustaliły, że gry prowadzone na badanych automatach spełniały przesłanki z art. 2 ust. 3 ustawy i stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy prawidłowo przyjęły, że skarżący jako urządzający gry na automatach bez koncesji podlega karze pieniężnej w wysokości 100 tys. zł od każdego automatu.

Przedstawiając przyczyny tak dokonanej oceny wyjaśnić należy, że stosownie do wskazań NSA, w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych ze stanem faktycznym – dotyczących tego czy skarżący powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie, Sąd rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s. dopuścił dowody z postępowania karnego prowadzonego m.in. przeciwko skarżącemu, w postaci wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt [...] oraz utrzymującego go w mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Karny-Odwoławczy z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt [...].

Na mocy tych wyroków skarżący z dniem 14 grudnia 2023 r. prawomocnie uznany został winnym popełnienia m.in. czynu polegającego na tym, że w okresie od 1 maja 2018 r. do 8 sierpnia 2018 r., w lokalu [...] mieszczącym się w K. przy ul. [...], wspólnie i w porozumieniu z J. S., urządzał i prowadził gry na czterech automatach [...] o numerach: [...], [...], [...], [...], określone w art. 2 ust. 3 ustawy wbrew art. 3, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 ustawy (pkt XIII części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego w S.). Za ten czyn - jako wypełniający znamiona przestępstwa skarbowego, wymierzona też została skarżącemu kara.

W świetle tej nowej okoliczności, istotną i sporną w niniejszej sprawie kwestię urządzania przez skarżącego gier hazardowych na przedmiotowych automatach bez wymaganej koncesji uznać należało za ostatecznie ustaloną i przesadzoną. Tym samym ocena organów w tym zakresie, jako zbieżna z prawomocnym wyrokiem, zdaniem tut. Sądu nie może budzić wątpliwości. Uznać ją należy za prawidłową i jako stanowiącą ustawową podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy. Decyzja w tym przedmiocie nie jest bowiem oparta o uznanie administracyjne i ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że urządzający gry na automatach bez koncesji obligatoryjnie podlega karze pieniężnej w wysokości 100 tys. zł od każdego automatu.

Wyjaśnić przyjdzie, że ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego są wiążące zarówno dla sądu administracyjnego, jak i dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 11 p.p.s.a. wprost stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, w tym miejsca i czasu jego popełnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 3317/19)

Wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego tej zasady sprawia, że jej adresatami stają się pośrednio także organy administracji publicznej, które w kontrolowanej przez sąd administracyjny sprawie czyniły ustalenia faktyczne (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2022, sygn. akt I GSK 2384/18).

Działanie art. 11 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawia, że sąd będzie musiał uznać za prawidłowe ustalenia tych organów, jeżeli będą one korespondowały z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego, wynikające z art. 11 P.p.s.a., należy bowiem rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1590/18).

W tym stanie rzeczy wobec zaistnienia, po wydanym w niniejszej sprawie wyroku NSA, nowych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z prawomocnym skazaniem skarżącego w postępowaniu karnym za czyn polegający na urządzaniu i prowadzeniu gier na przedmiotowych automatach, tj. gier określonych w art. 2 ust. 3 ustawy; poza kasynem gry, bez wymaganej koncesji, tj. wbrew art. 3, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 ustawy, orzekając w niniejszej sprawie Sąd nie był zobligowany dokonywać oceny pozostałych kwestii wskazanych przez NSA. W związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 grudnia 2023 r., którym uznano skarżącego za winnego m.in. urządzania i prowadzenia gier na czterech spornych automatach w okresie objętych zaskarżoną decyzją czyni bezprzedmiotowymi dalsze ustalenia faktyczne, które miałyby dezawuować w jakikolwiek sposób ustalenia co do uznania, że skarżący był osobą urządzającą gry hazardowe w rozumieniu 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym skoro ww. wyrokiem prawomocnie wymierzono skarżącemu karę za urządzanie i prowadzenie gier na automatach, to bezprzedmiotowe było jednocześnie – wobec zmiany stanu faktycznego - rozpatrywanie okoliczności, że w czynnościach związanych z urządzaniem gier na automatach w przedmiotowym lokalu uczestniczyło kilka spółek i prowadzenie dalszych rozważań czy dla sprawnej realizacji działań mających na celu urządzanie gier, nie była potrzebna osoba, która koordynowała działalność tych spółek, "administrowała" w imieniu ww. spółek skontrolowanym lokalem jako salonem do gier na automatach i tworzyła warunki do urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Podobnie nie było podstaw do dokonywania oceny wartości dowodowej wskazanego przez pełnomocnika skarżącego oświadczenia J. S. w oparciu o całość akt sprawy karnej, zwłaszcza jeśli się uwzględni, że również on został uznany winnym tego przestępstwa skarbowego (nota bene wspólnie i w porozumieniu ze skarżącym).

NSA w wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2275/15, wskazał, że sąd administracyjny musi uwzględnić w swoim orzekaniu prawomocny wyrok skazujący i nie ma prawa do jego kwestionowania, w tym i ustaleń faktycznych wynikających z takiego wyroku. Powyższe powoduje zatem niedopuszczalność ferowania odmiennych od niego ocen w oparciu o inny materiał dowodowy zebrany w danej sprawie, poddanej osądowi sądu administracyjnego, nawet wówczas, gdyby w świetle tego materiału jako zasadne mogły się jawić ustalenia organów odmienne od tych, które wynikają z wyroku sądu karnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 273/17). Tym bardziej za niedopuszczalne uznać należy dokonywanie ewentualnej odmiennej oceny niż zawarta w prawomocnym wyroku skazującym skarżącego, skoro ustalenia organów administracji w tym zakresie są zbieżne z ustaleniami tego wyroku.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i orzekł jak w sentencji.