Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1227/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 7, art. 70, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 maja 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/767/2023/7133 w przedmiocie uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 22 maja 2023 r. znak: SKO.PSŚ/41.5/767/2023/7133 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ pierwszej instancji") z 22 lutego 2023 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna.

Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy.

Organ pierwszej instancji uchylił decyzję z 6 czerwca 2016 r. znak: [...] przyznającą L. P. (dalej: "skarżący") prawo do zasiłku dla opiekuna. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 10 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2020 r. poz. 1297; dalej "u.u.w.z.o.") w związku z art. 32 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.; dalej "u.ś.r.") oraz art. 41, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w trakcie pobierania zasiłku dla opiekuna od dnia 25 lutego 2022 r. osoba niepełnosprawna, nad którą sprawowana była opieka, jest hospitalizowana. Za uzasadnione zatem uznać należy uchylenie prawa skarżącego do zasiłku dla opiekuna w związku z przesłankami dotyczącymi sytuacji rodzinnej zgodnie z art. 32 ust. 1 u.ś.r.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że fakt przyjmowania osoby nad którą sprawowana jest opieka do szpitala świadczy o tym, że doszło do zmiany sytuacji rodzinnej uzasadniającej uchylenie prawa do zasiłku dla opiekuna. Sam fakt sporadycznego przyjmowania osoby niepełnosprawnej nad którą sprawowana jest opieka do szpitala nie świadczy o tym, że doszło do zmiany sytuacji rodzinnej uzasadniającej uchylenie prawa do zasiłku dla opiekuna bowiem opiekun nadal sprawuje opiekę czyniąc zarówno nakłady finansowe, pomagając osobie niepełnosprawnej, jak i poświęcając swój czas, a dodatkowo pozostając w pełnej gotowości w oczekiwaniu na wypis ze szpitala osoby pozostającej pod jej pieczą. Skarżący zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na uznaniu, że doszło do zmiany sytuacji rodzinnej skarżącego uzasadniającej uchylenie mu prawa do zasiłku dla opiekuna albowiem rzekomo od 25 lutego 2022 r. osoba niepełnosprawna, nad którą skarżący sprawuje opiekę (matka skarżącego) była hospitalizowana. Skarżący podkreślił, że Sąd Okręgowy w R. w sprawie [...] wydał prawomocne i ostateczne postanowienie przesądzające o tym, że skarżący jest opiekunem prawnym matki. Matka skarżącego jest cyklicznie przyjmowana do szpitala ze względu na swój stan zdrowia, ale okoliczność ta nie wyłącza prawa do zasiłku dla opiekuna. Skarżący bowiem faktycznie sprawuje opiekę nad matką, tj. odwiedza ją co dwa dni w szpitalu, pomaga się przebierać, przynosi żywność, dostarcza ubrania, dba o nią. Dodatkowo pozostaje w pełnej gotowości do wyjścia matki ze szpitala przez co jako opiekun nie podejmuje żadnej pracy. Matka skarżącego w okresie od 22 lutego 2023 r. opuszczała kilkakrotnie szpital i z powrotem była przyjmowana.

Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Podkreśliło, że w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że matka skarżącego przebywa od lutego 2022 r. w Państwowym Szpitalu [...] w R. Jak oświadczył skarżący regularnie odwiedza on matkę w szpitalu i zaopatruje ją w środki higieniczne i odzież. Z pisma Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Państwowego Szpitala [...] w R. z 19 stycznia 2023 r. wynika, że matka skarżącego była hospitalizowana w tej placówce w okresach: od 25 lutego 2022 r. do 15 lipca 2022 r., od 18 lipca 2022 r. do 21 lipca 2022 r., od 8 sierpnia 2022 r. do 20 listopada 2022 r., od 28 listopada 2022 r. do 23 grudnia 2022 r. oraz od 9 stycznia 2023 r. do nadal, czyli aktualnie przebywa w ww. placówce. W rozpatrywanej sprawie od lutego 2022 r. w związku z długotrwałym pobytem w szpitalu matki skarżącego przerywanym jedynie pojedynczymi dniami, nastąpiła w opinii Kolegium istotna zmiana sytuacji rodzinnej mająca wpływ na prawo skarżącego do zasiłku dla opiekuna. O ile sytuacji krótkotrwałej, jedno czy parodniowej przerwy w sprawowaniu opieki nie można uznać za zmianę sytuacji rodzinnej, o tyle przedłużający się pobyt matki skarżącego w szpitalu już taką istotną zmianę stanowi. W opinii Kolegium skarżący w okresach hospitalizacji matki nie sprawował stałej i długotrwałej opieki w sposób uniemożliwiający mu podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie organu odwoławczego zakres sprawowanej przez skarżącego opieki w stosunku do matki od lutego 2022 r. nie jest tego rodzaju, żeby wymagał rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia. W okolicznościach sprawy zaistniała zatem przesłanka powodująca utratę prawa do dalszego pobierania zasiłku dla opiekuna.

W skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w całości oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania administracyjnego, według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 32 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że umieszczenie osoby niepełnosprawnej objętej opieką w szpitalu stanowi istotną zmianę sytuacji rodzinnej mającą wpływ na prawo skarżącego do zasiłku dla opiekuna. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. umieszczenie osoby wymagającej opieki w podmiocie wykonującym działalność leczniczą, gdzie korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, nie skutkuje utratą prawa do przyznanego skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż z negatywnych przesłanek uniemożliwiających przyznanie tego świadczenia została wyłączona okoliczność umieszczenia osoby wymagającej opieki w placówce, która prowadzi działalność leczniczą.

Skarżący sformułował także zarzuty naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 § 1, art. 80, w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 i art. 15 k.p.a., a także art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego Kolegium nienależycie przeprowadziło postępowanie odwoławcze i nie zweryfikowało decyzji pierwszoinstancyjnej. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium nie odniosło się do konkluzji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 10 stycznia 2019 r., II SA/Ke 761/18. Uzasadniając zarzuty skargi skarżący przywołał te same argumenty co w odwołaniu od decyzji. Dodatkowo podkreślił, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. okoliczność kilkurazowego przyjęcia matki skarżącego do szpitala nie świadczy o istotnej zmianie sytuacji rodzinnej skarżącego uzasadniającej uchylenie zasiłku dla opiekuna. Przyjęcia matki skarżącego do szpitala nie mają charakteru regularnego i nie sposób przewidzieć kiedy zostanie ona ze szpitala zwolniona. Skarżący wyjaśnił, że 12 czerwca 2023 r. matka skarżącego została wypisana ze szpitala i obecnie przebywa pod pieczą skarżącego.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że organ odwoławczy złożył wniosek o zastosowanie tego trybu postępowania, zaś skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Powodem uchylenia decyzji z 6 czerwca 2016 r., na podstawie której skarżący nabył prawo do zasiłku dla opiekuna, była zmiana sytuacji rodzinnej mająca wpływ na prawo do przyznanego świadczenia. Mianowicie wskutek trwającej od lutego 2022 r. hospitalizacji matki skarżącego zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką nie jest tego rodzaju, żeby wymagał rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia.

Za podstawę prawną uchylenia decyzji własnej z 6 czerwca 2016 r. organ pierwszej instancji przyjął art. 32 ust. 1 u.ś.r. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.u.w.z.o. w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy u.ś.r. dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych. W związku z tym unormowaniem, w odniesieniu do zasiłków dla opiekunów odpowiednie zastosowanie znajduje m. in. przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.ś.r. decyzją administracyjną zmienia się lub uchyla ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Zawarty w 32 ust. 1 u.ś.r. katalog przesłanek uzasadniających zmianę lub uchylenie decyzji ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest normą lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji prowadzone na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest postępowaniem w nowej sprawie.

W przypadku przesłanki dotyczącej zmiany sytuacji rodzinnej należy dokonywać jej analizy w kontekście świadczenia rodzinnego, które przyznano weryfikowaną decyzją ostateczną. Należy więc ustalić, na ile wystąpienie tej przesłanki wpłynęło na podstawę faktyczną decyzji przyznającej świadczenie. Analiza ta musi odbywać się więc w odniesieniu do przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego, jak również warunkujących jego wysokość. Obowiązkiem organu jest zatem wykazanie, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego w stosunku do pierwotnego, pozwalającego przyznać stronie uprawnienie, a nadto, że zmiana ta jest istotna z punktu widzenia nabycia tego uprawnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 maja 2013 r., IV SA/Gl 658/12, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

W myśl art. 2 ust. 1 u.u.w.z.o. zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Zasiłek dla opiekuna, stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 2 u.u.w.z.o. przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., które ustawodawca zawarł w art. 17 tej ustawy, wskazując, że świadczenie przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 3) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podstawową zatem przesłanką uprawniającą do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną musi stanowić wyłączną przyczynę niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z niego (por. wyroki NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18 oraz z 28 sierpnia 2019 r., I OSK 940/19; wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2020 r., III SA/Kr 346/20 - opubl. w CBOSA). Niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia musi mieć charakter całkowity z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11, opubl. w CBOSA). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie precyzuje ani zakresu ani charakteru opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na cel i istotę świadczenia pielęgnacyjnego przyjmuje się, że opieka powinna być osobista, stała bądź długotrwała i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić.

Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy orzekające prawidłowo oceniły, że aktualnie nie zachodzi (ustał) bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Tym samym, że nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej skarżącego mająca wpływ na prawo do zasiłku dla opiekuna tzn. nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych w stosunku do tych, które były podstawą decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek dla opiekuna i były istotne dla nabycia prawa do tego zasiłku.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że aktualizacja wywiadu środowiskowego w październiku 2022 r. nie była możliwa z uwagi na hospitalizację matki skarżącego w Państwowym Szpitalu [...] w R.. Skarżący wyjaśnił, że jego matka przebywa w szpitalu [...] od 25 lutego 2022 r. i przebywać w nim będzie do 13 grudnia 2022 r. (oświadczenie skarżącego z 16 października 2022 r. oraz pismo skarżącego z 15 listopada 2022 r.). Z uwagi na hospitalizację matki skarżącego od 28 grudnia 2022 r. nie przeprowadzono aktualizacji wywiadu środowiskowego w styczniu 2023 r. Z pisma Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Państwowego Szpitala [...] w R. z 19 stycznia 2023 r. wynika, że matka skarżącego była hospitalizowana w szpitalu w okresach: od 25.02.2022 r. do 15.07.2022 r., od 18.07.2022 r. do 21.07.2022 r., od 08.08.2022 do 20.11.2022, od 28.11.2022 do 23.12.2022 r. oraz od 9.01.2023 do dnia sporządzenia pisma. Jak wskazał organ odwoławczy matka skarżącego w okresie od 25 lutego 2022 r. do 19 stycznia 2023 r. (tj. w okresie 328 dni) była hospitalizowana przez 282 dni. W trakcie postępowania odwoławczego skarżący nie informował o zakończeniu hospitalizacji matki. Z uzasadnienia skargi wynika, że matka skarżącego została ostatecznie wypisana ze szpitala 12 czerwca 2023 r. i aktualnie przebywa pod opieką skarżącego.

Jeśli chodzi o sposób wykonywania i zakres czynności opiekuńczych podejmowanych przez skarżącego w okresie hospitalizacji matki organy ustaliły, że czynności te polegały na odwiedzinach matki w szpitalu (klika razy w tygodniu bądź co drugi dzień) połączonych z dostarczaniem żywności, ubrań, środków czystości oraz świadczeniem pomocy w przebraniu (oświadczenie skarżącego z 16 października 2022 r., pisma skarżącego z 15 listopada 2022 r., z 16 lutego 2023 r., odwołanie od decyzji z 7 marca 2023 r.).

Oceniając zgromadzony materiał dowodowy należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że zakres świadczonej przez skarżącego opieki nad matką nie uniemożliwia mu podjęcia zatrudnienia.

Matka skarżącego od 25 lutego 2022 r. do 13 czerwca 2023 r., w tym w datach wydania obu decyzji, była hospitalizowana, a zatem miała zapewnioną całodobową opiekę w szpitalu. Pobyty matki skarżącego w szpitalu miały charakter ciągły. Biorąc pod uwagę rodzaj schorzeń na jakie cierpi matka skarżącego, tj. schorzenia psychiczne, nie sposób uznać, że pobyty te stanowiły tylko tymczasowe przerwy w sprawowaniu opieki wywołane przemijającymi okolicznościami. Przerwy w pobycie matki skarżącego w szpitalu obejmowały oprócz dni roboczych także dni wolne i święta. Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie w okresie od 25 lutego 2022 r. do 22 maja 2023 r. (data wydania zaskarżonej decyzji) matka skarżącego przebywała w domu przez 24 dni robocze. Gdyby skarżący podjął zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie tym mógłby skorzystać ze zwolnienia lekarskiego na opiekę nad członkiem rodziny (14 dni w ciągu roku), urlopu wypoczynkowego (20 albo 26 dni w ciągu roku), urlopu opiekuńczego (5 dni w ciągu roku) czy zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej (2 dni albo 16 godzin w ciągu roku).

Ponadto zakres i częstotliwość wykonywanych względem matki czynności opiekuńczych nie jest tego rodzaju i nie zajmuje skarżącemu takiej ilości czasu, która uniemożliwiałaby mu podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Deklarowane przez skarżącego czynności opiekuńcze nie są wykonywane codziennie i nie mają ściśle określonych ram czasowych. Wiele osób wykonuje takie czynności w stosunku do swoich rodziców i nie uniemożliwia im to podejmowania zatrudnienia. Konieczność zaś pozostawania w dyspozycji w związku ze zwolnieniem matki ze szpitala musi być oceniania w świetle okoliczności faktycznych sprawy, a te nie uzasadniają stwierdzenia, że tak rozumiana gotowość jest nie do pogodzenia z podjęciem zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pozostawanie w "dyspozycji" i "gotowości" nie jest wystarczające do stwierdzenia, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem pracy, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji gdy sprawowana opieka nie ma charakteru stałej lub długotrwałej. Zauważyć przy tym należy, że pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy rodzicom jest powinnością każdego dziecka, szczególnie w zakresie rozmiaru pomocy jakiej udziela skarżący swojej matce. Bez wpływu na ocenę spełniania przez skarżącego przesłanek uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje okoliczność, iż skarżący został ustanowiony opiekunem prawnym swojej matki.

Wobec tego niezasadne są zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania odwoławczego w zakresie weryfikacji rzetelności postępowania organu pierwszej instancji oraz poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanych w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organy obu instancji zgodnie z wymogami przewidzianymi w k.p.a. Organy podjęły w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., organ odwoławczy wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej podjęciu. Odnośnie zarzutu pominięcia przez organ odwoławczy konkluzji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 10 stycznia 2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 761/18 wskazać należy, że orzeczenia nie stanowią źródła obowiązującego prawa, a zawarta w nich wykładnia, nie ma mocy wiążącej wykraczającej poza sprawę, w której wyrok ten zapadł. Ponadto powołany wyrok sądowy zapadł w odmiennym, od istniejącego w rozpoznawanej sprawie, stanie faktycznym i prawnym.

Jeśli chodzi o podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. wskazać należy, że przepis ten stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłankę tę należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji gdy okres pobytu osoby wymagającej opieki w placówce przekracza 5 dni w tygodniu należy uznać, że osoby opiekujące się niepełnosprawnymi mogą podjąć zatrudnienie. Natomiast w sytuacji gdy okres pobytu osoby wymagającej opieki w placówce nie przekracza 5 dni w tygodniu, należy badać czy okoliczności pozwalają opiekunowi osoby niepełnosprawnej na kontynuowanie lub podjęcie zatrudnienia (por. wyroki NSA z 4 grudnia 2018 r., I OSK 2572/18 oraz z 22 lutego 2022 r., I OSK 2506/20, opubl. w CBOSA). Ponadto omawiana przesłanka nie ma zastosowania w przypadku pobytu osoby wymagającej opieki w podmiocie wykonującym działalność leczniczą. Z tego względu zasadnie organy uznały, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. nie znajduje w sprawie zastosowania. Tym samym konieczne jest zbadanie czy w zakresie podstawowej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (tj. związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną, a rezygnacją/niepodejmowaniem przez opiekuna pracy zarobkowej) doszło do zmiany stanu faktycznego w stopniu mającym wpływ na prawo do uzyskiwanego przez skarżącego świadczenia.

Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje są niezgodne z prawem (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.