Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 622/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Organizacje społeczne
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Prywatnego Transportu Samochodowego "B." w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1774/18 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Prywatnego Transportu Samochodowego "B." w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lipca 2018 r. nr BP.5530.39.2018.0949.BTM w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 23 kwietnia 2018 r., nr BTM.132.511.2018.0264.10420,10421; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Stowarzyszenia Prywatnego Transportu Samochodowego "B." w L. 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1774/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.P.T. S. "B." w L na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD, organ) z 9 lipca 2018 r., nr BP.5530.39.2018.0949.BTM., w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 23 marca 2018 r. S.P.T.S. "B." w L. (dalej: stowarzyszenie) złożyło wniosek do GITD o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii Gdynia-Berlin. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek F.P. sp. z o.o. w W.e (dalej: przewoźnik). Stowarzyszenie uzasadniło swój wniosek istnieniem interesu społecznego przejawiającego się w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, bezpieczeństwo w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym, w racjonalnym pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższaniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób.

Postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. GITD odmówił stowarzyszeniu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym.

W dniu 9 maja 2018 r. stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem.

Postanowieniem z 9 lipca 2018 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ uznał, że stowarzyszenie nie wykazało istnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). Przytaczając cele statutowe stowarzyszenia, określone w § 6 statutu organ wskazał, że według § 7 statutu cele te stowarzyszenie realizuje poprzez organizowanie wspólnych przedsięwzięć mających ułatwić i doskonalić świadczenie usług, organizowanie spotkań zainteresowanych działalnością usługową w transporcie drogowym, kontakty i współpracę z instytucjami i organizacjami działającymi w zakresie świadczenia usług transportowych oraz z organizacjami administracji samorządowej i rządowej nadzorującymi tego typu działalność, a także występowanie o wszczęcie oraz przystępowanie do toczących się postępowań administracyjnych w warunkach określonych obowiązującymi przepisami prawa. Organ uznał, że cele statutowe stowarzyszenia nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek F.P.Sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Przedmiotem postępowania prowadzonego z wniosku spółki jest natomiast udzielenie jej zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na wskazanej linii regularnej, która jeszcze nie istnieje. Zdaniem GITD cele statutowe stowarzyszenia będą miały związek z wykonywaniem usług dopiero po rozpoczęciu wykonywania przewozów osób na ww. linii, po uprzednim uzyskaniu przez spółkę zezwolenia na ich wykonywanie.

GITD wskazał, że wnioskodawca nie wykazał również interesu społecznego mogącego stanowić podstawę do dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Wskazany interes społeczny dotyczy wykonywanych przewozów osób na istniejącej linii komunikacyjnej. Ponadto organ stwierdził, że stowarzyszenie zrzesza przewoźników drogowych wykonujących przewozy osób i tych przewoźników reprezentuje, a zatem reprezentuje konkurencję spółki F.P.Sp. z o.o., a nie potencjalnych pasażerów, którzy mogliby być zainteresowani bezpieczeństwem pasażerów, kontrolą społeczną nad postępowaniem administracyjnym w sprawie udzielenia spółce zezwoleń na wykonywanie usług przewozu osób na liniach regularnych i zaspokajaniem potrzeb obecnych i potencjalnych pasażerów.

Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając powołaną na wstępie decyzję GITD.

WSA wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji przytoczył w uzasadnieniu treść art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdził, że przesłanki określone w tym przepisie, przemawiające za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, muszą być spełnione łącznie. WSA wskazał, że organ ustalił, iż stowarzyszenie spełnia pierwszą przesłankę z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. udział stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym dotyczy praw i obowiązków "innego podmiotu" - przewoźnika.

Zdaniem Sądu wnioskodawca nie spełnia jednak pozostałych dwóch przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd podzielił ocenę organu, że przepisy (cele) statutowe, które w ocenie stowarzyszenia uzasadniały dopuszczenie go do udziału w przedmiotowym postępowaniu (§ 6 i § 7 statutu) nie przemawiały za udziałem tej organizacji we wnioskowanym postępowaniu. Zasadnie także, w ocenie WSA, za niespełnioną przez stowarzyszenie organ uznał też przesłankę interesu społecznego przejawiającego się w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, w bezpieczeństwie w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym, w racjonalnym pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższeniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że uczestniczenie w postępowaniu organizacji społecznej w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a. stanowi sytuację wyjątkową, nie można więc tego przepisu interpretować w sposób rozszerzający. Organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do postępowania w ww. zakresie nie może jedynie poprzestać na przedstawieniu swoich celów statutowych. Niewątpliwie na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej. Niemniej organ nie może zastępować strony w formułowaniu zasadniczej argumentacji popierającej jej wniosek o dopuszczenie do toczącego się postępowania.

Zdaniem WSA stowarzyszenie we wniosku z dnia 23 marca 2018 r, przywołało postanowienia § 6 statutu, nie wskazując jednak sposobu ich zastosowania w konkretnych okolicznościach sprawy. Nie wyjaśniło dlaczego określone tam cele statutowe uzasadniają jego udział w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym. Nie wykazało także, że za jego dopuszczeniem do tego postępowania przemawia interes społeczny.

W ocenie WSA stowarzyszenie nie przedstawiło innych przekonujących argumentów, które wskazywałyby na to, że istnieje interes społeczny uzasadniający jego uczestnictwo we wnioskowanym postępowaniu administracyjnym. Argumentem takim nie jest wskazywane przez stowarzyszenie ogólnikowe twierdzenie, że jego udział w przedmiotowym postępowaniu jest uzasadniony chęcią czuwania nad zachowaniem prawidłowej i bezpiecznej organizacji przewozów, zgodnej z interesem przewoźników i korzystających z ich usług pasażerów, ani też argument, że organizacja sprawować będzie kontrolę społeczną nad tym postępowaniem, możliwe jest bowiem naruszenie przez stowarzyszenie przepisów o udzielaniu zezwoleń na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów osób.

Zdaniem Sądu interes społeczny winien być wykazany w sposób konkretny i niewątpliwy, a więc poprzez określenie, jakiego rodzaju wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia podlegałyby ochronie w danym postępowaniu administracyjnym. Konkretyzacja interesu społecznego polega bowiem na wykazaniu, iż interes społeczny przekłada się na to konkretne postępowanie administracyjne, w tym wypadku na postępowanie w sprawie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów osób na określonej linii. Potencjalne naruszenia prawa przez organ nie stanowią przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Określając w ten sposób interes społeczny, na podstawie tak ogólnie wskazanych przesłanek, skarżący musiałby być dopuszczony do każdego postępowania. Także sam fakt prowadzenia postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów drogowych osób nie powoduje, że w interesie społecznym leży dopuszczanie do udziału w postępowaniu wszystkich organizacji społecznych, które zrzeszają przedsiębiorców prowadzących działalność w ww. zakresie.

Zdaniem Sądu organizacja społeczna powinna przynajmniej uprawdopodobnić, że swoim działaniem przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że na rzecz jej udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Organ nie jest zaś zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy może być związany z zakresem jej statutowej działalności.

Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2023 poz. 259, dalej p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej cyt. jako: "k.p.a.") polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając legalność zaskarżonego postanowienia oddalił skargę, zaakceptował ustalony stan faktyczny sprawy i nie uwzględnił, że organ błędnie ustalił stan faktyczny, a w konsekwencji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, naruszając również zasadę zaufania do organów poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F.P. Sp. z o.o;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151, art 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając legalność zaskarżonego postanowienia oddalił skargę i błędnie przyjął, że skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku F.P. Sp. z .o.o, pomimo tego, że skarżący w toku postępowania udowodnił, że spełnione zostały przewidziane w tym przepisie przesłanki, a mianowicie jego udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi stowarzyszenia oraz za przystąpieniem do postępowania przemawia interes społeczny.

Zdaniem skarżącego opisane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd I instancji nie naruszył powyższych przepisów postępowania, to musiałby uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, bowiem skarżący spełnił wszelkie przesłanki uzasadniającego jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a w rezultacie Sąd wydałby rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia, a nie o oddaleniu skargi.

Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik przewoźnika wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o dopuszczenie dowodu z odpisu skarżącego z Rejestru Przedsiębiorców dla wykazania tego, że nie tylko członkowie skarżącego Stowarzyszenia ale także samo S.B.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu osobowego.

W piśmie z dnia 28 lutego 2023 r. pełnomocnik przewoźnika podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, dodatkowo je uzasadniając.

Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2023 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej w granicach podstaw, na których ją oparto.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub na niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna S.P.T.S. "B." w L. oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania.

Na wstępie należy wskazać, że sprawy o analogicznych okolicznościach fatycznych i zarzutach kasacyjnych były już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 703/19 i II GSK 782/19 oraz z 12 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1120/19 i II GSK 1131/19. Skład NSA orzekający w niniejszej sprawie podziela zawarte w nich stanowisko.

Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.

Zdaniem NSA nietrafny jest zarzut podnoszący naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (punkt I petitum skargi kasacyjnej). Analiza akt sprawy i uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie w istocie nie ma sporu co do ustaleń faktycznych sprawy. Stan faktyczny sprawy jest jednoznaczny, natomiast problem prawny w tej sprawie dotyczy wykładni oraz zastosowania art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a w szczególności rozumienia pojęcia interesu prawnego i oceny, czy okoliczności sprawy w zakresie celów statutowych organizacji i interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem do udziału w sprawie - uzasadniają przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innego podmiotu.

Zgodnie z brzmieniem art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, jakie toczy się przed organem administracji w sprawie dotyczącej innej osoby, może zatem nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie obu tych przesłanek.

Zdaniem NSA ocena interesu społecznego i celów statutowych stowarzyszenia dokonana przez sąd pierwszej instancji jest wadliwa, dlatego należy uznać za zasadny drugi z zarzutów kasacyjnych, który podnosi naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skarga kasacyjna trafnie podnosi, że interes społeczny w przypadku dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym polega na działaniu na rzecz dobra wspólnego, niepowiązanego wprost z interesem indywidualnym podmiotów tworzących organizację społeczną. Ten interes społeczny może być jednak postrzegany przez organizację społeczną składającą wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zarówno przez pryzmat interesów prawnych ogółu podmiotów uczestniczących w takiej organizacji, jak też ich interesów faktycznych, które mogą tworzyć pożądaną społecznie wartość, odzwierciedlając istotną i chronioną prawem wartość. Nie jest zatem trafna dokonana przez WSA ocena, że okoliczność, iż członkowie stowarzyszenia są przewoźnikami prowadzącymi konkurencyjną działalność przewozu drogowego osób, a priori wyklucza dopuszczenie takiego stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Zasadnie wskazał WSA, że interes społeczny nie może być rozumiany jako zinstytucjonalizowana forma popierania partykularnych interesów członków stowarzyszenia. WSA nie powołał jednak żadnych dowodów wskazujących na to, że udział stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu służyć miałby jedynie partykularnym interesom jego członków. Twierdzenie WSA, oderwane od okoliczności tej sprawy, nie może zostać uznane za wystarczające do odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd powołał się także na wyrażone w doktrynie poglądy, że udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzenie kręgu uczestników postępowania (str. 5 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia), ale także nie wykazał, że taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że art. 31 § 1 k.p.a. nie można interpretować rozszerzająca.

Wadliwe jest też rozumowanie WSA dotyczące celów statutowych stowarzyszenia. Udział stowarzyszenia uzasadniany celami statutowymi jest zasadny także na etapie udzielania zezwolenia na prowadzenie działalności transportowej, a nie tylko w postępowaniach dotyczących działalności już istniejącej, jeśli stowarzyszenie powołuje się – a tak jest w tej sprawie – na chęć przeciwdziałania powstaniu nieprawidłowości w nowo podejmowanej działalności.

Odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie może też uzasadniać powołana przez przewoźnika okoliczność, że w innych postępowaniach, w których zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu, stowarzyszenie nie przyczynia się do ich wyjaśnienia, gdyż nie przedkłada analiz i badań, mimo że we wnioskach to obiecuje. Samo prawdopodobieństwo, że w tym postępowaniu może być podobnie, jest niewystarczające do odmowy dopuszczenia do udziału. Nie jest też zasadne odwołanie się przez przewoźnika do nieistniejącej treści statutu stowarzyszenia i wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Wbrew poglądowi WSA, udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie ma służyć wyłącznie zapewnieniu aktywnego i lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego. Te cele ma co do zasady zrealizować organ prowadzący postępowanie. Natomiast udział organizacji społecznej ma służyć "uspołecznieniu" tego postępowania, a więc działaniu organu w realiach kontroli społecznej, którą gwarantuje podmiot "społeczny", niebędący stroną w sprawie.

W ocenie NSA analiza akt sprawy, a zwłaszcza celów i zadań stowarzyszenia wskazanych w Statucie prowadzi do wniosku, że formułując wniosek o dopuszczenia do udziału w postępowania stowarzyszenie wykazało, że dopuszczenie go do udziału jest uzasadnione celami statutowymi i za jego udziałem przemawia interes społeczny. Wynika to z treści wniosku stowarzyszenia, w którym wskazano motywy, które skłoniły stowarzyszenie do złożenia wniosku o uczestniczenie w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na przewóz osób oraz z § 6 i § 7 Statutu stowarzyszenia, które przewidują, że celami statutowymi prowadzonej działalności jest propagowanie i popieranie nowoczesnych form transportu osobowego, kreowanie pozytywnej opinii o działalności przewoźników, podwyższanie standardów przewozowych oraz działanie na rzecz bezpieczeństwa przewozów. Cele w ten sposób ujęte są zatem zbieżne z przedmiotem postępowania z wniosku FLIXBUS Polska sp. z o.o. w Warszawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie regularnych międzynarodowych przewozów drogowych osób na linii Gdynia-Berlin i służą zaspokajaniu potrzeb przyszłych pasażerów. Udział stowarzyszenia w tym postępowaniu leży w interesie społecznym. Jest to stowarzyszenie zrzeszające przewoźników, a więc organizacja mogąca dysponować różnymi szczegółowymi danymi dotyczącymi funkcjonowania działalności przewozowej, w tym m.in. dotyczącymi praktyki czy kondycji finansowej poszczególnych przedsiębiorców, a zatem danymi dotyczącymi okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d. w postępowaniu o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób. Mogą one okazać się przydatne dla prawidłowego zbadania sprawy przez organ.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem NSA organ nie rozważył wyczerpująco i nie ocenił w sposób właściwy czy w świetle przesłanek i celów z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. stowarzyszenie powinno zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu toczącym się z wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób. Wadliwie oceniono bowiem, że w tej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Nieprawidłowo oceniono zatem postanowienia Statutu stowarzyszenia wskazujące, że celem działalności stowarzyszenia jest dbałość o uczciwe wykonywanie transportu drogowego i odpowiedni poziom usług świadczonych na rzecz pasażerów, a także niezasadnie uznano niespełnienie przesłanki interesu społecznego.

Z tego powodu zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji podlegał uchyleniu w całości, gdyż sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował przyjęte w tej sprawie stanowisko organu zawarte w obu postanowieniach o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu (pkt 1 sentencji wyroku).

Ponieważ istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, NSA na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę stowarzyszenia na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób uznając, że w świetle przedstawionych argumentów skarga była uzasadniona, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem obu wydanych w sprawie postanowień, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę prawną i sformułowany na jej podstawie wniosek.

O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 3 sentencji wyroku, zasądzając od organu na rzecz skarżącego 1037 zł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).