Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 238/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Przyznano pełnomocnikowi od Skarbu Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Powołane przepisy: article: ar. 31, art. 32, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 1962 nr 38 poz 166
law: Ustawa z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin.
article: art. 136, art. 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę II. przyznaje adwokat M. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę [...] zł (w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług). /-/ E. Brychcy /-/ E. Podrazik /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z [...] 2009 r. znak [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o zwrot gospodarstwa rolnego o powierzchni 9.32 ha, przejętego na rzecz Skarbu Państwa na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] 1971 r. za zaległe należności państwowe, w skład którego wchodziły nieruchomości oznaczone obecnie działką nr [...] o powierzchni 6.92 ha, działką nr [...] o powierzchni 0,23 ha położonymi w Ś., gmina K. - Powiat K. i działką nr [...] o powierzchni 2.17 ha, położoną w J., Gmina R. - Powiat O. oraz o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu przejęcia określonych w pkt. 1 nieruchomości przez Skarb Państwa za zaległe należności państwowe. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż istnieje brak podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia żądania strony, a zatem postępowanie jako bezprzedmiotowe winno zostać umorzone i podał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 105 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 i 2 oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603).

Od niniejszej decyzji odwołanie złożyła p. M. A.

W uzasadnieniu wskazała, iż nie zgadza się z decyzją Starosty K. zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym. Wskazała, iż nigdy w księdze wieczystej nie zostało ujawnione faktyczne pozbawienie majątku jej rodziców. Skarb Państwa nigdy nie figurował jako właściciel. Ponadto dokonano sprzedaży w roku 1982 r. bez aktu notarialnego. Jeżeli chodzi o kwestię odszkodowania to wskazała, iż jako pełnoprawna właścicielka od 2005 r. odwołująca ma prawo żądać zadośćuczynienia za krzywdę jej rodziny. Wskazała, iż żąda odszkodowania w wysokości 1.254.800,00zł.

Ostatecznie odwołująca wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji i dokonanie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z [...] 2010 r. Wojewoda Wielkopolski powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadniających rozstrzygnięcie przedstawiono następujący stan faktyczny:

Pismem z [...] 2008 r. M. A. wystąpiła o zwrot gospodarstwa rolnego o powierzchni 9.32 ha przejętego na rzecz Skarbu Państwa w 1971 r., oznaczonego jako działki nr [...], 20, 53 oraz o wypłatę odszkodowania w wysokości 1.254.800,00zł. (k. 1 akt).

Niesporne jest, że postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z [...] 1971 r., sygn. [...] przejęto na własność Skarbu Państwa nieruchomość położoną w Ś., zapisaną wówczas w księdze wieczystej K. K. tom [...], dwór Ś., składającą się z działek nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 9.32 ha, użytkowanej przez F. K. (k. 7 akt).

Powyższe postanowienie Sądu zostało wydane na wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. Wydział Finansowy (k. 6 akt).

Podstawą prawną niniejszego orzeczenia był między innymi art. 31 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności (Dz.U. 1962 r. Nr 38, poz. 166).

Skierowanie przedmiotowego wniosku do właściwego sądu było konsekwencją nie uiszczenia przez Pana F. K. zaległych należności scalonych.

M. A. jest następcą prawnym po F. K., zmarłym w dniu [...] 1990 r. (k. 23 akt).

Obecnie przedmiotowe nieruchomości położone w Ś., gmina K. -Powiat K. oznaczone są w ewidencji gruntów jako działka: nr [...], odpowiadająca dawnej działce nr [...] (k. 92 akt), nr [...], odpowiadająca dawnej działce nr [...] (k. 88 akt). W skład nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego wniosku o zwrot i odszkodowanie, wchodzi również działka nr [...], odpowiadająca dawnej działce nr [...], która wskutek zmian administracyjnych leży obecnie w J., Gmina R. - Powiat O.

Decyzją Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] 1982 r. nr [...] ustalono S. i M. K. jako kandydatów na nabycie gruntów i łąk Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi o łącznej powierzchni 7,15 ha oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] (k. 28 akt).

Umową sprzedaży - zawartą w dniu [...] 1982 r. w formie aktu notarialnego Repertorium [...] prawo własności nieruchomości oznaczonej działkami nr [...] nabyli od Skarbu Państwa pp. M. i S. K. (k. 82 akt).

Następnie umową dożywocia pp. M. i S. K. przenieśli własność nieruchomości, w skład której wchodzą między innymi działki nr [...] oraz [...] na rzecz pp. B. i M. K. w zamian za dożywotnie utrzymanie zbywców (k. 77 akt).

Natomiast nieruchomość oznaczona numerem działki [...] została włączona jako grunt Państwowego Funduszu Ziemi do obrębu J., gmina R. i od 1978 r. stanowi własność Pana S. K. (k. 127 akt).

Przedstawiając powyższe ustalenia faktyczne wynikające z wskazanych dokumentów organ drugiej instancji wskazał na art. 32 ust. 1. ustawy z 28.06.1062 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności (Dz.U z 1962 r. Nr 38 poz. 166) zgodnie z którym wszczęcie postępowania o przymusowe przejęcie nieruchomości rolnej na własność Państwa następuje po scaleniu zadłużenia z tytułu należności wymienionych w ust. 3.

Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu scaleniem obejmuje się następujące zaległości za okres do końca roku poprzedzającego rok, w którym następuje scalenie:

1. należności podatkowe,

2. zaległości w obowiązkowych dostawach w przeliczeniu na równoważnik pieniężny,

3. zaległości z tytułu składek na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za obowiązkowe ubezpieczenia majątkowe,

4. zaległości z tytułu funduszu gromadzkiego,

5. nie spłacone w terminie pożyczki bankowe lub raty tych pożyczek,

6. nie spłacone zaliczki kontraktacyjne,

7. zaległości z tytułu opłaty elektryfikacyjnej i opłat melioracyjnych,

8. zaległe należności Państwowego Funduszu Ziemi oraz Banku Rolnego związane ze sprzedażą nieruchomości.

Powołana ustawa została uchylona przez ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 1982 r. Nr 11, poz. 79) z dniem 1 lipca 1982 r.

Biorąc powyższe pod uwagę wskazano, iż przejęcie gospodarstwa rolnego nastąpiło w sposób w pełni prawny, albowiem ówczesne prawodawstwo obowiązujące w momencie orzekania przez Sąd Powiatowy w K. dopuszczało taką możliwość.

Dalej rozważono, czy istnieją dziś instrumenty prawne do zwrotu nieruchomości przejętych w trybie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Skarbu Państwa za zaległe należności (Dz.U. 1962, Nr 38, poz. 166 ze zm.) oraz ustalenia odszkodowania.

Obecnie obowiązujące ustawodawstwo przewiduje w art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) możliwość zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Oznacza to, że na podstawie tego przepisu mogą być zwrócone nieruchomości wywłaszczone, niezależnie od tego, kiedy nastąpiło wywłaszczenie, ale musiało to nastąpić na podstawie obowiązującej wówczas ustawy wywłaszczeniowej. Ponadto przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymienia w sposób ścisły ustawy, do których zastosowanie mają przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Na podstawie wyżej wskazanych przepisów organ odwoławczy, uznał że nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 31 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności nie podlega zwrotowi na podstawie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem orzeczenie Sądu, na podstawie którego zostało przejęte gospodarstwo rolne nie jest aktem prawnym o charakterze wywłaszczeniowym. Przywołano tu postanowieniu Sądu Najwyższego z 10 października 1969 r. III CRN 370/69 (LEX nr 6582). zgodnie z którym ustawa z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności nie jest aktem prawnym o charakterze wywłaszczeniowym, gdyż przepisy jej mają na celu uzyskanie zaspokojenia należności państwowych ciążących na właścicielach gospodarstw rolnych oraz wskazano, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 27 lutego 1997 r., sygn. SA/Bk 258/96 (ONSA 1997/4/183) nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności (Dz.U. z 1969 r. Nr 17, poz. 130) nie podlega zwrotowi na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30. poz. 127 z późn. zm.).

Wyjaśniono, że wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził swój pogląd w zakresie niemożności zwrotu nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie nieobowiązującego dziś przepisu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), niemniej jednak przepis ten. jest odpowiednikiem obecnie obowiązującego art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co pozwala na odpowiednie stosowanie wykładni opierających się jeszcze na uprzednio obowiązującym przepisie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Przedstawiając powyższe poglądy prawne orzecznictwa stwierdzono, że odwołująca M. A. nie może domagać się zwrotu niniejszej nieruchomości, ani odszkodowania w administracyjnym trybie postępowania, uregulowanym w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Za powyższym poglądem przemawia również fakt iż wobec prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w K. stwierdzającego przejęcie gospodarstwa rolnego, zachodzi tzw. powaga rzeczy osądzonej, przejawiająca się niedopuszczalnością kontroli zasadności prawomocnego orzeczenia sądu w postępowaniu administracyjnym, co wynika z przepisu art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz U. 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.). Zgodnie z jego treścią orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy i organy administracji publicznej, w tym także orzekające w postępowaniu administracyjnym. Organy te muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Organ administracji publicznej jest zatem faktem i treścią prawomocnych orzeczeń sądów związany, co pociąga za sobą w sposób kategoryczny uwzględnienie powyższego w wydawanym przez ten organ rozstrzygnięciu. Sens przepisu art. 365 § 1 kpc wyraża się w tym, iż gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów publicznych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie przyznanych im kompetencji. Wymieniony przepis odnosi się zarówno do wyroków, jak i do postanowień orzekających co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym. Wyraźnie przy tym trzeba zaznaczyć, iż organ pierwszej instancji nie mógł dokonywać jakichkolwiek ocen trafności wskazanych w uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia orzeczeń sądowych oraz treści aktów notarialnych. Dopóki prawomocne orzeczenie sądu nie zostanie wzruszone w trybie prawem przewidzianym i dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty winno być bez żadnych wyjątków uwzględniane przez wszystkie podmioty, w szczególności przez organy administracji publicznej.

Za bezzasadne uznano zarzuty podniesione w odwołaniu, iż Skarb Państwa nie był ujawniony w księdze wieczystej. Do skutecznego przeniesienia prawa własności nie jest bowiem konieczne ujawnienie nowego właściciela w księdze wieczystej danej nieruchomości. Przeniesienie prawa własności przedmiotowych działek nastąpiło wskutek uprawomocnienia się postanowienia Sądu Powiatowego w K..

Wskazując na powyższe argumenty stwierdzono, że w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości a także ustaleniu odszkodowania nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, tj. do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Skarbu Państwa za zaległe należności (Dz.U. 1962, Nr 38, poz. 166 ze zm.).

Dalej podano, że organ I instancji słusznie wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania skutkująca koniecznością jego umorzenia, ponieważ w obecnym stanie prawnym brak jest przepisów prawa, które pozwalałyby na zwrot czy też ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Skarbu Państwa za zaległe należności (Dz.U. 1962, Nr 38, poz. 166 ze zm.).

Brak roszczenia, które mogłoby być uwzględnione na drodze postępowania administracyjnego oznacza, że Starosta K. zobowiązany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie, gdyż brak jest podstawy materialnoprawnej do jego prowadzenia, co czyni je tym samym bezprzedmiotowym. W sytuacji zajścia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się niedopuszczalne .

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez M. A., która wyraziła niezadowolenie z zaskarżonej decyzji, domagając się rozpoznania sprawy przez sąd i ustalenia z jakiego powodu piękne w latach 60 gospodarstwo rolne zostało zabrane i zniszczone.

Ustanowiony z urzędu dla skarżącej pełnomocnik - adwokat na rozprawie sądowoadministracyjnej złożyła wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentacje .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, a na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. Zaskarżony akt administracyjny może być wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzje jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc powyższe ogólne uwagi do realiów niniejszej sprawy należy dojść do przekonania, że żadna z przesłanek pozwalających na wzruszenie zaskarżonego aktu nie występuje.

Przedmiotem toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia możliwości zwrotu nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 powyższej ustawy przymusowe przejęcie całości lub części nieruchomości rolnej na własność Państwa następowało na podstawie postanowienia sądu powiatowego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniosek o wydanie postanowienia zgłaszał organ finansowy w wykonaniu uchwały prezydium powiatowej rady narodowej o wszczęciu postępowania. Do wniosku organ finansowy dołączał odpis uchwały prezydium powiatowej rady narodowej i wykaz należności scalonych.

Natomiast przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. wskazywał, że po stwierdzeniu, że zaległości objęte wykazem należności scalonych są ostatecznie ustalone oraz, że zachodzą przewidziane w ustawie warunki do przejęcia nieruchomości na własność Państwa, sąd wydawał postanowienie o przejęciu na własność Państwa całości lub części nieruchomości.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 06 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 148/08, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem wszczęcia postępowania sądowego było podjęcie uprzednio uchwały przez prezydium powiatowej rady narodowej. Uchwała ta określała granice przedmiotowe postępowania, a zarazem kognicję sądu w tym sensie, że bez tej uchwały postępowanie sądowe nie mogłoby się toczyć co do takiej nieruchomości, co do której nie zostało ono wszczęte na mocy uchwały prezydium powiatowej rady narodowej. Związanie Sądu tą uchwałą istniało zatem tylko w tych granicach. Dalsze związanie Sądu tą uchwałą nie istniało.

Stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lipca 1962 r. w sprawie zasad i trybu przejmowania nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności scalone (Dz. U. z 1962 r. Nr 44, poz. 212 ze zm.) organ finansowy na podstawie uchwały prezydium powiatowej rady narodowej wzywał dłużnika do uregulowania należności scalonych w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania pod rygorem wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie postanowienia o przejęcie na własność Państwa nieruchomości rolnej dłużnika.

Oznacza to, że wniosek organu finansowego otwierał postępowanie sądowe toczące się w trybie nieprocesowym, w którym sąd samodzielnie ustalał, czy zachodzą warunki do przejęcia nieruchomości przewidziane w art. 31 i art. 32 ustawy o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności. Zawarte we wniosku dane o przejęciu części lub całości nieruchomości ustalone przez władzę administracyjną w stadium postępowania przesądowego, Sąd rozważał na tle całokształtu okoliczności sprawy, nie był w tym zakresie związany, gdyż co do zasadności i zakresu przejęcia nieruchomości rolnej decydował na podstawie własnych, danych mu przez ustawę samodzielnych uprawnień niezależnych od władzy administracyjnej. Tak więc sąd powszechny w tym postępowaniu badał zarówno spełnienie przesłanek formalnych (wniosek organu finansowego poprzedzony uchwałą prezydium powiatowej rady narodowej), jak i przesłanek materialnych z art. 31 i art. 32 powyższej ustawy. Oceniając zatem stosunek uchwały prezydium powiatowej rady narodowej do postępowania sądowego o przejęcie nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa uznać należy, iż sąd nie był nią związany, miała ona charakter wewnętrzny, wydana była w postępowaniu przygotowawczym, mającym na celu ustalenie warunków potrzebnych do ostatecznego sformułowania wniosku do sądu i pozostawała bez istotnego wpływu na wynik postępowania sądowego.

Mając powyższe na względzie, Sąd wskazuje, że dokonywane na podstawie omawianej ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. przejęcie nieruchomości nie było wynikiem toczącego się postępowania administracyjnego lecz wynikało z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Uchwała organu jakim było Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nie niosła ze sobą skutku wywłaszczenia, lecz była niezbędna dla wszczęcia postępowania sądowego. Stąd, jak trafnie wskazał organ II instancji, przejęcie nieruchomości w trybie omawianej ustawy nie może zostać uznane za wywłaszczenie dokonane w trybie wywłaszczeniowym, bowiem nie było dokonywane w drodze władczego aktu organu administracji publicznej jakim jest decyzja administracyjna, lecz w drodze prawomocnego orzeczenia sądowego.

Podkreślenia wymaga, że obowiązująca obecnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dopuszcza w art. 136 możliwość zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jakkolwiek użyte w treści powyższego artykułu określenia "zwrot wywłaszczonej nieruchomości" nie ogranicza możliwości użycia instytucji zwrotu nieruchomości jedynie do nieruchomości wywłaszczonych w trybie przewidzianym przez ustawę o gospodarce nieruchomościami, to jednakże zwrot powyższy musi odnosić się wyłącznie do nieruchomości przejętych na podstawie ustawy wywłaszczeniowej. Pogląd taki prezentuje m.in. Gerard Bieniek w "Komentarzu do Ustawy o Gospodarce Nieruchomościami", Zielona Góra 2000. Zdaniem powyższego autora zwrotowi mogą podlegać nieruchomości wywłaszczone, niezależnie od tego, kiedy nastąpiło wywłaszczenie, o ile nastąpiło ono na podstawie obowiązującej wówczas ustawy wywłaszczeniowej Podkreślenia jednakże wymaga, że przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymienia w sposób ścisły ustawy, do których zastosowanie mają przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły i argumentowały, że w niniejszym stanie faktycznym nie może być mowy o wywłaszczeniu w trybie postępowania administracyjnego, dlatego też niemożliwy jest zwrot nieruchomości w drodze postępowania administracyjnego.

Reasumując w ocenie Sądu zarówno poczynione ustalenia stanu faktycznego jak i dokonana na ich podstawie wykładnia obowiązujących przepisów prawa są prawidłowe i Sąd nie ma podstaw do kwestionowania wydanych decyzji administracyjnych. Skutkuje to koniecznością oddalenia skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.).

/-/ E.Brychcy /-/ E.Podrazik /-/ M.Kwiecińska

MK