Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 455/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 7,  art. 80, art. 81a
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: § 6 pkt 1 i 3, § 20 ust. 1, § 27 ust. 2, zalącznik nr 1 tabela 1, załacznik nr 2
journal: Dz.U. 2007 nr 188 poz 1345
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli  metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant starszy referent Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. sp. komandytowa na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz D. sp. z o.o. sp. komandytowa kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 13 marca 2024 r. Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej jako: "organ I instancji") nałożył na D. sp. z o.o., spółka komandytowa (dalej jako: "spółka", "skarżąca") karę pieniężną 6.000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym o naciskach osi i dopuszczalnej masie całkowitej odpowiadających zezwoleniu kategorii V.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że 27 grudnia 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z Oddziału Celnego w Bezledach dokonali kontroli wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pięcioosiowego zespołu pojazdów złożonego z dwuosiowego pojazdu silnikowego marki IVECO o numerze rejestracyjnym [...] (PL) oraz trzyosiowej naczepy marki KOGEL o numerze rejestracyjnym [...] (PL), w zakresie pomiarów obciążenia osi pojazdu, jego masy całkowitej oraz parametrów zewnętrznych.Ustalono, iż w dniu kontroli wykonywany był przewóz bananów na drewnianych paletach o łącznej masie brutto 21 600 kg (ładunek podzielny). Przewóz odbywał się na trasie Vissingen (NL) - Kaliningrad (RU). Przejazd wykonywała spółka w ramach działalności gospodarczej w zakresie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, na podstawie licencji. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku grupy trzech osi pojazdu: przy pierwszym ważeniu o 300 kg (1,25%); przy powtórnym ważeniu o 300 kg (1,25%) przy dopuszczalnej przewidzianej przepisami prawa wartości 24.000 kg. Kontrola wykazała również przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu: przy pierwszym ważeniu o 200 kg (0,50%); przy powtórnym ważeniu o 150 kg (0,38%), przy dopuszczalnej wartości 40.000 kg. Pomiaru nacisków osi i masy całkowitej dokonano dynamiczną wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu posiadającą świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku w dniu 20 grudnia 2023 r., które jest ważne do 20 grudnia 2026 r. Wynik kontroli udokumentowano protokołami. Kierujący pojazdem nie wniósł uwag do dokonywanych czynności i nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Organ I instancji nie zgodził się ze spółką, że wyniki pomiarów mieszczą się w granicach dopuszczalnego błędu. Opisał zasady działania, użytkowania i parametry zastosowanej wagi dynamicznej. Stwierdził, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2007 r. nr 188 poz. 1345, dalej jako: "rozporządzenie metrologiczne"), nie zawiera regulacji umożliwiających odejmowanie wartości od uzyskanego wyniku podczas wykonywania pomiaru w miejscu kontroli. Waga podlegając legalizacji jest badana pod względem "błędów", natomiast wynik pomiaru rzeczywistych nacisków osi pojazdu pokazywany na wyświetlaczu podczas ważenia jest wynikiem z odjętymi "odchyleniami dopuszczalnymi każdego obciążenia osi". Skoro waga użyta do kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji, to celowym jest przyjąć jako wynik ważenia (tj. jako wartość nacisku osi uzyskaną drogą pomiaru) wskazania wagi (tj. wartość rzeczywistego nacisku osi pojazdu podaną przez wagę), bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru.

W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:

- § 27 ust. 2 w zw. z § 8 oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia metrologicznego poprzez ich niezastosowanie w sprawie, przejawiające się przeprowadzeniem ważenia pojazdu strony w miejscu, co do którego nie wyznaczono rzeczywistego spadku wzdłużnego

i poprzecznego, jak również nie sprawdzono dopuszczalnego miejscowego odchylenia płaszczyzny strefy ważenia;

- §1 pkt 1 oraz zapisów tabeli nr 1, załącznika nr 1 do rozporządzenia metrologicznego poprzez nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego określonego we wskazanej tabeli i nałożenie kary w związku z przekroczeniem nacisku osi o wartość mniejszą niż minimalny błąd pomiarowy wagi tam określony.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 30 kwietnia 2024 r., nr 2801-IOC.4802.9.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepisy mające w sprawie zastosowanie. Potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organu I instancji. Wskazał, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 ustawa z dnia 20 czerwca

1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.) Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022, ze zm.), które określa dopuszczalne naciski osi, wymiary oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b tego rozporządzenia w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi napędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości między tymi osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30z § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia w przypadku zespołu pojazdów, złożonegoz pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, dopuszczalna masa całkowita nie może przekraczać 40 ton.W wyniku kontroli ustalono, że rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 40200 kg (pierwsze ważenie) oraz 40150 kg (drugie ważenie) i była większa od określonej ww. przepisem odpowiednio o 200 kg (0,5%) oraz 150 kg (0,38%). Dlatego też organ I instancji prawidłowo uznał pojazd za nienormatywny. Podkreślono, że urządzenie wagowe posiadało ważne świadectwo legalizacji ponownej. Organ odwoławczy podniósł, że wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu są przyrządami pomiarowymi umożliwiającymi wyznaczenie obciążenia osi pojazdu oraz jego masy. Wymagania, którym powinny odpowiadać wagi określa rozporządzenie metrologiczne. Przepisy § 6, § 20 oraz § 21 rozporządzenia metrologicznego określają odchylenie dopuszczalne obciążenia osi lub osi wielokrotnej, a także błędy graniczne dopuszczalne sumarycznej masy pojazdu, ale dotyczą one pojazdów kontrolnych służących do sprawdzania wagi. Wskazane rozporządzenie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako: A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, w tabeli nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D (takiej jak waga zamontowanaw Oddziale Celnym w Bezledach) przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi - odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Podkreślono, że ustawa Prawo o miarach ani też wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru. Błędy graniczne służą wyłącznie do oceny czy dana waga odpowiada stawianym jej wymogom dokładności. O tym czy waga spełnia stawiane wymogi i przez to może być używana podczas kontroli celno-skarbowej zaświadcza dokument legalizacji wagi. Wynik prawidłowo przeprowadzonego ważenia winien być brany pod uwagę w takiej wartości jaka wynika wprost z odczytania wskazań miernika wagi. Natomiast wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawekdo nominalnych wskazań wag (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2023 r. II GSK 328/20, z 21 lutego 2023 r. II GSK 1264/22, z 28 września 2021 r. II GSK 909/21, publ. CBOSA). Organ odwoławczy podkreślił, że świadectwo legalizacji ponownej poświadcza, że waga spełniała ustawowe wymagania, była sprawna i mogła być używana do czynności kontrolnych. Organ odwoławczy zauważył, że znana jest mu praktyka Inspekcji Transportu Drogowego polegająca na odejmowaniu 2% wartości wskazanej przez miernik urządzenia od ustaleń kontrolnych wagi. Rzeczona praktyka wynika z wewnętrznych regulacji tych organów kontrolnych i nie stanowi źródła prawa. Obie służby wykonują swoje kontrole przy wykorzystaniu różnorodnych urządzeń kontrolno-pomiarowych. Służba Celno-Skarbowa została wyposażona w wagi stacjonarne, trwale zamontowane w podłożu, natomiast ITD posiada wagi przenośne, rozkładane podczas kontroli. Zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego przewiduje korektę wyniku ważenia z uwagi na szczególne warunki pomiaru. W niniejszej sprawie z akt sprawy nie wynika, aby proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Ważenie wykonane zostało zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Uznać należy je zatem za prawidłowe. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że skoro upoważniony organ dokonując ponownej legalizacji wagi stwierdził, że waga spełnia wymagania określone przepisami rozporządzenia metrologicznego, to waga ta jest prawidłowo zainstalowana w miejscu użytkowania, a tym samym zapewnia poprawność przeprowadzonego ważenia.W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnegow Olsztynie skarżąca podtrzymała zarzuty i argumenty odwołania. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nałożenie kary, podczas gdy wyniki pomiarów potwierdzają, że nie doszło do przekroczenia wskazanych wartości. Wyjaśniła, że skoro wyniki ważenia mieszczą się w granicach dopuszczalnego błędu, to nie ma żadnych dowodów na przekroczenie wartości normatywnych. Zdaniem skarżącej przepisy rozporządzenia metrologicznego muszą być stosowane zarówno w procesie kontroli metrologicznej wag, jak również na etapie ich użytkowania. Świadczy o tym treść kolumny trzeciej tabeli nr 1 w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Skarżąca przekonywała też, że w aktach nie ma żadnych dowodów potwierdzających, że parametry strefy ważenia jak i punktu kontrolnego wskazane w § 8 i § 9 rozporządzenia metrologicznego zostały zachowane. Wymagany był odbiór geodezyjny punktu kontrolnego. Ergo - wyniki ważenia nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji o nałożeniu kary.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuję:Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodnościz prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja może podlegać uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Oznacza to, że badaniuw postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącegow sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy czym Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej wskazującego, że wyniki ważenia są nieważne z powodu braku pomiaru geodezyjnego potwierdzającego zachowanie dopuszczalnych spadków i odchyleń strefy ważenia. Powołany przez skarżącą przepis § 27 ust. 2 rozporządzenia metrologicznego stanowi, że geometria powierzchni strefy ważenia oraz powierzchni poza strefą ważenia, w zakresie o którym mowa w § 8 i § 9 ust. 1 i 2, powinna być opisana i udokumentowana. Przepis ten nie wymaga, aby realizacja strefy ważenia była potwierdzona pomiarami geodezyjnymi. Wystarczające było w tym względzie załączenie do akt postępowania przez organ I instancji kopii zatwierdzonego projektu budowlanego wagi samochodowej, który określa, że: "nawierzchnia musi być płaska, bez załamań, w kierunku podłużnym pozioma, natomiast w kierunku poprzecznym, w celu odwodnienia powierzchniowego, spadek dopuszczalny w żadnym przypadku nie może przekraczać 0,5 %". Założenie to jest zgodne z załączoną do akt przez organ odwoławczy dokumentacją techniczno-ruchową przedmiotowej wagi samochodowej określającą warunki prawidłowego wykonania i eksploatacji wagi. Natomiast świadectwo legalizacji ponownej potwierdza, jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy, że waga ta jest prawidłowo zainstalowana w miejscu użytkowania, a tym samym zapewnia poprawność przeprowadzonego ważenia.Istota sporu dotyczy natomiast zasadności korygowania na korzyść przewoźnika wyniku pomiaru o błędy graniczne, które wskazane zostały w rozporządzeniu metrologicznym.Sporna kara w kwocie 6000 zł nałożona została na skarżącą spółkę z powodu stwierdzonego przekroczenia nacisku grupy trzech osi o 300 kg (1,25%) przy pierwszym i drugim ważeniu, przy dopuszczalnym nacisku 24000 kg, oraz przekroczenia masy całkowitej przy pierwszym ważeniu o 200 kg (0,50%) i przy drugim ważeniu o 150 kg (0,38%), przy dopuszczalnej wartości 40000 kg.Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia metrologicznego odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy powinno być równe wartościom określonym w tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zaś w myśl § 6 pkt 3 tego rozporządzenia błędy graniczne dopuszczalne sumarycznej masy pojazdu powinny być równe wartościom określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W tabeli nr 1 załącznika nr 1 określono odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi dla wagi o klasie dokładności "D" (jak w niniejszej sprawie) - przy zatwierdzeniu typui legalizacji wagi (kolumna 2) +/- 2, a w użytkowaniu (kolumna 3) +/- 4. Natomiastw tabeli z załącznika nr 2 wskazano, że błędy graniczne dopuszczalne w % masy pojazdu dla wagi o klasie dokładności 2 (jak w niniejszej sprawie) wynoszą przy zatwierdzeniu typu i legalizacji wagi (kolumna 2) +/- 1,0, a w użytkowaniu +/- 2,0.W ocenie Sądu, w świetle cytowanych przepisów, w rozpatrywanej sprawie zaistniały wątpliwości co do stanu faktycznego, które zgodnie z art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 dalej jako: "k.p.a."), należy rozstrzygać na korzyść skarżącego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w najnowszym orzecznictwie (wyroki: z 28 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 2135/23; z 21 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 424/21,publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). NSA w pierwszym z wymienionych wyroków wskazał, że jakkolwiek z § 1 rozporządzenia metrologicznego wynika, że służy ono określeniu:1) wymagań w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu;2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu;3) sposobów i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2,to jednak nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie,w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia nacisków osi. Wpływ regulacji zawartej w tym rozporządzeniu na sferę dokonywanych pomiarów potwierdza przewidziany w rozporządzeniu sposób dokonywania metrologicznej weryfikacji wag, uwzględniający błąd dopuszczalnego prawnie pomiaru wskazany w załączniku. Przeprowadzona ocena metrologiczna wagii jej zakwalifikowanie do odpowiedniej klasy dokładności świadczy o tym, że sprawdzenie dało wyniki, które mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo błędów pomiaru, przez co można uznać, że waga działa z punktu widzenia prawa prawidłowo. Trudno jest jednak oczekiwać, aby każda waga, zainstalowana w różnych miejscach i warunkach, dokonywała takich samych pomiarów (tak precyzyjnych) jak waga działająca w warunkach laboratoryjnych, bez wpływu czynników zewnętrznych. Zaszeregowanie wagi do określonej klasy dokładności jest prawnym kryterium potwierdzającym, że uzyskiwany z jej wykorzystaniem wynik, będzie mniej lub bardziej dokładny, zbliżony do rzeczywistego, co jest z kolei uznawane przez prawo jako dopuszczalne, z racji wskazanych trudności uzyskania wskazań zawsze zgodnychz rzeczywistymi wartościami. NSA zwrócił uwagę na cel i logikę klasyfikowania wag do różnych klas dokładności. Jeżeli bowiem ich wskazania miałyby być, po przejściu prawnej kontroli metrologicznej, zawsze takie same jak rzeczywiste wartości, zbędne byłoby dzielenie wag na klasy dokładności, zależne od zmieszczenia się w trakcie kontroli metrologicznej w dopuszczonych przez prawo granicach błędu w trakcie wszystkich przeprowadzonych ważeń kontrolnych. NSA orzekał w sprawie, w której organ stosował wagę o najniższej możliwej klasie dokładności "D", dla której w trakcie sprawdzenia metrologicznego obowiązują największe dopuszczalne błędy pomiarowe, zarówno w ramach procedury zatwierdzenia typu i legalizacji wagi, jak i jej użytkowania (por. tabela 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia metrologicznego). Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że nieprawidłowy jest pogląd WSA i organów, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Niezasadne jest twierdzenie, że nie jest konieczne korygowanie wyników pomiarów, bo żaden przepis prawa nie przewiduje korygowania wyników pomiarów dokonywanych w trakcie kontroli pojazdów. Już z klasy użytej wagi wynika, że w trakcie pomiarów dokonywanych w różnych warunkach, może dochodzić do dopuszczalnych prawnie odchyleń, które z racji uzyskanego zatwierdzenia wagi przez organ metrologiczny mieszczą się granicach dopuszczalnych błędów. NSA uwzględnił, że w sprawie niewątpliwie użyto narzędzia w postaci legalizowanej wagi. Jednakże uznał, że uzyskany wynik, zestawiony następnie z zasadami procesowymi, nakazującymi m.in. ewentualne wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, zobowiązuje do przeprowadzenia stosownej korekty na korzyść strony, chyba że organ może jednoznacznie wykazać, że uzyskane wyniki z całą pewnością wynoszą tyle, ile rzeczywiste wartości nacisków. NSA zaznaczył, że kwestia dopuszczalnych błędów pomiarowych to wynik odpowiedniego założenia przyjętego w trakcie metrologicznej weryfikacji wagi (swoistego kompromisu wymaganego brakiem możliwości zagwarantowania prawidłowych warunków ważenia), które pozwala, pomimo istniejących odchyleń od przyjętego wzorca, zakwalifikować ją do jednej z czterech klas dokładności. W przypadku wagi klasy D rozporządzenie w sprawie wag przewiduje odchylenia w ramach zatwierdzenia typu i legalizacji wagi o ±2%, natomiast dla użytkowania wagi o ±4%, a więc zarówno w górę jak i w dół. Odchylenie może zatem następować zarówno w górę jak i w dół pomiaru, tzn. uzyskany wynik może być albo większy niż rzeczywista wartość albo od niej mniejszy. Należy podzielić pogląd NSA, że są to wątpliwości faktyczne, wynikające z użytych przez organ środków dowodowych, które przewidują legalne istnienie błędu pomiaru. Wątpliwości tych nie można tłumaczyć na niekorzyść strony. A zatem to, że wynik pomiaru może być mniejszy bądź większy niż rzeczywista wartość, nie może przemawiać za nieuwzględnianiem korekt na korzyść strony skarżącej. NSA zaznaczył, że możliwe błędy pomiaru nie mogą obciążać przewoźnika, bo to organ dokonuje pomiarów i to organ korzysta z narzędzio określonej klasie dokładności.W przypadku analizowanym przez NSA już sama instrukcja obsługi wagi wskazywała na margines błędu 2%. W rozpoznawanejsprawie załączona instrukcja obsługi wagi milczy na ten temat. Jednak z ustaleń organów orzekających wynika, że jest to waga o klasie dokładności D (najniższej), a według rozporządzenia waga takiej klasy może mieć odchylenia w użytkowaniu nawet do 4 %, co zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jednak okoliczność tę bezpodstawnie uznał za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, podczas gdy wskazania rozporządzenia są wiążące również przy użytkowaniu przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej.W wyroku z 28 czerwca 2024 r. sygn. akt II GSK 500/21, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że organy administracji publicznej użytkujące - w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach lub przepisach szczególnych – przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek przestrzegania ustalonych normatywnie zasad lub procedur użytkowania tych przyrządów oraz wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru (zob. również szerokie rozważania NSA w wyroku z 14 grudnia 2023 r. sygn. akt II GSK 1204/20, publ. w CBOSA). W powołanych wyrokach NSA wyjaśnił, żez treści przepisów kompetencyjnych, będących podstawą wydawania rozporządzeń wykonawczych określających wymagania, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej (art. 9a pkt 1 u.p.m.), wynika jednoznacznie, że akty wykonawcze określają, jeżeli jest to niezbędne, wymaganiaw zakresie warunków właściwego stosowania przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Oznacza to, że prawodawca rozporządzeniowy ustanowił nie tylko wymagania techniczne i metrologiczne dla urządzeń pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz szczegółowy zakres badańi sprawdzeń wykonywanych podczas tego rodzaju kontroli, lecz także ustalił warunki właściwego stosowania tych przyrządów, których adresatami są również organy administracji publicznej będące użytkownikami przyrządów pomiarowych. Do rozporządzeń wydanych na podstawie art. 9a pkt 1 u.p.m. należy m.in. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Wymagania określone w powyższym akciew odniesieniu do zasad użytkowania wag do ważenia pojazdów w ruchu są wiążące także dla organów w toku wykonywania zadań związanych z pomiarem obciążenia osi pojazdu oraz jego masy.Reasumując, organy celno-skarbowe użytkujące – w toku wykonywania zadań publicznych - przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu ustalonych normatywnie (w § 20 ust. 2 i załącznikach do rozporządzenia metrologicznego) dopuszczalnych odchyleń tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru. Nieuwzględnienie powyższego przy ustaleniu wartości kontrolowanych stanowi naruszenie art. 7, art. 80 k.p.a. oraz art. 81a k.p.a. i ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż ustalone wartości przekroczenia nacisku trzech osi oraz sumarycznej masy pojazdu, mieszczą się bezspornie w dopuszczonych w rozporządzeniu odchyleniach, co uzasadnia przyjęcie, że kontrolowany przewóz mieścił się w ustalonych normach i nie wymagał odrębnego zezwolenia, a tym samym nie było podstaw do wymierzenia kary w oparciu o art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej uiszczonego wpisu od skargi, orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

z § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia w przypadku zespołu pojazdów, złożonego

z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, dopuszczalna masa całkowita nie może przekraczać 40 ton.

W wyniku kontroli ustalono, że rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 40200 kg (pierwsze ważenie) oraz 40150 kg (drugie ważenie) i była większa od określonej ww. przepisem odpowiednio o 200 kg (0,5%) oraz 150 kg (0,38%). Dlatego też organ I instancji prawidłowo uznał pojazd za nienormatywny. Podkreślono, że urządzenie wagowe posiadało ważne świadectwo legalizacji ponownej. Organ odwoławczy podniósł, że wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu są przyrządami pomiarowymi umożliwiającymi wyznaczenie obciążenia osi pojazdu oraz jego masy. Wymagania, którym powinny odpowiadać wagi określa rozporządzenie metrologiczne. Przepisy § 6, § 20 oraz § 21 rozporządzenia metrologicznego określają odchylenie dopuszczalne obciążenia osi lub osi wielokrotnej, a także błędy graniczne dopuszczalne sumarycznej masy pojazdu, ale dotyczą one pojazdów kontrolnych służących do sprawdzania wagi. Wskazane rozporządzenie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako: A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, w tabeli nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D (takiej jak waga zamontowana

w Oddziale Celnym w Bezledach) przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi - odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Podkreślono, że ustawa Prawo o miarach ani też wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru. Błędy graniczne służą wyłącznie do oceny czy dana waga odpowiada stawianym jej wymogom dokładności. O tym czy waga spełnia stawiane wymogi i przez to może być używana podczas kontroli celno-skarbowej zaświadcza dokument legalizacji wagi. Wynik prawidłowo przeprowadzonego ważenia winien być brany pod uwagę w takiej wartości jaka wynika wprost z odczytania wskazań miernika wagi. Natomiast wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek

do nominalnych wskazań wag (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2023 r. II GSK 328/20, z 21 lutego 2023 r. II GSK 1264/22, z 28 września 2021 r. II GSK 909/21, publ. CBOSA). Organ odwoławczy podkreślił, że świadectwo legalizacji ponownej poświadcza, że waga spełniała ustawowe wymagania, była sprawna i mogła być używana do czynności kontrolnych. Organ odwoławczy zauważył, że znana jest mu praktyka Inspekcji Transportu Drogowego polegająca na odejmowaniu 2% wartości wskazanej przez miernik urządzenia od ustaleń kontrolnych wagi. Rzeczona praktyka wynika z wewnętrznych regulacji tych organów kontrolnych i nie stanowi źródła prawa. Obie służby wykonują swoje kontrole przy wykorzystaniu różnorodnych urządzeń kontrolno-pomiarowych. Służba Celno-Skarbowa została wyposażona w wagi stacjonarne, trwale zamontowane w podłożu, natomiast ITD posiada wagi przenośne, rozkładane podczas kontroli. Zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego przewiduje korektę wyniku ważenia z uwagi na szczególne warunki pomiaru. W niniejszej sprawie z akt sprawy nie wynika, aby proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. Ważenie wykonane zostało zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Uznać należy je zatem za prawidłowe. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że skoro upoważniony organ dokonując ponownej legalizacji wagi stwierdził, że waga spełnia wymagania określone przepisami rozporządzenia metrologicznego, to waga ta jest prawidłowo zainstalowana w miejscu użytkowania, a tym samym zapewnia poprawność przeprowadzonego ważenia.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Olsztynie skarżąca podtrzymała zarzuty i argumenty odwołania. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nałożenie kary, podczas gdy wyniki pomiarów potwierdzają, że nie doszło do przekroczenia wskazanych wartości. Wyjaśniła, że skoro wyniki ważenia mieszczą się w granicach dopuszczalnego błędu, to nie ma żadnych dowodów na przekroczenie wartości normatywnych. Zdaniem skarżącej przepisy rozporządzenia metrologicznego muszą być stosowane zarówno w procesie kontroli metrologicznej wag, jak również na etapie ich użytkowania. Świadczy o tym treść kolumny trzeciej tabeli nr 1 w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Skarżąca przekonywała też, że w aktach nie ma żadnych dowodów potwierdzających, że parametry strefy ważenia jak i punktu kontrolnego wskazane w § 8 i § 9 rozporządzenia metrologicznego zostały zachowane. Wymagany był odbiór geodezyjny punktu kontrolnego. Ergo - wyniki ważenia nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji o nałożeniu kary.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuję:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja może podlegać uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Oznacza to, że badaniu

w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego

w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy czym Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej wskazującego, że wyniki ważenia są nieważne z powodu braku pomiaru geodezyjnego potwierdzającego zachowanie dopuszczalnych spadków i odchyleń strefy ważenia. Powołany przez skarżącą przepis § 27 ust. 2 rozporządzenia metrologicznego stanowi, że geometria powierzchni strefy ważenia oraz powierzchni poza strefą ważenia, w zakresie o którym mowa w § 8 i § 9 ust. 1 i 2, powinna być opisana i udokumentowana. Przepis ten nie wymaga, aby realizacja strefy ważenia była potwierdzona pomiarami geodezyjnymi. Wystarczające było w tym względzie załączenie do akt postępowania przez organ I instancji kopii zatwierdzonego projektu budowlanego wagi samochodowej, który określa, że: "nawierzchnia musi być płaska, bez załamań, w kierunku podłużnym pozioma, natomiast w kierunku poprzecznym, w celu odwodnienia powierzchniowego, spadek dopuszczalny w żadnym przypadku nie może przekraczać 0,5 %". Założenie to jest zgodne z załączoną do akt przez organ odwoławczy dokumentacją techniczno-ruchową przedmiotowej wagi samochodowej określającą warunki prawidłowego wykonania i eksploatacji wagi. Natomiast świadectwo legalizacji ponownej potwierdza, jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy, że waga ta jest prawidłowo zainstalowana w miejscu użytkowania, a tym samym zapewnia poprawność przeprowadzonego ważenia.

Istota sporu dotyczy natomiast zasadności korygowania na korzyść przewoźnika wyniku pomiaru o błędy graniczne, które wskazane zostały w rozporządzeniu metrologicznym.

Sporna kara w kwocie 6000 zł nałożona została na skarżącą spółkę z powodu stwierdzonego przekroczenia nacisku grupy trzech osi o 300 kg (1,25%) przy pierwszym i drugim ważeniu, przy dopuszczalnym nacisku 24000 kg, oraz przekroczenia masy całkowitej przy pierwszym ważeniu o 200 kg (0,50%) i przy drugim ważeniu o 150 kg (0,38%), przy dopuszczalnej wartości 40000 kg.

Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia metrologicznego odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy powinno być równe wartościom określonym w tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zaś w myśl § 6 pkt 3 tego rozporządzenia błędy graniczne dopuszczalne sumarycznej masy pojazdu powinny być równe wartościom określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W tabeli nr 1 załącznika nr 1 określono odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi dla wagi o klasie dokładności "D" (jak w niniejszej sprawie) - przy zatwierdzeniu typu

i legalizacji wagi (kolumna 2) +/- 2, a w użytkowaniu (kolumna 3) +/- 4. Natomiast

w tabeli z załącznika nr 2 wskazano, że błędy graniczne dopuszczalne w % masy pojazdu dla wagi o klasie dokładności 2 (jak w niniejszej sprawie) wynoszą przy zatwierdzeniu typu i legalizacji wagi (kolumna 2) +/- 1,0, a w użytkowaniu +/- 2,0.

W ocenie Sądu, w świetle cytowanych przepisów, w rozpatrywanej sprawie zaistniały wątpliwości co do stanu faktycznego, które zgodnie z art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 dalej jako: "k.p.a."), należy rozstrzygać na korzyść skarżącego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w najnowszym orzecznictwie (wyroki: z 28 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 2135/23; z 21 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 424/21,publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). NSA w pierwszym z wymienionych wyroków wskazał, że jakkolwiek z § 1 rozporządzenia metrologicznego wynika, że służy ono określeniu:

1) wymagań w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu;

2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu;

3) sposobów i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2,

to jednak nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie,

w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia nacisków osi. Wpływ regulacji zawartej w tym rozporządzeniu na sferę dokonywanych pomiarów potwierdza przewidziany w rozporządzeniu sposób dokonywania metrologicznej weryfikacji wag, uwzględniający błąd dopuszczalnego prawnie pomiaru wskazany w załączniku. Przeprowadzona ocena metrologiczna wagi

i jej zakwalifikowanie do odpowiedniej klasy dokładności świadczy o tym, że sprawdzenie dało wyniki, które mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo błędów pomiaru, przez co można uznać, że waga działa z punktu widzenia prawa prawidłowo. Trudno jest jednak oczekiwać, aby każda waga, zainstalowana w różnych miejscach i warunkach, dokonywała takich samych pomiarów (tak precyzyjnych) jak waga działająca w warunkach laboratoryjnych, bez wpływu czynników zewnętrznych. Zaszeregowanie wagi do określonej klasy dokładności jest prawnym kryterium potwierdzającym, że uzyskiwany z jej wykorzystaniem wynik, będzie mniej lub bardziej dokładny, zbliżony do rzeczywistego, co jest z kolei uznawane przez prawo jako dopuszczalne, z racji wskazanych trudności uzyskania wskazań zawsze zgodnych

z rzeczywistymi wartościami. NSA zwrócił uwagę na cel i logikę klasyfikowania wag do różnych klas dokładności. Jeżeli bowiem ich wskazania miałyby być, po przejściu prawnej kontroli metrologicznej, zawsze takie same jak rzeczywiste wartości, zbędne byłoby dzielenie wag na klasy dokładności, zależne od zmieszczenia się w trakcie kontroli metrologicznej w dopuszczonych przez prawo granicach błędu w trakcie wszystkich przeprowadzonych ważeń kontrolnych. NSA orzekał w sprawie, w której organ stosował wagę o najniższej możliwej klasie dokładności "D", dla której w trakcie sprawdzenia metrologicznego obowiązują największe dopuszczalne błędy pomiarowe, zarówno w ramach procedury zatwierdzenia typu i legalizacji wagi, jak i jej użytkowania (por. tabela 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia metrologicznego). Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że nieprawidłowy jest pogląd WSA i organów, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Niezasadne jest twierdzenie, że nie jest konieczne korygowanie wyników pomiarów, bo żaden przepis prawa nie przewiduje korygowania wyników pomiarów dokonywanych w trakcie kontroli pojazdów. Już z klasy użytej wagi wynika, że w trakcie pomiarów dokonywanych w różnych warunkach, może dochodzić do dopuszczalnych prawnie odchyleń, które z racji uzyskanego zatwierdzenia wagi przez organ metrologiczny mieszczą się granicach dopuszczalnych błędów. NSA uwzględnił, że w sprawie niewątpliwie użyto narzędzia w postaci legalizowanej wagi. Jednakże uznał, że uzyskany wynik, zestawiony następnie z zasadami procesowymi, nakazującymi m.in. ewentualne wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, zobowiązuje do przeprowadzenia stosownej korekty na korzyść strony, chyba że organ może jednoznacznie wykazać, że uzyskane wyniki z całą pewnością wynoszą tyle, ile rzeczywiste wartości nacisków. NSA zaznaczył, że kwestia dopuszczalnych błędów pomiarowych to wynik odpowiedniego założenia przyjętego w trakcie metrologicznej weryfikacji wagi (swoistego kompromisu wymaganego brakiem możliwości zagwarantowania prawidłowych warunków ważenia), które pozwala, pomimo istniejących odchyleń od przyjętego wzorca, zakwalifikować ją do jednej z czterech klas dokładności. W przypadku wagi klasy D rozporządzenie w sprawie wag przewiduje odchylenia w ramach zatwierdzenia typu i legalizacji wagi o ±2%, natomiast dla użytkowania wagi o ±4%, a więc zarówno w górę jak i w dół. Odchylenie może zatem następować zarówno w górę jak i w dół pomiaru, tzn. uzyskany wynik może być albo większy niż rzeczywista wartość albo od niej mniejszy. Należy podzielić pogląd NSA, że są to wątpliwości faktyczne, wynikające z użytych przez organ środków dowodowych, które przewidują legalne istnienie błędu pomiaru. Wątpliwości tych nie można tłumaczyć na niekorzyść strony. A zatem to, że wynik pomiaru może być mniejszy bądź większy niż rzeczywista wartość, nie może przemawiać za nieuwzględnianiem korekt na korzyść strony skarżącej. NSA zaznaczył, że możliwe błędy pomiaru nie mogą obciążać przewoźnika, bo to organ dokonuje pomiarów i to organ korzysta z narzędzi

o określonej klasie dokładności.

W przypadku analizowanym przez NSA już sama instrukcja obsługi wagi wskazywała na margines błędu 2%. W rozpoznawanejsprawie załączona instrukcja obsługi wagi milczy na ten temat. Jednak z ustaleń organów orzekających wynika, że jest to waga o klasie dokładności D (najniższej), a według rozporządzenia waga takiej klasy może mieć odchylenia w użytkowaniu nawet do 4 %, co zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jednak okoliczność tę bezpodstawnie uznał za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, podczas gdy wskazania rozporządzenia są wiążące również przy użytkowaniu przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej.

W wyroku z 28 czerwca 2024 r. sygn. akt II GSK 500/21, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że organy administracji publicznej użytkujące - w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach lub przepisach szczególnych – przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek przestrzegania ustalonych normatywnie zasad lub procedur użytkowania tych przyrządów oraz wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru (zob. również szerokie rozważania NSA w wyroku z 14 grudnia 2023 r. sygn. akt II GSK 1204/20, publ. w CBOSA). W powołanych wyrokach NSA wyjaśnił, że

z treści przepisów kompetencyjnych, będących podstawą wydawania rozporządzeń wykonawczych określających wymagania, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej (art. 9a pkt 1 u.p.m.), wynika jednoznacznie, że akty wykonawcze określają, jeżeli jest to niezbędne, wymagania

w zakresie warunków właściwego stosowania przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Oznacza to, że prawodawca rozporządzeniowy ustanowił nie tylko wymagania techniczne i metrologiczne dla urządzeń pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz szczegółowy zakres badań

i sprawdzeń wykonywanych podczas tego rodzaju kontroli, lecz także ustalił warunki właściwego stosowania tych przyrządów, których adresatami są również organy administracji publicznej będące użytkownikami przyrządów pomiarowych. Do rozporządzeń wydanych na podstawie art. 9a pkt 1 u.p.m. należy m.in. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Wymagania określone w powyższym akcie

w odniesieniu do zasad użytkowania wag do ważenia pojazdów w ruchu są wiążące także dla organów w toku wykonywania zadań związanych z pomiarem obciążenia osi pojazdu oraz jego masy.

Reasumując, organy celno-skarbowe użytkujące – w toku wykonywania zadań publicznych - przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu ustalonych normatywnie (w § 20 ust. 2 i załącznikach do rozporządzenia metrologicznego) dopuszczalnych odchyleń tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru. Nieuwzględnienie powyższego przy ustaleniu wartości kontrolowanych stanowi naruszenie art. 7, art. 80 k.p.a. oraz art. 81a k.p.a. i ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż ustalone wartości przekroczenia nacisku trzech osi oraz sumarycznej masy pojazdu, mieszczą się bezspornie w dopuszczonych w rozporządzeniu odchyleniach, co uzasadnia przyjęcie, że kontrolowany przewóz mieścił się w ustalonych normach i nie wymagał odrębnego zezwolenia, a tym samym nie było podstaw do wymierzenia kary w oparciu o art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej uiszczonego wpisu od skargi, orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.