Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 217/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 89
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 189f
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Brańsk na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 11 maja 2023 r., nr 2001-IOA.4246.3.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania loterii promocyjnej bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku na rzecz Gminy Brańsk kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Zaskarżoną decyzją z 11 maja 2023 r. nr 2001-IOA.4246.3.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako Naczelnik PUCS, organ

I instancji) z 13 lutego 2023 r. nr 318000-311000-CKR1.4246.7.2022.AD, którą wymierzono Gminie Brańsk (dalej powoływana także jako skarżąca, Gmina) karę pieniężną w wysokości 13.117,80 złotych z tytułu urządzania loterii promocyjnej bez zezwolenia.

W uzasadnieniu DIAS stwierdził, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny

i wyjaśnił, że w dniu 27 czerwca 2021 r. w ramach akcji promocyjnej szczepień przeciw Covid-19 podczas pikniku rodzinnego "Dzień Rodziny - Żyjmy zdrowo na sportowo" Gmina Brańsk przeprowadziła loterię promocyjną w której spośród

331 losów wylosowano 3 nagrody w postaci rowerów o łącznej wartości 4.000 złotych. Następnie pismem z dnia 7 października 2021 roku Urząd Gminy Brańsk zgłosił powyższą loterię Naczelnikowi PUCS, określając ją jako loterię fantową, która odbyła się 27 czerwca 2021 roku.

Zdaniem organu odwoławczego w obowiązującym stanie prawnym powyższe zachowanie Gminy w zupełności wypełnia definicję loterii promocyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2094 ze zm., dalej jako: u.g.h.). Zgodnie z przepisami ustawy grami losowymi są gry,

w tym urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku. Grami losowymi są loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału

w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Nieodpłatność udziału w loterii oznacza brak po stronie uczestnika loterii dodatkowych kosztów związanych

z nabyciem dowodów udziału w loterii, a także z dokonaniem zgłoszenia udziału

w loterii. Każdy, kto spełni warunki określone przez organizatora ma prawo do wzięcia udziału w losowaniu, którego zwycięzcy otrzymają przewidziane nagrody.

2. Organ odwoławczy uznał, że powyższe cechy przesądzają o losowym charakterze organizowanej loterii, w związku z czym do jej legalnego urządzania wymagane było uprzednie uzyskanie zezwolenia DIAS właściwego miejscowo dla organizatora. DIAS stwierdził, że Gmina takiego zezwolenia nie uzyskała, w związku z czym zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. podlega karze pieniężnej za urządzanie loterii bez wymaganego zezwolenia.

W sprawie niniejszej organ odwoławczy nie znalazł również podstawy do modyfikacji zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów działu IVa ustawy z dnia

z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: k.p.a.), dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych. Mając na uwadze treść art. 189f k.p.a. DIAS wskazał, że w sprawie niniejszej nie nastąpiło ukaranie strony w innym postępowaniu administracyjnym ani

w postępowaniu karnym, nie można również twierdzić, iż waga naruszenia prawa dokonanego przez Gminę jest znikoma.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że urządzanie loterii promocyjnej, będącej grą losową w której uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe (art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h.) jest możliwe wyłącznie na podstawie zezwolenia udzielanego przez właściwego dyrektora izby administracji skarbowej. W ocenie organu odwoławczego także minimalna wysokość opłaty, do wniesienia której zobowiązany jest organizator loterii wyklucza uznanie wagi naruszenia prawa dokonanego przez stronę za znikome.

DIAS uznał ponadto, że stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. nie może też prowadzić do sprzecznej z zasadami współżycia społecznego sytuacji premiowania podmiotu naruszającego obowiązujące przepisy prawa. Podmiot przestrzegający prawa w tej samej sytuacji poniósłby znaczne koszty związane z przygotowaniem dokumentacji niezbędnej do wnioskowania o zezwolenie, pozyskaniem gwarancji bankowej oraz opłatą za zezwolenie. Natomiast hipotetyczne zastosowanie instytucji z art. 189f k.p.a. w realiach niniejszej sprawy skutkowałoby przyznaniem faktycznej korzyści majątkowej podmiotowi, który popełnił delikt administracyjny. Organ odwoławczy uznał to za niedopuszczalne i sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego.

3. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję

w całości, zarzuciła naruszenie:

1) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą brakiem umorzenia postępowania w sprawie, podczas gdy w żaden sposób nie wskazano dlaczego w ocenie organu waga naruszenia prawa nie jest znikoma, gdy tymczasem w świetle okoliczności sprawy spełnione zostały wszystkie warunki do uznania znikomości naruszenia prawa i zaprzestania naruszenia, co warunkuje dopuszczalność umorzenia postępowania w sprawie,

2) art. 89 ust. 1 pkt. 1 i art. 89 ust. 4 pkt. 1 lit. b) u.g.h. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez dokonanie formalistycznej wykładni przepisu u.g.h., na którym oparł swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy z pominięciem wykładni prawa w zgodzie z Konstytucją RP (zasady równości wobec prawa i zasady proporcjonalności), gdy tymczasem dolegliwość ta powinna pozostawać

w odpowiedniej proporcji do stopnia naruszenia prawa, jako że proporcjonalność stanowi jedną z podstawowych reguł wywodzonych z art. 2, a przede wszystkim art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – co nie zostało w niniejszej sprawie wzięte pod uwagę przez organ,

3) art. 91 u.g.h. w zw. z art. 67a § 1 pkt. 3 o.p. przez brak uwzględnienia występującego w sprawie ważnego interesu publicznego organizowanej loterii promocyjnej mającej na celu promocję szczepień przeciwko Covid-19, uzasadniającej umorzenie w całości danej należności i umorzenie postępowania

w sprawie.

W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że w żaden sposób nie wskazano dlaczego w ocenie organu waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Argumentowano, że w chwili powzięcia wiedzy, iż przeprowadzona loteria powinna zostać zgłoszona, Urząd Gminy Brańsk zgłosił Naczelnikowi PUCS loterię fantową

z planowanym jej przebiegiem na dzień 27 czerwca 2021 r., w której planowana łączna wartość puli nagród miała wynieść 4.000,00 zł. W dniu 8 października 2021 r. Gmina złożyła zawiadomienie w trybie art. 16 k.k.s. (czynny żal) wskazując, iż niedotrzymanie ustawowych obowiązków wynikało z braku wiedzy i doświadczenia osób organizujących loterię. Zwrócono uwagę, że działanie było skierowane na promocję szczepień, a loteria zorganizowana na festynie dot. przekazania dla mieszkańców gminy rowerów zakupionych w celu promocji zdrowego stylu życia

w ramach akcji promującej szczepienia przeciw Covid-19. Podniesiono też, że

w ramach przeprowadzonej loterii Gmina nie pozyskała żadnych dochodów. Aby wywiązać się z zaległych zobowiązań skarżąca w dniu 7 października 2021 r. dokonała zgłoszenia loterii.

W ocenie skarżącej należy odróżnić sytuacje, kiedy naruszenia dopuszcza się podmiot działający dla osiągnięcia zysku od zdarzenia, gdzie wskutek omyłki lub przeoczenia nie wykonano obowiązku zgłoszeniowego, jednak sama loteria promocyjna miała zarówno szczytny cel, jak też wartość losowanych nagród była stosunkowo niewielka. Wskazano, że okoliczności te zostały przez organ pominięte.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi na przedmiotową decyzję i uchylenie ww. decyzji w całości, jak tez poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie, a ponadto

o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

4. Należy przypomnieć, że w realiach rozpoznanej sprawy gminie wymierzono karę pieniężną za zorganizowanie loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia. W dniu 27 czerwca 2021 r. w ramach akcji promocyjnej szczepień przeciw Covid-19 podczas pikniku rodzinnego "Dzień Rodziny - Żyjmy zdrowo na sportowo". Gmina Brańsk przeprowadziła loterię promocyjną w której spośród 331 losów wylosowano 3 nagrody w postaci rowerów o łącznej wartości 4000 złotych. Następnie pismem z dnia 7 października 2021 roku Urząd Gminy Brańsk zgłosił powyższą loterię Naczelnikowi Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, określając ją jako loterię fantową, która odbyła się 27 czerwca 2021 roku.

Zdaniem organu gmina przeprowadziła loterię promocyjną bez wymaganego zezwolenia. Zachowanie Gminy w zupełności wypełnia definicję loterii promocyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2094 ze zm., dalej jako: u.g.h.). Zgodnie z przepisami ustawy grami losowymi są gry, w tym urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku. Grami losowymi są loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału

w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Nieodpłatność udziału w loterii oznacza brak po stronie uczestnika loterii dodatkowych kosztów związanych

z nabyciem dowodów udziału w loterii, a także z dokonaniem zgłoszenia udziału

w loterii. Każdy, kto spełni warunki określone przez organizatora ma prawo do wzięcia udziału w losowaniu, którego zwycięzcy otrzymają przewidziane nagrody.

Organ odwoławczy uznał, że powyższe cechy przesądzają o losowym charakterze organizowanej loterii, w związku z czym do jej legalnego urządzania wymagane było uprzednie uzyskanie zezwolenia DIAS właściwego miejscowo dla organizatora. DIAS stwierdził, że Gmina takiego zezwolenia nie uzyskała, w związku z czym zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. podlega karze pieniężnej za urządzanie loterii bez wymaganego zezwolenia.

W ocenie organu odwoławczego w obowiązującym stanie prawnym i stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można uznać za zasadną argumentacji odwołania jakoby okoliczności urządzania loterii promocyjnej, cel jej urządzania w postaci promocji zdrowego trybu życia, a w szczególności promocji szczepień przeciw Covid-19, powodowały zasadność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Gmina jest zdania, że naruszenie było znikome, a nałożona kara pieniężna nieproporcjonalna do naruszenia, szczególnie, że celem loterii była promocja szczepień przeciwko Covid-19.

5. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja wymierzająca skarżącej karę pieniężną za urządzanie loterii fantowej bez zezwolenia.

Podstawą dla wydania spornej decyzji stanowiły przepisy ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.g.h. ustawa określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach. Zgodnie zaś z art. 3 tej ustawy urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.

Art. 2 ust. 1 u.g.h. stanowi, że grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 u.g.h. grami losowymi są m. in. loterie fantowe, w których uczestniczy się przez nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze, a podmiot urządzający loterię oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. grami losowymi są m. in. loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe;

Natomiast z przepisów: art. 7 ust. 1 i art. 13 u.g.h. wynika, że loterie fantowe mogą być urządzane jednorazowo w skali ogólnokrajowej lub lokalnej zgodnie z zatwierdzonym regulaminem, na podstawie udzielonego zezwolenia.

W tej sprawie spór dotyczył m.in. tego czy loteria ma charakter promocyjnej (wg. organu) czy fantowej (wg. gminy). W rozpatrywanej sprawie Organy słusznie wskazały, że organizowana przez skarżącą gra miała charakter loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. Powyższego dokonały na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności regulaminu gry i wyjaśniły, że o kwalifikacji danej gry za konkretną grę losową z katalogu wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy o grach hazardowych decyduje spełnienie przesłanek ustawowych i prawidłowo oceniły, że w rozpatrywanej sprawie przesłanki te występują czyli zależność wyniku od przypadku, wystąpienie regulaminu, wygrane rzeczowe, nabycie losu.

W rozpatrywanej że w dniu 27 czerwca 2021 r. w ramach akcji promocyjnej szczepień przeciw Covid-19 podczas pikniku rodzinnego "Dzień Rodziny - Żyjmy zdrowo na sportowo" Gmina Brańsk przeprowadziła loterię promocyjną w której spośród 331 losów wylosowano 3 nagrody w postaci rowerów o łącznej wartości 4.000 złotych. Udział w grze nie wymagał nabycia losów.

Zgodnie z przepisami ustawy grami losowymi są gry,

w tym urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku. Grami losowymi są loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału

w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Nieodpłatność udziału w loterii oznacza brak po stronie uczestnika loterii dodatkowych kosztów związanych

z nabyciem dowodów udziału w loterii, a także z dokonaniem zgłoszenia udziału

w loterii. Każdy, kto spełni warunki określone przez organizatora ma prawo do wzięcia udziału w losowaniu, którego zwycięzcy otrzymają przewidziane nagrody. Tym warunkiem udziału w loterii było zaszczepienie się szczepionką na Covid-19 i promocja szczepień. Organizowana przez skarżącą gra miała charakter loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h.

6. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 3 u.g.h. ustawy o grach hazardowych - zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej udziela dla loterii urządzanych na obszarze właściwości jednego dyrektora izby celnej - dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone.

Przepisy art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. u.g.h. jasno określają wysokość kary pieniężnej za urządzanie loterii promocyjnej bez zezwolenia jako 5-krotność opłaty za wydanie zezwolenia, to jest co najmniej 5-krotność połowy kwoty bazowej wynoszącej w 2021 roku 5247,12 złotych. I taką minimalną karę (13 117,80 zł) wymierzono Stronie zaskarżoną decyzją (zgodnie z wyliczeniem 5 x 5247,12zł/2).

7. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżąca Gmina nie wystąpiła o konieczne określone przepisami tej ustawy zezwolenie, jak również nie jest kwestionowany ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie. Uzyskanie zezwolenia na organizowanie loterii promocyjnej dotyczy wszystkich podmiotów. Niezrozumiały jest więc argument skarżącej Gminy, która powołuje się na art. 7 ust. 1 pkt 18 ustawy o samorządzie gminnym, z którego jedynie wynika, iż do zadań własnych gminy należy promocja gminy. Jeżeli w ramach promocji gminy urządzana jest loteria fantowa, to gmina również winna uzyskać zezwolenie na jej organizowanie. W tej sprawie skład orzekający podziela argumentację prawną NSA z wyroku w podobnej sprawie (wyr. NSA z 3 marca 2017 r., II GSK 4790/16, www.orzeczenia.gov.pl).

8. W ocenie sąd zasadne są częściowo argumenty skargi, tj. naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd podziela ocenę skarżącej, że w żaden sposób nie wskazano dlaczego w ocenie organu waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Gdyby odpowiedź na to pytanie była pozytywna to zostałyby spełnione warunki do uznania znikomości naruszenia prawa i zaprzestania naruszenia, co warunkuje dopuszczalność umorzenia postępowania w sprawie.

Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie wyjaśnił jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają charakteru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne, i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Przy określeniu, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie wagi naruszenia prawa, pomocna jest także treść art. 189d pkt 1 KPA. W art. 189d pkt 1 k.p.a. ustawodawca wskazał, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. W piśmiennictwie przyjmuje się na tle tego unormowania, że uwzględniając dyrektywę wagi naruszenia prawa, organ administracji publicznej powinien ocenić wagę (znaczenie, ciężar gatunkowy) naruszonego zakazu oraz wagę naruszenia zakazu.

W świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego. W tej sprawie w decyzji organu brak jest rozważań na ten temat.

W ocenie Sądu powinny się tam one znaleźć, a organ winien wziąć pod uwagę to, że działanie gminy było skierowane na promocję szczepień, a loteria zorganizowana na festynie dot. przekazania dla mieszkańców gminy rowerów zakupionych w celu promocji zdrowego stylu życia w ramach akcji promującej szczepienia przeciw Covid-19. Podniesiono też, że w ramach przeprowadzonej loterii Gmina nie pozyskała żadnych dochodów. Aby wywiązać się z zaległych zobowiązań skarżąca w dniu 7 października 2021 r. dokonała zgłoszenia loterii.

Gmina złożyła zawiadomienie w trybie art. 16 k.k.s. (czynny żal) wskazując, iż niedotrzymanie ustawowych obowiązków wynikało z braku wiedzy i doświadczenia osób organizujących loterię. Zwrócono uwagę, że działanie było skierowane na promocję szczepień, a loteria zorganizowana na festynie dot. przekazania dla mieszkańców gminy rowerów zakupionych w celu promocji zdrowego stylu życia

w ramach akcji promującej szczepienia przeciw Covid-19. Podniesiono też, że

w ramach przeprowadzonej loterii Gmina nie pozyskała żadnych dochodów. Aby wywiązać się z zaległych zobowiązań skarżąca w dniu 7 października 2021 r. dokonała zgłoszenia loterii.

9. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt. 1 i art. 89 ust. 4 pkt. 1 lit. b) u.g.h. w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez dokonanie formalistycznej wykładni przepisu u.g.h., na którym oparł swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy z pominięciem wykładni prawa w zgodzie z Konstytucją RP (zasady równości wobec prawa i zasady proporcjonalności), gdy tymczasem dolegliwość ta powinna pozostawać w odpowiedniej proporcji do stopnia naruszenia prawa, jako że proporcjonalność stanowi jedną z podstawowych reguł wywodzonych z art. 2, a przede wszystkim art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – co nie zostało w niniejszej sprawie wzięte pod uwagę przez organ.

10. Wreszcie zasadny jest zarzut naruszenia art. 91 u.g.h. w zw. z art. 67a § 1 pkt. 3 o.p. przez brak uwzględnienia występującego w sprawie ważnego interesu publicznego organizowanej loterii promocyjnej mającej na celu promocję szczepień przeciwko Covid-19, uzasadniającej umorzenie w całości danej należności i umorzenie postępowania w sprawie.

Organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć zaległości podatkowe. Treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wyznacza dwie fazy postępowania organów podatkowych. W pierwszej organ obowiązany jest dokonać ustalenia, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak należy postrzegać rozumienie przesłanek zastosowania ulgi - ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.

W tej sprawie DIAS uznał w decyzji, że stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. nie może też prowadzić do sprzecznej z zasadami współżycia społecznego sytuacji premiowania podmiotu naruszającego obowiązujące przepisy prawa. Podmiot przestrzegający prawa w tej samej sytuacji poniósłby znaczne koszty związane z przygotowaniem dokumentacji niezbędnej do wnioskowania o zezwolenie, pozyskaniem gwarancji bankowej oraz opłatą za zezwolenie. Natomiast hipotetyczne zastosowanie instytucji z art. 189f k.p.a. w realiach niniejszej sprawy skutkowałoby przyznaniem faktycznej korzyści majątkowej podmiotowi, który popełnił delikt administracyjny. Organ odwoławczy uznał to za niedopuszczalne i sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego.

W ocenie Sądu takie porównanie nie jest wystarczające w realiach sprawy organ powinien wykazać, jeśli jest w stanie, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Sam brak zgłoszenia to za mało. W tej sprawie, gmina zgłosiła przecież organizację loterii. Uczyniła to co prawda po czasie, ale jednocześnie przyznając się do błędu wyrażając tzw. czynny żal w tej sprawie. Gmina argumentowała że w chwili powzięcia wiedzy, iż przeprowadzona loteria powinna zostać zgłoszona, Urząd Gminy Brańsk zgłosił Naczelnikowi PUCS loterię fantową z planowanym jej przebiegiem na dzień 27 czerwca 2021 r., w której planowana łączna wartość puli nagród miała wynieść 4.000,00 zł.

W dniu 8 października 2021 r. Gmina złożyła zawiadomienie w trybie art. 16 k.k.s. (czynny żal) wskazując, iż niedotrzymanie ustawowych obowiązków wynikało z braku wiedzy i doświadczenia osób organizujących loterię. Słusznie zwrócono uwagę, że działanie było skierowane na promocję szczepień, a loteria zorganizowana na festynie dot. przekazania dla mieszkańców gminy rowerów zakupionych w celu promocji zdrowego stylu życia w ramach akcji promującej szczepienia przeciw Covid-19. W ramach przeprowadzonej loterii Gmina nie pozyskała żadnych dochodów. Aby wywiązać się z zaległych zobowiązań skarżąca w dniu 7 października 2021 r. dokonała zgłoszenia loterii.

W ocenie Sądu należy odróżnić sytuacje, kiedy naruszenia dopuszcza się podmiot działający dla osiągnięcia zysku od zdarzenia, gdzie wskutek omyłki lub przeoczenia nie wykonano obowiązku zgłoszeniowego, jednak sama loteria promocyjna miała zarówno szczytny cel, jak też wartość losowanych nagród była stosunkowo niewielka. W ocenie Sądu ww. okoliczności zostały przez organ pominięte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

10. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

11. Sąd nie uwzględnił jednak wniosku o uchylenie obu instancji - decyzji i uchylenie ww. decyzji w całości, jak tez poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Taką możliwość będzie miał ponownie DIAS, a sąd skontroluje prawidłowość jego działań w tym zakresie. Chodzi o rozważenie zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 91 u.g.h. w zw. z art. 67a § 1 pkt. 3 o.p., a jeżeli ww. okoliczności nie zaistniały to prawidłowe uzasadnienie decyzji w ww. zakresie. Z drugiej zaś strony wzięcie pod uwagi szczególności sytuacji – stan pandemii, działania gminy na rzecz promocji szczepień i zdrowia, w ramach zadań własnych gminy mających na celu ochronę zdrowia mieszkańców i zakończenia pandemii.

12. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.