Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 378/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 1 ust. 2, 1; art. 6; art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Piotr Borowiecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. odmawia wymierzenia grzywny; 4. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. K. S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej (dalej także: " Minister" lub "organ") w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W petitum skargi strona skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności,

2) stwierdzenie, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi - Ministrowi Obrony Narodowej grzywny w wysokości 10.000 zł,

4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z korespondencji e-mailowej pomiędzy stronami niniejszego sporu, a także

5) zasądzenie od organu - Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. wniosła do Ministra Obrony Narodowej, drogą elektroniczną (e-mailem zwykłym) wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie odpowiedzi na jej adres e-mailowy (ujawniony w treści przedmiotowego wniosku) na następujące pytania:

"1) Jaki jest koszt powstania pomnika prezydenta Lecha Kaczyńskiego, odsłoniętego [...] kwietnia 2017 roku przed budynkiem Dowództwa Garnizonu W.?

2) Kto jest autorem pomnika?

3) W jakim trybie dokonano wyboru twórcy pomnika?

4) Kiedy podjęto decyzję o powstaniu pomnika?

5) Kiedy zaczęła się faza realizacji projektu?".

Skarżący wskazał, że w odpowiedzi na powyższy wniosek, w dniu [...] kwietnia 2017 r. organ - drogą elektroniczną (e-mailem zwykłym) - poinformował skarżącego, że ze względu na potrzebę zgromadzenia informacji, które mogą być podstawą do udzielenia odpowiedzi oraz niezbędną analizę ich treści, istnieje konieczność wydłużenia terminu realizacji przedmiotowego wniosku. Jednocześnie, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 - dalej także: "u.d.i.p."), organ zobowiązał się, że udzieli odpowiedzi skarżącemu w terminie do dnia 9 maja 2016 r., jako uzasadnienie wskazując potrzebę zgromadzenia informacji, które mogą być podstawą do udzielenia skarżącemu odpowiedzi oraz niezbędną analizę ich treści.

Skarżący zauważył jednak, że pomimo upływu wyznaczonego terminu, Minister Obrony Narodowej nie podjął żadnych działań, zmierzających do wykonania ciążących na nim obowiązków ustawowych, związanych z udzieleniem stronie skarżącej wnioskowanej informacji publicznej.

Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że jest on w przedmiotowej sprawie w stanie bezczynności.

Powołując się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12, skarżący wskazał, iż na gruncie orzecznictwa administracyjnego, podmiot udostępniający informację publiczną nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, w grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Skarżący uznał, że z uwagi na bierność Ministra Obrony Narodowej, mającą miejsce do dnia złożenia skargi, nie sposób przyjąć, że wskazana przez organ przyczyna była rzeczywista i wiarygodna.

W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazał, iż od dnia kończącego zadeklarowany przez Ministra Obrony Narodowej termin udzielenia żądanej informacji publicznej, podejmował on liczne próby telefonicznego kontaktu z organem oraz wyjaśnienia zaistniałego opóźnienia, lecz nie udało mu się uzyskać jakichkolwiek wyjaśnień. Skarżący wskazał jednocześnie, iż do dnia wniesienia przedmiotowej skargi Minister nie udzielił mu żadnej odpowiedzi na kierowane we wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. pytania, naruszając tym samym przepis art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W związku z powyższym, skarżący uznał, iż w świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy we wskazanym terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie, albo podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym dwumiesięcznym terminie. Zdaniem skarżącego, skoro istotą ustawy o dostępie do informacji publicznej jest szybkość działania w procesie udostępniania informacji publicznej, o czym stanowi art. 13 u.d.i.p., to w tym też zakresie należy interpretować jej przepisy, określające terminy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący uznał, że wykonanie obowiązku informacyjnego polega na udostępnieniu żądanej informacji wprost, albo na wydaniu przez organ (jako podmiot posiadający informację) decyzji o odmowie jej udostępnienia, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p. W ocenie skarżącego, oznacza to, że obie te czynności (pojmowane zamiennie) powinny być wykonane w terminach przewidzianych w u.d.i.p. W tej sytuacji, jak stwierdził skarżący, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. - oznacza, że pozostaje on w bezczynności (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 642/13, z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, a także z dnia 3 październik 2014 r. sygn. akt I OSK 431/14).

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła ponadto, że bezsprzecznym jest to, iż żądane przez skarżącego dane, w świetle ustawy, stanowią informację publiczną, a Minister Obrony Narodowej jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w zakresie udostępniania informacji publicznej.

Reasumując, skarżący uznał, że zważywszy na okoliczność, iż Minister Obrony Narodowej zadeklarował konkretną datę udostępnienia wnioskowanej informacji, przyjąć należy, że organ uznał poprawność oraz zasadność wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Podsumowując, skarżący stwierdził w uzasadnieniu skargi, że stanowisko Ministra Obrony Narodowej oraz brak odpowiedzi w okresie ponad dwóch miesięcy od daty złożenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. stanowi rażące naruszenie prawa przez ten organ. Powołując się jednocześnie na stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, skarżący wskazał, iż celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Minister Obrony Narodowej zauważył, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udzielenie informacji publicznej, wniesiony do Ministerstwa Obrony Narodowej za pośrednictwem elektronicznej poczty e-mailowej, organ w dniu [...] kwietnia 2017 r., drogą elektroniczną (pocztą e-mailową), poinformował skarżącego, że ze względu na potrzebę zgromadzenia informacji, które mogą być podstawą do udzielenia odpowiedzi oraz niezbędną analizę ich treści, istnieje konieczność wydłużenia terminu realizacji przedmiotowego wniosku do dnia 9 maja 2017 r.

Jednocześnie, Minister Obrony Narodowej stwierdził, że analizując niniejszą sprawę, należy wziąć pod uwagę to, iż organ, nie kwestionując obowiązku udzielenia informacji publicznej, udzielił jej niezwłocznie, a więc zaraz po wniesieniu skargi, tj. w dniu 26 lipca 2017 r., elektroniczną pocztą e-mailową, odpowiadając skarżącemu na pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2017 r. Organ zauważył ponadto, że w tym samym dniu przekazał także korektę odpowiedzi, stanowiącą uzupełnienie żądanych przez stronę skarżącą informacji.

Ponadto, uzasadniając swój wniosek o oddalenie skargi, jako niezasadnej, Minister Obrony Narodowej podniósł, iż zakres pytań strony skarżącej wymagał, w celu udzielenia wyczerpującej odpowiedzi, zebrania stosownych danych i uzyskania informacji z kilku źródeł. Organ zauważył, iż Ministerstwo Obrony Narodowej ma rozbudowaną i zhierarchizowaną strukturę, zaś prowadzenie spraw związanych z udostępnianiem informacji publicznej jest zadaniem Centrum Operacyjnego Ministra Obrony Narodowej, którego Wydział Informacji Publicznej dokonuje wstępnej analizy wniosków składanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w celu zidentyfikowania obszaru, którego dotyczą pytania, oraz oceny czy organ dysponuje takimi danymi i w związku z tym zaangażowania odpowiedniej komórki organizacyjnej, posiadającej żądane informacje.

Minister wskazał jednocześnie, iż stosownie do obowiązujących przepisów, złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie oznacza automatycznego udostępnienia tej informacji. Minister zauważył bowiem, że w pierwszej kolejności organ zobowiązany jest zbadać, czy żądana informacja jest informacją publiczną, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi - musi ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy. Minister podkreślił, że uznanie publicznego charakteru żądanej informacji nie skutkuje obowiązkiem udostępnienia tej informacji, ani też nie zwalnia organu z obowiązku badania, czy nie zachodzą negatywne przesłanki jej udostępnienia.

W związku z powyższym, Minister Obrony Narodowej uznał, że wszystkie te czynności wymagają czasu i dokonania rzetelnej analizy.

Minister Obrony Narodowej zaznaczył, że podziela stanowisko, iż zawarte w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej regulacje wymagają, aby udostępnianie informacji publicznej na wniosek następowało bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zdaniem organu, powody opóźnienia oraz termin udostępnienia informacji, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, powinny być przedstawione wnioskodawcy.

W tej sytuacji, organ wyjaśnił, iż w sprawie pytań skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. dotyczących popiersia prezydenta Lecha Kaczyńskiego, organ musiał ustalić, czy żądane informacje mają charakter publiczny. Organ podkreśla, że konieczne było rozważenie, w związku z ograniczeniami prawa do informacji, wskazanymi w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., czy odpowiedź na przedmiotowe pytania nie naruszy w szczególności praw twórców, tj. autora projektu popiersia, wykonawcy odlewu z brązu i wykonawcy postumentu. Organ podkreślił jednocześnie, że analizy wymagało również zagadnienie tajemnicy przedsiębiorcy, ochrony prywatności, a także przepisy z zakresu zamówień publicznych.

Reasumując, Minister Obrony Narodowej uznał, że - wbrew zarzutom skargi - dochował 14-dniowego terminu i wykonał obowiązek ustawowy wobec skarżącego. Organ wskazał wprawdzie, że informacji publicznej udzielił w dniu 26 lipca 2017 r., nie wskazując wcześniej nowego terminu załatwienia wniosku, ale w opinii organu należy uznać, że przyczyna braku odpowiedzi nie pozostawała nieuzasadniona.

Minister podkreślił również, że skarżący uzyskał satysfakcjonującą go odpowiedź, o czym świadczy fakt, iż skarżący nie przedstawił dodatkowych pytań, a więc - w ocenie organu - należy uznać, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Mając na względzie wskazane powyżej wyjaśnienia, Minister Obrony Narodowej wniósł w konsekwencji o uznanie przez Sąd, że w spornym postępowaniu organ nie dopuścił się bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).

W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109).

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:

1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08);

2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12);

3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;

4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).

Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero, bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W rozpatrywanej sprawie skarżący K. S. sformułował wobec Ministra Obrony Narodowej zarzut bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym żądał udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:

"1) Jaki jest koszt powstania pomnika prezydenta Lecha Kaczyńskiego, odsłoniętego [...] kwietnia 2017 roku przed budynkiem Dowództwa Garnizonu W.?

2) Kto jest autorem pomnika?

3) W jakim trybie dokonano wyboru twórcy pomnika?

4) Kiedy podjęto decyzję o powstaniu pomnika?

5) Kiedy zaczęła się faza realizacji projektu?".

Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że Minister Obrony Narodowej należy do podmiotów ustawowo zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu.

Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.

W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją, jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się jednocześnie, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, LEX nr 291357, a także z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14, publ. /w:/ https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy podkreślić jednocześnie, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

W świetle powyższego, Sąd uznał, że nie ulega wątpliwości, iż informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Uznać należy jednocześnie, że treść przedmiotowego wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest w swej istocie zrozumiała, bowiem określa wyraźnie zarówno zakres podmiotowy (Minister Obrony Narodowej), jak i zakres przedmiotowy (vide: szczegółowe informacje zawarte w pytaniach konkretnie sformułowanych przez skarżącego), a także ramy czasowe objęte żądaniem (okres obowiązywania wskazanego aktu prawnego).

Zważywszy, zatem, że w sprawie spełniony został warunek odnoszący się zarówno do zakresu podmiotowego, jak i przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznać należy, że wniosek skarżącego z dnia 5 lipca 2017 r. podlegał rozpoznaniu w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem Ministra Obrony Narodowej było zatem udostępnienie skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie informacji ma formę czynności materialno-technicznej i w świetle dyspozycji art. 14 ust. 1 u.d.i.p. winno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Przedstawienie informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej, wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2569/12, a także z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 13/16 - publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza przebiegu postępowania w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że Minister Obrony Narodowej pozostawał w stanie bezczynności na dzień złożenia skargi.

W ocenie Sądu, uznać należy, że nie udzielając skarżącemu w ustawowym terminie informacji zgodnej z treścią jego wniosku, Minister Obrony Narodowej popadł w bezczynność, która ustała dopiero po wniesieniu przez skarżącego skargi z dnia 17 lipca r.

Należy bowiem zauważyć, iż Minister Obrony Narodowej, odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, udzielił skarżącemu odpowiedzi na zadane przez niego pytania dopiero w piśmie z dnia 26 lipca 2017 r., skierowanym do strony drogą elektroniczną.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że stan bezczynności Ministra Obrony Narodowej ustał, po wniesieniu skargi, na skutek udostępnienia stosownej informacji w treści wspomnianej wyżej wiadomości elektronicznej (e-mailu) organu z dnia 26 lipca 2017 r.

Tym samym, Sąd uznał, że na dzień wydania wyroku w niniejszej sprawie, organ nie pozostawał już w bezczynności, albowiem po wniesieniu skargi rozpoznał wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, udzielając mu odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte w owym wniosku.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie mógł zobowiązać organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a więc postępowanie zainicjowane skargą na bezczynność Ministra Obrony Narodowej stało się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Niemniej, z uwagi na fakt, iż organ pozostawał jednak na dzień wniesienia skargi w bezczynności, Sąd obowiązany był rozważyć, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd uznał jednak, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - bezczynność Ministra Obrony Narodowej w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony skarżącej, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., został przez organ przekroczony, skoro prawidłowe jego rozpatrzenie miało miejsce dopiero po wniesieniu skargi.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu, brak prawidłowej realizacji obowiązku przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie wynikał z działań, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa.

Zdaniem Sądu, uznać należy, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej nie wynikała z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, o czym świadczy fakt niemal natychmiastowego udzielenia stosownej odpowiedzi na wniosek strony skarżącej po wniesieniu skargi w piśmie organu z dnia 26 lipca 2017 r.

Również argumenty przytoczone przez Ministra Obrony Narodowej w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, mogą dodatkowo świadczyć o tym, że nie sposób jednak przyjąć, iż zachodziła zła wola po stronie organu, której stopień uzasadniałby przyjęcie tezy o rażącym naruszeniu prawa.

Jeśli chodzi z kolei o możliwość wymierzenia grzywny, wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. wprowadza możliwość orzeczenia o nałożeniu grzywny na organ pozostający w bezczynności lub przewlekle prowadzący postępowanie.

Nie ulega wątpliwości, że instytucja grzywny ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Rozwiązanie to ma pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną, a jej wymierzanie przez sąd w idealnie funkcjonującej administracji powinno być ostatecznością.

Niemniej, w ocenie Sądu, mając na względzie zasadnicze cele grzywny, uznać należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do nałożenia wnioskowanej przez stronę skarżącą grzywny, albowiem nie tylko brak rażącego naruszenia prawa po stronie podmiotu zobowiązanego, ale również nieznaczny stopień jego zawinienia w zakresie podejmowanych czynności, nie pozwalają, aby w niniejszej sprawie dopatrywać się racji mogących przemawiać za dodatkowym nakładaniem na organ obciążeń finansowych w postaci wymierzenia grzywny.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył się jedynie do rozstrzygnięcia o charakterze stwierdzonej bezczynności, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 149 § 1a p.p.s.a., oddalając wniosek strony skarżącej o wymierzenie grzywny, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Z kolei, rozstrzygając w przedmiocie kosztów postępowania sądowego, Sąd uznał, iż zachodzi podstawa do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kwoty 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, kierując się w tym zakresie uregulowaniami prawnymi wyrażonymi w przepisach art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.