Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 164/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15gg ust. 23c
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO-51-11/23 w przedmiocie zwrotu przyznanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją wydaną w dniu [...] września 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. (dalej także jako: "Dyrektor WUP") orzekł o obowiązku zwrotu przez I. M. (dalej także jako: "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") kwoty [...]zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od liczonymi od następujących kwot: a) [...] zł za okres od dnia [...] sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty; b) [...] zł za okres od dnia [...] września 2020 r. do dnia zapłaty; c) [...] zł za okres od dnia [...] września 2020 r. do dnia zapłaty; d) [...] zł za okres od dnia [...] października 2020 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu Dyrektor WUP wskazał, że Skarżąca złożyła w dniu [...] lipca 2020 r. wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19. Kwota wskazana we wniosku wynosiła [...] zł i dotyczyła trzech pracowników na trzymiesięczny okres wsparcia od [...] lipca 2020 r. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie, a dofinansowanie wypłacono w trzech transzach: a) w dniu [...] sierpnia 2020 r. w kwocie [...]zł; b) w dniu [...] września 2020 r. w kwocie [...]zł; c) w dniu [...] września 2020 r. w kwocie [...]zł.

Zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095; dalej także jako: "ustawa COVID-19") zdaniem organu Wnioskodawczyni była zobowiązana do rozliczenia świadczeń i środków otrzymanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do dnia 30 października 2020 r. W związku z brakiem rozliczenia Dyrektor WUP, pismem z dnia [...] lipca 2021 r., wezwał Skarżącą do przedstawienia rozliczenia. W piśmie wskazano braki w dokumentacji konieczne do uzupełnienia. Wnioskodawczyni uzupełniała brakujące dokumenty i w dniu [...] października 2021 r. złożone zostało kompletne rozliczenie. Z rozliczenia wynikała należność podlegająca zwrotowi w kwocie [...] zł.

Równocześnie osobnym pismem w dniu [...] października 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie części należnych do zwrotu środków, drugi o rozłożenie należnej do zwrotu kwoty na raty. Powyższe pisma były odrębnie procedowane i przekazane według właściwości do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej. Negatywne rozstrzygnięcie względem wniosków Skarżącej zostało wyrażone w piśmie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2022 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. wezwano Skarżącą do zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Następnie organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy, wezwał Skarżącą do uzupełnienia dokumentów i złożenia wyjaśnień, jak również zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako: "ZUS") o udzielenie informacji.

W piśmie z dnia [...] maja 2023 r. Skarżąca poinformowała, że jeden z pracowników zwolnił się z pracy na własną prośbę i na jego miejsce zatrudniono nowego pracownika, ponieważ etat był niezbędny dla realizacji prac. Wnioskodawczyni w piśmie wyraziła pogląd, iż środki zostały wykorzystane na wynagrodzenie nowego pracownika i ich wydatkowanie odbyło się zgodnie z umową.

Skarżąca złożyła do akt sprawy szereg oświadczeń i dokumentów, m.in. kopię pisma o rozwiązaniu umowy o pracę i świadectwo pracy [...] oraz kopie umów o pracę z innymi pracownikami, potwierdzenia przelewów.

Ustosunkowując się do twierdzenia Skarżącej, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T., że zgodnie z przepisem artykułu 15gg ust. 18 ustawy COVID - 19 Skarżąca zobowiązana była do powiadomienia na piśmie w terminie 7 dni Dyrektora WUP o zmianie mającej wpływ na wysokość wypłacanej transzy. Taką okolicznością był między innymi fakt ustania stosunku pracy. Organ podkreślił, że Skarżąca złożyła oświadczenie we wniosku pkt 7 ppkt 7, którego treść wynika z art. 15gg ust. 9 pkt. 7 ustawy COVID-19 wskazującego, że na dzień sporządzenia wniosku wnioskodawca sporządził wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i jednocześnie zobowiązuje się dostarczyć wykaz na żądanie uprawnionych organów. W związku z powyższym, zdaniem organu, Skarżąca nie miała uprawnień do swobodnego dysponowania środkami przekazanymi, jak tylko zgodnie ze złożonym wnioskiem co do dofinansowania wynagrodzenia pracowników oraz na opłacenie składek na ich ubezpieczenie społeczne w części należnej od pracodawcy. Dofinansowanie to mogło dotyczyć wyłącznie pracowników, którzy ujęci byli w sporządzonym na dzień złożenia wniosku wykazie pracowników. Zdaniem organu w przypadku konieczności zatrudnienia kolejnych pracowników Wnioskodawczyni mogła złożyć na te osoby kolejne wnioski o przyznanie pomocy.

W ocenie organu Skarżąca wnioskowała o kwotę [...]zł, natomiast sporządzony na dzień złożenia wniosku wykaz pracowników jest na kwotę [...]zł. Oznacza to, że wnioskowana kwota była zawyżona łącznie o [...] zł, tj. o kwotę [...]zł każda wypłacona transza. Organ uznał, że wskazana kwota jest świadczeniem pobranym w nadmiernej wysokości.

Ponadto organ podał, że ujęty w wykazie pracowników R. T. w okresie od lipca do września 2020 r., zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] października 2021 r., pobierał zasiłek chorobowy, co potwierdziła informacja uzyskana z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec powyższego środki w łącznej kwocie [...]zł stanowią środki niewykorzystane ([...] zł każda transza).

Odnośnie drugiego pracownika organ przyjął, że M. W. rozwiązał stosunek pracy. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami (potwierdzenie przelewu) za lipiec 2020 r. wypłacono mu wynagrodzenie w kwocie [...]zł. W wykazie pracowników ujęte za lipiec dofinansowanie do wynagrodzenia wraz ze składkami ZUS dla [...] wynosiło [...] zł. Rozliczone dofinansowanie za wyżej wymienionego za lipiec 2022 r. wynosiło [...] zł, zatem kwota [...]zł stanowiła środki niewykorzystane. Natomiast środki za miesiące sierpień i wrzesień 2020 r. w łącznej wysokości [...] zł są środkami nienależnie pobranymi. Środki niewykorzystane łącznie wyniosły [...] zł.

Organ podał, że na żądaną do zwrotu kwotę składa się należność główna w wysokości [...] zł i odsetki naliczone jak dla zaległości podatkowych naliczane od dat wskazanych w sentencji decyzji, które na dzień wydania decyzji tj. [...] września 2023 r. stanowią kwotę [...]zł, co stanowi łączną kwotę do zwrotu na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł, przy czym suma naliczonych odsetek podlega zaokrągleniu do pełnych złotych, zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022r. poz. 2651 z późn. zm.; dalej także jako: "O.p.").

Od decyzji odwołała się Wnioskodawczyni i podniosła, że w toku postępowania administracyjnego wykazała, że jeden z pracowników się zwolnił, a drugi zachorował, w związku z czym zmuszona była w to miejsce zatrudnić nowych pracowników. Nie miało to wpływu na wysokość wypłacanej transzy. Wysokość wypłaconej transzy byłaby ewentualnie wyższa jeżeli Skarżąca wystąpiłaby z kolejnym wnioskiem o dofinansowanie dla nowych pracowników. Zdaniem Wnioskodawczyni nie może być mowy o pobraniu nienależnych środków lub pobrania ich nadmiernej wysokości albowiem środki z Urzędu Pracy w T. zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, to znaczy na sfinansowanie wynagrodzeń pracowniczych w omawianym okresie.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: "SKO", "Kolegium") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazało zwrot przez Skarżącą na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia [...] października 2021 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na treść przepisów m.in. art. 15gg ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 6, ust. 9, ust. 14, ust. 18, ust. 19, ust. 20. Podał, że przepis art. 15gg ust. 23c ustawy COVID – 19 stanowi, że w przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1-6 u.f.p. Zgodnie z przepisem art. 15gg ust. 28 pkt 2 ustawy COVID – 19 do zadań dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy należy w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych o obowiązku zwrotu świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2.

Kolegium wskazało, że wnioskowane przez Skarżącą świadczenie zostało przyznane na okres lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r.

Zgodnie z przepisem art. 169 ust. 2 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Wysokość możliwego do otrzymania wsparcia wynika z przepisów art. 15gg ust. 2 i 4 ustawy COVID - 19 oraz z wykazu pracowników. Zdaniem Kolegium skoro we wniosku wskazano żądaną kwotę dofinansowania wyższą aniżeli wynikająca z wykazu pracowników to wypłacone dofinansowanie zostało dokonane w nadmiernej wysokości, gdyż było wyższe aniżeli niezbędne do dofinansowania kosztów pracy pracowników wskazanych w wykazie.

Zdaniem Kolegium, Dyrektor WUP nieprawidłowo zakwalifikował kwotę [...]zł podlegającą zwrotowi - jako niewykorzystaną. Kwota ta, na którą składają się: [...] zł i [...] zł jest kwotą pobraną nienależenie. Zgodnie z przepisem art. 169 ust. 3 u.f.p. dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Skoro R. T. w chwili złożenia wniosku o przyznanie wsparcia dla Wnioskodawczyni nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę oraz nie były za niego odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne to dofinansowanie na niego zostało wypłacone bez podstawy prawnej albowiem zgodnie z przepisem art. 15gg ust. 2 i 4 ustawy COVID - 19 wsparcie przysługiwało do wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Podobnie Kolegium oceniło dofinansowanie do wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne za część lipca 2020 r. za [...]. Brak było podstawy prawnej do otrzymania wsparcia na osoby niebędące pracownikami oraz niepobierające wynagrodzenia, gdyż takie osoby nie stanowią kosztu utrzymania dla pracodawcy a celem przyznania wsparcia (podstawa prawną) była ochrona miejsc pracy poprzez dofinansowanie kosztów pracy.

Z kolei kwota [...]zł stanowi kwotę pobraną w nadmiernej wysokości. Zgodnie z przepisem art. 169 ust. 2 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Wysokość możliwego do otrzymania wsparcia wynika z przepisów art. 15gg ust. 2 i 4 COVID – 19 oraz z wykazu pracowników. Skoro we wniosku wskazano żądaną kwotę dofinansowania wyższą aniżeli wynikająca z wykazu pracowników to wypłacone dofinansowanie zostało dokonane w nadmiernej wysokości, gdyż było wyższe aniżeli niezbędne do dofinansowania kosztów pracy pracowników wskazanych w wykazie. Kwota [...]zł stanowi kwotę pobraną nienależnie. Uzasadnienie takiej kwalifikacji jest tożsame jak podane wyżej w odniesieniu do kwoty [...]zł.

Organ wskazał, że ustawa COVID – 19 nie definiuje pojęć dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości, do których odwołuje się w przepisie art. 15gg ust. 23c, a nakazuje stosować w tym zakresie przepisy art. 169 ust. 1-6 u.f.p. To właśnie wśród tych przepisów należy poszukiwać wyjaśnień (definicji) tych pojęć. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego poszczególne kwoty zakwalifikował w taki sposób, jak to uczynił.

Kolegium podało, że zmiana kwalifikacji pobranych środków wymusiła zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia co do początku okresu naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Żaden z przepisów art. 15gg ustawy COVID - 19 nie wskazuje, od którego dnia należy naliczać te odsetki. W szczególności zastosowania nie znajdzie przepis art. 15gg ust. 23 ustawy COVID – 19 przewidujący zwrot środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie albowiem ma on zastosowanie w sytuacji, gdy podmiot, o którym mowa w ust. 1, który złożył oświadczenie dotyczące spełniania warunku spadku obrotów, o którym mowa w art. 15g ust. 9, lub kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3, niezgodnie ze stanem faktycznym lub nie sporządził na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddał się kontroli. Żadna ze wskazanych okoliczności zdaniem Kolegium nie występuje w niniejszej sprawie.

W ocenie Kolegium w analizowanej sprawie termin zwrotu odsetek wynika z przepisu art. 169 ust. 2, 3 i 5 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z tym ostatnim przepisem odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. Zdaniem Kolegium stwierdzenie nieprawidłowego pobrania części dotacji oraz pobrania części w nadmiernej wysokości nastąpiło [...] października 2021 r. Tego bowiem dnia Wnioskodawczyni przedłożyła rozliczenie otrzymanego wsparcia, z którego wynikała kwota podlegająca zwrotowi taka, jak w zaskarżonej decyzji. Od tej więc daty zdaniem Kolegium winny być naliczane odsetki. Dlatego też SKO uchyliło decyzję Dyrektora WUP w całości i orzekło co do istoty sprawy. Kolegium zaznaczyło przy tym, że decyzja nie narusza przepisu art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej także jako: "k.p.a").

W skardze do tut. Sądu Skarżąca zarzuciła, że decyzja nie odnosi się do uzasadnienia odwołania. Wskazała, że ustawa COVID – 19 w art. 15gg ust. 18 nie precyzuje o jaki wpływ chodzi. Tak więc nie można wymagać od Wnioskodawczyni spełniania wymogów nie określonych w ustawie. Skarżąca podała, że odwołanie dotyczące tej kwestii zostało zupełnie pominięte i argumenty Skarżącej nie zostały w żaden sposób omówione. Zdaniem Wnioskodawczyni jakiekolwiek zawiadomienie Urzędu Pracy w T. o zmianie pracowników nie może być wymagane i nie może być to argumentem do wnioskowania o zwrot środków z tytułu COVID - 19. Ponadto w ocenie Skarżącej ustawa COVID - 19 w art. 15gg ust. 23c nie precyzuje i nie określa pojęcia "nienależnego pobrania środków". Urząd Pracy w T. powołuje się w swoich decyzjach na ustawę COVID - 19 i nie można naciągać uzasadnienia swoich decyzji do innych ustaw tak by uzasadnić swoją tezę. Pomoc została udzielona w oparciu o ustawę COVID - 19 i wszelkie decyzje prawne o skutkach finansowych winny odbywać się wyłącznie o zapisy tej ustawy. Przywołana w uzasadnieniu ustawa o finansach publicznych również nie określa precyzyjnie pojęcia nienależnego pobrania środków. Skarżąca nie zgadza się też z treścią decyzji, w której stwierdzono, że nie narusza art. 139 k.p.a., gdyż jest ona na niekorzyść Skarżącej pomimo wykazania w uzasadnieniu niestosowania przepisów ustawy COVID - 19. Skarżąca wskazała, że uzasadnienie podane w decyzji nie wynika z przepisów ustawy COVID - 19, a jedynie może być jednostronną interpretacją naciąganą do sytuacji, których to ustawa COVID - 19 nie precyzuje. Takie działanie narusza również zasady współżycia społecznego, gdzie błędy w ustawie nie korygowane w trakcie realizacji pomocy przez Urząd Pracy w T. mają być poniesione tylko przez korzystającego z pomocy. Zdaniem Skarżącej decyzja ta jest niezgodna z prawem, gdyż została wydana w oparciu o uchybienia, które nie były zwarte w prawie, to jest w ustawie COVID - 19.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz.2492), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 poz. 1634; dalej także jako: "p.p.s.a."). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak zakreślonym zakresie kognicji Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, wskazać należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt: II FSK 1665/06). Sąd jako podstawę kontroli legalności zaskarżonej decyzji przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracji publicznej.

Tut. Sąd przyjmuje zatem, że Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych, w następstwie wystąpienia COVID-19, na kwotę [...]zł na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników na okres 3 miesięcy od [...] lipca 2020 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. przyznał Skarżącej dofinansowanie i przekazał środki na wskazany przez nią rachunek bankowy w trzech transzach: I transza w kwocie [...]zł w dniu [...] sierpnia 2020 r., II transza w kwocie [...]zł w dniu [...] września 2020 r. i III transza w kwocie [...]zł w dniu [...] września 2020 r. W związku z powyższym Skarżąca w ramach swego wniosku powinna rozliczyć otrzymane świadczenia i środki w terminie do [...] października 2020 r., czego jednak nie uczyniła. Dyrektor WUP pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wezwał Skarżącą do przedstawienia rozliczenia. W piśmie wskazano, że Wnioskodawczyni powinna przedłożyć do akt sprawy: wykaz pracowników sporządzony w dniu wnioskowania; wykaz pracowników, którym przekazano wsparcie; prawidłowo uzupełniony formularz rozliczeniowy; oświadczenie RODO; potwierdzenie wypłaty wynagrodzeń za lipiec 2020 r., potwierdzenie zapłaty składek ZUS i PIT4 za okres lipiec – wrzesień 2020 r. (k. 14 akt administracyjnych). Wnioskodawczyni uzupełniała brakujące dokumenty i w dniu [...] października 2021 r. złożone zostało rozliczenie (k. 42 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. wezwano Skarżącą do zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Kwota wskazana w wezwaniu wynosiła [...] zł (k. 156 akt administracyjnych). Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. poinformowano Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy. Po przeprowadzeniu postępowania w związku z brakiem rozliczenia jak i brakiem zwrotu Dyrektor WUP w dniu [...] września 2023 r. wydał decyzję o obowiązku zwrotu przez Wnioskodawczynię na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od następujących kwot: a) [...] zł za okres od dnia [...] sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty; b) [...] zł za okres od dnia [...] września 2020 r. do dnia zapłaty;

c) [...] zł za okres od dnia [...] września 2020 r. do dnia zapłaty; d) [...] zł za okres od dnia [...] października 2020 r. do dnia zapłaty zł wraz z odsetkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu odwoławczym wydało decyzję, którą uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazało zwrot przez Skarżącą na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia [...] października 2021 r. do dnia zapłaty.

W opisanym powyżej stanie faktycznym dla porządku podać należy, że Wnioskodawczyni uzyskała wsparcie finansowe wypłacone przez Wojewódzki Urząd Pracy w T. na podstawie art. 15gg ustawy COVID – 19.

Stosownie do art. 15gg ust. 1 ustawy COVID – 19 podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:

1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub

2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub

3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.

Zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID – 19, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 15gg ust. 23c ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Powyższy przepis stanowił podstawę do dokonania przez Kolegium odpowiedniej kwalifikacji kwoty, odnośnie której Skarżąca została zobowiązana do zwrotu na podstawie zaskarżonej decyzji. Przepis ten zawiera odwołanie do art. 169 u.f.p., który w niniejszej sprawie doprecyzowuje zasady postępowania w przypadku rozliczania dofinansowania uzyskanego na podstawie art. 15gg ustawy COVID – 19. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącej zmierzające do podważenia procedowania organu w oparciu o przepisy u.f.p. a nie ustawę COVID – 19. Zdaniem Sądu, z brzmienia art. 15gg ust. 23c ustawy COVID – 19 wprost wynika odwołanie do określonej regulacji ustawy o finansach publicznych znajdujących odpowiednie zastosowanie do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy.

Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 169 u.f.p.:

1. Dotacje udzielone z budżetu państwa:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

3. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

4. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

5. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem,

2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji

- z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi.

6. W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie oceniło, że kwota [...]zł stanowi nienależną Skarżącej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi. Zgodnie z art. 169 ust. 3 u.f.p. ustawy o finansach publicznych dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Skoro R. T. w chwili złożenia wniosku o przyznanie wsparcia nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę oraz nie były za niego odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne to dofinansowanie na niego zostało wypłacone bez podstawy prawnej. Fakt pobierania w okresie lipiec – wrzesień 2020 r. przez R. T. zasiłku chorobowego został potwierdzony w raporcie ZUS z dnia [...] kwietnia 2023 r. (k. 179 – 180 akt administracyjnych organu I instancji). Zgodnie z przepisem art. 15gg ust. 2 i 4 ustawy COVID - 19 wsparcie przysługiwało do wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne zaś jak wynika z przywołanego raportu Skarżąca w okresie lipiec – wrzesień 2020 r. nie ponosiła kosztów związanych z wynagrodzeniem i obowiązkiem uiszczania składek za R. T..

Podobnie jako uzasadnione należy ocenić stanowisko Kolegium odnośnie do dofinansowania do wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne za [...] za część lipca 2020 r. oraz sierpień i wrzesień 2020 r. Brak było podstawy prawnej do otrzymania wsparcia na osobę niebędącą pracownikiem oraz niepobierającą wynagrodzenia, gdyż taka osoba nie stanowi kosztu utrzymania dla pracodawcy a celem przyznania wsparcia (podstawą prawną) była ochrona miejsc pracy poprzez dofinansowanie kosztów pracy. Z przedłożonej przez Skarżącą dokumentacji (k. 200 – 201 akt administracyjnych organu I instancji) wynika, że zatrudnienie tego pracownika ustało z dniem [...] lipca 2020 r. Okoliczność ta została potwierdzona w piśmie ZUS z dnia [...] maja 2023 r. (k. 209 akt administracyjnych organu I instancji), w którym ZUS wskazał, że M. M. został zgłoszony jako pracownik w okresie od [...] września 2018 r. do [...] lipca 2020 r.

Zdaniem Sądu słusznie Kolegium również stwierdziło, że kwota [...]zł stanowi kwotę pobraną w nadmiernej wysokości. Wyliczenie tej kwoty wynika z zestawienia danych we wniosku na k. 1 akt administracyjnych organu I instancji (łączna wnioskowana kwota wynosiła [...] zł) oraz danych z wykazu pracowników na k. 20 akt administracyjnych organu I instancji (łączna kwota dofinansowania została tam określona w wysokości [...] zł). Jak wskazano powyżej na podstawie art. 169 ust. 2 u.f.p. można przyjąć, że kwotami pobranymi w nadmiernej wysokości są kwoty otrzymane w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Skoro we wniosku wskazano żądaną kwotę dofinansowania wyższą aniżeli wynikająca z wykazu pracowników to wypłacone dofinansowanie zostało dokonane w nadmiernej wysokości. Było ono bowiem wyższe aniżeli niezbędne do dofinansowania kosztów pracy pracowników wskazanych w wykazie.

W niniejszej sprawie na uwagę zasługuje w ocenie Sądu akcentowana przez organy okoliczność, iż w treści wniosku Skarżąca oświadczyła, że cyt. "zobowiązuję się dostarczyć na żądanie uprawnionych organów kopię wykazu pracowników objętych dofinansowaniem sporządzonego na dzień złożenia wniosku" (k. 2 akt administracyjnych organu I instancji). Wykaz pracowników znajduje się w aktach administracyjnych organu I instancji na k. 20. Wykaz ten obejmuje trzy osoby: [...]. Równocześnie Skarżąca w piśmie opatrzonym datą [...] października 2020 r. oświadczyła, że cyt. "pracownik, który złożył wymówienie to p. M. W.", "pracownik, który pobierał zasiłek rehabilitacyjny to p. R. T." (k. 21 akt administracyjnych organu I instancji). Następnie w piśmie opatrzonym datą [...] października 2021 r. (k. 41 akt administracyjnych organu I instancji) Skarżąca wskazała, że wskutek niezależnych i nieprzewidzianych przez nią okoliczności uległ zmianie stan osobowy pracowników. Jeden z pracowników wypowiedział umowę o pracę (z dniem [...] lipca 2020 r. – dotyczy [...] – dokumenty k. 200 – 201 akt administracyjnych organu I instancji), a drugi ([...]) po chorobie uzyskał zasiłek rehabilitacyjny (k. 179 – 180 akt administracyjnych organu I instancji). W związku z tym Skarżąca zatrudniła dwóch nowych pracowników na ich miejsce (k. 203 - 206 akt administracyjnych organu I instancji).

Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżącej, jakoby bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i obowiązku zwrotu dofinansowania pozostawały zmiany kadry pracowniczej, odnośnie której Wnioskodawczyni ubiegała się o dofinansowanie. Argumentacja Skarżącej jest w tym zakresie niespójna i nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów art. 15gg ustawy COVID – 19, będących podstawą przyznania dofinansowania. Trudno bowiem przyznać rację twierdzeniu, że bez znaczenia w sprawie było to, na których konkretnie pracowników Skarżąca otrzymała dofinansowanie w sytuacji, gdy jednym z obowiązków przy składaniu wniosku było sporządzenie wykazu tych pracowników. Obowiązek ten wynikał z art. 15gg ust. 9 pkt 7 ustawy COVID – 19, który stanowi, że wniosek o przyznanie dofinansowania zawiera w szczególności oświadczenie, że na dzień sporządzenia wniosku wnioskodawca sporządził wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i jednocześnie zobowiązuje się dostarczyć wykaz na żądanie uprawnionych organów. Z powyższego wynika, zdaniem Sądu, że zmiany kadry pracowniczej przedsiębiorstwa Skarżącej miały wpływ na wysokość uzyskanych przez Wnioskodawczynię środków na podstawie wniosku. Dofinansowaniem objęci byli bowiem pracownicy wskazani w wykazie sporządzonym stosownie do przywołanego art. 15gg ust. 9 pkt 7 ustawy COVID – 19.

Ponadto wbrew twierdzeniom Skarżącej istniał po jej stronie obowiązek poinformowania organu o zmianie kadry pracowniczej. Stosownie bowiem do art. 15gg ust. 18 ustawy COVID – 19, podmiot, o którym mowa w ust. 1 (tj. w niniejszej sprawie Wnioskodawczyni), jest obowiązany do powiadamiania na piśmie w terminie 7 dni dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy o zmianie mającej wpływ na wysokość wypłacanej transzy środków. Istotne przy tym jest to, że Skarżąca w treści wniosku oświadczyła, że cyt. "są mi znane obowiązki wynikające z art. 15gg ust. 8, 18 i 19 ustawy oraz zobowiązuję się do ich spełnienia" (k. 2 akt administracyjnych organu I instancji).

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi podać należy, iż w ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżąca zarzuciła, że SKO nie rozpatrzyło jej odwołania bowiem nie omówiło i pominęło przedstawione przez Skarżącą twierdzenia i argumenty. W ocenie Sądu w treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ odwoławczy dokonał powtórnej analizy sprawy (do czego był uprawniony) i podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. W decyzji nie tylko prawidłowo określono kwotę przypadającą do zwrotu, ale i datę początkową naliczania odsetek. Organ przedstawiając argumenty przemawiające za prawidłowością podjętego rozstrzygnięcia wyjaśnił Skarżącej czym kierował się przy rozstrzyganiu sprawy oraz jakie stanowisko zajął względem argumentów formułowanych w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu. Podkreślenia dodatkowo wymaga, że ustalenia faktyczne w sprawie znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a poczyniona analiza przepisów ustawy COVID - 19 oraz u.f.p. jest prawidłowa, wszechstronna i wystarczająca do wydania decyzji w sprawie. Zdaniem Sądu wobec opisanych w zaskarżonej decyzji uchybień Skarżącej w zakresie wydatkowania i rozliczenia otrzymanego dofinansowania, organy nie miały innej możliwości aniżeli orzec o zwrocie przyznanej pomocy.

Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. sformułowanego przez Wnioskodawczynię w skardze. Skarżąca naruszenia tego przepisu prawa upatruje w wydaniu decyzji na jej niekorzyść. W tym kontekście wyjaśnić należy, że "niekorzyść", o której mowa w art. 139 k.p.a., to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu I instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. W tej kwestii nie jest natomiast miarodajne żądanie odwołania, bowiem każda decyzja organu odwoławczego nieuwzględniająca żądania strony byłaby decyzją wydaną na niekorzyść strony odwołującej się, chociaż obiektywnie nie pogarszałaby jej sytuacji prawnej, np. decyzja utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1736/22). W niniejszej sprawie Sąd dokonując zestawienia decyzji organów obu instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 139 k.p.a. Kwota należności do zwrotu jest bowiem taka sama w decyzji Dyrektora WUP oraz w decyzji SKO i wynosi [...] zł. Inaczej została rozstrzygnięta kwestia odsetek bowiem w decyzji SKO początek naliczania odsetek został określony na dzień [...] października 2021 r., czyli około rok później niż określono to w decyzji Dyrektora WUP. Stwierdzić zatem należy, że rozstrzygnięcie w zakresie odsetek zawarte w decyzji SKO jest dla Skarżacej korzystniejsze niż przedmiotowe rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora WUP.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszeń przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd oddalił skargę.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] maja 2024 r. (k. 40 akt sądowych). Wcześniej Skarżąca została poinformowana o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma (k. 39 akt sądowych). Należy zaznaczyć, że dopuszczalność rozpoznania spraw na posiedzeniach niejawnych w czasie obowiązywania obostrzeń związanych z epidemią COVID-19 była rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II FSK 1230/21, a wyrażone w nim poglądy tut. Sąd podziela.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska