Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1564/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1606/18 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2018 r. nr ... znak: ... w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1606/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę J.J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 września 2018 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

J.J. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości.

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:

1. przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowalnego, przez przyjęcie, że obiekty skarżącego mają status obiektów w nowej lokalizacji wybudowanych bez wymaganego pozwolenia,

2. niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowalne, w sytuacji, gdy obiekty budowalne skarżącego nie zostały wybudowane bez uzyskania wymaganego pozwolenia w warunkach samowoli budowlanej.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi, zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które skutkowały stwierdzeniem nieważności decyzji w całości gdyż orzeczenie organów administracji publicznej zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, oraz zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa,

2. art. 1 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji,

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., przez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa stanowiącego przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż sprawa została rozpoznana przez organ nieuprawniony.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 24 września 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bochni (dalej: PINB) z 7 grudnia 2017 r. nakazującą J.J. rozebranie dwóch oznaczonych obiektów na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane).

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał na istotne okoliczności sprawy, mianowicie: (1) realizację przez skarżącego obiektów tymczasowych na podstawie zgłoszeń z 23 października 2009 r. i 14 lipca 2010 r.; (2) nierozebranie ich pomimo upływu 120 dni, lecz przeniesienie obiektu oznaczonego nr 2 – o 30 cm oraz obiektu nr 3 – o 10 cm, bez dokonania zgłoszenia i bez uzyskania pozwolenia; (3) dwukrotne stwierdzenie przez Starostę Bocheńskiego braku podstaw do wszczęcia egzekucji wynikającego z mocy prawa obowiązku rozbiórki obiektów tymczasowych wobec zmiany ich lokalizacji.

W takim stanie sprawy uprawnione było stanowisko organu nadzoru budowlanego co do zaistnienia przesłanek uruchomienia trybu z art. 48 Prawa budowlanego, a następnie orzeczenie o nakazie rozbiórki przedmiotowych obiektów, jako niezgodnych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wymogami przepisów techniczno-budowlanych.

Przede wszystkim należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie nie miały podstaw do negowania ustalonych przez Starostę Bocheńskiego okoliczności przeniesienia przedmiotowych obiektów w inne miejsce, zwłaszcza, że były one potwierdzone właśnie przez skarżącego.

W związku ze stwierdzeniem przez Starostę braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego właściwego w zakresie wynikającego z mocy prawa obowiązku rozbiórki obiektów tymczasowych, powinnością organu nadzoru budowlanego było przeprowadzenie postępowania co do legalności zrealizowanych robót budowlanych.

Uwzględniając całokształt okoliczności rozpatrywanej sprawy, prawidłowo Sąd Wojewódzki zaakceptował ocenę organów nadzoru, zgodnie z którą przedmiotowe obiekty budowlane w nowej lokalizacji wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę, co warunkowało uruchomienie trybu legalizacyjnego z art. 48 Prawa budowlanego.

Słusznie w uzasadnieniu wyroku Sąd zaakcentował, iż co do zasady wzniesienie obiektu tymczasowego opisanego w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia na budowę, chyba że spełnione zostaną przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, stanowiącym o możliwości budowy określonych obiektów tymczasowych na podstawie zgłoszenia.

Trafnie Sąd Wojewódzki wskazał w nawiązaniu do zarzutu skargi, iż organ nadzoru budowlanego był właściwy do rozpoznania sprawy samowoli budowlanej w zakresie realizacji przedmiotowych obiektów, których istnienie w kolejnych latach nie miało już związku ze zgłoszeniami dokonanymi dla obiektów tymczasowych w 2009 r. i 2010 r., podlegających rozbiórce lub przeniesieniu w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni.

Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia pozorności czynności polegającej na przesunięciu spornych obiektów nie miała istotnego znaczenia w sprawie.

Zauważyć bowiem trzeba, że niewątpliwie wolą skarżącego było pozostawienie na stałe przedmiotowych obiektów budowlanych w danym miejscu, co wymagało uzyskania stosownego pozwolenia.

Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, jeżeli tymczasowy obiekt budowlany ma być użytkowany w miejscu ustawienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (por. w szczególności: wyrok NSA z 30 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Sz 2010/98, wyrok WSA w Poznaniu z 25 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 121/08, z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Po 59/14, wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 3053/15, 18 kwietnia 2023 r. II OSK 962/20, wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r. II OSK 1462/20).

Z kolei w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. II OSK 3053/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że konstytutywnym elementem normy prawnej wynikającej z art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Praw budowlanego, jest zarówno zamiar inwestora rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego, nie później niż przed upływem 120 dni, jak też dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1, w którym zostanie określony termin rozpoczęcia budowy – będący jednocześnie początkiem biegu terminu do dokonania przez inwestora rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego lub przeniesienia go w inne miejsce. Tym samym, w sytuacji gdy inwestor wybuduje obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5, ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12.

Z podanych wyżej względów właściwe było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do zgodności z prawem wydanej w sprawie decyzji nakazującej w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych, jako wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i niespełniających wymogów do ich legalizacji.

Tym samym niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące przepisów art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 oraz art. 48 Prawa budowlanego. Jako chybione należało również uznać zarzuty skargi kasacyjnej, w których podniesiono naruszenie przepisów art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem w sprawie brak było przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanych decyzji. W postępowaniu przeprowadzonym przez organy obu instancji nie wystąpiły uchylenia proceduralne, które skutkowałyby naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., powołanych w podstawie kasacyjnej. W rezultacie uprawniona była także konstatacja Sądu Wojewódzkiego, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony zgodnie z regułami prawa procesowego.

W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

5