Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2409/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1 lit. b,  art. 135,  art. 200,  art. 209,  art. 205  art. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Służby Ochrony Państwa na rzecz skarżącego S. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Komendant Służby Ochrony Państwa (zwany dalej "Komendantem SOP") decyzją z [...] października 2023r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2023r. nr [...] o odmowie przyznania S. Z. (zwany dalej "Skarżącym") pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej powołano art. 180 ust. 1 i art. 185 ust. 6 ustawy z 8 grudnia 2017r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2023r., poz. 66 ze zm., zwana dalej "ustawą o SOP") w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 czerwca 2018r. w sprawie przyznawania i cofania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018r. poz. 1223, zwane dalej "rozporządzeniem") oraz w związku z art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm., zwana dalej "k.p.a.").

Komendant SOP w uzasadnieniu ww. decyzji podniósł, że Skarżący (funkcjonariusz SOP) wnioskiem z [...] czerwca 2023r. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, wskazują, że [...] sierpnia 2023r. uzyska lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...], składający się z dwóch pokoi, o powierzchni mieszkalnej 20 m2, w którym zamieszka wspólnie z dwoma małoletnimi synami. Skarżący wskazał, że jest zameldowany w [...] przy ul. [...], a jego małoletnie dzieci zameldowane są w [...].

Komendant SOP decyzją z [...] sierpnia 2023r. odmówił Skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, bo nie pozostawał On we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi synami i nie udowodnił, że nie ma zaspokojonych potrzeb lokalowych.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] września 2023r. nie zgodził się z podjętym rozstrzygnięciem i wskazał, że w toku postępowania dołączył wszystkie wymagane prawem dokumenty i nie jest obowiązany do dostarczania innych dokumentów niż te wynikające z rozporządzenia. Udowodnił też, że nie jest i nie był właścicielem lokalu, w którym jest zameldowany i zamieszkuje wspólnie z dziećmi.

Komendant SOP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ustalił, że Skarżący zawarł [...] lutego 2023r. przedwstępną umowę sprzedaży, na mocy której zobowiązał się do kupna w terminie do 7 sierpnia 2023r. lokalu przy ul. [....]. Jest ojcem dwojga małoletnich dzieci, które mieszkają z matką – I. T. (zwana dalej "Partnerką") w lokalu przy ul. [...]. Skarżący nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, co wynika z protokołu przesłuchania Skarżącego z [...] sierpnia 2023r. i z oświadczenie mieszkaniowego Partnerki, a Jego miejscem stałego zameldowania jest [...] ul. [...]. Skarżący, będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej nie otrzymał pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, co potwierdza zaświadczenie Aresztu Śledczego [...] (zwany dalej "Aresztem"). W postępowaniu nie ustalono, czy Skarżący posiada lub posiadał w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalnopensjonatowy, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Organ nie zdołał potwierdzić, że Skarżący nie jest lub nie był właścicielem lokalu, w którym jest zameldowany.

Komendant SOP za wiarygodne uznał dowody, z których wynika, że małoletnie dzieci mieszkają z matką. Z dowodów nie wynika natomiast, że Skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe z małoletnimi dziećmi. Komendant SOP odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom Skarżącego, w zakresie, w którym nie było możliwe ich potwierdzenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zeznania i oświadczenia Skarżącego okazały się w kwestiach istotnych wewnętrznie sprzeczne lub sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący zeznał, że od [...] listopada 2018r. mieszka z synem T. w [...], a z oświadczeń mieszkaniowych za lata 2019-2022 złożonych przez matkę, wynika, że w okresie tym zajmowała wspólnie z dziećmi lokal przy ul. [...]. Skarżący zapytany o tę rozbieżność, zeznał, że jest to dowód na to, że nie rozmawia z matką dzieci. Mieszka z dziećmi w [...], a na zaświadczeniu z Aresztu, jako adres zamieszkania podał ul. [...]. Skarżący zeznał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, a na utrzymaniu posiada dwoje małoletnich dzieci, które wychowuje wspólnie z ich matką w [...], twierdząc, że z nią nie rozmawia i przez większość roku pozostaje poza domem. Skarżący zeznał, że nie rozmawia na tematy finansowe z matką dzieci, a lokal, na zakup którego wnosił o pomoc finansową zobowiązał się zakupić od Partnerki.

Komendant SOP wyjaśnił, że miał obowiązek wyjaśnić czy Skarżący posiada lub posiadał lokal mieszkalny spełniający przysługujące jemu i jego rodzinie normy zaludnienia, tj. czy miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej od miejsca pełnienia służby. Obszerny materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że udowodniono, że Skarżący nie posiada albo nie posiadał w miejscowości, w której pełni służbę lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Co prawda Skarżący na tę okoliczność składał oświadczenia, że nie posiada i nie posiadał lokalu mieszkalnego, ale biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, oświadczeniom tym nie dano waloru wiarygodności i okoliczności tej nie uznano za udowodnioną, gdyż oświadczenia Skarżącego w innych kwestiach okazały się nie mieć potwierdzenia w materiale dowodowym, a co za tym idzie, z uwagi na małą moc dowodową oświadczeń, wymagały one zweryfikowania innymi obiektywnymi dowodami. Nie zdołano potwierdzić innymi dowodami nieposiadania lokalu przez Skarżącego. Podjęta przez organ inicjatywa dowodowa - zwrócenie się do Skarżącego o podanie numeru księgi wieczystej lokalu przy ul. [...] - nie przyniosła skutku, a Sąd Rejonowy dla [...] w [...] wskazał, że posiadane rejestry nie pozwalają na podanie nr KW, na podstawie adresu nieruchomości. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wskazane obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne, (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2008r., w którym stwierdzono "W takiej sytuacji, organ był zwolniony z obowiązku zebrania dowodów odnoszących się do twierdzeń skarżącego, skoro zachowywał on bierność dowodową oraz pomimo wezwania nie przedstawił dowodów na poparcie swojego stanowiska." sygn. akt II GSK 480/07, LEX nr 470814). Komendant SOP podjął inicjatywę dowodową mającą na celu zweryfikowanie, czy zaszły ustawowe przesłanki udzielenia pomocy finansowej na zakup lokalu. W sposób prawidłowy dokonano oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalono fakty istotne w sprawie.

Komendant SOP wskazał, że rozporządzenie zawiera informacje jakie, w szczególności, dokumenty należy dołączyć do wniosku o przyznanie pomocy finansowej, ale nie ogranicza uprawnienia i obowiązku organu w przedmiocie postępowania dowodowego. Obowiązkiem organu jest ustalenie stanu faktycznego, co za tym idzie posiada on inicjatywę dowodową. Dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Przepisy postępowania administracyjnego nie zawierają katalogu dowodów, jakie należy przeprowadzić w jego toku. Przepisy te nakładają jednak na organ obowiązek zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tzn. taki, aby stan faktyczny nie budził wątpliwości. Komendant SOP zgodził się ze Skarżącym, że żaden przepis nie nakłada na niego obowiązku dostarczania dowodów ponad te ujęte w ww. rozporządzeniu, ale Skarżący przyjmując taką postawę w toku postępowania, musi się liczyć z tym, że organ bez tych dowodów nie będzie w stanie zweryfikować faktów podawanych przez stronę. Zasada obligująca organ do zebrania materiału dowodowego, nie może prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na fakty podnoszone przez stronę (por. WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1256/22). Zasadnym więc było zwrócenie się do Komendanta [...] Policji o udzielenie informacji, czy Partnerka, matka dzieci - funkcjonariuszka Policji - uzyskała pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, wskazując swoje dzieci jako członków rodziny uprawnionych do uzyskania pomocy finansowej i czy pobiera lub pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na członków rodziny – ww. dzieci T. i T.. Dowód ten miał na celu weryfikację informacji odnośnie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze Skarżącym. Zasadnym było również zwrócenie się do Skarżącego o dostarczenie decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, położonej przy ul. [...] za 2023r., lub wskazanie numeru księgi wieczystej tej nieruchomości oraz zwrócenie się o dostarczenie oświadczenia Partnerki, potwierdzającego, że wspólne dzieci zamieszkują i prowadzą ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe. Powyższe miało na celu odpowiednio, pozyskanie informacji, w celu dalszego ustalenia, czy Skarżący jest lub był właścicielem ww. lokalu oraz zweryfikowanie ilości norm przysługujących Skarżącemu. Inicjatywa dowodowa, polegająca na zwróceniu się do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] o udzielenie informacji, kto jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] wynikała z kolei z odmowy przekazania przez Skarżącego informacji mających na celu zweryfikowanie, czy nie posiada on tytułu prawnego do lokalu w którym jest zameldowany.

Komendant SOP wskazał, że brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie nie występuje negatywna przesłanka przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 181 pkt 2 ustawy o SOP, powodowała odmowę przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 180 ust. 1 ustawy o SOP.

2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2023r., odwołując się do art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Komendanta SOP z [...] października 2023r., jak i utrzymanej nią w mocy decyzji tegoż organu z [...] sierpnia 2023r. i wydanie nowej decyzji przyznającej Skarżącemu pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w związku ze spełnieniem ustawowych wymogów oraz uzupełnieniem dokumentów wskazanych przez WSA w Warszawie w wyroku z 21 listopada 2022r.; przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komendantowi SOP z zakreśleniem czynności do przeprowadzenia.

Skarżący w uzasadnieniu skargi nadmienił m.in., że WSA w Warszawie, który badał legalność decyzji Zarządu [...] SOP, w wyroku z 21 listopada 2022r. nie kwestionował prawa Skarżącego do uzyskania pomocy mieszkaniowej, lecz wskazał, że wątpliwości budziła forma zawartej przez Skarżącego umowy na zakup mieszkania, co Skarżący naprawił i zawarł umowę przedwstępną w formie aktu notarialnego. SOP powinien, na mocy art. 170 P.p.s.a., zastosować się do tego wyroku, ale tego nie uczynił, mimo, że Skarżący spełnił wymogi ustawowe do przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Zaskarżona decyzja jest więc krzywdząca. Według aktów prawnych na mocy, których Skarżący występował do Komendanta SOP o przyznanie świadczenia nie posiadał On i nie posiada lokalu mieszkalnego, nie uzyskał w żadnej służbie dofinansowania na zakup lokalu mieszkalnego, nie przydzielono Skarżącemu lokalu mieszkalnego, będącego w zasobach właściwego ministra spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, ponadto Skarżący złożył wymagane dokumenty, na podstawie których należało wydać decyzję.

Potwierdzeniem, że Skarżący nie posiadał lokalu mieszkalnego jest pobieranie miesięcznego świadczenia pieniężnego w Służbie Więziennej, z tytułu braku lokalu mieszkalnego (decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego [...], a następnie Dyrektora ww. Aresztu). Skarżący, pracując w Służbie Więziennej, nie ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nie przydzielono Mu lokalu z zasobów Ministerstwa Sprawiedliwości, czy innych organów podległych, nie nabył lokalu mieszkalnego, co potwierdzono w zaświadczeniu. Po przeniesieniu do SOP złożył wniosek o przyznanie miesięcznego świadczenia z tytułu braku lokalu mieszkalnego, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania administracyjnego przyznającego miesięczne świadczenie z tytułu braku lokalu mieszkalnego (decyzja Komendanta SOP z [...] listopada 2018r. nr [...]). Skarżący do tej pory pobiera to świadczenie.

Prawo do uzyskania świadczenia, o które ubiega się Skarżący reguluje art. 180 ust. 1 ustawy o SOP. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że pomoc finansową przyznaje się na wniosek funkcjonariusza złożony w komórce organizacyjnej SOP właściwej w sprawach mieszkaniowych. Wzór wniosku o przyznanie pomocy finansowej jest określony w załączniku do rozporządzenia. W § 3 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia wskazano, że należy dołączyć odpis księgi wieczystej lub umowę kupna lokalu albo domu jednorodzinnego sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępna kupna lokalu albo domu jednorodzinnego. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w którym wskazał, że ubiega się o dofinansowanie, które obejmuje 4 normy (2 na Skarżącego, ze względu na zajmowane stanowisko starszego specjalisty o stopniu etatowym majora i 2 normy na synów: T. i T.) oraz inne dodatkowe dokumenty. Skarżącego w toku postępowania kilkukrotnie wzywano, pod rygorem karnym do składania oświadczenia, że nie jest i nie był właścicielem lokalu, w którym jestem zameldowany, oraz czy jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości mieszkalnej w Polsce. Na tą okoliczność również był przesłuchiwany. Zdaniem Skarżącego nie ma podstawy prawnej i faktycznej do żądania od Skarżącego podania, kto jest właścicielem nieruchomości, w której jest zameldowany i zamieszkuje i do przedłożenia dokumentów dotyczących naliczenia podatku od tych nieruchomości, czy przedłożenia aktów własności nieruchomości od właścicieli tych nieruchomości, czy wskazania nr ksiąg wieczystych nieruchomości, w której zamieszkuje oraz tego czy jest zameldowany. Organ, choć Skarżący zwracał się o podanie podstawy z tego zakresu, odpowiedział lakonicznie i niezrozumiale, powołując się na potrzebę wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i na możliwość występowania o takie informacje.

Skarżący podniósł, że gdyby Komendant SOP wykazał faktycznie chęć ustalenia, czy Skarżący jest lub był kiedykolwiek właścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. [...], to zwrócił by się o podanie tych informacji do odpowiedniej komórki organizacyjnej SOP, posiadającej tzw. "łączkę-dostęp" do rejestrów Ksiąg Wieczystych, podając imię, nazwisko i PESEL Skarżącego. Organ mógł też wystąpić do: - odpowiedniej komórki organizacyjnej SOP gromadzącej i weryfikującej oświadczenia majątkowe funkcjonariuszy, podając imię, nazwisko i PESEL Skarżącego z zapytaniem, czy w składanych oświadczeniach majątkowych wykazywano posiadanie nieruchomości; - Sądu Rejonowego, prowadzącego rejestry Ksiąg Wieczystych, podając imię, nazwisko i PESEL Skarżącego - z zapytaniem, czy Skarżący jest lub był właścicielem nieruchomości; - Sądu Rejonowego w dla [...], podając imię, nazwisko i PESEL Skarżącego z zapytaniem, czy Skarżący figurował w prowadzonych bazach lub figuruję jako właściciel nieruchomości położonej przy ul. [...]; - do Spółdzielni Mieszkaniowej, pod którą podlega nieruchomość położona przy ul. [...], podając imię, nazwisko i PESEL Skarżącego z zapytaniem, czy figurował lub figuruje On w rejestrach jako właściciel nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].

Skarżący wyjaśnił, że Partnerka i członkowie jej rodziny są właścicielami różnych nieruchomości, w tym przy ul. [...]. Wyjaśnił, że skoro z Partnerką sprawują nad synami opiekę naprzemienną, to każde łoży na ich utrzymanie, lecz nie do wspólnego budżetu. Pomimo, że z matką dzieci mają inne poglądy życiowe, to dla dobra dzieci zadecydowali, że zamieszkają w [...], w domu rodzinnym Partnerki, gdzie stworzyli dzieciom główny ośrodek życia. Dzieci i ich matka mają tam adres zamieszkania i zameldowania. Zamieszkuje tam Skarżący. Dzieci korzystają z podstawowej pomocy medycznej w Przychodni w [...] i uczęszczają i uczęszczali do placówek oświatowych zlokalizowanych na terenie gm. [...], w pobliżu miejsca zamieszkania. Również korespondencja kierowana przez SOP do Skarżącego trafia pod adres w [...], gdzie jest odbierana przez Skarżącego osobiście od listonosza, bądź przez Partnerkę lub Jej mamę.

Zdaniem Skarżącego wydawanie decyzji, rozpatrującej kwestię przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego o charakterze konstytutywnym wywołującej skutki "ex nunc" na przyszłość i powinno odbywać się w oparciu o przepisy prawa i przy wykorzystaniu umocowań organu prowadzącego postępowanie wynikających wprost z ustawodawstwa, a nie przy nieznanych i nie wskazanych powodach, propagujących pogląd "nie bo nie" bez zachowania należytej staranności przy ustalaniu faktów.

3. Komendant SOP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymują dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oraz wskazując, że Skarżący, uzasadniając skargę, powielił argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kwestię, jakie dokumenty złożyć, ubiegając się o ww. świadczenie finansowe reguluje ww. rozporządzenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Warto też zauważyć, że Sąd administracyjny, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazuje, że jedną z podstaw wznowienia postępowania stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy też podnieść, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a.

Zgodnie ponadto z art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma w sprawie zastosowania. Przy czym Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

2. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z nieco innych powodów aniżeli w niej podniesione.

Sąd zauważa bowiem, że w aktach administracyjnych sprawy, które przedstawił Sądowi organ administracyjny – Komendant SOP - wraz ze skargą, znajduje się pismo Biura Spraw Wewnętrznych Policji Wydziału w [...] z [...] października 2023r., skierowane do Naczelnika Wydziału [...] Służby Ochrony Państwa, z którego jasno wynika, że w związku z czynnościami służbowymi zainicjowanymi pismem z 10 października 2023r., ustalono, że Skarżący, według informacji zawartych w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych nie posiada zarejestrowanych na siebie żadnych nieruchomości; natomiast Partnerka jest właścicielką dwóch mieszkań zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] i przy ul. [...], co uprawnia Ją do pobierania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (k. 97 akt administracyjnych).

Powyższe okoliczności faktyczne, które wyszły na jaw już po wydaniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i po wydaniu utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta SOP z [...] sierpnia 2023r. po pierwsze były istotne dla sprawy, po drugie były to nowe okoliczności faktyczne, a po trzecie istniały w dniu wydania decyzji i po czwarte nie były znane organowi, który wydał ww. decyzje. Warto też wskazać, że okoliczności te potwierdzały – kwestionowaną przez Komendanta SOP w toku postępowania o przyznanie Skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego – wiarygodność twierdzeń Skarżącego, że nie posiada i nie posiadał On lokalu mieszkalnego. Wbrew zatem stanowisku prezentowanemu zaskarżonej decyzji, jak i ww. decyzji Komendanta SOP z [...] sierpnia 2023r., okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania ww. decyzji wskazywały, że należało dać wiarę oświadczeniom Skarżącego i uznać za udowodnioną podnoszoną przez Skarżącego okoliczność nieposiadania przez Niego lokalu mieszkalnego.

Sąd w związku z tym uznał, że istniała potrzeba do uwzględnienia skargi Skarżącego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 ust. 1 pkt 5 k.p.a.

Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 180 ust. 1 ustawy o SOP. Zgodnie z jego treścią funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, społecznej inicjatywie mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Tym samym prawo do przyznania pomocy finansowej przysługuje tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy funkcjonariusz spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu.

Uzyskanie pomocy finansowej uzależnione jest też od ustalenia w toku postępowania zaistnienia ustawowych przesłanek do jej udzielania oraz nie wystąpienie przesłanek negatywnych określonych w art. 181 ustawy o SOP. Zgodnie z tym przepisem, lokalu mieszkalnego nie przydziela się funkcjonariuszowi w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 180 (pkt 1, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (pkt 2), którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2 (pkt 3), w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2 (pkt 4).

Przepis ten ma zastosowanie również w sprawach dotyczących przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.

Tryb postępowania oraz szczegółowe warunki przyznawania ww. pomocy finansowej oraz rodzaje wymaganych dokumentów określono w ww. rozporządzeniu.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dołącza się dokumenty potwierdzające ubieganie się o uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.

Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia wysokość pomocy finansowej stanowi iloczyn liczby osób, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi, zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy o SOP, według stanu na dzień złożenia wniosku oraz kwoty stanowiącej 20% wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m2.

Art. 178 ust. 1 ustawy o SOP stanowi, iż funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Zgodnie z art. 178 ust. 5 ustawy o SOP, członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z funkcjonariuszem we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek (pkt 1), dzieci własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 roku życia (pkt 2), rodzice funkcjonariusza i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek, inwalidztwo albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające (pkt 3).

Sąd nie kwestionuje, że w postępowaniu administracyjnym organ – Komendant SOP - na mocy przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które statuują zasadę prawdy obiektywnej - zobowiązany był do rzetelnego i kompleksowego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Sąd podziela też stanowisko Komendanta SOP, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza formalnej teorii dowodów, tj. nie wprowadza obowiązku udowadniania pewnych faktów jedynie za pomocą określonych dowodów (por. wyrok NSA z 9 marca 1989r. sygn. akt II SA 961/88, ONSA 1989/1/33; wyrok NSA z 27 kwietnia 1992r. sygn. akt III SA 1838/91, ONSA 1992/2/45; wyrok NSA z 29 listopada 2000r. sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114).

Warto jednak wskazać, że jakkolwiek Skarżący nie ujawnił organowi, wbrew wynikającej z art. 75 § 1 k.p.a. zasadzie współdziałania z organem administracyjnym prowadzącym postępowania, kto był właścicielem mieszkania, w którym był zameldowany, co wskazywałoby dobitnie, że nie był jego właścicielem, tym niemniej w sprawie zachodziła jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Już po wydaniu przez Komendanta SOP decyzji z [...] sierpnia 2023r. oraz ww., zaskarżonej decyzji Komendanta SOP wyszły na jaw nowe i nieznane organowi w chwili wydawania ww. decyzji okoliczność potwierdzające, że Skarżący nie jest i nie był właścicielem lokalu mieszkalnego, w którym był zameldowany. Nieprawidłowe było zatem uznanie przez Komendanta SOP, że Skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, tylko z tego względu że nie dostarczył dowodów potwierdzających wiarygodność Jego twierdzeń. Skoro bowiem Skarżący nie posiadał w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, to należało uznać, że nie zachodziła negatywna przesłanka przewidziana w art. 181 pkt 2 ustawy o SOP.

3. Okoliczność tą powinien uwzględnić Komendant SOP przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego należy wziąć też pod rozwagę w kontekście art. 178 ust. 1 i 5 ustawy o SOP w związku z art. 185 ust. 2 art. 181 ustawy o SOP i ww. rozporządzenia, które odnoszą się do norm zaludnienia, okoliczność podnoszoną przez Skarżącego, że prowadzi On wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi w [...], choć dzieci i sam Skarżący są zameldowane pod różnymi adresami. Należy też wziąć pod rozwagę, że korespondencja kierowana przez SOP do Skarżącego trafia pod adres w [...], gdzie jest odbierana przez Skarżącego osobiście od listonosza, bądź przez Partnerkę lub Jej mamę.

4. Zdaniem Sądu niezasadna była natomiast podnoszona w skardze argumentacja Skarżącego, że Komendant SOP nie uwzględnił wyroku WSA w Warszawie z 21 listopada 2022r., więc niezasadny był też zarzut naruszenia art. 170 P.p.s.a. Po pierwsze dlatego, że organ ani nie kwestionował formy aktu notarialnego zawartej przez Skarżącego umowy na zakup mieszkania. Po drugie organ nie odwoływał się do ww. orzeczenia. Po trzecie należy też wskazać, że WSA w Warszawie w uzasadnieniu ww. orzeczenia z [...] listopada 2022r. sygn. akt II SA/Wa 1256/22 nie zawarł treści, o których mowa w skardze o potrzebie udzielenia Skarżącemu pomocy, lecz wyraźnie wskazał, że "organ był zwolniony z obowiązku zebrania dowodów odnoszących się do twierdzeń skarżącego, skoro zachowywał on bierność dowodową oraz pomimo wezwania nie przedstawił dowodów na poparcie swojego stanowiska. Skoro w toku postępowania nie udało się zweryfikować, czy mieszkanie, o którym mowa w złożonej przez wnioskodawcę umowie, stanowi własność osoby wskazanej jako sprzedawca - co jest konieczne do skutecznego rozporządzenia nieruchomością i zapewnienia, aby środki budżetowe zostały wykorzystane na cel wskazany w ustawie (zapewnienie funkcjonariuszowi, który takiego lokalu nie posiada - mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę albo miejscowości pobliskiej), to w ocenie Sądu organ był uprawniony do wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego."

5. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma podstawę w art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r., poz. 1964 ze zm.), gdyż Skarżący był reprezentowany przez adwokata i korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) P.p.s.a.