Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 122/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 21 ust. 2 pkt 2-4
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
article: par. 32 ust. 6 i 7, par. 29 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 12 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. S. (zwanego dalej skarżącym), reprezentowanego przez pełnomocnika, jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej w skrócie: ARiMR) z dnia 12 stycznia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Prudniku z siedzibą w Białej z dnia 21 listopada 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu 29 stycznia 2015 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego składany w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, z którego wynika, że D. S. przejął od J. S. grunty rolne położone na następujących działkach ewidencyjnych: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k. W deklaracji zawartej w poz. 15 skarżący oświadczył, że przeniesienie posiadania części gospodarstwa rolnego nastąpiło dnia 18 września 2014 r. Do wniosku skarżący dołączył umowę darowizny z dnia 18 września 2014 r., zawartą w formie aktu notarialnego - repertorium A Nr [...], na podstawie której D. i K. małżonkowie S. nabyli od J. i K. małżonków S. nieruchomości rolne.

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r., nr [...], organ pierwszej instancji dopuścił dowody w postaci faktur VAT, dokumentów WZ, zaświadczenia o zatrudnieniu oraz decyzji KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z dnia 25 listopada 2015 r. Postanowienie to wraz pouczeniem o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. oraz możliwości zaskarżenia aktu wraz z odwołaniem, zostało doręczone skarżącemu.

Decyzją z dnia 17 czerwca 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Prudniku z siedzibą w Białej odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej na rok 2015 płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego w dniu 18 września 2014 r., nie został zachowany termin na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z dnia 30 sierpnia 2015 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedwczesnym było rozpoznanie wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, w sytuacji gdy nie została zakończona procedura mająca za przedmiot kwestię płatności na rok 2014.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Prudniku z siedzibą w Białej decyzją z dnia 21 listopada 2016 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, z późn. zm. [w dacie orzekania przez organ odwoławczy: Dz. U. z 2016 poz. 1387, z późn. zm.]), zwanej dalej ustawą, § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie, w tym § 32 ust. 6 i ust. 7 oraz § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Następnie organ stwierdził, że skoro akt notarialny został sporządzony w dniu 18 września 2014 r., a wniosek transferowy został złożony w dniu 29 stycznia 2015 r., skarżący nie dochował trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przekroczenie tego terminu powoduje natomiast wygaśnięcie roszczenia, co skutkowało odmową przyznania wnioskowanej płatności. Organ wyjaśnił też, że dla rozstrzygnięcia spornej kwestii dotyczącej faktycznego przejęcia działek przez skarżącego dopuścił dowody ze sprawy J. S., jednakże dowody w postaci aktu notarialnego oraz oświadczenia samego skarżącego zawartego w pkt 15 wniosku były decydujące i potwierdziły, że do przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego doszło w dniu zawarcia aktu notarialnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie następujących przepisów:

- § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 349 K.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że termin 3 miesięcy na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania liczony od dnia przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym należy wiązać z terminem wydania nieruchomości wskazanym w akcie notarialnym - umowie darowizny;

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 349 K.c. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie w zakresie daty przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, a tym samym początku biegu terminu na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania;

- at. 9 K.p.a. poprzez brak udzielenia wnioskodawcy przez organ informacji w czasie wizyty w siedzibie w dniu 2 grudnia 2014 r. o okoliczności faktycznej istotnej z punktu widzenia interesu prawnego odwołującego w przedmiocie biegu i upływu terminu na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania;

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i brak wskazania, z jakich względów organ odmówił wiarygodności dowodom przedstawionym przez stronę na okoliczność daty przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym;

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej, opartej jedynie na zapisie aktu notarialnego, ocenie dowodów w zakresie daty przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym;

- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez brak zastosowania się do wskazań zawartych w decyzji z dnia 30 sierpnia 2016 r.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oraz zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że organ pobieżnie i lakonicznie potraktował kwestie dotyczące daty przeniesienia posiadania gruntów, nie dokonując oceny złożonych przez stronę dowodów. Wskazał, że do 15 listopada 2014 r., kiedy dokonał rejestracji w KRUS, zajmował się tylko pracą poza gospodarstwem rolnym, błędnie zatem organ ustalił, że objął w posiadanie gospodarstwo rolne w dacie zawarcia umowy notarialnej. Argumentował, że w § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego chodzi o przeniesienie posiadania powiązane z wydaniem rzeczy prowadzącym do możliwości prowadzenia na gruntach działalności rolniczej, a taką właśnie działalność rozpoczął dopiero od dnia 15 listopada 2014 r. W konsekwencji, licząc od tego dnia, skarżący dochował wymaganego terminu 3 miesięcy na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania na miejsce zbywcy. W kwestii terminu należało również uwzględnić to, że w dacie podpisania umowy darowizny plon główny nie znajdował się już na polu, więc organ powinien ocenić, czy skarżący mógł realizować, i w jakim zakresie, plan działalności rolnośrodowiskowej. Poza tym nie przeanalizowano zarzutu braku pouczenia przez organ o konieczności złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania i dochowania odpowiedniego terminu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 12 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy i przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym § 32 ust. 6 i 7, § 29 ust. 3-7, a także art. 21 ust. 1-3 ustawy. Następnie przypomniał, że stosownie do § 32 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego warunkiem koniecznym skutecznego przejęcia zobowiązania jest złożenie w siedzibie organu prowadzącego postępowanie umowy, w wyniku której zostało przeniesione posiadanie gruntów rolnych. Zdaniem organu, przyjmując nawet argumentację skarżącego, jakoby przeniesienie posiadania nastąpiło w innym terminie niż wskazany w akcie notarialnym, organ Agencji musiałby również odmówić płatności z uwagi na niespełnienie warunku przedłożenia umowy, na mocy której nastąpiło przeniesienie posiadania. Ponadto organ stwierdził, że akt notarialny jako dokument urzędowy korzysta ze wzruszalnego domniemania prawdziwości, czyli autentyczności oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na postawienie tezy, że owe domniemania zostały obalone. Odnosząc się do argumentacji odwołania organ wywodził, że nie można podzielić stanowiska, iż z samego faktu bycia stroną umowy zlecenia należy wyprowadzać wniosek o braku możliwości posiadania w tym samym czasie gruntów rolnych. Z kolei zarejestrowanie się producenta w bazie KRUS z późniejszą datą świadczy jedynie o tym, że określony producent w konkretnym dniu dokonał czynności w postaci zgłoszenia w KRUS, lecz z całą pewnością nie dowodzi, iż przeniesienie posiadania gruntów nastąpiło w dniu rejestracji. Ponadto z perspektywy regulacji zawartych w § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego istotna jest data przeniesienia posiadania konkretnych działek rolnych, a nie prowadzenie na nich określonych zabiegów agrotechnicznych. Organ podniósł też, że obowiązek informowania skarżącego o jego uprawnieniach ograniczony został mocą art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy do przypadków złożenia przez stronę stosownego wniosku o udzielenie informacji, zaś z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący zwrócił się ze stosownym wnioskiem do organu. Organ wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji błędnie powołano § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednak uchybienie to nie miało wypływu na sposób zakończenia postępowania, zwłaszcza że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu powołał również właściwy przepis tego rozporządzenia. W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że skarżący przejął posiadanie gruntów rolnych w terminie wskazanym we wniosku transferowym, tj. 18 września 2014 r., natomiast wniosek ten został skierowany do organu prowadzącego postępowanie w dniu 29 stycznia 2015 r., co spowodowało, iż nie został zachowany termin 3 miesięcy, wynikający z zapisów § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w związku z czym nie spełnił on warunków naliczenia płatności.

W skardze na powyższą decyzję D. S. ponowił zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zw. z art. 349 K.c. oraz przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które powiązał z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W związku z tym zarzutami wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi stwierdził, że aktualność zachowuje dotychczasowa argumentacja dotycząca daty objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie, którą to datą był dzień 15 listopada 2014 r. Zdaniem skarżącego, przeniesienie posiadania, o jakim mowa w § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego należy rozumieć jako umożliwienie władania gruntem rolnym na cele prowadzenia działalności rolniczej. Za ugruntowane w orzecznictwie uznał stanowisko, że posiadanie na potrzeby różnego rodzaju dopłat winno być rozumiane jako użytkowanie. Natomiast argumentacja organu odwoławczego, że § 32 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie umożliwia ustalenia innej daty niż ta wynikająca z umowy jest sprzeczna z istotą posiadania, które jest elementem stanu faktycznego, w przeciwieństwie do własności. W ocenie skarżącego, szereg dowodów potwierdza, że do dnia 15 listopada 2014 r. nie prowadził na gruntach stanowiących jego własność działalności rolniczej. W akcie notarialnym zawarto sformułowanie, że wydanie przedmiotu umowy już nastąpiło, ale nie oznaczało to rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto organy nie ustaliły, czy w spornym okresie plan działalności rolnośrodowiskowej mógł być przez przejmującego realizowany, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Poza tym w przekonaniu skarżącego, podczas wizyty w organie w dniu 2 grudnia 2014 r. miał prawo oczekiwać kompleksowej informacji, w tym o obowiązkach wynikających z przejęcia gruntów ze zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że faktu prowadzenia działalności rolniczej nie można utożsamiać z posiadaniem gruntów. Nadto, zdaniem organu, dla wykładni § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wystarczająca jest wykładnia językowa.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i wywody zawarte w skardze. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wniosek transferowy, który wpłynął do organu w dniu 29 stycznia 2015 r. jest wnioskiem na rok 2014. Z kolei pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego, złożonego w siedzibie organu w dniu 29 stycznia 2015 r. i dotyczyło przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w ramach programu Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części. Wnioskowana pomoc finansowa określona została w cyt. wyżej ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (nadal zwana ustawą), zaś tryb i warunki jej przyznawania, wypłaty oraz zwracania uregulowano w wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy - rozporządzeniu (cyt. wcześniej) w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (w dalszym ciągu zwanego w skrócie rozporządzeniem rolnośrodowiskowym). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżący przejął posiadanie gruntów rolnych 18 września 2014 r., natomiast wniosek transferowy wpłynął do organu w dniu 29 stycznia 2015 r., co spowodowało, że nie został dochowany termin 3 miesięcy na jego złożenie. Powyższe zaś skutkowało odmową przyznania wnioskowanej płatności. Odnotować trzeba, że ze stanowiskiem organów nie zgodził się skarżący, ponieważ - jego zdaniem - datą objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie był dzień 15 listopada 2014 r. Wówczas bowiem skarżący zgłosił się do ubezpieczenia społecznego rolników.

Odnosząc się do tak zarysowanego sporu, wskazać w pierwszej kolejności należy, że stosowanie do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. W § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego określono, że jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania. Z § 32 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika z kolei, że w przypadku, o którym mowa w ust. 6, do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nowemu posiadaczowi gruntów lub stada stosuje się odpowiednio § 29 ust. 3-7. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu (§ 29 ust. 3). Nowy posiadacz gruntów lub stada podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, swój numer identyfikacyjny albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o nadanie takiego numeru (§ 29 ust. 4). Natomiast do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych wnioskiem o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej złożonym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji (§ 29 ust. 5 pkt 1).

Z przytoczonych przepisów wynika, że warunkami przejęcia płatności jest: przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na innego producenta rolnego, dokonanie tego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, złożenie wniosku o kontynuację płatności w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia ze zobowiązaniem się do realizacji dotychczasowego zobowiązania oraz dołączenie do wniosku umowy przenoszącej posiadanie. Przy czym wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie. Stosownie do powyższego, w ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie przyjął, że warunkiem niezbędnym do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej jest przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego i to w formie umowy. Prawidłowo również stwierdził, że umowa ta nie tylko potwierdza przeniesienie posiadania, ale również umożliwia określenie terminu, kiedy doszło do objęcia rzeczy w posiadanie. Wniosek taki wypływa wprost z jasnej i niebudzącej wątpliwości treści powołanych przepisów, z tego też względu zarzucanie organowi odwoławczemu błędu w zrekonstruowaniu treści norm prawnych w nich zawartych nie znajduje dostatecznego uzasadnienia.

W przekonaniu Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego dotyczący przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego został złożony z uchybieniem terminu określonego w § 32 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w dokumentacji złożonej przez samego skarżącego. Przede wszystkim dostrzec trzeba, że we wniosku z dnia 29 stycznia 2015 r. pod poz. 15 "Data przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (...)" skarżący wskazał datę 18 września 2014 r. Dodatkowo w rubryce X. "Oświadczenia i zobowiązania" skarżący w pkt 4 oświadczył, że objął w posiadanie użytki rolne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy/beneficjenta. Do wniosku dołączył również umowę darowizny z dnia 18 września 2014 r., w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów rolnych. Odnotować też trzeba, że w § 5 tej umowy strony oświadczyły, iż obdarowani (D. i K. małżonkowie S. - dopisek Sądu) mają już przedmioty darowizny w swoim posiadaniu i postanawiają, że korzyści i ciężary przechodzą na obdarowanych z dniem dzisiejszym (tj. 18 września 2014 r.).

W świetle powyższych dowodów w postaci przedłożonego przez skarżącego aktu darowizny z dnia 18 września 2014 r. oraz treści wniosku z dnia 29 stycznia 2015 r., bez wątpienia prawidłowe jest ustalenie i ocena organów, że złożenie wniosku transferowego nastąpiło po upływie 3-miesięcznego terminu liczonego od dnia przeniesienia posiadania, który jako termin prawa materialnego jest terminem nieprzywracalnym. Natomiast uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Tak też się stało w niniejszej sprawie. Niezachowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku, jakim jest wniosek podmiotu przejmującego posiadanie gospodarstwa rolnego, zobowiązującego się do kontynuacji programu rolnośrodowiskowego zapoczątkowanego przez jego poprzednika spowodowało, że przejmując gospodarstwo rolne skarżący nie nabył prawa do płatności.

Ponadto dla oceny zasadności zarzutów skargi dotyczących błędnego ustalenia daty przejęcia gospodarstwa w posiadanie, istotne znaczenie ma - pomijany przez skarżącego - wymóg przeniesienia tego posiadania na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy. Powołany wyżej § 32 ust. 6 w zw. z § 29 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w sposób jasny formułuje bowiem warunek, aby przeniesienie posiadania nastąpiło nie w jakikolwiek sposób, w tym w drodze czynności faktycznych, lecz na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy. Skoro zatem przeniesienie posiadania gruntów następuje w sposób sformalizowany, to nie mogą o tym decydować okoliczności faktyczne podnoszone w skardze. Nie zasługuje więc na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że datą objęcia gruntów w posiadanie był dzień 15 listopada 2015 r., kiedy dokonał rejestracji w KRUS. Zgodzić należy się też z organem odwoławczym, że przyjęcie poglądu skarżącego, iż do przeniesienia posiadania doszło w innej dacie niż wskazana w akcie notarialnym oznacza, że skarżący nie dołączył do wniosku wymaganej umowy, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki do przyznania płatności.

Podsumowując powiedziane dotychczas, Sąd uznał, że stanowisko organów obu instancji co do złożenia przez skarżącego wniosku po upływie terminu 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania przedmiotowych gruntów jest prawidłowe, jako że znajduje umocowanie faktyczne i prawne. Zapisy złożonego w postępowaniu administracyjnym aktu notarialnego potwierdzają, że datą przeniesienia posiadania był 18 września 2014 r., kiedy skarżący znalazł się w sytuacji potencjalnie pozwalającej na korzystanie z nieruchomości. Dla oceny w tym zakresie nie ma zaś znaczenia data rejestracji w KRUS, czy też możliwość faktycznego wykonywania zabiegów agrotechnicznych w związku z prowadzeniem innej działalności zarobkowej lub w związku ze stopniem realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej w danym roku.

Ponadto, zdaniem Sądu, organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy w zakresie potrzebnym do rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy. Natomiast nieuwzględnienie żądań i wyjaśnień skarżącego oraz dokonanie innej niż przedstawiona w skardze i w odwołaniu wykładni zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie świadczy o naruszeniu przepisów procesowych. W tym miejscu odnotować przyjdzie, że ustawa istotnie modyfikuje - w stosunku do reguł określonych w K.p.a. - obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. I tak, przepis art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy określa, że organ stoi na straży praworządności, co jest modyfikacją zasady z przywołanego w skardze art. 7 K.p.a., zaś wskazany wcześniej art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi modyfikację obowiązku z powołanego przez skarżącego art. 77 § 1 K.p.a. (pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego).

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisów K.p.a. w związku z niepoinformowaniem go podczas wizyty w siedzibie organu o konieczności złożenia przedmiotowego wniosku transferowego w odpowiednim terminie. W tym zakresie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Treść przytoczonego przepisu dowodzi, że ustawą zmodyfikowano wynikającą z art. 9 K.p.a. zasadę informowania. W szczególności organ - nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Tak więc to na rolnika, który złożył wniosek o płatność ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawienia inicjatywy. Ponadto z materiału dokumentacyjnego sprawy nie wynika, aby skarżący zwracał się do organu z prośbą o udzielenie stosownych wyjaśnień.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi. Odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy i przedstawił w tym zakresie trafne stanowisko. Ponadto organ odwoławczy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.