Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 412/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 17 października 2023r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 29 maja 2023 r. nr BDSPB02-199/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...]. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w A. K. wpłynął wniosek S. K. ("Strona" "Skarżący") o przyznanie płatności na 2020r. Na podstawie złożonego wniosku i zmian do niego, wnioskodawca ubiegał się w 2020 r. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 476,42 ha, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni 6,56 ha, płatności związanej do bydła do 20 sztuk zwierząt i płatności związanej do krów do 20 sztuk zwierząt.

Decyzją z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. odmówił Stronie przyznania wnioskowanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR

w T. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K. z dnia [...].

Po rozpoznaniu wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 622/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor OR ARiMR w T. ponownie rozpatrując sprawę winien wyjaśnić w sposób przekonujący, jak należy rozumieć przesłankę subiektywną, od której zależy przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków, tzn. czy poprzez stworzenie sztucznych warunków chodzi wyłącznie o uzyskanie korzyści sprzecznych z celami wsparcia, czy też nie. Ponadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ nie wyjaśnił w klarowny sposób zasadności zastosowywania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Od powyższego orzeczenia organ nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i tym samym przedmiotowy wyrok stał się prawomocny.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku wielokierunkowej analizy zgromadzonej w toku postępowania za 2020r. obszernej dokumentacji stwierdzone zostały liczne powiązania o charakterze personalnym, organizacyjnym, biznesowym i własnościowym pomiędzy Stroną a innymi podmiotami, zarówno osobami fizycznymi, jak i spółkami prawa handlowego. W ocenie organu, podmioty powiązane (czyli Stronę, małżonkę i synów Strony) należało uznać za jednego rolnika, a wszystkie spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tę grupę osób jako jedno gospodarstwo. Sztuczne wykreowanie 9 gospodarstw (4 indywidualnych oraz 5 prowadzonych formalnie przez spółki kapitałowe) umożliwiło obejście przepisów prawa wspólnotowego i w ten sposób zwielokrotnienie otrzymanego wsparcia finansowego. Zdaniem organu stwierdzone w wyniku postępowania okoliczności faktyczne uzasadniały sformułowanie tezy o istnieniu obiektywnych i subiektywnych przesłanek do uznania, że stworzone zostały sztuczne warunki do uzyskania zawyżonych korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013") oraz w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów Wspólnot Europejskich (dalej: "rozporządzenia nr 2988/95").

Zdaniem organu najistotniejsza dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest treść i znaczenie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Organ odwoławczy podał, że rozpatrując przedmiotową sprawę należało w pierwszej kolejności ustalić, czy w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności (przesłanka obiektywna). Po drugie - czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkoma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni (przesłanka subiektywna).

Zdaniem organu w omawianym przypadku sztuczne wykreowanie łącznie

9 gospodarstw rolnych, z zastrzeżeniem, że część z nich tj. gospodarstwa deklarowane przez S. K., A. K., P.W. B. Sp. z o.o. i P.W. E. Sp. z o.o. istniały już wcześniej, a część tj. gospodarstwa deklarowane przez K. K., K. K., H. E. Sp. z o.o. sp. k., G. K. Sp. z o.o., powstała wyłącznie w celu uniknięcia, przez już wcześniej istniejące podmioty, skutków wynikających z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, czyli zmniejszenia kwoty płatności, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdział 1, tj. jednolitej płatności obszarowej, za dany rok kalendarzowy o co najmniej 5% w odniesieniu do części kwoty przekraczającej [...] EUR. Ponadto dokonywano sztucznych podziałów stad zwierząt (niczym nie uzasadnionych, krótkotrwałych przesunięć, tylko na papierze, sztuk zwierząt, między stadami należącymi do ww. 9 gospodarstw rolnych) wyłącznie w celu ominięcia limitu liczbowego zwierząt wynikającego z przepisów prawa krajowego, tj. z art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ w tym zakresie wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie występuje zarówno element obiektywny jak i subiektywny, co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji ustalił, iż element obiektywny polegał na wykreowaniu wielu (9) podmiotów wnioskujących o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach elementu subiektywnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. K. przeprowadził wielowątkową analizę istniejących powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddano ocenie historię rejestracji w ewidencji producentów poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, stan zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), siedzib stad i przemieszczenia zwierząt.

Zdaniem organu, na tle zebranego i zweryfikowanego materiału dowodowego nie sposób nie dostrzec wiodącej roli S. K. we wszystkich procesach prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności wszystkich wymienianych wcześniej podmiotów, tj. samego S. K., K. K., A. K., K. K., P.W. B. sp. z o.o., G. K. sp. z o.o., P.W. E. P. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. k. i A. sp. z o.o. Wszelkie działania w sferze prowadzenia działalności rolniczej i ubiegania się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego związane były bezpośrednio z działalnością S. K., występującego bądź to w charakterze pełnomocnika, bądź reprezentanta, bądź właściciela poszczególnych podmiotów, czy w końcu właściciela środków produkcji, wykorzystywanych przez te podmioty.

W ocenie organu, nie sposób również pominąć więzi rodzinnych pomiędzy Stroną i pozostałymi osobami fizycznymi, które to więzi w przedmiotowej sprawie stanowiły istotny element powiązań osobowych. Ze swojej istoty więzi te ułatwiały w znaczącym stopniu porozumienie pomiędzy osobami fizycznymi, a także pomiędzy osobami fizycznymi i spółkami, w których strukturach te same osoby fizyczne dominowały. Więzi te, w ocenie organu odwoławczego, miały także wpływ na udzielenie S. K. tak daleko idących pełnomocnictw przez jego synów, wymagających niewątpliwie dużego zaufania mocodawców do plenipotenta. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie wzajemne powiązania, uzależnienia i korelacje osiągają taką skalę i takie natężenie, że wskazują na świadome i skoordynowane działanie w ramach jednego kompleksu produkcyjnego, zarządzanego przez S. K. i A. K..

Przechodząc do elementu obiektywnego organ odwoławczy stwierdził, że w tym zakresie organ I instancji słusznie wskazał na kwestię limitów i ograniczeń, obowiązujących w systemie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji wyjaśnił, że gdyby w roku 2020 został złożony jeden wniosek, uwzględniający całą powierzchnię deklarowaną przez poszczególne powiązane podmioty, zawierający deklarację jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, płatności do bydła oraz płatności do krów, to szacunkowa kwota przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyniosłaby [...] zł. W wyliczeniu przeprowadzonym przez organ I instancji uwzględniono tylko te płatności, które pojawiły się we wszystkich wnioskach, nadto uwzględniono w stosunku do tak wyliczonej kwoty nieprawidłowości stwierdzone w ramach przeprowadzonych kontroli na miejscu i innych kontroli. Jednocześnie, w oparciu o te same kryteria, organ I instancji dokonał symulacyjnego wyliczenia płatności, jaka mogłaby zostać uzyskana w ramach poszczególnych wniosków. Uzyskana w ten sposób kwota wyniosła [...] zł.

W ocenie organu, powyższe wyliczenia wskazują na wyraźnie wyższą kwotę płatności możliwą do uzyskania przez 9 podmiotów powiązanych, ubiegających się o płatności na podstawie osobnych wniosków, od kwoty, która mogłaby zostać przyznana w razie złożenia jednego wniosku, przez wszystkie te podmioty występujące jako jeden rolnik.

Zdaniem organu odwoławczego, należy więc jednoznacznie stwierdzić, że zaprezentowane przez organy wyliczenia pokazują, że sztuczne stworzenie wielu podmiotów ubiegających się o płatności do gruntów, stanowiących w istocie jedno wielkohektarowe gospodarstwo rolne, prowadziło do istotnego zwiększenia kwot możliwych do uzyskania przez każdy z tych podmiotów z osobna. Organ wskazał, że otrzymanie płatności przez Stronę, przy jednoczesnym stworzeniu w sposób sztuczny i pozorny warunków do przyznania pomocy, oznaczałoby również uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy przyjął, iż uprawnione jest twierdzenie, że multiplikacja wniosków pochodzących od formalnie niezależnych podmiotów, stanowiących w istocie jednego rolnika jako grupę osób, o której mowa w definicji zawartej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, ukierunkowana była na uzyskanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z pominięciem ustanowionych prawem wspólnotowym ograniczeń, zarówno kwotowych jak i powierzchniowych.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią decyzji z dnia [...]. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K.. Zarzucono naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm. dalej: "k.p.a.") polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez niewykazanie rzeczywistego prowadzenia, kierowania, sprawowania zwierzchnictwa i podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych dotyczących wszystkich gospodarstw rolnych (osób fizycznych i spółek) wyłącznie przez A. i S. małżonków K., podczas gdy organ wskazuje tylko na możliwość sprawowania w/w czynności, a ponadto organ pominął dokumenty i wyjaśnienia Strony potwierdzające wyodrębnienie poszczególnych gospodarstw rolnych kierowanych przez indywidualnych producentów rolnych; organ pominął dokumenty dołączone do załącznika z dnia [...] r. do protokołu;

- art 80 k.p.a. polegające na dokonaniu przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez: wybiorcze, przykładowe – jak sam przyznał organ, prezentowanie rzekomo swobodnego przenoszenia gruntów pomiędzy producentami rolnymi; stwierdzenie braku posiadania kompletnego parku maszynowego i zaplecza technicznego oraz osobowego przez poszczególnych producentów rolnych;

- art. 8 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, poprzez niezasadną zmianę dotychczas wyrażanej oceny o zasadności wniosków składanych przez Skarżącego od początku ubiegania się o przyznanie płatności aż do roku 2020, kiedy to już po wypłaceniu zaliczki na płatności organ zaczął kwestionować uprawnienie Strony do otrzymywania płatności, pomimo braku okoliczności wskazujących na zaistnienie jakichkolwiek zmian w sposobie prowadzenia przez Skarżącego produkcji rolnej;

- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez uniemożliwienie Stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów, zgłoszonych żądań oraz uniemożliwienie przedłożenia dowodów w sprawie poprzez niepoinformowanie Strony o zamiarze wydania decyzji administracyjnej, zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie;

- art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wyjaśnienia dlaczego w ocenie organu otrzymane przez Skarżącego korzyści były sprzeczne z celami wsparcia wymienionymi w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady [UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady [WE] nr 1698/2005; a ponadto polegające na braku wykazania przez organ, że działania podejmowane na przestrzeni kilkudziesięciu lat przez A. i S. małżonków K. polegały na sztucznym wykreowaniu 9 gospodarstw oraz że wyłącznym celem owych działań było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia, w sytuacji gdy ustalenia w powyższym zakresie organ poczynił wyłącznie na podstawie własnych przypuszczeń i domniemań a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wzmianki na czym polegać miało sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia;

co w wyniku w/w naruszeń skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, tj. że działania A. i S. małżonków K. były podyktowane chęcią zwiększenia rozmiaru płatności i obejściem przepisów ograniczających płatności, uznaniem 9 gospodarstw kierowanych przez odrębnych producentów rolnych za jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez jednego zarządcę;

- prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez błędne uznanie, że Strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności oraz że celem nabycia udziałów w spółkach i utworzenia własnego gospodarstwa rolnego było wyłącznie osiągnięcie korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzyznania płatności;

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 lit, a

i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) poprzez niewłaściwe uznanie, że S. K. wraz z podmiotami powiązanymi,

w ocenie organu, jest jednym rolnikiem, który prowadzi jedno gospodarstwo, podczas gdy każdy z odrębnych producentów rolnych prowadzi zindywidualizowane

i samodzielne gospodarstwo rolne;

- naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie

w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez bezpodstawne i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym utożsamianie istnienia powiązań pomiędzy producentami rolnymi ze stwarzaniem sztucznych warunków do otrzymania płatności.

W oparciu o powyższe zarzuty, strona wniosła: o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości oraz utrzymanej nią decyzji z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. K., o przeprowadzenie dowodu

z dokumentu w postaci Umowy sprzedaży udziałów z dnia [...] r. na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa Spółki pod firmą G. K. sp. z o.o. oraz wysokości zobowiązań finansowych spółki na dzień zawarcia umowy oraz

o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do pisma Skarżącego z dnia [...]. na okoliczność odrębności i samodzielności gospodarstwa prowadzonego przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 21 lutego 2023r. sygn. akt I SA/Bd 622/22 uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśni w przekonujący sposób, jak należy rozumieć przesłankę subiektywną, od której zależy przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków tzn. czy poprzez stworzenie sztucznych warunków chodzi wyłącznie o uzyskanie korzyści sprzecznej z celami wsparcia czy też nie.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organy administracyjne ani też sądy administracyjne nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 24.10.2022r. sygn. akt I OSK 210/21; wyrok NSA z 5.10.2022r. sygn. akt II OSK 6512/21; wyrok NSA z 28.09.2022r. sygn. akt II OSK 2780/19). Wyrażona w wyroku sądu administracyjnego ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygania danej sprawy (por. wyrok NSA z 7.09.2022 r. sygn. akt III FSK 920/21; wyrok NSA z 1.06.2022r. sygn. akt III OSK 5044/21).

Podstawę prawną dokonanego przez organy rozstrzygnięcia stanowił art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 zgodnie z którym, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten jest interpretowany z uwzględnieniem treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, stanowiącym, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Z przepisów tych wynika, że celem stworzenia sztucznych warunków jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Pomimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych, przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por. wyroki NSA: z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19 i z 18 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 2148/18). Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 2576/14).

Organ dokonując w zaskarżonej decyzji wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 odwołał się do uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, dotyczącego wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje w dalszym ciągu aktualny (por. wyroki NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 29/19 oraz z 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2852/18) i wskazał, że sformułowanie "wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu’’ co do zasady nie może oznaczać, że rolnik prowadzi produkcję rolną jedynie w celu uzyskania płatności z systemu wsparcia bezpośredniego. Po pierwsze nie otrzymałby takiego wsparcia, gdyby wcześniej nie prowadził gospodarstwa rolnego, a co najważniejsze, wsparcie z funduszy unijnych, często jest dużo niższe, niż dochody, jakie uzyskuje rolnik ze swojej działalności w ramach gospodarstwa rolnego. W ocenie organu analizowany fragment przedmiotowego orzeczenia dotyczący elementu subiektywnego należy interpretować w ten sposób, iż samo prowadzenie działalności rolnej nie ma na celu ubieganie się wyłącznie o dopłaty, gdyż istotą prowadzenia każdej działalności gospodarczej, w tym rolnej, jest uzyskanie jak największego dochodu, ale takie wykreowanie sztucznych warunków, aby wyłącznie uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

W tym miejscu Sąd chciałby wskazać, że w najnowszym orzecznictwie dotyczącym wykładni art. 60 rozporządzenia 1306/2013, tj. w wyroku z 7 kwietnia 2022r., w sprawie C-176/20 Trybunał wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania". W wyroku tym Trybunał nie odwołał się już do kierunkowego działania wnioskodawcy, a więc do wyłącznego celu jego działania. Oznacza to, że obecny pogląd został złagodzony w porównaniu do poprzedniego wyroku TSUE z 12 września 2013r., C-434/12, gdzie o sztucznym tworzeniu warunków można było mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy.

W ocenie Sądu, organ – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo zastosował art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i w tym kontekście w sposób właściwy wyinterpretował przesłanki sztucznych warunków w rozumieniu tych przepisów. Mając zaś na uwadze wskazania Sądu zawarte w orzeczeniu z dnia 21 lutego 2023r. w sposób wnikliwy i przekonujący wyjaśnił rozumienie przesłanki subiektywnej.

Z prawidłowo przedstawionych ustaleń organu wynika, że uwzględniając definicję rolnika i gospodarstwa należało uznać Skarżącego oraz powiązane z nim osoby (żonę oraz synów) za rolnika a wszystkie spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tę grupę osób za jedno gospodarstwo.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do argumentu Strony, że w latach wcześniejszych płatności były jej przyznawane i nie było zastrzeżeń do prowadzonej przez nią działalności rolnej, Sąd podziela stanowisko organu w tym zakresie, że oceny, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków dokonuje się z pewnej perspektywy czasowej na podstawie szeregu okoliczności. Oznacza to, że pojedyncze okoliczności z jednego wniosku o płatność mogą nie stwarzać podejrzenia stworzenia sztucznych warunków, lecz całokształt ustaleń sprawy daje zupełny inny obraz prawidłowości ubiegania się o poszczególne płatności. Tak więc to ogólna klauzula "stworzenia sztucznych warunków" z natury musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek nieakceptacji postępowania beneficjenta. Dlatego fakt, że organy w latach poprzednich przyznawały Skarżącemu płatności, oznacza tylko tyle, że wówczas nie dokonywały analizy takiej sprawy pod kątem stworzenia sztucznych warunków. Nie istnieje konstrukcja prawna, która nakazywałaby przyznawać płatności za dany rok tylko z tego powodu, że były one przyznane w latach poprzednich. Każda sprawa administracyjna stanowi jedną odrębną całość, co oznacza, że decyzje w zakresie przyznania płatności za poprzednie lata nie mają wpływu na wynik kolejnej sprawy, będącej przedmiotem kontroli administracyjnej (por. wyrok NSA z 22 października 2019 r., sygn. akt I GSK 499/19). Ustalenie bowiem mechanizmów działania mającego na celu stworzenie sztucznych warunków może nastąpić dopiero po pewnym czasie, po analizie składanych wniosków, a ustalenie stworzenia sztucznych warunków jest zagadnieniem skomplikowanym i czasochłonnym. W momencie wydawania pierwotnych decyzji w sprawie Skarżącego i spółek z nim powiązanych, organy takich ustaleń jeszcze nie posiadały, nie dokonały jeszcze szczegółowego porównania wniosku będącego przedmiotem rozstrzygania z wnioskami innych osób, gdzie szczegółowa analiza tych porównań w sensie powiązań osobowych, prawnych, funkcjonalnych, technicznych doprowadziła do ustaleń stworzenia sztucznych warunków.

W ocenie Sądu słusznie organ uznał, iż o stworzeniu sztucznych warunków przesądzają łącznie rozpatrywane kwestie powiązań osobowych, siedziby stada, przemieszczania zwierząt, deklarowanie do płatności gruntów stanowiących własność innych powiązanych podmiotów które również ubiegają się o płatności, fikcyjne adresy.

W ramach badania powiązań osobowych ustalono, że Skarżący oraz A. K. są małżeństwem od 1992 roku. Pomiędzy małżonkami od dnia [...]. istnieje rozdzielność majątkowa. Skarżący uzyskał wpis do Ewidencji producentów w dniu [...]. zaś A. K. została wpisana do Ewidencji na podstawie własnego wniosku, złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w A. K. w dniu [...]. K. K. oraz K. K. są synami Strony. K. K. uzyskał wpis do ewidencji producentów w dniu [...]., natomiast K. K. – [...]. Pełnomocnikiem obu synów jest Skarżący na podstawie pełnomocnictw sporządzonych w formie aktów notarialnych. Oba pełnomocnictwa obejmują m.in. dokonywanie czynności prawnych związanych z obrotem nieruchomościami, obciążania ich, reprezentowanie mocodawcy przed wszelkimi podmiotami, zarząd i administrowanie majątkiem mocodawcy, podpisywanie w jego imieniu weksli in blanco i deklaracji wekslowych, odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do mocodawcy, zaciąganie zobowiązań kredytowych i wiele innych, określonych w dokumentach pełnomocnictw. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że tak szerokie zakresy pełnomocnictw uzasadniają tezę, iż Skarżący ma w istocie prawo do samodzielnego zarządu majątkami obu synów. Powiązania Skarżącego ze Spółkami P.W. B. , G. K., P.W. E. P., H. E. i A. organ wykazał na tle analizy historii rejestracji tych spółek w ewidencji producentów oraz analizy ich struktury własnościowej i zarządczej co zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że S. K. był bezpośrednio zaangażowany w dokonanie wpisu do Ewidencji producentów P.W. B. Sp. z o.o. (podpis Strony jako członka zarządu na wniosku o wpis), P.W. E. P. Sp. z o.o. (jako prezes spółki, udzielający pełnomocnictwa osobie składającej wniosek o wpis). Skarżący podpisywał także wnioski o zmianę danych w ewidencji, dotyczących G. K., A. Sp. z o.o. oraz H. E. Sp. z o.o. jako osoba uprawniona do reprezentacji tych podmiotów. Organy ustaliły także, że w okresie składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2020, S. K. był prezesem zarządu i właścicielem 92,31% udziałów P.W. B., właścicielem 100% udziałów P.W. E. P., prezesem zarządu i właścicielem 100% udziałów G. K. oraz prezesem zarządu i osobą uprawnioną do reprezentacji H. E. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. Ponadto ustalono, że głównym udziałowcem A. Sp. z o.o. pozostaje A. K. (99% udziałów), małżonka Skarżącego. Jednocześnie Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu tej spółki z prawem do jej samodzielnego reprezentowania. W przypadku H. E. Sp. z o.o. sp. k., która również odrębnie ubiegała się o przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powiązania osobowe pomiędzy tą spółką a Skarżącym i innymi podmiotami są złożone i polegają na tym, że S. K. jako prezes zarządu H. E. Sp. z o.o., uprawniony do samodzielnej reprezentacji tej spółki, jest jednocześnie uprawniony do samodzielnej reprezentacji H. E. Sp. z o.o. sp. k., w której 99% udziałów posiada jego żona, A. K..

Z powyższych względów zgodzić należy się z organem, iż przedstawione okoliczności jednoznacznie wskazują, że ww. podmioty są powiązane ze sobą zarządczo. Słusznie wskazał również organ, iż podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co zostało szczegółowo opisane wyżej.

Odnosząc się do kwestii deklarowania na przestrzeni lat określonych działek przez różne podmioty pomimo braku zmian własnościowych Sąd przytoczy tylko część dokonanych przez organ ustaleń, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aby zobrazować wyłącznie sam proceder.

Z deklaracji zawartej we wnioskach składanych przez powiązane podmioty w roku 2020 wynika, że miejsca położenia gruntów poszczególnych wnioskodawców były rozproszone, położone w różnych powiatach, a nawet w różnych województwach, w znacznej odległości od siebie. Z analizy zwartej w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji (str. 41-42) wynika że np. Skarżący deklarował uprawy położone na działkach ewidencyjnych położonych w dwóch różnych województwach i 6 różnych powiatach. Położenie zgłaszanych gruntów w różnych województwach dotyczyło także deklaracji K. K., K. K. i P.W. E. P., a położenie w różnych powiatach dotyczyło wszystkich wnioskodawców, poza G. K.. Sąsiadujące ze sobą grunty były deklarowane do płatności przez różne powiązane podmioty, a część tych samych działek ewidencyjnych była deklarowana w częściach przez różne osoby. Widoczne jest to na przykładowych szkicach, zamieszczonych na str. 43-45 decyzji organu I instancji. Wskazana analiza została przeprowadzona na podstawie załączników do wniosków składanych przez poszczególne podmioty, które znajdują się załączonej do aktach sprawy płycie CD. Organ zasadnie zwrócił także uwagę na fakt, że te same działki w latach 2015-2020 deklarowane były do płatności przez różne podmioty, należące jednak do ściśle określonego kręgu podmiotów powiązanych wzajemnie ze Skarżącym i pomiędzy sobą. Przykładowy wykaz takich działek ewidencyjnych zawarty został w decyzji organu I instancji (tabela 11). Wynika z niej, że użytkownicy poszczególnych gruntów zmieniali się wielokrotnie pomiędzy sobą w ciągu kilku kolejnych lat. Niektóre działki użytkowane były kolejno przez trzy lub cztery podmioty. Z dokonanych przez organ analiz i zestawień w powyższym zakresie wynika, że grunty rolne deklarowane przez powiązane podmioty do płatności w poszczególnych latach były wymieniane pomiędzy sobą przez te podmioty w zasadzie w sposób niczym nie ograniczony. Jak słusznie wskazał organ, brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia obiektywnie uzasadnionego celu takich zmian w posiadaniu gruntów. W tym miejscu wskazać należy, co podkreślił organ, że wszelkie decyzje w zakresie zmian w posiadaniu pomiędzy powiązanymi podmiotami pozostawione były w gruncie rzeczy jedynie decyzji dwóch osób: A. K. i Skarżącego, pozostających w związku małżeńskim, którzy mieli możliwość podejmowania wszelkich czynności prawnych w imieniu pozostałych podmiotów, bądź to z tytułu przysługujących im uprawnień zarządczych, bądź właścicielskich, bądź na podstawie udzielonych Skarżącemu pełnomocnictw.

Należy zwrócić uwagę, iż cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy C 326, 26/10/2012 P. 000-0390 wersja skonsolidowana) - zwanego dalej "TFUE", gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m.in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. W przypadku płatności bezpośrednich cel ten osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.).

W niniejszej sprawie , co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, właścicielem większości nieruchomości jest Skarżący i spółka G. K., którzy do płatności deklarowali cześć własnych nieruchomości, a co istotne w niniejszej sprawie pozostałą część do płatności deklarowały inne osoby i podmioty. Powyższe jednoznacznie wskazuje na podjęcie działań mających na celu uniknięcie skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów, a co za tym idzie na stworzenie sztucznych warunków.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1305/2013 wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. Cel jakim jest wspieranie konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem nie tylko zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale również zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyroku z 15 lutego 2017 r., II GSK 1518/15). Wypełnieniu celu wsparcia poprzez zapewnienie konkurencyjności w sensie indywidualnym służyło wprowadzenie dofinansowania dla podmiotów prowadzących działalność rolniczą. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał natomiast mechanizm zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez prowadzenie ograniczeń kwot wsparcia oraz ograniczeń powierzchni upraw do których przysługują płatności. Jest oczywiste, iż wprowadzenie takich mechanizmów kształtowania płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wprost do takich celów odwołano się również w pkt 13 preambuły do Dyrektywy 1307/2013, gdzie wskazano, że więksi beneficjenci, korzystający z efektu skali nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Mając powyższe na uwadze zgodzić należy się z organem, iż działki ewidencyjne zostały tak rozdysponowane pomiędzy Stronę jak i pozostałe osoby fizyczne oraz podmioty prawne wyłącznie w celu uniknięcia skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów.

W ocenie Sądu organ słusznie także uznał, iż na stworzenie sztucznych warunków wskazuje również kwestia nabywania i przemieszczania zwierząt. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż płatności do zwierząt zostały wprowadzone ustawą z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazany akt prawny wszedł w życie 15 marca 2015 r. i odzwierciedlał decyzję Polski o stosowaniu płatności związanych z produkcją w ramach wybranych sektorów produkcji roślinnej i zwierzęcej. Aby ukierunkować pomoc do rolników rzeczywiście prowadzących chów zwierząt objętych płatnościami (a nie tworzących sztuczne warunki w celu otrzymania wsparcia), w ustawie określono limity zwierząt, które mogą zostać objęte płatnością, a także ich okresy utrzymywania, przy uwzględnieniu specyfiki chowu poszczególnych gatunków.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w roku 2020 z siedziby stada E. P. do siedziby stada Skarżącego dokonano przemieszczenia 13 sztuk zwierząt, z siedziby stada K. K. do siedziby stada S. K. dokonano przemieszczenia 12 sztuk, z siedziby stada E. P. do siedziby stada K. K. dokonano przemieszczenia 12 sztuk, z siedziby stada G. K. do siedziby stada K. K. dokonano przemieszczenia 28 sztuk, przy czym przemieszczenie miało miejsce w dniu [...]., a już w dniu [...]. dokonano przemieszczenia powrotnego. Podobnie w przypadku przemieszczenia 16 sztuk z siedziby stada G. K. do siedziby stada K. K., które miało miejsce w dniu [...]., przemieszczenie powrotne nastąpiło w dniu [...]., a także w przypadku przemieszczenia 18 sztuk z siedziby stada G. K. do siedziby stada A. K., gdzie przemieszczenie powrotne miało miejsce w dniu [...]. Organ I instancji wykazał również, że wiele sztuk zwierząt było przemieszczanych wielokrotnie pomiędzy różnymi powiązanymi podmiotami, przy czym niejednokrotnie te same zwierzę przechodziły kilkukrotnie przez te same siedziby stad (np. [...]). Sąd w tym miejscu podkreśla, że wykaz na str. 31-32 decyzji organu I instancji ma charakter jedynie przykładowy i nie obejmuje wszystkich przypadków tego rodzaju przemieszczeń. Ponadto, przemieszczenia pomiędzy siedzibami stad zarejestrowanymi w P. przy ul. [...] miały miejsce bez fizycznej migracji zwierząt i odbywały się jedynie w dokumentacji papierowej i elektronicznej. Organ przeprowadził zestawienie i analizę stanów siedzib stad Skarżącego i innych podmiotów powiązanych na dzień [...]. oraz stanów siedzib tych samych stad na dzień [...]., w którym wszystkie powiązane podmioty złożyły wnioski o przyznanie płatności na rok 2020. Z analizy porównawczej wynika, że na dwa tygodnie przed dniem złożenia wniosku, jedynie dwa podmioty - E. P. i G. K. posiadały wystarczającą liczbę zwierząt, pozwalającą na ubieganie się o przyznanie płatności do krów i do bydła w pełnym wymiarze (po 20 sztuk do każdej z tych płatności). Na skutek przemieszczeń dokonanych między powiązanymi podmiotami pomiędzy dniem [...]. a dniem [...]., we wszystkich 9 podmiotach osiągnięto stany pozwalające na ubieganie się o obie wskazane płatności w maksymalnej wysokości. Jak podkreślił organ, część przemieszczonych zwierząt tuż po wymaganym okresie przetrzymywania, wynoszącym 30 dni, została przemieszczona powrotnie (vide przypadki 4, 5 i 6 w tabeli 7 przedstawionej w decyzji organu I instancji). Podmiotem, z którego dokonano przemieszczeń największej ilości zwierząt była G. K. czyli podmiot, w którym wszystkie udziały należały do Skarżącego. Ponadto, co słusznie podkreślił organ, część z powiązanych podmiotów, pomimo wieloletniego ubiegania się o przyznanie płatności, rozpoczęła działalność w zakresie hodowli dopiero po uruchomieniu odrębnej płatności do zwierząt (A. K., P.W. E. P.), o czym świadczy brak wcześniejszej rejestracji siedzib stad i zwierząt przez te podmioty. Organ na podstawie bazy danych identyfikacji i rejestracji zwierząt stwierdził także, że w okresie od 2015 do 2020r. wszystkie "nowe" sztuki w poszczególnych siedzibach stad pochodziły z któregoś z podmiotów powiązanych. Nie dokonywano zakupu nowych zwierząt od podmiotów spoza kręgu podmiotów powiązanych.

Tym samym transakcje wskazane przez organ I instancji i szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazują, iż działania te służyć miały wyłącznie uzyskaniu płatności. Z powyższych względów zgodzić należy się z organem, iż wskazane w decyzji przykłady, a w szczególności te, w których zwierzęta wkrótce po minimalnym okresie 30 dni "wracały" do siedziby stada, z której zostały przemieszczone świadczą o prowadzonych celowych i świadomych działaniach mających służyć uzyskaniu nienależnych korzyści. Mając na uwadze powyższe zgodzić należy się z organem, iż w przedmiotowej sprawie doszło do sztucznego wydzielenia oraz przemieszczania zwierząt a także pozornego zarejestrowania siedzib stada, które były wspólnie zarządzane, koordynacja taka nie byłaby możliwa, gdyby pomiędzy omawianymi podmiotami nie istniały ścisłe związki o charakterze osobowym, gospodarczym i organizacyjnym. Jedynym racjonalnym sensem przedstawionych powyżej działań było uzyskanie jak najwyższych płatności do bydła i krów z ominięciem limitu liczbowego zwierząt wynikającego z przepisów prawa krajowego, tj. z art. 16 ust. 3 i 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich.

Wskazać również należy, że w trakcie przeprowadzanych w domniemanych siedzibach poszczególnych gospodarstw wizytacji terenowych, organ I instancji dokonywał także oglądu posiadanego przez te podmioty zaplecza technicznego (w postaci budynków gospodarczych, magazynowych, maszyn i urządzeń rolniczych). W wyniku podjętych czynności dowodowych stwierdzono, że jedynie część poszczególnych, wizytowanych gospodarstw posiadała własne zaplecza produkcyjne i techniczne, pozwalające na samodzielną i niezależną uprawę roślin i hodowlę zwierząt w pełnym, wynikającym z deklaracji, wymiarze. Uwzględniając również wyjaśnienia złożone w tym zakresie przez Skarżącego, A. K., K. K. i K. K. organ ustalił, że maszyny i urządzenia rolnicze należące do wskazanych osób fizycznych były przechowywane na stałe w [...], na posesji przy ul. [...], oraz pod adresem P. . Wszystkie ww. osoby w swoich pisemnych wyjaśnieniach, składanych na wezwanie organu wskazywały, że korzystają również ze sprzętu należącego do Skarżącego, na podstawie nieodpłatnych, ustnych umów użyczenia. Na podstawie zebranych informacji dokonano zestawienia maszyn i urządzeń rolniczych posiadanych przez ww. osoby fizyczne, a także przez powiązane Spółki. Analiza tych zestawień oraz wyjaśnień uzyskanych od poszczególnych osób wskazuje, że żadne z gospodarstw deklarowanych przez osoby fizyczne nie posiada kompletnego parku maszynowego. Organ przykładowo wskazał, że tylko Skarżący posiada ciągniki rolnicze, ale z kolei nie posiada on maszyn do siewu. Siewniki znajdują się natomiast w posiadaniu innych podmiotów: A. K., K. K., K. K., P.W. B., P.W. E. P. i A.. Również stan posiadania w tym zakresie części spółek (np. P.W. E. P., H. E. Sp. z o.o. sp. k.) był na tyle ograniczony, że nie umożliwiał prowadzenia produkcji rolniczej na skalę wynikającą z wniosków tych podmiotów o płatności (w szczególności uwzględniając deklarowaną powierzchnię). W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organu, iż stan posiadania parków maszynowych wskazuje, że poszczególne podmioty były uzależnione od siebie wzajemnie przy produkcji rolnej i hodowlanej na taką skalę, gdyż żaden z nich nie ma możliwości technicznych pozwalających na wykonywanie wszystkich niezbędnych prac polowych, w szczególności w powiązaniu z tak znacznym rozproszeniem gruntów. Podobny sposób współpracy pomiędzy różnymi podmiotami jest widoczny w zakresie użytkowania budynków i zabudowań gospodarczych. A. K., K. K. i K. K. wskazują na użytkowanie tych samych budynków, które wchodzą w skład gospodarstwa deklarowanego przez Skarżącego, w [...], przy ul. [...]. Ponadto osoby te korzystają z bazy garażowej dla maszyn rolniczych, mieszczącej się w Przybranowie. Część budynków, znajdujących się w [...], na podstawie umowy zawartej ze Skarżącym, użytkowana jest przez P.W. E. P., przy czym umowa (z dnia [...] r.) nie precyzuje szczegółowo, jakie budynki i w jakim zakresie są przedmiotem dzierżawy. W umowie zawarto jedynie zapis, że dzierżawca (czyli P.W. E. P. Sp. z o.o.) może korzystać z budynków w części niezbędnej do produkcji rolnej, w sposób niezakłócający działalności wydzierżawiającego, w szczególności korzystać z budynku inwentarskiego, silosów, placu postojowego i powierzchni magazynowych. Organ przeanalizował również kwestie pracowników, ustosunkowując się do dowodów załączonych do odwołania (raporty miesięczne ZUS P RCA).

Podsumowując podnieść należy, iż na podstawie obszernego materiału dowodowego organ prawidłowo uznał, że pomimo tego, iż Skarżący , A. K., K. K., K. K. oraz podmioty z nimi powiązane - G. K. sp. z o.o., A. sp. z o.o., H. E. sp. z o.o. sp. komandytowa, P.W. B. sp. z o.o., E. P. sp. z o.o. prowadzą teoretycznie "gospodarstwa samodzielne", tj. mające formalnie określonego zarządcę, własny indywidualny numer ewidencyjny, konto, na które przelewane były środki, to jednak są gospodarstwami ściśle powiązanymi ze sobą, tj. tworzą jedno rozproszone, ale prawnie zarządzane gospodarstwo rolne, którego faktycznym zarządcą jest S. K.. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż Strona w skardze koncentruje się na kwestii powstania spółek oraz ich dochodów. Natomiast w sprawie, jak słusznie wskazał organ, istotne jest nie jak powstały poszczególne podmioty ale jak ich późniejsze krzyżowe działania miały służyć uzyskaniu korzyści z poszczególnych płatności sprzecznie z celami prawa wspólnotowego. Bez znaczenia również jest okoliczność, iż poszczególne podmioty przynoszą dochody.

Z tych też względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy jak i zarzut naruszenia art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. W przedmiotowej sprawie wykazana została bowiem przesłanka obiektywna, gdyż jedynie w formalny sposób spełnione zostały przez Skarżącego (i pozostałych wnioskodawców) warunki przyznania wnioskowanej płatności. Faktycznie wykreowano wiele (9) podmiotów wnioskujących o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, prowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w kwestii subiektywnej przesłanki stworzenia sztucznych warunków, wykazane zostało w postępowaniu administracyjnym, że przyczyną stworzenia sztucznych warunków była wola uzyskania korzyści poprzez dążenie do uzyskania wsparcia ze środków pomocowych w wysokości wyższej niż byłaby należna w sytuacji, gdyby Skarżący złożył jeden wniosek o przyznanie płatności do całego gospodarstwa. Sąd uznał, że w wystarczający sposób organ zobrazował powiązania osobowe i organizacyjne pomiędzy Stroną i pozostałymi podmiotami. W ten sposób organ ujawnił koordynację działań w celu pozyskania wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niewystąpienia stworzenia sztucznych warunków.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a warto również wskazać, iż stosownie do art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnai 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 202r. poz. 1775 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i art. 81 k.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zatem obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie zgodnie z ww. przepisami, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Warto w tym miejscu również wskazać, iż w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, dokładnie opisano na czym ma polegać korzyść ze stworzenia sztucznych warunków. Sąd jedyne, bez przytaczania szczegółowej regulacji dotyczących poszczególnych płatności, zauważa, iż z wyliczeń organu wynika, że po uwzględnieniu współczynnika korygującego łączna kwota możliwa do uzyskania przez poszczególne podmioty wyniosła [...], podczas gdy możliwa do uzyskania płatność w przypadku złożenia jednego wniosku po zastosowania współczynnika korygującego wyniosłaby [...] zł.

Reasumując, w ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe potwierdziło w sposób nie budzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. Skarżący w skardze nie wskazał natomiast na żadne okoliczności faktyczne, które skutecznie podważałyby wiarygodność ustaleń poczynionych przez organ. Organy przeprowadziły w tym zakresie wyczerpujące postępowanie dowodowe w sposób odpowiadający procedurze administracyjnej, jak również prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Tym samym organ nie dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 138 k.p.a., których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do wniosku dowodowego o przeprowadzanie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze wskazać należy, iż co do zasady sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego a jedynie ocenia prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organami. Jedynie w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze obszerny materiał zebrany przez organ szczegółowo omówiony w uzasadnieniu decyzji Sąd nie znalazł uzasadnienia dla przeprowadzenia wnioskowanego przez Stronę dowodu.

Na zakończenie należy zauważyć, że powołane w podstawie prawnej decyzji rozporządzenie (UE) Nr 1306/2013 z dnia [...] w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE, L 347 z 20.12.2013 str. 549-607) zostało z dniem 01 stycznia 2023 roku uchylone na podstawie art. 104 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187 z dnia 2021.12.06.). Jednocześnie ww. art. 104 ustanawia przepisy przejściowe, zgodnie z którymi rozporządzenie Nr 1306/2013 w zakresie art. 54 nadal ma zastosowanie do wydatków poniesionych i płatności dokonanych na rzecz systemów wsparcia na mocy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2022 i wcześniejszych lat, czyli w także w niniejszej sprawie. Ponadto zgodnie z art. 154 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1) rozporządzenie (UE) nr 1307/2013 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2023 r. Ma ono jednak w dalszym ciągu zastosowanie do wniosków o przyznanie pomocy odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2023 r. Wobec tego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późń. zm.) ma zastosowanie w omawianej sprawie. I w końcu należy zauważyć, że zgodnie z art. 168 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 roku, poz. 412) z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 15 marca 2023 roku, straciła moc ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 roku, poz. 1775 z późn. zm.). Jednakże zgodnie z art. 167 ww. ustawy z dnia 8 lutego 2023r. do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określonych w ustawie uchylanej w art. 168, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności: wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej 1) ustawy. zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy- stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego ustawa z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z2022r.,poz. 1775 z późn.zm.) ma zastosowanie do niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.