Postanowienie NSA, sygn. akt III OW 142/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 257 ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 30 października 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie a Starostą Kazimierskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie udrożnienia rowu postanawia: 1. odrzucić wniosek 2. zwrócić ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku.


UZASADNIENIE

Pismem z 30 października 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Starosty Kazimierskiego (Powiat Kazimierzy Wielkiej) jako organu właściwego w sprawie udrożnienia rowu znajdującego się na działce położonej województwie świętokrzyskim, powiat kazimierski, nr ewid. [...], obrębie [...]. Podmiotem ewidencyjnym dla tej działki jest Skarb Państwa będący we władaniu samoistnym. Z wnioskiem o udrożnienie rowu wystąpił S.K.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Kielcach wyjaśnił, że wniosek o udrożnienie rowu został mu przekazany przez Starostę Kazimierskiego na podstawie art. 257 ust. 7 pkt 2 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 – dalej: Prawo wodne). Przekazując wniosek Starosta Kazimierski wyjaśnił, że Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa w stosunku do będących własnością Skarbu Państwa nieruchomości służących do realizacji zadań określonych w przepisach ustawy. W ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach, stanowisko to jest błędne, ponieważ zgodnie z art. 205 Prawa wodnego, utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów. W ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach, prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód, o których stanowi art. 214 Prawa wodnego, znajdujących się na terenie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, wykonują podmioty reprezentujące Skarb Państwa w stosunku do tych nieruchomości na podstawie przepisów odrębnych. Ustawą zawierającą przepisy odrębne jest ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy, [...] organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. W tym przypadku Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Kazimierskiego, będzie jedynym podmiotem odpowiedzialnym za załatwienie sprawy udrożnienia rowu. W kompetencji Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach będzie ewentualne procedowanie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odbudowę urządzenia melioracji wodnych.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Starosta Kazimierski wniósł o oddalenie wniosku, ewentualnie o wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach jako organu właściwego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Starosty Kazimierskiego, że w tej sprawie nie występuje pomiędzy organami spór kompetencyjny. Spór kompetencyjny lub spór o właściwość ma miejsce, gdy występuje rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej, która to rozbieżność dotyczy kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. Istotą sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość jest zatem sytuacja, w której zachodzi rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej w odniesieniu do rozstrzygnięcia i rozpatrzenia tej samej sprawy. Spory kompetencyjne pomiędzy organami administracji publicznej zachodzą wówczas, gdy mamy do czynienia z rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, czyli z działaniem organu administracyjnego o charakterze władczym (imperium). Procedura rozstrzygania sporów kompetencyjnych nie dotyczy sporów pomiędzy organami administracji publicznej odnoszących się do stosunków, w których organ administracji publicznej działa w sferze cywilnoprawnej (dominium). Takim sporem jest natomiast spór, który z organów reprezentuje Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości (władającego), na której zlokalizowany jest rów melioracyjny. Tym samym nie zaistniał jeszcze spór o właściwość, bowiem warunkiem powstania takiego sporu jest istnienie toczącego się postępowania administracyjnego, na którego tle powstał dany spór, lub przynajmniej żądanie jego wszczęcia, co w niniejszej sprawie jak już wskazano powyżej, nie miało miejsca (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2022 r., sygn. akt III OW 153/21, LEX nr 3347697; z 26 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 138/19, LEX nr 2772151 oraz z 21 października 2008 r., sygn. akt II OW 48/08, ONSAiWSA 2009 r., nr 3, poz. 53). Z wniosku Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach wynika bowiem, że na obecnym etapie nie kwestionuje on swojej właściwości do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej na podstawie konkretnego przepisu Prawa wodnego, ale swoją ewentualną odpowiedzialność za należyte utrzymanie rowu melioracyjnego.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie był dopuszczalny. Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 4 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu wniosku. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.