Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 640/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6ka ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2519
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "F" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt SKO Gd/4419/22 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czerwiec 2022 roku oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 19 lipca 2022 r. organ pierwszej instancji określił Wspólnocie Mieszkaniowej "F." miesięczną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. F. za miesiąc czerwiec 2022 r. w kwocie 20.120,24 zł. W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy i wyjaśniono, że powodem wydania decyzji było stwierdzenie przez przedsiębiorstwo wywożące odpady komunalne z punktu gromadzenia odpadów ,do którego przynależy nieruchomość przy ul. F. nieselektywnego gromadzenia odpadów.

Odwołanie od decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "F." w W. Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji wydanie decyzji z naruszeniem "systemu żółtych i czerwonych kartek", błędne przyjęcie, że każde opakowanie z tworzywa sztucznego musi znajdować się w danej frakcji, podczas gdy opakowania zabrudzone należy umieszczać w sekcji odpadów zmieszanych, a także to, że w oparciu o dowody nieweryfikowalne w postaci zdjęć nieoznaczonych datą lub w inny sposób umożliwiający sprawdzenie stanu segregacji odpadów. Pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej wniosła też o przeprowadzenie dowodów wskazanych w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 17 maja 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzono, że w art. 6ka ust. 1 ustawy zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazano, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, na której właściciele lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów - w pojemniku przeznaczonym na odpady zmieszane znajdowały się odpady podlegające obowiązkowej segregacji w innych frakcjach (plastikowe torby, odpady bio).

Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 ustawy warunkującą określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6 ka ust. 3 ustawy, jest powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. pracownik Wydziału Inwestycji, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska UM w W. przekazał protokół kontroli w sprawie nieprawidłowej zbiórki odpadów komunalnych w punkcie zbierania odpadów przy ul. F. (wiata nr 1), celem przeprowadzenia postępowania podatkowego w zakresie naliczenia opłaty podwyższonej za brak prawidłowej zbiórki odpadów komunalnych. Stanowiło to następstwo stwierdzenia w dniu 10 czerwca 2022 r. przez pracowników Z. w W. sp. z o.o. nieprawidłowej zbiórki niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych tzn. w pojemniku przeznaczonym dla odpadów zmieszanych znajdowały się odpady podlegające obowiązkowej segregacji w innych frakcjach (plastikowe torby, odpady bio). Sporządzono dokumentację fotograficzną, a mieszkańcy otrzymali "żółtą kartkę" potwierdzającą stwierdzenie nieprawidłowej zbiórki odpadów. Pisemna informacja o nieprawidłowej zbiórce odpadów została wysłana w dniu 13 czerwca 2022 r. wraz z kopiami zdjęć na adres mailowy [...], a w treści maila wskazano, iż E. sp. z o.o. określona została jako "zarządca nieruchomości". Kolejna pisemna informacja o nieprawidłowej zbiórce odpadów została wysłana mailem z dnia 13 czerwca 2022 r. Powiadomiono w niej o otrzymaniu przez Wspólnotę Mieszkaniową czerwonej kartki. Ze wskazania adresatów maila nie wynika jednak, że dotarł on do Wspólnoty Mieszkaniowej lub jej zarządcy (kopia - w aktach organu pierwszej instancji).

Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyraźnie stwierdził, że E. sp. z o.o. "otrzymał w dniu 13 czerwca 2022 r. pisemną informacje (pismo w postaci maila wraz z dokumentacja fotograficzną z dnia 10 czerwca 2022 r.)". Przy mailu z dnia 13 czerwca 2022 r. widnieje zapis o dołączonym pliku jpg "F., wiata 2022-06-13". Żadne kopie zdjęć nie zostały jednak dołączone w aktach sprawy.

Z uwagi na wątpliwości w zakresie stanu faktycznego dotyczące doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej (z akt sprawy wynika, że E. sp. z o.o. był uznany za zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej) informacji o nieprawidłowej zbiórce odpadów, a także pisma zarządcy nieruchomości dotyczącego doręczenia pisma z dnia 20 czerwca 2022 r. (mail z dnia 28 czerwca 2022 r.) ustalenia wymagało, czy w sprawie doszło do skutecznego powiadomienia, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 ustawy.

Wyjaśniając tą kwestię Kolegium zwróciło się do organu pierwszej instancji o przedstawienie wyjaśnień dotyczących funkcjonowania systemu żółty i czerwonych kartek. Z nadesłanych przy piśmie z dnia 11 kwietnia 2022 r. wyjaśnień wynika, że w Gminie Miasta Wejherowo obowiązek powiadamiania właścicieli nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów został unormowany na poziomie umowy na odbiór odpadów komunalnych.

W załączonym "Szczegółowym Opisie Przedmiotu Zamówienia" dla zadania pn.: Usługa polegająca na odbieraniu i zagospodarowaniu odpadów komunalnych z terenu Gminy Miasta Wejherowa z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy" stanowiącym załącznik do umowy nr [...] z dnia 10 stycznia 2020 r. na odbiór odpadów komunalnych przyjęto, że do obowiązków wykonawcy umowy (Z. w W. sp. z o.o.) należy: powiadamianie Zamawiającego i właściciela nieruchomości w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów w pierwszym przypadku takiego zdarzenia oznakowaniem pojemnika lub worka naklejką w kolorze żółtym, informującą o braku prawidłowej segregacji, a przy braku skutecznej segregacji przy kolejnym odbiorze oznakowaniem pojemnika naklejką w kolorze czerwonym (punkt II.4.8 a i b SOPZ - kopia w aktach organu odwoławczego).

Z powyższego wynika, że oznakowanie pojemnika (worka) naklejką w kolorze żółtym, a przy stwierdzeniu kolejnego przypadku braku skutecznej segregacji - naklejką w kolorze czerwonym jest wystarczającym sposobem realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 ustawy. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji (kopie zdjęć) jednoznaczne wynika, że pojemniki zostały prawidłowo oznakowane naklejkami w związku z czym należy przyjąć, że właściciele nieruchomości zostali prawidłowo zawiadomieni. W ocenie organu odwoławczego w tym przypadku nie było konieczne odrębne zawiadamianie (np. mailowo) zarządcy nieruchomości stąd też kwestia czy mail zwierający informację o stwierdzonym nieselektywnym zbieraniu odpadów został zarządcy doręczony czy też nie ma znaczenia dla prawidłowości określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W sprawie zaistniały zatem przesłanki do ustalenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze względu na niedopełnienie przez właścicieli nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnymi. Ustalając wysokość opłaty organ pierwszej instancji uwzględnił łączną powierzchnię lokali (6690,70 m2) i stawkę za 1 nr powierzchni lokalu mieszkalnego oraz liczbę mieszkańców (93 osoby) i stawkę opłaty miesięcznej od jednego mieszkańca (2,34 zł).

Zastosowane zostały stawki podwyższone za gospodarowania odpadami komunalnymi w przypadku nie wypełniania przez właścicieli nieruchomości obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny -zob. uchwała Rady Miasta Wejherowa Nr VIIIk/XXV/325/2021 z dnia 13 kwietnia 2021 r. o zmianie uchwały Nr VIIlk/XV/169/2019 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których w części zamieszkują mieszkańcy, a w części nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Wysokość opłaty za miesiąc czerwiec 2022 r. została ustalona prawidłowo (20.120,24 zł).

W odniesieniu do argumentacji zawartej w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że nie podziela zarzutu wydania decyzji z naruszeniem "systemu żółtych i czerwonych kartek", albowiem właściciele nieruchomości zostali poinformowani zgodnie z przewidzianym w tym zakresie trybem, co zostało opisane we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, zarzut wydania błędnej decyzji, w której przyjęto, iż żadne opakowanie z tworzywa które podlega selektywnej zbiórce odpadów musi znajdować się w danej frakcji, podczas gdy zgodnie z zasadami segregacji zabrudzone opakowania należy umieścić w sekcji odpadów zmieszanych nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Co prawda, z załączonych do odwołania wydruków zdjęć faktycznie wynika, że zabrudzone opakowania zostały umieszczone w sekcji odpadów zmieszanych zgodnie z zasadami selekcji odpadów. Reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową "F." J.D. dołączyła do odwołania jedynie część wydruków zdjęć jakie znajdują się w aktach sprawy. Kolegium podkreśla, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje to czy skarżąca tylko tymi wydrukami dysponowała (bo np. tylko takie jej przekazano), czy też ze wszystkich zdjęć jej udostępnionych dokonała swoistej selekcji. W aktach sprawy znajdują się wydruki także innych zdjęć z których jednoznacznie wynika, że w sekcji odpadów zmieszanych znajdowały się opakowania, butelki, które powinny znajdować się w innych frakcjach (k. 47, k. 48, k. 49 i k. 56 akt organu pierwszej instancji). Kolegium nie podziela także zarzutu oparcia decyzji organu pierwszej instancji o nieweryfikowalne dowody w postaci zdjęć nieoznaczonych datą lub w inny sposób umożliwiający sprawdzenie przez skarżącego stanu segregacji odpadów określonego przez organ. Przede wszystkim należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości sprawdzenia "stanu segregacji odpadów", gdyż ustawa przewiduje, że podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Oznacza to, że podmiot ten jest zobowiązany odpady te odebrać wobec czego nie ma możliwości sprawdzenia "stanu segregacji odpadów". Znajdujące się w aktach sprawy wydruki zdjęć zostały opatrzone datami: "10.06.2022" i "13.06.2022" i organ odwoławczy uznał dowód ten za wystarczający. Ocena ta, uwzględnia specyficzny przedmiot sprawy i obowiązujące w tej mierze regulacje ustawowe. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają żadne okoliczności, które podważałyby wiarygodność dowodów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego teza dowodowa, która miałby zostać udowodniona dowodem z wydruku ze strony internetowej przedsiębiorstwa Z. o co skarżąca wniosła w odwołaniu nie ma związku ze sprawą. Zasady prawidłowej segregacji odpadów zabrudzonych nie przeczą dokonanym ustaleniom faktycznym opisanym powyżej. Pozostałe dwa wnioski dowodowe dotyczyły maili z Z. dotyczących informacji o zastosowanym systemie "żółtych i czerwonych" kartek. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Kolegium ustaliło, że w sprawie nie było podstaw do informowania zarządcy o zastosowanym systemie. Z obowiązujących przepisów wynika, że wystarczające w tej kwestii jest powiadomienie właścicieli lokali wchodzących w skład wspólnoty mieszkaniowej poprzez naklejenie odpowiedniej kartki.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 19 lipca 2022 r., ozn.: ZPiO.3137.4.25.2022 o określeniu Wspólnocie Mieszkaniowej F., miesięcznej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. F. za miesiąc czerwiec 2022 r. w kwocie 20.120,24 zł jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanym decyzjom zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 180 § 1, w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 t.j.) dalej O.p., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że:

a) zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest równoznaczne z powiadomieniem właściciela o nieprawidłowym gromadzeniu odpadów przez odbiorcę odpadów, w tym iż jest to zgodne z obowiązującym systemem żółtej i czerwonej kartki na terenie gminy Wejherowo, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że odbiorca odpadów nie dopełnił ustawowego obowiązku polegającego na powiadomieniu właściciela o gromadzeniu odpadów w sposób selektywny i nie zastosował przyjętego system żółtej i czerwonej kartki,

b) naklejenie na pojemnik żółtej lub czerwonej kartki jest wystarczającym powiadomieniem właścicieli lokali, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że właścicieli lokali w tym zakresie reprezentuje Zarządca, który stacjonuje w W. przy ul. S. [...] tj. w siedzibie Wspólnoty Mieszkaniowej a nie na jej terenie przy ul. F. w W. - i to on ma być powiadomiony,

c) naklejenie na pojemnik żółtej lub czerwonej kartki jest wystarczającym powiadomieniem właścicieli lokali, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że utrwalona praktyka odbiorcy odpadów wdrożona poprzez system żółtej i czerwonej kartki wskazuje, iż powiadomienie to następuje poprzez wysłanie do właściciela nieruchomości e-maila,

d) wobec wątpliwości organu co do kompletności zdjęć znajdujących się w aktach sprawy prawidłowa zbiórka odpadów przez skarżącą dokonana zgodnie z zasadami segregacji opublikowanymi na stronie zmieszanych stanowi podstawę do nałożenia na skarżącą podwyższonej opłaty, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że skarżąca wykazała, że otrzymane przez nią zdjęcia co do rzekomej nieselektywnej zbiórki odpadów świadczą o dokonanej prawidłowej segregacji odpadów zgodnie z wytycznymi podmiotu odbierającego odpady;

e) zdjęcia bez oznaczenia daty ich wykonania są rzetelnym i wiarygodnym dowodem stanowiącym podstawę nieprawidłowej segregacji odpadów przez skarżącą, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że podmiot odbierający odpady, wysyłał w dniu nałożenia czerwonej kartki zdjęcia z nałożenia żółtej kartki, a zdjęć z nałożenia czerwonej kartki otrzymał po prawie 14 dniach wraz z powiadomieniem o wszczęciu postępowania,

2) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U.2022.2519 t.j.) - dalej jako u.c.p.g., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca została powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych poprzez zawiadomienie skarżącej przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego, w tym że skarżąca została powiadomiona zgodnie z przyjętym systemem żółtej i czerwonej kartki, podczas gdy podmiot odbierający odpady nie wypełnił obowiązku informacyjnego i nie powiadomił w żaden sposób skarżącej o niedopełnieniu selektywnego zbierania odpadów, zgodnie z systemem żółtej i czerwonej kartki,

- art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania decyzji, podczas gdy brak powiadomienia skarżącej o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych stanowi brak spełnienia się przesłanek ustawowych wynikających z przedmiotowej ustawy a rozwiniętych szczegółowo w przyjętym systemie żółtej i czerwonej kartki;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a O.p. winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiono także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

1) wydruk z rejestru REGON Wspólnoty Mieszkaniowej F. w W., na fakt istnienia Wspólnoty Mieszkaniowej F. w W. i danych ją identyfikujących takich jak REGON i NIP,

2) uwierzytelniona kopia aktu notarialnego Repertorium [...] z 8 grudnia 2008 r. na fakt sposobu reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej F. w W. i osoby Zarządcy,

3) uwierzytelniona kopia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej F. w W. nr [...] z dnia 22 czerwca 2015 r. na fakt zwiany osoby Zarządcy, reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej F. w W.,

4) uwierzytelniony wydruk ze strony internetowej przedsiębiorstwa Z. na fakt prawidłowej segregacji odpadów z różnych frakcji gdy są one zabrudzone,

5) uwierzytelniony wydruk ze strony internetowej przedsiębiorstwa Z., na fakt wdrożonego systemu żółtej i czerwonej kartki i zasad tego systemu,

6) uwierzytelniony mail z Z. do Zarządcy z dnia 13 czerwca 2022 r. o nałożeniu żółtej kartki w dniu 10 czerwca 2022 r., na fakt niezastosowania systemu żółtej i czerwonej kartki,

7) uwierzytelniony mail z Z. z dnia 27 czerwca 2022 r., zawierający mail z dnia 13 czerwca 2022 r. o nałożeniu czerwonej kartki w dniu 13 czerwca 2022 r. - z pominięciem Zarządcy skarżącej, na fakt niezastosowania systemu żółtej i czerwonej kartki,

8) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt SKO Gd/4419/22,

9) decyzja Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 19 lipca 2022 r. Nr ZPiO.3137.4.25.2022 w sprawie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. F. za miesiąc czerwiec 2022 r. w wysokości 20.120,24 zł.

Mając na uwadze powyższe, wniesiono o:

1. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt SKO Gd/4419/22 i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 19 lipca 2022 r. Nr ZPiO.3137.4.25.2022 w sprawie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. F. za miesiąc czerwiec 2022 r. w wysokości 20.120,24 zł,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

3. rozpoznania skargi w trybie uproszczonym.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia ustępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć lotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Zdaniem organów obu instancji, ze względu na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w myśl art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Jak stanowi art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g..

Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane: a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność skarżącej, stwierdził i udokumentował wystarczająco nieselektywne zbieranie odpadów.

Nie ma przy tym wątpliwości, że ww. nieprawidłowości zostały stwierdzone na nieruchomości skarżącej.

Należy zaznaczyć, że na znajdujących się w aktach sprawy fotografiach widoczna jest zawartość pojemników na odpady.

Wątpliwości strony w tym zakresie nie podważyły legalności zaskarżonej decyzji, albowiem o braku segregacji nie decyduje ilość zdjęć, ale to, co z nich wynika. Wywody zawarte w zaskarżonej decyzji Sąd w pełni podziela co do tej kwestii i stwierdza, że fakt naruszenia zasad segregacji odpadów nie budzą wątpliwości.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustali, że doszło do uchybienia przez skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

W tym miejscu należy zauważyć, że z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.

W ocenie Sądu, nie stanowi wystarczającego oparcia dla uwzględnienia wskazanych przesłanek uporczywości/notoryjności odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.c.p.g.. Uzasadnienie projektu ustawy nie ma charakteru normatywnego, nie jest elementem stanu prawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w akcie tym doszukiwać się treści normatywnych, w szczególności aby na jego podstawie wywodzić przesłanki, które mają być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Wola ustawodawcy winna wynikać z tekstu ustawy. Wykładnię polegającą na odkodowaniu intencji prawodawcy na podstawie materiałów przygotowawczych powstałych m.in. w procesie legislacyjnym należy uznać za dopuszczalną, jednak może ona zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykładnia literalna nie doprowadzi interpretatora do zadowalających rezultatów w zakresie odkodowania treści normy prawnej.

Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na ej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Zatem przedstawiane przez skarżącą w powyższym zakresie stanowisko należało uznać za błędne.

W ocenie Sądu, dowody zebrane w niniejszej sprawie wskazują zatem, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Tymi dowodami są oznaczenia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wskazujące na nieprawidłowości.

Sąd zauważa, że regulacje ustawowe nie określają, w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości, a także wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o przyjęciu odbieranych odpadów jako niesegregowane. W art. 6ka u.c.p.g. nie przewidziano żadnej konkretnej formy, w jakiej powiadomienie to miałoby zostać dokonane. Należy zatem przyjąć, że dopuszczalne jest przekazanie informacji o przejęciu odpadów jako niesegregowane w każdej formie, która zapewnia zapoznanie się z tą informacją.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że obowiązek informacyjny z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. również został w niniejszej sprawie spełniony.

Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej Sąd wskazuje, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, ww. uzasadnienie umożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Organ w szczególności powołał w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości. Brak było przy tym potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Zarzuty naruszenia opisanych w skardze przepisów proceduralnych należało zatem uznać za nieuzasadnione.

Sąd uznał także, że w niniejszej sprawie nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania powoływanych przepisów, w szczególności art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g..

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.