Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 658/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art, 24 ust. 25a
journal: Dz.U. 2022 poz 1967
law: Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Specjalista Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 7 kwietnia 2023 roku nr SKO.4146.276.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Zduńska Wola z dnia 1 lutego 2023 roku, znak: GOPS.8330.DW.2937.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącej E. B. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej E. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 7 czerwca 2023 roku, pod pozycją [...]. ał


UZASADNIENIE

II SA/Łd 658/23

UZASADNIENIE

W dniu 23 września 2022 r. E.B. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zduńskiej Woli o wypłatę dodatku węglowego. We wniosku strona oświadczyła, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa, zajmującego budynek jednorodzinny, jest kocioł na paliwo stałe.

Decyzją z dnia 1 lutego 2023 r., działający z upoważnienia Wójta Gminy Zduńska Wola, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zduńskiej Woli odmówił przyznania E.B. wnioskowanego świadczenia. Jako podstawę odmowy wskazano, że dodatek węglowy nie przysługuje, gdy rodzajem paliwa stałego jest pelet drzewny.

Od powyższej decyzji E.B. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu podnosząc w nim, że przez pomyłkę wypełniła wniosek na węgiel i zaznaczyła poprawnie, że posiada piec na pelet drzewny. Wobec powyższego skarżąca wniosła pozytywne rozpatrzenie jej odwołania.

Decyzją z dnia 7 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiła ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.) regulująca zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się natomiast węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).

Zgodnie z art. 2 art. 15 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jednocześnie, jak stanowi art. 2 ust. 15a ustawy, dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b)świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. póz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191).

Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, jak stanowi art. 2 ust. 15g ustawy, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy E.B. - współwłaścicielka nieruchomości pod adresem [...], ul. [...], w dniu [...] czerwca 2022 r. zgłosiła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego - kocioł na paliwo stałe (drewno, pelet lub inny rodzaj biomasy, węgiel). Jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa wskazała pelet drzewny.

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zduńskiej Woli prawidłowo zatem odmówił E.B. przyznania dodatku węglowego, bowiem dodatek ten przysługuje jedynie wówczas, gdy wykorzystywane jest paliwo stałe, o którym mowa w cyt. wyżej art. 2 ust. 3 ustawy.

Na marginesie Kolegium zauważyło, że "w przypadku E. B. znaleźć może zastosowanie art. 24 ust. 25a ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022, poz. 1967 ze zm.), regulującej zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła i właściwość organów w tych sprawach. Zgodnie z tym przepisem w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej "ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się".

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniosła zarzuty:

1) naruszenia art. 2 ust. 15a i ust. 15 b ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (dalej u.d.w.) poprzez weryfikację wniosku skarżącej wyłącznie o wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, w sytuacji gdy weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków, a w przypadku istnienia jakichkolwiek wątpliwości, również w zakresie głównego źródła ogrzewania w gospodarstwie domowym, obowiązkiem wójta było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w gospodarstwie domowym skarżącej celem ustalenia rzeczywistego źródła ogrzewania, a następnie przyznanie przysługującego dodatku - węglowego lub dla gospodarstw domowych (w niniejszej sprawie - dodatku da gospodarstw domowych, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw);

2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. które miało wpływ na wynik sprawy polegające na niewyczerpującym zgromadzeniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w szczególności: nieustalenie rzeczywistego rodzaju źródła ogrzewania stosowanego w gospodarstwie domowym skarżącej, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynku w tym gospodarstwie np. w formie wywiadu środowiskowego - jest to o tyle istotne, że w przypadku potwierdzenia, że skarżąca faktycznie wykorzystuje pelet drzewny, możliwym stałoby się przyznanie jej świadczenia, jakim jest dodatek dla gospodarstw domowych, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, niepoinformowanie skarżącej o wadliwości jej wniosku, a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej złożenie wniosku o przyznanie świadczenia, jakim jest dodatek dla gospodarstw domowych, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - z uwagi na upływ terminu na złożenie tego wniosku, doprowadzenie do sytuacji, w której skarżąca została pozbawiona możliwości przyznania jakiegokolwiek świadczenia związanego z ogrzewaniem jej gospodarstwa domowego.

Podnosząc tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W wykonaniu zarządzenia z dnia 18 września 2023 r. zwrócono się do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zduńskiej Woli o udzielenie informacji, czy skarżącej został wypłacony dodatek do gospodarstw domowych, których główne źródło ciepła zasilane jest peletem drzewnym w trybie ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.

W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 18 września 2023 r. Kierownik GOPS w Zduńskiej Woli poinformował, że skarżącej nie został wypłacony dodatek w trybie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 7 kwietnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Zduńska Wola z dnia 1 lutego 2023 r. o odmowie przyznania dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.) dalej: u.d.w. Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.).

W świetle przywołanych powyżej przepisów ustawy o dodatku węglowym organy obu instancji ustaliły, że z uwagi na źródło ciepła wskazywane przez skarżącą, w postaci kotła na pelet drzewny, skarżącej nie przysługuje dodatek węglowy.

Poza sporem pozostaje fakt, że w złożonym w dniu 23 września 2022 r. wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżąca wskazała, że źródłem ciepła w gospodarstwie domowym jest kocioł na paliwo stałe. Wnioskodawczyni skorzystała z wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz.U. poz. 1712). Wniosek ten skarżąca złożyła po wejściu w życie ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967 z późn. zm.). Zgodnie ze złożoną przez skarżącą deklaracją dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, rodzajem stosowanego w kotle paliwa stałego był pelet drzewny.

W ocenie orzekającego Sądu, mimo złożenia wniosku na niewłaściwym formularzu, w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.

Zgodnie z art. 24 ust. 25a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się.

Należy zauważyć, że powyższy przepis został dodany do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców (Dz. U. z 2022 r. poz. 2243) zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła z dniem 4 listopada 2022 r.

Oznacza to, że już w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji tj. 1 lutego 2023 r. przepis art. 24 ust. 25a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła obowiązywał, a więc organ powinien to uwzględnić.

Jeżeli więc organ I instancji powziął informację, że w swoim gospodarstwie domowym skarżąca wykorzystuje pelet drzewny, to w celu ustalenia czy skarżąca spełnia warunki do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, był uprawniony do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W przypadku zaś ustalenia, że skarżąca spełnia przesłanki wynikające z ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, rolą organu było przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych skarżącej w drodze decyzji administracyjnej z urzędu. W takiej sytuacji decyzja mogła więc zostać wydana bez konieczności składania wniosku przez skarżącą. Tym bardziej rzeczą organów było podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej, mając na względzie słuszny jej interes.

W postępowaniu będącym przedmiotem skargi, istotnym błędem okazało się zignorowanie regulacji art. 24 ust. 25a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła. Organy obu instancji pominęły określoną w ww. przepisie normę postępowania, pozbawiając tym samym skarżącą prawa do dodatku dla gospodarstw domowych, tym bardziej, że w odwołaniu strona powoływała się na złożenie wniosku z błędnym wykorzystaniem niewłaściwego formularza.

Przypomnieć zatem należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Obowiązkiem procesowym organu jest także należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.).

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie uzyskała informacji, iż zastosowany przez nią formularz wniosku nie koresponduje z treścią deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Tymczasem intencją skarżącej (co wyraźnie wynika już z treści odwołania) było uzyskanie dodatku przysługującego jej z tytułu użytkowania źródła ciepła zasilanego peletem drzewnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że intencją ustawodawcy było objęcie pomocą finansową jak największej liczby gospodarstw domowych, a jednocześnie zobligowanie organów gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej w zakresie źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego lub dodatku dla gospodarstw domowych, ale także w tych gospodarstwach domowych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę jednego z powyższych dodatków, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Na organie spoczywa zatem obowiązek ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminy, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach, a następnie przyznanie przysługującego dodatku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Po 126/23). Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła wyposaża właściwe organy gminy w wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku dla gospodarstw domowych jak największej liczbie osób spełniających warunki ustawowe. W rozpatrywanej sprawie, organy nie dokonały niezbędnych wyjaśnień sprawy we wskazanym wyżej zakresie, a tym samym naruszyły art. 7, art. 77, ale także art. 8 i art. 9 k.p.a.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 2 wyroku. Natomiast z uwagi na nienależne uiszczenie kwoty 120 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, o jej zwrocie orzeczono jak w pkt 3 wyroku.