Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 359/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44 zb
journal: Dz.U. 2022 poz 2230
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.)
article: art. 26 ust 2-3, art. 35 ust 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1400
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
article: art. 252 ust 1, ust 3, ust 4, ust 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
article: art. 70 par 1, art. 76 par 1, art. 130 par 1, art. 107 par 1, art. 127.
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych – Ratajczyk, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr KO.492.39.2023 w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2018 - 2020 oraz nakazania dokonania zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 359/24

Uzasadnienie

Pismem z dnia 14 maja 2024 r. C. Sp. z o.o.

z siedzibą w Ł. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 kwietnia 2024 r., na mocy której uchylono decyzję Starosty Radomszczańskiego

z dnia 29 sierpnia 2023 r. w części, tj. w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2018 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu Radomszczańskiego wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych (punkty: 1, 6 /w zakresie w jakim odwołuje się on do punktu 1 decyzji/, 7 decyzji) i w tym zakresie umorzono postępowanie w sprawie (pkt 1) oraz utrzymano w mocy decyzję w pozostałym zakresie (pkt 2).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. 2023 r., poz. 1400 ze zm.) dalej u.f.z.o., oraz Uchwały

Nr XVI/140/2020 Rady Powiatu Radomszczańskiego z dnia 29 stycznia 2020 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania

i wykorzystywania tych dotacji w okresie od 22 marca 2021 roku do 31 października 2021 roku na podstawie upoważnień Starosty Powiatu Radomszczańskiego w Liceum A w R. przeprowadzona została kontrola, której przedmiotem było sprawdzenie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji przekazanej przez Powiat Radomszczański w latach 2018 - 2020.

W celu sprawdzenia prawidłowości wykorzystania dotacji, kontroli poddano dokumentację w/w placówki i ustalono, że dotacja została wykorzystana niezgodnie

z przeznaczeniem oraz w nadmiernej wysokości.

W związku z powyższym, w dniu 29 sierpnia 2023 r. zapadła decyzja Starosty Radomszczańskiego Nr 5/2023, znak: EKI.3032.37.2021 :

1) określająca wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2018 r. w łącznej kwocie 8.715,86 zł;

2) określająca wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2019 r. w łącznej kwocie 35.151,66 zł;

3) określająca wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. w łącznej kwocie 31.713,00 zł;

4) określająca wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2019 r. w łącznej kwocie 1.072,08 zł;

5) określająca wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2020 r. w łącznej kwocie 705,96 zł;

6) określająca termin naliczania odsetek jak dla zaległości podatkowych należnych od ww. kwot wymienionych w pkt 1, 2 i 3 - od dnia 8 czerwca 2022 r.;

7) nakazująca zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2018 r. w kwocie 8.715,86 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 8 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;

8) nakazująca zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2019 r. w kwocie 35.151,66 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 8 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;

9) nakazująca zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. w kwocie 31.713,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 8 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;

10) nakazująca zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2019 r. w kwocie 1.072,08 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia: 27 lutego 2019 r. od kwoty 17,07 zł, 25 kwietnia 2019 r. od kwoty 655,56 zł, 29 maja 2019 r. od kwoty 264,88 zł, 25 lipca 2019 r. od kwoty 44,46 zł, 27 sierpnia 2019 r. od kwoty 90,11 zł - do dnia zapłaty;

11) nakazująca zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2020 r. w kwocie 705,96 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia: 27 lutego 2020 r. od kwoty 414,86 zł, 25 czerwca 2020 r. od kwoty 291,10 zł - do dnia zapłaty.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, z uwagi na przedawnienie zobowiązania dotacyjnego za 2018 r., które nastąpiło z końcem 2023 r., Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranych w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanych niezgodnie

z przeznaczeniem w 2018 r., podlegających zwrotowi do budżetu Powiatu Radomszczańskiego wraz odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych

i umorzyło postępowania w tym zakresie ze względu na jego bezprzedmiotowość.

I. W odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2019 r.,

w kwocie łącznej 35.151, 66 zł (art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – Dz.U 2023, poz. 1270 ze zm.) dalej : u.f.p, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że po pierwsze było to wynikiem zawyżenia liczby słuchaczy o 219 osób (za miesiące : styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2019 r.) w stosunku do dotacji przyznanej, co wynika z ujawnionej różnicy pomiędzy sprawozdaniami strony skarżącej dotyczącymi obecności słuchaczy na zajęciach edukacyjnych a listami obecności przedstawionymi do kontroli. Zawyżenie dotacji wyniosło 19.197, 54 zł. Podstawą tych ustaleń były listy obecności odzwierciedlające uczestnictwo uczniów w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych przewidzianych w planie nauczania, przy czym na zakwestionowanych listach obecności brak było jakichkolwiek podpisów słuchaczy lub słuchacze dokonali nieczytelnych podpisów. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji, że warunkiem przyznania dotacji jest ażeby uczestnictwo w zajęciach w podanym wymiarze (nie mniej niż 50%) było potwierdzone własnoręcznymi, czytelnymi podpisami słuchaczy na listach obecności na tych zajęciach, przy czym to dziennik lekcyjny i listy obecności stanowiły dowody wiarygodne korzystające z domniemania prawdziwości. Kolegium podkreśliło, że w załącznikach do zakwestionowanej decyzji wyraźnie wskazano, którzy słuchacze z imienia i z nazwiska, po zbadaniu list obecności, nie przekroczyli w poszczególnych miesiącach minimalnej frekwencji 50%, a którzy nie dokonali na tych listach "czytelnych podpisów". Przy czym termin ten choć faktycznie nie posiada legalnej definicji prawnej, to Kolegium przyjęło, iż "czytelny podpis", to imię i nazwisko osoby podpisującej (albo co najmniej nazwisko), dające się zidentyfikować i przypisać do danej osoby.

Drugą przyczyną pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, stanowiło zawyżenie liczby słuchaczy w miesiącu lutym 2019 r. o 180 osób (zawyżenie otrzymanej dotacji wyniosło 15.778, 80 zł) z uwagi na nieprzedstawienie do kontroli oryginalnych list obecności odzwierciedlających uczestnictwo uczniów w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Wobec faktu, iż Dyrektor kontrolowanej placówki przedłożyła do kontroli niezawierające potwierdzenia za zgodność z oryginałem kserokopie list obecności słuchaczy na zajęciach, Kolegium podkreśliło, że na organie prowadzącym szkołę spoczywa obowiązek prowadzenia dokumentacji w taki sposób, aby była przejrzysta, czytelna i rzetelna. Powyższy obowiązek wynika ponadto z § 17 ust. 4 uchwały Rady Powiatu Radomszczańskiego z dnia 26 kwietnia 2018 r. Nr XLIII/300/2018 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych (...), która obowiązywała w dacie udzielenia dotacji, jak i z § 18 ust. 4 uchwały Rady Powiatu Radomszczańskiego z dnia 29 stycznia 2020 r. Nr XVI/140/2020 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek (...), która również obowiązywała w dacie przeprowadzania kontroli rozliczenia dotacji, zgodnie z którymi, dyrektor kontrolowanej szkoły lub placówki lub upoważniony przez niego pracownik przedkłada oryginały dokumentów, wyciągi, zestawienia, obliczenia i wydruki, a także udziela kontrolującym informacji i wyjaśnień.

Trzecim czynnikiem, który wpłynął na pobranie dotacji w nadmiernej wysokości było zawyżenia liczby słuchaczy w miesiącach lipcu i sierpniu 2019 r. o 1 osobę w każdym z tych miesięcy, przy czym zawyżenie otrzymanej dotacji wyniosło 175, 32 zł. Uczeń ten uczestniczył w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu czerwcu 2019 r., wykazany został do otrzymania dotacji za miesiące lipiec i sierpień 2019 r., zaś uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 17 czerwca 2019 r. nie otrzymał promocji na kolejny semestr oraz nie został wyznaczony do przystąpienia do egzaminu w terminie dodatkowym, kolejną zaś uchwała Rady Pedagogicznej z dnia 31 sierpnia 2019 r., został skreślony z listy uczniów.

Kolegium podkreśliło, że przepis art. 44z ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2024 r. poz. 750 - tj. z dnia 10 kwietnia 2024 r.) dalej u.s.o., kategorycznie stanowi o tym, że wobec nie otrzymania promocji na semestr wyższy, dyrektor skreśla w drodze decyzji słuchacza z listy. O rzeczywistej zaś ilości uprawnionych do dotacji rozstrzyga posiadanie statusu słuchacza, a więc obejmuje wyłącznie osoby spełniające kryteria opisane w ustawie materialnej. Nie stanowi o tym jedynie pozostawanie na liście słuchaczy. Przymiot uprawnionych do dotacji posiadają jedynie osoby do szkoły uczęszczające. Z pewnością nie należą do nich te, które nie uzyskały promocji na kolejny semestr.

II. W odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2020 r. w kwocie łącznej 31.713 zł ( art. 252 ust 1 pkt 2 u.f.p.), Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż powyższe było po pierwsze konsekwencją zawyżenia w miesiącu styczniu liczby uczniów o 28 osób i 42 osoby w lutym w stosunku do dotacji przyznanej, co wynika z ujawnionej różnicy pomiędzy sprawozdaniami strony skarżącej dotyczącymi obecności słuchaczy na zajęciach edukacyjnych a listami obecności przedstawionymi do kontroli. Zawyżenie w tym wypadku wyniosło 6.510 zł. Podstawę tych ustaleń stanowiły listy obecności odzwierciedlające uczestnictwo uczniów w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych przewidzianych w planie nauczania, przy czym na zakwestionowanych listach obecności brak było jakichkolwiek podpisów słuchaczy lub słuchacze dokonali nieczytelnych podpisów.

Drugą przyczyną stanowiło zawyżenie liczby uczniów w miesiącach marzec- sierpień 2020 r. o 42 osoby w odniesieniu do dotacji przyznanej. Podstawa tych ustaleń było to, że skarżąca przy podawaniu liczby uczniów uprawnionych do otrzymania dotacji nie zastosowała się do obowiązujących w tym czasie przepisów rozporządzenia MEN.

Jak zaznaczyło Kolegium, z uwagi na czasowe zawieszenie zajęć szkolnych, spowodowane ogłoszeniem od 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, w powołanym wyżej rozporządzeniu MEN na potrzeby obliczania dotacji dla szkół niepublicznych wprowadzono szczególne zasady ustalania liczby uczniów uczestniczących w zajęciach. Przy wypłacie dotacji w okresie czasowego zawieszenia zajęć szkolnych na podstawie powołanego rozporządzenia MEN, punktem odniesienia jest w każdym miesiącu luty 2020 r. Przy czym dotyczy on zarówno posiadania statusu ucznia jak i uczestniczenia w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych.

Innymi słowy jedynym kryterium, od którego uzależnione jest wypłacenie dotacji oświatowej za miesiące od marca do końca sierpnia 2020 r., jest spełnienie wymogu sekwencyjnego uczestniczenia w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych według stanu za luty 2020 r.

Trzecia przyczyna pobrania dotacji w nadmiernej wysokości za 2020 r. wynikała z zawyżenia liczby uczniów w miesiącu wrześniu 2022 r. o jedna osobę w stosunku do dotacji przyznanej (zawyżenie wyniosło 93 zł), co wynika z ujawnionej różnicy pomiędzy sprawozdaniami strony skarżącej dotyczącymi obecności słuchaczy na zajęciach edukacyjnych, a listami obecności przedstawionymi do kontroli.

Podstawą tych ustaleń były listy obecności odzwierciedlające uczestnictwo uczniów w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych przewidzianych w planie nauczania, przy czym na zakwestionowanych listach obecności brak było jakichkolwiek podpisów słuchaczy.

Czwartą przyczyną stanowiło zawyżenie liczby uczniów za miesiące październik – grudzień 2020 r. o 6 osób w każdym z tych miesięcy w stosunku do dotacji przyznanej. Zawyżenie otrzymanej dotacji wyniosło 1.674 zł. Podstawą tych ustaleń jest to, że skarżąca przedstawiając liczbę uczniów uprawnionych do otrzymania dotacji nie zastosowała się do obowiązujących w tym okresie przepisów rozporządzenia MEN.

Kolegium wyjaśniło przy tym, że stosownie do § 10 rozporządzenia MEN (obowiązującego w październiku 2020 r.), w przypadku ograniczenia funkcjonowania szkoły dotowanej na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 u.f.z.o., warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 u.f.z.o. dotyczący uczestnictwa ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb u.s.o., ustala się w danym miesiącu w odniesieniu do okresu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły. Okres, o który mowa w ust. 9, nie może być krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, o których mowa w ust. 9 (§ 10 ust. 10 rozporządzenia MEN).

Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, w danym miesiącu jest krótszy niż 40%, to uznaje się, że uczeń spełnił w tym miesiącu warunek, o którym mowa w ust. 9, jeżeli spełnił go w odniesieniu do ostatniego miesiąca, w którym ustalano spełnienie tego warunku na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 u.f.z.o.lub ust. 9 i 10 (§ 10 ust. 11 rozporządzenia MEN).

Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, we wrześniu 2020 r. albo we wrześniu i w październiku 2020 r. jest krótszy niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, to uznaje się, że warunek uczestnictwa ucznia w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 u.f.z.o., został spełniony (§ 10 ust. 12 rozporządzenia MEN)

Przepis § 10 ust. 12 rozporządzenia MEN od 1 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. stanowił, iż jeżeli okres wdanym miesiącu, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły jest niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, i niemożliwe jest spełnienie warunku uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 u.f.z.o., na podstawie tych przepisów lub ust. 9-11, to uznaje się, że warunek został spełniony, gdy organizacja zajęć w tym semestrze umożliwia temu uczniowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 44 w ust. 2 u.s.o.

Kolegium podzieliło zatem stanowisko organu I instancji, iż mając na uwadze wskazane wyżej przepisy, na podstawie przedłożonych do kontroli planów dla Liceum A w R. sem. I, II, III, IV i V - liczba godzin zajęć edukacyjnych, która powinna być zrealizowana w miesiącu październiku wynosiła 41 godzin. Zrealizowanych zostało: sem. I - 16 godzin, sem. II - 16 godzin, sem. III - 16 godzin, sem. IV - 16 godzin i sem. V - 16 godzin.

Ponieważ liczba godzin, która została zrealizowana nie wynosi co najmniej 40% (16 godzin stanowi 39% łącznej liczby godzin < 40% wymaganego okresu realizowania zajęć), frekwencja danego ucznia nie może być ustalana w odniesieniu do m-ca października.

Na podstawie przedłożonego do kontroli planu zajęć sem. VI rok szkolny 2020/2021 – liczba godzin zajęć edukacyjnych, która powinna być zrealizowana w miesiącu październiku wynosiła 31 godzin. Zostało zrealizowanych 12 godzin.

Ponieważ liczba godzin, która została zrealizowana nie wynosi co najmniej 40% (12 godzin stanowi 38,7% łącznej liczby godzin < 40% wymaganego okresu realizowania zajęć), frekwencja danego ucznia nie może być ustalana w odniesieniu do m-ca października.

Warunek uczestnictwa ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, należało zweryfikować w oparciu o ostatni miesiąc, w którym frekwencja była ustalana: na podstawie art. 26 ust 2 u.f.z.o. lub na podstawie § 10 ust. 9 i 10 rozporządzenia MEN - tj. miesiąca września 2020 r.

III. W odniesieniu do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2019 r. w kwocie łącznej 1.072, 08 zł (art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p.), Kolegium podzieliło ustalenia i argumentację organu I instancji, iż jest ona wynikiem :

- rozliczenia z otrzymanej dotacji poniesionych przez skarżącą wydatków w kwocie łącznej 134, 57 zł na zakup artykułów spożywczych (m.in.: kawa, herbata, cukier, ciastka, mleko), które wg opisu na fakturach służyć miały "na bieżące potrzeby sekretariatu". Kolegium podkreśliło, iż tego rodzaju wydatki nie mogły być pokryte z dotacji, gdyż nie są to wydatki kwalifikowalne i nie służą realizacji zadań oświatowych. Nie mieszczą się zatem bowiem w kategorii wydatków, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 44 ust. 3 u.f.p.

- rozliczenia z otrzymanej dotacji poniesionych przez skarżącą wydatków w kwocie

17, 07 zł na zakup wizytówek, podczas gdy tego rodzaju wydatek nie mógł być pokryty z dotacji, bowiem nie jest to wydatek kwalifikowalny. Wydatek dotyczący druku wizytówek – jak zaznaczyło Kolegium - jest związany przede wszystkim z promocją szkoły i służy przede wszystkim interesowi jednostki dotowanej, tj. zwiększeniu jej rozpoznawalności wśród potencjalnych klientów, nie jest zaś związany z działalnością oświatową rozumianą jako proces kształcenia.

- rozliczenia z otrzymanej dotacji poniesionych przez skarżącą wydatków w kwocie łącznej 920, 44 zł, które nie dotyczą kontrolowanej szkoły, lecz innych placówek, dla których skarżąca jest organem prowadzącym. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż tego rodzaju wydatki nie mogły być pokryte z dotacji, gdyż nie są to wydatki kwalifikowalne. W ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej dotyczące danej szkoły (placówki dotowanej jaką jest w analizowanej sprawie Szkoła [...] w R.), a nie zaś każdej innej placówki, dla której wspólnym podmiotem jest organ prowadzący.

IV. W odniesieniu do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2020 r.

w kwocie łącznej 705, 96 zł (art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p.), Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji iż jest ona wynikiem rozliczenia z otrzymanej dotacji poniesionego przez skarżącą wydatku w wymienionej kwocie za kształcenie na Podyplomowych Studiach "Zarządzanie Oświatą" dyrektora szkoły. W ocenie Kolegium tego rodzaju wydatek nie mógł być pokryty z dotacji, bowiem nie jest to wydatek kwalifikowalny. Wydatki poniesione na studia mogą być sfinansowane z dotacji jedynie w przypadku, gdy rozwijają warsztat i umiejętności dydaktyczne czy opiekuńcze, co w oczywisty sposób przekłada się na realizację celów związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką i tym samym służą bezpośrednio uczniom dotowanej szkoły, czy placówki. Tego rodzaju wydatek został sklasyfikowany przez Kolegium jako przysporzenie kwalifikacji dla dyrektora szkoły, który w momencie zatrudniania na wskazane stanowisko winien posiadać określone kwalifikacje, a nie dopiero finansować je ze środków publicznych, co nie przekłada się na cele dydaktyczne prowadzonej szkoły. W ocenie Kolegium wskazany wydatek stanowił dofinansowanie, które nie wpisuje się w żaden sposób w treść art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 44 ust. 3 u.f.p.

Za dotacje wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2020 r. uznano również rozliczenie poniesionych przez skarżącą wydatków w kwocie 387,81 zł na delegacje służbowe pracowników szkoły (specjalistów ds. rozwoju usług edukacyjnych), które odbyły się w 2018 r. W tej kwestii Kolegium podniosło, że powyższe wydatki nie mogły być pokryte z dotacji otrzymanej w 2020 r., bowiem dotyczą one okresu sprzed dwóch lat. Nie są to zatem wydatki bieżące szkoły dotyczące 2020 r. Poza tym, jak słusznie wskazał organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydatki na szkolenia marketingowe, wyjazdy związane z plakatowaniem, ulotkowaniem, prelekcjami, są to wydatki dotyczące szeroko rozumianego reklamowania szkoły, zwiększania rozpoznawalności szkoły wśród potencjalnych klientów, a tym samym zwiększania przychodów organu prowadzącego szkołę. Nie są to zatem wydatki kwalifikowalne, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Za dotacje wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem uznano także rozliczenie poniesionych przez skarżącą wydatków w kwocie łącznej 27,05 zł na zakup artykułów spożywczych, które wg opisu na fakturach służyć miały "na bieżące potrzeby sekretariatu". Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż tego rodzaju wydatki nie mogły być pokryte z dotacji, gdyż nie są to wydatki kwalifikowalne, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z art. 44 ust. 3 u.f.p.

Za prawidłowe Kolegium uznało wskazane przez organ I instancji początkowe terminy od których naliczane winny być odsetki, liczone jak od zaległości podatkowych, od niezwróconych w terminach kwot dotacji pobranych w nadmiernej wysokości (tj. od 8 czerwca 2022 r. - po upływie 15 dni od dnia stwierdzenia nieprawidłowości, który to fakt powiązano z datą podpisania protokołu kontroli, tj. 23 maja 2022 r). oraz wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2019-2020 (terminów przekazania transz dotacji za poszczególne miesiące 2019 i 2020 r.).

Odnosząc się do kwestii niepodpisania załączników do zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że analiza nadesłanej decyzji w formie dokumentu elektronicznego (która to wersja decyzji została wysłana do pełnomocnika strony poprzez ePUAP), tj. z kwalifikowanym podpisem M. L. – Wicestarosty Radomszczańskiego - wskazuje, iż podpis został złożony po wymienieniu listy załączników do decyzji, zaś załączniki stanowią całość dokumentu wraz z decyzją przesłaną elektronicznie. Kwestionowane załączniki nie są przy tym nieodzownym elementem decyzji dotyczącej zwrotu dotacji.

Odnosząc się z kolei do zarzutu wydania decyzji "pozbawionej właściwego pouczenia w zakresie prawa strony do złożenia odwołania, tj. wyjaśnienia, kiedy odwołanie uznaje się za złożone w terminie oraz wskazania sposobu obliczania terminu, mimo iż takie pouczenie jest obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej", Kolegium uznało je za niezasadny, wskazując, że trudno wymagać od organu administracji, aby w decyzji informował stronę, poza niezbędnymi elementami pouczenia o możliwości wniesienia środka zaskarżenia do odpowiedniego organu i jego terminie, prawie do zrzeczenia się odwołania i jego skutkach, także o sposobach liczenia terminów, tym bardziej, że w analizowanej sprawie strona zastępowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję SKO w części, tj. w zakresie pkt 2 rozstrzygnięcia, zarzucając jej naruszenie :

1. art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a., poprzez brak weryfikacji przez organ odwoławczy, czy decyzja organu I instancji została podpisana przez osobę upoważnioną do jej wydania, w sytuacji gdy nie została ona podpisana przez Starostę Radomszczańskiego - tj. B. P., a przez M. L., a wraz z decyzją organu I instancji stronie nie doręczono upoważnienia w przewidzianej przepisami formie dla osób podpisujących ww. dokumenty uprawniającego do załatwienia sprawy skarżącej przez M. L., co w konsekwencji skutkuje, że brak jest gwarancji, że decyzja i postanowienie pochodzą od uprawnionego organu i są zgodne z jego wolą;

2. art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., poprzez brak podpisu przez organ I instancji lub osoby upoważnionej przez niego załączników do decyzji w wersji elektronicznej nr 4/2023 z dnia 29 sierpnia 2023 r., stanowiących integralną część decyzji administracyjnej;

3. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie

i utrzymanie w mocy części zaskarżonej decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego,

a w konsekwencji zaistniały przesłanki do jej uchylenia;

4. art. 15 k.p.a., poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a nadto brak wezwania strony do przedłożenia jakichkolwiek wyjaśnień czy dowodów i ograniczenie się wyłącznie do poinformowania jej o prawie zaznajomienia się z aktami przed wydaniem decyzji, co świadczy jedynie o pozornym wykonaniu przez organ obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny okoliczności faktycznych sprawy, czego konsekwencją jest:

a) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w tym pominięcie kserokopii list obecności złożonych przez skarżącą w toku postępowania a następnie przyjęcie, iż część dotacji została przez stronę pobrana w nadmiernej wysokości lub też wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem,

b) poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym, w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości skutecznego zakwestionowania ustaleń w nim dokonanych,

c) nieuwzględnienie znajdujących się w aktach sprawy kopii list obecności na zajęciach lekcyjnych przeprowadzonych w miesiącu lutym 2019 r., które potwierdzają spełnienie ustawowego wymogu frekwencji przez zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji słuchaczy,

d) nieprawidłowe przyjęcie, iż podpisy słuchaczy na części zakwestionowanych list obecności nie były podpisami czytelnymi,

e) błędne ustalenie, że w miesiącu październiku 2020 r. okres, w którym danego słuchacza nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły, był krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia lekcyjne, co z kolei prowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i skutkowało uznaniem przez organ, iż organ I instancji prawidłowo uznał, iż dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości;

6. art. 252 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 u.f.p. i w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez organ za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, a tym samym - obowiązek zwrotu tej części dotacji, w sytuacji gdy wszystkie udokumentowane przez skarżącą wydatki mieściły się w granicach określonych regulacją art. 35 ust. u.f.z.o.;

7. art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 w zw. z ust. 5 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2, 4 i 7 u.f.z.o. i w zw. § 10 ust. 1-3 i ust. 10-12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493, dalej rozporządzenie MEN), poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że dotacja na zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji słuchaczy, została pobrana na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% obecności w obowiązkowych zajęciach lekcyjnych w danym miesiącu lub wymóg ten dla tych słuchaczy nie został uznany za spełniony lub dotacja na tych słuchaczy nie przysługiwała, co skutkowało przyjęciem, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez organ za pobraną w nadmiernej wysokości, a tym samym – obowiązek zwrotu tej części dotacji, w sytuacji, gdy skarżąca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że rzeczywista frekwencja słuchaczy w latach 2019-2020 odpowiadała informacjom sukcesywnie przekazywanym w tym względzie organowi i spełniała nie tylko warunki określone w treści art. 26 ust. 2 u.f.z.o., ale również w treści rozporządzenia MEN, w kolejnych jego wersjach, obowiązujących w określonych czasookresach;

8. art. 35 ust. 1 u.f.z.o., poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżąca wydatkowała dotacje niezgodnie z przeznaczeniem oraz błędne przyjęcie, iż wydatki zakwestionowane w ramach realizacji zadań organu prowadzącego nie powinny zostać rozliczone z dotacji oświatowej;

9. art. 252 ust. 6 pkt 2 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 130 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe określenie terminu naliczania odsetek od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, tj. wskazanie, iż rozpoczyna się on od z dniem 8 czerwca 2022 r., w sytuacji gdy z przywołanych przepisów wynika, że w odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu należności, który z kolei określony został na 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, że dotacja faktycznie pobrana została w nadmiernej wysokości, przy czym stwierdzenie tych okoliczności nastąpić może wyłącznie w drodze wykonalnej decyzji administracyjnej, którego to przymiotu skarżona decyzja nie posiada, a zatem wskazany termin nie rozpoczął jeszcze swego biegu.

W konkluzji postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji SKO w zakresie pkt 2 wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Radomszczańskiego z dnia 29 sierpnia 2023 r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Nadto, o zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2024 r. strona skarżąca podtrzymując wszystkie twierdzenia i wnioski zawarte w skardze, dodatkowo podniosła, że z uwagi na treść pkt 2 upoważnienia udzielonego Wicestaroście przez Starostę B. P., w dacie wydania zaskarżonej decyzji Wicestarosta M. L. nie była upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W odniesieniu do dotacji za rok 2019 uznanej za pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie 35.151, 66 zł, podstawą rozstrzygnięcia stał się art. 26 ust. 2 i 3 u.f.z.o. Zgodnie z przywołanymi przepisami niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2022, poz. 2230 ze zm.), dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego (ust. 2).

Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności (ust. 3).

Realizując wymagania cytowanych przepisów, organy trafnie przeanalizowały różnice dotyczące obecności słuchaczy na zajęciach edukacyjnych występujące pomiędzy sprawozdaniami strony skarżącej i listami obecności przedstawionymi do kontroli. Celem tak oznaczonej weryfikacji było ustalenie, czy spełniony jest warunek

z przywołanego wyżej art. 26 ust. 3 u.f.z.o. dotyczący zaopatrzenia tychże list we własnoręczne i czytelne podpisy przez uczestniczącego w nich ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Stwierdzony w ramach takiej kontroli przez organy brak podpisu ma charakter oczywisty i nie podlega dalszym rozważaniom.

Również rację należy przyznać organom, że warunku powyższego nie spełnia zaopatrzenie listy obecności w podpisy nieczytelne. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że nieczytelność podpisu powoduje niemożność stwierdzenia kto złożył taki podpis, czyli wyklucza możliwość identyfikacji osoby składającej podpis, co powoduje, że nie sposób ustalić czy jest to podpis własnoręczny. W tej mierze judykatura i doktryna jest jednomyślna. Zgodnie z niekwestionowanym poglądem orzeczniczym Sądu Najwyższego, własnoręczny podpis zawiera w sobie osobiste cechy charakteru pisma podpisującego (ukształtowanie liter, ich łączenie itp.), pozwala na stwierdzenie - za pomocą graficznej ekspertyzy pisma - że jest on autentyczny. Daje pewność, że podpis pochodzi od osoby podpisanej. Stąd też dla rozumienia treści tego pojęcia istotne znaczenie ma funkcja podpisu (vide : uchwała SN z dnia 30 grudnia 1993 r., sygn. akt III CZP 146/93, OSNC 1994/5/94).

Ponadto, podpis identyfikuje osobę jego wystawcy przy tym, jeśli jest nakreślony w formie jakiej stale ona używa przy podpisywaniu dokumentów i właśnie z uwagi na ten sposób nakreślania podpisu jest rozpoznawalny. (zob. M. Zirk

-Sadowski (w:) System prawa administracyjnego, Wykładnia w prawie administracyjnym, Warszawa 2012, s. 166 i n.).

Podkreślić przy tym należy, że art. 26 ust. 3 u.f.z.o. zmieniony został przez art. 44 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018 r., poz. 2245) zmieniającej ustawę z dniem 1 stycznia 2019 r. Zmiana art. 26 ust. 3 u.f.z.o. polegała na tym, że w ust. 3 wyraz "własnoręcznymi" ustawodawca postanowił zastąpić wyrazami "własnoręcznymi, czytelnymi". Nie budzi więc wątpliwości, że uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, począwszy od 1 stycznia 2019 r., potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności.

Zmiana treści przywołanego przepisu z dniem 1 stycznia 2019 r. dla oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego ma istotne znaczenie. Celem wprowadzenia tej zmiany było uniknięcie jakichkolwiek wątpliwości co do to okoliczności, czy dany słuchacz był obecny w danym dniu na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych. Częstą praktyką podnoszoną również w orzecznictwie sądów administracyjnych, było bowiem ubieganie się przez placówki szkolne o dotacje na uczniów, którzy fizycznie w takich zajęciach nie brali udziału.

W świetle powyższego obowiązkiem szkoły było należyte udokumentowanie przebiegu procesu kształcenia w oparciu o listy obecności, które winny spełniać wymogi ustawowe określone w art. 26 ust 3 u.f.z.o.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu I instancji trafne jest stanowisko Kolegium, że dziennik lekcyjny i listy obecności to dowody wiarygodne korzystające z domniemania prawdziwości stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. Jak wskazuję się w orzecznictwie (vide : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2020r., sygn. akt I SA/Łd 795/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. I SA/Sz 37/17) dzienniki i listy obecności pozwalają i nakazują odnotowywanie obecności w sposób wiarygodny. Dziennik lekcyjny stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i do czasu wzruszenia domniemania prawdziwości tego dokumentu urzędowego, organ jest związany jego treścią, a tym samym nie ma konieczności prowadzenia innych dowodów, na okoliczność obecności słuchaczy. Do kontrolujących podmiot prowadzący szkołę, nie należy ustalanie na podstawie innych niż dzienniki lekcyjne i listy obecności dowodów, w szczególności np. na podstawie rozmów z nauczycielami lub uczniami, czy konkretni słuchacze faktycznie uczestniczyli w wymaganej liczbie zajęć. Wartość dowodowa takich informacji, uzyskanych po kilku latach od zdarzenia, może bowiem budzić istotne wątpliwości, gdy tymczasem dzienniki i listy obecności pozwalają i nakazują odnotowywanie obecności w sposób wiarygodny.

Do obowiązków szkoły należy więc wykazanie w wiarygodny sposób, że dotacja przysługuje na konkretnego ucznia, co wymaga uzyskania przez szkołę czytelnego podpisu na listach obecności – art. 26 ust. 3 u.f.z.o. (vide : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 321/20). Jeśli podpisu nie można tak zweryfikować w zakresie pochodzenia od ucznia oznacza to, że szkoła nie wykazała faktu jego uczestnictwa w co najmniej 50% zajęć i dotacja nie przysługiwała na tego ucznia, co z kolei wiąże się z obowiązkiem zwrotu tej części dotacji na podstawie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 305).

Powyższe zapatrywanie prawne przedstawione w wyroku WSA w Olsztynie

z dnia 1 września 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 335/21, sąd I instancji w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni akceptuje i przyjmuje za własne.

W kontekście powyższych wywodów za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi stwierdzające, że traktowanie przez organy podpisu, na który składa się jedynie część nazwiska ucznia lub parafka jako nieczytelnego, stanowi nadmierny formalizm.

Godzi się bowiem zauważyć, że ów formalizm, jak widzi to strona skarżąca ma charakter normatywny i wynika wprost z treści cytowanego wyżej art. 26 ust. 3 u.f.z.o., zaś zakwestionowane podpisy i parafki złożone na listach obecności nie pozwalają na identyfikację osób je składających.

W odniesieniu do lutego 2019 r. i stanowiska organów, iż doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie 15.778, 80 zł zauważyć wypada, że wynika ono z nieprzedstawienia do kontroli oryginalnych list obecności, ani też kopii potwierdzonych za zgodność zgodnie z przepisami. Sąd I instancji w pełni podziela powyższe stanowisko stwierdzając, że znajduje ono umocowanie w treści cytowanego wyżej art. 26 ust. 3 u.f.z.o. nakazującego opatrywanie list obecności własnoręcznymi podpisami. Nie może być zaś uznany za własnoręczny podpis kopią (niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem) listy obecności mającej, jak wyżej wskazano, charakter dokumentu urzędowego.

Powyższe uwagi odnoszące się do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości za 2019 r. w części dotyczącej braku własnoręcznych i czytelnych podpisów zachowują pełną aktualność w kwestii pobrania dotacji w nadmiernej wysokości za wrzesień 2020 r., a także styczeń i luty 2020 r. W tej mierze organy stwierdziły bowiem po analizie źródłowej listy obecności brak podpisu 1 ucznia (wrzesień), a także nieczytelność podpisów 28 uczniów (w styczniu) i 42 uczniów (w lutym) w stosunku do sprawozdania strony skarżącej za te miesiące. Jedynie na marginesie należy podnieść w tym miejscu, że przywołane w skardze rozporządzenie MEN z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 493) nie było podstawą prawną rozstrzygnięcia, gdyż jak trafnie zauważył organ odwoławczy nie obowiązywało w styczniu 2020 r.

W odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2020 r. a wynikającej m.in. z zawyżenia liczby uczniów w miesiącach marzec – sierpień 2020 r. o 42 osoby, podkreślić należy, że Rozporządzeniem MEN (opisanym wyżej) na potrzeby obliczania dotacji dla szkół niepublicznych wprowadzono szczególne zasady ustalania liczby uczniów. Za okres od 1 marca 2020 dotacja przysługiwała na każdego ucznia, który w lutym 2020 spełnił warunek 50% uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach - § 10 ust. 1a rozporządzenia MEN. Oznacza to, że jedynym kryterium wypłacania dotacji za miesiące od marca do sierpnia 2020r. była frekwencja uczniów w lutym 2020 r. co trafnie odnotowały organy.

Odnosząc się z kolei do faktu zawyżenia liczby uczniów w miesiącach października – grudzień 2020 r. o 6 osób w stosunku do dotacji przyznanej, sąd I instancji pragnie zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493 ze zm.) liczba godzin zajęć edukacyjnych semestr I - V, która powinna być zrealizowana w październiku 2020 r. wynosiła 41 godzin, zaś zrealizowanych zostało jedynie 16 godzin w każdym semestrze. Oznacza to, że zrealizowano jedynie 39% łącznej liczby godzin to jest mniej niż wymagane przez rozporządzenie MEN 41 godzin.

Z kolei w semestrze VI wymagana liczba godzin wynosiła 31, zaś zrealizowano jedynie 12 godzin a więc mniej niż wymagane 40%, wobec czego trafnie organy przyjęły, że zawyżono o 6 osób w każdym z miesięcy (październik – grudzień 2020r.) liczbę osób uprawnionych do dotacji.

W związku z tym, że wobec placówki nastąpiło czasowe ograniczenie funkcjonowania zastosowanie znalazły przepisy cytowanego wyżej rozporządzenia MEN. W tej mierze najpełniejsze stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 267/21. Zgodnie z przywołanym orzeczeniem, przepisy obowiązujące w związku ze stanem epidemii, a konkretnie przepisy § 10 ust. 9-13 w/w rozporządzenia z dnia 20 marca 2020 r. znajdują zastosowanie w przypadku ograniczenia funkcjonowania szkoły. Jeżeli w danym miesiącu obowiązywało ograniczenie funkcjonowania szkoły, wówczas dotację należy obliczać według zasad określonych w § 10 ust. 9-13 tego rozporządzenia. Jeżeli natomiast w danym miesiącu tego ograniczenia nie było, wówczas należy stosować zasady ogólne wynikające z art. 26 ust. 2 ustawy z 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych z tym, że do ustalenia frekwencji uczniów należy dodatkowo uwzględnić przepis § 10 ust. 13 cytowanego rozporządzenia.

Trafnie organy obu instancji uznały, iż dotacja w 2019 r. w odniesieniu do ucznia, który wprawdzie spełnił warunek 50% obecności lecz nie otrzymał promocji, za lipiec i sierpień 2019 r., winna być uznana za pobraną w nadmiernej wysokości. Pamiętać bowiem należy, że uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 17 czerwca 2019 r. słuchacz ten nie uzyskał promocji na semestr programowo wyższy. Wprawdzie został skreślony z listy słuchaczy decyzją dyrektora szkoły z 31 sierpnia 2019 r., lecz niej jest to moment decydujący. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tym względzie jednolite i przyjmuje, że w podanej sytuacji placówka nie jest uprawniona do domagania się dotacji na daną liczbę słuchaczy za miesiące lipiec i sierpień, a to oznacza ,że pobrała ją w nadmiernej wysokości. Przepis art 44z ust. 2 u.s.o. kategorycznie stanowi o tym, że wobec nie otrzymania promocji na semestr wyższy , dyrektor skreśla w drodze decyzji słuchacza z listy. Organ prowadzący szkołę nie ma tutaj żadnej możliwości odłożenia tej czynności na późniejszy okres. Jeśli jednak to czyni musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami podjętej decyzji. Rzeczą zatem dyrektora było skreślenie uczniów nie promowanych już w czerwca 2016 r. O braku promocji i skreśleniu z listy słuchaczy decyduje przepis prawa a nie decyzja dyrektora szkoły. Zgodzić należy się ze stanowiskiem judykatury, że o rzeczywistej ilości uprawnionych do dotacji rozstrzyga posiadanie statusu słuchacza, a więc obejmuje wyłącznie osoby spełniające kryteria opisane w ustawie materialnej. Nie stanowi o tym jedynie pozostawanie na liście słuchaczy. Przymiot uprawnionych do dotacji posiadają jedynie osoby do szkoły uczęszczające. Z pewnością nie należą do nich te, które nie uzyskały promocji na kolejny semestr – vide: prawomocny wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 lutego 2020r., sygn. akt I SA/Łd 794/19. Pogląd ten zaakceptowany w wyroku NSA z dnia 28 lutego 2024, sygn. akt I GSK 1040/20 sąd I instancji w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własny.

Z kolei, jeśli chodzi o ustalenie wielkości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, decydujące znaczenie ma treść art. 35 ust.1 u.f.z.o, na który powołały się organy. Zgodnie z tym przepisem dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:

a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy - w wysokości nieprzekraczającej:

– 250% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, 1234, 1586, 1672 i 2005) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1,

– 150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,

aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622, 1123, 1234, 1312, 1560 i 1872),

2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:

a) książki i inne zbiory biblioteczne,

b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,

c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,

d) meble,

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.

Prawidłowo przy tym organy zwróciły uwagę na kategoryczny zakaz wykorzystywania dotacji na cele inne niż wymienione w powyższym przepisie oraz na wyłączny cel, na który mogą być przeznaczone dotowane środki, to jest realizacja zadań danej placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.

W tak zaznaczonym kontekście, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów o stwierdzeniu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem dotacji

w 2019 r. w łącznej kwocie 1.072, 08 zł, w tym 134, 57 zł tytułem zakupu artykułów spożywczych z przeznaczeniem na potrzeby sekretariatu, 17, 07 zł na zakup wizytówek oraz 920, 44 zł poniesionych na wydatki innej placówki niż Liceum A w R..

Analogiczna jest podstawa prawna w odniesieniu do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2020 r. w kwocie 705, 96 zł. W tym przypadku zasadnie organy wykluczyły możliwość przeznaczenia otrzymanej dotacji na kształcenie dyrektora szkoły na studiach podyplomowych ,,Zarządzanie Oświatą".

W ocenie sądu I instancji powyższe ustalenia i rozstrzygnięcia organów mają umocowanie w treści cytowanego art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Należy zauważyć w tym miejscu, że nie budzi wątpliwości dokonana przez organy kwalifikacja dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i pobranych w nadmiernej wysokości. Wynika ona bowiem wprost z definicji obu rodzajów dotacji przewidzianej w art. 252 ust.1, 3 i 4 u.f.p.

W nawiązaniu do treści przywołanego wyżej art. 252 u.f.p. godzi się podnieść, że nie ma racji strona skarżąca wywodząc, iż w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo określono termin naliczania odsetek od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wskazując na datę 8 czerwca 2022 r. i podnosząc, iż termin ten należy wiązać

z wykonalną decyzją, którego to przymiotu zaskarżona decyzja nie posiada (zarzut 9 skargi).

Przypomnieć zatem należy, że decyzja wykonalna to taka, od której nie przysługuje odwołanie – argument z art. 130 § 1 k.p.a. Tak więc zaskarżona decyzja organu odwoławczego jako ostateczna podlega wykonaniu.

Istota omawianej kwestii naliczania odsetek tkwi w treści art. 252 ust.1 u.f.p., zgodnie z którym, dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi w ciągu 15 dni od daty stwierdzenia powyższych okoliczności, to jest nieprawidłowego pobrania lub wykorzystania oraz w art. 252 ust. 6 punkt 2 u.f.p. w myśl którego, odsetki nalicza się od dnia następującego po upływie terminu określonego w ust.1 w odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

W ocenie sądu I instancji prawidłowe jest stanowisko organów sytuujących tę datę na dzień 15 czerwca 2023 r., to jest po upływie 15 dni od daty podpisania protokołu kontroli, a więc daty stwierdzenia nieprawidłowości w postaci pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w jednolitym stanowisku orzeczniczym przedstawionym w wyrokach sądów administracyjnych powołanych w odpowiedzi na skargę (s. 8) jak również w wyroku WSA w Lublinie z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 955/15 dotyczącym odrębnego podmiotu. Pogląd ten należy zatem uznać za ugruntowany, w pełni akceptowany przez WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę.

Z kolei co do odsetek od dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, organy w zaskarżonej decyzji, po myśli art. 252 ust. 6 punkt 1 u.f.p., rozpoczęły ich naliczanie od dnia przekazania z budżetu takich dotacji.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 punkt 8 k.p.a. poprzez niepodpisanie załączników do decyzji organu I instancji w wersji elektronicznej wyjaśnić należy, że art. 107 § 1 k.p.a. nie zawiera obowiązku podpisania załączników do decyzji. Zgodnie z punktem 8 cytowanego przepisu wymagane jest jedynie podpisanie decyzji z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Taki podpis pod decyzją zawierającą wszelkie elementy wymienione w art. 107 punkt 1-7 k.p.a. został złożony, wobec czego zarzut należy uznać za niezasadny, tym bardziej że podpis został złożony po wyszczególnieniu listy przedmiotowych załączników.

Kolejny zarzut dotyczący nieuprawnionego, zdaniem strony skarżącej, podpisu złożonego na decyzji organu I instancji został wyartykułowany w piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2024 r. W ocenie strony skarżącej, skoro decyzja została wydana w dniu 29 sierpnia 2023 r. w obecności Starosty Powiatu Radomszczańskiego to zgodnie z punktem 2 upoważnienia z dnia 20 maja 2023 r. nie było podstaw do podpisania jej przez Wicestarostę Powiatu.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że poza punktem 2 upoważniającym Wicestarostę do podpisywania decyzji pod nieobecność Starosty, cytowane upoważnienie zawiera także punkt 1, zgodnie z którym Wicestarosta został upoważniony przez Starostę do załatwiania w imieniu Starosty indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, włącznie z prawem wydawania decyzji administracyjnych. Zdaniem sądu I instancji punkt 1 należy rozumieć jako upoważnienie Wicestarosty do podpisywania decyzji w obecności Starosty, zaś punkt 2 pod nieobecność Starosty.

Z powyższych względów zarzut nieuprawnionego podpisu decyzji organu

I instancji należy uznać za bezpodstawny.

Za niezrozumiały uznać należy natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 1 punkt 7 k.p.a. w związku z art. 57 § 5 k.p.a. Art. 107 § 1 punkt 7 k.p.a. wymaga od organu pouczenia, czy i w jakim trybie służy odwołanie od decyzji. Nie wymaga natomiast, zwłaszcza wobec profesjonalnego pełnomocnika obliczania terminu do złożenia odwołania.

Ustosunkowując się do wyrażonego w uzasadnieniu skargi zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego podnieść należy, że sąd I instancji nie dopatrzył się uchybienia art. 127 O.p. przez organ odwoławczy.

O wnikliwym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i bezstronnym rozstrzygnięciu przez ten organ najlepiej świadczy okoliczność, że w zakresie zwrotu dotacji pobranej za rok 2018 organ ten dopatrzył się przedawnienia, czego nie dostrzegła strona skarżąca w odwołaniu, i w konsekwencji w tej części umorzył postępowanie.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

ds