Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 682/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 917/08 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia danych osobowych ze zbioru danych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 lipca 2008 r. - po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. w W. - odmówił wstrzymania wykonania decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] w przedmiocie nakazania usunięcia danych osobowych ze zbioru danych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. podkreślił, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analizując powyższy wniosek, Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja w nim zawarta, nie wskazuje okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zgodził się z tezą, że usunięcie danych osobowych uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego spowoduje trudne do odwrócenia skutki polegające na niemożliwości odzyskania usuniętych danych. Zgodnie z dołączoną do skargi umową z dnia [...] zawartą między stroną skarżącą a [...] S.A., to bank przekazuje dane dotyczące swoich klientów, co oznacza, że usunięcie ich przez stronę skarżącą w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje ich nieodwracalnej utraty. Odnosząc się natomiast do argumentu, że usunięte dane osobowe nie będą mogły zostać wykorzystane przez banki dla stosowania metod statystycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego "niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma zagrażać skarżącemu, nie zaś osobom trzecim".

Postanowienie to zaskarżyło wspomniane [...]. Wskazało, że usunięcie danych osobowych z jego zbiorów doprowadzi do sytuacji, w której nie będzie ono mogło tych danych odzyskać. Dane, o których mowa, skarżące [...] uzyskuje od banków na podstawie zawartych z tymi bankami umów. Umowa zawarta z bankiem będącym uczestnikiem niniejszego postępowania nie przewiduje przekazywania do [...] danych o byłych klientach banku. Jeżeli więc istnienie trudnych do odwrócenia skutków decyzji należy oceniać w odniesieniu do Skarżącego, a nie osób trzecich, to wskazać należy, iż dla [...] S.A. skutki wykonania decyzji będą niewątpliwie trudne do odwrócenia. Dopóki dana osoba pozostaje klientem banku, [...] S.A. uzyskuje cyklicznie informacje dotyczące stanu jej rachunku i informacje znajdujące się w zbiorze danych [...] odnośnie takiej osoby mogą się zmieniać. Jednocześnie danych na temat zmian zachodzących w rachunkach klientów banku skarżący nie posiada, a jedynie bank, który te informacje do skarżącego przekazuje. W ramach umów zawartych ze skarżącym banki mają obowiązek przekazywania i aktualizacji danych o swych klientach. Jeżeli [...] przetwarza dane dla celów stosowania metod statystycznych, to dane o byłych klientach banku nie ulegają zmianie. Bank nie ma obowiązku, w oparciu o obowiązującą umowę przekazywania takich danych "ponownie" do skarżącego. W tym zakresie bowiem skarżący raz uzyskawszy dane jest ich dysponentem i może je przetwarzać dla celów stosowania metod statystycznych przez bank. Podstawę prawną takiego przetwarzania danych osobowych przez [...] S.A. stanowi art. 105a ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), który jednoznacznie uprawnia instytucje utworzone przez banki na podstawie art. 105 ust. 4 Prawa bankowego (w tym [...] S.A.) do przetwarzania danych osobowych byłych klientów banków po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, dla celów stosowania metod statystycznych. Zgodnie z wykładnią językową trudnych do odwrócenia skutków decyzji nie należy utożsamiać z całkowitą niemożnością odwrócenia skutków decyzji, ale ze znacznymi trudnościami w odwróceniu takich skutków. Fakt, iż dane osobowe usunięte ze zbiorów [...] nie zostaną fizycznie unicestwione ze wszelkich innych zbiorów danych nie ma znaczenia w kontekście przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie decyzji ograniczy bowiem w pewnym zakresie możliwość wykonywania przez [...] jego statutowej (i ustawowo zdefiniowanej) działalności, gdyż działalność ta polega właśnie na umożliwieniu bankom dostępu do informacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, jaka może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów własnych wnioskodawcy (art.50 p.p.s.a.). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony o tę ochronę wnioskującej. Sąd musi się opierać na konkretnych okolicznościach pozwalających zająć stanowisko, skoro instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności, jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby składającej wniosek. Jego uwzględnienie i wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji publicznej jest uzależnione od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony.

Rozpoznając, w niniejszej sprawie, zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji wskazać należy, iż stosownie do treści art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje do zbierania i udostępniania bankom oraz innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów informacji o wierzytelnościach oraz o obrotach i stanach rachunków bankowych w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń. Przepis zezwalający na utworzenie instytucji zajmujących się szczególnym przetwarzaniem danych osobowych nie stanowi zarazem podstawy do przetwarzania przez nie danych osobowych bez zgody osób, których dane te dotyczą. Regulacja ta stanowi między innymi podstawę do utworzenia [...] S.A. w celu realizacji określonych w nim zadań. [...], na podstawie ustawy, statutu i umów zawieranych z poszczególnymi bankami ma do wykonania określone zadania. Kwestią do ustalenia jest, czy w ramach przepisów obowiązującego prawa miał on podstawy do przetwarzania danych osobowych konkretnej osoby po spłaceniu przez nią zobowiązania kredytowego. Analiza ta powinna się jednak odbyć w ramach postępowania głównego i badania legalności zaskarżonej decyzji, a nie postępowania o wstrzymanie jej wykonania. Na tym etapie postępowania, w ramach złożonego przez skarżącego wniosku, Sąd miał tylko ocenić czy wykonanie kwestionowanej decyzji organu spowoduje dla niego skutki trudne do odwrócenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że wykonanie kwestionowanej decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie spowoduje skutków trudnych do odwrócenia. Podniesiona w zażaleniu argumentacja nie daje przy tym podstaw do uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki trudne do odwrócenia. Odnosząc się natomiast do stopnia trudności w odwracaniu skutku wykonania decyzji należałoby go łączyć z sytuacją, w której czynność ta staje się wręcz niemożliwa. Nie dotyczy to - jak wyżej była mowa, rozpatrywanego przypadku.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.