Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1998/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 61, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 13g,
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 76 par. 1, art. 78 par. 1 i 2, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] nakładającą na J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą U. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2009 r. o godzinnie [...] na drodze wojewódzkiej nr [...] km [...], inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu członowego składającego się z pojazdu samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazd prowadził kierowca A. Z.. Kontrolowanym pojazdem wykonywany był przejazd w ramach krajowego transportu drogowego rzeczy (kierowca okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] upoważniającej J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą U. do prowadzenia krajowego transportu drogowego rzeczy). Zgodnie z okazanym dokumentem przewozowym przewożona była masa asfaltowa o wadze 29 t. Pojazd członowy został skierowany na punkt ważenia przy drodze wojewódzkiej nr [...] km [...] celem dokonania ważenia w miejscu legalizowanym. Za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych (numery fabryczne [...] i [...] ) została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała (po odjęciu 200 kg i 2% z każdej osi) że:

- nacisk na oś pierwszą pojedynczą nienapędową pojazdu silnikowego wynosi 6,08 tony,

- nacisk na oś drugą pojedynczą napędową pojazdu silnikowego wynosi 8,28 tony,

- nacisk na oś trzecią potrójną nienapędową naczepy wynosi 28,23 tony,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi 42,59 tony.

Ze względu na fakt, że na drodze, gdzie przeprowadzono kontrolę mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 ton, a kierowca pojazdu podczas kontroli nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu o 0,59 tony, przekroczenie nacisku na oś pojedynczą napędową o 0,28 tony oraz przekroczenie nacisku na oś potrójną nienapędowa o 6, 43 tony.

Z protokołu wynika, iż kierowca został poinformowany o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdów, o możliwości powtórnego ważenia, celem weryfikacji wyników, okazano mu również świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Kierowca z możliwości powtórnego ważenia nie skorzystał i bez uwag podpisał protokół z kontroli.

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił J. G., dalej zwanego skarżącym, o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając go o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.

Skarżący przy piśmie z dnia [...] maja 2009 r. przesłał wymagane dokumenty. Jednocześnie wskazał, że kontrolowany pojazd w dniu kontroli był w dyspozycji firmy S. Sp. z o.o. z siedzibą w N., która dokonywała załadunku oraz decydowała, jakimi drogami ma dojechać samochód na budowę. Załadunek odbył się w wytwórni N. należącej do ww. firmy. Za załadunek odpowiadali pracownicy ww. firmy, którym kierowca podał, że może przewieźć 27 ton ładunku. Dopiero ważenie stwierdza ciężar załadunku, ale nie istnieje już możliwość jego zmniejszenia przez zdjęcie go z naczepy, gdyż temperatura przewożonej masy bitumicznej wynosi od 160°C do 180°C. Dodatkowo skarżący wskazał, że kierowca odstąpił od drugiego ważenia tylko dlatego, że przy dłuższej kontroli temperatura mogłaby spaść do 120°C, przez co masa stałaby się bezwartościowa.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 23.900 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 40c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit b i lp. 9 pkt 11 lit. b załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 3 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (Dz. U. Nr 219 poz. 1860) oraz art. 104 §1 k.p.a.

Organ, przywołując treść art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych oraz wskazując na ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, wskazał, że droga wojewódzka nr [...] należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową wynosi 8 ton.

Wskazał, że zgodnie z lp. 6.7 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych dopuszczalny nacisk osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, nie może przekroczyć 8,0 ton. Podczas omawianej kontroli stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego 8,28 ton, w związku z czym przekroczenie dopuszczalnego nacisku wyniosło 0,28 tony, co w myśl lp. 6.7.b ww. załącznika skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 300 zł.

Ponadto wskazał, że zgodnie z lp. 6.7, załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych dopuszczalny nacisk osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m nie większej niż 1,4 m, nie może przekroczyć 21,8 ton. Podczas kontroli stwierdzono nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy 28,23 ton, w związku z czym przekroczenie dopuszczalnego nacisku wyniosło 6,43 tony, za co w myśl lp. 6.6.d. oraz lp. 6.6.e. załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych nałożono karę pieniężną w kwocie 23.000 zł.

Ponadto organ podniósł, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 3 oraz § 57 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. dopuszczalna masa całkowa zespołu pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. (a przed tym dniem był zarejestrowany kontrolowany pojazd) nie może przekroczyć 42 tony. Tymczasem łączna pomierzona masa kontrolowanego zespołu pojazdów wyniosła 42,59 tony. W związku z powyższym przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wyniosło 0,59 tony, za co w myśl lp. 9.11.b. załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych nałożono karę pieniężną w kwocie 600 zł.

Odnosząc się do wyjaśnień, jakie złożył skarżący, organ wskazał, że każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien dokładnie i szczegółowo zarówno przygotowywać towar do przewozu, jak i wybierać drogę swego przejazdu, w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez wszystkich użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem przejeżdżają oni określoną drogę, czy jedynie niewielki jej odcinek również bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, czy też bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez niego działalności.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Skarżący zarzucił decyzji I instancji:

1. naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego,

2. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wydaną decyzję poprzez niewłaściwe dokonanie ważenia pojazdu należącego do skarżącego w szczególności:

- przeprowadzenie pomiaru w warunkach meteorologicznych nie dających rękojmi ich

dokładności,

- brak okazania protokołu pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia

pojazdów,

3. naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd osoby uczestniczącej przy dokonaniu pomiarów co do warunków w jakich pomiary te zostały wykonane,

4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jednostronną ocenę stanu faktycznego oraz nieadekwatne zestawienie ważnego interesu społecznego z interesem strony w świetle stwierdzonego naruszenia.

Skarżący wskazał, że kontrolowanym pojazdem przewożona była masa bitumiczna, która ze swego charakteru jest substancją półpłynną i nie ma jakiejkolwiek technologicznej możliwości takiego jej załadunku i zabezpieczenia aby w trakcie transportu nie przemieszczała się ona w przestrzeni ładunkowej, czego organ w żaden sposób nie wziął pod uwagę zarówno w trakcie samego ważenia jak i w toku wszczętego po nim postępowania administracyjnego, w szczególności ignorując wyjaśnienia zawarte w piśmie skarżącego z dnia [...] maja 2009 r.

Powołał się na § 25 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), który określa wymagania dla wag. Waga powinna gwarantować poprawność pomiarów między innymi w zakresie temperatur od -10°C do +40°C. Mając na uwadze temperaturę przewożonego ładunku, oscylującą w granicach 160°C -180°C, budzą wątpliwości zawarte w decyzji informacje, iż po pomiarze temperatury otoczenia na wysokości 1 m, w miejscu ważenia stwierdzono, iż nie przekracza ona w rozważanym przypadku 40°C. Skarżący wskazał, iż dno przestrzeni ładunkowej w kontrolowanym pojeździe osadzone jest na wysokości 1,1 m a co za tym idzie wskazana powyżej informacja nie jest prawdziwa. W ocenie skarżącego temperatura jaka oddziaływała na wagę w chwili wykonania ważenia byłą zdecydowanie wyższa od tej, która gwarantuje poprawne jej działanie. Osoby wykonujące pomiar były nie tylko o tym informowane ale również z całą pewnością zdawały sobie z tego sprawę albowiem poruszały się w pobliżu przedmiotowego pojazdu. Ponadto wskazał, że pracownikowi skarżącego nie okazano protokołu z pomiarów geodezyjnych co do prawidłowości usytuowania wagi. Wniósł o przesłuchanie świadka A. Z. na powyższe okoliczności.

Ponadto ponownie podniósł, że odbierał towar (masę bitumiczną) od swojego kontrahenta, który ze względu na bardzo wysoką temperaturę nie sposób dokładnie zważyć. Po przeliczeniu załadowanej masy oraz masy pojazdu skarżący doszedł do wniosku, iż dopuszczalny ciężar zespołu pojazdów nie zostanie przekroczony w związku z czym zdecydował się na wykonanie usługi transportowej. Jego zdaniem okoliczność tą potwierdzają kwestionowane wyniki ważenia, albowiem jak stwierdził organ łączna pomierzona masa zespołu pojazdów przekroczona została jedynie o 0,59 t i wynosiła 42,59 ton. Pracownik skarżącego nie miał świadomości, iż nie ma prawa poruszać się przedmiotowym pojazdem o wskazanej powyżej masie po drodze, na której został zatrzymany do kontroli.

Skarżący stwierdził, że do przemieszczenia się przewożonego towaru doszło z uwagi na siły oddziałujące w trakcie przewozu i nie ma jakiejkolwiek możliwości ponownego rozmieszczenia masy nawet po stwierdzeniu jej przemieszczenia. Okoliczność ta nie została w jakikolwiek sposób wzięta przez organ pod uwagę. Ponadto wskazał, że nie miał jakiegokolwiek wpływu na sposób rozmieszczenia ładunku jednakże dochował należytej staranności wymaganej w tego typu sytuacjach, w związku z czym nałożona na niego kara mając chociażby na uwadze wynagrodzenie jakie za tą usługę uzyskał jest niewspółmiernie wysoka.

Ponadto wniósł, powołując się na art. 75 k.p.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu polegającego na powtórnym ważeniu załadowanego masą bitumiczną na okoliczność stwierdzenia temperatury, jaka oddziaływuje na wagę podczas pomiarów. Zdaniem skarżącego inspektorzy po stwierdzeniu bardzo wysokiej temperatury ładunku, dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zebrania adekwatnego materiału dowodowego winni wstrzymać się z pomiarem do momentu, w którym warunki pozwolą na jego przeprowadzenie zgodne z przepisami cytowanego powyżej rozporządzenia. Nie powinni oni opierać się jedynie na oświadczeniu pracownika skarżącego, który nie ma wiedzy specjalistycznej dotyczącej warunków w jakich powinny pracować wagi statyczne, a samo poinformowanie go o tym, iż temperatura powietrza nie przekracza 40°C było wprowadzeniem go w błąd co do istotnych okoliczności sprawy, dlatego też zaniechał on kontaktu ze swoim pracodawcą.

Ponadto zdaniem skarżącego, mając na uwadze właściwości przewożonego ładunku, osoby dokonujące kontroli winny stwierdzić, jak jest on rozmieszczony bezpośrednio przed pomiarem, albowiem zachodzi również bardzo duże prawdopodobieństwo, iż do jego przemieszczenia doszło bezpośrednio przed najazdem na wagę w wyniku szarpnięcia przy ruszaniu lub w trakcie dojazdu do punktu pomiarowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] września 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit. b), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Odnosząc się do argumentacji skarżącego wskazał, że nie znajduje podstaw do ich uwzględnienia. Wskazał, że zgodnie z cytowanym art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Bez znaczenia dla odpowiedzialności administracyjno-prawnej jest pojęcie winy. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Przewoźnik powinien tak zorganizować załadunek pojazdu, aby nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Nie zasługuje na uwzględnienie tłumaczenie, iż masa bitumiczna jest substancją półpłynną i nie ma jakiejkolwiek technologicznej możliwości jej załadunku i zabezpieczenia, aby w trakcie transportu nie przemieszczała się ona w przestrzeni ładunkowej. Brak możliwości zważenia ładunku nie daje podstawy do odstąpienia od wymierzonej kary. Natomiast jedyną miarodajną metodą jest zważenie pojazdu na przystosowanych do tego wagach. Przepis art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wyraźnie wskazuje, iż ładunek umieszczony na pojeździe powinien być umieszczony w ten sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, pozostawia jednak w gestii przewoźnika sposób w jaki dokona on rozmieszczenia i zabezpieczenia tego ładunku. W rozpatrywanym przypadku środki zastosowane przez przedsiębiorcę okazały się niewystarczające, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Organ podkreślił, że wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. w dniu [...] marca 2009 r. z przewidzianym terminem ważności do 31 marca 2011 r. Rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. W obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne, z żadnego przepisu nie wynika też konieczność okazywania dokumentów legalizacyjnych czy też protokołów z pomiaru pochylenia terenu. Organ stwierdził, że mimo to, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Miejsce przeprowadzenia ważenia na drodze wojewódzkiej nr [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego przez uprawnionego geodetę w Z. Pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu) - 0,03% spadku podłużnego i od 0,29% do 0,87% spadku poprzecznego, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne.

Zdaniem organu, skoro kompetentny organ, tj. Dyrektor Okręgowego Urzędu Miar [...] dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. 2004 r. nr 243, poz. 2441), a właściwy organ jakim jest Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia, brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych jest wadliwe. Powyższe dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 k.p.a., stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Ponadto organ podniósł, że inspektorzy wykonują czynności pomiarowe stosownie do zapisów instrukcji wag dołączanych przez producentów. W oparciu o takie instrukcje przygotowywane są "instrukcje ważenia pojazdów" okazywane kierowcom w trakcie czynności kontrolnych. Tak też było w niniejszej sprawie, bowiem podczas przeprowadzonej kontroli kierowca A. Z. podpisał ww. dokument, oświadczając tym samym m. in. że temperatura otoczenia w czasie ważenia, mierzona na wysokości 1 m od gruntu, w miejscu osłoniętym od opadów atmosferycznych i bezpośredniego oddziaływania promieni słonecznych, nie wykracza poza zakres - 10°C do + 40°C. Nie ma tym samym większego znaczenia dla niniejszej sprawy rozważnie kwestii temperatury podczas jakiej dokonano pomiaru. Z instrukcji wag typu LP600, użytych podczas kontroli wynika, iż mogą one pracować w temperaturach od - 10°C do + 40° C. Wskazana w protokole kontroli temperatura powietrza wynosząca +14°C, z całą pewnością mieści się w zakresie wskazanym w instrukcji do użytych wag. Waga nie była używana w skrajnych warunkach i błąd pomiaru wynoszący nawet kilkanaście stopni nie miałby wpływu na wyniki ważenia. Zdaniem organu podnoszona przez stronę argumentacja w zakresie temperatury otoczenia podwyższonej z uwagi na przewożoną masę bitumiczną wydaje się być absurdalna. Akceptacja rozumowania strony doprowadziłaby do wniosku, iż przewożąc masę bitumiczną o temperaturze w granicach 160°C - 180°C w przystosowanym do tego przewozu odpowiednim środku transportu, wszelkie urządzenia działałyby nieprawidłowo. Przecież przewożony ładunek jest odpowiednio umieszczony w przestrzeni ładunkowej, zaś temperatura samego ładunku nie jest tożsama z tą jaką panuje na zewnątrz. Sam przejazd pojazdu przez wagę trwa kilkadziesiąt sekund, zatem brak jest jakiejkolwiek możliwości, aby urządzenia pomiarowe "rozgrzały się" do temperatury powodującej ich nieprawidłowe funkcjonowanie, a tym samym spowodowały utrwalenie nieprawdziwych wyników ustalonych podczas przeprowadzonej kontroli drogowej.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący – J. G. – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji podkreślając, że do przemieszczenia przewożonego towaru doszło z uwagi na siły oddziałujące w trakcie przewozu na co nie miał żadnego wpływu dochowując należytej staranności. Podniósł, iż nałożona kara jest niewspółmierna ze stwierdzonymi naruszeniami.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

W niniejszej sprawie służby Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły, że pojazd skarżącego (ciągnik wraz z naczepą), przewożący w momencie kontroli ładunek masy bitumicznej, przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...]maja 2009 r.

Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia, nie skorzystał z prawa powtórnego ważenia pojazdu, podpisał się pod protokołem kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. A zatem zaakceptował ustalenia faktyczne, dotyczące wyników pomiarów i sposobu ich wykonania, dokonane przez organ kontrolujący.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie.

Oczywiście sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli, są uzasadnione i poparte dowodami strony. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodziła, gdyż skarżący odnośnie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej bagatelizował to naruszenie z racji niewielkiego jej przekroczenia, natomiast w stosunku do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu podnosił, iż nie ponosi odpowiedzialności za rozmieszczenie ładunku ze względu na rodzaj towaru, albowiem za załadunek odpowiada kontrahent. Podnoszone wątpliwości prawidłowości przeprowadzonej kontroli ważenia z powodu temperatury przewożonej masy bitumicznej, nie zasługują na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych, które w dniu kontroli posiadały ważną legalizację.

Powoływanie się na wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), jest bezzasadne. Rozporządzenie dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu podczas, gdy w przedmiotowej sprawie użyto wag nieautomatycznych elektronicznych, do których ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Wprawdzie w dacie kontroli rozporządzenie to nie obowiązywało, utraciło moc z dniem 1 stycznia 2008 r. na podstawie art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1834), jednakże zgodnie z § 40 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metorologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29), dowody legalizacji pierwotnej, legalizacji jednostkowej i legalizacji ponownej wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia są ważne do czasu ich okresów ważności określonych w przepisach dotychczasowych.

Zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, użyte podczas kontroli wagi powinny spełniać wymagania odnośnie zakresu temperatury od - 10°C do + 40° C, instrukcja użytych wag potwierdza spełniane tych parametrów a wskazana w protokole kontroli temperatura powietrza wynosiła +14°C.

Wbrew twierdzeniu skarżącego kierowcy okazano protokół pomiaru pochylenia terenu, co potwierdził swoim podpisem w protokole kontroli.

Podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarczał do nałożenia kar pieniężnych. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, dotyczące zasad załadunku masy asfaltowej, nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia jej odpowiedzialności. Wysokość kar, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, pojazdu została określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma też możliwości miarkowania ich wysokości, w zależności od okoliczności danej sprawy, w tym przypadku od rodzaju przewożonego towaru.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 760/08, przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę stanowi delikt administracyjny, zagrożony karą pieniężną przewidzianą w art. 40 c u.d.p. (...) odpowiedzialność sprawcy z tytułu deliktu administracyjnego jest niezależna od kwestii winy. Innymi słowy, przekraczając dopuszczalny nacisk osi na drogę przewoźnik popełnia delikt nawet wówczas, gdy nie można mu przypisać winy. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy musi mieć świadomość nieuchronności ponoszenia konsekwencji w przypadkach wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się wprost co do wniosku skarżącego o przesłuchanie kierowcy ale mając na uwadze treść art. 78 k.p.a. organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu.

Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy nie jest to uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie § 2 powyższego przepisu stanowi, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzenia dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Przedmiotem dowodu, tj. wnioskowane przesłuchanie kierowcy miało dotyczyć okoliczności, które właśnie przy udziale tego kierowcy organ już przeprowadził w trakcie kontroli.

W świetle niepodważonego przez skarżącego stanu faktycznego, zgodnie z którym kontrolowany pojazd był nienormatywny, zarówno w odniesieniu do dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, jak też nacisków na osie oraz prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa, w tym prawidłowego łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji Sąd orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a.