Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3038/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 176 par. 1 pkt 2, art. 182 par. 2, art. 183 par. 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: NSA Marek Stojanowski NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 439/23 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 kwietnia 2023 r., nr KO.801/97/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU WYROKIEM Z 10 PAŹDZIERNIKA 2023 R. ODDALIŁ SKARGĘ T. G. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W [...] Z 21 KWIETNIA 2023 R. W PRZEDMIOCIE ODMOWY PRZYZNANIA ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 16 stycznia 2023 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym G. S..

Decyzją z 3 marca 2023 r. Wójt Gminy G. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że na skarżącej, która do 31 grudnia 2022 r. pełniła w stosunku do podopiecznego funkcję rodziny zastępczej, nie spoczywa obowiązek alimentacyjny, co powoduje, że nie należy ona do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 21 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podtrzymując argumentację przedstawioną przez organ pierwszej instancji.

Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu Sąd wywiódł, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, oraz rodzinom zastępczym niespokrewnionym, które nie uzyskują wynagrodzenia za sprawowanie funkcji rodziny zastępczej, podczas gdy skarżącej przysługiwało wynagrodzenie z tytułu opieki nad niepełnosprawnym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika przyznanego w ramach prawa pomocy. Zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania bądź uchylenie decyzji organów obu instancji oraz ustalenie i przyznanie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielone z urzędu według norm przepisanych powiększonego o podatek od towarów i usług. Dodatkowo pełnomocnik oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, przez jego niezastosowanie oraz art. 151 ppsa przez jego zastosowanie wskutek błędnego ustalenia niezgodnego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym jakoby skarżąca pełniła w dacie składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego funkcję zawodowej rodziny zastępczej, podczas gdy skarżąca pełniła tę funkcję do dnia 31 grudnia 2022 r., a więc w dniu 16 stycznia 2023 r. skarżąca pełniła funkcję niespokrewnionej, niezawodowej rodziny zastępczej, co miało przesądzający wpływ na wynik sprawy, dlatego, że gdyby Sąd pierwszej instancji nie popełnił tego uchybienia, to jego orzeczenie byłoby odmienne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 ppsa w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona.

Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Odnotować w tym miejscu należy, że autor skargi kasacyjnej podstawami prawnymi jedynego zarzutu skargi kasacyjnej uczynił przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ppsa. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 149 czy art. 151 ppsa mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 3380/21). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów, zobowiązana jest powiązać taki zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie tych przepisów jest bowiem zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 943/22).

Analizowany pod tym kontem zarzut skargi kasacyjnej wskazuje na jego istotną wadliwość wykluczającą możliwość jego rozpoznania. Jak bowiem wskazano powyżej, jedynymi podstawami prawnymi wskazanymi w tym przepisie są wspomniane wcześniej przepisy ogólne, których naruszenia autor skargi kasacyjnej nie powiązał – tak w treści zarzutu, jak i uzasadnieniu skargi kasacyjnej – ze wskazaniem przepisów prawa materialnego bądź procedury, których uchybienie miało doprowadzić do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z zacytowanym na wstępie art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zakresem zarzutów skargi kasacyjnej, w związku z czym nie może on samodzielnie poszukiwać podstawy kasacyjnej i argumentacji na jej poparcie, wyręczając tym samym profesjonalnego pełnomocnika procesowego sporządzającego skargę kasacyjną. To powinnością pełnomocnika jest sformułowanie zarzutów w taki sposób, aby rozpoznający je sąd nie miał wątpliwości co do zakresu i podstaw zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 947/20).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne do Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ppsa.