Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 692/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92a  ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 728
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 marca 2024 r. nr BP.500.176.2023.1181.ML6.538878 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. Z. (dalej: "skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 6 marca 2024 r. (nr BP.500.176.2023.1181.ML6538878), którą uchylono w całości decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 22 maja 2023 r. (nr WITD.WI.0152.PR.VI0209//3/2023) nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł i orzeczono o nałożeniu kary pieniężnej 15 000 zł.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

1. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomieniem z 7 kwietnia 2023 r. (odebranym 14 kwietnia 2023 r.) poinformował skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie jego przedsiębiorstwa. Z dokumentu tego wynika, że przedmiotem kontroli objęte miało być przestrzeganie przez skarżącego warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Termin kontroli wyznaczony został na 10 maja 2023 r., zaś kontrolą objęty miał być okres od 1 czerwca 2022 r. do 30 marca 2023 r.

Wnioskiem z 14 kwietnia 2023 r. skarżący domagał się zmiany ustalonego terminu rozpoczęcia kontroli przez organ wskazując, aby kontrola odbywała się od 24 kwietnia 2023 r. Wniosek ten motywował bardzo ważną sytuacją prywatną.

W dniu 24 kwietnia 2023 r. skarżący pokwitował doręczenie imiennego upoważnienia udzielonego inspektorowi organu I instancji (z tej samej daty), w którym wskazano w.w. dzień jako moment rozpoczęcia kontroli oraz wskazano datę 11 maja 2023 r. jako dzień przewidywanego terminu zakończenia kontroli. Nadto, w upoważnieniu tym wskazano zakres przedmiotowy kontroli, który obejmował m.in. przestrzeganie obowiązków i warunków przewozu drogowego oraz przestrzeganie czasu pracy. W opisywanym dokumencie wskazano również, iż okres kontroli obejmuje czas od 1 czerwca 2022 r. do 30 marca 2023 r. Akta sprawy obrazują m.in.:

- skierowane do skarżącego wezwanie organu I instancji do przedłożenia szeregu dokumentów i oświadczeń;

- wniosek skarżącego z 24 kwietnia 2023 r. o przeprowadzenie części czynności kontrolnych w siedzibie organu kontroli (k. 18);

- protokół z okazania dokumentów (k. 19);

- kartę pobrania przez pracownika organu zapisów z urządzeń rejestrujących (tj. zapisy z kart kierowców i tachografów cyfrowych na dostarczonym przez skarżącego pendrive; k. 20) za okres od 1 czerwca 2022 r. do 30 marca 2023 r.;

- wykaz kierowców zatrudnionych przez skarżącego;

- zawartą przez skarżącego umowę najmu placu postojowego dla samochodów wraz z protokołem z 24 kwietnia 2023 r. z oględzin bazy eksploatacyjnej skarżącego;

- wydruki z analizy odczytanych danych cyfrowych przekazanych przez skarżącego oraz raporty danych z tachografów, w tym wydruki stwierdzonych naruszeń.

2. Organ I instancji sporządził w dniu 28 kwietnia 2023 r. protokół kontroli skarżącego (k. 52), do którego załącznikiem był 50-o stronicowy opis stwierdzonych naruszeń. Zarówno w protokole kontroli, jak i w załączniku do tego dokumentu zawarto informację, iż skarżący odmówił podpisania obu tych dokumentów bez podania przyczyny.

3. W aktach sprawy (k. 53) znajduje się pismo skarżącego z 24 kwietnia 2023 r. - "sprzeciw dotyczący czynności kontrolnych", gdzie wskazano na naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 3 oraz art. 54 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Na dokumencie tym widnieje odręczna adnotacja podpisana przez dwóch inspektorów organu I instancji stwierdzająca, iż pismo to otrzymali oni w dniu 28 kwietnia 2023 r., już po wręczeniu skarżącemu sporządzonego protokołu z kontroli wraz z załącznikiem.

W aktach znajduje się także notatka pracowników organu I instancji z 28 kwietnia wskazująca, iż w dniu datowania udali się oni do siedziby przedsiębiorstwa skarżącego celem zakończenia prowadzonej kontroli. Z notatki wynika, że skarżący został zapoznany z protokołem kontroli, a dokument ten wraz z załącznikiem skarżący przyjął, jednak - bez podania przyczyny - odmówił ich podpisania. Skarżący został poinformowany przez inspektorów organu I instancji o możliwości złożenia wyjaśnień do protokołu, jednak z tego prawa nie skorzystał. Dalej wskazano, że już po zakończeniu czynności kontrolnych (28 kwietnia 2023 r.) skarżący wręczył inspektorom pismo datowane na 24 kwietnia 2023 r. – tj. wskazany wyżej "sprzeciw". Z notatki inspektorów wynika, że w momencie rozpoczynania czynności kontrolnych (24 kwietnia 2023 r.), jak też w trakcie tych czynności, skarżący nie zgłaszał jakiegokolwiek sprzeciwu. W toku kontroli udostępnił on – na żądanie inspektorów – dokumenty wraz z plikami cyfrowymi z tachografów i kart kierowców. Notatka zawiera stwierdzenie, że w chwili rozpoczęcia kontroli, zgodnie z książką kontroli oraz wyjaśnieniami skarżącego, nie były prowadzonego względem niego kontrole innych organów.

W dniu 5 maja 2023 r. organ I instancji wydał postanowienie, w którym stwierdził "brak prawnej możliwości uwzględnienia, po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, pisma skarżącego nazwanego sprzeciw dotyczący kontroli". W postanowieniu tym zwrócono m.in. uwagę na art. 59 ust. 4 Prawa przedsiębiorców, z którego wynika 3-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu liczony od dnia wszczęcia kontroli oraz wskazano, że w.w. pismo skarżącego wręczone zostało pracownikowi organu 28 kwietnia 2023 r., tj. po upływie przywołanego terminu.

4. Pismem z 8 maja 2023 r. (k. 56) skarżący wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli podając, że mimo przedłożenia książki kontroli w dniu 24 kwietnia 2023 r., z której jednoznacznie wynika, że termin na przeprowadzenie kontroli został wykorzystany, to kontrola została rozpoczęta. Zwrócił uwagę, że w pkt 3 pisma organu z 5 maja 2023 r. (por. wyżej) organ posłużył się określeniem "czynności kontrolne w odniesieniu do swojej kontroli co kwestionowali w odniesieniu do wpisu do kontroli prowadzonej przez urząd skarbowy i uznali za przedmiot, który nie miał mocy prawnej a to art. 57 Prawa przedsiębiorców jednoznacznie określa jakie wpisy umieszcza się w książce kontroli".

Z kolei w piśmie z 9 maja 2023 r. (k. 58) skarżący podał, że odpowiedź organu z 5 maja 2023 r. została wysłana po upływie przepisanego prawem terminu, tj. po upływie 3 dni roboczych od otrzymania zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa przedsiębiorców. Brak rozpatrzenia sprzeciwu w terminie jest równoznaczny z odstąpieniem od czynności kontrolnych.

5. W dniu 15 maja 2023 r. skarżący przekazał dodatkowe dokumenty, tj. otrzymane od zatrudnianych kierowców wydruki z urządzeń rejestrujących, a na okoliczność tę organ sporządził "kartę pobrania zapisów urządzeń rejestrujących".

6. Decyzją z 22 maja 2023 r., nr (nr WITD.WI.0152.PR.VI0209//3/2023) Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego – na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2024, poz. 728, dalej "u.t.d.") nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 15 000 zł. Podał, że kara wyliczona za stwierdzone naruszenia - wynosiła 40 450 zł, jednakże stosownie do powołanego wyżej przepisu wysokość tej kary została ograniczona do 15 000 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji podał m.in., że pobrał 155 plików cyfrowych z kart zatrudnionych przez skarżącego kierowców oraz 34 pliki z tachografów. Ustalone zostały trasy przejazdów i sprawdzona została kompletność zapisów, a następnie dokonano analizy norm związanych z przestrzeganiem przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców. Opisano okoliczności wskazane w pkt 3 powyżej. Organ wskazał, że twierdzenia skarżącego zawarte w piśmie z 8 maja 2023 r. (pkt 4 powyżej) nie mają znaczenia w sprawie albowiem skarżący nie złożył skutecznie sprzeciwu względem kontroli. Ta bowiem została przeprowadzona z poszanowaniem ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ podał, że przewidziane ustawą terminy są terminami zawitymi. Wskazał też, iż skarżący będąc w posiadaniu pisma z urzędu skarbowego o braku prowadzenia kontroli przez ten organ, od wszczęcia postępowania administracyjnego miał świadomość braku równoczesnej kontroli innego organu. Wobec powyższego, brak było możliwości innej interpretacji tej kwestii wobec jasnego stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego wyrażonego w piśmie o znaku [...] – z którego wynika, że żadnej kontroli u skarżącego organ ten nie prowadzi.

Podstawę faktyczną ukarania skarżącego stanowiły naruszenia wykazane w protokole kontroli z 28 kwietnia 2024 r. wymienione w załączniku nr 3 do u.t.d., a były to:

a) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie (lp. 6.1.5) – kara 2 000 zł (2 x 1000 zł),

b) naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.17) - kara 2 000 zł (4 x 500 zł),

c) naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu za każdy pojazd (lp. 6.3.18) - kara 2 500 zł (5 x 500 zł),

d) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas mniej niż do 30 minut (lp. 5.11.1.) – kara 3 800 zł (38 x 100 zł),

e) przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin (lp. 5.1.1., 5.1.2., 5.1.3) – kara 350 zł (3 x 50 zł oraz 1 x 200 zł),

f) przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w sytuacji gdy jego wydłużenie było dozwolone (lp. 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4) – kara 1 000 zł (6 x 100 oraz 2 x 200 zł),

g) przekroczenia dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdów o czas od 4 godzin do mniej niż 9 godzin (lp. 5.3.2.) – kara 250 zł,

h) przekroczenia maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdów o czas do mniej niż 10 godzin (lp. 5.4.1.) – kara 500 zł (2 x 250 zł),

i) skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny i o czas powyżej jednej godzony do 2 godzin i 30 minut (lp. 5.5.1, 5.5.2) – kara 1 100 zł (3 x 100 zł oraz 4 x 200 zł),

j) niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (lp. 5.6.1, 5.6.2, 5.6.3) – kara 3 600 zł (4 x 100 zł, 2 x 200 zł, 8 x 350 zł),

k) skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej (lp. 5.7.1, 5.7.2, 5.7.3) – kara 7 400 zł (13 x 150 zł, 3 x 350 zł, 8 x 550 zł),

l) skrócenia regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie jest dozwolone (lp. 5.8.1, 5.8.3) – kara 14 550 zł (1 x 150 zł oraz 36 x 400 zł),

ł) skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego o czas do 2 godzin (lp. 5.9.1., 5.9.3.) – kara 400 zł (2 x 200 zł),

m) przekroczenia 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin (lp. 5.10.1, 5.10.2) – kara 900 zł (2 x 450 zł),

n) niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy (lp. 6.3.11) – kara 100 zł.

Decyzja zawiera opisy stwierdzonych przez organ naruszeń w odniesieniu do konkretnych dat ich wystąpienia oraz z przypisaniem zachowań do poszczególnych kierowców lub pojazdów oraz z przywołaniem podstawy prawnej.

7. W odwołaniu od przedstawionej wyżej decyzji skarżący podniósł zarzuty:

a) naruszenia art. 55 ust. 1 pkt 3 oraz art. 54 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie kontroli w czasie wykorzystanych już 12 dni kontroli;

b) błędu w ustaleniach stanu faktycznego poprzez przyjęcie błędnych plików cyfrowych pracowników;

c) naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ zasady rozstrzygania w sposób pogłębiający zaufanie uczestników postępowania administracyjnego do obowiązującego prawa i bez uwzględnienia zasady pewności stanowionego prawa;

d) naruszenia art. 92a §1 u.t.d. poprzez jego wadliwe zastosowanie, a w szczególności wymierzenie nie tylko niezasadnej ale również niewspółmiernej i nieadekwatnej wysokości pieniężnej bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy, w tym złożenia szczegółowych wyjaśnień braku stosownych wydruków pracowników, którzy porzucili pojazdu na granicy rosyjskiej;

e) naruszenia art. 156 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że organ nieprecyzyjnie ustalił termin przeprowadzenia czynności kontrolnych przez Urząd Skarbowy Kraków-Nowa Huta. Zakończyły się one bowiem 25 stycznia 2023 r. wydaniem protokołu kontroli, a sam wpis do księgi kontroli został opatrzony datą zakończenia kontroli 20 lutego 2023 r. Podniósł, że kara pieniężna została nałożona za naruszenia kierowców, którzy nie byli pracownikami jego przedsiębiorstwa (I. D. był zatrudniony od 2.09.2022 r., zaś kara została naliczona od czerwca 2022 r., T. D. był zatrudniony od 2.09.2022 r., zaś kara została naliczona od czerwca 2022 r., O. S. był zatrudniony od 1.02.2023 r., zaś kara została naliczona od lipca 2022 r.).

Podkreślił, że dostarczone do organu wydruki z tachografów kontrolowanych kierowców z adnotacjami o przyczynie odstąpienia od norm czasu pracy do części naruszeń stwierdzonych podczas kontroli, nie zostały uwzględnione w 100 % bez jasnego powodu. Wskazał także, że kontrola została przeprowadzona w sposób nierzetelny. Do odwołania skarżący załączył:

- kopię karty z książki kontroli, z której wynika, że czynności sprawdzające urzędu skarbowego zakończone zostały w dniu 20.02.2023 r.;

- imienne upoważnienie wydane przez organ I instancji do przeprowadzenia kontroli u skarżącego wskazujące datę kontroli od 30.01.2023 r. do 14.02.2022 r., a okres kontroli od 1.02.2022 r. do 30.11.2022 r. Na dokumencie tym znajduje się adnotacja skarżącego, iż jest on w trakcie kontroli prowadzonej przez urząd skarbowy;

- zawiadomienie organu I instancji z 17.02.2023 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie kary za niepoddanie się przez skarżącego kontroli organu I instancji.

8. W aktach znajduje się notatka służbowa pracownika organu I instancji z 14.06.2023 r. (brak numeracji karty), w której wyjaśniono, że w dniu 24.04.2023 r. rozpoczęto kontrolę w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącego i pobrano wówczas dokumenty, pliki cyfrowe, oświadczenia i wnioski. Skarżący wyraził zgodę na to, aby czynności kontrolne odbyły się w siedzibie organu. Zakończenie kontroli nastąpiło w dniu 28.04.2023 r. w siedzibie przedsiębiorcy, wówczas omówiono i wręczono skarżącemu protokół kontroli z załącznikami. Czas kontroli wyniósł 5 dni, z czego 2 dni w siedzibie strony i przy jej uczestnictwie. Notatka wskazuje również, iż za wyjątkiem jednego wydruku tachografu kierowcy J. G. sporządzonego w kwietniu 2023 r. dla naruszenia z 22.07.2022 r. wszystkie wydruki z adnotacjami o przyczynie odstąpienia od norm czasu pracy kontrolowanych kierowców, dla naruszeń stwierdzonych w okresie kontroli, zostały uwzględnione. Uwzględniono w sumie 58 wydruków z 84 otrzymanych. Na pozostałych wydrukach nie stwierdzono naruszeń dlatego nie były one brane pod uwagę.

9. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 6.03.2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy ponownie przeprowadził analizę poszczególnych naruszeń prawa stwierdzonych w toku kontroli oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Organ odwoławczy zaakceptował argumentację organu I instancji przyjmując za trafnie nałożone na skarżącego następujące kary pieniężne:

a) w łącznej kwocie 2 000 zł wymierzoną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie (lp. 6.1.5),

b) w łącznej kwocie 2 000 zł wymierzoną za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.17),

c) w łącznej kwocie 2 500 zł wymierzoną za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu (lp. 6.3.18),

d) w łącznej kwocie 1 000 zł (l.p. 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4) za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin;

e) w łącznej kwocie 250 zł (l.p. 5.3) za przekroczenie dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdów od 4 h do mniej niż 9 h;

f) w łącznej kwocie 500 zł (l.p. 5.4) za przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 h;

g) w łącznej kwocie 3 800 zł wymierzoną za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas mniej niż do 30 minut (lp. 5.11.1.),

h) w łącznej kwocie 350 zł wymierzoną za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin (lp. 5.1.1., 5.1.2., 5.1.3),

i) w łącznej kwocie 900 zł za przekroczenia 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku (lp. 5.10.1, 5.10.2);

j) w łącznej kwocie 400 zł za skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego (lp. 5.9.1., 5.9.3.);

k) w łącznej kwocie 100 zł za niepoprawne operowania przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy (lp. 6.3.11).

Organ odwoławczy odmiennie od organu I instancji ustalił wysokość kar za następujące uchybienia (powołując art. 139 k.p.a):

a) lp. 5.8.1 oraz 5.8.3 – w łącznej kwocie 9 750 zł (kara obniżona z kwoty 14 550 zł);

b) l.p. 5.7 – w łącznej kwocie 7400 zł

c) l.p. 5.6 – w łącznej kwocie 2 800 (wg organu I instancji 5.6.1 oraz 5.6.2 oraz 5.6.3 obniżona z 3 600 zł);

d) l.p. 5.5 – w łącznej kwocie 900 zł (wg organu I instancji l.p. 5.5.1 oraz 5.5.2 obniżone z 1100 zł) – z uwagi na brak możliwości sumowania kar.

Podsumowując wszelkie dokonane przez skarżącego naruszenia, organ II instancji wskazał, że kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w protokole kontroli naruszenia wyniosła 34 650 zł. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność zmiany, w niektórych przypadkach, sposobu naliczenia kary pieniężnej. Na poparcie tego stanowiska przytoczył wyrok NSA z 24.11.2021 r. (sygn. akt II GSK 1753/21), w którym wskazano, iż kary pieniężne za naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy należy naliczać za rzeczywisty czas przekroczenia i zakwalifikować wyłącznie do jednej pozycji (określonego punktu) załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ II instancji podkreślił, że wydruki z tachografu okazane przez skarżącego zostały uwzględnione przez organ I instancji, a co do stwierdzonych podczas kontroli w tym zakresie naruszeń, organ ten odstąpił od nakładania kary pieniężnej.

W zakresie zarzutu naruszenia ustawy Prawo przedsiębiorców organ odwoławczy wskazał, iż z okazanej przez skarżącego książki kontroli wynika, że Urząd Skarbowy Kraków Nowa Huta wykonywał w siedzibie skarżącego skarżącego czynności sprawdzające w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Oznacza to, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zasadnie przeprowadził przedmiotową kontrolę, bowiem Urząd Skarbowy podejmował czynności sprawdzające, a nie czynności kontrolne. Nie naruszył zatem organ I instancji przepisów dotyczących czasu trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym. Organ II instancji podkreślił, że podnoszona przez skarżącego niejednoznaczność w zakresie daty zakończenia czynności sprawdzających nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej prowadzenia kontroli przedsiębiorcy przez inspektorów transportu drogowego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 156 k.p.a. organ II instancji wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym należało dać pierwszeństwo trybowi odwoławczemu, a nie trybowi nadzwyczajnemu.

Końcowo podał, iż art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Naruszenia stwierdzone podczas kontroli miały miejsce, przez co kara jest uzasadniona. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92b oraz 92c ustawy o transporcie drogowym.

10. W skardze na opisaną wyżej decyzję zawarto zarzuty zasadniczo zbieżne z podniesionymi w odwołaniu (por. punkt 7 niniejszego uzasadnienia). Skarżący wskazywał, że nie zgadza się z ponownym rozpoczęciem prowadzenia kontroli przez organ I instancji w dniu 24.04.2023 r. Podkreślił, że ustawowe 12 dni kontroli zostało wykorzystane podczas pierwszej kontroli z 27.01.2023 r. Wskazał, że organ odwoławczy nałożył karę pieniężną w innej wysokości niż organ I instancji, powtarzając te same naruszenia i błędy. Przypomniał, że kara została nałożona za naruszenia trzech kierowców, którzy w czasie ich popełnienia nie byli pracownikami jego przedsiębiorstwa. Podkreślił, że I. D. do 1.09.2022 r. wykonywał przewozy pojazdami o nr rej. [...], [...], [...], [...]. Z kolei T. D. do 1.09.2022 r. wykonywał przewozy pojazdami o nr rej. [...], [...], [...], zaś O. S. do 31.02.2023 r. wykonywał przewozy pojazdami o nr rej. [...] oraz [...]. Zaznaczył, że żaden z tych pojazdów nie należał do jego firmy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

11. W odpowiedzi na skarg organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zaznaczył dodatkowo, że czas kontroli określony w art. 55 ust. 1 Prawa Przedsiębiorców, liczony w dniach roboczych, należy odnieść do tych czynności organów kontroli które odbywają się w siedzibie przedsiębiorstwa.

12. W piśmie z 29.05.2024 r. organ odwoławczy uzupełnił swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Wskazał, że po przeprowadzeniu dodatkowej, szczegółowej analizy zarzutów skarżącego doszedł do przekonania, iż nie wszystkie jednostkowe kary pieniężne wskazane w zaskarżonej decyzji zostały nałożone zasadnie. W tym zakresie wskazał na chodzi o kary, które zostały nałożone bez wzięcia pod uwagę okoliczności, iż wskazani przez skarżącego trzej kierowcy nie byli jego pracownikami, a pojazdy, którymi były wykonywane przewozy, nie figurowały w wykazie pojazdów którymi dysponował skarżący. Organ odwoławczy wyjaśnił, że były to kary wymierzone za naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d. pod lp. 5.11. (kierowca I. D.), pod lp. 5.7. (kierowca I. D.), pod lp. 5.11 (kierowca T. D.), pod lp. 5.7 (kierowca T. D.), pod lp. 5.11 (kierowca O. S.), pod lp. 5.1. (kierowca O. S.), pod lp. 5.2. (kierowca O. S.), pod lp. 5.5 (kierowca O. S.), pod lp. 5.6. (kierowca O. S.), pod lp. 5.7 (kierowca O. S.).

Organ zaznaczył, że łączna kara pieniężna za przypisane skarżącemu uchybienia powinna zatem wynosić 29 350,00 zł (34 650 zł – 5 300 zł) i stosownie do art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d. ta kara podlegała ograniczeniu do kwoty 15 000 zł.

13. Z uwagi na zarzuty skargi dotyczące przekroczenia przez organ czasu kontroli skarżącego, Sąd pismem z 22.07.2024 r. zwrócił się do organu II instancji o wyjaśnienie, jaki okres obejmowała kontrola wszczęta u skarżącego w dniu 27.01.2023 r., czego kontrola ta dotyczyła, jak się zakończyła oraz jak długo trwała.

W piśmie z 25.07.2024 r. organ podał, że objęta pytaniem Sądu kontrola skarżącego nie została przeprowadzona z uwagi na odmowę udostępnienia przez skarżącego dokumentacji. Z uwagi na powyższe, decyzją z 14.03.2023 r. nałożono na skarżącego karę za niepoddanie się lub uniemożliwienie kontroli (l.p. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy (decyzją z 11.10.2023 r.), a skarga na tę decyzję została oddalona przez WSA w Krakowie wyrokiem z 24.04.2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 1826/23).

14. Na rozprawie w dniu 1.08.2024 r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał, że organ I instancji sprzecznie z przepisami dotyczącymi ograniczeń czasu kontroli najpierw prowadziła kontrolę przez 22 dni (od 30.01.2023 r. do 20.02.2023 r.), co potwierdzać ma uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie III SA/Kr 1826/23. Dalej kontrola była prowadzona przez 4 dni tj. od 24.04. do 28.04.2023 r. i to pomimo tego, że przez 3 lata Urząd Skarbowy przetrzymywał dokumenty jego firmy, aby kwalifikować te działania jako "czynności sprawdzające", gdy była to kontrola. Skarżący kwestionował, że zaskarżona decyzji nakłada na niego karę 15 000 zł ponieważ uważał, że w uzasadnieniu zawarte były wyliczenia na kwoty powyżej 30 000 zł. Zwrócił uwagę na uchybienie organu nakładające na niego kary za pracowników, którzy nie pracowali w jego firmie. Wyjaśnił jednak, że poza kierowcami T. D., I. D. oraz O. S. nie ma innych osób niewłaściwie ujętych w wyliczonych przez organ karach, jednak istota sprawy sprowadza się do nierzetelnie przeprowadzonej kontroli. Wskazał, iż oczekuje od Sądu przeliczenia mandatów, bo jego zdaniem zostały one źle zsumowane, podkreślając, że sumą mandatów nie jest kwota 15 000 zł, lecz 29 350 zł, tj. kwota którą podał organ II instancji w piśmie z 29.05.2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sposób nakazujący wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Z uwagi na uwarunkowania kontrolowanej sprawy, w tym z uwagi na zarzuty formułowane przez skarżącego podkreślić już na wstępie należy, że nie każde uchybienie popełnione przez orzekający organ administracji publicznej uprawnia sąd administracyjny do uchylenia wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia. Pozbawienie przez sąd mocy wiążącej kontrolowanego aktu – stosownie do art. 145 par. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.) – ma miejsce wówczas, gdy sąd stwierdzi, że przy wydawaniu aktu doszło do takiego naruszenia prawa, które: dawałoby podstawę do stwierdzenia jego nieważności (pkt 2 w.w. przepisu), jak też dawałoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit.b przepisu), tudzież miało miejsce naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit.a przepisu) lub wystąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit.c przepisu). Szczególnie odnośnie do dwóch ostatnio wymienionych przypadków dopuszczalności uchylenia decyzji zaakcentować trzeba, iż pozbawienie jej mocy wiążącej przez sąd administracyjny możliwe jest jedynie tylko przy stwierdzeniu zaistnienia, określonej cytowanymi przepisami - relacji między dostrzeżonym naruszeniem prawa, a przyjętym przez organ administracji kierunkiem załatwienia sprawy (w przypadku prawa materialnego – ma to być wpływ na wynik sprawy, w przypadku przepisów procesowych – potencjalna możliwość istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy). Brak natomiast stwierdzenia wystąpienia wskazanego wyżej związku (relacji) – nie uprawnia sądu do wyeliminowania objętej skargą decyzji z obrotu prawnego. Uwagi te są o tyle istotne, że nawet uwzględnienie zarzutu skargi dotyczącego naliczenia skarżącemu przez organ administracji kar za kierowców, którzy w początkowym okresie objętym kontrolą nie byli jeszcze przez skarżącego zatrudnieni (por. niżej), nie wpłynęłoby na końcowy wynik tej sprawy, tj. wymierzenia skarżącemu kary poniżej przyjętej przez organ wartości, a wynikającej z ustawowego ograniczenia jej wymiaru.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (aktualny publikator Dz. U. 2024 r., poz. 728; dalej u.t.d.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. zastrzega przy tym, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

Zgodnie z lp. 6.1.5 załącznik nr 3 do ustawy – wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie jest sankcjonowane karą w wysokości 1000 zł. Zgodnie z lp. 6.3.11 – niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień - jest sankcjonowane karą w wysokości – 100 zł maksymalnie 1000 zł. Zgodnie z lp. 6.3.17 – naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę jest sankcjonowane karą w wysokości 500 zł. Zgodnie z lp. 6.3.18 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd jest sankcjonowane karą w wysokości – 500 zł. Zgodnie z lp. 5.1. Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: - jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny 50 zł, 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin 150 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin 200 zł. Zgodnie z lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone jest sankcjonowane karą w wysokości - o czas do mniej niż 1 godziny 100 zł, o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin 200 zł, za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin 250 zł. Zgodnie z lp. 5.3 przekroczenie dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu - jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas powyżej 30 minut do mniej niż 4 godzin 150 zł, 2) o czas od 4 godzin do mniej niż 9 godzin 250 zł, 3) o czas od 9 godzin do mniej niż 14 godzin 350 zł. Zgodnie z lp. 5.4 – przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do mniej niż 10 godzin 250 zł, 2) o czas od 10 godzin do mniej niż 15 godzin 350 zł, 3) o czas od 15 godzin do mniej niż 22 godzin i 30 minut 550 zł. Zgodnie z lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do 1 godziny 100 zł, 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut 200 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut 350 zł. Zgodnie z lp. 5.6 niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny 100 zł, 2) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin 200 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin 350 zł. Zgodnie z lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do 1 godziny 150 zł, 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin 350 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin 550 zł. Zgodnie z lp. 5.8. - skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: jest sankcjonowane karą w wysokości -1) o czas do 3 godzin 150 zł, 2) o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin 300 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 9 godzin 400 zł. Zgodnie z lp. 5.9 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego: jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do 2 godzin 200 zł, 2) o czas powyżej 2 godzin do 4 godzin 350 zł, 3) o czas powyżej 4 godzin 450 zł. Zgodnie z lp. 5.10. - przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku - jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do mniej niż 3 godzin 350 zł, 2) o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin 450 zł, 3) o czas od 12 godzin 550 zł. Zgodnie z lp. 5.11.1 - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: jest sankcjonowane karą w wysokości - 1) o czas do mniej niż 30 minut 100 zł, 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut 250 zł, 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut 350 zł.

Zasadnicze elementy stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, które stwierdzone zostały w protokole sporządzonym z przeprowadzonej kontroli ustalone zostały w wyniku analizy danych cyfrowych przekazanych przez skarżącego pracownikom organu I instancji, a pochodzących z tachografów oraz z kart kierowców zatrudnionych u skarżącego. Jak wskazano w części historycznej niniejszego uzasadniania, akta sprawy zawierają wydruki obrazujące przeprowadzone przez organ I instancji czynności analityczne na danych cyfrowych otrzymanych od skarżącego, które odzwierciedlają fakt wystąpienia (zaistnienia), w okresie objętym kontrolą (od 1.06.2022 r. do 30.03.2023 r.) szeregu uchybień, tak w zakresie obejmującym regulacje czasu pracy kierowców skarżącego, obowiązkowych przerw, jak też w zakresie dotyczącym zainstalowanych w pojazdach skarżącego tachografów i w zakresie pobierania danych z tych urządzeń oraz pobierania danych z kart kierowców. Przeprowadzona przez Sąd ocena powyższych dokumentów, przy uwzględnieniu także ogółu akt tej sprawy, nie dostarczyła podstaw do podważenia (zakwestionowania) ustaleń organu administracji, poczynionych w oparciu o wskazane wyżej dane otrzymane od skarżącego w toku przeprowadzanej kontroli. Podkreślić przy tym należy, że zaskarżona decyzja w sposób szczegółowy omawia przepisy mające w sprawie zastosowanie odwołując się jednocześnie do konkretnych zdarzeń (stanów faktycznych) stanowiących naruszenia przepisów rozporządzeń unijnych oraz ustawy o transporcie drogowym oraz wskazuje wysokość i sposób obliczenia kary. Z uwagi na czytelność uzasadnienia Sąd nie powtarza treści tych ustaleń faktycznych z zaskarżonej decyzji, ograniczając się do zwrócenia w tym aspekcie uwagi na następujące kwestie:

- pierwsza, to okoliczność, iż skarżący, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak też i sądowego - również zasadniczo nie kwestionował wniosków wyprowadzonych przez organ administracji odnośnie stwierdzonych uchybień przepisom o czasie pracy kierowców i o tachografach, a bazujących na wynikach oceny danych elektronicznych z urządzeń znajdujących się w jego pojazdach. Wyjątek w tym względzie, o którym będzie mowa niżej, stanowiły naruszenia przypisywane 3. kierowcom dla okresu, w którym kierowcy ci nie byli jeszcze pracownikami skarżącego. Skoro więc skarżący, co do zasady, nie formułował zarzutów w kwestii odnoszącej się do wniosków wyprowadzonych przez organ z przekazanych danych cyfrowych (tj. co do stwierdzenia uchybień skutkujących nałożeniem kary pieniężnej), to powyższe pozwala uznać, że zagadnienie to nie było w istocie przedmiotem sporu i kontrowersji między stronami postępowania, a ocena przez Sąd ustaleń organu poczynionych w tym względzie nie doprowadziła do podważenia wywiedzionych wniosków, w tym stwierdzenia takiego naruszenia prawa, które mogłoby przemawiać za uchyleniem kontrolowanej decyzji (por. wyżej);

- druga, to wynikająca tak z treści obu wydanych w sprawie decyzji, jak też z notatki inspektora organu I instancji z 14.06.2023 r. (por. punkt 8 niniejszego uzasadnienia) okoliczność uwzględnienia przez orzekające organy administracji przy ustalaniu naruszeń przypisywanych skarżącemu i określaniu z tego powodu wysokości kary pieniężnej – zasadniczo wszystkich adnotacji zamieszczonych na przekazanych wydrukach z tachografów o przyczynie odstąpienia kierowców zatrudnianych przez skarżącego od norm czasu pracy, dla naruszeń stwierdzonych w okresie kontroli. Jak wynika z powyżej wskazanej notatki, jedyny wyjątek w tym względzie stanowił wydruk z tachografu kierowcy J. G., sporządzony w kwietniu 2023 r. dla naruszenia z 22.07.2022 r. W przedmiotowej notatce wskazano - i co nie było w ogóle kwestionowane przez skarżącego - że organ uwzględnił w sumie 58 wydruków z 84 otrzymanych. Na pozostałych wydrukach organ nie stwierdził naruszeń dlatego też nie były one brane pod uwagę. W istocie więc okoliczności wynikające z zapisów kierowców na stosownych dokumentach ewidencjonujących czas ich pracy – zostały przez organ prawie w całości uwzględnione (z jednym wyjątkiem), co pozwala uznawać, że prowadzący postępowanie organ administracji wnikliwej ocenie poddał dokumenty zaoferowane przez skarżącego z perspektywy okoliczności rzutujących na przypisywane skarżącemu konsekwencje naruszeń regulacji o czasie pracy kierowców. Weryfikując przy tym także przypisane kierowcy J. G. w dniu 22.07.2022 r. uchybienie uznać należy, iż za stwierdzone przez tę osobę naruszenie przepisów ustalona została kara w wysokości 100 zł (k. 28 decyzji). Taka wysokość kary, przy wystąpieniu innych, bezspornych w sprawie naruszeń, za które wymierzone zostały kary znacznie przekraczające kwotę ustawowego limitu odpowiedzialności przedsiębiorcy w tej sprawie (15 000 zł – por. cytowany art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d.), nie mogła mieć istotnego wpływu na jej wynik (por. wyżej).

W zakresie odnoszącym się do nałożenia na skarżącego kar pieniężnych za naruszenia popełnione przez 3-ch jego kierowców (T. D., I. D. oraz O. S.) podzielić należało zarzuty skarżącego, co do wadliwości procedowania organu w tym przedmiocie. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynikało, że dwóch pierwszych kierowców było przez skarżącego zatrudnionych od 2.09.2022 r., zaś trzeci pracował – od 1.02.2023 r. Przypisanie zatem odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez tych kierowców przed ich zatrudnieniem u skarżącego uznać należało za pozbawione podstaw i wadliwe. Powyższe dotyczy odpowiedzialności z l.p. 5.11 strona 14 decyzji pkt 3-6, strona 15 decyzji pkt 14-18, strona 18 decyzji pkt 35-38, jak też naruszenia z l.p. 5.2 strona 23 decyzji – 3-y uchybienia O. S. z: 16.09.2022 r., z 22.10.2022 r., z 25.11.2022 r., naruszenie z l.p. 5.5 (str. 28 decyzji) z 22.10.2022 r., naruszenie z l.p. 5.6 (str. 32 decyzji) z 17.06.2022 r., z 27.07.2022 r., z 2.08.2022 r., naruszenia z l.p. 5.7 (str. 34 decyzji), punkty 3-6 oraz 8-11 oraz punkt 19. Sumaryczna wartość kar niezasadnie przypisanych skarżącemu z powyższego tytułu wynosiła 5 300 zł. Taką też wartość wskazał organ odwoławczy w kierowanym do Sądu oraz do skarżącego piśmie z 29.05.2024 r. (k. 31-35 akt sądowych), a wartość ta nie była kwestionowana przez skarżącego (por. protokół rozprawy). W tym też aspekcie zwrócić należy uwagę, że organ II instancji, zweryfikował ustaloną pierwotnie przez organ I instancji wysokość kary za stwierdzone podczas kontroli skarżącego naruszenia (40 450 zł) kierując się w tym względzie art. 139 k.p.a. i celnie wykluczając możliwość kaskadowego sumowania kar za poszczególne przedziały czasowe określone tabeli załącznika nr 3 do ustawy (por. np. wyrok NSA z 1.03.2022 r., sygn. akt II GSK 819/21) i w konsekwencji przyjął wysokość kary za stwierdzone naruszenia - na kwotę 34 650 zł. Wysokość ta, poza nietrafnie przypisaną odpowiedzialnością za trzech w.w. kierowców, ustalona została prawidłowo. Dostrzec przy tym jednak należy na błąd, który wkradł się do treści decyzji organu odwoławczego na k. 34 decyzji. Opisując uchybienie kierowcy S. B. w dniu 5.03.2023 r. (punkt 2) organ przytoczył uchybienie opisane pod punktem 1., a popełnione w dniu 28.07.2022 r. – wskazując za nie karę w wysokości 550 zł (skrócenie wymaganego 9 godzinnego odpoczynku o 2 godziny i 11 minut), podczas gdy skrócenie wymaganego odpoczynku w tym przypadku nastąpiło o 1 godzinę i 43 minuty, za co, stosownie do l.p. 5.7.2 przewidziana jest kara 350 zł. Zsumowanie jednak wszystkich pozycji naruszeń objętych l.p. 5.7 (k. 33-39 decyzji organu II instancji) świadczy o tym, że organ odwoławczy zasadnie przyjął łączną kwotę kary wynoszącą 7 400 zł, wbrew ujętej pod pozycją nr 2 (k. 34) błędnej (zawyżonej) wartości kary za naruszenie przypisywane S. B. w dniu 5.03.2023. Odejmując od tej ostatnio wskazanej sumarycznej wartości wszystkich kar (34 650 zł) - wysokość niezasadnie naliczonych skarżącemu kar za 3-ch wyżej wymienionych kierowców w okresie w którym nie byli jego pracownikami (tj. 5 300 zł) otrzymujemy kwotę 29 350 zł. Uwzględniając powyższą wartość kary pieniężnej stwierdzić należy, że popełnione w decyzji organu odwoławczego w.w. błędy, nie miały jakiegokolwiek wpływu na finalny wynik tej sprawy. Ma to związek z przywołanym na wstępie ustawowym ograniczeniem wymiaru kary pieniężnej do kwoty 15 000 zł, który trafnie został zastosowany w zaskarżonej decyzji. W kontrolowanej sprawie nie ulegało bowiem wątpliwości to, że skarżący, w okresie wskazanym w cytowanym na wstępie przepisie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. zatrudniał 10 kierowców, a wskazana regulacja limitowała wysokość dopuszczalnej kary nakładanej w wyniku naruszeń stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli skarżącego - do 15 000 zł. W konsekwencji więc nawet uwzględnienie analizowanego wyżej zarzutu skargi nie wpłynęłoby na odmienny wynik tej sprawy albowiem nie nastąpiłoby zmniejszenie wymiaru łącznej kary nałożonej na skarżącego poniżej ustawowego jej ograniczenia. Wbrew stanowisku skarżącego prezentowanym na rozprawie, okoliczność normatywnego limitowania kary pieniężnej i bezsporne (niekwestionowane) stwierdzenie, że przypisane skarżącemu kary przekraczają ten ustawowy próg, miało znaczenie dla sprawy z perspektywy dopuszczalności uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Jak już bowiem wcześniej wyjaśniono, jedynie takie uchybienie organu administracji, które miało wpływ na wynik sprawy lub mogło mieć istotny wpływ na to rozstrzygnięcie – uprawniałoby Sąd – stosownie do art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c) p.p.s.a. – do wyeliminowania kontrolowanego aktu z obrotu prawnego. W ocenianym jednak przypadku, nawet uwzględnienie niezasadnie przypisanych skarżącemu kar za trzech kierowców (5 300 zł) nie wpłynęło na wysokość (15 000 zł) nałożonej kary (tj. na wynik kontrolowanej sprawy), a to wykluczało możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że choć może budzić wątpliwości zasadność przypisania skarżącemu kar za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców i obowiązkowych przerwach pracy polegające na przekroczeniu tego czasu o wartość np. 1 minuty, to jednak rację ma organ, że gdy idzie o przepisy dotyczące czasu pracy kierowców (np. lp. 5.2, 5.6, 5.7, 5.11), sankcjonowane są nawet minimalne przekroczenia. Nie ulega wszak wątpliwości, że zawarte w przepisach określenia: "do mniej niż 1 godziny" (lp. 5.2), "do 1 godziny" (lp. 5.6), "do 1 godziny" (lp. 5.7) oraz "do mniej niż 30 minut" (lp. 5.11) obejmują sytuacje, w których skrócenie lub przekroczenie wynosi zarówno tylko 1 minutę, jak i dłuższy mieszczący się w określonym przepisem przedziale. O poprawności powyższego rozumowania przekonuje już samo porównanie z lp. 5.1 ("o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny") czy z lp. 5.3 ("o czas powyżej 30 minut do mniej niż 4 godzin") – por. wyrok WSA w Krakowie z 30.06.2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 24/23).

Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 55 ust. 1 pkt 3 oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (aktualny publikator Dz. U. 2024 r., poz. 236) poprzez przeprowadzenie kontroli w czasie wykorzystanych już wcześniej przez organ 12 dni kontroli. Skarżący kwestionował dopuszczalność wszczęcia kolejnej (tj. aktualnej) kontroli (w dniu 24.04.2023 r.), z uwagi "na wykorzystanie przez organ 12 dni podczas pierwszej prowadzonej u skarżącego kontroli" (rozpoczętej w dniu 27.01.2023 r.). Stosownie do art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych. Przepis ten ustanawia ograniczenie czasu trwania kontroli w jednym roku kalendarzowym, przy czym z regulacji tej wynika, że chodzi o wszystkie kontrole danego organu kontroli. Ograniczenie dotyczy wszystkich kontroli przeprowadzanych przez jeden organ kontroli (por. K. Krzal [w:] Prawo przedsiębiorców. Komentarz, red. A. Pietrzak, Warszawa 2019, komentarz do art. 55). Przywołana regulacja nie stanowi natomiast podstawy wyznaczenia łącznego maksymalnego czasu trwania wszystkich kontroli (tj. kontroli różnych organów kontroli) u jednego przedsiębiorcy (por. tamże). Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do zablokowania możliwości przeprowadzenia kontroli przez inne uprawnione organy (wyrok NSA z 20.01.2009 r., II GSK 644/08).

Jak wynika z wyjaśnień organu odwoławczego zawartych w przekazanym Sądowi piśmie z 25.07.2024 r., wskazywana przez skarżącego kontrola, która miała rozpocząć się w styczniu 2023 r. – nie została przeprowadzona. Powodem braku przeprowadzenia tej kontroli był fakt odmowy udostępnienia przez skarżącego dokumentacji mającej podlegać badaniu przez organ. Takie postępowanie skutkowało następnie nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej – na podstawie l.p. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – w wysokości 12 000 zł (decyzja organu I instancji z 14.03.2023 r., utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z 11.10.2023 r., od której skarga została oddalona wyrokiem WSA w Krakowie z 24.04.2024 r.; sygn. akt III SA/Kr 1826/23). W ocenie Sądu, do limitów czasu kontroli określonych przywołanym wyżej przepisem art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa przedsiębiorców brak jest podstaw aby wliczać czas takiej kontroli, która - z uwagi na postawę kontrolowanego (nieprzedłożenie dokumentacji oczekiwanej przez inspektora organu) – była nieefektywna i zakończyła się nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej za utrudnianie lub uniemożliwianie kontroli. Skoro więc kontrola w przedsiębiorstwie skarżącego nie odbyła się z przyczyny wyżej wskazanej, to nie sposób w tych uwarunkowaniach było też zasadnie wywodzić i przyjmować, że organ w ramach próby przeprowadzania kontroli skarżącego – wykorzystać mógł limit czasu kontroli określony cytowanym wyżej przepisem. Utrudniania czynione w przez kontrolowanego poprzez zaniechanie udostępnienia inspektorom organu oczekiwanej dokumentacji, skutkujące brakiem możliwości efektywnego wykonywania przez organ czynności kontrolnych, nie mogły więc rzutować na przyjęcie wyczerpania limitu czasowego takiej "kontroli". Nadto, niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę na trafne stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 29 sierpnia 2006 r. (sygn. akt I FSK 1045/05), w którym Sąd ten wyjaśnił, że "limity czasowe wynikające z przepisu art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (jest to odpowiednik cytowanego wyżej art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo przedsiębiorców – przyp. Sądu) należy traktować jako dyscyplinujące organ w załatwieniu sprawy, ich przekroczenie nie stanowi o utracie prawa do prowadzenia już wszczętej kontroli, ani też nie wpływa na ważność dokonanych już czynności kontrolnych".

Zagadnienie natomiast istnienia przeszkód do przeprowadzenia kontroli u skarżącego w styczniu 2023 r. i co do motywów braku zadośćuczynienia kierowanemu przez organ wezwaniu skarżącego do udostępnienia dokumentów wskazanych w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli, było przedmiotem oceny tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1826/23, zakończonej oddalającym skargę wyrokiem z 24.04.2024 r. i kwestia ta pozostaje poza granicami kontrolowanej aktualnie sprawy.

Także wręczenie przez skarżącego w dniu 28.04.2023 r. inspektorom prowadzącym postępowanie pisma mającego stanowić "sprzeciw" względem kontroli (por. punkt 3 uzasadnienia) – nie mogło rzutować na stwierdzenie nieprawidłowości czynności kontrolnych zdziałanych w sprawie. Zgodnie z art. 59 ust. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców, sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. W tej sprawie nie sposób jednak uznać, aby skarżący skutecznie wniósł sprzeciw, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie. Jak wskazał NSA w wyroku z 16 grudnia 2011 r. ( sygn. akt II GSK 1344/10) realizowana kontrola zewnętrzna rozpoczyna się z datą okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, zaś kończy się w dniu przedstawienia stronie kontrolowanej protokołu z kontroli lub nawet w dniu sformułowania zaleceń pokontrolnych. W sprawie bezsporne było, że kontrola u skarżącego rozpoczęła się w dniu 24.04.2023 r. Nie ulegało też wątpliwości, że protokół z czynności kontrolnych wraz z załącznikiem datowany jest na 28.04.2023 r. i w tej też dacie dokumenty te zostały okazane i przekazane skarżącemu. Dopiero po zapoznaniu skarżącego z protokołem kontroli i po poinformowaniu go przez inspektorów organu o możliwości złożenia wyjaśnień, skarżący wręczył inspektorom pismo mające stanowić sprzeciw. Niezależnie zatem od trafnej motywacji organu odwoławczego wskazującej na przekroczenie przez skarżącego terminu 3 dni na wniesienie tego środka prawnego dostrzec także należy, iż pismo mające stanowić "sprzeciw" skarżący wniósł już po zakończeniu prowadzonej przez organ kontroli, tj. po przedstawieniu mu i wręczeniu protokołu z kontroli wraz z załącznikiem. Akta sprawy, w oparciu o które orzeka sąd (art. 133 par. 1 p.p.s.a.) nie dostarczają podstaw do przyjęcia innej daty przedstawienia tego pisma organowi niż ta, która wynika z notatki organu z 28.04.2023 r. (k. 54). Okoliczności wskazanych w spornej notatce, skarżący w toku postępowania nie kwestionował i brak było też podstaw do podważania faktów w niej stwierdzonych. Ocena zaś tych faktów wskazuje że skarżący podjął próbę wstrzymania czynności kontrolnych już po zakończeniu kontroli.

Końcowo należy zaakcentować, że nie było podstaw do negowania stanowiska organu o braku przesłanek do zastosowania regulacji z 92b i art. 92c u.t.d.

Zgodnie z art. 92b ust. 1, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z kolei w myśl art. 92c ust. 1, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. 1a.

Naruszenie będące wynikiem działania lub zaniedbania osób, którymi przedsiębiorca posługuje się przy prowadzeniu swojej działalności, świadczy przede wszystkim o nieprawidłowej organizacji pracy przedsiębiorstwa. Inicjatywa dowodowa w zakresie okoliczności egzoneracyjnych leży zaś przede wszystkim po stronie przedsiębiorcy, gdyż to on próbuje wywodzić skutki prawne z dobrodziejstwa przepisów pozwalających na zwolnienie go z odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09). W tej sprawie skarżący nie prezentował dowodów, ani nawet twierdzeń mogących wskazywać na wyłączenie jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia w oparciu o przywołane regulacje.

W ocenie Sądu, stan faktyczny został wyjaśniony należycie, nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego określających zasadę prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Zaskarżona decyzja, mimo wskazanych w uzasadnieniu mankamentów, odpowiada jednak prawu, co nakazywało skargę oddalić. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 p.p.s.a.