Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 8/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 110 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3pkt 16, art. 16a, art. 32
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. M. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 września 2020 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Namysłowa z dnia 31 lipca 2020 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 25 października 2019 r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie (dalej w skrócie: OPS), działając z upoważnienia Burmistrza Namysłowa, przyznał skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką K. M. w kwocie 620 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r.

Po wszczęciu z urzędu postępowania, zastępca Dyrektora OPS - działając z upoważnienia Burmistrza Namysłowa - decyzją z dnia 31 lipca 2020 r. uchylił ww. decyzję Burmistrza Namysłowa z dnia 25 października 2019 r. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 24, art. 5 ust. 2, art. 16a ust. 2, art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy ustawy oraz podał, że na podstawie przedłożonego przez skarżącego wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego stwierdził, iż skład rodziny stanowi wnioskodawca, K. M. i jej mąż B. M. Wskazał też, że w dniu 15 czerwca 2020 r. otrzymał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu emerytury B. M. od 20 maja 2020 r. Natomiast wysokość świadczenia emerytalnego od czerwca 2020 r. wyniosła 3.006,94 zł. W ocenie organu, od 1 lipca 2020 r. uległa zmianie sytuacja materialna rodziny. Po uwzględnieniu bowiem dochodu uzyskanego przez B. M. w wysokości 3.006,94 zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł 3.890,86 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 1.296,95 zł i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 764 zł. W związku z powyższym organ uznał, że skarżącemu nie przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy od 1 lipca 2020 r. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2020 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący opisał, że mieszka z matką i nie utrzymuje kontaktu z ojcem – B. M. i nawet nie wie, gdzie on mieszka. Wskazał, że odebrano mu specjalny zasiłek opiekuńczy, mimo iż nadal opiekuje się matką, a ojciec nie dokłada się do ich budżetu domowego. Wyjaśnił, że rodzice nie wzięli oficjalnego rozwodu, ale żyją w separacji i nie kontaktują się ze sobą.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 21 września 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji przedstawiło opisany wyżej stan faktyczny sprawy i przytoczyło przepisy ustawy, w tym art. 32, art. 16a ust. 1, ust. 2 i ust. 4 pkt 2. Stosownie do tych przepisów stwierdziło, że przy ustalaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego pod uwagę należy wziąć zarówno dochód osoby sprawującej opiekę, czyli skarżącego, ale również osoby wymagającej opieki (K. M.) i jej małżonka (B. M.). Natomiast - wobec brzmienia przepisu art. 16a ust. 4 ustawy - bez znaczenia pozostaje czy osoby te prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, czy też nie. Dalej Kolegium uznało, że w świetle przepisów art. 3, art. 3 pkt 24 lit. d i art. 5 ust. 4 lit. b ustawy, organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił przy obliczaniu dochodu członków rodziny skarżącego zarówno dochód K. M. za 2018 r. w wysokości 10.607 zł (12.298 zł - 581 zł (należny podatek) - 1.110 zł (ubezpieczenie zdrowotne), a miesięcznie 883,92 zł (10.607 zł : 12 miesięcy = 883,92 zł), jak i uzyskany dochód B. M. z tytułu emerytury za czerwiec 2020 r. w kwocie 3.006,94 zł (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 maja 2020 r., nr [...]). Stąd miesięczny dochód członków rodziny wyniósł 3.890,86 zł (883,92 zł + 3.006,94 zł = 3.890,86 zł). Dochód ten podzielony na liczbę członków rodziny wyniósł 1.296,95 zł (3.890,86 zł : 3 osoby = 1.296,95 zł). Organ stwierdził, że tak obliczony dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę kryterium dochodowego wynoszącą 764 zł. Uznał również, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania tzw. zasada wynikająca z art. 16a ust. 3 ustawy, zgodnie z którą w przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Dalej organ wskazał, że miesięczny dochód rodziny skarżącego w wysokości 3.890,86 zł przekracza kwotę 2.292 zł (764 zł pomnożoną przez 3 osoby w rodzinie) o kwotę 1.598,86 zł (3.890,86 zł - 2.292 zł = 1.598,86 zł), czyli kwotę wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany specjalny zasiłek opiekuńczy, tj. 95 zł (§ 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna - Dz. U. poz. 1497). Za prawidłowe Kolegium uznało stanowisko organu pierwszej instancji, że uzyskanie dochodu z tytułu uzyskania emerytury przez B. M. jest okolicznością, która spowodowała zmianę sytuacji dochodowej rodziny, mającą wpływ na prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stąd, zasadnie organ ten uchylił decyzję przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego argumentacji i wskazał, że nie ma żadnych środków do życia. Akcentował, że nikt nie chce go zatrudnić, a według Komisji Lekarskiej jego stan zdrowia nie kwalifikuje się do przyznania prawa do renty. Podniósł też, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem – B. M.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według podanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Namysłowa o uchyleniu rozstrzygnięcia tego organu z dnia 25 października 2019 r., przyznającego skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. w związku z opieką nad matką.

Materialnoprawną podstawę ocenianych decyzji stanowiły przepisy cyt. już wcześniej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej nadal ustawą. Stosownie do art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Po myśli ust. 2 art. 16a ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, czyli nie jest wyższy niż 764 zł na osobę. Pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 3 ustawy, zgodnie z którym dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (pkt 1 lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, enumeratywnie wymienione w tym przepisie (pkt 1 lit. c). Wedle art. 3 pkt 24 lit. d ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Przepis art. 5 ust. 4b ustawy stanowi zaś, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Natomiast zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Wskazany przepis art. 32 ust. 1 ustawy zawiera katalog przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wzruszenia decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy dokonuje się poprzez wydanie decyzji konstytutywnej. Decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej). W orzecznictwie podkreśla się również, że z uwagi na powszechnie obowiązującą w prawie polskim zasadę lex retro non agit, po to, aby możliwe było wydanie w danej, konkretnej sytuacji decyzji, która by regulowała na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, musiałby takie upoważnienie przepis prawa wyraźnie przewidywać. Ustawa o świadczeniach rodzinnych takiego uregulowania nie zawiera. Nie jest nim bowiem przepis art. 32 ust. 1 ustawy, który umożliwia zmianę sytuacji prawnej strony, określonej wcześniej inną decyzją, ale jedynie ze skutkiem teraźniejszym (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 54/20; z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3161/18, z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 196/16; z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1099/12; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, aby w trybie art. 32 ust. 1 ustawy uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc), zwłaszcza że skutki uchylenia decyzji administracyjnej wstecz doktryna i ustawodawca wiąże wyłącznie z decyzjami o charakterze deklaratoryjnym. Oznacza to także, że ujawnienie przesłanek wymienionych w art. 32 ust. 1 ustawy uprawnia właściwy organ do wydania decyzji zmieniającej lub uchylającej (np. o utracie lub zmianie wysokości świadczenia, czy też okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane), jednakże takie działanie możliwe jest tylko i wyłącznie ze skutkiem na przyszłość. Ponadto wydanie przez organ rozstrzygnięcia na podstawie omawianego przepisu ustawy możliwe jest jedynie wówczas, gdy decyzja w przedmiocie przyznanego zasiłku pozostaje w obrocie prawnym. Ma to miejsce w sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane stronie bezterminowo bądź wówczas, gdy z chwilą wydania decyzji w trybie art. 32 ustawy nie upłynął jeszcze termin, na jaki świadczenie zostało przyznane. Natomiast w przypadku, gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie.

W niniejszej sprawie organy orzekające za podstawę do uchylenia w trybie art. 32 ustawy decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy przyjęły przesłankę zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącego, wynikającej z przyznania mężowi K. M. - decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - prawa do emerytury od 20 maja 2020 r. W konsekwencji powyższego, po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez B. M. za czerwiec 2020 r. w kwocie 3.006,94 zł oraz dochodu K. M. za 2018 r. w wysokości 10.607 zł, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 1.296,95 zł. Organy uznały, że dochód ten przekroczył ustawowe kryterium dochodowe w kwocie 764 zł, uprawniające do pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę. Ponadto organy przyjęły, że sporny zasiłek nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r.

W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy prawidłowo przyjęły, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zaistniała podstawa do ponownego zweryfikowania dochodów rodziny skarżącego z uwagi na uzyskanie przez B. M. dochodu w postaci przyznanego prawa do emerytury od 20 maja 2020 r. W dacie rozstrzygania przez organ pierwszej instancji nie upłynął również okres, na który przyznano skarżącemu świadczenie decyzją z dnia 25 października 2019 r., co upoważniało organ do zastosowania przepisu art. 32 ust. 1 ustawy.

W przekonaniu Sądu organy prawidłowo także ustaliły skład rodziny skarżącego. W tej kwestii wyjaśnić trzeba, że pojęcie rodziny zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 3 pkt 16 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (...); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że na akceptację zasługuje utrwalony już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 16 ustawy jest fakt wspólnego gospodarowania. Określając pojęcie rodziny, ustawodawca uwzględnia bowiem status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Zatem, małżonkowie - niezależnie od panujących między nimi stosunków - są członkami rodziny. Dlatego przy ustalaniu dochodu rodziny organ powinien uwzględnić dochody wszystkich jej członków. Okoliczność, iż małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, nie ma więc żadnego znaczenia. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do orzecznictwa sądowego, definicja ustawowa "rodziny", zamieszczona w art. 3 pkt 16 ustawy, nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację. Warunkiem istnienia rodziny nie jest wspólne zamieszkiwanie, wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, wspólność w zakresie budżetu domowego czy wzajemne stosunki między członkami rodziny. Definicja ta nie łączy pojęcia "rodzina" z pokrewieństwem czy obowiązkiem alimentacyjnym. "Rodzinę" tworzą wymienione w przepisie podmioty (tak: NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1806/18).

Tym samym - wbrew stanowisku skarżącego - dla pojęcia rodziny bez znaczenia prawnego pozostaje podnoszona przez niego kwestia nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez K. M. i jej męża – B. M. Również faktyczne relacje panujące między tymi osobami nie mają wpływu na ich status prawny, są oni bowiem nadal małżeństwem, do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd rozwodu lub separacji. Zdaniem Sądu rodzinę tworzą podmioty wymienione w art. 3 pkt 16 ustawy, o ile w okolicznościach danej sprawy rzeczywiście istnieją i w tym tylko sensie ustawodawca użył wyrazu "odpowiednio", wskazując na konkretnych członów rodziny. Przy obliczaniu dochodu rodziny osoby wymagającej opieki zasadnie zatem organy uwzględniły również dochód B. M. Stosownie bowiem do art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny: w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia m.in. małżonka osoby wymagającej opieki.

W ocenie Sądu za nieprawidłowe należało natomiast uznać stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu decyzji, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r. Jak już wyjaśniono wyżej, decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy jest decyzją konstytutywną, która kształtuje uprawnienia strony wyłącznie na przyszłość, a nie wstecz, dlatego wydanie przez Burmistrza Namysłowa decyzji z dnia 31 lipca 2020 r. uchylającej decyzję o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego i określającej, że od 1 lipca 2020 r. zasiłek ten nie przysługuje, jest niewątpliwie wadliwe. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że decyzją z dnia 25 października 2019 r. przyznano skarżącemu zasiłek na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r., a więc również za lipiec 2020 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia 25 października 2019 r. wypłata świadczeń następuje w dniach od 25-go do ostatniego dnia każdego miesiąca. Ponadto zauważenia wymaga, że decyzja z dnia 31 lipca 2020 r. uchylająca decyzję przyznającą sporne świadczenie weszła do obrotu prawnego 6 sierpnia 2020 r., tj. z dniem jej doręczenia skarżącemu. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie przyjmuje się, że zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 K.p.a. o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna więc funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 § 1 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1991/20). Stwierdzić zatem należy, że skoro decyzja z dnia 31 lipca 2020 r. weszła do obrotu prawnego 6 sierpnia 2020 r., to dopiero od tego momentu mogła kształtować na nowo uprawnienia wnioskodawcy. Stosownie do powyższego Sąd uznał, że organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiotowe świadczenie nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r., czym naruszył art. 110 § 1 K.p.a. oraz art. 32 ust. 1 ustawy. Tej wadliwości decyzji Burmistrza Namysłowa nie dostrzegł jednak organ odwoławczy, który z naruszeniem wskazanych przepisów i dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.