Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2092/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40, art. 42 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Maciej Dybowski /spr./ Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 804/09 w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 06 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 804/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi L. W., oddalił skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej Wojewódzki Inspektor), decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2009 r.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej Powiatowy Inspektor) z [...] lipca 2009 r. [znak [...]], o pozwoleniu M. i E. G. na użytkowanie budynku gospodarczego, o powierzchni 62,4m², na działce o numerze geodezyjnym [...], położonej w Białymstoku przy ul. [...] 11 (dalej decyzja z [...] lipca 2009 r.). U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące motywy. Powiatowy Inspektor na podstawie wniosku L. W. z 20 grudnia 2001 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, przystosowanego na lecznicę małych zwierząt, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w Białymstoku przy ul. [...] 11. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że w 1993 r. M. i E. G. wybudowali samowolnie budynek gospodarczy, natomiast połączenie budynku gospodarczego z mieszkalnym (dokładniej z garażem znajdującym się w budynku mieszkalnym) nastąpiło w 1994 r. Z kolei w 2001 r. W. S. - zięć M. i E. G. - przystosował budynek gospodarczy i część budynku mieszkalnego na lecznicę małych zwierząt. W owej sprawie organy nadzoru budowlanego wydawały wielokrotnie rozstrzygnięcia; dwakroć sprawę badał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Zgodnie z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia: 06 grudnia 2004 r., II SA/Bk 287/04 (dalej wyrok II SA/Bk 287/04) i 18 grudnia 2006 r., II SA/Bk 490/06 (dalej wyrok II SA/Bk 490/06), przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone jest dwuetapowo.

Pierwszy etap to legalizacja wzniesionego budynku gospodarczego bez wymaganego prawem pozwolenia, gdzie w charakterze inwestorów występują E. i M. G.. Drugi etap dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego i części budynku mieszkalnego na lecznicę weterynaryjną, popełnionej przez W. S..

Powiatowy Inspektor wskazał, że zgodnie z wytycznymi Sądu należy rozpatrzyć dwie kwestie: najpierw rozstrzygnąć legalizację samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego wg stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1994 r. a następnie rozpatrzyć sprawę dokonanej samowolnie zmiany sposobu użytkowania tegoż budynku gospodarczego na lecznicę zwierząt, stosując przepisy "nowego prawa budowlanego", tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2007 r.), na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej Prawo budowlane z 1994 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku zamknął pierwszy etap legalizacji, pozwalając E. i M. G. na użytkowanie owego budynku gospodarczego. W/w organ podjął również rozstrzygnięcia w sprawie kolejnego etapu legalizacji, tj. dotyczącego samowolnej zmiany użytkowania budynku gospodarczego i części budynku mieszkalnego na lecznicę małych zwierząt, wydając dnia [...] lutego 2008 r. postanowienie znak [...], wstrzymujące użytkowanie lecznicy zwierząt znajdującej się w Białymstoku przy ul. [...] 11 a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2008 r.), umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na E. i M. G. oraz W. S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, celem doprowadzenia do zgodności z przepisami prawa w/w samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

W związku ze skargą L. W. złożoną w trybie art. 227 - 240 k.p.a., w dniach od 29 stycznia 2008 r. do 6 marca 2008 r. pracownicy organu przeprowadzili kontrolę doraźną, która wykazała, że Powiatowy Inspektor, udzielając pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, nie uwzględnił art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), co było powodem wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2007 r. (protokół kontroli opublikowano na stronie internetowej pod adresem http://winb.pbip.pl/).

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2008 r.), stwierdził nieważność decyzji z [...] listopada 2007 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego.

Rozpatrując odwołanie L. W. od decyzji z [...] kwietnia 2008 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie (dalej Główny Inspektor) decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak [...], umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

Pismem z dnia 01 grudnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wykładnię wyroku z 6 grudnia 2004 r., II SA/Bk 287/04. Postanowieniem z 16 grudnia 2009 r., II SA/Bk 287/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wykładni wyroku II SA/Bk 287/04.

Zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor poinformował strony o wyznaczeniu oględzin. Nie doszły one do skutku ze względu na niewpuszczenie wszystkich chętnych stron na teren posesji. Dlatego organ przeprowadził kontrolę, która wykazała, że ów budynek nadaje się do użytkowania jako budynek gospodarczy. Decyzją z [...] lipca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku udzielił M. i E. G. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o powierzchni użytkowej 62.40 m2 i kubaturze 270 m3, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w Białymstoku przy ul. [...] 11.

Od decyzji z [...] lipca 2009 r. odwołanie złożyła L. W., wnosząc o uchylenie decyzji i rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami i wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zawartymi w wyroku II SA/Bk 287/04. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2009 r. Organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie mają dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: II SA/Bk 287/04 i II SA/Bk 490/06, zawierające wytyczne jakimi mają kierować się organy nadzoru budowlanego przy prowadzeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zgodnie z tymi wyrokami, postępowanie administracyjne należy przeprowadzić w dwu etapach. Pierwszym jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego, a kolejnym legalizacja samowolnej zmiany sposobu użytkowania z obiektu gospodarczego na lecznicę weterynaryjną. W obecnej chwili postępowanie prowadzone jest w końcowym etapie legalizacji samowolnej budowy obiektu gospodarczego. Wskazano, że w toku wieloletniego postępowania administracyjnego organy nadzoru budowlanego ustaliły, że ów budynek gospodarczy powstał samowolnie w 1993 r., a połączenie budynku gospodarczego z mieszkalnym nastąpiło w 1994 r., a więc do tej części budynku należy stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (dalej Prawo budowlane z 1974 r.). Obowiązujące do 31 grudnia 1994 r. - Prawo budowlane znało dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej tj. przymusową rozbiórkę lub legalizację w drodze wydania pozwolenia na użytkowanie, po ewentualnym wykonaniu zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Kwestię tę rozstrzygnięto decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2006 r.) i decyzją Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2006 r.). Tymi rozstrzygnięciami organy nadzoru budowlanego dopuściły możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej po wykonaniu robót budowlanych, szczegółowo określonych w decyzji z [...] czerwca 2006 r. Skarga na owe rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 grudnia 2006 r., II SA/Bk 490/06. Kwestie, jakie roboty należy wykonać i czy w ogóle należy legalizować ów obiekt, rozstrzygnięto na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego. Obecnie organy nadzoru budowlanego, działając na podstawie art. 42 § 1 Prawa budowlanego z 1974 r., rozpatrują kwestię wydania pozwolenia na użytkowanie (co w praktyce oznacza zakończenie pierwszego etapu legalizacji samowoli). Podkreślono, że zgodnie ze wskazanym przepisem inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz wykonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej.

Stosownie do art. 42 § 3, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.

Powiatowy Inspektor, na podstawie kontroli przeprowadzonej dnia 8 maja 2009 r. stwierdził, że roboty budowlane mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem zostały wykonane a obiekt jest zdatny do użytku. Dlatego decyzją z [...] lipca 2009 r. organ l instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie. Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.01.2009 r., II OSK 29/08, do samowoli budowlanej powstałej pod rządami przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. należy stosować nie tylko przepisy art. 37 i art. 40 w/w ustawy dotyczące samowoli budowlanej, ale również art. 42 w/w ustawy, który dotyczy pozwolenia na użytkowanie. Oznacza to, że organ l instancji prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., udzielając inwestorom pozwolenia na użytkowanie.

Zdaniem organu odwoławczego zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej, jak i w piśmie z 30 września 2009 r., są nieuzasadnione. Podkreślono, że w prawomocnej decyzji z [...] czerwca 2006 r., wyraźnie określono jakie roboty winni wykonać inwestorzy. Zdaniem organów, roboty te zostały wykonane w sposób prawidłowy i budynek nadaje się do użytkowania. Tym samym nieuzasadnione są twierdzenia strony, że należy wykonać jeszcze inne czynności mające na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności z prawem. Również nie znajdują potwierdzenia podejrzenia strony o prawdopodobnym poprawianiu projektu i o braku poszczególnych kart. Strona na poparcie swych podejrzeń nie przedstawiła żadnych dowodów, gdyż nie można za takie uznać domniemań strony. Także zarzuty strony dotyczące nieprawidłowości przy wykonanych robotach nie mogą zostać uznane za zasadne, gdyż według stanu wiedzy organów, strona odwołująca się nie ma żadnych uprawnień budowlanych, pozwalających kwestionować oceny uprawnionych pracowników organu nadzoru budowlanego.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu L. W. zarzuciła organom obu instancji niezastosowanie się do wytycznych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i opieszałość w rozpatrywaniu sprawy, w wyniku czego poniosła ona dotkliwą szkodę. Zdaniem Skarżącej, utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji, to kolejna decyzja w tej samej sprawie. Decyzja ta jest podobna do poprzedniej, wydanej [...] listopada 2007 r., i dotknięta jest tą samą wadą. Poprzednia decyzja została unieważniona, ponieważ organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa, gdyż nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA. Organ pierwszej instancji, wydając kolejną decyzję, ponownie naruszył ten sam przepis, więc kolejna decyzja również winna zostać uchylona. Skarżąca zauważa, że skoro organ po przeprowadzonej kontroli stwierdził nieważność poprzedniej decyzji i wycofał ją z obiegu prawnego, to na jakiej podstawie obecnie utrzymuje w mocy nową decyzję, skoro jest dotknięta taką samą wadą. W jej ocenie nie nastąpiły żadne zmiany, ani w stanie budynku, ani w obowiązujących przepisach o warunkach technicznych. Skarżąca wskazała też, że według wytycznych Sądu podwójnie popełnioną samowolę budowlaną należy rozpatrywać dwuetapowo. Pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego można wydać po dokonaniu poprawek w budynku, ale wyłącznie zgodnie ze stanem i przeznaczeniem budynku na dzień 31.12.1994 r. czyli według starej ustawy. Tymczasem organ wydał pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, ale w stanie przebudowanym w końcu 2001 r., choć wtedy obowiązywała już ustawa z 1994 r., rygorystyczna dla samowoli budowlanych. W sprawie pominięto aspekt dotyczący fundamentu pod ścianą graniczną i to, że otwory okienny i drzwiowy od strony domu skarżącej wykonano w 2001 r. w sposób niezgodnej z przepisami o odległości od granicy działki. Zdaniem skarżącej nie jest prawdą twierdzenie organu, że decyzja ostateczna z [...] czerwca 2006 r. rozstrzygnęła pierwszy etap postępowania. Skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji. W motywach skargi opisała szczegółowo przebieg postępowań administracyjnych dotyczących budynku gospodarczego na działce nr [...] w Białymstoku.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Skarżąca wyjaśniła, że nie została wpuszczona na teren miejsca oględzin, jednakże stała za płotem i słyszała rozmowę przedstawiciela organu i jest w stanie ocenić czy wykonano obowiązki wynikające z decyzji z [...] czerwca 2006 r. Z kolei pełnomocnik organu oświadczył, że prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania z obiektu gospodarczego na lecznicę. Jednakże z uwagi na niezakończenie postępowania w niniejszej sprawie, postępowanie w przedmiocie legalizacji lecznicy jest zawieszone.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że zarzuty skargi nie podważają legalności kwestionowanej decyzji, a Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszeń prawa uzasadniających uchylenie kwestionowanej decyzji. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego o powierzchni 62,40 m², posadowionego na działce nr [...] w Białymstoku przy ul. [...]. Rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organy były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażoną w wyrokach II SA/Bk 288/04 i II SA/Bk 490/06. W pierwszym z tych wyroków Sąd przesądził, że odnośnie samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku gospodarczego na działce nr [...], w przypadku ustalenia że samowola budowlana miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., należy stosować w zakresie tej samowoli - zarówno w odniesieniu do kwestii legalizacji obiektu, jak i zezwolenia na użytkowanie tego obiektu - przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Konstatując rozważania w sprawie II SA/Bk 288/04 Sąd stwierdził: "Reasumując - należy ustalić, czy w sprawie ma zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7.7.1994 r., gdyż przed 1.01.1995 r. zakończono faktycznie roboty budowlane przy budynku gospodarczym. Jeśli tak - najpierw należy rozstrzygnąć w przedmiocie tej samowoli - legalizacja ta może dotyczyć stanu i przeznaczenia obiektu z dnia 31.12.1994 r. Dopiero w następnej kolejności - stosując przepisy nowego prawa budowlanego można zając się legalizacją kolejnej samowoli budowlanej, polegającej na samowolnej zmianie sposobu użytkowania, ustalając faktyczny stan budynku (strona 8 uzasadnienia w/w wyroku, teczka nr 1 akt administracyjnych)". Kierując się w/w wskazówkami Sądu organy ustaliły, że samowola miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r. i okoliczność ta została przesądzona prawomocnym wyrokiem Sądu II SA/Bk 490/06. Zasadnie w tej sprawie organy prowadziły postępowanie w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Stanowisko organów, zgodne ze wskazówkami tut. Sądu, jest zgodne z linią orzecznictwa sądów administracyjnych, że w zakresie samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995 r., należy stosować Prawo budowlane z 1974 r. W przytoczonym przez organ uzasadnieniu wyroku NSA z 30.01.2009 r., II OSK 29/08, Sąd wskazał, że z brzmienia ust. 2 art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika wprost, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., nie stosuje się art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Zatem w takich przypadkach ma zastosowanie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., jeżeli należałoby nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego. Jednak w przypadku braku podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ww. ustawy, zachodzi konieczność legalizacji takiego obiektu, co w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. było niewykonalne, gdyż takiej możliwości ta ustawa nie przewidywała. Pozostaje w takiej sytuacji jedyna możliwość, jaką dają przepisy art. 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Poza tym trudno by było przyjąć, że do samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się jednocześnie przepisy ustawy z 1974 r. i nowej ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., tym bardziej że przepisy tych ustaw wzajemnie nie są dopasowane do siebie. W zdaniu 2 ustępu 2 art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r., prawodawca nakazuje stosować "przepisy dotychczasowe" nie wskazując, które należy stosować, a których nie należy stosować. Należy więc przyjąć, że przepisy art. 37, 40, 42 a nawet art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowią pewną zwartą grupę przepisów, które są między sobą kompatybilne i należy stosować je w przypadkach określonych w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Zatem podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie określa art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Z kolei według art. 42 ust. 3 tej ustawy, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. W tej sprawie, decyzją Wojewódzkiego Inspektora wydanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazano Państwu G. wykonanie następujących czynności: ścianę podłużną budynku usytuowaną od granicy z działką nr [...] doprowadzić do zgodności z wymogami Prawa budowlanego z 1974 r., przez: zamurowanie cegłą pełną grubości 25 cm lub pustakami betonowymi 2 otworów okiennych, które były wypełnione częściowo pustakami szklanymi; zlikwidować wystające okap i rynny poza lico ściany. Nadto nakazano wyprowadzić przedmiotową ścianę murowaną na wysokość 30 cm ponad połać dachową z wykonaniem nowego odprowadzenia wód opadowych z dachu na własny teren w taki sposób, by rynna umieszczona była w obrysie rzutu budynku. W aktach administracyjnych znajduje się dokumentacja powykonawcza budynku gospodarczego z 17.4.2007 r. W świetle oświadczeń osób posiadających uprawnienia w zakresie projektowania obiektów budowlanych, obowiązki wynikające z decyzji z [...] czerwca 2006 r. zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i po ich wykonaniu stan techniczny budynku spełnia wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego a obiekt zdatny jest do użytku. W/w dokumentacja znajduje się w aktach administracyjnych, z którymi możliwość zapoznania się miała skarżąca. Zwrócić należy uwagę, że obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie, określono w decyzji z [...] czerwca 2006 r. jako "wykonany samowolnie budynek gospodarczy". Zatem nie naruszają prawa stwierdzenia organów o braku podstaw do odmowy wyrażenia zgody na użytkowanie tego budynku jako budynku gospodarczego, skoro w decyzji z [...] czerwca 2006 r. nie wskazano innych prac lub czynności, których wykonanie warunkowałoby wydanie pozwolenia na użytkowanie. Uchybieniem procesowym organu było nieprzeprowadzenie oględzin przedmiotowego budynku z udziałem skarżącej, z uwagi na brak zgody właściciela nieruchomości. W takiej sytuacji organ winien w celu wymuszenia na właścicielu stosownego zachowania, wymierzyć mu, zgodnie z art. 88 k.p.a., grzywnę i poinformować właściciela, że odmowa wpuszczenia strony na posesję w trakcie oględzin budynku może wywołać dlań negatywne skutki procesowe w postaci zarzutu braku udziału jednej ze stron postępowania w czynności procesowej. Uchybienia te nie miały wpływu na poprawność rozstrzygnięcia, bowiem organ tego samego dnia przeprowadził kontrolę budynku, z której sporządzono protokół, z którym skarżąca miała możność zapoznania się. Jak przyznaje sama skarżąca, w trakcie czynności kontroli stała ona w pobliżu posesji i słyszała rozmowę przedstawiciela organu z właścicielem i jest w stanie ocenić czy wykonano obowiązki wynikające z decyzji z [...] czerwca 2006 r. Wykonanie czynności wynikających z decyzji z [...] czerwca 2006 r. i zdatności budynku gospodarczego do użytku potwierdzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w dokumentacji powykonawczej z 17.4.2007 r. Skarżąca w zasadzie nie kwestionuje ustaleń organów poczynionych w trakcie kontroli i oświadczeń biegłych, złożonych w dokumentacji powykonawczej z 17.4.2007 r. L. W. podnosi natomiast argument, że fundament pod ścianą graniczną jest niewłaściwy oraz że otwory okienny i drzwiowy od strony domu skarżącej wykonano w 2001 r. w sposób niezgodny z przepisami o odległości od granicy działki. Odnosząc się do tych zarzutów należy powtórzyć za organami, że o zdatności owego budynku do użytkowania rozstrzyga kwestia zgodności obiektu z nakazami określonymi w decyzji wydanej w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Decyzja z [...] czerwca 2006 r. nie wskazuje obowiązku podjęcia prac naprawczych w stosunku do fundamentu tego budynku. Oceniając dopuszczalność wyrażenia zgody na użytkowanie, organy nie miały podstawy by oceniać ten element budynku, skoro w decyzji legalizacyjnej takiego obowiązku nie nałożono. Z podobnych powodów nie mógł być uznany za zasadny zarzut wykonania otworów okiennych i drzwiowych od strony domu skarżącej w 2001 r., jak twierdzi skarżąca, w sposób niezgodny z przepisami o odległości od granicy działki. Kwestię zakresu prac budowlanych warunkujących legalizację użytkowania przesądzono decyzją z [...] czerwca 2006 r. i oddalającym skargę na tę decyzję prawomocnym wyroku Sądu II SA/Bk 490/06. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, organy nadzoru budowlanego zastosowały się do wytycznych zawartych w wyrokach tut. Sądu i procedura legalizacyjna prowadzona jest dwuetapowo. Przedmiotem sprawy rozpoznawanej jest bowiem tylko udzielenie zezwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Kwestia udzielenia zezwolenia na użytkowanie lecznicy, jak oświadczył na rozprawie pełnomocnik organu, jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu, w którym zgodnie z wytycznymi Sądu winny być stosowane przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Nietrafnie skarżąca zarzuca, że kwestionowana decyzja jest podobna do decyzji z [...] listopada 2007 r., o zezwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Zwrócić należy uwagę, że decyzja z [...] listopada 2007 r. została wydana na podstawie przepisów art. 55 i 59 Prawa budowlanego z 1994 r., zatem niezgodnie z wytycznymi Sądu.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem wobec wskazania w wyrokach Sądu II SA/Bk 287[/04] i II SA/Bk 288/04, że postępowanie należy prowadzić dwuetapowo, organy prawa nie naruszyły.

Skoro w sprawie nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., a inwestor zrealizował nałożony nań - w trybie art. 40 tej ustawy -obowiązek, to stwierdzić należy, że udzielenie przez organ pozwolenia na użytkowanie obiektu w świetle oceny stanu technicznego i zdatności do użytkowania, w oparciu o art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. jest w pełni uzasadnione.

Wojewódzki Sąd przyznał rację Skarżącej, że postępowania administracyjne dotyczące budynku przy ul. [...] 11 toczą się wyjątkowo długo, jednakże kwestia naprawienia Skarżącej ewentualnych szkód z tej przewlekłości wynikłych nie należy do kognicji Sądu administracyjnego. W tej mierze właściwy jest Sąd powszechny. Sąd w niniejszej sprawie nie miał podstaw do oceny zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania o pozwolenie na budowę na działce skarżącej, gdyż jest to inna sprawa administracyjna. Sąd pouczył Skarżącą, że w odniesieniu do ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę strona może wnieść o stwierdzenie jego nieważności, a postanowienie organu odwoławczego rozstrzygające w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego postanowienia może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, w przypadku wywiedzenia skargi do sądu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca L. W., reprezentowana przez radcę pr. D. S.-S., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie wyroku Sądu I Instancji z 6 maja 2010 r. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Skarżąca w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącej, Sąd I Instancji naruszył przepisy art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. przez nie zastosowanie odpowiednie przepisów k.p.c., dotyczących postępowania dowodowego, w tym art. 245 k.p.c.,

- art. 113 § 1 p.p.s.a. przez zamknięcie rozprawy i przedwczesne uznanie sprawy za dostatecznie wyjaśnioną,

- art. 6 p.p.s.a. przez nie udzielenie skarżącej potrzebnych wskazówek co do czynności procesowej przedstawienia dowodów uzupełniających z dokumentów,

- art. 134 § 1 p.p.s.a., przez ograniczenie granic sprawy nie rozpoznając wszystkich zarzutów Skarżącej.

Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej zgodnie z przepisami; o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu zgodnie ze stawkami przepisowymi. Pełnomocnik oświadcza, w myśl przepisu § 16 rozporządzenia MS z dnia 28.9.2002 r., że opłaty nie zostały zapłacone w całości.

Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw podmiotowych jednostki. Prawa podmiotowe Skarżącej zostały naruszone w toku postępowania, bowiem Sąd I Instancji, wiedząc z akt sprawy, że Skarżąca nie była traktowana przez organa administracyjne w toku sprawy zgodnie z zasadami art. 7 i 8 k.p.a., również w toku postępowania sądowoadministracyjnego, wbrew art. 6 p.p.s.a., nie udzielił potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych. Odnosi sie to głównie do udowodnienia przez Skarżącą stanu faktycznego spornej budowli, stanu zmieniającego się na przestrzeni wielu lat, odkąd (od 2001 r.) toczą się sprawy administracyjne i sądowoadministracyjne jej dotyczące. Sąd I Instancji nie przeprowadził dowodu uzupełniającego z dokumentów, co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących stanu faktycznego spornej budowli zgłaszanych przez Skarżącą w toku sprawy w licznych pismach procesowych.

Strona winna być pouczona przez Sąd, że może przedłożyć ekspertyzę rzeczoznawcy budowlanego, która jako dowód z dokumentu, czyli akt pisemny - może stanowić dowód w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym bardziej jest to zasadne, że Skarżąca nie była dopuszczona przez inwestora do czynności kontrolnych z udziałem organu nadzoru budowlanego I Instancji, a organ ten nie zareagował zgodnie z prawem na działania inwestora. Organ II Instancji w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "zarzuty strony dotyczące nieprawidłowości przy wykonywanych robotach nie mogą zostać uznane za zasadne, gdyż według stanu wiedzy organów, strona odwołująca się nie posiada żadnych uprawnień budowlanych, pozwalających kwestionować oceny uprawnionych pracowników nadzoru budowlanego". Organ ten zatem nie ustosunkował się merytorycznie do ponoszonych licznych zarzutów strony, ale dyskredytował jej wiedzę budowlaną. Można nie mieć formalnie potwierdzonych uprawnień budowlanych, a mimo to znać przepisy prawa budowlanego, znać stan faktyczny sprawy i jako strona zgłaszać zarzuty. Takie działania inwestora oraz organów administracji uniemożliwiły udowodnienie Stronie swych racji przed Sądem. Osoba z uprawnieniami rzeczoznawcy budowlanego, na zlecenie Skarżącej może wydać ekspertyzę, która pozwoli Sądowi I Instancji dokonać oceny, czy organy ustaliły stan faktyczny zgodnie z unormowaniami procedury i wcześniej zapadłych wyroków WSA w Białymstoku oraz czy prawidłowo dokonały subsumcji. Koszty ekspertyzy, w przypadku potwierdzenia się zarzutów Skarżącej, winien ponieść organ II Instancji, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. - zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd I Instancji nie uwzględnił, że w art. 106 § 3 p.p.s.a. wyraża się nie tylko zasada oficjalności, ale i kontradyktoryjności. Sąd na wniosek strony może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów.

Zgodnie z art. 6 p.p.s.a. Sąd I Instancji winien był pouczyć stronę, że może przedłożyć dowód z dokumentu - ekspertyzę niezależnego rzeczoznawcy budowlanego, który posiada wiedzę fachową, taką samą jak pracownicy nadzoru budowlanego. Skoro nie umożliwiono stronie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu, to uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie doszło do wyjaśnienia istotnych wątpliwości zgłoszonych przez stronę tj, że budynek został przebudowany w 2001 r. jeszcze przed kolejną samowolną zmianą użytkowania, że stan budynku jest niezgodny z wymogami przepisów o warunkach technicznych, że nie dostosowano się w pełni do wytycznych wyroków II SA/Bk 287/04 i II SA/Bk 288/04, że budynek po dokonanych w nim poprawkach można zalegalizować w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., ale wyłącznie wg stanu i przeznaczenia na dzień 31.12.1994 r., a nie według stanu z 2001 r., że budynek nie posiada odpowiednich fundamentów a umieszczenie okien i drzwi i nie spełnia wymogów technicznych, Doszło do istotnego ograniczenia granic rozpoznania sprawy.

Poszerzenia i pogłębienia uzasadnienia zarzutów skarżąca dokonała w piśmie z 20 lipca 2010 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie postaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 i art. 176 p.p.s.a.). Wskazanie naruszonych przepisów winno nastąpić przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., kasator ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Wbrew zarzutowi skarżącej, zaskarżony wyrok nie narusza art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. przez nie zastosowanie odpowiednie przepisów k.p.c., dotyczących postępowania dowodowego, w tym art. 245 k.p.c. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, nie może precyzować zarzutów ani ich konkretyzować, nie może też domniemywać, który przepis prawa skarżąca miała na uwadze, podnosząc ów zarzut. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem domniemywać ani precyzować, który z przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm., dalej k.p.c.), "dotyczących postępowania dowodowego", skarżąca miała na myśli, zarzut ów stawiając. Dział III Dowody Tytułu VI Księgi pierwszej Części pierwszej k.p.c., podzielony jest na trzy rozdziały, liczące 88 artykułów, z których niektóre podzielone są na dwa, trzy bądź cztery odrębne jednostki redakcyjne – paragrafy. Rozdział 2 Postępowanie dowodowe, składa się z 7 Oddziałów, liczących 74 artykuły. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny winien był rozważyć jedynie zarzut w części skonkretyzowanej – naruszenia art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. przez nie zastosowanie odpowiednie art. 245 k.p.c. Przepis art. 245 k.p.c. stanowi: Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej i pisma z dnia 29 grudnia 2011 r., złożonego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej należy wnosić, że skarżąca upatruje naruszenia normy wywiedzionej z tych przepisów na skutek nie pouczenia skarżącej w postępowaniu przed Sądem I instancji na podstawie art. 6 p.p.s.a., że mogła zlecić w postępowaniu sądowodaministracyjnym przed Wojewódzkim Sądem, rzeczoznawcy w zakresie sztuki budowlanej sporządzenie prywatnej ekspertyzy, a następnie wnieść o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu prywatnego (art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 245 k.p.c.), dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mimo, że wywody skarżącej dotyczące dopuszczalności dowodu w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy, zaprezentowane w skardze kasacyjnej i w piśmie z 29 grudnia 2011 r. są trafne, nie przemawia to za uwzględnieniem tak skonstruowanego zarzutu. W istocie z dopuszczalności takiego dowodu nie sposób wyprowadzać wniosku, że Wojewódzki Sąd miał obowiązek w realiach niniejszej sprawy pouczać skarżącą na podstawie art. 6 p.p.s.a. o możliwości przeprowadzenia takiego dowodu w sprawie II SA/Bk 804/09.

Tak rozumiany zarzut ten jest nietrafny. Nie ulega wątpliwości, że przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (wyrok Sądu Najwyższego z 25.6.2010 r., I CSK 544/09). Prywatny biegły może, nawet bez złej woli, informowany tylko przez jedną ze stron, eksponować momenty korzystne dla swego zleceniodawcy i jednocześnie pomijać, nawet nieświadomie, okoliczności mniej korzystne (K. Muller "Der Sachversdtandige im gerichtlichen Verfahren" Frankfurt a. M. 1973 s. 42, 43; M. Lipczyńska "O tzw. "opinii prywatnej" biegłych w procesie karnym" Pal. 3/76/51-52; K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 107-108; T. Ereciński "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 712 uw. 15, s. 758-759 uw. 18).

Z tego, że ustawodawca dopuszcza możliwość przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron dowodu uzupełniającego z dokumentów, nie sposób wyprowadzić wniosku, że to Sąd I instancji ma pouczać stronę o możliwości złożenia takiego wniosku. Ratio legis unormowania zawartego w § 3 art. 106 p.p.s.a. polega na tym, że gdy sama strona wniesie o przeprowadzenie dowodu z dokumentu (bez znaczenia jest, czy publicznego – art. 76 § 1 k.p.a., czy prywatnego – art. 245 k.p.c.; Z. Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" W. Pr. PWN 1999 s. 226 uw. 5), sąd administracyjny ocenia, czy wnioskowany dowód dotyczy okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, a jeśli oceni, że tak, wówczas dopiero ocenia, czy zachodzą dalsze przesłanki. Jeśli sąd oceni, że w sprawie rzeczywiście zachodzą istotne wątpliwości, dla wyjaśnienia których ów dowód jest zdatny, dopiero wówczas sąd ocenia, czy przeprowadzenie tego dowodu nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dopiero po dokonaniu oceny wszystkich tych przesłanek, sąd I instancji winien dopuścić dowód uzupełniający z dokumentu (dokumentów). Z tej regulacji nie sposób wyprowadzić obowiązku, ciążącego na sądzie I instancji, by przed zgłoszeniem przez stronę tezy dowodowej i przed przedłożeniem konkretnego dokumentu, z którego sąd miałby przeprowadzić dowód, sąd ów miał pouczać na podstawie art. 6 p.p.s.a., o możliwości zainicjowania przez stronę w ogóle powstania takiego dokumentu. Skarżąca zdaje się zakładać, że dowód taki prowadziłby do odmiennych ustaleń, niźli poczynione dotychczas przez organy obu instancji, co przed sporządzeniem takiego dokumentu jawi się jako tylko teoretyczna możliwość, nie mająca znaczenia procesowego.

W szczególności autorka skargi kasacyjnej pomija to, że zakres kognicji organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej. W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, normy procesowe (w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa), wpływają na konkretyzację zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w danej sprawie.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie uznał, że w sprawie znalazła zastosowanie norma wywiedziona z art. 153 p.p.s.a. Z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia: 6 grudnia 2004 r., II SA/Bk 287/04 (eksponowanego przez organy obu instancji); 6 grudnia 2004 r., II SA/Bk 288/04 (eksponowanego przez Sąd I instancji – zawierających te same oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania) i 18 grudnia 2006 r., II SA/Bk 490/06, wynikał obowiązek badania przez organy administracji publicznej w niniejszym postępowaniu administracyjnym przesłanek z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. (stwierdzenia zdatności do użytku samowolnie wykonanego budynku gospodarczy obiektu, zgodnie z decyzją z [...] czerwca 2006 r., w której organ odwoławczy nadzoru budowlanego dopuścił możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej po wykonaniu szczegółowo nakazanych robót budowlanych; art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.), nie zaś kwestii dalszych ewentualnych zmian, dokonanych w 2001 r. przez W. S., polegających na przystosowaniu budynku gospodarczego i części budynku mieszkalnego na lecznicę małych zwierząt. Te ostatnie zmiany są przedmiotem ustaleń i oceny w odrębnym postępowaniu, zawieszonym do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., przez ograniczenie granic sprawy i nie rozpoznanie wszystkich zarzutów skarżącej, okazał się być chybiony.

Jest oczywiste, że skarżąca może nie tylko wnosić o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę (s. 11 uzasadnienia wyroku z 6 maja 2010 r., II SA/Bk 804/09), lecz może także skorzystać z dużo prostszego i skuteczniejszego środka – wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania (do którego to środka Sąd I instancji sięgnął w niniejszej sprawie, orzekając postanowieniem z 02 marca 2010 r., II SA/Bk 804/09). Środkiem do wzruszenia ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, jest nie tylko skorzystanie z postępowania nadzwyczajnego - środkiem takim jest przede wszystkim wniosek o podjęcie postępowania w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że skoro organ administracji ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.), to tym bardziej ma taki obowiązek, gdy w rzeczywistości nie było powodów do zawieszenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 19.3.2009 r., II OSK 1375/08; 2.12.2010 r., II GSK 1028/09). Za taką wykładnią przemawia wzgląd na zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.) i zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Za każdym bowiem razem właściwy organ administracji obowiązany jest ocenić nie tylko to, czy przyczyna zawieszenia ustała, lecz także obowiązany jest podjąć postępowanie wówczas, gdy wbrew swemu postanowieniu dojdzie do wniosku, że przyczyna taka w ogóle nie istniała, a postanowienie o zawieszeniu postępowania oparte było na błędzie co do stanu faktycznego, bądź na błędzie prawnym (odpowiednio – orzeczenie Sądu Najwyższego z 7.10.1955 r., 4 CZ 185/55, PiP 1957, nr 3, s. 649; postanowienie Sądu Najwyższego z 3.3.1877 r., I CZ 20/77, OSNC 1977, nr 12, poz. 238, z glosą S. Dalki - Pal. 1978, nr 7, s. 104 i J. Klimowicza - PiP 1978, nr 12, s. 131; uchwała Sądu Najwyższego z 25.2.1985 r., II CZP 86/84, OSNC 1985, nr 11, poz. 168, z omówieniem W. Siedleckiego w "Przeglądzie orzecznictwa" - PiP 1986, nr 12, s. 78; akceptowane przez J. Gudowskiego w "Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W. Pr. 1998 r. t. 1 s. 354 i 356 uw. 4, 12, 14 do art.180 k.p.c. i przez M. Jędrzejewską w: red. T. Ereciński "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" LexisNexis2009 t. 1 s. 496 uw. 2) ). Treść normatywna art. 97 § 2 w zw. z art. 12 k.p.a. odpowiada bowiem treści normatywnej art. 180 § 1 k.p.c.

Nietrafnie skarżąca kasacyjnie postrzega cytowaną część uzasadnienia decyzji z [...] października 2009 r. Wojewódzkiego Inspektora, jako przejaw dyskredytowania jej wiedzy budowlanej i nie ustosunkowanie się merytorycznie do ponoszonych licznych zarzutów strony. W rzeczywistości Wojewódzki Inspektor odwołał się jedynie do faktu, że oceny wykonanych prac dokonali uprawnieni pracownicy organu nadzoru budowlanego, którzy z racji swego przygotowania i doświadczenia zawodowego, zdolni byli samodzielnie dokonać właściwej oceny tychże prac. W decyzji z [...] października 2009 r. organ odwoławczy odniósł się wystarczająco do zarzutów skarżącej, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, będącej przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w sprawie II SA/Bk 804/09.

Uznanie sprawy za dostatecznie wyjaśnioną przez Sąd I instancji nie było przedwczesne i doszło do naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a.

Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i nie zachodziły przesłanki nieważności postępowania, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu ze skargi kasacyjnej orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (art. 250 p.p.s.a).