Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 68/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 3 ust. 1 pkt 2, 3, 5, 21 i 34, art. 17 ust. 1, art. 18, art. 25, art. 26, art. 26a, art. 103 ust. 1, art. 128
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 101c ust. 1, art. 101e ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2556
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej organ I instancji, Burmistrz), na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej k.p.a.) w zw. z art. art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 699 ze zm.; dalej u.o.) oraz rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 10; dalej r.k.o.):

1. nakazał Z. T., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...], jako posiadaczowi odpadów magazynowanych na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...] , obręb [...], gmina [...], usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, to jest z działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] obręb [...] , gmina [...].

2. Określił rodzaje (kody) odpadów objętych powyższym obowiązkiem:

- z grupy 16 - odpady nieujęte w innych grupach: 16 01 03, 16 01 09, 16 01 19, 16 01 20, 16 01 22;

- z grupy 17 - odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych): 17 01 01, 17 01 07, 17 02 01, 17 02 02, 17 02 03, 17 04 02, 17 04 11, 17 05 04, 17 09 04;

- z grupy 19 - odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych: 19 01 12, 19 08 05, 19 12 04, 19 12 10, 19 12 12;

- z grupy 20 - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie: 20 01 01,20 01 02, 20 01 08, 20 01 10, 20 01 11, 20 01 39, 20 01 40, 20 03 99.

3. Ustalił, że wykonanie obowiązku, o którym mowa w pkt. 1 decyzji, nastąpi

w nieprzekraczanym terminie 18 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

4. Określił następujący sposób usunięcia odpadów: wykonanie decyzji nastąpi przez usunięcie odpadów opisanych w pkt. 2 decyzji z terenu działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...] obręb [...] i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwienia. Odpady mogą zostać przekazane jedynie podmiotowi posiadającemu wymagane przepisami prawa zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] (WIOŚ) zawiadomił Burmistrza o ujawnieniu zakopanych odpadów, w postaci fragmentów folii, opakowań po kosmetykach, opakowań po lekach, zabawek, tekstyliów i in., na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] obręb [...] , gmina [...]. Właścicielem działek jest [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...]. Odpady zostały przykryte ziemią, a częściowo spryzmowane i umieszczone w kontenerach, pojemnikach i workach. Poziom gruntu na działkach został podniesiony o ok. 1,6 m, a powierzchnia nosi ślady świeżego talerzowania i jest częściowo zarośnięta samosiejkami sałaty i pomidorów. Na powierzchni działek widoczne są odpady, w tym rękawiczki lateksowe, opakowania po artykułach spożywczych, fragmenty tworzyw sztucznych, papier, szkło, tekstylia i inne. W toku oględzin powyższych działek, przeprowadzonych przez pracowników WIOŚ w dniu [...] r., zaobserwowano, że na działkach pracuje ciężki sprzęt (spychacz, wywrotki)

i przywożona jest ziemia, rozgarniana następnie przez spychacz w miejscach, gdzie znajdowały się odpady. Wyczuwalny był również odór charakterystyczny dla osadów ściekowych. Jak wynika z badań próbek pobranych z terenu działek przeprowadzonych przez WIOŚ, na terenie działek składowane są odpady o kodach: 20 01 39 (wymieszane z ziemią tworzywa sztuczne, guma, kawałki szkła i drewna, 20 01 39 (folia opakowaniowa po produktach spożywczych, butelki plastikowe, opakowania po lekach i inne), 19 12 12 (zmieszane substancje i przedmioty z mechanicznej obróbki odpadów, inne niż wymienione w 19 12 11) oraz 20 01 39 ( folia, elementy budowlane, odpady organiczne).

W aktach sprawy znajdują się dokumenty przekazane przez WIOŚ: protokół kontroli z [...] r., protokoły oględzin powyższych działek z [...] r., [...] – [...] r. i [...] r. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz wyniki badań składu morfologicznego odpadów pobranych z terenu działek.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] r. Burmistrz zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania i magazynowania, to jest działek o nr ewid. . [...], [...], [...], [...] , obręb [...], do którego swój udział w tym postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...].

W toku postępowania ustalono, że aktualnym właścicielem działek nr. ewid. [...], [...], [...] obręb [...] jest [...] Sp. z o.o. (od [...] r.), a wcześniej właścicielami tych działek była m.in. [...] Sp. z o.o., A.S oraz Z. i B. T. Natomiast właścicielem działki nr ewid. [...] jest od [...] r. Gmina [...].

Prezes [...] Sp. z o.o. K. T. zeznał przed organem I instancji, iż działki nr ewid. [...], [...], [...] nabył w drodze darowizny od swojego brata Z. T. W dniu przejęcia przez [...] Sp. z o.o. na działkach nie było odpadów, grunt był wyrównany i czysty. Świadek nie wiedział, kto zwiózł odpady na działki, ale miały one zostać wywiezione przez [...] i [...] do firmy [...] w [...]. Nawet zaczęto wywozić te odpady, ale świadek wraz z bratem zostali aresztowani. W spółce [...] sp. z o.o. świadek ma 92% udziałów, a pozostałe 8% ma Z. T. lub [...].

W piśmie procesowym z [...] r. pełnomocnik Z. T. wskazał, że od [...] r. Z. T. (dalej jako skarżący, strona) jest większościowym udziałowcem [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], która to spółka posiada pozwolenie zintegrowane na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Mając na względzie bezpieczeństwo ludzi mieszkających w pobliżu miejsca prowadzenia działalności oraz w celu zapobieżenia samozapłonom, działając w stanie wyższej konieczności walne zgromadzenie wspólników [...] sp. z o.o. podjęło uchwałę o czasowym zmagazynowaniu odpadów na działce nr ewid. [...] w [...] na okres 3 lat. Kolejną uchwało określono sposób transportu i zabezpieczenia odpadów na działce i wykonanie tej uchwały powierzono [...], który miał tytuł prawny do tej działki - prawdopodobnie w formie oświadczenia jej właściciela lub w formie umowy zawartej ze [...]. Zakończenie magazynowania miało nastąpić w miesiącach letnich [...] r. i odpady miały zostać przewiezione do spółki [...] sp. z o.o., gdzie miały zostać przetworzone, skompostowane lub przekazane uprawnionym podmiotom w celu dalszego zagospodarowania. Czynności te nie zostały jednak zrealizowane, gdyż Z. T. został zatrzymany [...] r. i aresztowany. Odpady składowane na terenie powyższych działek nie spowodowały pogorszenia środowiska, albowiem jakość wód gruntowych pobieranych w okolicach magazynowania odpadów nie uległa pogorszeniu.

W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik strony wskazał, że na takich samych zasadach [...] zmagazynował odpady na działce [...]. Ponadto pełnomocnik wskazała, że na działce tej stwierdzono występowanie odpadów o pochodzeniu historycznym, których obecność nie jest związana z działalnością [...], na dowód czego przedłożyła oświadczenia 4 osób.

W dniu [...] r. do Urzędu Miasta i Gminy [...] wpłynęły pisemne oświadczenia skarżącego, iż posiadaczem odpadów czasowo zmagazynowanych na działkach nr ewid. [...], [...]. [...] i [...] obręb [...] gm. [...] jest Przedsiębiorstwo [...]. W tym samym dniu do Urzędu Miasta i Gminy [...] wpłynęły również oświadczenia strony, w których zobowiązuje się on do usunięcia odpadów z działek nr ewid. [...], [...] i [...] w terminie 18 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.

W dniu [...] r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem pełnomocnik skarżącego, B. T oraz K. T.

Jak wynika z pisma Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] z [...] r., działki nr ewid. [...], [...], [...] i [...] obręb [...] nie widnieją w rejestrze historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi oraz w rejestrze bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, które są prowadzone przez ten organ.

Starosta [...] pismem z [...] r. poinformował, że [...] sp. z o.o. posiada zezwolenie na zbieranie odpadów z [...] r., w którym ma wskazane miejsce zbierania odpadów na terenie segmentu magazynowego w miejscowości [...] gm. [...] przy ul. [...] oraz miejsce magazynowania odpadów również na terenie wydzielonej części zakładu na terenie segmentu magazynowego w m. [...] ul. [...].

W piśmie z [...] r. Starosta [...] poinformował organ I instancji, że nie posiada żadnej wiedzy na temat istnienia "dzikich" wysypisk śmieci na działkach nr ewid. . [...], [...], [...] i [...] w [...], zastrzegając, że nie posiada on żadnych kompetencji do inwentaryzowania tego rodzaju terenów.

Pismem z [...] r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] poinformował Burmistrza, że dowodem na magazynowanie odpadów na wyżej działkach są opinie biegłych z zakresu ochrony środowiska sporządzone w toku postępowania przygotowawczego. Prokuratura nie posiada jakichkolwiek uchwał i porozumień pochodzących od [...] sp. z o.o. stanowiących tytuły prawne do gruntów, jak również oświadczeń o przyjęciu odpowiedzialności za te odpady. Skarżący przebywa w areszcie od [...] r. W załączeniu Prokurator przesłał opinię biegłego sporządzoną w toku postępowania przygotowawczego.

Pismem z [...] r. WIOŚ poinformował organ I instancji, że w jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia możliwości magazynowania odpadów, które są lub były gospodarowane przez [...] sp. z o.o., m.in. na działkach nr ewid. nr ewid. [...], [...], [...] i [...] w [...]. Działki te nie zostały wskazane w decyzjach zezwalających na zbieranie i przetwarzanie odpadów przez tę spółkę.

Pismem z [...] r. Starosta [...] poinformował organ I instancji, że udzielał zezwoleń w zakresie gospodarowania odpadami [...] Z.T. Starosta nie wydał jednak żadnego zezwolenia w zakresie wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów ww. przedsiębiorcy na nieruchomościach o nr. ewid. [...], [...], [...] i [...] w [...].

W pismach procesowych skierowanych do organu I instancji, pełnomocnik skarżącego zarzucił, że biegły M. K., który sporządzał jako biegły opinię na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...] podlega wyłączeniu z postępowania z uwagi na to, że prowadzi on działalności konkurencyjną w stosunku do skarżącego. Pełnomocnik wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, z przesłuchania świadków M. K, W. Ś., T. L. i L. Ż. na fakty czasowego i legalnego magazynowania odpadów na wyżej wymienionych działkach, rodzaju, charakteru, ilości oraz procesu, jakimi mają zostać poddane te odpady i dochowania przez stronę wymogów formalnych poprzedzających zmagazynowanie odpadów oraz istnienia odpadów historycznych na tych działkach. Pełnomocnik wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji stanowiącej dowody zabezpieczone w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w [...].

Postanowieniem z [...] r. organ I instancji dopuścił dowody w postaci protokołów przesłuchania powyższych świadków w postępowaniu przygotowawczym i o niedopuszczeniu pozostałych dowodów. W ocenie organu I instancji, dowody wnioskowane przez pełnomocnika strony mają na celu jedynie przedłużenie postępowania.

W oparciu o powyższy materiał dowodowy Burmistrz przyjął, że Z. T. będący również udziałowcem [...] sp. z o.o. przywiózł odpady oraz je zmagazynował na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...], do czego przyznał się w toku prowadzonego postępowania; zostało to również potwierdzone przez pełnomocnika strony.

Organ dokonał sprawdzenia informacji zawartych w systemie Bazie Danych

o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO) prowadzonym przez Marszałka Województwa [...]. Zgodnie z danymi z BDO, PHU [...]- Z. T. posiada decyzje Starosty [...] na zbieranie odpadów: z [...] r., znak: [...] , z [...] , znak: [...] i z [...] r.. znak: [...].

Zgodnie z obowiązującym przepisem art. 51 ust. 1 pkt. 3 u.o., marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru z urzędu posiadacza odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów - jeżeli nie uzyskali wpisu do rejestru na podstawie art. 50 ust. 2 u.o., czyli na wniosek. Z posiadanych decyzji administracyjnych wynika, że zezwolenie Starosty [...] na przetwarzanie odpadów z [...] r. dotyczy odpadów o kodzie 02 07 99 - inne niewymienione odpady (zużyta ziemia okrzemkowa z procesu filtracji). W zezwoleniu wskazano, że działką, na której będzie prowadzona działalność, jest działka o nr ewid. [...] obręb ewid. [...]. Jako miejsce

i sposób magazynowania odpadów wskazano jeden podziemny stalowy zbiornik

o pojemności 25 m3 zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...]. Decyzja ta została wygaszona decyzją Starosty [...] z [...] r. znak: [...] na wniosek PHU [...] Z.T.

Ponadto Starosta [...], decyzją z [...] r. znak; [...], zmienioną decyzją z [...] r. oraz decyzją z dnia [...] r., zezwolił PHU [...] Z.T. na zbieranie odpadów na terenie działki o nr ewid. [...] obręb ewid. [...]. Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] r., znak: [...], stwierdzono wygaśnięcie z dniem [...] r. decyzji Starosty [...] z [...] r. znak: [...], zmienionej decyzją z [...] r. oraz decyzją z [...] r. oraz zobowiązano skarżącego do uprzątnięcia terenu zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o. W ocenie organu I instancji bezsprzecznym jest, że z decyzji tej wynika, że zarówno zbieranie jak i magazynowanie odpadów może odbywać się wyłącznie na terenie działki o nr ewid. [...] obręb ewid. [...]. Strona posiada również zezwolenie na odzysk odpadów o kodzie 19 12 09 w procesie R15 (przetwarzanie odpadów w celu ich przygotowania do odzysku), w tym recyklingu przez kruszenie odpadów w kruszarce stacjonarnej.

Właściciel odpadów - spółka [...] sp. z o.o. - posiada zezwolenie zintegrowane Starosty [...] z którego wynika, że odpady, których właścicielem jest spółka mogą być magazynowane wyłącznie na terenie zakładu w [...]. Potwierdził to również Starosta [...] w swoim piśmie z [...] r., znak: [...]. Na niezgodne z zapisami decyzji magazynowanie odpadów na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...], wskazał również WIOŚ w piśmie z [...] r. znak: [...]. Starosta nie wydał żadnej decyzji zezwalającej na gospodarowanie odpadami, którego następstwem mogło być magazynowanie wyżej wymiebionych nieruchomościach.

Organ I instancji nie podzielił stanowiska pełnomocnika strony dotyczącego istnienia na powyższych działkach odpadów historycznych. Zgodnie z pismem Starosty [...] z [...] r. znak: [...] na działce o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...], znajdowało się złoże "[...]". Z pisma Marszałka Województwa [...] z [...] r. znak [...] wynika, że w dokumentacji wykonanych dla złoża [...] nie ma żadnych informacji o występowaniu lub składowaniu na tym terenie jakichkolwiek odpadów.

Burmistrz wziął pod uwagę oświadczenia złożone przez W. Ś, M. K., L. Z oraz T. L. jednak nie uznał powyższych informacji za stanowiące dowód, że na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...] w chwili przed rozpoczęciem magazynowania przez PHU [...] Z. T. znajdowały się odpady historyczne. M. K. oświadczył, że zmiana właściciela terenu wpłynęła pozytywnie na ten teren, ponieważ państwo T. teren wyrównali oraz ogrodzili. L. Ż. w ogóle nie stwierdził faktu składowania odpadów na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...],a większość jego oświadczenia odnosi się do dzikich składowisk na terenie gminy i działki [...] obręb [...]. Z kolei T. L. stwierdził, że działki (teren) wymienione w oświadczeniu zostały zrekultywowane i uporządkowane. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że nawet jeśli kiedykolwiek znajdowały się na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...], odpady przywożone w latach 80 i 90, to teren ten został przed uzyskaniem koncesji na wydobywanie kruszywa uprzątnięty. Powyższe potwierdzają zeznania świadków T. L oraz L. Ż., z których jednoznacznie wynika, że tereny, na których znajdowały się "dzikie wysypiska" na terenie miejscowości [...] zostały zrekultywowane przez skarżącego.

Ponadto w protokole z rozprawy głównej z [...] r. przed Sądem Okręgowym w [...] (przedłożonym przez pełnomocnika) skarżący wyjaśnił, że kupił 10 działek, na których znajdowały się nielegalne wysypiska śmieci, z czego 8-9 zrekultywował. Ostatnią działką przeznaczona do rekultywacji jest działka o nr ewid. [...] obręb [...]. Tym samym w chwili rozpoczęcia magazynowania odpadów przez PHU [...] Z. T. w roku [...] na wyżej wymienionych działkach nie było odpadów historycznych.

Kody odpadów organ ustalił na podstawie otrzymanej dokumentacji z opinii biegłych, którzy dokonywali wizji w terenie, pobierali próby, dokonywali odkrywek w różnych miejscach i współrzędnych (lokalizacje zostały wskazane w opiniach). Ponadto wzięto również pod uwagę dane dotyczące odpadów z przeprowadzonych wizji w toku przedmiotowego postępowania oraz wyniki kontroli WIOŚ. Burmistrz rozpatrując sprawę nie podzielił stanowiska pełnomocnik strony skarżącej, iż biegły M. K., którego opinia została uznana za dowód w prowadzonym postępowaniu sporządzona na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...], powinien stosownie do art. 24 § 1 k.p.a. podlegać wyłączeniu z uwagi na fakt prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności Z. T. Organ I instancji przytoczył treść art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 24 § 1 k.p.a. i stwierdził, iż M. K., zgodnie z listą biegłych sądowych Sądu Okręgowego w [...], jest biegłym sądowym od [...] r. do [...]r.

z zakresu ochrony środowiska. Pełnomocnik nie wykazał, aby pomiędzy wyżej wymienionym biegłym i stroną podmiotami zachodziły przesłanki wyłączenia. Fakt, że oba podmioty prowadzą stosunkowo zbliżoną lub nawet zbieżną działalność nie jest podstawą do wyłączenia biegłego z postępowania. Nie dopatrzono się wzajemnych transakcji, umów lub porozumień pomiędzy podmiotami, nie ma powiązań biznesowych - firmy te są jednymi z wielu na polskim rynku gospodarki odpadami. Nie może więc być tu mowy o konkurencji pomiędzy biegłym a skarżącym, która miałaby wpływ na stronniczość biegłego.

Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza wniósł Z. T. oraz Prokurator Okręgowy.

W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 84 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu,

iż realizację dyspozycji wynikającej z powyższego przepisu stanowi posłużenie się pod potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego - opinią biegłego sporządzoną pod potrzeby postępowania karnego znajdującego się w fazie postępowania przygotowawczego, podczas gdy prawidłowa analiza stanu prawnego, w tym w szczególności prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do przyjęcia, iż koniecznym jest aby był to dowód powołany i przeprowadzony przez organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne,

2) art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanek do jego zastosowania;

3) art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału

w postępowaniu, wyrażające się w szczególności w nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez stronę świadków z zapewnieniem stronie czynnego udziału w tak przeprowadzanych czynnościach;

4) art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, których przeprowadzenie mogłoby się przyczynić do kompleksowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności w zakresie wnioskowanych osobowych wniosków dowodowych;

5) art. 75 § 1 i 2 k.p.a. przez przeprowadzenie dowodu nieznanego ustawie, tj. zeznań świadków złożonych w toku postępowania karnego i w formie oświadczeń, podczas gdy procedura administracyjna przewiduje wyłącznie dowód z przesłuchania świadka, który to dowód winien być przeprowadzony bezpośrednio przez organ prowadzący postępowanie;

6) art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie

w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

7) art. 79 § 1 i 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie wyrażające się

w nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego oraz dowodu z zeznań

i oświadczeń świadków złożonych pod potrzeby innego postępowania (karnego), co w konsekwencji uniemożliwiło stronie bezpośredni udział w tak przeprowadzanych dowodach;

8) art. 81a § 1 k.p.a. przez jego nieuprawnione niezastosowanie, jak również nieznajdujące odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym przyjęcie, iż na działkach objętych postępowaniem nie występowały odpady/zanieczyszczenia historyczne z uwagi na to, iż strona nie złożyła wniosku w trybie art. 101e ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 ; dalej jako u.p.o.ś. ), podczas gdy okoliczność ta - niezależnie od postępowania, o którym mowa wyżej - winna być przez organ ustalona niezależnie.

Odwołujący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że:

1) na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy obecność odpadów historycznych na działce nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...] potwierdzają zeznania złożone przez świadków;

2) na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy sporządzenie dokumentacji inwentaryzującej ilość "dzikich wysypisk" potwierdzają zeznania L. Ż. z [...] r. i M. K. z [...] r. - pracowników gminy [...];

3) na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy zgodnie z zapisami "Raportu o stanie środowiska

w województwie w 1999 r." sporządzonym przez WIOŚ (Biblioteka Monitoringu Środowiska, 2000 r.) na terenie województwa (utworzonego w 1999 r.) istniało ok. 250 "dzikich wysypisk" wiejskich i ok. 7 wylewisk, a tylko 53 wysypiska komunalne z których: 4 sztuki posiadały częściowo uregulowaną sytuację formalno- prawną, 13 sztuk nie posiadało uregulowanej sytuacji formalno-prawnej, a 36 sztuk miało ją uregulowaną w ówcześnie obowiązujących przepisach;

4) na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy skarżący na rozprawie głównej przed Sądem Okręgowym Wydział Kamy w [...] w dniu [...] r. zeznał, iż w akcie notarialnym zakupu gruntów był zapis, że grunty były wysypiskami śmieci;

5) działka oznaczona nr ewid. [...] stanowi własność Gminy [...] od [...] r. , do tego czasu stanowiła własność Skarbu Państwa;

6) w [...] r. Burmistrz zawiadomił Prokuraturę o popełnieniu przestępstwa i wszczął postępowanie w sprawie usunięcia odpadów z działki oznaczonej nr ewid. [...]; przez 2 lata nie wydano decyzji na usunięcie odpadów, skarżący oświadczył, że bierze odpowiedzialność za odpady zgromadzone na działce gminnej dopiero w [...] r.;

7) właściciel PHU [...] oświadczył, że jest posiadaczem odpadów zgromadzonych na działkach nr ewid., . [...], [...], [...], [...], obręb ewid. [...] zobowiązał się do ich usunięcia, dostarczenia ich do instalacji mającej za zadanie ich zagospodarowanie, a fakt istnienia takiej instalacji został potwierdzony dokumentami kontroli instalacji (protokół kontroli WIOŚ z [...]r. nr [...], protokół kontroli Państwowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej z [...] r. nr [...], protokołem kontroli Państwowej Straży Pożarnej z [...] r. nr [...]); wszystkie te dokumenty potwierdzają możliwości techniczne i organizacyjne gwarantujące prawidłowe zagospodarowanie odpadów;

8) na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy odpowiedź otrzymana od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotycząca wpisania terenu tej nieruchomości do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi z [...] r. znak [...] nie wyklucza istnienia zanieczyszczania, mimo braku wpisu do rejestru: "należy zaznaczyć, że nie oznacza to, iż jest to teren wolny od zanieczyszczeń";

9) na działkach objętych postępowaniem nie występują odpady/zanieczyszczenia historyczne, podczas gdy niezrozumiały w kontekście prowadzonego postępowania jest fakt wysłania wniosku do Starosty [...] o udzielenie informacji dotyczącej istnienia na terenie tej nieruchomości "dzikiego wysypiska", zwłaszcza, że likwidacją dzikich wysypisk zajmuje się gmina. Potwierdza to art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 250), który stanowi, że gminy są odpowiedzialne za gospodarowanie odpadami komunalnymi znajdującymi się na ich terenach. Pod pojęciem likwidacji dzikich wysypisk rozumie się czynności związane z usunięciem ze wskazanego miejsca odpadów komunalnych, gruzu i odpadów poremontowych, odpadów wielkogabarytowych, odpadów zielonych, odpadów stanowiących pozostałości po sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, odpadów stanowiących pozostałości po pojazdach samochodowych, opon i innych nieczystości oraz wywóz odpadów do zagospodarowania, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami. Obowiązek likwidacji przez gminę "dzikich wysypisk" wynika z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 446);

10) kompetencyjne wątpliwości nasuwa fakt zwrócenia się do Starosty [...] z zapytaniem, czy [...] sp. z o. o. miało prawne możliwości przetransportowania odpadów zgromadzonych na terenie spółki i magazynowania ich na terenie innej nieruchomości, innej gminy, niż wskazana w decyzjach obowiązujących spółkę [...] (pozwolenie zintegrowane z [...] r. znak: [...] zmienione dnia [...] r. znak [...], oraz decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów z [....] r. znak: [...] zmienionej dnia [...] r. znak: [...]). Zapisy decyzji wydanych dla [...] sp. z o. o. jednoznacznie określają miejsca magazynowania odpadów na terenie instalacji [...]. Nie przewidują magazynowania odpadów w innych miejscach już chociażby z przyczyn techniczno - organizacyjnych warunkujących proces technologiczny. Jednakże pozwolenia te nie zabraniają przekazania odpadów innemu podmiotowi pod warunkiem posiadania przez niego stosownych decyzji w zakresie gospodarki odpadami. Obie strony winny okazać się również niezbędnymi dokumentami obowiązującymi w przypadku gospodarowania odpadami - karty ewidencji odpadów, karty przekazania odpadów, BDO). Podkreślenia wymaga fakt, iż to nie [...] sp. z o. o. prowadziło transport tych odpadów, a zleciło firmie posiadającej uprawnienia do tego rodzaju działalności, cedując na nią odpowiedzialność za prawidłowe ich zmagazynowanie a po upływie okresu ustawowego (3 lat) dostarczenia do instalacji celem przetworzenia. W związku z powyższym zapytanie Starosty [...] o możliwości transportowania odpadów przez [...] sp. z o. o. w ramach posiadanych decyzji na działkę oznaczona nr ewid. [...], [...], [...] i [...] położoną w [...] jest w ocenie strony co najmniej dyskusyjne;

11) błędnym ustaleniu, iż odpady zmagazynowane na objętych niniejszym postępowaniem działkach nie mogą podlegać procesowi czasowego magazynowania odpadów, podczas gdy [...] r. pełnomocnik nadesłał pismo kierowane do Sądu Apelacyjnego Wydział Kamy [...] szczegółowo wyjaśniające mechanizm umieszczenia odpadów w procesie magazynowania na działkach położonych w m. [...] , miedzy innymi działki nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. Mechanizm przekazania odpowiedzialności za odpady został szczegółowo opisany, przytoczono dowody potwierdzające jego legalność, zeznania świadków potwierdzające istnienie na terenie [...] "dzikich wysypisk" gromadzących odpady historyczne. Tym bardziej zdziwienie budzi fakt wysłania zapytanie do Starosty [...];

12) występujący w sprawie karnej świadek C. G. nie posiada kompetencji do klasyfikowania odpadów jako niebezpiecznych;

13) przyjęcie w sprawie jako dowód pisma Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] r. znak [...] zawierające w ocenie organu istotne dla sprawy informacje, świadczy zdaniem strony dobitnie o niezrozumieniu zarówno przez organ jak i przez prokuraturę pojęcia określonego jako magazynowanie odpadów. Jest to pojęcie ustawowe, zawarte wart. 3 ust. 1 pkt. 5, art. 25 ust. 1, 2, 3, 4 u.o. Niewiedza i brak znajomości powyższej ustawy zawarta w cytowanym wyżej piśmie Prokuratury, myląca pojęcie magazynowania ze składowaniem nie może w żadnym razie stanowić dowodu w sprawie;

14) odpowiedź WIOŚ z dnia [...] r. w ocenie strony potwierdza brak możliwości magazynowania odpadów należących do [...] sp. z o. o. na terenie nieruchomości położonych w m. [...], co jest zgodne z prawdą i potwierdza stanowisko Starosty [...]. Strona podkreśliła, iż [...] sp. z o. o. działając w stanie wyższej konieczności przekazał odpady firmie zewnętrznej posiadającej tytuł prawny do nieruchomości - działki oznaczonej nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. celem bezpiecznego i prawidłowego ich magazynowania przez okres 3 lat, co umożliwiał zapis u.o. i zawarta umowa pomiędzy [...]sp. zo. o. a transportującym i magazynującym odpady;

15) w dniu [...] r. na rozprawie administracyjnej Burmistrz D. P. zeznała, że posiadała wiedzę, iż na działce gminnej znajdowały się odpady, mimo posiadania takiej wiedzy nie wydała żadnej decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie odpadów;

16) niezależnie od zarzutu naruszenia przepisu art. 84 § 1 k.p.a. dopuszczenie jako dowód z opinii biegłego R. P jest zdaniem strony skarżącej co najmniej wątpliwe z uwagi na fakt, iż opinia ta nie opiera się na analizach laboratoryjnych potwierdzających dokonanie szkody w środowisku a na subiektywnej ocenie biegłego podjętej na podstawie przeprowadzonych wizji terenowych wraz z wykonaniem prac odkrywkowych na nieruchomościach położonych w m. [...];

17) dopuszczenie opinii biegłego M. K. w przypadku działki oznaczonej nr ewid. [...] jest w ocenie strony bezzasadne, biegły nie dokonał analizy tej działki;

18) zgodnie z pismem Starosty [...] z [...] r. znak [...] Burmistrz każdorazowo otrzymywał decyzje wydane dla PHU [...], co potwierdzają kopie decyzji nadesłane przez Starostę [...];

19) w decyzji wydanej przez organ na usunięcie odpadów nie wzięto pod uwagę wniosku pełnomocnika skarżącego zgłoszonego na rozprawie administracyjnej z dnia [...] r. (powinno być [...] r.) zawartego w punkcie 23 protokołu rozprawy;

20) zgodnie z decyzją usunięciu ulec mają odpady o kodach 160103, 160109, 160119,160120,160122,17101,170107,170201,170202,170203,170402,170411,17050 4,1709 04, 19 0112, 190805, 191204, 1912 10, 191212, 200101, 200102, 200108, 200110, 200111, 200139, 200140, 200399. Odpady o kodach: 160109, 160119, 160120, 170101, 170107,170203, 170402, 170411, 170504, 170904, 191204, 191210, 191212, 200100, 1200139 i 200399, 191210, 191212 i 200399 są tożsame z odpadami stwierdzonymi w opinii biegłego M. K (powinno być [...]), która ostatecznie nie została wykluczona jako dowód w sprawie. Biegły ten nie analizował działki oznaczonej nr ewid. [...];

21) odpady o kodach: 200101, 200102, 200108, 200110, 200111, 200139, 200140, 190112, 190805,170101,170202, 170203, 170411, 160103, 160119, 160122 są tożsame z odpadami stwierdzonymi w opinii biegłego R. P. Biegły R. P. nie dokonywał oględzin działki oznaczonej nr ewid. [...].

Jednocześnie pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu

z załączonych do odwołania dokumentów.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż organ l instancji błędnie, w sposób sprzeczny z procedurą administracyjną, przyjął za dowód z opinii biegłego pod potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego (M. K. K. i P. P.) sporządzone pod potrzeby innego postępowania, postępowania karnego znajdującego się w fazie postępowania przygotowawczego. Literalne brzmienie przepisu art. 24 k.p.a., w tym w szczególności użyty w nim zwrot "podlega wyłączeniu" oznacza, iż organ zobligowany jest do wyłączenia pracownika/biegłego w przypadku zaistnienia przesłanek zdefiniowanych w tym przepisie. Organ I instancji nie nadał jakiegokolwiek waloru, w żaden sposób ich nie zbadał, nie zweryfikował, a wręcz zbagatelizował m.in. postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] z dnia [...] r. w sprawie [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne (dochodzenie) w sprawie podjęcia się sporządzenia opinii na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...] w sprawie [...] w sytuacji, w której istniał konflikt interesów pomiędzy skarżącym i innymi podejrzanymi w sprawie. Z treści sentencji tego postanowienia wynika w sposób jednoznaczny i bezsporny, iż postępowanie dyscyplinarne wszczęto

w związku z opinią, którą posłużył się organ I instancji, co uzasadnia jego wyłączenie.

Zdaniem strony nie zasługuje na aprobatę takie postępowanie organu, w którym dowód z zeznań świadków zastąpiono protokołami z zeznań świadków: M. K., W. Ś, T. L., L. Ż., złożonymi do innego postępowania, i to nie postępowania administracyjnego, lecz karnego. Jest to o tyle istotne, iż w istocie stronie uniemożliwiono czynny udział w przeprowadzeniu tych dowodów, albowiem do przesłuchania tych świadków w toku postępowania karnego strona oraz jego pełnomocnik nie zostali dopuszczeni, nie mieli zatem możliwości zadania pytań tym świadkom, a w związku z tym uzyskania odpowiedzi na pytania istotne z punktu widzenia przedmiotowego postępowania. Taka postawa organu, który nie dopuścił strony w zasadzie do żadnego dowodu, a w końcowej fazie postępowania odmówił prawa złożenia zeznań przez samą stronę, stoi w rażącej opozycji z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak: prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji państwowej. Takie postępowanie organu, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, jest w swojej istocie wyłącznie powieleniem materiału dowodowego gromadzonego przez Prokuratora, bez poczynienia własnych ustaleń i ocen.

Co istotne, w toku przedmiotowego postępowania organ I instancji - zdaniem strony - dopuścił się naruszenia przepisu art. 75 § 1 i 2 k.p.a. przez przeprowadzenie dowodu nieznanego ustawie, tj. zeznań świadków złożonych w toku postępowania karnego i w formie oświadczeń, podczas gdy procedura administracyjna przewiduje wyłącznie dowód z przesłuchania świadka (który to dowód winien być przeprowadzony bezpośrednio przez organ prowadzący postępowanie). Bezsprzecznie w świetle powyższych faktów wniosek pełnomocnika o dopuszczenie dowodu z opinii nowego biegłego, pełna dokumentacja poświadczająca legalność i celowość zmagazynowania odpadów na działce nr ewid. [...], [...], [...] i [...] w m. [...] mająca kolosalne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przesłuchanie Z. T. jako właściciela firmy [...] , który przejął odpowiedzialność za prawidłowe zmagazynowanie odpadów należących do [...] Sp. z o. o. oraz wymienionych świadków ma niepodważalne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy.

W swoim odwołaniu Prokurator Okręgowy w [...] zarzucił natomiast zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie przez organ materiału dowodowego i nieustalenie, które ze zgromadzonych odpadów pochodzą z zagranicy, a w konsekwencji czy w stosunku do wszystkich odpadów zachodzą przesłanki do wydania przez organ decyzji o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 i ust. 6 u.o., podczas gdy z opinii biegłego M. K. wynika, że przynajmniej ich część została sprowadzona spoza granic Polski. Organ nie poczynił bowiem ustaleń zakresie tego, które z odpadów zostały przywiezione nielegalnie

z zagranicy, co uzasadniałoby podjęcie w stosunku do nich działań przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w trybie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r.

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Powyższe zaś było uzasadnione zawartą w opinii biegłego M. K. informacją, że część z odpadów opisana była w języku angielskim i prawdopodobnie pochodziła z Wielkiej Brytanii, a więc można było przypuszczać, że została przemieszczona spoza granic Polski.

W uzupełniając odwołanie, w piśmie z [...] r. pełnomocnik strony wniósł m.in. o nieuwzględnienie odwołania Prokuratora i pominięcie dowodów załączonych do tego odwołania. Pełnomocnik wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentów z postępowania karnego na okoliczności odmowy udostępnienia akt sprawy i braku powiązania skarżącego z odpadami transgranicznymi, przeprowadzenie dowodu z opinii pisemnej biegłego z zakresu inżynierii sanitarnej i ochrony środowiska, w celu ustalenia czy zastosowanie komunalnych osadów ściekowych w takiej formie w jakiej odkrył to biegły R. P., było szkodliwe czy nieszkodliwe dla życia i/lub zdrowia człowieka, fauny, flory, zagrożenia dla wód podziemnych, powierzchniowych, powierzchni gleby oraz jaki mogłoby mieć potencjalny wpływ na czynniki środowiska, faktycznego wpływu na życie i zdrowie człowieka znajdujących się na działkach objętych zarzutem odpadów, czy i jaki wpływ ma okres gromadzenia odpadów na wyżej wymienionych działkach, czy w przedmiotowej sprawie ma znaczenie ilość zgromadzonych odpadów, ile to mogło trwać i czy taka ilość odpadów mogła w istotny sposób negatywnie oddziaływać na wody powierzchniowe i podziemne, czy istnieje możliwość stwierdzenia, że na działkach objętych zarzutem znajdowały się odpady historyczne, a przede wszystkim czy odpady historyczne mogły mieć wpływ na wyżej wymienione okoliczności. Ponadto pełnomocnik wniósł o wyznaczenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie 8 świadków na okoliczność: czasookresu pracy innych pracowników skarżącego, wiedzy na temat podziału obowiązków w pracy, kto wyznaczał obowiązki i przydzielał do poszczególnych prac, posiadanej wiedzy o odpadach transgranicznych, jak je różnicować, jak badać etykiety, rozpoznawania odpadów transgranicznych, odbytych szkoleń o odpadach transgranicznych, posiadanej wiedzy o odpadach ściekowych i osadach.

Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 5, pkt 21 i pkt 34, art. 25 ust. 1-4 i art. 26 ust. 1 i 2 u.o., art. 2 pkt 34 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str. 1) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W pierwszej części uzasadnienia Kolegium przytoczyło przepis art. 26 u.o., który stanowił podstawę wydania decyzji przez organ I instancji oraz art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. będący definicją odpadów.

SKO wskazało, iż z okoliczności sprawy wynika, że na terenie działek nr ewid., [...], [...], [...] i [...] obręb [...] gmina [...], ujawnione zostały znaczne ilości różnego rodzaju fragmenty folii, opakowania po kosmetykach, opakowania po lekach, zabawki, tekstylia, tworzywa sztuczne, guma, kawałki szkła i drewna elementy budowlane, odpady organiczne, osady ściekowe i inne, w większości przykryte ziemią. W ocenie Kolegium są to niewątpliwie odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., a ich obecność na powyższych działkach jest bezsporna, potwierdzają ją bowiem liczne oględziny przeprowadzone przez pracowników WIOŚ i Urzędu Miasta i Gminy [...] oraz biegłych, jak również inne dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym zeznania świadków.

Mając na względzie zapisy r.k.o, ustalenia dokonane przez biegłych powołanych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuraturę Okręgową w [...], jak również ustalenia dokonane przez WIOŚ i organ I instancji, SKO przyjęło, że odpady ujawnione na powyższych działkach sklasyfikować należy jako odpady należące do grupy 16 - odpady nieujęte w innych grupach, do grupy 17 - odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych): do grupy 19 odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej

i wody do celów przemysłowych oraz do grupy 20 - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie.

Biegły R. P., który na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...] sporządził opinię w sprawie odpadów składowanych w [...] ocenił, że miąższość zdeponowanych odpadów kształtuje się na poziomie od 0,2 do ponad 3,5 m, a ich objętość wynosi na poszczególnych działkach od 5100 m3 na działce nr ewid. [...] do 52 500 m3 na działce nr ewid. [...].

W ocenie Kolegium, wskazane wyżej odpady składowane są w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania. Z informacji przekazanych przez Starostę [...] i Marszałka Województwa [...] wynika bowiem, że w stosunku do działek o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] obręb [...] nie wydano decyzji w zakresie gospodarowania odpadami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o., a w szczególności zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o których mowa w art. 41 u.o. Działki te nie są również miejscem legalnego magazynowania odpadów. Stosownie bowiem do treści art. 25 ust. 3 u.o., magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Magazynowanie nie jest zatem autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu - wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. A zatem dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego zezwolenia na wyżej wymienione formy gospodarki odpadami, o czym stanowi wprost art. 41 ust. 1 u.o.

Kolegium przytoczyło następnie art. 43 ust. 1 pkt 4 u.o., który reguluje elementy, które powinno zawierać zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Organ odwoławczy podał, iż możliwość magazynowania odpadów na określonym terenie powinna wynikać wprost z treści zezwolenia na zbieranie/przetwarzanie odpadów.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że odpady na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] obręb [...] zostały czasowo zmagazynowane przez skarżącego w związku z realizacją uchwał walnego zgromadzenia wspólników [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], której skarżący jest większościowym udziałowcem. Uchwały te zostały podjęte w stanie wyższej konieczności, z uwagi bezpieczeństwo ludzi mieszkających w pobliżu miejsca prowadzenia działalności oraz w celu zapobieżenia samozapłonom. Odpady miały być zmagazynowane czasowo - na okres do 3 lat, po czym miały zostać przetworzone przez [...] sp. z o.o. lub przekazane w celu dalszego zagospodarowania. Przewozu odpadów dokonał skarżący w ramach przedsiębiorstwa [...], a do usunięcia zmagazynowanych odpadów przed upływem 3 lat nie doszło, albowiem skarżący został aresztowany.

Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż spółka [...] posiada pozwolenie zintegrowane na zbieranie i przetwarzanie odpadów wydane [...] r. przez Starostę [...] i ujednolicone decyzją tego organu z [...] r. W zezwoleniu tym wskazane zostało miejsce zbierania odpadów na terenie segmentu magazynowego w miejscowości [...] gm. [...] przy ul. [...] oraz miejsce magazynowania odpadów również na terenie wydzielonej części zakładu na terenie segmentu magazynowego w m. [...] ul. [...]. W zezwoleniu tym nie wskazano natomiast działek położonych w [...] jako miejsca magazynowania odpadów zbieranych i przetwarzanych przez [...] sp. z o.o.

Kolegium podkreśliło, że procedura administracyjna nie przewiduje odpowiednika kontratypu działania w stanie wyższej konieczności, przewidzianego w prawie karnym czy cywilnym. Poza tym, nawet gdyby strona posiadała zezwolenia umożliwiające legalne magazynowanie odpadów na działkach w [...] (a tak nie jest), to zgodnie z treścią art. 25 ust. 4 u.o. odpady, z wyjątkiem odpadów przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika, że odpady zostały zwiezione na powyższe działki w [...] r., a zatem termin końcowy ich dozwolonego magazynowania upłynął w [...] r., więc również z tego względu odpady te są obecnie magazynowane nielegalnie.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że odpady zwożone do [...] były od razu zasypywane i mieszane z ziemią (często w nocy po ich wyładunku), co przeczy twierdzeniom strony o zamiarze ich magazynowania i późniejszego przetworzenia. Strona nie przedstawiła tytułu prawnego do wyżej wymienionych działek, co jest również warunkiem legalnego magazynowania odpadów (art. 25 ust. 4 u.o.); wątpliwości w tym zakresie dotyczą w szczególności działki nr ewid. [...], stanowiącej własność Gminy [...]. W kontekście chociażby zapisów rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r.

w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz. U. poz. 1742), SKO przyjęło, że wymienione działki nie były i nie są w żaden sposób przystosowane do magazynowania odpadów, w związku z czym ich obecność tam stwarza zagrożenie dla środowiska.

Z powyższego wynika, że działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...] nie są miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania, a ujawnione tam odpady powinny zostać bezzwłocznie usunięte z tego terenu.

Kolegium podało, iż kwestia podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów) w zasadzie nie budzi wątpliwości. W aktach sprawy znajdują się bowiem pisemne oświadczenia złożone przez skarżącego, z których wynika, że to on zwiózł odpady na działki w [...]. Skarżący złożył również pisemne zobowiązania do usunięcia tych odpadów w terminie 18 miesięcy od uprawomocnienia decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Niezależnie od tego pełnomocnik strony potwierdził w swoich pismach procesowych, że odpady zostały zwiezione do [...] przez skarżącego w związku z zagrożeniami istniejącymi w miejscu dotychczasowego magazynowania odpadów przez [...] sp. z o.o.

Słusznie zatem organ I instancji przyjął, że w rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów - adresatem decyzji, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.o., powinien być skarżący.

Mając na względzie znaczną ilość odpadów ujawnionych na wyżej wymienionych działkach, termin 18-miesięczny wyznaczony przez organ I instancji do usunięcia odpadów (liczony od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna) jest w ocenie Kolegium terminem odpowiednim. Taki też termin usunięcia odpadów zaproponował również skarżący.

Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie usunięcia odpadów ujawnionych na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...] w [...] jest Burmistrz Miasta i Gminy [...]. Należy przy tym podkreślić, że dla określenia właściwość organu nie ma znaczenia fakt, iż działka nr ewid. [...] stanowi własność Gminy [...], albowiem w sprawie nie ma zastosowania art. 26 ust. 3 u.o. W niniejszej sprawie posiadaczem odpadów nie jest Gmina [...], tylko skarżący.

W świetle powyższego Kolegium uznało, że spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 u.o., uzasadniające nakazanie skarżącemu usunięcie odpadów ujawnionych na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...] w [...].

W odwołaniu i pismach procesowych pełnomocnik strony wskazuje na występowanie na terenie [...] "dzikich" wysypisk śmieci i historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, przez które należy rozumieć - zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 ust. 5a u.p.o.ś. " zanieczyszczenie powierzchni ziemi, które zaistniało przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynika z działalności, która została zakończona przed dniem 30 kwietnia 2007 r.; rozumie się przez to także szkodę w środowisku w powierzchni ziemi w rozumieniu art. 6 pkt 11 lit. c ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2020 r. poz. 2187), która została spowodowana przez emisję lub zdarzenie, od którego upłynęło więcej niż 30 lat. Ustalenie, iż na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...] znajdowały się odpady składowane tam nielegalnie przed [...] r., a zatem zanim skarżący rozpoczął zwożenie odpadów będących w posiadaniu [...] sp. z o.o., spowodowałoby, iż obok skarżącego odpowiedzialnością za usunięcie odpadów obciążany zostałby również aktualny właściciel tych działek - spółka [...] sp. z o.o. należąca do skarżącego i jego brata K. T. Spółka ta musiałaby bowiem usunąć te odpady albo w ramach remediacji, o której mowa w przepisach u.p.o.ś.(w zakresie odpadów historycznych), bądź też w ramach domniemania wynikającego z treści art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. (w przypadku odpadów innych, niż historyczne). Adresatem obowiązku i nakazu uregulowanego w art. 26 ust. 1 i 2 u.o. jest bowiem aktualny posiadacz odpadów, a nie "najwcześniejszy znany posiadacz odpadów".

Jednakże w ocenie Kolegium, zebrany materiał dowodowy wskazuje, że na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] nie było odpadów składowanych przed [...] r., w tym odpadów historycznych. Wskazuje na to przede wszystkim treść zeznań złożonych przez K. T., który stwierdził, że w [...] r., w momencie nabycia ww. działek przez [...] sp. z o.o., teren wyżej wymienionych działek był wolny od odpadów i wyrównany. Również z wyjaśnień skarżącego, złożonych w toku rozprawy przed Sądem Okręgowym w [...] w sprawie sygn. akt [...], wynika, że bezsprzecznie "dzikie" wysypiska śmieci istniały na działkach nr [...] i [...]; strona również sama składowała odpady na działce nr [...] w oparciu o posiadane zezwolenia (częściowo wygaszone). Natomiast spośród ok. 10 działek należących do strony, na których znajdowały wcześniej się śmieci, 8-9 działek zostało zrekultywowanych w kierunku rolnym i leśnym, wyniki tej rekultywacji zostały zaakceptowane przez organ, a posadzone tam drzewa mają od 5 do 15 lat. Jeżeli zatem na wyżej i działkach znajdowały się "dzikie" wysypiska śmieci, to zostały one usunięte przez stronę przed rozpoczęciem zwożenia odpadów należących do [...] sp. z o.o.

Jak wynika z informacji RDOŚ w [...] z [...] r., działki nr ewid. . [...], [...], [...], [...] w [...] nie widnieją w rejestrze historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi oraz w rejestrze bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku prowadzonym przez Generalnego Dyrektor Ochrony Środowiska. Właściciele powyższych działek nie dokonali również zgłoszeń zanieczyszczenia ziemi na podstawie art. 101e u.p.o.ś. Kolegium podkreśliło, że stosownie do treści art. 101e ust. 1 u.p.oś., władający powierzchnią ziemi, który stwierdził historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi na terenie będącym w jego władaniu, jest obowiązany niezwłocznie zgłosić ten fakt regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. Natomiast działki nr ewid. [...], [...], [...], [...] w [...] objęte były koncesją Starosty [...] na wydobywanie kruszywa naturalnego metodą odkrywkową ze złoża "[...]", udzieloną skarżącemu w dniu [...] r. Okoliczność ta również potwierdza, że na powyższych działkach nie istniały historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi, albowiem - jak wskazał Starosta [...] w piśmie z [...] r. - od czasu wykonania dokumentacji geologicznej złoża w [...] r. do czasu końcowego rozliczenia wyeksploatowanych zasobów dodatku do dokumentacji geologicznej złoża w [...] r. na terenie objętym koncesją nie stwierdzono występowania lub składowania odpadów na tym terenie.

Świadkowie M. K. i L. Ż., których protokoły przesłuchania znajdują się w aktach, zeznali, że w przeszłości odpady na terenie [...] składowane były na działce nr [...], natomiast na terenie żwirowni kopany był żwir. Zeznania tych świadków, podobnie jak zeznania świadków T. L i W. Ś. nie potwierdzają, aby na działkach objętych zaskarżoną decyzją występowały zanieczyszczenia historyczne.

Wskazane wyżej okoliczności potwierdzają zatem jednoznacznie, że odpady na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] w [...] zostały zwiezione na ten teren w okresie ostatnich kilku lat. Tym samym dalsze prowadzenie czynności dowodowych w kierunku stwierdzenia występowania odpadów historycznych na tym terenie uznać należy za zbędne. Organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, nie zaś wszelkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od oceny przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ ma wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do zastosowania w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzania, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony. Tym samym Kolegium nie podzieliło zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych zgłoszonego w odwołaniu przez pełnomocnika skarżącego.

W ocenie SKO nieuzasadnione są również zgłoszone w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wynikające z faktu częściowego oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na dowodach zebranych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...]. W tym zakresie Kolegium wskazało na ugruntowane stanowisko orzecznictwa i doktryny, potwierdzające dopuszczalność wykorzystania dowodów z postępowania karnego w postępowaniu administracyjnym, co nie zwalnia organu administracji z obowiązku samodzielnego, wnikliwego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy oraz ewentualnego uzupełnienia materiałów sprawy o własne dowody. Co do zasady jednak nie ma żadnych przeszkód, aby dowody zgromadzone w postępowaniu karnym, stanowiły również w postępowaniu administracyjnym. Należy mieć przy tym na uwadze art. 75 k.p.a. Mimo że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego. Nie ma również potrzeby przeprowadzania ponownego postępowania dowodowego w tym samym zakresie.

Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka czy wyjaśnień podejrzanego (oskarżonego) utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu. W ocenie Kolegium organ I instancji był zatem uprawniony do oparcia swojego rozstrzygnięcia na dowodach przeprowadzonych w toku postępowania przygotowawczego, w tym również do wykorzystania dla potrzeb dowodowych opinii biegłych powołanych przez Prokuraturę Okręgową w [...]m.in. do oceny rodzaju odpadów zgromadzonych na działkach w [...]. Istotnym jest również, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 26 ust. 2 u.o. wiedza specjalna wymagana jest jedynie w stosunkowo niewielkim zakresie, przede wszystkim do określenia, czy na danym terenie występują odpady oraz do określenia rodzaju tych odpadów. W świetle art. 26 ust. 6 u.o. organ nie ma natomiast obowiązku określić w decyzji nakazującej usunięcie odpadów m.in. masy lub objętości usuwanych odpadów, czy też np. ocenić wpływ odpadów na środowisko lub życie i zdrowie człowieka.

W tym zakresie opinie sporządzone na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...] przez biegłych M. K. i R . P. Kolegium uznało za wiarygodne i wyczerpujące, pozwalają one bowiem zarówno na stwierdzenie, iż na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] w [...] zostały zgromadzone odpady, jak i na określenie rodzajów tych odpadów. Dowody te zostały uzupełnione również innymi dowodami zebranymi przez organ I instancji, w tym wynikami oględzin przeprowadzonymi przez ten organ i pracowników WIOŚ Delegatura w [...] i [...]. Wszystkie te dowody, a w szczególności bogata dokumentacja fotograficzna, pozwoliły organowi na określenie w decyzji rodzaju odpadów podlegających usunięciu. Materiał dowodowy w tym zakresie jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia poprzez powołanie innego biegłego, tym bardziej, że odwołujący w zasadzie nie zgłasza w odwołaniu zarzutów merytorycznych co do treści wyżej wymienionych opinii biegłych.

Zdaniem SKO organ I instancji nie mógł naruszyć art. 84 § 2 w zw. z art. 24

§ 1 pkt 1 i 6 k.p.a., albowiem organ w toku postępowania administracyjnego nie zwracał się do biegłych o wydanie opinii, a jedynie przeprowadził dowód z dokumentu - opinii biegłych sporządzonych dla potrzeb postępowania karnego. Stąd też obszerne rozważania pełnomocnik odwołującej, dotyczące podstaw wyłączenia z postępowania biegłego M. K. (w ocenie Kolegium - dosyć wątpliwych), uznać należy za bezprzedmiotowe dla sprawy. Poza tym kwestionowanie czynności procesowych dokonanych w postępowaniu karnym i pozyskanych w ich trakcie dowodów może mieć miejsce wyłącznie w toku postępowania karnego.

Odnosząc się do zarzutu Prokuratora Okręgowego w [...] organ wskazał, że odpady, będące przedmiotem niniejszego postępowania, nie zostały przewiezione w ramach międzynarodowego przemieszczania odpadów, a zatem w warunkach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów i tym samym w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - w tym również art. 25 tej ustawy określający skutki nielegalnego przemieszczenia odpadów i stanowiący podstawę decyzji wydawanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

W tej sytuacji zarzut Prokuratora, dotyczący w istocie wydania przez organ I instancji decyzji zastrzeżonej do właściwości Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zdaniem Kolegium, nie znajduje uzasadnienia. Na marginesie Kolegium wskazało, że uwzględnienie odwołania Prokuratura, mogłoby wywołać skutki trudne do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalnego działania, a nawet niemożliwe do realizacji. Biorąc bowiem pod uwagę masę odpadów zgromadzonych w [...], miąższość zdeponowanych odpadów, jak również fakt wymieszania odpadów ze sobą i z ziemią, trudno sobie wyobrazić, aby organ I instancji był w stanie samodzielnie lub nawet z udziałem biegłych "przekopać’' teren działek w celu poszukiwania metek i oznaczeń zagranicznych, a następnie dokonać przemieszczenia (wydzielenia) tak zidentyfikowanych odpadów - tylko po to, aby zostały one objęte odpowiednimi procedurami przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Trudno sobie wyobrazić, jakie koszty i czas byłby niezbędny do uzyskania takiego celu. Ponieważ jednak w sprawie nie doszło do transgranicznego przemieszczania odpadów, organem właściwym do nakazania usunięcia odpadów z powyższych działek był i pozostaje Burmistrz Miasta i Gminy [...].

W tym kontekście za bezprzedmiotowe uznało Kolegium wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocnik strony skarżącej, mające na celu podważenie dowodów, na które powołał się Prokurator w swoim odwołaniu.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium wniósł Z. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powielił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesom ego według norm przepisanych.

Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszego odwołania dokumentów, tj.: kolejnego postanowienia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] - w celu wykazania okoliczności uzasadniających istnienie konfliktu interesów w odniesieniu do biegłego M. K., istnienia, uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności biegłego, i w konsekwencji konieczności powołania przez organ innego biegłego w celu wydania rzetelnej i bezstronnej opinii.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże jako podstawę wniosku wskazał art. 61 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), który uprawnia organ administracyjny do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z uwagi na to,

że spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej, która odbyła się w dniu 25 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze. Prokurator Okręgowy w [...] podzielił argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem wydanym na powyższej rozprawie Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego uznając, że przeprowadzenie wnioskowanego dowodu nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Ponadto powstał on już po wydaniu zaskarżonej decyzji, a sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była w niniejszej sprawie opisana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] nakazującą skarżącemu usunięcie odpadów, szczegółowo w niej określonych za pomocą kodów wynikających z r.k.o, z działek o nr [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie [...], gm. [...] w terminie 18 miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 26 u.o. Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Nakaz usunięcia odpadów, o którym mowa w ust. 2, z terenów zamkniętych oraz z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu - wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska (ust. 3). Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie (ust. 3a). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 6).

Z cytowanej regulacji wynika, że przesłanki wydania decyzji o usunięciu odpadów zostały określone w art. 26 ust. 1 u.o. Stanowi je składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych.

Pojęcie magazynowania odpadów zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o. Przepis ten stanowi, że przez magazynowanie odpadów rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Artykuł 25 u.o. zawiera warunki dopuszczalnego magazynowania odpadów, które posiadacz odpadów musi spełnić, aby legalnie prowadzić tę czynność. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, że magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Magazynowanie odpadów odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny (ust. 2). Magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (ust. 3). Odpady, z wyjątkiem przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata (ust. 4). Odpady przeznaczone do składowania mogą być magazynowane wyłącznie w celu zebrania odpowiedniej ilości tych odpadów do transportu na składowisko odpadów, nie dłużej jednak niż przez rok (ust. 5). Okresy magazynowania odpadów, o którym mowa w ust. 4 i 5, są liczone łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy tych odpadów (ust. 6).

Z powołanych przepisów wynika, że magazynowanie odpadów jest zawsze prowadzone w ramach pierwotnego ich wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3 u.o.). Nie jest ono zatem autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu - wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego zezwolenia na wymienione uprzednio formy gospodarki odpadami, co wynika wprost z art. 43 ust. 1 pkt 4 lit. a) i art. 43 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.o. oraz art. 188 ust. 2b pkt 6 u.p.o.ś. (por. wyrok WSA w Białymstoku z 30 stycznia 2024 r. , II SA/Bk 918/23, wyrok WSA w Krakowie z 22 września 2016 r., II SA/Kr 748/16, D. Danecka, W. Radecki, U.o. Komentarz, wyd. VI, WKP 2022, t. do art. 26).

Pojęcie składowania odpadów nie zostało natomiast zdefiniowane ani w u.p.o.ś. ani przepisach u.o. Możliwe jednak jest ustalenie znaczenia tego pojęcie przez sięgnięcie do przepisów u.o. dotyczących opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w zakresie poszczególnych czynności względem odpadów. Mianowicie jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 3 u.o. przez gospodarkę odpadami rozumie się wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami. Gospodarowanie odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o.) obejmuje natomiast czynności zbierania, transportu lub przetwarzania odpadów, w tym sortowania, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami (...). Przetwarzanie (art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o.) obejmuje zaś procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Zbieranie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 34 u.o.) to z kolei gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Magazynowanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.) to - jak wspomniano już powyżej - czasowe przechowywanie odpadów obejmujące wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Co istotne w art. 17 ust. 1 u.o. wskazuje się hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Wskazano w kolejności od najbardziej pożądanego sposobu do najmniej pożądanego następujące czynności: zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne procesy odzysku, unieszkodliwianie. W art. 18 u.o. ustawodawca wskazuje, jakimi przesłankami powinno się kierować, stosując tę hierarchię. W ust. 6 tego przepisu podaje się, że składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3 (tzn. poddaniu procesom odzysku).

Mając na uwadze przywołane regulacje, uzasadniona jest konkluzja, że składowanie odpadów oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów w danym miejscu, a więc ich pozostawienia o trwałym charakterze z uwagi na brak woli ich przetworzenia w jakikolwiek sposób. Relację między składowaniem odpadów a ich przetwarzaniem należy więc określić jako alternatywę rozłączną, tzn. jeżeli ma miejsce składowanie odpadów to nie ma miejsca ich przetwarzanie przez odzysk lub unieszkodliwianie w rozumieniu art. 18 ust. 5 u.o. (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., II SA/Lu 156/23).

W art. 103 ust. 1 u.o. ustawodawca wskazał trzy miejsca, w których odpady mogą być składowane. W żadnym innym miejscu odpady nie mogą być legalnie składowane (por. D. Danecka, W. Radecki, op.cit., t. do art. 103). Te trzy miejsca to: 1) składowisko odpadów, tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o. obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów; składowisko odpadów jest jednocześnie instalacją w rozumieniu u.p.o.ś.; 2) podziemne składowisko odpadów, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze; 3) obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o którym mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych .

Stosownie do art. 128 u.o zarządzający składowiskiem odpadów może rozpocząć działalność polegającą na prowadzeniu składowiska odpadów po uzyskaniu kolejno: 1) pozwolenia zintegrowanego albo zezwolenia na przetwarzanie odpadów; 2) pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów; 3) decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów. W zezwoleniu na przetworzenie odpadów wskazuje miejsce przetwarzania i magazynowania odpadów (art. 43 ust. 2 pkt 3 i 5 lit. a u.o.). Analogicznie jest w przypadku pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 2b w zw. z art. 211 ust. 1 u.p.o.ś.).

W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości, w świetle zgormadzonego materiału w postaci pism od właściwych organów, że ani skarżący, ani też spółka W, od której pochodziły stwierdzone odpady, nie legitymowali się wymienionymi powyżej pozwoleniami na prowadzenie składowiska albo wytwarzanie, zbieranie lub przetwarzanie odpadów, uprawniającymi do ich składowania lub magazynowania na działkach [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], gm. [...]. W konsekwencji w sposób uprawniony organy obu instancji uznały, że mamy do czynienia odpadami znajdującymi się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania w światle przywołanych przepisów. Odmienne stanowisko skarżącego w tym zakresie wskazujące, iż wystarczający jest jedynie tytuł prawny do nieruchomości, aby móc magazynować na nich odpady, oparte jest jedynie na treści art. 25 ust. 2 u.o., a pomija dyspozycję art. 25 ust. 3 u.o. Zresztą - jak już wskazano powyżej - magazynowanie odpadów jest dopuszczalne nie dłużej niż przez okres 3 lat (art. 25 ust. 4 u.o.), a w przypadku odpadów przeznaczonych do składowania nie dłużej niż przez 1 rok (art. 25 ust. 5 u.o.). W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że okresy te minęły, jeśli się zważy, iż nielegalne magazynowanie (składowanie) odpadów inspektorzy WIOŚ stwierdzili pod koniec [...] r. To, że skarżący został tymczasowo aresztowany nie stanowi okoliczności, która mogła przerwać bieg powyższych terminów. Przy czym podkreślić należy, iż powyższa argumentacja jedynie dodatkowo umacnia stanowisko organów o spełnieniu przesłanki z art. 26 ust. 1 u.o. uzasadniającej nałożenie na skarżącego obowiązku usunięcia odpadów. Zasadniczą bowiem podstawą obciążenia skarżącego wspomnianym obowiązkiem było to, iż odpady bez wymienionych powyżej pozwoleń nie mogły być ani magazynowane, ani składowane na działkach wymienionych w decyzji organu I instancji, a takie nie zostały wydane.

Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania, którego efektem były ustalenia przyjęte za podstawę faktyczną wydanej decyzji. Generalnie zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego, kierunkowanego zasadami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., determinują normy prawa materialnego, bowiem to te normy przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych dla rozstrzygnięcia. W postępowaniu wyjaśniającym należy zatem uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.

Zdaniem sądu organy przeprowadzając postępowanie wyjaśniające powyższych zasad nie naruszyły. Ustaliły bowiem i przedstawiły wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jak trafnie podkreślił to, w uzasadnieniu decyzji, organ II instancji dla wydania nakazu usunięcia odpadów konieczne było bowiem wyjaśnienie trzech zasadniczych kwestii: istnienie odpadów w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy, ich składowanie w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz ustalenie ich posiadacza.

W ocenie Sądu organy prawidłowo określiły adresata decyzji ustalając w toku postępowania, że to skarżący było posiadaczem odpadów. Wynika to jednoznacznie ze znajdujących się w aktach oświadczeń skarżącego, zobowiązującego się jednocześnie do usunięcia odpadów. Przy czym trafnie organy uznały, iż na objętych kontrolowanych postępowaniem działkach nie było tzw. historycznych zanieczyszczeń, wskazując w tym zakresie na zeznania W. T., wyjaśnienia skarżącego oraz okoliczność, uprzedniego prowadzenia na tych działkach działalności w postaci wydobycia żwiru, braku wpisu tych zanieczyszczeń do rejestru, o którym mowa w art. 101c ust. 1 u.p.o.ś. i braku wcześniejszego zgłoszenia przez skarżącego tych zanieczyszczeń stosownie do art. 101e ust. 1 u.p.o.ś.

Również inne okoliczności, które były istotne dla sprawy zostały przez organy (w szczególności Kolegium) szczegółowo podane wraz z oceną w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji, a to że zostało im nadane odmienne znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy niż chce tego strona nie podważa ich trafności. Zarzuty podniesione w odwołaniu, głównie proceduralne skonstruowane są w ten sposób, że strona skarżąca wybiera jakieś fragmenty stanu faktycznego z całego kontekstu sprawy i dokonuje ich własnej oceny formułując twierdzenia nie wynikające z przeprowadzonych dowodów, zresztą część z nich odnosi się bardziej do sprawy karnej i kwestii winy, niż niniejszej sprawy administracyjnej.

Postępowanie prowadzone w sprawie karnej to odrębne postępowanie, gdzie odpowiedzialność oparta jest na zasadzie winy, a jego celem jest ukaranie sprawcy czynu zabronionego. Natomiast odpowiedzialność administracyjna wynika już z samego faktu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym i ma na celu doprowadzenie do ich usunięcia, aby zapobiec zagrożeniu stwarzanemu przez odpady. W odpowiedzialności administracyjnoprawnej za składowanie odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych chodzi o to, aby w jak najszybszy sposób, niezwłocznie, doprowadzić do ich usunięcia, czyli przywrócenia stanu bezpieczeństwa dla środowiska.

Zdaniem sądu w materiale dowodowym nie ma też sprzeczności, które podnosi strona, co dotyczy tak kwalifikacji odpadów, jak i bezprawnego składowania i posiadacza. Co wymaga podkreślenia to przede wszystkim skarżący potwierdził te okoliczności. W tym kontekście należy zatem ocenić późniejsze twierdzenia i zarzuty strony podnoszone na etapie odwołania i skargi do sądu. W związku z tym zarzuty w tym zakresie, a następnie podjęte działania prawne noszą w istocie znamiona taktyki procesowej, mającej na celu uniknięcia przez skarżącego odpowiedzialności. Powyższej oceny nie mogły zmienić przedkładane oświadczenia mieszkańców okolicznych wsi, które organ odwoławczy szczegółowo i prawidłowo ocenił nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. W konsekwencji nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie, w żądanym przez skarżącego kierunku.

Należy też zwrócić uwagę, że ocena materiału dowodowego niniejszej sprawy nie może być oderwana do materiału dowodowego znajdującego się aktach innych, podobnych spraw prowadzonych z udziałem skarżącego (por. sprawy II SA/Go 66/24 oraz II SA/Go 67/24 i dotyczące ich postanowienie sądu wydane na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r.). Zbieżność stanu faktycznego – okoliczności istotnych dla oceny takich kwestii jak pochodzenie odpadów, wcześniejsze działania i twierdzenia strony oraz skala zjawiska potwierdzają wskazany wyżej wniosek organu, że odpady nie miały charakteru "historycznego" i są rezultatem bezprawnego działania strony.

Sąd nie podziela zarzutów skargi, że dopuszczenie i ocenienie przez organ dowodów prowadzonych w innych postępowaniach (karnych) – opinii biegłych i zeznań świadków, jako naruszenie zasady bezpośredniości należy kwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania co najmniej mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Przepisy k.p.a. wbrew poglądowi skarżącego, nie statuują bowiem obowiązku bezpośredniości prowadzenia przez organ dowodów, w takim rozumieniu, jak przyjmuje się to w procedurach jurysdykcyjnych karnych lub cywilnych.

Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym też aspekcie postępowanie dowodowe kierunkuje zasada koncentracji korespondująca z wymogiem ekonomiki procesowej postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "należy zaoszczędzić czasu tak organowi, jak i stronom, obniżać koszty postępowania oraz umożliwiać organowi bezpośrednie i szybkie zapoznanie się z całokształtem sprawy i wydanie aktualnego rozstrzygnięcia" (por. R. Suwaj, Judycjalizacja postępowania administracyjnego, Warszawa 2009, s. 203–206). W orzecznictwie sądów administracyjnych (tak na gruncie k.p.a. , jak i ordynacji podatkowej) aprobuje się zatem dopuszczanie dowodów z dokumentów pozyskanych w ramach innych postępowań. Jest też to honorowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r. C-189/18, wydany w sprawie Glencore).

Organy oceniły cały zebrany materiał dowodowy i ustaliły fakty z niego wynikające w sposób przekonywujący i wyczerpujący wskazując z jakich powodów i oparciu o które środki dowodowe poczyniono ustalenia. W odniesieniu do opinii biegłych sporządzonych na zlecenie Prokuratury Okręgowej w [...] Kolegium trafnie uznało je za wiarygodne i wyczerpujące, pozwalają one bowiem zarówno na stwierdzenie, iż na działkach nr [...], [...], [...], [...] w [...] zostały zgromadzone odpady, jak i na określenie rodzajów tych odpadów.

W szczególności sąd nie podziela stanowiska strony, że powody wskazane

w odwołaniu i skardze uzasadniały konieczność wyłączenia biegłego M. K. Obie opinie biegłych (tj. M. K i R. P.) korespondują bowiem z innymi dowodami, w tym dokumentacją fotograficzną i pozwoliły na określenie w decyzji rodzaju odpadów podlegających usunięciu. Kolegium trafnie zwraca tu uwagę, że strona podnosząc "formalny" zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w niniejszym postępowaniu administracyjnym, nie sformułowała merytorycznych uwag co do co do treści opinii biegłych wydanych w sprawie karnej.

Dla zgodnego prawem rozstrzygnięcia sprawy nie było konieczne dokładne ustalenie jaka ilość odpadów (przemieszanych i zakopanych w ziemi) odpowiada jakiemu kodowi (do tego potrzebne było ich wydobycie i dokładna analiza), lecz stwierdzenie, że są one odpadami i jakiego są rodzaju, co nie nasuwa żadnych wątpliwości. Dlatego to, co skarżący podnosi kwestionując opinie nie jest istotne dla wyniku niniejszej sprawy.

Natomiast przy ocenie możliwości przeprowadzenia dowodów pochodzących z innych spraw istotne jest to, czy organy zapewniły stronie postępowania realizację jej praw procesowych, zwłaszcza prawa do aktywnego udziału w postępowaniu oraz obrony jej stanowiska w sprawie. To w ocenie sądu zostało w pełni zagwarantowane, a nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego było uzasadnione.

Przepis art. 78 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, to jednak wynikające z tego przepisu uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu przez stronę podlega ograniczenia pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania (por. wyroki NSA z 30 sierpnia 2018 r. II GSK 1397/2018 oraz z 29 listopada 2022 r., I OSK 3622/19).

W kontrolowanym postępowaniu organy (w szczególności Kolegium) wykazały, że uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym oraz dowodu z zeznań świadków nie było niezbędne dla poczynienia ustaleń istotnych dla sprawy.

Konsekwencją prawidłowości prowadzenia postępowania wyjaśniającego

i ustaleń faktycznych w sprawie była kwalifikacja materialnoprawna, która jest zgodna z prawem. Dlatego zarzuty skargi w tym zakresie również nie zasługują na uwzględnienie.

W sprawie sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa (materialnego

i proceduralnego), które obligowałyby go do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnia wszelkim kwestie istotne dla sprawy i opowiada wymogom kodeksowym. Zachowano też wszelkie gwarancje proceduralne.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).