Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 802/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 3 pkt 21, art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2 i 24a ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 43, art. 63 ust. 1, ust. 2  i ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
article: art. 119, art. 120, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 29 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 18 września 2024 r. znak: KO.4111.173.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 1 sierpnia 2024 roku, znak: MOPS.RA.5102.004136.2024. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 września 2024 r., nr KO.4111.173.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "u.ś.r." – w związku z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) – dalej: "u.ś.w." – utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kutno decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kutnie z 1 sierpnia 2024 r., znak: MOPS.RA.5102.004136.2024, odmawiającej przyznania G. P. świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Z przedłożonych dokumentów wynika, że 1 lipca 2024 r. Pani G. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. P., który legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 6 czerwca 2024 r., z treści którego wynika, że jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji: trwa.

Organ II instancji wskazał również, że 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która wprowadziła nowe zasady związane z ustalaniem prawa m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego.

Następnie wyjaśniono, że G. P. decyzją tut. Kolegium z 15 stycznia 2024 r., znak: KO.4111.543.2023, miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. P. na okres od 1 grudnia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. Świadczenie zostało przyznane na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 16 października 2023 r., z którego wynika, że J. P. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2024 r. W ocenie Kolegium, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie art. 63 ust. 3 u.ś.w., bowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego było przyznane w oparciu o orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS i w kontynuacji strona przedstawiła nowe orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS. Natomiast jak wynika z przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w. (...) warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności (...). W uznaniu Kolegium chodzi tutaj o wydanie orzeczenia w trybie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44). Natomiast posiadane przez J. P. orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS nie jest orzeczeniem wydanym na podstawie ww. przepisów.

Mając na uwadze powyższe, w niniejszym stanie faktycznym, organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania G. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem na tzw. "starych" zasadach w myśl art. 63 ust. 3 u.ś.w.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że nie był on podstawą odmowy przyznania ww. świadczenia pielęgnacyjnego.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła G. P., zarzucając rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. poprzez uznanie przez organ, że nie przysługuje jej świadczenie wspierające;

2. art. 7 w zw. art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a poprzez niedokonanie przez organ I instancji prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w spraw i uznaniu, że orzeczenie orzecznika ZUS ustalające niezdolność J. P. do pracy nie jest wystarczające do przyznania świadczenia wspierającego.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej świadczenia wspierającego.

Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z decyzją SKO, ponieważ nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w sprawie nie jest wystarczające orzeczenie orzecznika ZUS do uznania przyznania jej świadczenia wspierającego. Skarżąca wyjaśniła, że jej mąż jest osobą niepełnosprawną, potrzebuje pomocy we wszystkich czynnościach życia codziennego, co zresztą opisała we wcześniejszych swoich pismach. Tak, więc skoro orzecznik ZUS uznał, że jest osobą niezdolną do pracy to jednocześnie oznacza, że jest osobą niepełnosprawną.

Jednocześnie skarżąca wskazała, że obecnie złożyła do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, sprawa oczekuje na rozpatrzenie.

Ponadto skarżąca poinformowała, że w kwietniu 2024 r. został wysłany wniosek do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o przyznanie dodatku wspierającego, do chwili obecnej sprawa nie została rozpatrzona.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Przy piśmie z 6 grudnia 2024 r. skarżąca przesłała do Sądu aktualne Orzeczenie o Stopniu Niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kutnie z 22 listopada 2024 r., dotyczące J. P..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jak słusznie wskazał organ odwoławczy od 1 stycznia 2024 r. nastąpiła znacząca zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) – dalej: "u.ś.w." – uchylono m.in. art. 17 ust. 1b u.ś.r., zmianie uległa treść art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. Obecnie nie jest również możliwe uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia, bądź innej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki nad pełnoletnią osobą niepełnosprawną.

Zgodnie jednak z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe czyli przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r.

Nie ulega żadnych wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pod rządami ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca złożyła bowiem wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w grudniu 2023 r., natomiast decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 15 stycznia 2024 r., nr KO.4111.543.2023, miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. P. na okres od 1 grudnia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. Świadczenie zostało przyznane na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 16 października 2023 r., z którego wynika, że J. P. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2024 r.

Kwestia sporna sprowadza się natomiast tego, czy skarżąca spełniła warunki do kontynuacji pobierania świadczenia pielęgnacyjnego po 30 czerwca 2024 r. Skarżąca złożyła bowiem 1 lipca 2024 r. kolejny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem J. P., do którego załączyła orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 6 czerwca 2024 r., który stwierdził u J. P. całkowitą niezdolność do samodzielnej egzystencji trwale. Ponadto w zakresie daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji wpisano: "trwa".

Zdaniem organów administracji w niniejszej sprawie literalne brzmienie art. 63 ust. 3 u.ś.w. wyklucza możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Jak stanowi bowiem powołany wyżej przepis osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Z kolei zgodnie z art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 31 grudnia 2023 r.), albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. od 1 stycznia 2024 r.), na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (ustawy o świadczeniu rodzinnym) w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

W odniesieniu do podnoszonych przez organy administracji wątpliwości dotyczących przedstawionego przez skarżącą orzeczenia o niepełnosprawności, Sąd jednoznacznie wskazuje, że z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 u.ś.r., nie jest wyrażeniem które powinno budzić wątpliwości. I chociaż stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 44), a orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy, to niewątpliwie z orzeczeniami tych zespołów, zrównane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, co z resztą wprost wynika z art. 3 pkt 21 u.ś.r. Stąd też legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu (por. uchwała NSA z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, ONSAiWSA 2023, nr 1, poz. 2).

Powyższe prowadzi do wniosku, że przez użyte w przepisie art. 63 ust. 3 u.ś.w. określenie "orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności" należy rozumieć zarówno orzeczenie wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie, jak i orzeczenie lekarza orzecznika ZUS.

Wobec powyższego należało uznać, iż organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bezpodstawnie odmawiając skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z naruszeniem art. 63 ust. 3 u.ś.w., w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Błędna wykładnia przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w. ukierunkowała bowiem rozstrzygnięcia organów obu instancji na odmowę przyznania ww. świadczenia.

W tym miejscu dodać wypada, że nie budzi wątpliwości Sądu, że nowe warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. i dotyczą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie, jednak zamiarem ustawodawcy nie było pozbawianie praw nabytych przez osoby, które do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne pobierały. Wskazuje na to treść art. 63 ust. 2 i ust. 3 u.ś.w., jak również treść uzasadnienia do projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, w którym wskazano m.in., że: "[...] opiekunowie osób niepełnosprawnych, którzy będą mieli przyznane świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy w oparciu o przepisy dotychczasowe, nie będą musieli spełniać wymogu posiadania przez osobę niepełnosprawną, nad którą sprawują opiekę, decyzji ustalającej potrzebę wsparcia. Ochrona praw nabytych dotyczyć będzie również sytuacji, gdy o ww. świadczenia opiekuńcze ubiegać się będzie osoba, która była uprawniona do tych świadczeń do dnia wejścia w życie projektowanej ustawy i utraciła to prawo po wejściu w życie projektowanej ustawy w związku z utratą ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna będzie również przysługiwać na starych zasadach." (Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji, https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3130). W konsekwencji tego przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w.

Zdaniem Sądu, nie miały racji organy administracji ściśle literalnie interpretując przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. W ocenie Sądu błędna interpretacja tego przepisu doprowadziła organy do wniosków sprzecznych z założeniami ustawy o świadczeniu wspierającym.

Niezależnie od powyższego Sąd dostrzega treść powoływanego przez organy art. 63 ust. 3 u.ś.w., gdzie wskazuje się, iż warunkiem zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.

Zwrócić należy jednak uwagę na brzmienie powyższego przepisu i odnieść do realiów kontrolowanej sprawy. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na męża na dotychczasowych zasadach i prawo to przysługiwało jej w dacie 31 grudnia 2023 r. W ocenie Sądu, przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. miał ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do składania wniosków. Dlatego ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie od daty utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności: w pierwszej kolejności wniosek o nowe orzeczenie, a następnie - wniosek o świadczenie pielęgnacyjne. Nie sposób jednak przyjąć za racjonalne założenia, iż w sytuacji, gdzie mąż skarżącej uzyskał nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed datą utraty ważności poprzedniego orzeczenia (to jest 6 czerwca 2024 r.), to skarżąca powinna być pozbawiona prawa do kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem z wnioskiem wystąpiono przedwcześnie. Jak stwierdzono już wyżej nie było celem ustawodawcy, aby przepisem art. 63 ust. 3 u.ś.w. wykluczać z kręgu osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne na dotychczasowych zasadach osób, które jeszcze przed terminem upływu ważności orzeczenia o niepełnosprawności wystąpiły o nowe orzeczenie.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyjąć, że przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. należy stosować dosłownie i faktycznie tylko orzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych daje możliwość ubiegania się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na kolejny okres, to w działaniu organów administracji można się doszukać naruszenia przepisów zarówno art. 24 ust. 2 i 24a ust. 2 i ust. 3 u.ś.r., jak i podstawowych zasad określonych w przepisach art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., a ponadto art. 77 § 1 k.p.a. Skoro bowiem organy uznały, że załączone do wniosku orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS nie pozwala na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to powinny poinformować skarżącą o konieczności złożenia prawidłowego orzeczenia wydanego przez właściwy organ, a ponadto poinformować skarżącą, jaki termin ma na uzupełnienie tych braków. Wówczas skarżąca miałaby szanse wywiązać się z obowiązku wynikającego z art. 63 ust. 3 u.ś.w. Tymczasem w niniejszej sprawie organy wskazały na konieczność uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności dopiero w uzasadnieniach wydanych przez siebie rozstrzygnięć.

Na koniec warto zauważyć, że skarżąca 30 września 2024 r. złożyła do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności wniosek o wydanie stosownego orzeczenia dla męża, a więc w terminie 3 miesięcy, o których mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.r. (poprzednie orzeczenie miało ważność do 30 czerwca 2024 r.). Takie orzeczenie uzyskała 22 listopada 2024 r. Co prawda wspomniany już wielokrotnie przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. mówi o tym, że dopiero po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności strona ma kolejne 3 miesiące na złożenie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, żeby zachować jego ciągłość na "starych zasadach", natomiast w niniejszej sprawie skarżąca najpierw wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero później wystąpiła o ustalenie stopnia niepełnosprawności przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, jednak w świetle powołanej wyżej zasady informowania stron i zasady ochrony praw nabytych "przedwczesne" złożenie wniosku przez skarżącą również nie może być przyczyną do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (a ściślej rzecz ujmując jego kontynuowania).

Reasumując Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., jak i przepisów prawa materialnego art. 63 ust. 3 u.ś.w. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią prawidłową wykładnię przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym w związku z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W szczególności będą miały uwadze, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w celu jego kontynuacji, skarżąca dysponowała o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji swojego męża, co jest równoznaczne ze znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto organy będą miały na uwadze fakt, że skarżąca dysponuje również aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kutnie z 22 listopada 2024 r. przedłożonym przez skarżącą wraz ze skargą.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 i art. 120 p.p.s.a.

ds