Postanowienie NSA, sygn. akt III OW 65/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa S. a Starostą J. przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia wskazać Marszałka Województwa S. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

W piśmie z 19 września 2024 r. (data nadania 23 września 2024 r.) Marszałek Województwa S. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą J. (dalej "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że w dniu 16 listopada 2023 r. do organu wpłynął wniosek spółki o wydanie decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów, przekazany przez Starostę zawiadomieniem z 13 listopada 2023 r. na podstawie § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.).

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Marszałek ustalił, że przedsięwzięcie polegające na przetwarzaniu odpadów, zostało zakwalifikowane decyzją Burmistrza Miasta J. (dalej: Burmistrz) z 6 lipca 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej: "rozporządzenie"), tj. instalacja do przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznego przekształcania odpadów, krakingu odpadów, fizykochemicznej obróbki odpadów (proces D9 unieszkodliwiania odpadów), mające wydajność nie mniejszą niż 100 t dziennie, z wyłączeniem instalacji do odzysku odpadów będących biomasą.

W ocenie Marszałka przywołana w decyzji środowiskowej podstawa prawna (§ 2 ust. 1 pkt 46 ww. rozporządzenia) jest niewłaściwa oraz sprzeczna z treścią rozstrzygnięcia, bowiem wskazane przedsięwzięcie, zgodnie z przywołaną kwalifikacją, odnosi się do wydajności instalacji nie mniejszej niż 100 t dziennie. Natomiast z zapisów pkt 1.1 decyzji Burmistrza wynika jednoznacznie, że maksymalna zdolność przetwarzania odpadów wyniesie 7.5 Mg/dobę. Zdolność przetwarzania wskazanej instalacji w zakresie objętym właściwością Starosty potwierdza nie tylko przywołany wyżej pkt 1.1 decyzji Burmistrza, ale również treść przedłożonego przez spółkę wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Spółka w swoim wniosku jednoznacznie określiła, że zdolność przetwarzania instalacji do termolizy wynosi 7,5 Mg/dobę, wskazując na kwalifikację przedsięwzięcia według § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia.

Mając na uwadze stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie, Marszałek nie podzielił poglądu Starosty w zakresie właściwości organu zobligowanego do rozpoznania wniosku spółki o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołączono m.in. kserokopię poświadczoną za zgodność z oryginałem decyzji Burmistrza z dnia 6 lipca 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu zakładu recyklingu odpadowych tworzyw sztucznych.

Zgodnie z decyzją instalacja do przetwarzania odpadów została zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia, a zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) organem właściwym m.in. dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualny t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112), jest marszałek województwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie.

Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25000 Mg, c) dla instalacji komunalnych, d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.

W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach).

W tej sprawie zasadnicze znaczenie ma jednak, że inwestor uzyskał ostateczną decyzję Burmistrza z 6 lipca 2018 r., nr RGG.6220.5.2014 z której wynika, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast stanowisko Marszałka opiera się w istocie na kwestionowaniu zgodności z prawem ostatecznej decyzji Burmistrza z 6 lipca 2018 r., która pozostaje w obrocie prawnym. Brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania tej kwalifikacji przez Marszałka na etapie wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, ponieważ zezwolenie to musi być zgodne z wydaną decyzją środowiskową. Kwestia ta ma o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 86 pkt 2 ustawy środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy. W art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej wskazano między innymi, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów, musi zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli którykolwiek z organów pozostających w sporze kwestionuje rozstrzygnięcie i ustalenia decyzji środowiskowej, to jest uprawniony do wystąpienia do właściwego organu w przewidzianym do tego trybie o usunięcie ewentualnych uchybień. Dopóki jednak w obrocie prawnym pozostaje decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest wiążąca dla organu wydającego zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a więc także w zakresie kwalifikacji prawnej planowanego do realizacji przedsięwzięcia. W tej sprawie oznacza to, że organem właściwym w sprawie jest Marszałek stosownie do art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach.

Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.