Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 809/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego


UZASADNIENIE

Skarżący A.P. wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego uzasadniając, że zostały ujawnione nowe fakty, które nie były ujęte w poprzednim postępowaniu.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą jak wskazał pozostaje w rozdzielności majątkowej. Skarżący posiada dom do wykończenia (180 m²) o wartości 400.000 zł. Z oświadczenia wynika również, że Skarżący z tytułu emerytury uzyskuje 1.187 zł, a jego żona z tytułu umowy o pracę około 1.900 zł. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył opłaty za gaz, prąd, wodę i ścieki – około 600 zł oraz leki – 200 zł. Żona Skarżącego spłaca raty kredytów w kwocie około 1.000 zł.

Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową Skarżącego i jego żony, Skarżący wyjaśnił, że z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. Skarżący nadesłał umowę majątkową małżeńską oraz decyzję o waloryzacji [...] (do wypłaty 1.189,48 zł). Przedłożył również zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, że z 2015 r. uzyskał dochód w kwocie 24.477,96 zł. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych kont w kraju, ani za granicą. Jest inwalidą i trudno mu znaleźć zatrudnienie. Miesięczne koszty jakie ponosi to średnio 600 – 700 zł.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.

Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu przyznanie prawa pomocy następuje: osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.

Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 P.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Nie zmienia tego fakt istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej.

W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10).

Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka.

Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącego jest pochodną sytuacji materialnej jego żony, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne.

Tymczasem ocena sytuacji majątkowej małżonków nie może być odpowiednio zweryfikowana, gdyż Skarżący uchylił się od przedłożenia żądanych dokumentów (np. wyciągu z rachunku bankowego żony Skarżącej, zeznań podatkowych żony czy wyliczenia kosztów miesięcznego utrzymania), które wskazywałyby w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest ich sytuacja majątkowa.

Nie sposób zatem uniknąć wrażenia że Skarżący uchyla się od ujawnienia sytuacji majątkowej w której faktycznie się znajduje.

Wskazać przy tym należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z 12 czerwca 2015 r. referendarz sadowy zwolnił Skarżącego od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia. W pozostałym zakresie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy, uzasadniając, że sytuacja finansowa Skarżącego została wykazana w sposób niepełny. Skarżący bowiem nie nadesłał wystarczających wyjaśnień, co do sytuacji życiowej żony.

Zatem Skarżący składając ponowny wniosek powinien mieć świadomość, że wykazanie sytuacji materialnej żony jest przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne.

Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.