Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 296/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy: article: art. 14c par. 1-2,  art. 120,  art. 121
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek,, Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Asesor WSA Iwona Solatycka, Protokolant: Starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi: A. S.A. zs. we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych: I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w całości, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Strony skarżącej kwotę: 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A S.A. (dalej jako: Spółka, Wnioskodawca, Skarżąca) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako DKIS, Organ interpretujący) z 5 stycznia 2021 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.277.2020.1.AK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Mając na uwadze wynikający z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, a nie powielania treści akt - Sąd wskazuje jak poniżej.

Spółka zwróciła się do DKIS z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dla zaistniałego stanu faktycznego, w którym wskazała, że jako Faktor świadczy dla swoich Klientów: mikro i makro przedsiębiorców usługi faktoringu. Usługi te polegają na przelewie w ramach przyznanego Klientom limitu finansowania środków pieniężnych do kwoty netto wystawianych przez nich faktur. Klienci zaś Faktorowi przelewają wierzytelności wraz ze wszystkimi związanymi z nimi prawami, w momencie przyjęcia tychże wierzytelności do finansowania. W ramach zawartych z Klientami umów dochodzi do nabycia wierzytelności przez Faktora, a nie następuje przejście ryzyka niewypłacalności kontrahenta Klienta na Spółkę, albowiem Klient zobowiązany jest do uiszczenia zobowiązania w przypadku braku płatności przez kontrahenta. Opisany przez Spółkę produkt może mieć formę faktoringu cichego albo jawnego. Od formy faktoringu (cichy/jawny) zależy to, czy kontrahent będzie dokonywał płatności za fakturę objętą faktoringiem na rachunek bankowy Spółki, czy też na rachunek bankowy klienta. Przy faktoringu jawnym kontrahent Klienta jest powiadomiony o tym, że jego faktura została przekazana do Wnioskodawcy jako faktora, natomiast przy faktoringu cichym Kontrahent nie jest powiadamiany o umowie zawartej pomiędzy Faktorem i Klientem. Faktor zawsze dokonuje przelewu środków na rzecz Klienta za pośrednictwem rachunku bankowego. Wątpliwości Spółki powstały na kanwie przepisów dotyczących dokonywania płatności na rachunki nieujawnione w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 106 ze zm.) – dalej jako uVAT, czyli w tzw. Białej Liście. Mianowicie, czy przepisy art. 12 ust. 4i i art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1406 ze zm.) – dalej jako u.p.d.o.p. znajdą zastosowanie do prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności faktoringowej w przypadku dokonywania przelewu środków na rzecz Klienta. Spółka postawiła pytanie:

"Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w sytuacji dokonania przez Wnioskodawcę przelewu środków na rachunek bankowy Klienta nieujawniony na Białej Liście podatników VAT, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu podatkowego lub wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty odpowiadającej wysokości dokonanej płatności zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej, co tym samym powoduje zniesienie obowiązku weryfikacji rachunków bankowych Klientów na Białej Liście podatników VAT i składania zawiadomień do urzędu skarbowego o dokonaniu płatności na rachunki bankowe nieujawnione na Białej Liście podatników VAT?"

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji dokonania przez Faktora przelewu środków na rachunek bankowy Klienta nieujawniony na Białej Liście podatników VAT, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu podatkowego lub wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty odpowiadającej wysokości dokonanej płatności zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej. Tym samym, brak zasadności zastosowania powyższych przepisów wiąże się ze zniesieniem potrzeby weryfikacji rachunków bankowych Klientów na Białej Liście podatników VAT i składania zawiadomień do urzędu skarbowego o dokonaniu płatności na rachunki bankowe nieujawnione na Białej Liście podatników podatku od towarów i usług. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazała, że w przeciwieństwie do regulacji art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p., nie jest zobowiązana do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy i przekazania tej płatności na rzecz dostawcy towarów lub usługodawcy (Klienta). Wnioskodawca, bowiem w pierwszej kolejności dokonuje wypłaty środków do wysokości faktury netto na rzecz Klienta, a dopiero później może otrzymać spłatę od Kontrahenta (przy faktoringu jawnym) albo od Klienta (przy faktoringu cichym). Postanowienia Umowy z Klientem nie zawierają zobowiązania po stronie Wnioskodawcy do "pobierania" należności od Kontrahenta i "przekazywania" ich Klientowi.

DKIS w wydanej interpretacji indywidualnej z 5 stycznia 2021 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W szczególności zwrócił uwagę, że na mocy art. 3 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1018) przepisy art. 15d ust. 1 i ust. 2 zostały znowelizowane i wprowadzono odrębną regulację dla zlecenia przelewu związanego m.in. z tzw. factoringiem i umów podobnych. Na mocy tego rodzaju umów następuje przekazywanie praw do dokonania zlecenia przelewu związanych z fakturami wystawianymi przez dostawcę towarów lub usług innemu podmiotowi będącemu wierzycielem innego stosunku prawnego. Potrzeba tej regulacji wynika z faktu, że w takiej sytuacji zlecenie przelewu jest dokonywane na rachunek innego podmiotu niż dostawca usługi lub towaru, co nie powinno powodować negatywnych skutków dla dłużnika, o ile przelew jest przekazywany na rachunek tego innego podmiotu, który jest uwidoczniony w wykazie. W sposób szczególny została uregulowana sytuacja, w której podmiot trzeci (np. w związku z umową faktoringu, cesji wierzytelności, przelewu lub umowy podobnej) dokonałby zapłaty dostawcy (usługodawcy) na rachunek, który nie figuruje w wykazie. Pozostawienie tej sytuacji bez szczególnych regulacji dawałoby możliwość obchodzenia wprowadzanych przepisów. Aby temu zapobiec do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadzono nowy przepis art. 12 ust. 4i, a brzmienie tego przepisu odnosi się wprost do osób trzecich, które w relacji pomiędzy dostawcą a odbiorcą występują w charakterze pośrednika. Co do zasady norma ta dotyczy sytuacji opisanej we wniosku. W związku z tym, zdaniem Organu interpretującego dokonany przez Wnioskodawcę przelew na rachunek nieznajdujący się w wykazie, o którym mowa w art. 96b ust. 1 uVAT spowoduje, że Wnioskodawca będzie zobowiązany do zastosowania art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p.

Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem DKIS i zaskarżyła wydaną interpretacje indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc zarzuty o naruszeniu przepisów:

1) art. 3 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. poz.1018) – dalej jako ustawa zmieniająca, w związku z art. 96b ust. 1 uVAT przez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p., w związku z art. 96b ust. 1 uVAT – uznanie, że w przypadku usług faktoringu oferowanych przez Spółkę będzie Ona w przypadku dokonywania płatności na rachunek Klienta spoza białej listy zobowiązana do rozpoznania przychodu w kwocie odpowiadającej przekazanej płatności zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej. Zdaniem Spółki prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje zaś, że art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p. nie będzie miał zastosowania do stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę albowiem usługi faktoringowe są oparte na czynnościach nieodpowiadających dyspozycji przepisu z art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p.;

2) naruszenie art. 3 ustawy zmieniającej oraz art. 15d ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. w związku z art. 96b uVAT przez błędną wykładnie co do zastosowania art. 15d ust. 1-2 u.p.d.o.p., w związku z art. 96b uVAT przez uznanie, że do usług faktoringowych z wniosku o wydanie interpretacji Spółka będzie, w przypadku dokonywania płatności na rachunek Klienta spoza białej listy zobowiązana do rozpoznania przychodu w kwocie odpowiadającej przekazanej płatności zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej. Zdaniem Spółki prawidłowa wykładnia przepisów wskazuje zaś, że art. 15d ust. 1-2 u.p.d.o.p. nie będzie miał zastosowania do przedstawionego stanu faktycznego;

3) art. 217 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną wykładnię art. 12 ust. 4i oraz art. 15d ust. 1-2 u.p.d.o.p. polegającą na rozszerzeniu zastosowania przepisu poza jego literalne brzmienie;

4) naruszenie art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 120 i art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej jako o.p. przez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności opisanych przez Spółkę we wniosku, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenie, że w odniesieniu do sytuacji opisanej we wniosku znajdą zastosowanie przepisy art. 12 ust. 4i i art. 15d ust. 1 i 2 u.p.d.o.p.

W oparciu o postawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 146 § 1 i przy odpowiednim zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c o.p.) wynika, że Organ interpretujący, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega, bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżona została interpretacja indywidualna, a więc na wstępie podnieść należy, że postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem autonomicznym (względem postępowania wymiarowego), do którego stosuje się odpowiednio przepisy o.p. Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i proponowanego we wniosku o interpretację rozstrzygnięcia. Stosownie do postanowień art. 14b § 1 o.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na mocy art. 14c § 1 o.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Specyfika postępowania interpretacyjnego polega więc na tym, że w jego ramach nie jest dopuszczalne ustalenie przez organ podatkowy faktów istotnych dla zastosowania wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego, ani też modyfikacja zakresu wniosku – pytania wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z postanowieniami przytoczonego powyżej art. 14b § 3 o.p. to na składającym wniosek o wydanie interpretacji spoczywa ciężar wyczerpującego opisania stanu faktycznego lub też przedstawienia opisu zdarzenia przyszłego. Rola organu interpretującego sprowadza się do dokonania wykładni wskazanych przez wnioskodawcę przepisów prawa oraz odniesienia wynikających z nich norm do stanowiska zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a przez to w konsekwencji do dokonania oceny, czy stanowisko występującego z wnioskiem znajduje oparcie w normach prawa podatkowego. Powyższe znajduje również potwierdzenie w postanowieniach art. 14h o.p. zgodnie z którym to przepisem w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i § 4, art. 170 i art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV. Rekapitulując istotą procesu wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie wykładni konkretnych, wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w powiązaniu z dokładnie określonym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym poprzez ocenę przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania. Organ odpowiedzialny za interpretację indywidualną nie może zmieniać, czy też pomijać żadnego elementu z podanego we wniosku o interpretację stanu faktycznego aczkolwiek ocenia ten stan faktyczny pod kątem przepisów prawa. Jeszcze raz należy przy tym przypomnieć, że sąd administracyjny w oparciu o art. 57a p.p.s.a. kontrolując legalność udzielonej interpretacji indywidualnej, ograniczony jest zarzutami skargi i wskazaną w niej podstawa prawną, co oznacza, że sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd uznał za uzasadniony zarzut odnoszący się do naruszenia przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy i zgadza się ze stanowiskiem Skarżącej o naruszeniu przez Organ interpretujący art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 120 i art. 121 § 1 oraz art. 122 w związku z art. 14h o.p. przez nieuwzględnienie przez DKIS całokształtu okoliczności opisanych przez Spółkę we wniosku i oparcie interpretacji indywidualnej o błędne założenie, iż w odniesieniu do sytuacji opisanej przez Spółkę zastosowanie znajda przepisy art. 12 ust. 4i oraz art. 15d ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. Przytoczone naruszenie zdaniem składu orzekającego spowodowane było pominięciem w skarżonej interpretacji elementów przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji elementów stanu faktycznego – podanych przez Skarżącą cech świadczonych przez Stronę usług faktoringu. Mianowicie Skarżąca jednoznacznie wskazała, we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, że:

"Faktor przyznaje Klientowi określony limit faktoringowy definiowany w Regulaminie jako środki pieniężne w formie odnawialnego limitu postawione przez Faktora do dyspozycji Klienta w celu wcześniejszego uzyskania środków pieniężnych z wystawionych przez Klienta jego kontrahentom faktur VAT z tytułu dostarczonych towarów i zrealizowanych usług (dalej: "Limit faktoringowy").

W ramach przyznanego Limitu faktoringowego Klient może zgłaszać do finansowania należne mu wierzytelności na podstawie faktur wystawionych na rzecz swoich kontrahentów (dalej: "Wierzytelność") (tj. przedsiębiorców, na rzecz których Klient dokonuje dostawy towarów lub świadczenia usług w zamian za określone wynagrodzenie, uwzględnione następnie na fakturze VAT wystawionej przez Klienta, (dalej: "Kontrahent")).

Klient jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Faktora opłat i prowizji przewidzianych w Tabeli Opłat i Prowizji.

Objęcie faktury finansowaniem w ramach Umowy następuje poprzez zgłoszenie faktury za pośrednictwem Serwisu i poprzez wypełnienie formularza zawierającego takie dane jak m.in. numer faktury, kwota i termin płatności faktury.

W oparciu o wprowadzoną do Serwisu fakturę, Faktor dokonuje przelewu na rzecz Klienta, do kwoty netto faktury (dalej: "Przelew środków"). Klient przelewa Wierzytelność wraz ze wszelkimi związanymi z nią prawami na Faktora w momencie przyjęcia jej do finansowania (dalej: "Przelew wierzytelności"). W ramach zawartej z Klientem Umowy, dochodzi do nabycia przez Wnioskodawcę wierzytelności od Klienta.

Klient jest zobowiązany do spłaty na rzecz Faktora wykorzystanej kwoty w ramach Limitu Faktoringowego.

Klient przyjmuje odpowiedzialność za wypłacalność Kontrahenta, co oznacza, że Klient zobowiązuje się wobec Faktora do wykonania zobowiązania Kontrahenta, w sytuacji nie uiszczenia przez niego stosowanej płatności (dalej: "Poręczenie").

Opisany Produkt może mieć formę faktoringu cichego albo jawnego. Kontrahent może zostać powiadomiony o tym, że jego faktura została przekazana do Faktora (faktoring jawny) albo Kontrahent może nie być powiadamiany o Umowie zawartej pomiędzy Faktorem i Klientem (faktoring cichy). Spółka zawsze dokonuje Przelewu środków na rzecz Klienta za pośrednictwem rachunku bankowego."

(str. 3-4 wniosku)

Ponadto Spółka podniosła - uzasadniając swoje stanowisko o braku obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego lub wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty odpowiadającej wysokości dokonanej płatności zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej, a tym samym braku konieczności weryfikacji rachunków bankowych Klientów na Białej Liście podatników VAT i składania zawiadomień do urzędu skarbowego o dokonaniu płatności na rachunki bankowe nieujawnione na Białej Liście podatników VAT, że:

"... na podstawie zawartej Umowy na Produkt faktoringowy Wnioskodawca nie jest zobowiązany do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy i przekazania tej płatności na rzecz dostawcy towarów lub usługodawcy. W szczególności Wnioskodawca w pierwszej kolejności dokonuje wypłaty środków do wysokości faktury netto na rzecz Klienta, a dopiero później może otrzymać spłatę od Kontrahenta (przy faktoringu jawnym) albo od Klienta (przy faktoringu cichym). Postanowienia Umowy z Klientem nie zawierają zobowiązania po stronie Wnioskodawcy do "pobierania" należności od Kontrahenta i "przekazywania" ich Klientowi."

(str. 5-6 wniosku)

Należy w tym miejscu przytoczyć również należy zakres wskazanych przez Spółkę (w części E wniosku) przepisów, których dotyczył wniosek:

– "W przypadku gdy podatnik, który na podstawie umowy zawartej z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny albo z nabywcą towarów lub usługobiorcą jest obowiązany do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, i przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, dokonał zapłaty tej należności bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, u podatnika ustala się przychód w dniu zapłaty tej należności bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub zlecenia przelewu. Przychód ten ustala się w takiej wysokości, w jakiej należność została zapłacona bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług." - (art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p.);

– art. 12 ust. 4j zawiera wyłączenia z ustalania przychodu, o którym mowa w ust. 4i, jeżeli płatność dokonana przez podatnika;

– "Podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny" - (art. 15d ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.).

Zaskarżona interpretacja w żadnym swym fragmencie nie dokonuje analizy cytowanych elementów stanu faktycznego, ani stanowiska Strony, ograniczając się jedynie do arbitralnego stwierdzenia, że przepis art. 12 ust. 4i u.p.d.o.p. ma zastosowanie do stanu opisanego przez Spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej albowiem:

"Brzmienie tego przepisu odnosi się wprost do osób trzecich, które w relacji pomiędzy Dostawcą a Odbiorcą występują w charakterze pośrednika. Co do zasady norma ta dotyczy sytuacji opisanej we wniosku."

(str. 8 zaskarżonej interpretacji indywidualnej)

DKIS nie wskazał, dlaczego utożsamia przedstawione we wniosku usługi factoringu z pośrednictwem, w którym z elementów przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego upatruje Spółkę jako pośrednika, a także w czym Spółka miałaby pośredniczyć, skoro Skarżąca nabywa wierzytelności z faktur finansowanych do kwoty netto. Takie zacytowane uogólnienie nie wynika z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, a równocześnie brak jest w treści zaskarżonej interpretacji indywidualnej argumentacji DKIS odnoszącej się do stanowiska Spółki o braku zobowiązania Wnioskodawcy do przekazywania uzyskanej kwoty na rzecz Klienta. Należy przy tym zauważyć, że jak wskazuje się w orzecznictwie:

"Faktoring jest zatem umową nienazwaną, łączącą w sobie elementy cesji wierzytelności, dyskonta wierzytelności i umowy sprzedaży. Skutkiem prawnym zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności przez przedsiębiorcę (cedenta, faktoranta) jest przelew wierzytelności na rzecz faktora."

(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2021 r., o sygn. akt II FSK 592/19)

Żadne elementy stanu faktycznego – opisanej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej usługi faktoringu, nie zostały ocenione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej pod kątem zastosowania do Spółki art. 12 ust. 4i oraz art. 15d ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., a DKIS jedynie założył, że usługa faktoringu równa jest pośrednictwu nie odnosząc się do stanowiska Spółki, że:

"... na podstawie zawartej Umowy na Produkt faktoringowy Wnioskodawca nie jest zobowiązany do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy i przekazania tej płatności na rzecz dostawcy towarów lub usługodawcy. W szczególności Wnioskodawca w pierwszej kolejności dokonuje wypłaty środków do wysokości faktury netto na rzecz Klienta a dopiero później może otrzymać spłatę od Kontrahenta (przy faktoringu jawnym) albo od Klienta (przy faktoringu cichym). Postanowienia Umowy z Klientem nie zawierają zobowiązania po stronie Wnioskodawcy do "pobierania" należności od Kontrahenta i "przekazywania" ich Klientowi."

Natomiast jak tut. Sąd już podkreślał w prawomocnym orzeczeniu z 12 lipca 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 479/18 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) istotą postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej jest ocena stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację pod kątem przepisów prawa podatkowego i organ interpretujący nie może ustalać, zmieniać za wnioskodawcę stanu faktycznego jak i pomijać jego istotnych elementów. Zgodzić się należy również z orzeczeniem Naczelny Sąd Administracyjny z 19 grudnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 3480/15 – (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że:

"Związanie organu interpretacyjnego treścią wniosku oznacza, że w jednoinstancyjnym postępowaniu interpretacyjnym bazuje on wyłącznie na takim opisie stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, jakie przedstawi zainteresowany. Często może on być wielowątkowy i skomplikowany, co - jak już podnoszono wcześniej - może dotyczyć zdarzeń dopiero planowanych. Nie daje to jednak organowi interpretacyjnemu uprawnienia do modyfikacji tego stanu faktycznego, uzupełniania go czy jakiejkolwiek innej ingerencji."

Bez odniesienia się do elementów stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest możliwym zajęcie stanowiska, względem zastosowania wobec Spółki wskazanych we wniosku jako przedmiot interpretacji przepisów. Takie odniesienie winno znaleźć się w uzasadnieniu interpretacji indywidualnej na zasadach przewidzianych w art. 14c § 1 i § 2 o.p., czego w zaskarżonej interpretacji indywidualnej zabrakło. Brak ten winien zostać uzupełniony przez DKIS w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Bez takiego odniesienia nie jest możliwa ocena merytoryczna przez Sąd stanowiska Strony/DKIS oraz - w tym zakresie - zarzutów skargi.

Mając na uwadze powyższe Sąd za uzasadniony uznał zarzut skargi o naruszeniu art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 120 i art. 121 o.p. przez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności opisanych przez Spółkę we wniosku, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenie, że w odniesieniu do sytuacji opisanej we wniosku znajdą zastosowanie przepisy art. 12 ust. 4i i art. 15d ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - uwzględniając wysokość wpisu od skargi, opłatę od pełnomocnictwa i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika