Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 662/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a - c, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 145
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Grupy Producentów [...] "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 czerwca 2024 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 2 lipca 2021 r. Nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producentów [...] "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 42.257 (czterdzieści dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję wydaną przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji) z 17 czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie której ww. organ, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w T. D. (dalej: Spółka, strona, Grupa, skarżąca) od decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji, Dyrektor ARiMR) z 2 lipca 2021 r. nr [...], wydanej w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Decyzją nr [...] z 16 października 2013 r. Dyrektor ARiMR, po rozpoznaniu wniosku strony z 15 lipca 2013 r., przyznał Grupie pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 407.400 zł oraz pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (dalej: PDU) w wysokości 2.316.569,27 zł za okres od

1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. (I półrocze 4 roku realizacji PDU), tj. w łącznej kwocie 2.723.969,27 zł (dalej także jako: decyzja ostateczna z 2013 r.). Płatności przyznane decyzją ostateczną z 2013 r. zostały wypłacone na rachunek bankowy strony

5 listopada 2013 r.

Postanowieniem z 30 marca 2016 r. organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją nr [...].

Następnie decyzją nr [...] z 6 września 2016 r. Dyrektor ARiMR uchylił ostateczną decyzję nr [...] z 16 października 2013 r. w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz:

- przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 2.155 680,77 zł,

- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 80.444,25 zł oraz

- dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 80.444,25 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Prezes ARiMR decyzją nr [...] z 6 lutego 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 391/17 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z 6 lutego 2017 r.

Prezes ARiMR 12 sierpnia 2019 r. wydał decyzję nr [...], na mocy, której:

- uchylił w całości decyzję Dyrektora ARiMR nr [...]z dnia 6 września 2016 r.,

- uchylił decyzję Dyrektora ARiMR nr [...]z 16 października 2013 r.

w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., tj. za I półrocze 4 roku realizacji PDU w wysokości 2.316.569,27 zł

- oraz zawiesił przyznanie pomocy finansowej w wysokości 2.316.569,27 zł na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od

1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.

Wyrokiem z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 764/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR nr [...]

z 12 sierpnia 2019 r. Na ww. orzeczenie Prezes ARiMR złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 16 sierpnia 2024 r., sygn. akt

I GSK 1203/20 oddalił skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 5 maja 2017 r., sygn. akt [...], Prokuratura Regionalna W. wszczęła śledztwo w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w bliżej nieustalonym czasie, nie wcześniej niż w 2008 r. i nie później niż w grudniu 2016 r., w W. przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ARiMR w W. w stosunku do mienia znacznej wartości w kwocie nie wyższej niż 21.302.659,77 zł poprzez przedłożenie w tejże Agencji przez m.in. Spółkę [...] nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności

o istotnym znaczeniu dla otrzymywania dofinansowania ze środków finansowych krajowych oraz Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników Agencji w błąd, co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych, w konsekwencji czego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. poniosła szkodę w kwocie nie niższej niż 21.302.659,77 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w zbiegu z art. 297 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k.

Zawiadomieniem z 11 czerwca 2021 r. Dyrektor ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia Grupie kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...] z 16 października 2013 r.

Decyzją z 2 lipca 2021 r. nr 9[...]Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1505, dalej: ustawa o Agencji), art. 60 ust. 1, art. 67 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach,

a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz.UE. L 138 z 25 maja 2017 r., str. 4 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 2017/891), art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców

i warzyw oraz rynku chmielu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 935, dalej: ustawa o organizacji rynków), art. 4 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r., str. 1, dalej: rozporządzenie nr 2988/95), art. 145 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 543/2011) oraz art. 104 k.p.a., ustalił Grupie kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 2.723.969,27 zł, uzyskanych na mocy decyzji ostatecznej z 2013 r. wraz

z odsetkami o stawce 3,25 %, liczonymi zgodnie z art. 67 rozporządzenia z 2017 r. od 30 lipca 2012 r. do dnia zapłaty.

Decyzja ta została stronie doręczona 12 lipca 2021 r., która złożyła od niej odwołanie, uzupełnione 2 listopada 2021 r. wraz z wnioskami dowodowymi. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. z uwagi na braki w składzie organów spółki, co skutkuje niemożnością prowadzenia przez Grupę swoich spraw, w tym udziału w postępowaniu odwoławczym dotyczącym decyzji Dyrektora ARiMR z 2 lipca 2021 r. Do pisma dołączyła dokumentację potwierdzającą rezygnację członka zarządu i prokurenta z pełnionych funkcji, a także protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, z którego wynika, że nie wybrano nowych członków zarządu. Następnie w piśmie z 8 listopada 2021 r. strona złożyła kolejne wnioski dowodowe.

Postanowieniem z 22 grudnia 2021 r., nr [...], Prezes ARiMR zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w sprawie odwołania Grupy od decyzji organu I instancji z 2 lipca 2021 r. i zwrócił się do sądu powszechnego

o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej dla postępowania administracyjnego prowadzonego przeciwko Spółce. Postanowieniem z 22 września 2022 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy L. – W. w L. z siedzibą w Ś. oddalił wniosek Prezesa ARiMR o ustanowienie dla Spółki kuratora.

Postanowieniem nr [...] z 30 września 2022 r. Prezes ARiMR podjął zawieszone z urzędu postępowanie odwoławcze.

W kolejnych pismach skarżąca uzupełniała odwołanie o wskazanie nowych dowodów i zarzutów (pisma z: 22 grudnia 2022 r., 17 stycznia 2023 r., 15 lutego 2023 r., 24 marca 2023 r., 20 kwietnia 2023 r.).

W związku z powyższym Prezes ARiMR decyzją z 13 listopada 2023 r., nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję z 2 lipca 2021 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, polegającego na całościowej ocenie wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.

Od powyższej decyzji strona złożyła sprzeciw, po którego rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 12/24, uchylił ww. decyzję Prezesa ARiMR, zalecając zbadanie, czy należność ustalona decyzją organu I instancji przedawniła się na podstawie wskazywanego przez Spółkę art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, mając na względzie aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie wskazywane również w sprzeciwie.

Prezes ARiMR decyzją nr [...]z 17 czerwca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z 2 lipca 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że rozpoznał sprawę

w oparciu o przepisy wskazane w sentencji decyzji Dyrektora ARiMR z 2 lipca 2021 r. oraz dodatkowo o przepisy:

- rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str.1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1234/2007);

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 671, dalej: rozporządzenie nr 1308/2013);

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią

i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013);

- rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r.

w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L 248 z 16 września 2002 r., str. 1, dalej: rozporządzenie nr 1605/2002, zastąpionego przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r.

w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (UE, EURATOM) nr 1605/2002 (Dz.U. UE L 298 z 16 października 2012 r., str. 1, dalej: rozporządzenie nr 966/2012), które zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, EURATOM) nr 966/2012, dalej: rozporządzenie 2018/1046);

- ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm., dalej: u.f.p.).

Organ odwoławczy uznał, że środki wypłacone Spółce tytułem przedmiotowej pomocy finansowej pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1i pkt 2 lit. a) ustawy o Agencji. Przepis ten przewiduje obowiązek zwrotu w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych i nie uzależnia tego obowiązku od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy beneficjenta, uznanych następnie za pobrane nienależnie.

W ocenie Prezesa ARiMR nieprawidłowość należy zdefiniować jako naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę

w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95). Grupa powinna więc realizować cel polegający na wydatkowaniu środków zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod

i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 27 rozporządzenia nr 1605/2002 i art. 44 ust. 3 u.f.p.).

Prezes ustalił, że przyczyną wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie nienależnie pobranych płatności były nieprawidłowości wynikające z dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w W.wszczętego postanowieniem z 5 maja 2017 r., sygn. akt [...]. Postanowieniem z 9 listopada 2020 r. wyłączono do odrębnego postępowania o sygn. akt RP [...]materiały przeciwko członkom Grupy, tj. P. K.- L. oraz K. L.. Z tego postępowania wynika, że

w celu otrzymania płatności Grupa stworzyła sztuczne warunki, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazała bowiem, że zamiarem Grupy, tj. jej członków uprawnionych do reprezentacji, było pominięcie celów wskazanych w art. 122 lit c) rozporządzenia nr 1234/2007 i PDU, a tym samym otrzymanie wyższej, aniżeli należna, pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU.

Organ odwoławczy wskazał, że P. K.-L., która posiada udziały w Grupie od 28 września 2011 r., prowadzi jednocześnie od 1 kwietnia 2011 r. działalność gospodarczą pod nazwą [...] – P. K.- L. wraz

z K. L., zarejestrowaną, w okresie którego dotyczy niniejsze postępowanie, pod tym samym adresem, co siedziba Grupy, tj. [...]. Z kolei S.K. pełniący funkcję Prezesa Zarządu Grupy oraz posiadający w niej udziały, w okresie którego dotyczy niniejsze postępowanie, prowadził jednocześnie firmę Handlowo- Usługową [...] – S. K. pod tym samym ww. adresem, co siedziba Grupy. Jak wynika z akt sprawy Firma [...]-P. K.-L. oraz Firma Handlowo-Usługowa [...] – S. K.,

w okresie którego dotyczy niniejsze postępowanie, dokonywały sprzedaży do Grupy maszyn i urządzeń.

W złożonym wniosku za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Grupa wnioskowała o przyznanie pomocy finansowej na zakup urządzeń, maszyn

i pojazdów zakupionych na podstawie faktur, w tym:

1) nr [...] z 28 czerwca 2013 r., wystawionej przez [...] P. K., na podstawie której Grupa zakupiła: stołek ze stali szlachetnej, ociekacz ze stali nierdzewnej, stół wysoki regulowany na kółkach ze stali nierdzewnej, stół pakujący ze stali nierdzewnej oraz lejek ze stali nierdzewnej, łącznie za kwotę 38.900 zł netto, tj. 47.847 zł brutto. Jak wynika natomiast z dokumentacji pozyskanej z Prokuratury 26 czerwca 2013 r. [...] P. K. zakupiła w [...] S. K. urządzenia i narzędzia za kwotę 12.000 zł netto, tj. 14.760 zł brutto – faktura nr [...]. W dniu 28 czerwca 2013 r. nastąpiła ich sprzedaż do Grupy za kwotę 38.900 zł netto, tj. 47.847 zł brutto. Na narzędzia zostało przyznane dofinansowanie przez ARIMR w kwocie 29.175 zł, co stanowiło 75 % z kwoty 38.900 zł;

2) nr [...] z 28 czerwca 2013 r., wystawionej przez [...] P. K., na podstawie której Grupa zakupiła panel dotykowy sterujący naważarką i drukarkę laserową za kwotę 105.000 zł netto, tj. 129.150 zł brutto. W dniu 14 czerwca 2013 r. [...] P. K. zakupiła w niemieckiej firmie panel dotykowy sterujący naważarką za kwotę 7.900 Euro, co w przeliczeniu na PLN według ówczesnego kursu stanowiło kwotę 33.721,15 zł. W dniu 28 czerwca 2013 r. nastąpiła ich sprzedaż do Grupy za kwotę 105.000 zł netto, tj. 129.150 zł brutto. Jak natomiast wynika z faktury VAT [...] Sp. z o.o. nr [...] z 30 grudnia 2011 r. wartość drukarki Linx TT3 RH o numerze seryjnym [...] w momencie zakupu wynosiła 15.990 zł brutto (13.000 zł netto). ARiMR przyznała pomoc finansową na panel dotykowy oraz drukarkę laserową w łącznej wysokości 78.750 zł (kwota 41.250 zł za panel dotykowy sterujący naważarką i kwotę 37.500 za drukarkę laserową), co stanowiło 75% z kwoty 105.000 zł;

3) nr [...] z 8 maja 2013 r., wystawionej przez [...] P. K. tytułem zakupu skrzynek plastikowych PE OZE za kwotę 147.900 zł netto, tj. 181.917 zł brutto. Jak wynika natomiast z dokumentacji pozyskanej z Prokuratury 2 maja 2013 r. [...] P. K. zakupiła z Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym "[...]" 10.000 sztuk skrzynek plastikowych PE OZN za kwotę 78.000 zł netto, tj. 95.940 zł brutto. Za ten zakup wystawiono fakturę VAT nr [...] . W dniu 8 maja 2013 r. nastąpiła sprzedaż skrzynek Grupie za kwotę 147.900 zł netto, tj. 181.917 zł brutto. Na skrzynki zostało przyznane dofinansowanie przez ARIMR w kwocie 110.925 zł, co stanowiło 75 % z kwoty 147.900 zł;

4) nr [...] z 28 czerwca 2013 r., wystawionej przez firmę Handlowo- Usługową [...] – S. K., Grupa zakupiła Linię tnąco-pakująco Typ - K. rok produkcji 2008 za kwotę 1.036 890 zł brutto, tj. 843.000 netto. Jak natomiast wynika

z ustaleń Prokuratury, 7 czerwca 2013 r. firma Handlowo-Usługowa [...] – S. K. zakupiła od [...] Sp. z o. o. ww. linię za kwotę 335.421 zł brutto, tj. 272.700 zł netto, na podstawie faktury nr [...] z 7 czerwca 2013 r. ARiMR przyznała dofinansowanie w wysokości 632.250 zł, co stanowiło 75% z kwoty 843.000 zł.

Jak wynika z powyższego, Grupa w złożonym wniosku za I półrocze 4 roku realizacji swojej działalności w kwocie poniesionych kosztów na inwestycję uwzględniła kwotę urządzeń/narzędzi ujętych na ww. fakturach, wystawionych w kilka/kilkanaście dni po ich nabyciu (odpowiednio: 2 dni, 14 dni, 6 dni i 21 dni) przez sprzedawców, tj. [...] P. K. oraz firmę Handlowo-Usługową [...], znacznie przewyższającą kwotę pierwotnie poniesioną na nabycie określonej maszyny/sprzętu przez sprzedawcę.

Zdaniem Prezesa ARiMR słusznie wskazał w swym rozstrzygnięciu organ

I instancji, iż w stanie faktycznym sprawy zaistniał system powiązanych ze sobą ekonomicznie i osobowo podmiotów gospodarczych, które wystawiały dokumenty księgowe wskazujące znacznie zawyżone koszty poniesione przez Grupę na zakup inwestycji wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Sprzedaż nabytych przez sprzedawców ww. urządzeń do Grupy niezwłocznie po ich zakupie za kwotę znacznie przewyższającą ich wartość wskazaną na fakturach ich nabycia wskazuje, że w niniejszej sprawie działający w porozumieniu członkowie Grupy podjęli niemające uzasadnienia gospodarczego ani ekonomicznego czynności, dzięki którym Grupa osiągała w okresie wnioskowanym korzyści w formie zawyżonych kwot dofinansowania w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. Jedynym celem takiego działania, w opinii Prezesa ARiMR, było otrzymanie wyższych, sztucznie wykreowanych kwot dofinansowania

z ARiMR.

Zatem, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zaistniał zarówno element subiektywny, jak i obiektywny stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych korzyści, a Grupa nie zrealizowała celu określonego w art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 u.f.p. Trudno bowiem uznać, że w przypadku ww. zakupów przez Grupę jej członkowie, a jednocześnie wspólnicy Spółki, tj. jednocześnie osoby zasiadające w jej zarządzie, nie miały wiedzy dotyczącej pierwotnej ceny nabycia urządzenia/sprzętu przez jego sprzedawcę. Nie został więc osiągnięty cel określony w PDU wpisujący się w treść art. 122 rozporządzenia nr 1234/2007, polegający na optymalizacji kosztów produkcji

i stabilizowaniu cen uzyskiwanych przez producentów, pomimo że strona zobowiązała się do jego osiągnięcia i otrzymała środki finansowe na jego osiągnięcie.

Dokonując analizy przesłanki negatywnej do ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności, tj. terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie termin przedawnienia jeszcze nie upłynął, bowiem został przedłużony do daty zakończenia programu wieloletniego, tj. do 31 maja 2020 r.

W tym zakresie Prezes ARiMR wskazał, że w przypadku programów wieloletnich nie stosuje się 8-letniego terminu wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, lecz jedynie art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 i akapit 3 ww. rozporządzenia. Za powyższą wykładnią przemawia to, że użycie wyrażenia "podwójny termin okresu przedawnienia" wskazuje jednoznacznie, że termin okresu przedawnienia musi być

z góry określony, tak jak w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, gdyż podwoić można tylko termin określony ściśle wskazaną liczbą lat, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ terminem końcowym dla dochodzonej należności jest termin końca okresu programu wieloletniego.

Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku z 12 grudnia 2023 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 12/24 organ odwoławczy zauważył, że nawet gdyby przyjąć odmienną interpretację, iż w przypadku programów wieloletnich również znajduje zastosowanie 8-letni termin wskazany w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, to wydanie przez organ I instancji decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z 2 lipca 2021 r. miało miejsce przed upływem 8 lat, liczonych od daty płatności, która miała miejsce 5 listopada 2013 r.

Zdaniem organu II instancji do przerwania biegu terminu przedawnienia

w przedmiotowej sprawie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95, doszło na skutek zdarzeń mających miejsce przed 31 maja 2020 r., tj.:

- 12 września 2016 r. – doręczenie stronie decyzji Dyrektora ARiMR z 6 września 2016 r. nr [...], wydanej w postępowaniu wznowionym postanowieniem z 30 marca 2016 r. w sprawie wniosku Grupy z 15 lipca 2013 r. o przyznanie pomocy finansowej,

- 21 sierpnia 2019 r. - doręczenie decyzji Prezesa ARiMR z 12 sierpnia 2019 r. nr [...],

- 11 czerwca 2021 r. – wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych.

Tym samym, zdaniem Prezesa ARiMR, termin przedawnienia przedmiotowej nieprawidłowości upływałby 11 czerwca 2025 r. Dlatego Grupa jest zobowiązana zwrócić środki finansowe wypłacone 5 listopada 2013 r. w łącznej kwocie 2.723.969,27 zł wraz z odsetkami, liczonymi na podstawie art. 67 rozporządzenia nr 2017/891, tj. od dnia wypłaty środków. Dla płatności zrealizowanej 5 listopada 2013 r. na podstawie decyzji ostatecznej z 2013 r. stawka odsetek wynosi 3,25 % (0,25 % powiększona o 3 punkty procentowe).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania (nieujętych ww. analizą) oraz podniesionych w pismach z: 24 marca 2023 r., 12 stycznia 2023 r. oraz 26 października 2021 r., Prezes ARiMR wskazał, że kształtujące się orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie przedawnienia nie jest jednolite. Oczywistym jest, iż pełnomocnik strony, działając w jej interesie, przedstawia wyłącznie te wyroki, które są dla niej korzystne. Jednak orzekając w sprawach dotyczących ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz przedawnienia określonego w art. 3 rozporządzenia nr 2988/95, sądy administracyjne w swych wyrokach potwierdzają prawidłowość stanowiska ARiMR w zakresie interpretacji art. 3 ww. rozporządzenia, czego przykładem jest wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt

V SA/Wa 457/22.

W zakresie natomiast zarzutów strony dotyczących błędnych ustaleń w zakresie zakwestionowanych przez organ I instancji czterech faktur VAT, a tym samym naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przy ustalaniu ich wartości i sprzedaży Grupie we wskazanej na nich kwocie, zdaniem Prezesa ARiMR, słusznie wskazał organ I instancji, że w przedmiotowej sprawie zaistniał system powiązanych ze sobą ekonomicznie i osobowo podmiotów gospodarczych, które wystawiały dokumenty księgowe wskazujące na znacznie zawyżone koszty poniesione przez Grupę na zakup inwestycji wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Sprzedaż nabytych przez sprzedawców ww. urządzeń do Grupy niezwłocznie po ich zakupie za kwotę znacznie przewyższającą wartość wskazaną w fakturach ich nabycia przez sprzedawców wskazuje, że w niniejszej sprawie działający w porozumieniu członkowie Grupy podjęli czynności niemające uzasadnienia gospodarczego, ani ekonomicznego. Postępowanie Grupy prowadziło zatem do osiągnięcia we wnioskowanym okresie celu, tj. korzyści w postaci zawyżonych kwot dofinansowania w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.

Organ odwoławczy wskazał również, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających koszt zastosowanego ulepszenia, które w tak znaczny sposób miało podwyższyć cenę towaru przy sprzedaży. Nie potwierdza to e-mail z 17 maja 2013 r., który mówi jedynie o tym, że nabyta przez firmę [...] drukarka nie posiada opcji drukowania kodów kreskowych. Natomiast istotne jest, że drukarka, będąca przedmiotem faktury [...], to nie był sprzęt nowy, tylko używany od półtora roku.

Z powyższych względów trudno uznać, bez stosownych dowodów, za "know-how" zakup przez Grupę linii tnąco-pakującej K. za kwotę 843.000 zł netto,

w sytuacji jej uprzedniego nabycia przez Firmę Handlowo-Usługową S. K. za kwotę 683.378,09 zł netto. Powyższego nie potwierdza e-mail od P. K.-L. do strony z 4 kwietnia 2023 r, czyli 10 lat później, aniżeli realizacja przez Grupę inwestycji w postaci zakupu ww. linii tnąco-pakującej.

Odpowiadając na wniosek pełnomocnika strony o dopuszczenie dowodu

z zeznań świadków, artykułu z prasy branżowej, dowodu z oględzin (pisma z: 24 września 2021 r., 25 października 2021 r., 8 grudnia 2021 r.), Prezes ARiMR uznał, że zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy jest wyczerpujący i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie faktem niezaprzeczalnym jest bowiem, że inwestycje kupowane były przez powiązaną z Grupą spółkę, które niezwłocznie sprzedawane były Grupie za określoną cenę, wyższą aniżeli pierwotna cena nabycia. Nic nie stało na przeszkodzie, żeby Grupa sama nabyła ww. urządzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy nabywały je osoby wchodzące w jej skład nie dla Grupy, której były członkiem, lecz "dla siebie", występując w transakcji jako odrębny od Grupy podmiot obrotu gospodarczego.

Odnosząc się do złożonego 20 kwietnia 2023 r. wniosku dowodowego strony na okoliczność wartości linii tnąco-pakującej K., Prezes ARiMR wskazał, że stosując w prowadzonej działalności, jako wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw, zasady oszczędności, wydajności, skuteczności określone w art. 27 rozporządzenia nr 1605/2002 oraz art. 30 rozporządzenia nr 966/2012, osoby działające w imieniu Grupy, mające w jej składzie przedstawicieli podmiotu, od którego zakupione zostały sprzęty/inwestycje, będące przedmiotem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, winny działać w interesie Grupy. Tak samo wszyscy członkowie Grupy powinni działać z dbałością o jej sytuację finansową i ekonomiczną. Jeżeli zatem powiązana z Grupą osoba, członek Grupy, sprzedaje Grupie inwestycję w cenie zdecydowanie przewyższającej cenę pierwotnego nabycia, to potwierdza, że podejmowane przez ww. członków Grupy działania są ze szkodą dla ekonomicznego interesu Grupy, z dbałością wyłącznie o interes finansowy sprzedawcy, tj. podmiotu,

w którym uczestniczy/jest jego właścicielem. Powyższa sytuacja, w opinii Prezesa ARiMR, jednoznacznie potwierdza, że intencja uczestnictwa w Grupie jej członków pozostaje w sprzeczności z interesem ekonomicznym Grupy.

Z ostrożności organ odwoławczy wskazał, że nawet gdyby wniosek dowodowy strony spełniał przesłankę, o której mowa w art. 78 § 1 k.p.a., to w świetle art. 78 § 2 k.p.a. za uzasadnione należałoby uznać stanowisko, że wniosek ten dotyczy okoliczności już stwierdzonych wcześniej przeprowadzonymi dowodami. Ponadto dopuszczenie wnioskowanego dowodu naruszałoby obowiązek sprawnego prowadzenia postępowania, gdyż w sprawie istnieją faktury dotyczące pierwotnego nabycia sprzętów przez powiązane z Grupą podmioty, jednoznacznie świadczące

o zawyżeniu wartości urządzeń, będących przedmiotem wniosku o przyznanie pomocy finansowej.

Poza tym organ II instancji zauważył, że strona w składanych wnioskach dowodowych, wyjaśnieniach oraz zarzutach częściowo przyznaje wartość dowodową operatowi sporządzonemu na zlecenie ARiMR przez rzeczoznawcę S. inż. F. G. (pismo strony z 24 września 2021 r. oraz 20 kwietnia 2023 r.), wykorzystując jego ustalenia jako uzasadnienie wskazywanych zarzutów (np. linia tnąco-pakująca K., skrzynki plastikowe PE OZN). Z drugiej natomiast strony,

w sytuacji w której ww. operat podważa zdecydowanie wartość urządzeń (stołek ze stali szlachetnej, ociekacz ze stali nierdzewnej, lejek ze stali nierdzewnej, stół wysoki regulowany na kółkach ze stali nierdzewnej, stół pakujący ze stali nierdzewnej), zarzuca zastosowane metody wyceny, podważając jego prawidłowość.

Niezależnie od powyższego podstawą ustaleń organu I instancji do wypłaty Grupie nienależnych płatności był zakup inwestycji, sprzętów od powiązanych z nią podmiotów i to ta okoliczność legła u podstaw stworzenia przez Grupę sztucznych warunków w celu formalnego wykazania spełnienia warunków wymaganych do otrzymania płatności. Dlatego Prezes ARiMR uznał za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powoływanie, zgodnie z wnioskiem dowodowym strony z 24 marca 2023 r., kolejnego biegłego do oceny wartości rynkowej inwestycji zakupionych przez Spółkę, a przedstawionych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej.

Powyższe stanowi odniesienie się do zarzutów strony przedstawionych

w złożonych 20 kwietnia 2023 r. piśmie oraz wniosku dowodowym.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. (pismo z 26 lipca 2021 r.), Prezes ARiMR wskazał, iż strona nie wykazała, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Od decyzji Prezesa ARiMR z 17 czerwca 2024 r. skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. błędne zastosowanie art. art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji poprzez przyjęcie, że należność ustalona zaskarżoną decyzją nie przedawniła się, pomimo że:

- od daty powstania nieprawidłowości (5 listopada 2013 r.) do chwili wydania decyzji przez organ II instancji (17 czerwca 2024 r.) upłynęło ponad 10 lat;

- zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia , jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary;

- w sprawach należności wobec ARiMR o zwrot pomocy finansowej przyznanej wstępnie uznanym grupom producentów i warzyw stosuje się art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, tj. ulegają one przedawnieniu po upływie maksymalnego, 8-letniego terminu dochodzenia (wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 455/23, wyrok WSA w Warszawie z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 800/22);

- do programów wieloletnich stosuje się art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 (np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 124/19);

- do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy doręczenie decyzji organu I instancji, lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Nadto wniosła o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik strony w piśmie z 4 października 2024 r., nazwanym "uzupełnienie skargi: dalsze zarzuty", zarzucił zaskarżonej decyzji dodatkowo:

1. błędne zastosowanie art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w związku z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 w związku z art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 w związku z art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 w związku z art. 27 rozporządzenia nr 1605/2002

w związku z art. 44 ust. 3 u.f.p. w związku z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez:

1.1. błędne przyjęcie, że nienależnie wypłaconą pomocą - w rozumieniu art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, bezprawnie uzyskaną korzyścią w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, kwotą nienależnie lub nadmiernie pobraną

w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, kwotą uzyskaną na skutek stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, kwotą wydatkowaną nieoszczędnie i nieefektywnie, tj. w sposób sprzeczny z art. 30 rozporządzenia nr 966/2012, art. 27 rozporządzenia nr 1605/2002, art. 44 ust. 3 u.f.p. - jest cała kwota dofinansowania przyznanego decyzją nr [...], tj. kwota 2.723.969,27 zł, pomimo że:

a) organ II instancji ustalił (co skarżąca kwestionuje w dalszych zarzutach poniżej), że nabycie od podmiotów powiązanych ze skarżącą za rzekomo zawyżoną cenę nastąpiło jedynie w odniesieniu do części - 9 dóbr i usług dofinansowanych łącznie kwotą 851.100 zł, spośród łącznie 23 dóbr i usług dofinansowanych łącznie kwotą 2.723.969,27 zł na podstawie decyzji o przyznaniu płatności nr [...];

b) co do pozostałej kwoty dofinansowania 1.872.869,27 zł z tytułu nabycia pozostałych 14 dóbr i usług, przyznanej ostateczną decyzją nr [...]

i będącej również przedmiotem zaskarżonej decyzji zwrotowej:

- ani organy obu instancji, ani Prokuratura nie dopatrzyły się i nie ustaliły jakichkolwiek nieprawidłowości co do wydatkowania ww. kwoty i nie czynią skarżącej żadnych zarzutów z tego tytułu;

- z akt sprawy o przyznanie płatności zakończonej decyzją nr [...] wynika, że nie zostały one nabyte od podmiotów powiązanych ze skarżącą;

- zaskarżona decyzja ani akta sprawy nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia, dlaczego również i ta, prawidłowo wydatkowana kwota, miałaby zostać przez skarżącą zwrócona;

z tego kwota 407.400 zł była kwotą na pokrycie kosztów związanych

z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej;

c) decyzja organu narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 63 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1306/2013 w związku z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 - nie można przyjąć, że zwrotowi podlega cała kwota pomocy, w sytuacji gdy organ dopatrzył się rzekomej nieprawidłowości wyłącznie co do 33 % kwoty tego dofinansowania;

1.2. błędne przyjęcie i nierozpoznanie zarzutu odwołania, że nienależnie wypłaconą pomocą - w rozumieniu art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, bezprawnie uzyskaną korzyścią w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, kwotą nienależnie lub nadmiernie pobraną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, kwotą uzyskaną na skutek stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 145 rozporządzenia nr 543/2011 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, kwotą wydatkowaną nieoszczędnie i niewydajnie, tj. w sposób sprzeczny z art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 i z art. 44 ust. 3 u.f.p. - jest cała kwota 851.100 zł dofinansowania przyznanego na zakup sprzętów wskazanych w zaskarżonej decyzji, pomimo że:

a) skarżąca nabyła objęte dofinansowaniem na poziomie 75 % sprzęty od podmiotów współpracujących za łącznie 1.134.800 zł netto, zaś podmiot ten nabył ww. dobra od poprzednich sprzedawców za łączną kwotę 688.804 zł netto;.

b) za bezprawnie uzyskaną korzyść może zostać uznana wyłącznie różnica pomiędzy ceną nabycia zapłaconą przez skarżącą a ceną ustaloną jako wartość rynkowa ww. dóbr - w przypadku przyjęcia za organem, że zawyżenie ceny równe jest całej wartość nabytych dóbr, dobra te musiałyby mieć wartość zerową, co jest niemożliwe, sprzeczne z doświadczeniem życiowym i nielogiczne;

c) nawet gdyby przyjąć za organem, że cena rynkowa ww. dóbr odpowiadała cenie ich nabycia przez podmioty współpracujące ze skarżącą od pierwotnego sprzedającego - w świetle art. 63 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 za bezprawnie uzyskaną korzyść może zostać uznana wyłącznie różnica między tymi kwotami [851.100 zł – (75 % z kwoty 688.804 zł, tj. 75 % z kwoty 516.603 zł), tj. kwota 334.497 zł];

2) błędne zastosowanie art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 2017/891 poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji, która zobowiązuje skarżącą do zapłaty odsetek za okres od 30 lipca 2012 r., pomimo że:

a) z bezspornych ustaleń organów obu instancji wynika, że dofinansowanie wypłacono 5 listopada 2013 r. (np. str. 34 zaskarżonej decyzji);

b) zgodnie z art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 2017/891 odsetki są naliczane na podstawie okresu, który upłynął między otrzymaniem nienależnej płatności a jej zwrotem przez beneficjenta,

wskutek czego już tylko z powodu tego oczywistego i rażącego naruszenia ww. przepisu przez organy I i II instancji, skutkującego zwiększeniem obowiązku skarżącej

o kilkaset tysięcy złotych, decyzje obu organów powinny zostać uznane za nieważne na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

3) błędne zastosowanie art. 15 oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku

z art. 80 w związku z art. 140 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez nierozważenie przez organ II instancji choćby jednym zdaniem zarzutów z pkt 1.1. i 1.2. powyżej,

a podniesionych również w toku postępowania odwoławczego, pomimo że:

a) art. 15 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia całości sprawy;

b) w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że decyzja organu odwoławczego, która nie odnosi się do zarzutów strony - narusza m.in. art. 15 k.p.a.;

c) w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że decyzja organu odwoławczego, która nierzetelnie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne, narusza także art. 8 i art. 11 k.p.a.;

d) wskutek ww. uchybienia ani skarżąca, ani Sąd nie wiedzą, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej zaskarżoną decyzją nakazano skarżącej zwrot dofinansowania także w kwocie 1.872.869,27 zł, w tym na nabycie 14 z 23 sprzętów i usług oraz 407.400 zł na pokrycie kosztów utworzenia Grupy i działalności administracyjnej,

w sytuacji gdy ani z decyzji, ani akt sprawy nie wynika, aby z nabyciem tych 14 sprzętów i usług oraz pokryciem kosztów utworzenia Grupy i działalności administracyjnej wiązały się jakiekolwiek nieprawidłowości;

e) wskutek ww. uchybienia nie wiadomo, dlaczego jako kwotę nieprawidłowo wydaną organy zakwalifikowały także tę część wartości 9 sprzętów, które - zdaniem organu - zostały nabyte za zawyżoną cenę, która to część obejmuje realną, uczciwą wartość tych sprzętów (szerzej - pkt 1.2. powyżej);

4. błędne zastosowanie art. 80 oraz art. 84 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a., tj. zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy, zaniechanie zebrania niezbędnego materiału dowodowego w sposób zgodny z art. 84 § 1 k.p.a. oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, poprzez:

4.1. błędne i sprzeczne ustalenie, że wartość zakupu przez skarżącą 10.000 skrzynek plastikowych PE OZN w 2013 r. została zawyżona, ponieważ miały wartość 78.000 zł netto, a skarżąca zapłaciła za nie 147.900 zł, pomimo że organ za pomocą powołanego przez samego siebie biegłego ustalił wiążąco i w sposób niekwestionowany cenę ww. skrzynek na kwotę 148.000 zł netto, tj. na kwotę wyższą

o 100 zł niż cena, za jaką skarżąca kupiła te skrzynki, a zatem nabyła je po cenie rynkowej;

4.2. ograniczenie wyjaśnienia pominięcia ww. części ww. opinii biegłego powołanego przez organ jedynie do stwierdzenia, iż skarżąca kwestionuje tę opinię

w odniesieniu do innych sprzętów, pomimo że:

a) opinia powołanego przez organ biegłego wycenia wartość wielu sprzętów, wycena każdego sprzętu ma samodzielny charakter, w odniesieniu do niektórych z nich może być prawidłowa, a w odniesieniu do innych - nieprawidłowa, wiarygodność opinii biegłego można i należy oceniać odrębnie w odniesieniu do każdego wycenianego przezeń sprzętu;

b) organ nie może bez kontropinii lub opinii uzupełniającej jednocześnie przyjmować, że opinia powołanego przez organ biegłego jest wiarygodna w zakresie,

w jakim stwierdza fakty na niekorzyść skarżącej, a niewiarygodna w zakresie, w jakim stwierdza fakty na korzyść skarżącej;

4.3. błędne ustalenie, że w 2013 r. sprzęty nabyte przez skarżącą miały wartość: linia tnąco-pakująca K. - 552,083 zł netto, panel dotykowy - 33.721,15 zł; drukarka laserowa - 13.000 zł netto, tj. łączna wartość tych urządzeń miała wynosić 598.804 zł netto, podczas gdy:

a) organ I instancji za pomocą powołanego przez siebie biegłego ustalił wiążąco

i w sposób niepodważony jakimkolwiek dowodem wartość ww. linii tnąco-pakującej K. na kwotę 850.000 zł, tj. na kwotę wyższą o 7.000 zł niż cena nabycia przez skarżącą, do którego to zarzutu organ II instancji odniósł się jednym zdaniem, które niczego nie wyjaśnia, jest sprzeczne z logiką i art. 84 k.p.a. (szerzej pkt 4.2. powyżej);

b) uprawniony rzeczoznawca majątkowy S.G. w opinii z 10 lipca 2013 r. załączonej do wniosku o przyznanie dofinansowania wycenił wartość linii tnąco - pakującej, drukarki laserowej oraz panelu sterującego na kwotę 964.300 zł, tj. na kwotę wyższą o 16.300 zł niż cena nabycia przez skarżącą, do którego to zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł;

c) z drugiej opinii zespołu biegłych, w tym m.in. biegłego powołanego przez organ, sporządzonej 11 kwietnia 2023 r., wynika, iż wartość ww. linii tnąco-pakującej oraz dołączonych do niej urządzeń dodatkowych w 2013 r. mogła być zbliżona do kwoty 1.690.000 zł netto, tj. blisko trzykrotnie więcej niż przyjął organ, do czego organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się w jakikolwiek rzeczowy sposób, nie mając przy tym do tego wiadomości specjalnych;

d) z dokumentu - oferty nr [...] z 4 kwietnia 2013 r., złożonej skarżącej przez S. – B. jako przedstawiciela handlowego firmy K. GmbH wynika, iż linia tnąco - pakująca oferowana skarżącej bezpośrednio przez firmę K. miała wartość (cenę) 1.694.291 zł, tj. o 704.000 zł wyższą od ceny zapłaconej przez skarżącą firmom: [...] i [...];

wskutek czego organ błędnie wymienił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwotę łącznie 851.100 zł jako dofinansowania uzyskanego w wyniku wydatków poniesionych nieoszczędnie/nieefektywnie/w wyniku stworzenia tzw. sztucznych warunków, podczas gdy w świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, w szczególności ww. opinii biegłego sporządzonej na zlecenie organu I instancji, kwota ta nie może przekraczać 107.925 zł, a w konsekwencji organ błędnie nakazał zaskarżoną decyzją zwrot kwoty ponad 107.925 zł;

5. błędne zastosowanie art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 7 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 63 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, poprzez:

5.1. przyjęcie, że zakup niektórych przedmiotów od podmiotów powiązanych osobowo ze skarżącą został zrealizowany w sposób sztuczny, niemający gospodarczego ani ekonomicznego uzasadnienia wyłącznie w celu otrzymania wystawiania faktur VAT o znacznie podwyższonej wartości i w celu otrzymania znacznie wyższego dofinansowania niż przysługiwałoby,

5.2. zobowiązanie skarżącej zaskarżoną decyzją do zwrotu całego dofinansowania przyznanego decyzją nr [...],

pomimo że:

a) z zarzutu nr 1.1., 1.2. oraz 4.1. - 4.3. powyżej wynika, że co najwyżej kwota 63.884 zł dofinansowania mogła zostać przyznana wskutek wydatkowania środków

w sposób niezgodny z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95;

b) ww. wartość stanowi jedynie 2,3 % całego dofinansowania uzyskanego na mocy decyzji nr [...] i będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji;

c) powyższe wyklucza możliwość przyjęcia, że skarżąca i podmioty z nią powiązane osobowo działały z wolą uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek,

a świadczy o tym, że ewentualnie zawyżona kwota była wynikiem błędu, co wyklucza przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków;

d) w świetle art. 63 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 zobowiązanie skarżącej do zwrotu całego dofinansowania przyznanego decyzją nr [...], w sytuacji gdy z akt postępowania

i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jedynie 2,3 % tej kwoty mogło zostać wydatkowane wskutek stworzenia tzw. sztucznych warunków - narusza zasadę proporcjonalności sankcji;

e) w chwili nabycia ww. dóbr nie obowiązywał § 2 ust. 1 ust. 3 lit. e rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r., tj. zakaz nabywania inwestycji od podmiotów powiązanych z Grupą, który wszedł w życie dopiero 1 stycznia 2017 r.;

f) organ, pomimo wniosków skarżącego i dowodów potwierdzających szczególne warunki transakcji z podmiotami powiązanymi, nie przesłuchał przedstawicieli skarżącej i podmiotów powiązanych osobowo, który sprzedał skarżącej sporne przedmioty,

w szczególności nie postawiono im pytań, zmierzających do ustalenia warunków transakcji i sposobu ustalenia ceny między osobami powiązanymi ze skarżącą

a pierwotnym sprzedawcą, dlaczego (rzekomo) zawyżono wartość spornych transakcji o zaledwie 85.179 zł, gdy występowano o 2.723.969,27 PLN dofinansowania i nie zawyżano wartości innych, większych transakcji, czy mogło to być wynikiem błędu lub innych okoliczności uzasadniających zwiększenie ceny w stosunku do ceny zapłaconej wcześniej przez podmiot powiązany ze skarżącą, względnie czy znacząco niższe ceny transakcji między osobami powiązanymi ze skarżącą a pierwotnymi sprzedawcami nie wynikały ze szczególnych warunków tej transakcji, sytuacji pierwotnego sprzedawcy, itp., co w świetle orzecznictwa NSA i TSUE wyklucza możliwość przyjęcia, iż zaistniała przesłanka subiektywna tzw. sztucznych warunków w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych;

6. błędne zastosowanie art. 78 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych skarżącej i dokonanie ustaleń i subsumpcji jak powyżej w sposób dowolny, bez włączenia do akt sprawy podstawowych

i kluczowych dla dokonanego rozstrzygnięcia dowodów i bez ich analizy, tj.:

1) decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z dnia 16 października 2013 r.;

2) akt postępowania administracyjnego o przyznanie płatności zakończonego decyzją nr [...] z 16 października 2013 r., w szczególności wniosku skarżącej o przyznanie pomocy z 14 sierpnia 2013 r. i dokumentu wyceny rzeczoznawcy mgr inż. S. G. z 10 lipca 2013;

3) decyzji nr [...] z 12 sierpnia 2019 r. rzekomo przerywającej bieg przedawnienia;

4) wyroku WSA z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 764/19 uchylającego ww. decyzję,

pomimo że:

a) narusza art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. fakt, iż do akt sprawy nie dołączono dokumentów - decyzji i akt sprawy, na mocy których to dofinansowanie zostało przyznane i który określa, z jakiego tytułu to dofinansowanie zostało przyznane, albowiem bez takiego dokumentu w ogóle nie można stwierdzić, co było przedmiotem dofinansowania, a co za tym idzie, czy dofinansowanie zostało przyznane/wykorzystane zgodnie z przepisami;

b) skarżąca w pkt III pkt 1 - 3 pisma z 26 października 2021 r. wnosiła

o dołączenie ww. dokumentów do akt sprawy i kwestionowała prawidłowość ustaleń organów bez dołączenia ww. dokumentów do akt sprawy, w szczególności wskazywała na okoliczności wskazane w zarzucie nr 1.1. powyżej;

c) ww. dowody (pkt 1 - 2) dowodzą zasadności zarzutu skarżącej nr 1.1. podniesionego już odwołaniu, a co za tym idzie - bezpodstawności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim nakazuje zwrot kwoty 1.872.869,27 zł, obejmującej dofinansowanie na nabycie 14 dóbr i usług oraz pomoc na utworzenie Grupy i działalność administracyjną, co do których wydatkowania organy nie miały jakichkolwiek zarzutów czy wątpliwości;

d) ww. dowody (pkt 4 i 5) dowodzą także zasadności zarzutu skarżącej

w postępowaniu odwoławczym, iż bieg przedawnienia nie został przerwany decyzją nr [...] wobec jej wyeliminowania z porządku prawnego;

7. błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 akapit 3 zdanie 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez:

7.1. przyjęcie, że bieg przedawnienia został przerwany decyzją wznowieniową nr [...] z 12 sierpnia 2019 r. co do całej kwoty dofinansowania (2.723.969,27 zł) przyznanej decyzją nr [...], pomimo że ww. decyzja wznowieniowa uchylała decyzję nr [...] jedynie w części, tj. co do kwoty 2.316.569,27 zł , i nie uchylała tej decyzji co do kwoty dofinansowania 407.400 zł na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej - w tej części (407.400 zł) roszczenie organu o zwrot dofinansowania uległo przedawnieniu;

7.2. przyjęcie, że bieg przedawnienia został przerwany decyzją wznowieniową nr [...] z 12 sierpnia 2019 r., pomimo że decyzja ta została uchylona wyrokiem WSA z 23 stycznia 2020 r., sygn. VIII SA/Wa 764/19, którego znaczenia prawnego organ II instancji w ogóle nie rozważył w zaskarżonej decyzji, prawomocnym na skutek wyroku NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 1203/20, wskutek czego decyzja ta została prawomocnie uchylona i wyeliminowana z obrotu prawnego, a bieg przedawnienia nie został przerwany, kwota będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji przedawniła się;

8) błędne zastosowanie art. 15 oraz art. 10 w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez:

8.1. przyjęcie, że nie narusza art. 10 k.p.a. wydanie przez organ I instancji decyzji bez zawiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i zajęcia stanowiska w sprawie, w szczególności poprzez wydanie decyzji 2 lipca 2021 r., tj. jeden dzień po dołączeniu do akt sprawy całości materiału dowodowego 1 lipca 2021 r., o czym skarżąca nie została powiadomiona;

8.2. rozpoznanie i ocena przez organ II instancji bardzo bogatego materiału dowodowego złożonego w postępowaniu odwoławczym, zamiast uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., pomimo że strona postępowania administracyjnego ma prawo do dwukrotnego rozpoznania całej sprawy i oceny wszystkich dowodów przez organy dwóch instancji, a wyrok WSA z 7 lutego 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 12/24, wskazywał, iż organ odwoławczy może rozpoznać samodzielnie sprawę i nie stosować art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w związku

z przedawnieniem roszczenia, nie uprawniał on zaś organu do samodzielnej oceny tak bogatego materiału dowodowego z naruszeniem art. 15 k.p.a.

W konsekwencji wobec treści zarzutu nr 2 podniesionego wyżej Spółka wniosła

o stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia powyższego, wniosła zgodnie z treścią skargi.

Poza tym w piśmie z 10 października 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł

o zwrócenie się przez sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w przedmiocie następujących pytań:

Czy wykładni art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 należy dokonywać w ten sposób, iż przepis ten stosuje się również w odniesieniu do programów wieloletnich, tj. w przypadkach objętych zakresem art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 ww. rozporządzenia?

W przypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej - czy wykładni art. 3 ust. 1 akapit 4 w związku z art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 w związku z art. 3 ust. 1 akapit 1 ww. rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, że przedawnienie w przypadku programu wieloletniego następuje najpóźniej w dniu,

w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia wskazanemu w art. 3 ust. 1 akapit 1 ww. rozporządzenia, tj. w którym mija okres ośmiu lat, zwłaszcza w sytuacji, gdy państwo członkowskie nie skorzystało z uprawnienia z art. 3 ust. 3 ww. rozporządzenia?

W przypadku udzielenia na pytanie drugie odpowiedzi twierdzącej - czy wykładni art. 3 ust. 1 akapit 4 w związku z art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 ww. rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, że maksymalny ośmioletni okres dochodzenia zwrotu korzyści uzyskanej w toku programu wieloletniego biegnie od dnia wypłaty środków unijnych beneficjentowi, czy też od innej daty, np. od dnia przerwania podstawowego, czteroletniego okresu przedawnienia z art. 3 ust. 1 akapit 1 ww. rozporządzenia?

Czy wykładni art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 1 ww. rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, iż nieprawidłowością ciągłą jest każda nieprawidłowość, która nie została naprawiona (np. poprzez zwrot korzyści) dopóki nie została ona naprawiona, chociażby nieprawidłowość polegała na jednorazowym zakupie urządzenia lub jednorazowej usługi na podstawie jednej faktury i złożeniu jednego wniosku

o przyznanie refinansowania tego zakupu?

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie

w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji stanowił art. 29 ustawy o Agencji. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa

w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

W pierwszej kolejności należy zgodzić się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Co istotne, dla ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie jest konieczne wzruszanie decyzji przyznających płatność i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres nawet w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostaje ostateczna decyzja przyznająca płatność (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 192/18, publ. Lex nr 2700671, wyrok WSA w Olsztynie z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 567/19, publ. Lex nr 2798783, wyrok WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 85/19, publ. CBOSA).

Środki publiczne, w tym pochodzące z UE, muszą być wydatkowane zgodnie

z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności

i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Państwa Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Jeśli bowiem okaże się, że dotacja czy dofinansowanie unijne zostało pobrane przez beneficjenta nienależnie lub w nadmiernej wysokości, albo zostało wykorzystane w niewłaściwy sposób, instytucja kontrolująca rozpoczyna procedurę windykacji środków unijnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1732/11, publ. CBOSA).

Ogólne zasady dotyczące kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wprowadza rozporządzenie nr 2988/95, mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Z treści art. 4 ust. 1 tiret 1 tego rozporządzenia wynika, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych.

Z kolei przez pojęcie nieprawidłowości, zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. rozporządzenia, należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

W sprawach związanych z dochodzeniem zwrotu dofinasowania unijnego

w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji organy ARiMR, zanim ustalą w drodze decyzji administracyjnej kwotę należności do zwrotu, winny w pierwszej kolejności zbadać negatywną przesłankę do jej dochodzenia. Przedawnienie bowiem, o ile wystąpi, wywołuje ten skutek, że organ jest zobowiązany co do zasady do zakończenia postępowania przez jego umorzenie. Upływ terminu przedawnienia musi być zatem uwzględniony z urzędu przez organ, przed którym toczy się postępowanie.

Instytucja przedawnienia w rozporządzeniu nr 2988/95 została uregulowana

w art. 3 ust. 1 następująco:

"Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1".

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że organy w niniejszej sprawie nieprawidłowo rozważyły kwestię przedawnienia.

W pierwszej kolejności w tym zakresie należy ustalić datę dopuszczenia się przez Spółkę nieprawidłowości, co jest kluczowym momentem dla instytucji przedawnienia (art. 3 ust. 1 akapit 1 zdanie 1 rozporządzenia nr 2988/95). Organ odwoławczy w swojej decyzji (strona 31) wskazał, że początkiem biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie jest data wypłaty stronie (dokonanie przelewu na konto bankowe) kwoty płatności przyznanej jej na podstawie decyzji ostatecznej z 2013 r., tj. 5 listopada 2013 r. Jednocześnie jednak nadmienił, że naruszenie prawa UE nastąpiło wcześniej, przez złożenie wniosku o nienależną (zawyżoną) kwotę pomocy, co miało miejsce 15 listopada 2013 r., a wykrycie nieprawidłowości miało miejsce dopiero w roku 2016.

Zdaniem Sądu dla wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 niezbędne jest, aby zachowanie beneficjenta, będące naruszeniem obowiązujących przepisów, stwarzało ryzyko szkody w budżecie unijnym poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Powstanie takiego ryzyka wiąże się ze złożeniem w Agencji wniosku o przyznanie pomocy, jednak ta nieprawidłowość ustaje najpóźniej z dniem dokonania przez organ płatności ostatecznej w ramach rozliczenia operacji. Stąd zasadne jest uznanie, że w przedmiotowej sprawie początkiem biegu przedawnienia jest data 5 listopada 2013 r., tj. dzień zrealizowania na rzecz skarżącej płatności wynikającej z decyzji ostatecznej z 2013 r. (por. wyrok NSA

z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1815/21, publ. CBOSA).

Warto w tym miejscu zauważyć, że to na organach administracji spoczywa ogólny obowiązek dochowania należytej staranności w badaniu prawidłowości dokonywanych przezeń płatności, które ciążą na budżecie Unii. Obowiązek ten wiąże się z tym, że organy powinny podejmować niezwłocznie środki mające na celu usunięcie skutków naruszeń. W tych okolicznościach dopuszczenie możliwości, że termin przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2998/95 rozpoczyna swój bieg dopiero od chwili stwierdzenia nieprawidłowości przez organy administracji, mogłoby w pewien sposób zachęcić organy do bezczynności w ściganiu nieprawidłowości, jednocześnie narażając podmioty gospodarcze na długi okres niepewności prawnej, jak i na niebezpieczeństwo, że po upływie takiego okresu nie będą one już w stanie przedstawić dowodu na zgodność spornych transakcji (por. pkt 67-69, pkt 6 sentencji wyroku TSUE z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt C-52/14).

W dalszej kolejności należy stwierdzić, że błędne jest stanowisko organu odwoławczego, iż w przypadku programów wieloletnich nie stosuje się 8-letniego terminu wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, lecz jedynie art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie drugie i akapit 3 tego rozporządzenia. W tym zakresie Sąd

w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 800/22, zaakceptowane przez NSA w wyroku z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 455/23.

Zdaniem Sądu zarówno z brzmienia, jak i ze struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że w 4 akapicie tego przepisu ustanowiony został - mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości - nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie 1 tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary (tak wyrok TSUE z 11 czerwca 2015 r., C-52/14, pkt 63 wyroku, publ. Lex nr 1729522).

Okres 8-letni, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, nie jest terminem przedawnienia sensu stricto, lecz terminem wyznaczającym maksymalny czas, w którym może dochodzić do wydłużenia terminu przedawnienia. Innymi słowy, po upływie 8 lat, mimo że od kolejnego przerwania terminu przedawniania nie upłynęły jeszcze 4 lata, organ nie może ustalić kwoty do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych płatności. Tak samo musi postąpić w sytuacji, gdy upłynie 4-letni termin przedawniania, mimo że nie upłynie jeszcze 8-letni okres, o którym mowa w powołanym przepisie. Wprowadzone przez prawodawcę unijnego okresy (czteroletni i ośmioletni) spełniają inne zadanie, a tym samym wywołują inne skutki prawne (por. wyrok NSA

z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 10/20, publ. CBOSA).

Cele instytucji przedawnienia powinny uwzględniać zarówno interesy Unii realizowane przez stosowne działania organów, jak i interesy podmiotów gospodarczych co do ostateczności podejmowanych działań. TSUE w wyroku z 15 czerwca 2017 r. w sprawie C-436/15 wskazał, że przedawnienie przewidziane

w przepisie art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 dla programu wieloletniego pozwala po pierwsze: zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności

w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii (zob. podobnie wyrok z 6 października 2015 r., C-59/14, EU:C:2015:660, pkt 26). Po drugie: celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (wyrok TSUE z 11 czerwca 2015 r., C-52/14, EU:C:2015:381, pkt 24).

Ponadto TSUE wskazał (pkt 63 wyroku w sprawie C-436/15), że ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego programu wieloletniego. W efekcie TSUE orzekł, że artykuł 3 ust. 1 ww. rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że termin przedawnienia nieprawidłowości, której dopuszczono się w ramach programu wieloletniego, biegnie od dnia popełnienia owej nieprawidłowości, zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 1. Poza tym program wieloletni uznaje się za "ostatecznie zakończony" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 w dniu przewidzianym na zakończenie tego programu, zgodnie z przepisami, które go normują.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że normy prawa unijnego określają datę graniczną, do której przedawnienie zobowiązań nie może nastąpić oraz ustanawiają szczególną regulację instytucji przedawnienia. W przypadku programów wieloletnich,

a do takich należy wsparcie finansowe wstępnie uznanych grup producentów owoców

i warzyw, które realizują je z funduszu EFRG w ramach planów dochodzenia do uznania podzielonych na etapy, do przedawnienia nie może dojść wcześniej niż

z chwilą zakończenia programu.

Zauważyć jednak należy, że ostateczne zakończenie programu nie oznacza bezwzględnie upływu terminu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie wdrożenia tego programu. Ma to miejsce jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości, które ustały ponad 4 lata przed ostatecznym zakończeniem programu, przy czym wobec braku przerwania biegu przedawnienia ze względu na jeden z powodów przewidzianych w art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95, nieprawidłowości te przedawnią się automatycznie wraz

z zakończeniem projektu (por. wyrok TSUE z dnia 15 czerwca 2017 r. sygn. akt

C-436/15). Termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie na jego skrócenie. Jeśli zaś w tak zakreślonym okresie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania, zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 3 ww. rozporządzenia, to po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (por. wyrok WSA

w Gdańsku z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 171/18, publ. Lex nr 2493573).

Jednak niezależnie od ilości zdarzeń przerywających okres przedawnienia, upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres 8 lat (tj. podwójny termin okresu przedawnienia), wynikający z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95. Nie można więc uznać, zdaniem Sądu, że do programu wieloletniego nie stosuje się terminu 8-letniego, który ma zapobiegać sytuacjom przeciągania w nieskończoność przedawnienia danej nieprawidłowości poprzez powtarzające się przerywające je czynności. Podmioty gospodarcze muszą mieć bowiem zagwarantowaną pewność prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już wielokrotnie w kwestii przedawnienia prawa żądania zwrotu dofinansowania ze środków unijnych,

z uwzględnieniem przedmiotowej tematyki przedawnienia należności wynikającej

z realizacji programu wieloletniego, gdzie wskazywano również w tym wypadku (wbrew stanowisku organu odwoławczego) na stosowanie art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, czyli terminu 8-letniego (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 1825/20, z 24 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1823/20, z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 124/19, z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 455/23, z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 744/18, z 16 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1537/18, z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1573/18, z 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1909/19, z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1815/21, wszystkie wyroki dostępne w CBOSA).

Jak wynika z powyższej analizy instytucji przedawnienia z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 termin 8-letni jest maksymalnym terminem, w którym może dochodzić do wydłużenia terminu przedawnienia na skutek aktów i czynności organu przerywających jego bieg. Jednak po upływie 8 lat, mimo że od kolejnego przerwania terminu przedawnienia nie upłynęło jeszcze 4 lata, organ orzekający nie może ustalić kwoty do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych płatności.

Przekładając powyższe wywody na okoliczności przedmiotowej sprawy należy zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego (strona 29-30 zaskarżonej decyzji) przyjąć, że pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców

i warzyw została ustanowiona na podstawie art. 103a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007. W obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. rozporządzeniu nr 1308/2013 nie kontynuowano przedmiotowej pomocy. Jednak zgodnie z art. 231 ust. 2 ww. rozporządzenia możliwa była kontynuacja programów wieloletnich przyjętych przed dniem 1 stycznia 2014 r. aż do wygaśnięcia tych programów. Zgodnie z art. 125e ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 1308/2013 okres przejściowy nie mógł przekraczać pięciu lat. W związku z tym ostatnie wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw zakończyły realizację swoich PDU w 2018 r., co oznacza dopuszczalność złożenia wniosku o uznanie organizacji producentów i przyznania płatności za ostatni okres realizacji PDU w roku 2019 (art. 45 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011). Zatem ostatni termin na złożenie wniosku upłynął 31 marca 2019 r. Zgodnie zaś z art. 45 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 Państwo członkowskie ma 6 miesięcy na rozpatrzenie wniosku o płatność, więc można przyjąć, że ostatnia płatność powinna być dokonana maksymalnie do 30 września 2019 r.

Ponadto w myśl art. 51 rozporządzenia nr 1306/2013 Komisja przyjmuje akty wykonawcze zawierające decyzję w sprawie rozliczenia sprawozdań finansowych akredytowanych agencji płatniczych do 31 maja danego roku. Skoro ostatnia płatność powinna być dokonana do 30 września 2019 r., to termin na rozliczenie przez Komisję upływał 31 maja 2020 r.

W związku z powyższym zasadnie Prezes ARiMR uznał, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia dochodzenia nienależnie lub nadmiernie wypłaconej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych

w zatwierdzonym PDU, w zakresie płatności przyznanych Grupie na mocy ostatecznej decyzji z 2013 r. za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. w kwocie 2.723.969,27 zł, został przedłużony do daty zakończenia programu, tj. do 31 maja 2020 r.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że mamy do czynienia

z nieprawidłowością w programie wieloletnim, w ramach którego może występować zarówno nieprawidłowość ciągła, powtarzająca się, jak i jednorazowa. W zaskarżonej decyzji nie ma tego rodzaju ustaleń, aby można było wyciągnąć wniosek, że jest to nieprawidłowość ciągła czy powtarzająca się. Sam fakt, że program jest wieloletni skutkuje jedynie przesunięciem chwili upływu okresu przedawnienia, nie oznacza, że powstałe w programie wieloletnim nieprawidłowości są ciągłe lub powtarzające się.

Nieprawidłowość ma charakter "ciągły lub powtarzający się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 2988/95, jeżeli popełniona jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa UE. Chodzi zatem o sytuację, gdy w danym okresie występują liczne naruszenia prawa przez beneficjenta, które tworzą pewną logiczną całość składającą się na jeden czyn ciągły lub ciąg czynów, analogicznie jak na gruncie prawa karnego (por. w.cyt. wyrok TSUE C-52/14, pkt 49, Rafał Poździk, Nieprawidłowości ciągłe lub powtarzające się w projektach współfinansowanych z funduszy unijnych. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r., I GSK 1706/20, str. 13, publ. St.Iur.Lubl. 2022/3/307-320). Nieprawidłowość ma także charakter powtarzający się, jeżeli została popełniona przez podmiot, który czerpał korzyści ekonomiczne z ogółu podobnych transakcji naruszających ten sam przepis prawa (zob. wyroki TSUE C-279/05, C-52/14 i C-465/10, cytowane w wyroku NSA z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 290/24, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie inwestycje, będące przedmiotem dofinansowania oraz zaskarżonej decyzji zwrotowej, były objęte jednym wnioskiem do ARiMR o przyznanie refundacji, na podstawie którego wydano decyzję ostateczną

z 2013 r. i wypłacono jednorazowo płatność (refundację). Brak jest więc logicznych podstaw, by przyjąć w takim wypadku, iż doszło do nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się. Gdyby nawet tak uznać, to tak rozumiana nieprawidłowość ustała

z chwilą złożenia wniosku o refundację.

W każdym razie przeważające stanowisko judykatury w odniesieniu do stosowania upływu terminu przedawnienia w przypadku programów wieloletnich najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary (art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2899/95) nie może zostać w niniejszej sprawie podważone przez pojawienie się odmiennych orzeczeń sądów administracyjnych (wyrok WSA

w Warszawie z 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt 501/24 i wyrok NSA z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 989/23). Sąd orzekający w tej sprawie nie podziela argumentacji zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 501/24 w odniesieniu do określenia, co jest nieprawidłowością ciągłą. W świetle powyższych rozważań nie może to być bowiem nieprawidłowość, która "trwa nadal, nie została w żaden sposób naprawiona, nie ustała". Poza tym w przedmiotowej sprawie, jak wyżej wskazano, nie mamy do czynienia z nieprawidłowością ciągłą. W odniesieniu do wyroku NSA z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 989/23, to na dzień orzekania

w niniejszej sprawie brak było dostępnego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pisemnego uzasadnienia wyroku.

W związku z powyższym, w okolicznościach tej sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o zwrócenie się do TSUE o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w przedmiocie pytań zawartych w piśmie z 10 października 2024 r. (k.115-116v).

Analizując kwestię przedawnienia nieodzowne jest w niniejszej sprawie ustalenie, w jakich datach doszło do przerwania jego biegu. Stosownie do art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia nieprawidłowości przerywa każdy akt właściwego organu władzy odnoszący się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, o którym zawiadamia się właściwą osobę, przy czym ten nie musi być tożsamy z organem uprawnionym do przydzielania dotacji lub odzyskiwania kwot wydatkowanych lub pobranych w wyniku nieprawidłowości. Jeżeli zaś chodzi o wymogi, które powinno spełniać zawiadomienie w rozumieniu ww. przepisu, informujące

o czynności odnoszącej się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, aby skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia nieprawidłowości, to musi ono

w wystarczająco dokładny sposób określać transakcje, wobec których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (por. wyrok TSUE z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt C-52/14).

W wyroku z 6 października 2015 r. C-59/14 TSUE stwierdził z kolei, że artykuł 1 ust. 2 i art. 3 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach gdzie naruszenie przepisu prawa Unii zostało wykryte dopiero po powstaniu szkody, termin przedawnienia rozpoczyna bieg z chwilą, w której wystąpiły zarówno działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii, jak i szkoda w budżecie Unii lub w zarządzanych przez nią budżetach. Natomiast o powstaniu szkody w budżecie Unii można mówić najwcześniej w dacie przyznania skarżącej środków.

W rozpoznawanej sprawie datą określającą początek biegu przedawnienia jest data 5 listopada 2013 r. w której doszło do zrealizowania na rzecz Grupy wnioskowanej płatności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (str. 31) do przerwania biegu omawianego przedawnienia z pewnością doszło na skutek postanowienia organu

I instancji z 30 marca 2016 r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 2013 r., wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które zostało stronie doręczone 4 kwietnia 2016 r. (brak w aktach administracyjnych). Konsekwencją wszczęcia postępowania wznowieniowego była dołączona do akt administracyjnych decyzja Dyrektora ARiMR z 6 września 2016 r. nr [...] o uchyleniu

w części decyzji ostatecznej z 2013 r. i orzeczeniu co do istoty, w której Grupa została szczegółowo poinformowana o zarzucanych jej nieprawidłowościach, doręczona 12 września 2016 r. Do kolejnego przerwania biegu przedawnienia doszło na skutek wydania przez Prezesa ARiMR decyzji z 12 sierpnia 2019 r. nr [...] (znajdującej się w aktach administracyjnych), doręczonej stronie 21 sierpnia 2019 r. (w zaskarżonej decyzji na stronie 31 wskazano błędnie rok 2018, zamiast 2019) o uchyleniu w całości decyzji z 6 września 2016 r., uchyleniu decyzji ostatecznej z 2013 r. i zawieszeniu

w części płatności w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 2.316.569,27 zł ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.

(I półrocze 4 roku realizacji PDU). Kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło przez doręczenie 22 czerwca 2021 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 11 czerwca 2021 r. na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji

w związku z wydaniem decyzji ostatecznej z 2013 r.

Niezależnie jednak od ilości zdarzeń skutkujących przerwanie biegu terminu przedawnienia, jeśli jego początkiem w niniejszej sprawie jest 5 listopada 2013 r., to zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 upływ tego terminu następuje najpóźniej 5 listopada 2021 r. (podwójny termin podstawowy określony w art. 3 ust. 1 akapit 1 zdanie 1 ww. rozporządzenia).

W powyższym terminie została wydana decyzja Dyrektora ARiMR z 2 lipca 2021 r. nr [...] o ustaleniu Grupie nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 2.723.969,27 zł, doręczona skarżącej 12 lipca 2021 r. Jednak, zdaniem Sądu, decyzje o zwrocie dofinansowania są decyzjami określającymi, w których zobowiązanie powstaje z mocy prawa, z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych w przepisach prawa materialnego, natomiast decyzja jedynie określa wysokość tego obowiązku. Skoro odsetki w zaskarżonej decyzji są naliczane od daty otrzymania nienależnej płatności/powstania nieprawidłowości (w decyzji organu I instancji błędnie wskazano datę 30 lipca 2012 r., zamiast 5 listopada 2013 r.), to oznacza, że zobowiązanie zwrotowe i decyzja z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji mają charakter deklaratoryjny. Wobec tego nie wystarczy w terminie określonym w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95 doręczenie decyzji wydanej w pierwszej instancji, lecz aby nie doszło do przedawnienia konieczne jest w tym okresie doręczenie decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1994/19, wyrok WSA w Opolu z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Op 343/23, wyrok WSA w Warszawie z 2 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 417/22, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 426/23, publ. CBOSA).

Nie są to zatem decyzje ustalające, jak twierdzi organ odwoławczy (odpowiedź na skargę), do których stosuje się odpowiednio przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji). Prawodawca unijny bowiem w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 uregulował odrębnie, samodzielnie i wyłącznie instytucję przedawnienia. Natomiast rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach członkowskich (art. 11 rozporządzenia nr 2988/95).

Jak wynika z akt sprawy decyzja ostateczna kończąca postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności została wydana 17 czerwca 2024 r.,

a jej doręczenie Spółce nastąpiło 8 lipca 2024 r., a więc już po upływie terminu przedawnienia, tj. po upływie 8 lat od 5 listopada 2013 r. Wprawdzie w toku postępowania międzyinstancyjnego Prezes ARiMR na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. (braki w składzie organu uprawnionego do reprezentacji Spółki) dwukrotnie zawieszał postępowanie odwoławcze: postanowieniem z 22 grudnia 2021 r. nr [...] oraz postanowieniem z 16 czerwca 2023 r. nr [...], to powyższe zawieszenia nie były z powodu wszczęcia postępowania karnego przeciw danej osobie w związku z tym samym stanem faktycznym, o którym mowa w art. 6 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2899/95, aby miały wpływ na zawieszenie podwójnego terminu okresu przedawnienia.

W świetle powyższych okoliczności i wywodów prawnych Sąd uznał, że zaskarżona decyzja ostateczna, będąca przedmiotem skargi, została wydana po upływie terminu przedawnienia wynikającego z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, a więc zaistniała negatywna przesłanka do jej wydania. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak

w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie uznając, że brak jest podstaw do kontunuowania

w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego (wobec stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości tego postępowania), Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne (punkt 2 wyroku).

O kosztach postępowania w kwocie 42.257 zł orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania składają się następujące pozycje: wpis od skargi (27.240 zł) określony na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr 221, poz. 2193), koszty zastępstwa procesowego (15.000 zł) wyliczone w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz zwrot opłaty od pełnomocnictwa (17 zł) uiszczonej na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej z dnia 16 listopada 2006 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2142).