Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 637/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a pkt 1 ,art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 128, art. 129 § 1, art. 129 § 2, art. 132, art. 617 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...].ZR w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], Burmistrz [...] i Miasta J. (zwany dalej także "Burmistrzem") odmówił K. J. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem T. J., przywołując w podstawie rozstrzygnięcia m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111. z późn. zm., dalej zwana także "u.ś.r.").

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu [...] marca 2021 r. K. J. (zwana dalej także "skarżącą") zwróciła się z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, dołączając dokumenty wymagane przepisami prawa. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, który potwierdził informacje zawarte we wniosku. Ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad bratem T. J., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Przywołując treść art. 17 ust. 1a i ust. 1b u.ś.r., organ podniósł, że w pierwszym stopniu osobą spokrewnioną z T. J. jest jego matka A. J., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ wyjaśnił, że w takim przypadku wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz osoby, która jako spokrewniona w drugim stopniu nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1a u.ś.r., nie mógł zostać uwzględniony.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. K. J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od opisanej decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2021 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie K. J. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że T. J. – brat skarżącej – jest osobą niepełnosprawną, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przywołując wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, podkreślono, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, jak w przypadku K. J., oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Zatem w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., Nr [...].ZR, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej także "Kolegium") utrzymało w mocy w mocy zaskarżoną Burmistrza z dnia [...] marca 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, przywołując art. 17 ust. 1, ust. 1a oraz ust. 5 pkt 1-6 u.ś.r., że ustawodawca określił na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, oraz sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.

Odnosząc się do materiału zgromadzonego w sprawie Kolegium wskazało, że T. J. – brat skarżącej – ma 36 lat, a orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] czerwca 2018 r., którego kserokopia znajduje się w aktach sprawy, zaliczony został na stałe do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] stycznia 2016 r., a niepełnosprawność istnieje od 30-go roku życia. T. J. zamieszkuje wspólnie z matką — A. J., która jest emerytką i nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a także z siostrą K. J. (skarżącą), która pomimo wspólnego zamieszkiwania prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. K. J. twierdzi, że opiekuje się bratem, ponieważ ich matka nie może tejże opieki sprawować z uwagi na wiek (63 lata) i stan zdrowia. Skarżąca wskazała jednak, że matka od czasu do czasu wyjeżdża w celach zarobkowych.

Zdaniem Kolegium, istotą rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie jest ocena czy K. J. – siostrze T. J., można przyznać świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji, gdy obowiązek alimentacyjny rodzica T. J. – jego matki A. J., wyprzedza jej obowiązek alimentacyjny, który dopiero w dalszej kolejności spoczywa na rodzeństwie. Przywołując treści art. 128, art. 129 i art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359, ze zm., zwanej dalej także "k.r.o.), Kolegium oceniło, że na skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny wobec brata, a tym samym należy ona do kategorii osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Jednakże, jako siostra T. J., jest jego krewną drugiego stopnia w linii bocznej, co oznacza, że zastosowanie w jej przypadku będzie miał art. 17 ust. 1a u.ś.r., gdzie wskazano dodatkowe warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że matka niepełnosprawnego - A. J. - ma 63 lata i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaganym przez art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. Zatem to na matce ciąży obowiązek alimentacyjny względem syna, który to obowiązek, z uwagi na treść art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., nie przechodzi na osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. To z kolei oznacza, iż K. J., będąca krewną drugiego stopnia w linii bocznej, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem, choćby tę opiekę faktycznie wykonywała. W takiej sytuacji, zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Uzupełniająco Kolegium pouczyło, że w przypadku gdy stan zdrowia A. J. uniemożliwia jej opiekowanie się chorym synem, powinna ona wystąpić do właściwego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o wydanie orzeczenia. Tylko w przypadku legitymowania się przez A. J. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, obowiązek alimentacyjny względem syna przeszedłby na córkę – K. J. (czyli siostrę osoby wymagającej opieki).

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. K. J., reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta J. z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się siostry, będącej jednocześnie opiekunem osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez matkę niepełnosprawnego, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładania przywołanych przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Uzasadniając zarzuty skargi podniesiono, że wykładnia językowa art. 17 ust 1 u.ś.r. dokonana przez Kolegium prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki. Opierając się na wyroku WSA w Szczecinie z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz [...] podniesiono, że wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko dodatkowo podnosząc, że wbrew zarzutom skargi dokonało prawidłowej i logicznej interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 1a u.ś.r. Zdaniem Kolegium, przywołane przepisy w sposób jasny i konkretny określają, kiedy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innym osobom, niż wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 1 - 3 u.ś.r., a także że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje każdej osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz z woli ustawodawcy, przysługuje wyłącznie osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 u.ś.r. i na warunkach określonych w ustawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., zwanej dalej także "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem.

W sprawie bezspornym jest, że K. J. faktycznie sprawuje opiekę nad swoim bratem – T. J., legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] czerwca 2018 r., na mocy którego zaliczony został na stałe do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] stycznia 2016 r., a niepełnosprawność istnieje od 30-go roku życia. Bezsporne jest także to, że T. J. zamieszkuje wspólnie z matką – A. J., która jest emerytką i nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a także z siostrą K. J. (czyli skarżącą), która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy K. J. spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem, w sytuacji, gdy ich matka – A. J. – nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (na dzień wydania decyzji t.j. z 2020 r., poz. 111, ze zm., a obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, zwana dalej także "u.ś.r."). Wskazane powyżej sporne zagadnienie wiąże się z ustaleniami dotyczącymi obarczenia członków rodziny obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1359, dalej "K.r.o.")., do których odsyła u.ś.r.

Art. 17 ust. 1 u.ś.r., przez odesłanie do przepisów K.r.o., wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy rezygnacja z zatrudnienia dla jej sprawowania, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei zgodnie z art. 128 K.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z art. 617 § 1 K.r.o. wynika, że krewnymi w linii prostej są zstępni (syn, córka, wnuk, prawnuk) oraz wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie). Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 K.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 K.r.o.). Zasadą jest również, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 K.r.o.).

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, ukształtowanym na tle instytucji świadczenia pielęgnacyjnego podkreśla się, że prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisie art. 128 i następnych K.r.o., a który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża w pierwszej kolejności krewnych w linii prostej. Obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, rezygnując z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również opłacanie przez Państwo składek emerytalno-rentowych. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pomoc świadczona w taki sposób przez Państwo jest przeznaczona dla konkretnych przypadków, to jest dla osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny. Zaakcentować należy, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany). Z przytoczonych regulacji wynika, że uzyskanie uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności – gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (co zasadniczo stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. wykazuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z zastrzeżeniem pewnych wyjątków dopuszczanych w orzecznictwie).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest siostrą wymagającego opieki T. J., a ich matka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym to A. J., jako wstępna, jest osobą zobowiązaną w rozumieniu art. 132 K.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego w pierwszej kolejności (przed rodzeństwem osoby wymagającej opieki). W oświadczeniu skarżącej z dnia [...] marca 2021 r. (k. 36 akt adm.) wskazano, że matka skarżącej i T. J. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podała również, że matka ma zaawansowane zmiany zwyrodniałe kręgosłupa. Jednocześnie podała, że matka od czasu do czasu wyjeżdża w celu dorobienia do emerytury. Ta ostatnia okoliczność znajduje potwierdzenie w ustaleniach poczynionych przez pracownika socjalnego, odnotowanych w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] marca 2021 r. (k. 26 akt adm.). Co do zasady okoliczność, że matka skarżącej i T. J. nadal pracuje dorywczo, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem dla rozstrzygnięcia podstawowe znaczenie ma ustalenie, że A. J. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. tylko wystąpienie tej przesłanki uprawniałoby skarżącą, jako osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności (rodzeństwo), do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem.

Tym niemniej rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest stanowisko, w myśl którego możliwe jest niekiedy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi będącemu członkiem rodziny zobowiązanemu do alimentacji w dalszej kolejności, jeżeli zachodzą takie oto wyjątkowe okoliczności, że pozostali bliscy niepełnosprawnego, na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności względem niepełnosprawnego członka rodziny, najczęściej z uwagi na bardzo zły stan zdrowia obiektywnie nie mogą opieki nad niepełnosprawnym w jakikolwiek sposób świadczyć (faktycznie, finansowo). Innymi słowy, Sąd ma świadomość, że istnieją przypadki, gdy członkowie rodziny dalej zobowiązani alimentacyjnie (i to prawnie – w świetle K.r.o.) zostają niejako przymuszeni do rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na pilną konieczność opieki nad niepełnosprawnym. Wtedy otwiera się potrzeba rozważenia zasadności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o wykładnię funkcjonalną i z uwzględnieniem norm konstytucyjnych.

W niniejszej sprawie okoliczności takie, jak opisane wyżej, jednakże nie występują. W toku całego postępowania – w tym w odwołaniu i skardze, kiedy to K. J. była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że matka skarżącej nie jest w stanie zajmować się synem, względnie, że zachodzą inne wyjątkowe okoliczności, które świadczyłyby, że obowiązek alimentacyjny w rozumieniu K.r.o. względem brata przeszedł na skarzacą, co mogłyby przemawiać za potrzebą funkcjonalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Podsumowując, Sąd podziela stanowisko organów dotyczące odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego K. J. z powodu bycia osobą nieuprawnioną do alimentacji w pierwszej kolejności wobec niepełnosprawnego brata, T. J..

Mając to wszystko na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.), zgodnie z wnioskiem skarżącej wyartykułowanym w skardze oraz zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] lutego 2022 r. (k. 11 akt sąd.).