Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 877/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 415 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. L. i K. L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 września 2023 r. nr BI.RUZ.4213.2.2023.AJ w przedmiocie cofnięcia w części pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 31 maja 2023 r. nr BI.ZUZ.1.4213.6.2020.ZW Dyrektor Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP, cofnął pozwolenie wodnoprawne, udzielone K. L. decyzją Starosty Oleckiego nr ŚR.6341.15.2013 z 1 sierpnia 2013 r., w części dotyczącej wykonania przebudowy rowu RE od punktu o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 - X:[...], Y:[...] do punktu o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 - X:[...], Y:[...] (odcinek o długości 30 m), na działce nr [...] i [...], obręb Olecko.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli K. i J. L. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

a) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 i art. 107 § 1 pkt 4 i 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w nieaktualnym stanie prawnym, zawierającym nieodpowiadające prawu pouczenie o zasadach skorzystania z prawa do zrzeczenia się odwołania i o skutkach takiego zrzeczenia;

b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzący do nie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, skutkujący jego zbyt wczesną i błędną oceną poprzez:

- zarzucenie braku podłączenia rurociągów drenarskich z odwodnienia działki o nr geod. 94 bez podania precyzyjnej liczby tych rurociągów, nie ustalenie czy jakikolwiek rurociąg istnieje lub istniał wcześniej, czy właściwie funkcjonował przed przebudową (zarurowaniem rowu), czy został zlokalizowany w terenie podczas przebudowy rowu,

- nieustalenie, czy omawiane odwodnienie jest urządzeniem wodnym i jednocześnie melioracyjnym, albowiem pkt I.4 decyzji Starosty Oleckiego, którego zarzuca się naruszenie, dotyczy urządzeń melioracyjnych. Odwołujący powołali definicję urządzeń melioracyjnych zawartą w art. 197 ustawy i zarzucili, że nie ustalono czy działka o nr ewid. [...] jest działką rolną, bowiem tylko wtedy występujące na niej urządzenia wodne można uznać za urządzenia melioracyjne. Zdaniem odwołujących odwodnienie budynku nie służy do regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, wobec czego nie spełnia wymogów z art. 195 i art. 197 ustawy, więc nie można go uznać za urządzenie melioracyjne. Wskazali, że wylot odwodnienia stanowi urządzenie wodne, które wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, tak jak wynikające z art. 35 ust. 3 pkt. 8 ustawy usługi wodne polegające na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast,

- nie wyjaśnienie, kto i kiedy wykonał odwodnienie, czy został spełniony warunek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie odwodnienia jako urządzenia wodnego, jak również na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzeniu wód z odwodnienia do przebudowywanego rowu;

c) art. 107 § 1 pkt. 8 K.p.a., poprzez podpisanie decyzji przez osobę, co do której nie wiadomo, czy jest do tego uprawniona.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

Decyzją z 19 września 2023 r. nr BI.RUZ.4213.2.2023.AJ Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku PGW WP uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że cofnął w części pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty Oleckiego nr ŚR.6341.15.2013 z 1 sierpnia 2013 r. na przebudowę urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na terenie działek nr [...] i [...] w obrębie geodezyjnym Olecko I, gm. Olecko, powiat olecki, tj. w zakresie przebudowy rowu RE na odcinku 30 metrów rozpoczynającym się w punkcie odpowiadającym studni kontrolnej na działce o aktualnym nr geod. [...] o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 - X:[...], Y:[...] do punktu o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 -X:[...], Y:[...], na działce o aktualnym nr geod. [...] obręb [...]".

W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek ponownego rozpoznania sprawy przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP. Decyzją z 9 listopada 2022 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku PGW WP uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP z 27 lipca 2021 r. umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oleckiego z 1 sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W decyzji kasacyjnej wydano następujące zalecenia organowi pierwszej instancji do zrealizowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy:

1. włączyć akta postępowania w przedmiocie naruszenia interesów osób trzecich (art. 410 ustawy) do niniejszej sprawy i przeanalizować je przy rozstrzyganiu,

2. wezwać J. i W. U. do podpisania niepodpisanych pism, w oparciu o które wszczęto i prowadzono niniejsze postępowanie,

3. skompletować akta sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu niniejszej decyzji – w szczególności zadbać o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o odpisy akt postępowania nr ŚR.6341.15.2013, odpis opinii autorstwa mgr P. R.;

4. ustalić strony postępowania na podstawie zasięgu oddziaływania ustalonego w operacie wodnoprawnym zawartym w postępowaniu nr ŚR.6341.15.2013, a następnie zadbać, by w aktach sprawy znalazły się aktualne wypisy z ewidencji gruntów i budynków dla działek objętych zasięgiem oddziaływania,

5. przeprowadzić prawidłowo postępowanie administracyjne, zapewniając stronom aktywny udział w tym postępowaniu - zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu niniejszej decyzji,

6. wydać decyzję merytoryczną w oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wykonano wszystkie powyższe zalecenia, a w konsekwencji prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne. W szczególności organ pierwszej instancji ustalił zasięg oddziaływania przebudowywanego rowu zbieżnie z treścią pkt 5 operatu wodnoprawnego, mając na uwadze podziały działek na przestrzeni 10 lat od wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Prawidłowo ustalono i zawiadomiono wszystkie strony o toczącym się postępowaniu, umożliwiając im czynny w nim udział. Ponadto skompletowano akta sprawy zgodnie z ww. zaleceniami.

Następnie organ odwoławczy podkreślił, że przedmiot niniejszego postępowania zamyka się w zgodności wykonania przebudowy rowu melioracyjnego RE na działce o aktualnym numerze ewid. [...] z wydanym przez Starostę Oleckiego pozwoleniem wodnoprawnym z 1 sierpnia 2013 r. Podzielono stanowisko, że pozwolenie wodnoprawne zostało wykonane niezgodnie z jego pkt. I.3. i pkt. I.4.:

- pkt I.3.: "Wykonania przebudowy urządzeń melioracyjnych należy dokonać zgodnie z operatem wodnoprawnym dołączonym do wniosku o udzielenie pozwolenia, opracowanym w kwietniu 2013 r. przez J. W.";

- pkt I.4.: "W przypadku zlokalizowania w terenie innych urządzeń melioracyjnych niż ujęte w operacie wodnoprawnym (wylotów z istniejących odwodnień), należy podłączyć je do projektowanych na rurociągach studni".

Organ odwoławczy stwierdził, że pkt I.4. pozwolenia wodnoprawnego nie uzależniał podłączenia zlokalizowanych w terenie wylotów odwodnień od uprzedniego ustalenia ich wykonawcy, daty wykonania, w tym czy zostały wydane odpowiednie pozwolenia wodnoprawne. Przyznano rację organowi pierwszej instancji, że z uwagi na to, że na tym terenie, tj. dawnych Prus Wschodnich, istnieją niezaewidencjonowane urządzenia melioracji wodnych, stąd zapewne Starosta Olecki umieścił w decyzji zapis o konieczności podłączenia do studzienek przebudowywanego rowu innych ujawnionych urządzeń melioracyjnych, jak też wylotów z istniejących odwodnień. Organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek podłączenia obejmuje również wyloty z istniejących odwodnień - bez konieczności rozstrzygania, czy mają one charakter melioracyjny. Zarzuty odwołania w tym zakresie uznano za niezasadne i sprzeczne z zasadą ekonomiki procesowej, mające na celu jedynie wydłużenie przedmiotowego postępowania.

Stwierdzono, że niespornym jest fakt, że analizowane pozwolenie wodnoprawne dotyczy przebudowy urządzeń melioracji wodnych. Rowy RE i RE1/1 przed przebudową widniały w ewidencji melioracji wodnych jako rowy melioracyjne. Spełniały swoje podstawowe funkcje odwadniające, odprowadzając nadmiar wód z okolicznych działek do rzeki Legi. Wbrew zarzutom odwołania, z wypisów z ewidencji gruntów i budynków dla działek położonych w zasięgu odziaływania przebudowanego rowu wynika, że część z nich ma nadal charakter rolniczy - są to grunty orne III klasy - działki o nr ewid.: [...] (w części), [...] (w części), [...]) oraz pastwiska trwałe (działka o nr ewid. [...]). Organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego uznał konieczność podłączenia do rurociągu zlokalizowanych w terenie wszystkich wylotów z istniejących odwodnień, by zapobiec występowaniu szkód w związku z realizacją tego pozwolenia. Trafnie wskazał organ pierwszej instancji, że przed przebudową otwarte rowy melioracyjne były odbiornikami wody pochodzącej z urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z odwodnień obiektów budowlanych, a także wody odprowadzanej z otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej. Na tle regulacji zawartej w art. 197 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 195 ustawy oraz ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków charakteru klasoużytków na działce o nr ewid. [...] uznano, że drenowania mające na celu odwodnienie tej działki są urządzeniami melioracyjnymi.

Organ odwoławczy podniósł, że z protokołu z oględzin z 24 listopada 2022 r. przeprowadzonych w sprawie prowadzonej pod znakiem BI.ZUZ.1.423.7.2020.ZW, dotyczącej naruszenia interesów osób trzecich wykonywaniem przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, wprost wynika, że wylot rurociągu odwadniającego działkę o nr ewid. [...] nie został podłączony do przebudowanego rowu RE w rurociąg o średnicy 1000 mm. Jako, że odwołujący są stronami tego postępowania, więc te fakty są im doskonale znane. Potwierdzeniem istnienia odwodnienia z działki o nr ewid. [...] jest także treść protokołu z oględzin z 19 października 2021 r. Istotnym dowodem jest również opinia geotechniczna autorstwa mgr P. R., potwierdzająca wysoki poziom wód gruntowych na działce o nr geod. 94, które z powodu "bariery hydraulicznej" mają obecnie zablokowany odpływ w kierunku północnym. Właśnie w tym kierunku odprowadzane są wody przebudowanym w rurociąg o średnicy 1000 mm dawnym rowem melioracyjnym RE.

W dalszej kolejności wskazano, że w toku postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia wodnoprawnego J. i W. U. zgłosili uwagi odnośnie projektowanej przebudowy rowu, wskazując, że do rowu (przed jego przebudową) uchodziło 6 odpływów odwodnień z ich działki (nr geod. [...]), z których najważniejszy to odwodnienie ich budynku mieszkalnego. Obawiając się zablokowania odpływu wód z ich działki po przebudowie rowu, wnieśli o ułożenie sączka drenarskiego o średnicy co najmniej 200 mm wzdłuż projektowanego rurociągu o średnicy 1000 mm, albowiem ich działka położona jest najniżej. Z pisma K. L. z 15 lipca 2013 r. wynika, że zapoznał się on z tymi uwagami i je zaakceptował, albowiem wskazał, że nad planowanym rurociągiem o średnicy 100 cm wzdłuż działki o nr geod. 94 zostanie ułożony sączek drenarski o średnicy 200 mm na głębokości 60 cm. Przedmiotowa zmiana została naniesiona w operacie wodnoprawnym. Zatem zadośćuczynienie punktowi I.3. decyzji z 1 sierpnia 2013 r. wymagało wykonania przebudowy rowu zgodnie ze zmienionym operatem wodnoprawnym, tj. układając nad rurociągiem sączek drenarski o średnicy 200 mm. Powoływane przez organ pierwszej instancji nagranie wideo z 19 października 2021 r. (wykonane podczas oględzin w sprawie pod znakiem: BI.ZUZ.4213.2.2021.AT) pokazuje wygląd rurociągu od środka poprzez wejście do studni kontrolnej. Skoro sączek drenarski miał być ułożony ponad rurociągiem, jego włączenie do studni powinno znajdować się w górnej części studni. Tymczasem na nagraniu widać, że do studni kontrolnej nie zostały podłączone jakiekolwiek wyloty odwodnień, w tym wskazane w operacie wodnoprawnym sączki drenarskie. Za to widoczne są podłączenia rurociągów wzdłuż (tj. w ścianach) rurociągu, co jest niezgodne z pkt. I.4. decyzji z 1 sierpnia 2013 r.

Organ odwoławczy ocenił, że z powyższego wprost wynika, że K. L., posiadał wiedzę o istniejącym odwodnieniu działki rolnej o nr geod. [...], uchodzącym do niegdyś otwartego rowu melioracyjnego RE, w tym o ilości wylotów odwodnień z tej działki, jak też o potencjalnych problemach, jakie mogą zaistnieć po przebudowie rowu melioracyjnego w rurociąg. W konsekwencji zarzut o nieustaleniu przez organ istnienia oraz ilości wylotów odwodnień z działki o nr ewid. [...] uznano za całkowicie chybiony.

Organ odwoławczy podniósł, że wiadomym mu jest z urzędu, że organ pierwszej instancji prowadzi pod znakiem BI.ZUZ.1.4214.13.2020.ZW postępowanie w sprawie nielegalnie przebudowanego rowu odkrytego RE1/1 na rurociąg o średnicy 800 mm na działkach o nr geod. [...] i [...] obręb [...] i rowu odkrytego RE na dz. [...] obręb [...] przebudowanego na rurociąg o średnicy 1000 mm. W tej sprawie toczyło się postępowanie odwoławcze zakończone decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku PGW WP z 9 listopada 2022 r. uchylającą w całości decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP z 20 lipca 2021 r. w sprawie nałożenia na K. L. i J. L. obowiązku likwidacji urządzenia wodnego - odcinka rowu odkrytego RE przebudowanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na rurociąg o średnicy 1000 mm na długości 3 m na działce o nr ewid. [...], obręb [...] oraz obowiązku likwidacji urządzenia wodnego - przebudowanego, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, odcinka rowu odkrytego RE1/1 na rurociąg o średnicy 800 mm na długości 8 m na dz. o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. K. L. dokonał przebudowy ww. rowów bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, wskutek czego w miejscu przewidzianego w operacie wodnoprawnym w sprawie o pozowlenie wodnoprawne, wylotu rowu RE na działce o aktualnym nr geod. [...] wykonał studnię kontrolną. Jest to kolejna niezgodność z pkt I.3. decyzji znak: ŚR.6341.15.2013, albowiem przebudowa nie została wykonana zgodnie z operatem wodnoprawnym. Współrzędne geodezyjne tej studni kontrolnej (X:[...], Y:[...]) stanowią punkt początkowy odcinka rowu RE, w stosunku do którego organ pierwszej instancji cofnął w części pozwolenie wodnoprawne. Punktem końcowym jest natomiast punkt na wysokości budynku garażowego na działce o nr geod. 94 o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000: X:[...], Y:[...]. Przedmiotowy odcinek 30 m od ul. [...] w kierunku budynku garażowego na działce o nr ewid. [...] to odcinek, na którym znajduje się odwodnienie budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...]. Nie podłączenie tego odwodnienia zgodnie z treścią pkt. I.4., tj. do studni kontrolnych, powoduje wzrost poziomu wód gruntowych na działce o nr ewid. [...], o czym świadczy ekspertyza wykonana przez mgr P. R. (w celu jej wykonania na tym odcinku były prowadzone badania gruntu i poziomu wód gruntowych - vide załączona do opinii mapa).

Odnośnie zarzutu dotyczącego nieaktualnego stanu prawnego decyzji rzutującego na pouczenie o prawie do zrzeczenia się odwołania stwierdzono, że nie ma on żadnego wpływu na wynik sprawy. Istotnie organ błędnie powołał dla tekstu jednolitego K.p.a., Dziennik Ustaw obowiązujący do 12 maja 2023 r., jednakże należy to uznać za omyłkę pisarską, która nie rzutuje na wynik sprawy - tym bardziej, że organ wskazał "z późn. zm.". Nowelizacja art. 127a zmodyfikowała brzmienie § 1, który obecnie brzmi: "Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję". Do 12 maja 2023 r. przepis ten brzmiał: "W trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję". Organ odwoławczy stwierdził, że z zestawienia obu brzmień tego przepisu wynika, że nowelizacja miała charakter stylistyczny, a przepis cały czas ma to samo znaczenie - uprawnienie do zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Zaznaczono, że odwołujący nie skorzystali z tego prawa. Przedmiotowa omyłka pisarska w żaden sposób nie wpłynęła negatywnie na uprawnienia odwołujących. Organ pierwszej instancji jasno i precyzyjnie pouczył o skutkach zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Stąd zarzut ten uznano za niezasadny i nie mający wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podpisania decyzji przez osobę nie upoważnioną wskazano, że decyzja została podpisana przez I. M., pełniącego funkcję Zastępcy Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP z podaniem jego imienia, nazwiska, stanowiska służbowego oraz z powołaniem się na działanie w ramach udzielonego mu upoważnienia. Potwierdza to użyta przez niego służbowa pieczęć. Organowi wiadome jest z urzędu, że I. M. pełni funkcję Zastępcy Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP i jest upoważniony do wydawania decyzji z upoważnienia Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP. Odwołujący w żaden sposób nie wykazali, by zaskarżona decyzja została podpisana przez osobę, która nie pełni funkcji Zastępcy Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW WP, a zatem należy go uznać za iluzoryczny i nie mający wpływu na wynik sprawy.

Organ odwoławczy nadmienił, że odwołujący mieli możliwość udowodnienia, że wykonali przebudowę rowu melioracyjnego RE zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z 1 sierpnia 2013 r. Zaniechali tego na własną odpowiedzialność, oczekując szukania przez organ dowodów przemawiających na ich korzyść. W sytuacji, gdy organ takich dowodów nie posiadł, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawia na niekorzyść odwołujących, odwołujący konstrukcją odwołania próbują przerzucić na organ pierwszej instancji odpowiedzialność za niekorzystne dla nich rozstrzygnięcie. W istocie zarzuty odwołania nie mają wpływu na wynik sprawy.

Reasumując organ stwierdził, że zarzuty odwołania są niezasadne i nie wpływają na niniejsze postępowanie inaczej, jak tylko niepotrzebnie je przedłużając. Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie. Organ pierwszej instancji należycie zebrał i w większości prawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy, a w konsekwencji wysnuł z niego prawidłowe wnioski i podjął prawidłowe rozstrzygnięcie, cofając w części pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty Oleckiego z 1 sierpnia 2013 r.

Wskazane wyżej okoliczności wyraźnie świadczą o tym, że urządzenie wodne, tj. rów melioracyjny RE został przebudowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym znak: ŚR.6341.15.2013, a konkretnie z pkt I.3 i I.4. tej decyzji. Na podjęcie decyzji o cofnięciu niniejszego pozwolenia wodnoprawnego wpływ miały również ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w dwóch innych postępowaniach, a mianowicie o naruszenie interesów osób trzecich wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oleckiego z 1 sierpnia 2013 r. (znak: BI.ZUZ.1.423.7.2020.ZW) oraz w przedmiocie likwidacji nielegalnie przebudowanego rowu odkrytego RE1/1 na rurociąg o średnicy 800 mm na działkach o nr geod. [...] i [...] obręb [...] i rowu odkrytego RE na dz. [...] obręb [...] przebudowanego na rurociąg o średnicy 1000 mm (znak: BI.ZUZ.1.4214.13.2020.ZW). Mimo, że podjęcie decyzji o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego podlega uznaniu organu, zebrany całokształt materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wskazał na potrzebę zastosowania tej sankcji.

Nadmieniono przy tym, że organy cofając w części przedmiotowe pozwolenie - miały na uwadze jak najmniejszą uciążliwość dla beneficjenta pozwolenia. Mianowicie cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego zostało ograniczone do odcinka rowu RE o długości 30 m, na którym zlokalizowane są odwodnienia budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...], choć teoretycznie możliwe było cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na odcinku odpowiadającym długości granicy działek o nr ewid. [...] i [...] z działką o nr geod. [...], tj. ok. 66 m.

Konieczność merytorycznego orzeczenia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy wynikała z faktu, że organ pierwszej instancji w sentencji zaskarżonej decyzji omyłkowo błędnie oznaczył współrzędne geodezyjne punktu początkowego przebudowanego rowu RE, co czyniło ją niewykonalną. Punktem tym jest studnia kontrolna, w miejscu której zgodnie z operatem wodnoprawnym miał być wylot przebudowanego w rurociąg rowu RE. Prawidłowe współrzędne tego punktu w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 to: X:[...], Y:[...]. Doprecyzowania wymagał również nr geod. działki, na której położony jest trzydziestometrowy odcinek rowu, w stosunku do którego cofnięto przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne - działka o nr geod. [...]. Pozwolenie wodnoprawne znak: ŚR.6341.15.2013 obejmowało dwie działki: o nr geod. [...] i [...] - obecnie są to działki o nr geod. [...] i [...]. Jednakże odcinek rowu, którego dotyczy niniejsza decyzja znajduje się w całości na działce o nr geod. [...]. Biorąc pod uwagę prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jako takiego, należało poprawić treść rozstrzygnięcia, by nadawało się ono do wykonania. Rozstrzygnięcie pozostaje niezmienne - jest nim cofnięcie w części pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oleckiego z 1 sierpnia 2013 r. Część, w jakiej cofnięto to pozwolenie, dotyczy niezmiennie przebudowanego rowu melioracyjnego RE na długości 30 m wzdłuż granicy z działką o nr geod. [...].

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli J. i K. L. i zarzucili naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 415 P.w. poprzez:

- błędne zastosowanie i cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy organ nie wykazał, aby dokonał pełnej oceny stanu faktycznego pozwalającej zastosować przedmiotową regulację;

- błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten nie obliguje organu do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek określonych w przepisie, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu przy jednoczesnym obowiązku przeprowadzenia analizy poszczególnych środków pod kątem ich proporcjonalności, skuteczności, celowości i słuszności w relacji do chronionego dobra oraz z uwzględnieniem zasady wyważania słusznych interesów strony, w tym interesów ekonomicznych strony - czego organ zaniechał;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w szczególności poprzez:

a) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzący do niezebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, skutkującego dokonaniem jego zbyt wczesnej i błędnej oceny poprzez:

- nieprecyzyjne zarzucenie uprawnionemu z pozwolenia K. L. niepodłączenia rurociągów drenarskich z odwodnienia działki 94 bez podania precyzyjnej liczby tych rurociągów;

- niewyjaśnienie - w odniesieniu do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej - czy rurociąg istniał wcześniej, czy właściwie funkcjonował przed zarurowaniem rowu, czy został zlokalizowany w terenie podczas przebudowy rowu, w sytuacji gdy obowiązek jego podłączenia uzależniony był w decyzji od jego zrealizowania w terenie;

- nieustalenie czy omawiane odwodnienie jest urządzeniem wodnym i jednocześnie melioracyjnym,

- niewyjaśnienie kto i kiedy odwodnienie wykonał, czy został spełniony obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie odwodnienia jako urządzenia wodnego, jak również na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzeniu wód z odwodnienia do przebudowywanego rowu,

- nieustalenie czy faktycznie dochodzi do podtapiania nieruchomości sąsiedniej i czy taki stan jest wynikiem wykonania prac przez skarżących i czy wykonanie odwodnienia w inny sposób doprowadzi do zabezpieczenia tej posesji,

b) art. 8 K.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wydanie decyzji bez wykazania zasadności zastosowania w tej sprawie regulacji art. 415 P.w., co miało istotny wpływ na wynik postępowania;

c) art. 8 w zw. żart. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zajęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji lakonicznego stanowiska, że za prawidłowością decyzji organu pierwszej instancji ma przemawiać okoliczność, że skarżący nie przedstawili organowi prowadzącemu postępowanie własnych dowodów w sprawie,

d) art. 15 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ odwoławczy tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, bez ponownego rozpoznania sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji z dnia 31 maja 2023 r.,

e) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że obowiązek podłączenia odwodnień uzależniony został od zlokalizowania ich w terenie i od tego czy są urządzeniami melioracyjnymi – art. 197 w zw. z art. 195 P.w. W niniejszej sprawie odwodnienie budynku nie służy do regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, w związku z czym nie można go uznać za urządzenie melioracyjne. Natomiast jeżeli woda z odwodnienia jest odprowadzana w sposób zorganizowany do urządzeń wodnych (np. do rowu) to wylot odwodnienia stanowi urządzenie wodne, które wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego – art. 16 pkt 65 P.w. Niezależnie od tego skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 8 P.w. trwałe odwodnienie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych, a także odprowadzanie do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, ustawodawca zaliczył do usług wodnych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Podniesiono, że organy zarzucają brak podłączenia odwodnienia bez uprzedniego ustalenia czy są one urządzeniami wodnymi czy też melioracyjnymi, kiedy i przez kogo zostały wykonane, jakim celom służą: melioracyjnym czy odwodnieniu budynku, czy zostały wykonane z zachowaniem obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, czy została sporządzona na nie dokumentacja powykonawcza, z której wynikałaby lokalizacja wylotu odwodnienia. Zdaniem skarżących dopiero wyjaśnienie tych zagadnień pozwoli na ustalenie czy rzeczywiście warunek pozwolenia wodnoprawnego z pkt I.4 nie został zrealizowany. Tym bardziej, że zachodzi możliwość by w ogóle nie istniały jakiekolwiek nieprawidłowości w odniesieniu do odwodnienia domu na działce nr 94 z tego powodu, że: odwodnienie to nie jest urządzeniem melioracyjnym; nie zostało zlokalizowane w terenie; być może istniało jako urządzenie tzw. "poniemieckie" lub wykonane przez obecnego właściciela domu, które po prostu się zepsuło lub zdekapitalizowało (zużyło) i trzeba je odbudować lub wykonać na nowo.

Skarżący podnieśli, że to właściwie ustalenia poczynione w ramach innych postępowań administracyjnych stanowiły podstawę argumentacji, która zadecydowała o treści rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji przepisy K.p.a. zobowiązywały organ do formalnego włączenia takich dokumentów do materiału dowodowego. Wyrazem tego powinno być doręczone stronie postanowienie dowodowe. Posługując się postanowieniami dowodowymi organ wyznacza zakres postępowania dowodowego, wskazując jaka okoliczność ma być udowodniona oraz za pomocą jakiego środka dowodowego. W sytuacji braku wydania i doręczenia stronie takiego postanowienia organ – mimo braku obowiązywania zasady bezpośredniości dowodów na gruncie K.pa. – nie mógł traktować materiału niewłączonego w sposób przewidziany przepisami prawa do akt sprawy jako dowodu. Uchybienia tego nie niweczy fakt zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji.

Odnośnie fakultatywności cofnięcia zezwolenia podniesiono, że negatywny wpływ inwestycji na tereny sąsiednie może być argumentem przemawiającym za cofnięciem pozwolenia, ale jedynie wtedy, gdy taki negatywny wpływ zostanie jednoznacznie, wyczerpująco wykazany przez organy. Zarzucono, że w sprawie niniejszej organ drugiej instancji takich ustaleń nie poczynił, arbitralnie uznając, że sam fakt realizacji urządzenia w sposób inny niż przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym w świetle negatywnego stanowiska właścicieli nieruchomości sąsiedniej uzasadnia cofnięcie pozwolenia. Organ odwoławczy w żaden sposób tych okoliczności nie ocenił, w tym także w sposób jednoznaczny nie ustalił czy wykonanie odwodnienia w inny sposób doprowadzi do zabezpieczenia tej posesji. W szczególności za takie ustalenie nie może być uznane stwierdzenie ograniczające się do zdania "istotnym dowodem jest opinia geotechniczna autorstwa mgr P. R., potwierdzająca wysoki poziom wód gruntowych na działce nr 94, które z powodu bariery hydraulicznej mają obecnie zablokowany odpływ w kierunku północnym". Zdaniem skarżących tak daleko idące uchybienia w ocenie materiału dowodowego sprawy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji. W sprawie niniejszej organ odwoławczy powinien w sposób jednoznaczny i przekonujący uzasadnić dlaczego uznał, że ewentualne niezgodności w wykonaniu urządzenia wymagają cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego w kontekście interesu społecznego i słusznych interesów jednostek. W tym zakresie organ powinien przede wszystkim ustalić i ocenić czy podtopienie sąsiedniej nieruchomości jest wynikiem wadliwego wykonania urządzeń wodnych przez skarżących. Końcowo skarżący zarzucili, że K.p.a. nie przewiduje rozstrzygnięcia organu drugiej instancji polegającego na usunięciu dotychczasowego brzmienia rozstrzygnięcia i nadania mu nowego brzmienia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o cofnięciu w części pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oleckiego z 1 sierpnia 2013 r. na przebudowę urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na terenie działek nr [...] i [...] w obrębie geodezyjnym [...], gm. Olecko, powiat olecki. Pozwolenie zostało cofnięte w zakresie przebudowy rowu RE na odcinku 30 m rozpoczynającym się w punkcie odpowiadającym studni kontrolnej na działce o aktualnym nr geod. [...] o współrzędnych o geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 - X:[...], Y:[...] do punktu o współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 - X:[...], Y:[...], na działce o aktualnym nr geod. [...] obręb [...]".

Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 415 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.; dalej powoływana jako P.w.).

Zgodnie z tą regulacją pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane. W sprawie niniejszej powodem cofnięcia w części pozwolenia wodnoprawnego było to, że urządzenie wodne zostało wykonane niezgodnie z warunkami ustalonymi w tym pozwoleniu. Wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego z takiego powodu wymaga w pierwszej kolejności ustalenia jakie warunki wykonania urządzenia wodnoprawnego zostały określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Następnie ustalenia, które warunki zostały naruszone przy wykonaniu urządzenia wodnego. Po ustaleniu, że urządzenie wodne zostało wykonane niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym, organ powinien dokonać ważenia kolidujących interesów (interesu publicznego i interesów stron postępowania) i kierując się podstawowymi standardami prawnymi, takimi jak zasady proporcjonalności, ochrony własności i równości wobec prawa, ustalić, czy jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem jest cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego. W wyroku WSA w Lublinie z 12 marca 2020 r., II SA/Lu 620/19 przyjęto, że konstrukcja uznania administracyjnego, zastosowana w art. 415 pkt 2 P.w., oznacza, że nawet stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie nie obliguje, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym organ ma obowiązek precyzyjnie i wyczerpująco wykazać, z jakich powodów uznał cofnięcie pozwolenia za niezbędne zarówno z punktu widzenia interesu społecznego, jak i słusznego interesu indywidualnego.

Przenosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że organy prawidłowo w pierwszej kolejności ustaliły jakie warunki zostały określone w pozwoleniu wodnoprawnym z 1 sierpnia 2013 r. a następnie prawidłowo ustaliły, że wykonana przebudowa rowu melioracyjnego RE na długości 30 wzdłuż granicy z działką o nr geod. 94 została wykonana niezgodnie z pkt I.3 i I.4. tego pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z pkt I.1 lit. b pozwolenia wodnoprawnego, wykonanie przebudowy urządzeń melioracyjnych polegać miało między innymi na przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na terenie działek nr [...] i [...] w obrębie geodezyjnym Olecko I, gm. Olecko. W pkt I.3. tego pozwolenia ustalono, że przebudowy należy dokonać zgodnie z operatem wodno-prawnym dołączonym do wniosku o udzielenie pozwolenia, opracowanym w kwietniu 2013 r. przez J. W. Natomiast zgodnie z pkt I.4. w przypadku zlokalizowania w terenie innych urządzeń melioracyjnych, niż ujęte w operacie wodnoprawnym wylotów z istniejących odwodnień, należy podłączyć je do projektowanych na rurociągach studni.

Zdaniem sądu w sprawie bezspornym jest, że wylot rurociągu odwadniającego działkę nr 94 nie został podłączony do przebudowanego rowu RE. Istnienie odwodnienia tej działki potwierdzono podczas oględzin przeprowadzonych przez organ odwoławczy w dniu 19 października 2021 r. Natomiast z protokołu oględzin z 24 listopada 2022 r. sporządzonego w sprawie dotyczącej naruszenia interesów osób trzecich wykonaniem przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wprost wynika, że wylot zlokalizowanego na terenie działki nr 94 rurociągu nie został podłączony do przebudowanego rowu RE. Powyższe stanowi naruszenie warunków określonych w pkt I.4. pozwolenia wodnoprawnego. Ustaleń w tym zakresie nie podważają zarzuty skargi dotyczące tego, że nie ustalono: - kiedy powstał rurociąg na działce nr 94, tj. czy istniał wcześniej, czy też został zlokalizowany podczas przebudowy rowu; - czy rurociąg właściwie funkcjonował przed zarurowaniem rowu; - czy odwodnienie jest urządzeniem wodnym i jednocześnie melioracyjnym; - czy został spełniony obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie tego odwodnienia. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy warunek określony w pkt. I.4. dotyczy obowiązku podłączenia do projektowanych na rurociągu studni wylotów z istniejących odwodnień. Warunek ten został sformułowany w sposób ogólny, pozwalający na przyjęcie, że każdy wylot istniejącego odwodnienia musiał być podłączony do projektowanych na rurociągu studni. Obowiązek podłączenia nie został uzależniony od uprzedniego ustalenia kiedy powstało odwodnienie, czy funkcjonuje prawidłowo, czy jest urządzeniem wodnym i jednocześnie melioracyjnym oraz czy został spełniony warunek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organy podały przy tym uzasadnienie sformułowania tego warunku w sposób tak ogólny. Jak wynika z uzasadnień decyzji było to podykotowane tym, że na terenie inwestycji dawnych Prus Wschodnich istnieją niezaewidencjowane urządzenia melioracji wodnych. Rów RE przed przebudową widniał w ewidencji melioracji wodnych jako rów melioracyjny. Spełniał swoje podstawowe funkcje odwadniające, odprowadzając nadmiar wód z okolicznych działek do rzeki Legi. Przed przebudową otwarty rów melioracyjny był odbiornikiem wody pochodzącej z urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z odwodnień obiektów budowlanych, a także wody odprowadzanej z otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej. Obowiązek podłączenia wszystkich wylotów z istniejących odwodnieni miał zapobiec występowaniu szkód z związku z realizacją pozwolenia wodnoprawnego. Wobec powyższego nie podłączenie istniejącego na działce nr 94 wylotu odwodnienia do studni na rurociągu stanowi naruszenie warunku określonego w pkt I.4. pozwolenia wodnoprawnego. Marginalnie podzielić należy stanowisko organu, że drenowania na działce o nr ewid. [...] mające na celu odwodnienie tej działki są urządzeniami melioracyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 197 ust. 1 pkt 1 i pkt. 2 ustawy urządzeniami melioracji wodnych są: rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania - jeżeli służą celom, o których mowa w art 195. Z art. 195 ustawy wynika, że melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Z wypisów z ewidencji gruntów i budynków dla działek położonych w zasięgu odziaływania przebudowanego rowu wynika, że część z nich ma nadal charakter rolniczy - są to grunty orne III klasy (działki o nr ewid.: [...] (w części), [...] (w części), [...]) oraz pastwiska trwałe (działka o nr ewid. [...]). Stąd stwierdzić należy, że drenowania te nie służą tylko odwodnieniu domu położonego na tej działce.

Kolejne ustalone naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego dotyczy nie wykonania drenażu nad rurociągiem położonym wzdłuż działki nr [...]. Odnośnie tego naruszenia wskazać należy, że w toku postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego właściciele działki nr [...] – J. i W. U. zgłosili uwagi odnośnie projektowanej przebudowy rowu, wskazując, że do rowu (przed jego przebudową) uchodziło 6 odpływów odwodnień z ich działki, z których najważniejszy to odwodnienie ich budynku mieszkalnego. Obawiając się zablokowania odpływu wód z ich działki po przebudowie rowu, wnieśli o ułożenie sączka drenarskiego o średnicy co najmniej 200 mm wzdłuż projektowanego rurociągu o średnicy 1000 mm, z tego powodu, że ich działka położona jest najniżej. W piśmie z 15 lipca 2013 r. inwestor zapoznał się z tymi uwagami i je zaakceptował, zobowiązując się do ułożenia nad planowanym rurociągiem o średnicy 100 cm wzdłuż działki o nr geod. 94 sączka drenarskiego o średnicy 200 mm na głębokości 60 cm. Przedmiotowa zmiana została naniesiona także w operacie wodnoprawnym. Przebudowa rowu powinna zatem nastąpić zgodnie ze zmienionym operatem wodnoprawnym, tj. poprzez ułożenie nad rurociągiem sączka drenarskiego o średnicy 200 mm. Słusznie podnosi organ, że skoro sączek drenarski miał być ułożony ponad rurociągiem, jego włączenie do studni powinno znajdować się w górnej części studni. Z materiału filmowego nagranego podczas przeprowadzonych oględzin 19 października 2021 r. wynika, że do studni kontrolnej nie zostały podłączone jakiekolwiek wyloty odwodnień, w tym wskazane w operacie wodnoprawnym sączki drenarskie. Za to widoczne są podłączenia rurociągów wzdłuż (tj. w ścianach) rurociągu, co jest niezgodne z pkt I.4.

Z powyższego, jak słusznie podnosi organ odwoławczy wynika, że skarżący posiadał wiedzę o istniejącym odwodnieniu działki rolnej o nr geod. [...], uchodzącym do niegdyś otwartego rowu melioracyjnego RE, w tym o ilości wylotów odwodnień z tej działki, jak też o potencjalnych problemach, jakie mogą zaistnieć po przebudowie rowu melioracyjnego w rurociąg. Zatem zarzut o nieustaleniu przez organ istnienia oraz ilości wylotów odwodnień z działki o nr ewid. [...] należy uznać za całkowicie chybiony.

Następna ustalona niezgodność z warunkami pozwolenia wodnoprawnego to wykonanie na działce nr [...] zamiast wylotu rowu RE, studni kontrolnej. Stanowi to także naruszenie warunków operatu wodnoprawnego a tym samym warunków pozwolenia czyli naruszenie pkt I.3. Zmiana ta stanowiła konsekwencję nielegalnej przebudowy rowy RE1/1 na rurociąg o średnicy 800 mm na działkach o nr geod. [...] i [...] i rowu odkrytego RE na działce nr [...].

Zdaniem sądu organy w sposób prawidłowy ustaliły, że doszło do naruszenia warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym z 1 sierpnia 2013 r.

W dalszej kolejności ocenie sądu podlegało uzasadnienie stanowiska organu dotyczącego tego czy częściowe cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego było jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem. Z uzasadnienia organu w tym zakresie wynika, że na cofnięcie pozwolenia miały wpływ ustalenia poczynione w dwóch innych postępowaniach a mianowicie dotyczącego naruszenia interesu osób trzecich wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego oraz w przedmiocie likwidacji nielegalnie przebudowanego rowu odkrytego RE1/1 na rurociąg o średnicy 800 mm na działkach o nr geod. [...] i [...] obręb [...] i rowu odkrytego RE na dz. [...] obręb [...] przebudowanego na rurociąg o średnicy 1000 mm (znak: BI.ZUZ.1.4214.13.2020.ZW). W szczególności zaś z treści ekspertyzy wykonanej przez mgr P. R. wynika, że nie podłączenie odwodnienia zgodnie z treścią pkt I.4 pozwolenia wodnoprawnego, tj. do studni kontrolnych na rurociągi powoduje wzrost poziomu wód gruntowych na działce nr [...], które z powodu bariery hydraulicznej mają obecnie zablokowany odpływ w kierunku północnym. To właśnie w tym kierunku odprowadzane są wody przebudowanym w rurociąg o średnicy 1000 mm dawnym rowem melioracyjnym RE. Bez wątpienia zatem przebudowa rowu melioracyjnego na rurociąg i brak podłączenia do studzienki kontrolnej na tym rurociągu istniejącego wylotu odwodnienia działki nr [...] ma negatywny wpływ na tę działkę poprzez jej zalewanie. W sytuacji kiedy z pozwolenia wodnoprawnego wynika obwiązek wykonania podłączenia, które nie zostaje wykonane ze szkodą dla działki, zachodziła konieczność cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Organy wbrew zarzutom skargi nie miały obowiązku poszukiwania innego rozwiązania. Nadmienić przy tym należy, że cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego zostało ograniczone do odcinka rowu RE o długości 30 m, na którym zlokalizowane są odwodnienia budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...], choć jak zaznacza organ odwoławczy możliwe było cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na odcinku odpowiadającym długości granicy działek o nr ewid. [...] i [...] z działką o nr geod. [...], tj. ok. 66 metrów.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wbrew zarzutom postawionym w skardze organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dokonał przebudowy rowu w sposób niezgodny z warunkami pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez niego materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Wyrazem należytej oceny dowodowej jest natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, w której organ prawidłowo umotywował wydane rozstrzygnięcie, przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Skarga zaś, poza zaprezentowaną w jej treści polemiką z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów, uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

Podnieść należy, że z treści zarzutów jak i ich uzasadnienia wynika, że skarżący właściwie nie kwestionują takich okoliczności jak brak podłączenia odwodnienia działki nr 94 do rurociągu jak również i tego, że dochodzi do podtapiania tej działki. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie wadliwego ustalenia stanu faktycznego koncentrują wokół okoliczności, które nie mają znaczenia na treść rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej lub były znane skarżącym. A mianowicie tego, że nie ustalono precyzyjnie liczby rurociągów, czy istniały one wcześniej, czy właściwie funkcjonowały przed zarurowaniem rowu, czy zostały zlokalizowane w terenie podczas przebudowy rowu, czy odwodnienie jest urządzeniem wodnym i jednocześnie melioracyjnym, czy został spełniony obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie odwodnienia, czy do podtapiania działki dochodzi na skutek wykonania prac przez skarżących, czy wykonanie odwodnienia w inny sposób może doprowadzić do zabezpieczenia tej działki. Jako niezasadny należy przy tym uznać zarzut dołączenia materiału dowodowego z innych postepowań administracyjnych i oparcia na tym materiale treści rozstrzygnięcia bez formalnego włączenia tego materiału. Brzmienie art. 75 § 1 K.p.a. (użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności") wskazuje na istnienie w postępowaniu administracyjnym otwartego katalogu środków dowodowych. Wyliczenie środków dowodowych jest przykładowe, niewyczerpujące, a zatem dopuszczalne jest wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym także nienazwanych (nieuregulowanych w Kodeksie) środków dowodowych. Organ administracji publicznej ma obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych wprost w Kodeksie, lecz także innych środków dowodowych w nim niewymienionych (por. wyrok WSA w Warszawie z 10.10.2012 r., VI SA/Wa 832/12, LEX nr 1343815; wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2022 r., III SA/Po 198/22, LEX nr 3411566). Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił oparcie ustaleń faktycznych na dowodach utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (karnym lub karno-skarbowym), bez konieczności ich powtórnego prowadzenia przez organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne (por. wyrok NSA z 31.01.2012 r., I OSK 1206/11, LEX nr 1113237). Zdaniem NSA powtarzanie w postępowaniu administracyjnym uprzednio przeprowadzonych w innym postępowaniu dowodów "byłoby niecelowe, naruszając zasady szybkości i prostoty postępowania" (wyrok z 11.04.1985 r., SA/Wr 90/85, POP 1996/2, poz. 39). Z orzecznictwa tego wynika, że organ może wykorzystać dowody przeprowadzone w innym postępowaniu. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje szczególnej formy dopuszczenia takich dowodów. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że wykorzystanie przez organ administracji publicznej dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu nie zwalnia organu od obowiązków wynikających z art. 10 § 1, art. 80 i 81. Organ jest zobowiązany w szczególności do udostępnienia stronie akt sprawy, nawet wówczas, gdy strona zapoznała się ze zgromadzonymi w nich dowodami w toku wcześniejszego postępowania prowadzonego przez inny organ (por. wyrok NSA z 3.12.1982 r., SA/Kr 743/82, ONSA 1982/2, poz. 112). W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji został zobligowany do przeprowadzenia dowodów z innych postępowań administracyjnych. Skarżący są stronami tych postępowań a zatem znają akta tych spraw. W sprawie niniejszej zostali zaś prawidłowo pouczeni w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z którego to prawa skarżący skorzystali. Stąd zarzut w tym zakresie nie mógł być skuteczny.

Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że została spełniona przesłanka z art. 415 pkt 2 P.w. Po drugie, organ nie naruszył granic uznania administracyjnego. Wyczerpująco bowiem rozważono dlaczego cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego jest właściwym rozstrzygnięciem. Organ odwoławczy nie naruszył przy tym treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z tą regulacją organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W sprawie niniejszej organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, gdyż błędnie w niej oznaczono współrzędne geodezyjne punktu początkowego przebudowanego rowu RE, co czyniło tę decyzję niewykonalną i orzekł co do istoty sprawy, poprzez prawidłowe wskazanie tego punktu w miejscu studni kontrolnej a więc w miejscu w którym zgodnie z operatem miał być wylot przebudowanego rurociągu. Doprecyzowano również nr geod. działki na której położony jest 30 metrowy odcinek rowu, w stosunku do którego cofnięto przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne jako działka nr [...]. Pozwolenie obejmowało bowiem dwie działki [...] i [...] – aktualnie – [...] i [...]. Odcinek rowu, którego dotyczy przedmiotowa decyzja znajduje się w całości na działce nr [...]. W ocenie sądu treść tego rozstrzygnięcia nie narusza regulacji zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Jako, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).