Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 577/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji w częściach

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia W SA Jolanta Górska Sędziowie : Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędzia WSA Wanda Antończyk Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Ł. - J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia 27 czerwca 2002r., nr [...] w części rozstrzygającej o dacie początkowej przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, 2. zasądzą od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżącego M. Ł. - J. kwotę 38,60 (trzydzieści osiem złotych 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dy rektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie decyzją z dnia 27 czerwca 2002 r. nr [...] przyzna! M. Ł.-J. zasiłek staly wyrównawczy w- wysokości 406.- zl miesięcznie na okres 14 miesięcy począwszy od maja 2002 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 27 ust. 4 pkt 1. art. 4 ust. 1. art. 34 ust. 4a. an. 35a i art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednol. Dz. U. z 1998 r. Nr 64. poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie wywiadu środowiskowego oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uznano, że M. Ł.-J. kwalifikuje się do udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wyrównawczego.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Ł.-J. zakwestionował datę, od której winien otrzymywać opisane wyżej świadczenie twierdząc, że zasiłek stały wyrównawczy należało mu przyznać na okres 15 miesięcy począwszy od kwietnia 2002 r. Odwołujący wskazał, że złożył wniosek w maju 2002 r. po posiedzeniu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie, który rozpatrywał jego odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 28 marca 2001 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 sierpnia 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że M. Ł.-J. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie zasiłku stałego od kwietnia 2002 r. informując, że w maju 2002 r. złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

W oparciu o przedłożone dokumenty organ odwoławczy ustalił, że wnioskujący do marca 2002 r. był uprawniony do pobierania zasiłku stałego wyrównawczego. Wniosek o przyznanie tego świadczenia od kwietnia 2002 r. złożył 28 maja 2002 r. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności nr [...] wynika, iż wniosek M. Ł.-J. z dnia 21 maja 2002 r. rozpatrzono w dniu 18 czerwca 2002 r. zaliczając go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydano na okres do 30 czerwca 2003 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wnioskujący spełnia wszystkie niezbędne przesłanki, określone w art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które warunkują przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego, jednakże z uwagi na treść art. 43 ust. 6 tej ustawy prawo do tego świadczenia nabył w miesiącu maju 2002 r.

Zgodnie bowiem z brzmieniem powołanego wyżej przepisu świadczenia pieniężne pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją przez osobę ubiegającą się o pomoc.

Organ odwoławczy wskazał, że M. Ł.-J. do Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wystąpił dopiero w maju 2002 r. mimo. że poprzednie orzeczenie miało charakter okresowy i wydane było na okres do 31 marca 2002 r.

W ocenie organu orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 15 maja 2002 r. nie miało wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, gdyż nie dotyczyło orzeczenia Powiatowego Zespołu z dnia 18 czerwca 2002 r. stanowiącego podstawę przyznania zasiłku stałego wyrównawczego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Ł.-J. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów- ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z kolei przepis art. t § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany

jest zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną ani sformułowanymi w skardze wnioskami.

Wychodząc z tak zakreślanych granic kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Zgodnie z ari. 27 ust. 4 pki 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednak Dz. U. z 1998 r. Nr 64. poz. 414 ze zm.). w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, zasiłek stały wyrównawczy przysługuje samotnej osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1.

Stosownie natomiast do dyspozycji art. 43 ust. 6 powołanej wyżej ustawy, świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Z odwołania skarżącego, złożonego od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 27 czerwca 2002 r., jak również skargi wniesionej do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2002 r. wynika, że M. Ł.-J. otrzymywał do końca marca 2002 r. świadczenie pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego wyrównawczego.

Na ten temat, poza oświadczeniami skarżącego zawartymi w odwołaniu i skardze, żadnej wzmianki w materiale dowodowym sprawy nie ma. z tym, że organ odwoławczy przytaczając w uzasadnieniu swej decyzji oświadczenia zainteresowanego w tym względzie, nie kwestionuje ich. Należałoby więc przyjąć, że skarżący otrzymywał do końca marca 2002 r. zasiłek stały, wyrównawczy, przyznany na ściśle określony czas.

Aby więc można było stwierdzić, czy przysługuje mu prawo do dalszego pobierania tego świadczenia niezbędne było uzyskanie stosownego orzeczenia lekarskiego w tym względzie tj. Orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności,

Z akt sprawy, a w szczególności z kwestionariusza wywiadu środowiskowego z dnia 8 maja 2002 r., wynika, że skarżący w miesiącu kwietniu 2002 r. złożył wniosek o dalsze przyznanie pomocy informując pracownika socjalnego, że na dzień 15 maja 2002 r. został wyznaczony termin posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w związku z jego odwołaniem od orzeczenia Powiatowego Zespołu z dnia 28 marca 2001 r.

Z akt sprawy, a w szczególności z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 18 czerwca 2002 r., wynika, że ponowny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności skarżący złożył dopiero po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia z dnia 28 marca 2001 r. tj. w dniu 21 maja 2002 r.

W ocenie Sądu okoliczności daty złożenia ponownego wniosku w rozpatrywanej sprawie nie ma wpływu na datę początkową ponownego przyznania świadczenia w sytuacji ustalenia przez Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, że ustal om stopień niepełnosprawności datuje się od marca 2001 r.. a niepełnosprawność (inwalidztwo) istnieje od lipca 2000 r.

W dacie wydania zaskarżonej decyzji podstawę przyznania zasiłku stałego wyrównawczego stanowił art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten określał przesłanki materialoprawne. których spełnienie dawało podstawę do otrzymania świadczenia mającego charakter świadczenia obowiązkowego.

Przepis ten nie określa natomiast od jakiego momentu wypłacane jest tego rodzaju świadczenie.

Z tego względu uznać należy, że miała tu zastosowanie zasada określona w art. 43 ust. ó ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którą świadczenia pieniężne pomocy społecznej - a takim był zasiłek stały wyrównawczy - wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Biorąc pod uwagę fakt, że świadczenie w postaci zasiłku stałego wyrównawczego miało charakter obligatoryjny, gdy osoba nim zainteresowana spełniała przesłanki do jego przyznania, to fakt, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zostało wydane w dniu 18 czerwca 2002 r. po rozpatrzeniu jego wniosku z dnia 21 maja 2002 r. nie ma znaczenia dla kwestii okresu rozpoczęcia dalszej wypłaty świadczenia, ponieważ orzeczenie to potwierdziło istnienie ciągłości w zakresie stanu ni epełnosprawności.

Ponieważ orzeczenie Zespołu potwierdziło, że niepełnosprawność skarżącego uprawniająca do pobierania świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego istnieje już od marca 2001 r. uznać należało, że jest to jedna sprawa i złożenie przez skarżącego wniosku w kwietniu 2002 r. o dalszą wypłatę świadczenia nie wszczęło postępowania w odrębnej sprawie, o ile skarżący do końca marca 2002 r, pobierał zasiłek stały wyrównawczy.

W rozpatrywanej sprawie przepis art. 43 ust. 6 miałby tylko jednorazowe zastosowanie tj. w momencie rozpoczęcia starań przez M. Ł.-J. o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego.

Dlatego też w ocenie Sądu w zaistniałej sytuacji nastąpiła - wprawdzie na wniosek -kontynuacja świadczenia, a zatem początek terminu ponownie przyznanego zasiłku stałego wyrównawczego powinien przypadać na miesiąc kwiecień 2002 r.

Ponadto wskazać należy, że w postępowaniu przed organem 1 instancji doszło do naruszenia art. 9 k.p.a.. gdyż po złożeniu przez skarżącego w kwietniu 2002 r. wniosku o

przyznanie świadczenia nie poinformowano go niezwłocznie o konieczności złożenia nowego wniosku do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w sytuacji. gdy organ ten wiedział o złożonym przez skarżącego odwołaniu od poprzednio wydanego orzeczenia.

Reasumując, zdaniem Sądu. organy administracji naruszył- przepis art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej określając w zaskarżonej decyzji datę początkową przyznania skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego.

Naruszenie tego przepisu prawa miało wpływ na wynik sprawy, z tych też względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu 1 instancji podlegały uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpatrując sprawę ponownie należy mieć na względzie następujące okoliczności:

Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64. poz. 593), która w art. 160 postanowiła, że traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.

W art. 150 ustawy z 12 marca 2004 r. przewidziano, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tej ustawy.

Ponieważ rozpoznawana sprawa z wniosku wniesionego w kwietniu 2002 r. zakończona została decyzją ostateczną podjętą w dniu 1 sierpnia 2002 r., uchyloną niniejszym wyrokiem na skutek kontroli zgodności z prawem, do wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego stosować należy przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 29 listopada 1990 r., przy czym nie dłużej niż do dnia 1 maja 2004 r., o ile skarżący odpowiadać będzie w tym okresie ustawowym przesłankom wynikającym z przepisu art. 27 wskazanej ustawy. Natomiast przyznanie świadczenia będącego przedmiotem niniejszej sprawy od dnia 1 maja 2004 r. rozpatrywać należy na nowych zasadach, wynikających z ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, a w szczególności przepisów art. 37 w związku z art. 144 tej ustawy, mając na względzie fakt, że zasiłek stały zastąpił dotychczas funkcjonujący w pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.