Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2068/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 28 listopada 2014 r.), uchyliła w całości orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności do służby funkcjonariusza Policji M.K. i przekazała sprawę komisji I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że opinie psychiatryczne: wykonane dla CKL w dniu [...] lipca 2023 r. oraz dla [...]RKL z dnia [...] marca 2023 r. wskazują, że aktualnie stan zdrowia psychicznego odwołującego się należy zakwalifikować do kategorii B. Jednak, w ocenie organu, biorąc pod uwagę, że jest to już kolejna kontrola przeprowadzona przez komisję, a stan zdrowia nie uległ trwałej poprawie (zaburzenia nerwicowe o znacznym nasileniu) należy rozważyć, czy ograniczenia zdrowotne nie powinny skutkować orzeczeniem trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku.

M.K. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zmianę orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW i ustalenie bezpośrednio przez Sąd stanu niezdolności psychicznej i fizycznej jako funkcjonariusza do pełnienia służby oraz przyznanie mu grupy inwalidzkiej.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, powoływanej dalej jako k.p.a.), poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenie niezdolności do dalszego pełnienia służby w tym naruszenia sprawności organizmu, trwałego uszczerbku na zdrowiu na skutek wypadku w służbie z dnia 16 kwietnia 2013 r., a także naruszenie art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przez niewzięcie pod uwagę przy orzekaniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności obiektywnych przyczyn stanu zdrowia skarżącego i ich związku z zaistniałym wypadkiem.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że celem postępowania odwoławczego nie jest wyłącznie kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem ewentualnych zmian w jej stanie faktycznym i prawnym, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania będącego następstwem wniesienia odwołania. Dlatego organ odwoławczy przed wydaniem decyzji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (czego w tej sprawie nie uczynił) oraz do zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w odwołaniu. Następnie powinien ocenić cały zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy pod kątem jego kompletności, w szczególności odpowiedzieć na pytanie, czy w oparciu o ten materiał można ustalić stan faktyczny sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2023 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby wojskowej oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie."

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc jedynie zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych pod względem kryterium legalności i stwierdził, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Z poddanych wyżej przyczyn Sąd nie mógł natomiast uwzględnić wniosku skarżącego o ustalenie przez Sąd zdolności skarżącego do służby. Tego rodzaju ustalenia może bowiem czynić jedynie właściwy organ dysponujący odpowiednimi kompetencjami w zakresie wiedzy medycznej.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r., który stanowi, że Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Ustawa nie wskazuje expressis verbis, w jakich okolicznościach przepis ten znajdzie zastosowanie. Dokonując jego wykładni, należy jednak mieć na względzie treść art. 46 ustawy, zgodnie z którym Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.

Ustawodawca wyraźnie przewidział zatem, że postępowanie przed organem odwoławczym polega na ponownej ocenie stanu zdrowia strony postępowania z uwzględnieniem dotychczas zgromadzonej dokumentacji medycznej, ale również z możliwością przeprowadzenia dodatkowych badań. Komisja odwoławcza, jak słusznie zauważył skarżący, nie dokonuje jedynie oceny prawidłowości postępowania przed organem I instancji, lecz jest zobowiązana do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie.

Organ odwoławczy może zatem zastosować art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. jedynie wówczas, gdy postępowanie przed komisją I instancji było obarczone istotnymi dla rozstrzygnięcia wadami procesowymi lub gdyby wydanie orzeczenia merytorycznego przez organ odwoławczy w okolicznościach danej sprawy stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

Zdaniem Sądu, tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przyczyną uchylenia przez organ odwoławczy orzeczenia I instancji była konieczność przeanalizowania, czy w świetle wykonanych już w toku postępowania badań lekarskich, stwierdzone u badanego zaburzenia nerwicowe winny zostać zakwalifikowane jako rokujące poprawę (§ 86 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa – Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.), czy też jako utrwalone (§ 86 pkt 3 tego załącznika).

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że organ odwoławczy dysponował dwiema opiniami psychiatrycznymi (z dnia 27 marca 2023 r. – k. 59 akt administracyjnych oraz z dnia 25 lipca 2023 r. – k. 7 akt administracyjnych), a także mógł w razie konieczności zlecić przeprowadzenie dodatkowych badań, nie można przyjąć, by w sprawie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki uniemożliwiające wydanie przez Centralną Komisję Lekarską merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zdolności skarżącego do służby. W konsekwencji należało przyjąć, że organ naruszył art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w realiach rozpoznawanej sprawy.

Rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego, organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania Sądu i dokona kontroli orzeczenia komisji I instancji w sposób przewidziany w art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. i zastosowaniem przewidzianych w tym przepisie środków dowodowych.

Ponieważ Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego z przyczyn procesowych, nie poddawał kontroli orzeczenia komisji I instancji. Podnoszone przez skarżącego w tym zakresie zarzuty i wnioski są z tego powodu na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.