Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1398/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 lutego 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/315/2023/2769/ w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy L. (organ I instancji) decyzją z dnia 27 maja 2022 r., nr [...], uchylił z dniem 1 stycznia 2022 r. decyzję własną z dnia 13 stycznia 2022 r., nr [...] przyznającą I. W. (skarżąca) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 28 lutego 2023 r. w związku z opieką nad synem T. K. w kwocie 2119,00 zł miesięcznie.

Podstawę decyzji stanowił art. 17, art. 20, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 - dalej "u.s.r."), Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późń. zm. – dalej "k.p.a.".)

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na wniosek skarżącej z dnia 10 stycznia 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem T. K. (ur. [...] r.), decyzją z dnia 13 stycznia 2022 r. przyznano jej prawo do tego świadczenia. Syn skarżącej - lat 28 - posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z dnia [...] r. wydany do dnia 28 lutego 2023 r. (poprzednio stopień umiarkowany).

W związku z informacjami uzyskanymi w lutym 2022 r. zarówno ze środowiska, jak i obserwacji mediów wskazujących, iż skarżąca mimo formalnego zamknięcia w dniu [...] grudnia 2021 r. działalności gospodarczej nadal ją wykonuje organ I instancji decyzją z dnia 3 marca 2022 r. uchylił decyzję własną przyznającą prawo do świadczenia od dnia 1 stycznia 2022 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 19 kwietnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zawarło wskazówki co dalszego sposobu procedowania przez organ I instancji.

Ponownie prowadząc sprawę organ I instancji pismem z dnia 21 kwietnia 2022r. wezwał skarżącą do dostarczenia umowy związanej z jej z zatrudnieniem. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe pismo w sposób zgodny z wezwaniem i nie okazała umowy.

Próba przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 27 kwietnia 2022 r. nie powiodła się ponieważ skarżąca "nie miała czasu i nie przygotowała się do rozmowy". W dniu 28 kwietnia 2022 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (OPS) wpłynęło pismo skarżącej, w którym "wnosi o uchylenie decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z dniem 28.03.2022 r. oraz podtrzymuje odwołanie z dnia 21.03.2022 r.". W związku z tym organ I instancji podjął ponownie w dniu 29 kwietnia 2022 r. bezskuteczną próbę umówienia się na wywiad środowiskowy ze skarżącą.

Ostatecznie wywiad został przeprowadzony w domu skarżącej w dniu 4 maja 2022 r. Podczas przeprowadzanego wywiadu - z klauzulą, iż podane w wywiadzie informacje są zgodne z prawdą (wywiadu przeczytanego i podpisanego przez nią w obecności pracowników socjalnych) skarżąca podała, iż "aktualnie nie pomaga mężowi w prowadzeniu firmy ani nie prowadzi zajęć sportowych, gdyż aktualnie zatrudniła instruktorkę, która za nią prowadzi zajęcia sportowe", po to by działalność trwała nadal. Podała także, iż zajęcia [...] (ćwiczenia na specjalnych butach) są nadal promowane przez logo i twarz skarżącej, ze względu na utrzymanie stałych klientów oraz dotychczasowego dorobku jaki osiągnęła. Syn skarżącej sam może wykonywać zabiegi inhalacyjne, a pomoc osoby drugiej (np. matki) jest potrzebna jedynie do oklepywania i drenażu , ok. 1,5-2 godzin dziennie, tj. 3 x dziennie po 0,5 godziny, w godzinach 10:00, 15:00 i wieczorem oraz przygotowanie posiłków (dieta oparta na naturalnych składnikach). Zdaniem organu I instancji ustalenia wywiadu środowiskowego potwierdzają, iż syn skarżącej jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez potrzeby stałej opieki osoby drugiej w codziennym bytowaniu. Mimo, iż syn choruje od urodzenia na [...], przez okres 3 miesięcy mieszkał samodzielnie "z dziewczyną, podjął nawet pracę" w oddalonym o 600 km G. Od dnia 2 września 2019 r. (przed pandemią COVID -19, kiedy nie była jeszcze preferowana praca zdalna) do dnia [...] grudnia 2021 r. prowadził także działalność gospodarczą z kodem PKD 59.11 "działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych", kodem 74.20 "działalność fotograficzna". Organ I instancji stwierdził, iż zakładając działalność związaną z filmowaniem, nagraniami video na imprezach (i otrzymując dotację na ten cel ze środków zewnętrznych) był świadomy tego, iż jego stan zdrowia pozwoli mu na często wyczerpujące fizycznie i często wielogodzinne rejestrowanie imprez. Wprawdzie w odwołaniu z dnia 21 marca 2022 r. skarżąca pisze, iż w 2021 r. "stan syna się pogorszył i praca była głównie przy komputerze...", ale podjęcie pracy nawet w takiej formie jest oznaką aktywności i samodzielności syna, nie wymagającej pomocy w wymiarze, który uniemożliwiłby podjęcie pracy matce.

W toku postępowania prowadzonego na potrzeby wydania decyzji z dnia 3 marca 2022 r. organ I instancji ustalił, iż skarżąca - mimo formalnego - zamknięcia działalności gospodarczej (w 2021 r.), polegającej na prowadzeniu zajęć sportowych i organizacji odpłatnych imprez okolicznościowych- nadal zamieszcza w internecie ogłoszenia, informacje, plakaty o naborach na płatne zajęcia [...], ćwiczeń na specjalnych butach, na organizowane imprezy rozrywkowe, a także zamieszcza zdjęcia i filmy z prowadzonych przez siebie zajęć [...]. Szeroko opisał aktywności skarżącej, które w ocenie organu I instancji potwierdzają to, że mimo formalnego zamknięcia firmy skarżąca nie zrezygnowała z prowadzenia działalności.

Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 21 grudnia 2021 r. skarżąca zwróciła się do GOKSiR w L. o "cesję" umów na wynajem sal z jej firmy "I." na firmę jej męża PHU "M." jednakże mimo zmiany "na papierze" nic nie uległo zmianie, a przedmiot tych umów czyli wynajem sali na zajęcia sportowe, rozrywkowe, pozostał ten sam. Ponadto umowa z dnia [...] 2022 r. na wynajem sali na organizację imprezy andrzejkowej w dniu [...] listopada 2022 r. z odpłatnością w wys. 700 zł wraz z opłatą za wynajem kuchni została zawarta na firmę męża skarżącej, jednakże osobiście umowę tę zawierała skarżąca podpisując ją imieniem i nazwiskiem męża.

Organ I instancji ustalił dalej, iż wg wpisu do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej - firma męża skarżącej nie zawiera w swojej działalności organizacji imprez rozrywkowych, ani prowadzenia zajęć sportowych. Dalej organ I instancji odwołał się do wydruku z systemu ZUS z dnia 11 maja 2022 r. - "dane o opłaconych/ należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne" wskazując na umowy podpisane z formalnie zlikwidowaną firmą skarżącej.

Organ I instancji dodatkowo opisał treść pism skarżącej przesłanych przez nią po zapoznaniu się z aktami sprawy tj. po dniu 16 maja 2022 r. wskazując na zawarte w nich nieprawdziwe informacje i nieścisłości, które zostały też zawarte we wcześniejszych pismach kierowanych do OPS. Odniósł się również do ustaleń dochodzenia prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w W. w sprawie "doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przy wypłacie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad T. K." W ocenie organu I instancji zakres opieki sprawowanej nad synem przez skarżącą nie uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy czy też prowadzeniu działalności gospodarczej. Skarżąca nie wykonuje stałej, nieprzerwanej i całodobowej opieki nad synem, a syn potrafi funkcjonować samodzielnie, bez jej pomocy. Organ I instancji wskazał także na brak współpracy ze strony skarżącej z OPS.

SKO, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia 4 lipca 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 27 maja 2022 r.

Wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/GI 1248/22 uchylił decyzję SKO z dnia 4 lipca 2022 r. Wyjaśnił w uzasadnieniu, że decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 u.s.r. ma charakter konstytutywny, co oznacza, że co do zasady jej skutki zachodzą od chwili obecnej "na przyszłość". Pozbawienie strony przyznanego jej decyzją prawa z mocą wsteczną nastąpić może wyjątkowo, jedynie w sytuacji, kiedy wyraźnie przewiduje to przepis prawa. Mając to na uwadze zauważył że dwie pierwsze przesłanki przepisu art. 32 ust. 1 u.s.r. uzasadniają wyłącznie zmianę lub uchylenie decyzji od daty jej wydania i ukształtowanie w ten sposób na przyszłość nowego zakresu uprawnień strony. Natomiast uchylenie decyzji z mocą wsteczną i związane z tym pozbawienie strony prawa do wypłaconego jej już świadczenia, nastąpić może wyłącznie na podstawie trzeciej przesłanki, jaką jest instytucja świadczenia nienależnego, podlegającego zwrotowi. Jeśli zatem organ uznaje, że konieczność uchylenia decyzji w trybie art. 32 ust. 1 u.s.r. wynika z przesłanki pobrania świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 30 ust. 2 u.s.r., powinien wskazać ją w decyzji Zdaniem Sądu SKO ogólnikowo odniosło się do ww. przesłanki jako implikującej uchylenie decyzji przyznającej świadczenie z mocą wsteczną.

SKO decyzją z dnia 14 lutego 2023 r.nr SKO.PSŚ/41.5/315/2023/2769/ 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 27 maja 2022 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń oraz obowiązujący stan prawny w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego.

SKO zwróciło uwagę, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, jak również popierającym je stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym świadczeń rodzinnych, uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenia nie może nastąpić z mocą wsteczną, gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany w trybie art. 32 u.s.r. Stwierdziło, że w niniejszej sprawie organ I instancji dokonał uchylenia decyzji przyznającej świadczenie nie z mocą wsteczną z uwagi na nienależnie pobrane świadczenia i orzeczenie ich zwrotu.

Zdaniem SKO skarżąca na etapie składania wniosku została pouczona o treści art. 25 u.s.r., zatem należy przypisać jej działanie świadome w złej wierze celem pobrania świadczenia pielęgnacyjnego i jako dowód należy przyjąć oświadczenie strony złożone w dniu 24 lutego 2022 r. że nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca pomimo wykreślenia się z rejestru przedsiębiorców w dalszym ciągu prowadziła zajęcia sportowe. Dalej wyjaśniła, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. W świetle przedłożonych akt sprawy SKO stwierdziło brak spełnienia ww. przesłanki uprawniającej do przyznania świadczenia, co implikuje konieczność uchylenia decyzji w związku z pobraniem świadczeń nienależnych.

W skardze z dnia 5 kwietnia 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji SKO naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a/ art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to w niniejszej sprawie bezpodstawne i dowolne:

-ustalenie, że skarżącej należy przypisać działanie świadome w złej wierze celem pobrania świadczenia pielęgnacyjnego przejawiające się w złożeniu oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej i dalszym prowadzeniu zajęć sportowych po otrzymaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy wymiar i cel uczestnictwa skarżącej w rzeczonych zajęciach sportowych nie przemawia za uznaniem, iż skarżąca nadal prowadziła działalność gospodarczą, a w konsekwencji nie sposób przypisać jej działania świadomego w złej wierze celem pobrania świadczenia pielęgnacyjnego,

- ustalenie, iż w niniejszej sprawie skarżąca sprawuje opiekę nad jej synem sporadycznie, podczas gdy rzeczona opieka nie jest sprawowana sporadycznie, a skarżąca zrezygnowała z pracy celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, a zakres przedmiotowej opieki, w tym pozostawanie w dyspozycji syna uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia,

- nie ustalenie, iż skarżąca w żaden sposób nie wskazywała w złej wierze zakresu sprawowanych przez nią czynności opiekuńczych nad jej synem,

co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji organu II instancji, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego ustalenia, iż skarżąca nienależnie pobrała świadczenie pielęgnacyjne, a w konsekwencji do wadliwego zastosowania art. 32 ust. 1 u.s.r. i bezzasadnego utrzymania decyzji organu I instancji w mocy,

b/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ II instancji:

-dlaczego w niniejszym stanie faktycznym uczestnictwo skarżącej w przedmiotowych zajęciach sportowych uznano za prowadzenie działalności gospodarczej, a tym samym przypisano skarżącej świadome działanie w złej wierze, w sytuacji gdy nie dokonano analizy ich wymiaru godzinowego oraz czy ww. uczestnictwo było ukierunkowane na osiągnięcie dochodu przez skarżącą,

- dlaczego zdaniem organu II instancji opieka sprawowana przez skarżącą nad jej synem sprawowana jest sporadycznie’

-dlaczego jego zdaniem zasadne było dokonanie przez organ I instancji uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie z mocą wsteczną z uwagi na nienależnie pobrane świadczenie i orzeczenie ich zwrotu

co uniemożliwiło skarżącej skuteczne wdanie się w spór i dokonanie kontroli przez tut. Sąd,

c/art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy spełnione były wszystkie przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, co skutkowało bezpodstawnym nie zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,

d/ 153 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie, a to w niniejszym stanie faktycznym nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. II SA/Gl 1248/22, podczas gdy rzeczona ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia,

e/ art. 8 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne odstąpienie organów administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a to w niniejszej sprawie uznanie, że Skarżąca nienależnie pobrała świadczenie, podczas gdy uprzednio w identycznym stanie faktycznym organ II instancji uznał odmiennie, co skutkowało bezzasadnym utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy,

Wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, Wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, a to pisma skarżącej z dnia 14 października 2022 r. wraz z załącznikami, na okoliczność ich treści. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji wskazał lapidarnie, iż skarżącej należy przypisać działanie świadome w złej wierze celem pobrania świadczenia pielęgnacyjnego przejawiające się w złożeniu oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej i dalszym prowadzeniu zajęć sportowych po otrzymaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdził, że uczestnictwo skarżącej w zajęciach sportowych, jakie odbywało się łącznie przez 2 godziny w perspektywie tygodnia i miało charakter kontaktów towarzyskich. Zdaniem pełnomocnika ocena organów obu instancji dotycząca prowadzenia przez skarżącą po otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego działalności gospodarczej jest aprioryczna, dowolna i pozostająca w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz uprzednio wydaną przez organ II instancji decyzją z dnia 19 września 2022 r., sygn. [...], co uchybia treści art. 80 k.p.a. Ponadto uczestnictwa przez skarżącą w zajęciach sportowych w wymiarze łącznie 2 godzin w ciągu tygodnia nie można uznać za okoliczność mającą wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w rozumieniu art. 32 ust. 1 u.s.r. Pełnomocnik skarżącej przytoczył na poparcie swego stanowiska w sprawie obszerne fragmenty uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych stwierdzając, że organ II instancji bezpodstawnie odstąpił bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację prawną.

W kolejnych pismach z dnia 27 września 2023 r. i 12 października 2023 r. skarżąca prezentowała swoje stanowisko w sprawie załączając "nowe dowody" w formie potwierdzonych przez siebie za zgodność z oryginałem kserokopii pism.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze i późniejszych pismach oraz zażądał wpisania do protokołu rozprawy odmowy przeprowadzenia przez Sąd postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym zarówno przez skarżącą, jak i jej pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (SKO, Kolegium, organ odwoławczy) utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia 27 maja 2022 r. uchylające z dniem 1 stycznia 2022 r. decyzję własną z dnia 13 stycznia 2022 r. przyznającą skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 28 lutego 2023 r. w związku z opieką nad synem.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 615 - dalej "u.ś.r."), a w szczególności art. 17, art. 20, art. 32 tej u.ś.r.

Sąd nie przeprowadził dowodu z kserokopii pism potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez skarżącą na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, gdyż tak poświadczone kserokopie dokumentem nie są. Ponadto wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia wątpliwości. Z tych względów nie było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd dowodu z kserokopii.

Sąd zauważa ponadto, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli sądowej i w jej ramach wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, ktory w prawomocnym wyroku z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1248/22, uchylił zaskarżoną decyzję na decyzję SKO z dnia 4 lipca 2022 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Dostrzeżenia zatem wymaga, że powyższe skutkuje koniecznością zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2022 r. Sąd zauważył, że: "Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę merytorycznie w jej całokształcie, odnosząc się nadto do stawianych zarzutów decyzji organu I instancji. Nie może więc organ odwoławczy ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji będącej przedmiotem odwołania. Tymczasem Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dało jakiegokolwiek wyrazu temu, aby wzięło pod uwagę to, że odwołanie dotyczy decyzji wydanej w trybie szczególnym uregulowanym w art. 32 ust. 1 u.ś.r. Organ odwoławczy winien w takiej sytuacji przede wszystkim zając się zbadaniem, czy zaistniały przesłanki z art. 32 ust. 1 u.ś.r. w kontekście okoliczności podnoszonych przez Wójta Gminy. Przypomnieć należy, że organ I instancji wydanie rozstrzygnięcia motywował tym, że Skarżąca pomimo formalnego zakończenia działalności gospodarczej nadal ją kontynuowała, a w dalszej kolejności tym, że jej syn nie wymaga opieki w takim zakresie, który wykluczałby zarobkowanie przez Stronę." Ponadto organ odwoławczy wbrew ciążącemu na nim obowiązku nie rozpoznał ponownie sprawy, w tym nie wykazał, że zachodzi którakolwiek z przesłanek z art. 32 ust. 1 u.ś.r., a tylko w takim przypadku możliwe było uchylenie decyzji przyznającej Stronie świadczenie pielęgnacyjne.". Ponadto SKO bardzo ogólnikowo odniosło się ponadto do kwestionowanej przez Skarżącą okoliczności dotyczącej prawnej możliwości uchylenia decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. z mocą wsteczną. Organ odwoławczy stwierdził jedynie, że było to możliwe z uwagi na nienależnie pobrane świadczenie bez dalszego uargumentowania tego stanowiska. Tymczasem, jeśli organ uznaje, że konieczność uchylenia decyzji wynika z przesłanki pobrania świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 30 ust. 2 u.ś.r, powinien wskazać ją w decyzji.

Skarga jest zasadna, bowiem organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim naruszony został przepis art. 153 p.p.s.a, stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli więc w sprawie był już wydany wyrok, w którym nakazano organowi konkretne czynności i sposób procedowania, to przy kolejnym wyrokowaniu, gdy okaże się, że nie zostały one zrealizowane, Sąd właściwie musi uchylić decyzję dotkniętą taką wadą, gdyż w ramach owego związania nie może odstąpić od egzekwowania nałożonych na organ obowiązków, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub wiążące wskazania stały się niewykonalne.

Kolejna decyzja SKO jest lakoniczna i nie spełnia koniecznych wymogów, a w żadnym razie nie realizuje wiążących wskazań poprzedniego wyroku. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym dokonana przez organ ocena jest niepełna i nie pozwala na odtworzenie toku myślowego oraz poglądu prawnego organu, a także nie przekonuje o słuszności podjętego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego nowo wydana decyzja musi być umotywowana zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania w kwocie 480 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).