Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2158/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 § 1, art 118 § 1, art. 116 § 1, art. 121 § 1, art. 122
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1520
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Cichoń, asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik) orzekł o solidarnej wraz ze spółką odpowiedzialności podatkowej E.B. jako prezesa zarządu Spółki M. Sp. z o. o. (dalej: Spółka) za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń-grudzień 2017 r. w łącznej kwocie 498.826,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor) decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że termin przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych Spółki upłynąłby z dniem 31 grudnia 2022 r., jednak w sprawie zaistniały okoliczności przerywające (skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego) oraz zawieszające (wszczęcie postępowania karnoskarbowego, które doprowadziło do wydania wyroku skazującego) bieg terminu przedawnienia. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została zaś wydana w terminie przewidzianym w art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.).

Dyrektor wskazał ponadto, że zobowiązanie podatkowe z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń-grudzień 2017 r. wynika ze złożonej w dniu 31 stycznia 2018 r. przez Spółkę deklaracji rocznej o zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-4R). W związku z nieuregulowaniem przez Spółkę ww. należności, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił trzy tytuły wykonawcze z dnia 20 sierpnia 2018 r. obejmujące przedmiotowe zaległości, które zostały doręczone zobowiązanej w dniu 31 sierpnia 2018 r. Postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń-grudzień 2017 r., zostało zaś wszczęte przez Naczelnika w dniu 28 października 2022 r., tj. z chwilą doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie z dnia 19 października 2022 r. W rozpatrywanej sprawie został więc spełniony warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 Ordynacji podatkowej.

Organ drugiej instancji stwierdził również, że strona pełniła funkcję członka zarządu Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej), bowiem w aktach sprawy znajduje się Protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Sp. z o. o. M. z/s w W. z dnia 14 listopada 2013 r., z którego wynika, że skarżąca została powołana do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu. Natomiast w dniu 30 maja 2018 r. strona złożyła rezygnację ze sprawowanej przez siebie funkcji członka zarządu. Z odpisu Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że skarżąca była członkiem zarządu Spółki od dnia 17 grudnia 2013 r. do dnia 14 listopada 2018 r.

Dyrektor wskazał także na bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Jak wyjaśnił organ odwoławczy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - biorąc pod uwagę brak majątku ruchomego i nieruchomego, środków pieniężnych oraz innych wierzytelności i praw majątkowych umożliwiających podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych prowadzących do wyegzekwowania zaległości podatkowych, a także fakt, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska kwot przewyższających wydatki egzekucyjne - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 sierpnia 2018 r.

W odniesieniu do pierwszej przesłanki egzoneracyjnej (wyłączającej odpowiedzialność) organ drugiej instancji stwierdził, że strona nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej). W tym zakresie Dyrektor zwrócił uwagę, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że Spółka posiada zaległości wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń-grudzień 2017 r., styczeń-sierpień 2018 r., a także podatku od towarów i usług za lipiec-sierpień i grudzień 2018 r. Pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę zaległością podatkową był podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń 2017 r. z terminem płatności przypadającym na 20 lutego 2017 r., a drugą - podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2017 r. z terminem płatności przypadającym na 20 marca 2017 r. Wobec powyższego, a także mając na względzie regulacje Prawa upadłościowego, Spółka stała się niewypłacalna w dniu 21 czerwca 2017 r., ponieważ był to pierwszy dzień po upływie trzech miesięcy od terminu płatności drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania. Wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, tj. od 21 czerwca 2017 r. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w ww. okresie mogłoby zapobiec generowaniu kolejnych zaległości czy rozporządzaniu ewentualnie posiadanymi zasobami niezgodnie z przepisami prawa upadłościowego i naprawczego lub dawało szanse chociaż na częściowe zaspokojenie wierzycieli. W kolejnych miesiącach sytuacja Spółki ulegała systematycznemu pogorszeniu, a stan jej niewypłacalności pogłębiał się. Jednocześnie podkreślono, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynikało, aby strona nie miała wiedzy o nieregulowaniu przez Spółkę wymagalnych należności, czy realnego wpływu na możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Istniejąca w Spółce sytuacja była znana z racji pełnionej przez Ewę Błażejczyk funkcji. Strona nie powołała się na żadne obiektywne przeszkody w wykonywaniu powierzonych zadań. Na tej podstawie organ nie stwierdził, by w okolicznościach sprawy wystąpiła przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej.

W ramach badania ostatniej z negatywnych przesłanek (art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) organ drugiej instancji ustosunkował się do argumentacji zawartej w odwołaniu wskazującej, że z posiadanych przez stronę informacji wynika, że Spółka ma zawarte porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia z D. Sp. z o. o. Sp. k. oraz ma zawartą umowę o współpracy z D. Sp. z o. o. Sp. k., co umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Zdaniem strony, w celu uzyskania ww. dokumentów organ powinien zwrócić się do Spółki, gdyż nie jest już ona członkiem zarządu.

W tym zakresie Dyrektor podkreślił, że strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających istnienie wierzytelności. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności niewystarczające jest zaś samo wskazanie mienia w postaci przysługujących Spółce wierzytelności od kontrahenta. Dla uwzględnienia tej okoliczności konieczne jest natomiast wykazanie, że istniejąca wierzytelność jest wymagalna bez względu na to, czy na dany fakt powołuje się aktualny bądź były członek zarządu. Musi to być wierzytelność realnie istniejąca, która rzeczywiście mogłaby doprowadzić do zaspokojenia się przez wierzyciela publicznego (podatkowego). W przypadku wierzytelności muszą być one stwierdzone i pewne. Wskazane natomiast mienie w postaci wierzytelności przysługujących Spółce od D. Sp. z o. o. Sp. k., nie spełnia kryteriów przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r. E.B. wniosła do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, a ponadto zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 121 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie przez organ podatkowy postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącej do organów, czego skutkiem jest wydanie decyzji ww. kształcie, pomimo istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających możliwość zaspokojenia zaległości podatkowych w znacznej części z mienia Spółki;

2) naruszenie przepisu, tj. art. 116 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca nie wykazała, że istnieje mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części;

3) art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób niekompletny oraz bierność organu w gromadzeniu materiału dowodowego oraz przyjęcie za udowodnione fakty, które nie znajdują poparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach; opierające się na dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego oraz przyjęciu, iż zaszła podstawa odpowiedzialności Skarżącej;

4) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania skarżącej do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji opartej na błędnej interpretacji stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanym przypadku pozostawała decyzja wydana w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej wraz z M. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W świetle przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej), przy czym decyzji tej nie można wydać, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej). Odpowiedzialność osoby trzeciej obejmuje m.in. odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W sytuacji, gdy - tak jak w analizowanym przypadku - zaległości podatkowe wynikają z deklaracji podatkowej, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec podatnika w myśl art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 powołanej ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od 2016 r.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej).

Nie budziły zastrzeżeń Sądu ustalenia organu dotyczące spełnienia warunku wszczęcia postępowania podatkowego względem skarżącej po dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, stosownie do art. 108 § 2 pkt 3 i § 3 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, doręczenie zobowiązanej -Spółce tytułów wykonawczych dotyczących zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r., wszczynające egzekucję z majątku Spółki, nastąpiło w dniu 31 sierpnia 2018 r., zaś postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu tej Spółki zostało doręczone stronie w dniu 28 października 2022 r.

Prawidłowo również stwierdzono, że w sprawie zaistniały pozytywne przesłanki odpowiedzialności skarżącej określone w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Terminy płatności zobowiązań podatkowych Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. upływały bowiem w okresie, w którym skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu tej Spółki, tj. od dnia 14 listopada 2013 r. do dnia 30 maja 2018 r. Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się zaś bezskuteczna, co potwierdzono postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019 r. umarzającym postępowanie egzekucyjne wobec M. Sp. z o.o.

Nie ulegało również wątpliwości, że zobowiązania podatkowe, za które odpowiada skarżąca nie były przedawnione (z uwagi na przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia), zaś decyzja w przedmiocie tejże odpowiedzialności została wydana z zachowaniem terminu wyznaczonego w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnione było także stwierdzenie przez Dyrektora, że w sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki mogące wyłączyć odpowiedzialność skarżącej stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) Ordynacji podatkowej. Strona nie złożyła bowiem w wymaganym - właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a niezgłoszenie takiego wniosku nie było niezawinione.

Podkreślenia wymagało, że określenie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości odbywa się przy uwzględnieniu regulacji zawartych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 2344 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.) dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a). W myśl art. 21 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Zasadnie zatem - w świetle przywołanych regulacji - Dyrektor uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony w terminie trzydziestu dni od 21 czerwca 2017 r., tj. od daty, w której upłynęły trzy miesiące od 20 marca 2017 r., a więc terminu płatności drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania (zobowiązania z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za luty 2017 r.). Brak było natomiast jakichkolwiek okoliczności pozwalających na przyjęcie, by niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez winy skarżącej. W toku postępowania strona nie wskazywała na istnienie przeszkód uniemożliwiających jej podjęcie odpowiednich działań w analizowanym zakresie.

Dostrzec należało, że wskazane wyżej ustalenia dotyczące przesłanek pozytywnych i negatywnych warunkujących przypisanie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki nie były także w żaden sposób kwestionowane przez skarżącą w rozpatrywanym środku zaskarżenia.

Sporna między stronami pozostawała natomiast kwestia zaistnienia negatywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu polegająca na wskazaniu mienia spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Strona podniosła bowiem, że w sprawie pominięto okoliczność, że Spółka zawarła porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia z D. Sp. z o.o. Sp. k. (określające wysokość wymaganej wierzytelności oraz daty spłaty zadłużenia), a ponadto zawarła ze wskazanym podmiotem umowę o współpracy mającą zagwarantować Spółce stałe wynagrodzenie. Organ nie podjął zaś - według skarżącej - wszelkich dostępnych działań w celu ustalenia możliwości zaspokojenia się z wierzytelności Spółki.

Organ odwoławczy utrzymywał zaś, że podana przez stronę informacja nie spełnia kryteriów przesłanki przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Na tle zawisłego sporu należało zgodzić się z prezentowanym w tej mierze poglądem Dyrektora.

Podkreślić należało, że na tle spornej przesłanki w orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że "okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest jedynie wskazanie jakiegokolwiek mienia, ale takiego które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych i to w znacznej części, i które istnieje w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności" (tak np. w wyrokach NSA: z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt III FSK 1779/21; z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt III FSK 3486/21; z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 2024/21; z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1720/21). Mienie spółki wykazywane przez członka zarządu zwalnia go od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne, rzeczywiście istniejące, nadające się do efektywnej egzekucji. Mienie to musi zatem charakteryzować się odpowiednimi właściwościami, aby egzekucja z niego była realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (zob. wyroki NSA: z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 1868/21; z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III FSK 413/22; z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 2204/21).

Z utrwalonego stanowiska judykatury wynika zatem, że członek zarządu, który efektywnie chce uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powinien wskazać na istnienie mienia, które spełnia określone kryteria. Musi być ono konkretne i realne (tj. mieć identyfikowalną wartość finansową i faktycznie istnieć w czasie prowadzenia postępowania w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej), a ponadto gwarantować skuteczną możliwość zaspokojenia wierzyciela w znacznej części. Wskazanych cech nie sposób przypisać mieniu, które ma jedynie charakter potencjalny, hipotetyczny, warunkowy, w tym sensie, że uzyskanie określonej wartości ze składnika majątkowego (a tym samym zaspokojenie wierzyciela) jest zdarzeniem, które może lecz nie musi się ziścić w przyszłości. Jak trafnie akcentowano w orzecznictwie w odniesieniu do wierzytelności, jedynie takie wierzytelności spółki, które są stwierdzone i pewne w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, tzn. wynikają z orzeczenia sądu, zawartej ugody sądowej czy uznania długu, mogą być dochodzone w ramach prowadzonej egzekucji (tak w wyroku NSA z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 3894/17).

W świetle powyższych uwag należało potwierdzić zapatrywanie organu, zgodnie z którym mienie wskazane przez skarżącą w niniejszym postępowaniu nie posiadało wymienionych wyżej cech. Strona, bez poparcia tego jakimkolwiek dowodem (dokumentem), poinformowała jedynie, że ma wiedzę o istnieniu między Spółką a innym podmiotem (D. Sp. z o.o. Sp.k.) porozumienia i umowy o współpracy, na podstawie których Spółka miałaby otrzymywać ratalnie jakieś kwoty (w ustalonych datach spłaty zadłużenia) i uzyskiwać nieznane co do wysokości wynagrodzenie. Wymienione przez skarżącą wierzytelności nie miały więc charakteru wierzytelności pewnych, wymagalnych (w dacie wydawania decyzji), które mogłyby rzeczywiście doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela publicznego.

Bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozostawała przy tym argumentacja skarżącej, że nie ma ona dostępu do dokumentów Spółki, gdyż nie jest członkiem zarządu aktualnie sprawującym funkcję. Abstrahując od tego, że wspomniana okoliczność nie zwalniała byłego członka zarządu ze wskazania mienia spełniającego wymagane kryteria (tj. z obowiązku wykazania przesłanki o charakterze negatywnym), należało przede wszystkim zaakcentować, że rolą organu odwoławczego nie było poszukiwanie dowodów na to, że ww. mienie ma konkretny wymiar i efektywnie doprowadzi do zaspokojenia wierzytelności podmiotu publicznego, skoro już z samego opisu wierzytelności wynikało, że mogą one jedynie potencjalnie w przyszłości być źródłem pozyskiwania bliżej nieokreślonych wartości przez Spółkę, przy czym nie było w ogóle pewne, czy uzyskanie korzyści finansowych rzeczywiście nastąpi.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, by podana przez skarżącą informacja mogła uwolnić ją od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Nie doszło bowiem do wskazania mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Na marginesie powyższego Sąd zwraca uwagę, że z urzędu jest mu wiadome, iż w podobnej sprawie (dotyczącej odpowiedzialności innego członka zarządu za zaległości podatkowe M. Sp. z o.o.), w której strona powoływała się na analogiczne okoliczności dotyczące zawarcia porozumienia w zakresie spłaty zadłużenia i umowy o współpracy między Spółką a D. Sp. z o.o. Sp. k. (na co przedłożyła stosowną dokumentację), takie wskazanie mienia zostało ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako niespełniające kryteriów przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W powołanej sprawie potwierdzono, że "mienie to w chwili obecnej, stanowi (...) jedynie zobowiązanie do ziszczenia się w przyszłości określonego zdarzenia niepewnego, stąd nie można uznać, że jest to wskazanie realne, umożliwiające zaspokojenie zaległości podatkowych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2143/23).

W konsekwencji Sąd nie dostrzegł na gruncie obecnie rozpatrywanej sprawy przesłanek do uwzględnienia zarzutów sformułowanych w skardze polegających na nieprawidłowym zastosowaniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a także naruszeniu art. 121 § 1 i art. 122 powołanej ustawy. Sama odmienna ocena wskazanej przez skarżącą okoliczności nie mogła świadczyć ani o dowolnej ocenie materiału dowodowego, ani o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organu podatkowego. Tym bardziej, że - jak akcentował Dyrektor - w trakcie postępowania strona była wzywana do przedstawienia dowodów na okoliczności wyłączające odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki (pismem doręczonym w dniu 25 listopada 2022 r.), jednak nie udzieliła wówczas jakiejkolwiek odpowiedzi. W odwołaniu zaś powołała się ogólnikowo na informację o istnieniu węzłów obligacyjnych mogących być potencjalnym źródłem pozyskiwania przez Spółkę nieokreślonych co do wartości korzyści finansowych.

Z tych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 Ppsa.