Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 271/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2017 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Skarżący M.B. (dalej także jako "Strona" lub "Skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor OR ARiMR", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lutego 2020 r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2017.

Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W dniu 30 maja 2017 r. do organu wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2017, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych. W złożonym wniosku Skarżący wskazał, że ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 12 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji - zwany dalej pakietem 12 - do powierzchni 18,95 ha. Łączna powierzchnia działek rolnych "A", "B", "C", "D", "E", "F", "G", "H", "I", "J", "K", "L, "Ł", "M" "N", "O", "P", "T", "U" zadeklarowanych w w/w wniosku wyniosła 45,04 ha (tj. 41,72 - ha trwały użytek zielony, 0,66 ha- sad, 2,66 ha - grunt orny) z czego do płatności ekologicznej w ramach pakietu 12, strona zgłosiła działki rolne: "L", Ł", "M", "N", "O", "P", "T" o powierzchni 18,95 ha.

W dniu 14 czerwca 2017 r. do organu wpłynęło zaświadczenie o posiadaniu zwierząt (10 sztuk koni) wydane przez Związek Hodowców Koni [...], zgodnie z § 9 ust. 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym".

Organ I instancji mając na uwadze m.in. treści art. 70 Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, stwierdził, że płatność ekologiczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b Rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że na działce rolnej "L" w odniesieniu do pakietu 12 różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (9,02 ha), a powierzchnią stwierdzoną (8,71 ha) wyniosła 0,31 ha. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził w odniesieniu do działek zadeklarowanych do pakietu 12 różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (18,95ha), a powierzchnią stwierdzoną (18,64 ha) wynoszącą 0,31 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 1,03% : 18,95 ha – 18,64 ha; 0,31 ha/18,64 ha x 100%=1,66% (18,95 - powierzchnia deklarowana do płatności RE wyrażona w ha, 18,64 - powierzchnia stwierdzona do płatności RE podczas kontroli administracyjnej wyrażona w ha, 0,31 - różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikowaną do płatności RE wyrażona w ha, 1,66 - procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną do RE).

Wobec przedeklarowania powierzchni kwalifikującej się do płatności ekologicznej w ocenie organu zastosowanie ma art. 18 ust. 6 akapit pierwszy Rozporządzenia nr 640/2014, który stanowi, że bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność w ramach systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw.

W stosunku do pozostałych działek rolnych zadeklarowanych przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej poza pakietem 12, w ramach kontroli administracyjnej w oparciu o system identyfikacji działek rolnych stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną 0,15 ha. Zatem łączna powierzchnia obszaru wykluczonego w ramach wszystkich zadeklarowanych działek we wniosku ekologicznym (działki w pakiecie + działki poza pakietem) wynosi 0,46 ha. W związku z powyższym powierzchnia zadeklarowana przez Skarżącego we wniosku ekologicznym wynosi 45,04 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona po kontroli administracyjnej wynosi 44,58 ha ( w tym 41,26 ha - trwały użytek zielony, 0,66 ha - sad, 2,66 ha - grunt orny).

Organ wskazał również, że zadeklarowane do płatności ekologicznej działki rolne w ramach pakietu 12 wymagają posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego, organ podczas prowadzonego postępowania administracyjnego zastosował regulację zawartą w § 9 rozporządzenia ekologicznego. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 9 w/w rozporządzenia przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 pkt 2 i ust. 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia:

1) 15 marca do dnia 30 września danego roku, jeżeli w odniesieniu do tych zwierząt rolnik dokonał wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:

a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,

b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku koni.

W związku z powyższym do ustalenia wskaźnika DJP organ przyjął dane z zaświadczenia Związku Hodowców Koni [...].

Wyliczony wskaźnik DJP, na podstawie § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego w oparciu o w/w zwierzęta wyniósł 12 DJP. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Powierzchnia stwierdzona wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017 przez Skarżącego wyniosła 41,26 ha, w związku z powyższym liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP/ha (tuz) wynosi 0,28763DJP/ha (12 DJP/41,26 ha trwałych użytków zielonych). Tym samym nie został spełniony warunek do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12 wskazany w § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego. W związku z powyższym płatność ekologiczna do pakietu 12 nie została przyznana.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym stwierdził, że "Wydana decyzja jest niezgodna z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi roku Rolnictwa z dnia 13 marca 2015 a w szczególności z § 9".

W wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia

[...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 469/18 tut. Sąd oddalił skargę.

Na skutek złożonej skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolski, NSA wyrokiem z 31 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 397/19 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego literalna wykładnia § 9 ust. 4 rozporządzania dokonana przez organ II instancji, jak i WSA jest błędna. W przepisie tym jest mowa o wszystkich trwałych użytkach zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, lecz pojęcie "wszystkie" odnosi się do TUZów objętych wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej nie zaś innych płatności (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 376/18).

Wykładnia powyższego przepisu zawarta w zaskarżonym wyroku nie znajduje oparcia w jednoznacznej treści przepisu. Rolnik ma prawo do korzystania z płatności ekologicznej nie tylko co do całego gospodarstwa, ale również do jego części. W rozpoznawanej sprawie Skarżący we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wykazał jedynie część posiadanych działek, ponieważ nie było jego zamiarem skorzystanie z płatności ekologicznej co do wszystkich posiadanych terenów użytków zielonych. To, że w jednym wniosku zadeklarował chęć skorzystania również z innych płatności nie oznacza, iż cały obszar posiadanych użytków zielonych, których nie dotyczy wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, stanowi warunek przyznania tejże płatności.

W ocenie NSA dla oceny spełnienia warunków dotyczących wskazanego wyżej pakietu 12, którego dotyczy wyrok Sądu I instancji, organ winien uwzględnić wszystkie trwałe użytki zielone zadeklarowane we wniosku, które dotyczą przyznania płatności ekologicznej, nie zaś wszystkie TUZ-y w gospodarstwie zadeklarowane w ramach innych płatności, tak jak uczyniono w rozpoznawanej sprawie.

Dlatego też NSA uznał za nietrafne stanowisko Sądu I instancji, podzielające pogląd organu, iż warunkiem przyznania płatności ekologicznej (pakiet 12, o którym mowa w § 4 ust.1 pkt 12 rozporządzenia ekologicznego) należy uwzględnić wszystkie TUZ-y w gospodarstwie.

Nieprawidłowa wykładnia § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego doprowadziła organ do błędnych ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez Sąd I instancji, z których wynika, że rozważając przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantów 12 organ nieprawidłowo doliczył powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych w ramach płatności bezpośrednich, co wpłynęło na odmowę przyznania płatności ekologicznej.

Będąc związany wykładnią dokonaną w wyroku NSA, na podstawie art. 153 p.p.s.a., organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie istnieje potrzeba przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego przez organ I instancji w zakresie powtórnej oceny materiału dowodowego, tj. przeanalizowania i ustalenia prawidłowej powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku ekologicznym na podstawie § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego oraz przeanalizowania faktycznego okresu przebywania koni w gospodarstwie na podstawie zaświadczenia wystawionego przez Związek Hodowców Koni [...]. W konsekwencji Dyrektor OR ARiMR uchylił decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności ekologicznej (PROW 2014 - 2020) na rok 2017 i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia zgodnie z art. 138 § 2 Kpa.

Mając na uwadze powyższe wskazania organu odwoławczego, Kierownik BP ARiMR ponownie poddał wniosek Strony kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 i art. 29 Rozporządzenia nr 809/2014.

W oparciu o opisane wyżej przepisy prawa, przy użyciu narzędzi, o których mowa w art. 70 Rozporządzenia nr 1306/2013 w odniesieniu do działek zadeklarowanych w ramach płatności ekologicznej pakietu 12 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż nastąpiło przedeklarowanie powierzchni na działce rolnej L1 obszar zadeklarowany wyniósł (9,02 ha) a obszar stwierdzony wyniósł (8,71 ha). Zatem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (18,95 ha), w ramach pakietu 12, a powierzchnią stwierdzoną (18,64) wyniosła 0,31 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 1,03 %.

Z uwagi na fakt, iż zadeklarowane do płatności ekologicznej działki rolne w ramach pakietu 12 wymagają posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego Kierownik BP ARiMR podczas prowadzonego postępowania administracyjnego zastosował regulację zawartą w § 9 rozporządzenia ekologicznego.

Organ I instancji do wyznaczenia wskaźnika DJP przyjął dane z zaświadczenia wystawionego przez Związek Hodowców Koni [...], z którego wynika, że Strona w okresie od [...] marca 2017 r do [...] czerwca 2017 r. była w posiadaniu 10 sztuk koni.

Na podstawie § 9 ust 10 rozporządzenia ekologicznego, organ I instancji ustalił wskaźnik DJP na poziomie 5,4. Zatem obsada zwierząt, w przeliczeniu na DJP w stosunku do powierzchni wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wyniosła 0,2850 DJP/ha (5,40 DJP/18,95 ha TUZ). Z uwagi na to, że Strona nie wypełnia przesłanki do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12 wynikającej z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, organ I instancji decyzją z [...] lutego 2020 r. odmówił Stronie przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12 oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych za rok 2017.

W wyniku złożonego przez Stronę odwołania, decyzją z [...] kwietnia 2020 r. (obecnie zaskarżoną do WSA w Gorzowie Wlkp.) organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podstawę materialnoprawną wydania niniejszej decyzji stanowił § 9 ust 4 rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym w przypadku pakietu 12, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

W przypadku koni, stosownie do treści § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Zaświadczenie to, zgodnie z § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej w którym zaznaczył, iż ubiega się o płatność do pakietu 12 do powierzchni 18,95 ha. Natomiast zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych zawierające datę urodzenia, liczbę sztuk zwierząt, oraz okres ich przetrzymywania złożył w terminie wynikającym z § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego,

tj. elektronicznie dnia [...] czerwca 2017 r. (w wersji papierowej dnia [...] września

2017 r.). Z analizy treści przedmiotowego zaświadczenie wynikało, iż okres posiadania koni przez Stronę pomiędzy okresem referencyjnym wynikającym z rozporządzenia ekologicznego przypadającym pomiędzy 15 marca 2017 r. a 30 września 2017 r. obejmował okres od [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. i wyniósł 90 dni.

Współczynnik DJP wyniósł 5,4 i obliczono go na podstawie § 9 ust. 9 pkt 1 lit b oraz § 9 ust. 10 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego wg wzoru: liczba dni posiadania zwierzęcia x współczynnik DJP/ liczba dni przypadająca na okres wymagany rozporządzeniem od 15 marca do 30 września, tj. 200 dni.

Wobec powyższego organ II instancji wskazał, że liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wyniosła 0,2850 DJP/ha (5,40 DJP/18,95 ha trwałych użytków zielonych), tak więc Strona nie wypełnia przesłanki do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12. Obsada zwierząt w przeliczeniu na DJP w stosunku do powierzchni wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej nie wypełnia bowiem regulacji § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego. W związku z powyższym, organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W skardze złożonej do tut. Sądu skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił zaskarżone decyzji:

I Naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. Naruszenie art.7; art.8: art.77; art.80: art.81a Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na niedostatecznie zweryfikowanym materiale dowodowym, dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

a) błędne uznanie za prawidłowe ustaleń organu i instancji, iż na podstawie zaświadczenia złożonego przez Skarżącego okres przebywania koni w gospodarstwie przypada na okres referencyjny [...].03.2017 r. - [...].06.2017r. zamiast na 15.03.2017 r.- 30.09.2017 r. a w rezultacie brak możliwości rozpatrzenia wniosku i dołączonych zaświadczeń w taki sposób, który prowadziłby do przyznania wnioskodawcy dopłaty w pełnej wysokości w ramach żądania.

b) prowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sposób niewyczerpujący, podczas gdy to na organie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie przerzucanie tego obowiązku na Skarżącego.

II. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

1. § 9 ust.4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 {Dz.U. z 2018 r.poz.1784) zwanego dalej rozporządzeniem ekologicznym poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że liczba zwierząt, w przeliczeniu na DJP w stosunku na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wynosi 0,2850 DJP/ha (5,40 DJP 18,95 ha trwałych użytków zielonych).

2. § 9 ust.9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego poprzez jego niezastosowanie, jak również wadliwe uzależnienie przyznania płatności od zaświadczenia o posiadanych koniach, gdy tymczasem posiadanie i rejestrację koni należy uznać za warunek kluczowy w przyznaniu płatności przez Agencję.

3. Dokonanie nieprawidłowej interpretacji normy art. § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że liczba dni posiadania zwierzęcia wyniosła 90 dni zamiast 200, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu płatności ekologicznej.

W ocenie Skarżącego organ I instancji nieprawidłowo ustalił okoliczności

w sprawie i błędnie przyjął, że zaświadczenie wydane przez Związek Hodowców Koni [...] złożone przez Skarżącego 14 czerwca 2017 r. (w wersji papierowej dnia 20 września 2017 r.) pozwoliło przyjąć, że konie były w jego posiadaniu przez okres 90 dni (okres referencyjny pomiędzy [...].03.2017 r.- [...].06.2017r.). W jego ocenie organ nie podjął we własnym zakresie wszechstronnych czynności wyjaśniających, a także nie zajął stanowiska wobec potrzeby aktualizacji zaświadczenia, czy wniesienia poprawek do zaświadczenia.

Organ na podstawie jedynego, przedstawionego dokumentu oparł swoje wyliczenia wskaźnika DJP w gospodarstwie. Tymczasem powinien wezwać Skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie posiadanych koni, a nadto oprzeć się na danych z rejestru koni Związku Hodowców Koni [...].

Skarżący podkreślił, że dochował należytej staranności w wykonaniu wszystkich warunków, od których uzależniono przyznanie płatności, realizował swoje zobowiązania ekologiczne zgodnie założeniami i celami systemu wsparcia. Spełnił on również formalny warunek, jakim jest złożenie zaświadczenia ze Związku Hodowców Koni [...].

Skarżący wskazał, że organ bezpodstawnie odstąpił od badania, czy zaistniały warunki, od których uzależnione jest przyznanie płatności ekologicznej. W jego ocenie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę zwierzęta posiadane w odpowiednim okresie i zgłoszone do odpowiedniego rejestru (zarejestrowane).

Nadto Skarżący zarzucił organowi I instancji błędne wyliczenie co do liczby dni przebywania koni w okresie referencyjnymi między 15 marca a 20 września roku 2017. W jego ocenie konie były w jego posiadaniu przez 200 dni, na co wskazuje zakres okresu referencyjnego, organ zaś przyjął liczbę 90 dni, opierając się na treści zaświadczenia, z którego wynikało, że konie były w posiadaniu Skarżącego od [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. Powyższe działanie doprowadziło do przyjęcia wskaźnika DJP na poziomie 5,40/18,95 ha trwałych użytków zielonych.

Nadto podkreślił, że w latach 2015, 2016 i 2019 otrzymał decyzje przyznające płatności ekologiczne. Od czasu uzyskania tych decyzji gospodarstwo Skarżącego nie uległo zmianie, nie uległa zmianie powierzchnia trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, ani liczba posiadanych koni.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP ARiMR oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji odkreślił, że zaświadczenie wydane przez Związek Hodowców Koni [...] jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa i na jego podstawie organ wyliczył wartość DJP na rok 2017. Na żadnym etapie prowadzonego postępowania organy nie uzyskały innego zaświadczeniem potwierdzającego, iż okres posiadania koni jest inny niż ten, który został przez Stronę przedłożony w formie zaświadczenia.

W związku z powyższym organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie wskazać należy, że wobec braku sprzeciwu skarżącego co do zgody wyrażonej przez Dyrektora OR ARiMR na rozpoznanie w trybie uproszczonym (pismo z [...] lipca 2020 r.), niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w tym trybie (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.".), wydając wyrok w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR zapadły po uchyleniu przez NSA wyrokiem z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt

I GSK 397/19: (i) wyroku WSA w Gorzowie z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Go 469/18 oraz (ii) decyzji Dyrektora OR ARiMR z [...] sierpnia 2018 r., zatem zarówno organy ponownie rozpoznając sprawę administracyjną jak i WSA w Gorzowie Wlkp. rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję kończącą ponowne postępowanie, związane były, na podstawie art. 153 w zw. z art. 190 p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania sformułowanymi w wyroku I GSK 397/19.

Z uzasadnienia tego orzeczenia wynikało, że NSA uznał za zasadny zarzut skarżącego kwestionujący wykładnię § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, podzielając stanowisko, że do spełnienia przewidzianego w tym przepisie warunku, jakim jest współczynnik posiadanych przez rolnika zwierząt na jeden hektar trwałych użytków zielonych tyle, że zgłoszonych do płatności ekologicznej, a nie - jak to przyjęły organy ARiMR i WSA w Gorzowie Wlkp. - powierzchni trwałych użytków zielonych zgłoszonych do wszystkich płatności.

WSA w Gorzowie Wlkp. obecnie rozpoznając stwierdza, że organy ARiMR w przeprowadzonym ponownie postępowaniu uwzględniły wykładnię przyjętą w wyroku o sygn. akt I GSK 397/19 i zastosowały się do wskazań co do dalszego postępowania.

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007" oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia.

Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2019 r. (nowelizacja Dz. U. z 2019 r. poz. 451), w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego, przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia:

1) 15 marca do dnia 30 września danego roku, jeżeli w odniesieniu do tych zwierząt rolnik dokonał wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:

a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,

b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku koni.

2) przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli - zwanego dalej Rozporządzeniem 889/2008, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 posiadanych przez rolnika, który został objęty systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, nie później niż w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej;

3) objęcia systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 posiadanych przez rolnika, który został objęty systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, liczbę DJP oblicza się jako sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, które są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym liczba zwierząt jest:

1. ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz, owiec i świń;

2. ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni;

3. wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 2.

Organy ARiMR, zgodnie z wykładnią wiążąco narzuconą w wyroku o sygn. akt I GSK 397/19 do obliczenia proporcji liczby zwierząt (DJP) w odniesieniu do powierzchni, uwzględniły wyłącznie obszar trwałych użytków zielonych zgłoszonych do płatności ekologicznej, czyli w zgodzie z literalną wykładnią § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego. Na podstawie wniosku Skarżącego o przyznanie płatności z dnia [...] maja 2017 r. organy przyjęły, że powierzchnia ta wynosi 18,95 ha.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły również liczbę zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP).

Prawidłowo za podstawę ustaleń przyjęły dane wynikające z zaświadczenia

nr [...] wystawionego przez Związek Hodowców Koni [...], potwierdzające, że skarżący w posiadaniu zwierząt był do [...] czerwca 2017 r.

Należy bowiem wskazać, że dokument ten oraz wynikające z niego ustalenie dotyczące okresu posiadania zwierząt nie zostały podważone przez NSA w wyroku o sygn. akt I GSK 397/19. Nie zakwestionowano tam również wykładni przyjętej w decyzjach organów ARiMR, wydanych przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, gdzie przyjęto, że przy obliczeniu DJP uwzględnia się tylko wykazaną liczbę dni z okresu referencyjnego (15 marca - 30 września - § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego). Przyjąć w tej sytuacji należy, że pogląd ten zaakceptował i taka ocena prawna była wiążąca na podstawie art. 153 p.p.s.a. Jak wynika z treści skargi oraz skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt I SA/Go 469/18, z których Sąd, jako dokumentów znanych obu stronom, przeprowadził dowód poza rozprawą, skarżący przy pierwotnym rozpoznaniu sprawy nie kwestionował takiej wykładni ani ustalenia o okresie posiadania koni.

Nadto, na co wskazał również NSA, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW to skarżącego obciążał obowiązek dowodzenia przesłanek do przyznania płatności w oczekiwanych wysokościach. Zgodnie z tym przepisem strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazane wyżej regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (wyrok NSA z 10.02.2020 r. I GSK 1263/19).

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie z uwzględnieniem powyższych zasad postępowania przed organami ARiMR należy dostrzec, że na okoliczność posiadania zwierząt skarżący przedstawił jedynie zaświadczenie potwierdzające datę końcową posiadania koni. Nie złożył w toku postępowania żadnego innego dokumentu, ani choćby oświadczenia potwierdzającego, że stan ten trwał również po tej dacie. Nie wskazał w żaden sposób, że zaświadczenie potwierdza wyłącznie stan faktyczny istniejący do dnia wydania zaświadczenia i wskazana w nim data [...] czerwca 2017 r. nie jest równoznaczna z utratą posiadania zwierząt. W odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2018 r. stwierdził jedynie, że decyzja jest niezgodna z § 9 rozporządzenia ekologicznego. Nie wskazał ani w jakim zakresie, ani przyczyn w których upatrywał jej niezgodności z prawem. Również w ponownym postępowaniu prowadzonym już po wyroku NSA nie złożył żadnego dowodu potwierdzającego inny okres posiadania zwierząt niż wynikający z zaświadczenia. W odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] lutego 2020 r. ograniczył się tylko do powielenia fragmentu uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu. Nie wskazał natomiast na wadliwość ustalenia okresu w jakim posiadał zwierzęta. Organ uprawniony był więc do tego, by przyjąć, że skarżący posiadał zwierzęta, a zatem spełniał przesłankę uprawniającą do otrzymania płatności ekologicznej, wyłącznie do daty wymienionej w zaświadczeniu.

Jednocześnie w świetle zasad wynikających z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW, organy ARiMR nie miały kompetencji do prowadzenia postępowania dowodowego mającego w celu ustalenia okresu posiadania zwierząt. Obowiązek organu w zakresie postępowania dowodowego ograniczał się wyłącznie do ustalenia stanu faktycznego, ale wyłącznie poprzez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW). Ponieważ przedstawione zaświadczenie Związku Hodowców Koni nie budziło wątpliwości co do jego treści, Kierownik BP ARiMR musiał przyjąć je jako dowód służący do ustalenia okresu posiadania koni przez skarżącego.

Ostatecznie prawidłowo, gdyż w oparciu o prawidłowe dane, obliczono wartość DJP, ustalając (zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego), że wynosi ona w odniesieniu do każdego ze zwierząt 0,54, a suma cząstkowych wartości złożyła się na łączny wskaźnik DJP wynoszący 5,4, co przy również prawidłowo (w zgodzie z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego) ustalonej powierzchni upraw (18,95 ha) dało wynik 0,2850 DJP/ha, co było wartością niższą niż warunkująca prawo do płatności wynosząca min. 0,3 DJP/ha (§ 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego). Stąd zasadnie odmówiono przyznania skarżącemu płatności ekologicznej do działek zadeklarowanych w ramach wariantu 12.1 (trwałe użytki zielone po okresie konwersji).

Powyższe uwagi bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.