Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 851/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie II instancji i decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 § 8
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 18g, art. 18h pkt 1, art. 18i § 10
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr 2201-IEW.720.51.2023/EP w przedmiocie odmowy wykreślenia danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 13 lipca 2023 r.nr 2220-SEW-2.720.2.109.2023, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. L. N. (dalej: Strona, Skarżący) wezwał Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie (dalej: Naczelnik US, Organ I instancji) do wykreślenia jego danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. na skutek przedawnienia.

Decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. Naczelnik US odmówił wykreślenia danych Strony z Rejestru Należności Publicznoprawnych w związku z tym, że zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. nie wygasła.

Dnia 19 lipca 2023 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS, Organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania Strony utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji.

Dyrektor IAS odnosząc się do stanowiska Strony, co do tego, że zobowiązania wpisane do rejestru uległy przedawnieniu, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt 1311/13, którym uchylono postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 28 lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Strony wskazał, że z ww. orzeczenia wynika jedynie, że na bieg terminu przedawnienia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. nie miało wpływu prowadzone postępowanie karnoskarbowe. Termin przedawnienia tego zobowiązania upływał 31 grudnia 2011 r., jednak przed jego upływem zobowiązanie to zostało zabezpieczone na hipotece należącej do Strony nieruchomości. Wpisu dokonano na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 25 października 2011 r.

Dyrektor IAS wskazał, że stosownie do 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej jako "O.p." nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, które po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Organ ustosunkowując się do argumentów Strony wskazał, że treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK/40 z dnia 8 października 2013 r. dotyczy art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., natomiast przepis art. 70 § 8 O.p. obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. nie został formalnie wyeliminowany z obrotu prawnego. Skoro więc orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje utraty mocy art. 70 § 8 O.p. to regulacja ta nadal obowiązuje. Orzeczenie Trybunału, sygnalizujące w treści uzasadnienia wątpliwości w zakresie art. 70 § 8 O.p. nie oznacza zawieszenia stosowania tego przepisu lub ograniczenia w jego stosowaniu przez organy podatkowe. Zatem wbrew podniesionym przez Stronę zarzutom zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. nie uległa przedawnieniu, ponieważ została zabezpieczona hipoteką i może być egzekwowana z przedmiotu tej hipoteki, dlatego wierzyciel zasadnie odmówił wykreślenia danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych. Z tego względu w sprawie zasadnie odmówiono wykreślenia z Rejestru, w sprawie bowiem nie wystąpiła przesłanka z art. 18h pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej jako u.p.e.a.

Końcowo wskazano, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinno zapaść w formie postanowienia (art. 18 i § 13 u.p.e.a.) zamiast w formie decyzji. Powyższe uchybienie Organu I instancji nie miało jednak wpływu na sposób rozpoznania żądania Strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora IAS zarzucono naruszenie niezgodnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 - zasada państwa prawa, art. 32 - zasada równego traktowania, art. 64 ust. 2 - zasada równej dla wszystkich ochrony własności i innych praw majątkowych) normy prawnej zawartej w art. 70 § 8 O.p. i na wywodzenie z niej negatywnych dla Strony konsekwencji w postaci braku uznania możliwości powoływania się przez nią na upływ terminu przedawnienia spornych zobowiązań podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. z uwagi na zabezpieczenie hipoteczne tego zobowiązania na stanowiącej jej własność nieruchomości, czym naruszono art. 6 (zasada praworządności) i art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: "k.p.a." w związku z art. 70 § 1 i § 8 O.p. w związku z art. 18g w zw. z art. 18h pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z uwagi na wskazane powyżej naruszenia, Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającej je decyzji Naczelnika US i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzająca je decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa nakazującym ich uchylenie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie uchyla się w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest to dopuszczalne, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W niniejszej sprawie sporne jest, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., a w konsekwencji czy w związku z tym istniały podstawy do wykreślenia jego danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych.

W ocenie Skarżącego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu w związku z niekonstytucyjnością regulacji dotyczącej braku przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12. Organy natomiast podnosiły, że w ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekał o zgodności z Konstytucją RP art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., a nie przepisu art. 70 § 8 O.p.

Z uwagi na tak zarysowaną kwestię sporną kluczowe jest ustalenie, czy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 organy ustalając termin przedawnienia zasadnie zastosowały art. 70 § 8 O.p.

Zgodnie z art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez Skarżącego wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w pkt 2 sentencji orzekł, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Aktualnie odpowiednikiem tego przepisu jest zatem art. 70 § 8 O.p.

W judykaturze ukształtował się pogląd, który Sąd w pełni podziela, że brzmienie obu wyżej wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje uzasadniają wniosek, że także obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3741/18; wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 806/17; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1834/15; wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I FSK 949/14; wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 316/14; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 1764/14; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewątpliwie przywołany wyrok TK spowodował utratę mocy obowiązującej jedynie przepisu określonego w sentencji wyroku, tj. art. 70 § 6 O.p., jednak nie sposób nie zauważyć, że przepis art. 70 § 8 O.p. stanowi powtórzenie oraz rozszerzenie normy prawnej zawartej w art. 70 § 6 O.p. obowiązującej w okresie do 31 grudnia 2002 r. Redakcja art. 70 § 8 O.p. różni się od zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny, uprzednio obowiązującego art. 70 § 6 O.p. jedynie dodaniem, obok zabezpieczenia hipotecznego, zastawu skarbowego.

Posługując się w rozważaniach argumentacją przedstawioną w wyroku NSA z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 3333/21, którą Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, wskazać warto, że w kwestii "wtórnej niekonstytucyjności" art. 70 § 8 O.p., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt SK 40/12, wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny (m.in. w wyrokach: z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 1976/17; z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 17/18; z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1454/16; z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 271/17; z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 3491/21; z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1744/21; z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 1764/14 oraz z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3741/18).

Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku krytycznie odniósł się do dwóch aspektów art. 70 § 6 O.p. w badanym brzmieniu, a mianowicie tego, że przepis ten całkowicie wyłącza przedawnienie niektórych rodzajów należności podatkowych, a równocześnie czyni to na podstawie nieuzasadnionego i arbitralnego kryterium (formy zabezpieczenia należności podatkowych). Zdaniem Trybunału, ustawodawca dysponuje dużym marginesem swobody decyzyjnej określania zasad i terminów przedawnienia należności podatkowych, jednak granice dla działań prawodawczych wyznaczają zasady, wartości i normy konstytucyjne, które zabraniają tworzenia instytucji pozornych, niesprawiedliwych, nadmiernie ograniczających prawa podatnika oraz podważających jego zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Z uzasadnienia cytowanego wyroku TK jednoznacznie wynika, iż rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w sposób jaskrawy stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji. Uwagi te należy odnieść także do treści art. 70 § 8 O.p. W dalszym ciągu przepis ten wyłącza przedawnienie zobowiązań podatkowych na podstawie nieuzasadnionego kryterium, tj. formy zabezpieczenia (hipoteka i zastaw skarbowy), dopuszczając jednocześnie przedawnienie zobowiązań podatkowych osób nieposiadających żadnego majątku. Trybunał wskazał wprost, że "choć zakwestionowany przepis (art. 70 § 6 O.p. – dopisek Sądu) od dnia 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 O.p. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 O.p. z przyczyn wskazanych wyżej".

Jak już wskazano powyżej, niewątpliwie przywołany wyrok TK stwierdził niekonstytucyjność normy prawnej wyrażonej w art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. i to ten właśnie przepis podlegał wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Niemniej jednak, choć w znaczeniu formalnym kontroli Trybunału Konstytucyjnego podlega m.in. akt prawny bądź jego część (konkretny przepis), to faktycznie przedmiotem tej kontroli są określone w takim akcie normy prawne (zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych takiego aktu). Trybunał Konstytucyjny bada to, czy norma prawna zawarta w kontrolowanym akcie zawiera treści sprzeczne z aktem normatywnym wyższego rzędu.

Jak bowiem wyjaśniono w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt SK 36/06 (OTK ZU 50/6/A/2007), "stwierdzenie przez Trybunał niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenia domniemania konstytucyjności przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem".

Stanowisko to jest obecnie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Warto w tym miejscu dodatkowo powołać się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3865/21, w którym NSA stwierdził, że norma art. 70 § 8 O.p. sprzeciwia się standardom wyznaczonym przez ustawę zasadniczą – Konstytucję RP. Jak wskazał, analiza treści i otoczenia normatywnego, w jakim funkcjonuje, pozwala dostrzec przez prostą analogię pełną zbieżność z funkcjonowaniem normy prawnej, której domniemanie konstytucyjności podważył Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 40/12. W ocenie NSA również wykładnia obecnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 O.p. powinna być dokonywana w kontekście zawartych w wyroku TK zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących bezpośrednio art. 70 § 6 O.p. w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r. – mają one bowiem także zastosowanie do art. 70 § 8 O.p. Prowadzi to – zdaniem NSA – do wniosku, że art. 70 § 8 O.p. także należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji, ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym, że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych.

Z kolei w wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2706/17, NSA wskazał, że obowiązkiem sądów jest dokonywanie kompleksowej interpretacji prawa, uwzględniającej nie tylko czysto językowe brzmienie danej jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, ale również jego wykładnię systemową i celowościową. W ramach takiej wykładni konieczne jest też zadbanie o to, by rozumienie przepisu było zgodne z hierarchicznie wyższymi aktami prawnymi, w tym przepisami rangi konstytucyjnej (por. też wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 1874/17).

Podobnie w kwestii możliwości uznania za niekonstytucyjny przepisu, który formalnie nie był przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, ale którego treść normatywna jest tożsama z brzmieniem przepisu, którego niezgodność z Konstytucją została przez Trybunał Konstytucyjny orzeczona, wypowiadają się również przedstawiciele doktryny (por. komentarze do art. 70 § 8 O.p. autorstwa Leonarda Etela (L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Wolters Kluwer Polska, 2017, wersja internetowa LEX-online, pkt 8 oraz Janusza Zubrzyckiego (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, 2016, s. 442 - 443).

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że na gruncie art. 70 § 8 O.p. ustanowienie hipoteki nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1 O.p., jeżeli nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania.

W świetle powyższych rozważań należy przyjąć, że art. 70 8 O.p. nie mógł stanowić o braku możliwości wykreślenia danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych z powodu zabezpieczenia przedawnionych zobowiązań podatkowych Skarżącego hipoteką na należącej do niego nieruchomości, ponieważ przepis ten nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia zaskarżonych postanowień, z uwagi na oczywistą niezgodność art. 70 § 8 O.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

W związku z powyższym w toku ponownego rozpoznania sprawy organy, będąc związanymi stanowiskiem Sądu, dokonają prawidłowej interpretacji art. 70 § 8 O.p. i następnie jednoznacznie ustalą i wykażą, czy przedmiotowe zobowiązania podatkowe Skarżącego uległo przedawnieniu na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1 - § 7 O.p.. W przypadku stwierdzenia, że zobowiązania te uległy przedawnieniu, organ prowadzący rejestr winien uwzględnić sprzeciw Skarżącego.

Zgodnie bowiem z art. art. 18i § 1 pkt 2 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w sprawie wprowadzenia danych, o których mowa w art. 18b § 2, do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr. Stosownie do art. 18i § 10 u.p.e.a. w przypadku uwzględnienia sprzeciwu wierzyciel wprowadza do rejestru zmianę albo wykreśla z rejestru dane, o których mowa w art. 18b § 2 [tj. dane dotyczące zobowiązanego], w odpowiednim zakresie. Z art. 18g u.p.e.a. wynika, że wierzyciel wprowadza do rejestru zmianę lub wykreśla z rejestru dane, niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia powzięcia przez niego wiadomości o okoliczności uzasadniającej zmianę lub wykreślenie tych danych.

Podsumowując zarzut naruszenia art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 8 O.p. należało uznać za uzasadniony. Ponadto organy naruszyły art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkującego brakiem uwzględnienia wykładni i stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 oraz utrwalonej wykładni orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego niezgodności art. 70 § 8 O.p. z Konstytucją RP. Skoro zaś przepis art. 70 § 8 O.p. nie mógł stanowić podstawy odmowy wykreślenia danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych, to wydając zaskarżone postanowienia organy dopuściły się uchybienia przepisowi art. art. 18g w zw. z art. 18h pkt 1 u.p.e.a..

Końcowo należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. nie mógł być uwzględniony, ponieważ Sąd orzekający w sprawie I SA/Gd 1311/13 nie dysponował informacją o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego hipoteką, a więc stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był tożsamy z tym, który był oceniany w ww. wyroku. W ww. orzeczeniu Sąd odniósł się jedynie do kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na nieprawidłowe wszczęcie postępowania karnoskarbowego. Natomiast kwestia ustanowienia hipoteki na nieruchomości nie była poruszana i oceniania.

Mając na uwadze powyższe naruszenia Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je decyzję Organu I instancji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 ww. ustawy.