Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 451/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 § 1, art. 210 § 4, art. 239b § 1pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent M. P. postanowieniem z 15 grudnia 2023 r.

nr [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z 13 listopada 2023 r. nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2018 r. R. P. Jako podstawę przedmiotowego postanowienia wskazano Prezydent wskazał art. 239b § 3 w zw. z art. 239a oraz 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2023 r. poz. 2383; w skrócie: "o.p."). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na termin wydania ww. decyzji oraz na termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2018 r. przypadający na dzień

02 stycznia 2024 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zarzucając naruszenie:

1. art. 239b § 2 o.p. poprzez nadanie decyzji Prezydenta z 13 listopada 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku uprawdopodobnienia możliwości niewykonania przez stronę zobowiązań podatkowych wynikających z tej decyzji;

2. art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219, art. 120 i art. 124 o.p. poprzez nie zawarcie w skarżonym postanowieniu uzasadnia faktycznego oraz prawnego odnoszącego się do kwestii uprawdopodobnienia możliwości niewykonania przez stronę zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Prezydenta z 13 listopada 2023 r., a tym samym naruszenie zasady praworządności i zasady przekonywania.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji z 15 grudnia 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 29 marca 2024 r. nr [...] w uzasadnieniu wskazało, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 4 o.p. Okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Strona złożyła odwołanie.

Organ II instancji uznał, iż w niniejszej sprawie zachodziła obawa upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2018 r. przed rozstrzygnięciem odwołania od decyzji nieostatecznej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w szczególności biorąc pod uwagę zawiłość sprawy, a także biorąc pod uwagę czas niezbędny do sporządzenia decyzji przed organ II instancji.

Spółka zaskarżyła postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Poznaniu, zarzucając naruszenie:

1. art. 239b § 2 o.p. poprzez nadanie decyzji Prezydenta z 13 listopada 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku uprawdopodobnienia możliwości niewykonania przez skarżącą zobowiązań podatkowych wynikających z tej decyzji;

2. art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219, art. 120 i art. 124 o.p. poprzez nie zawarcie w spornym postanowieniu uzasadnia faktycznego oraz prawnego odnoszącego się do kwestii uprawdopodobnienia możliwości niewykonania przez skarżącej zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Prezydenta z 13 listopada 2023 r., a tym samym naruszenie zasady praworządności i zasady przekonywania.

Spółka wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta;

2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej według norm prawem przepisanych

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Organ wniósł także o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym

i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zasadność nadania nieostatecznej decyzji Prezydenta M. P. z 13 listopada 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 239b § 1 o.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.).

Analiza powyższych regulacji wskazuje, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 o.p., a po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Uprawdopodobnienie jest substytutem dowodu i nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu.

Stosownie do art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się

z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Termin ten może ulec wydłużeniu z mocy prawa w wyniku wystąpienia okoliczności skutkujących zawieszeniem lub przerwaniem jego biegu.

Zobowiązanie podatkowe skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za

2018 r. ulega co do zasady przedawnieniu z dniem 2 stycznia 2024 r.

Postanowienie organ I instancji o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wydał 15 grudnia 2023 r.

W ocenie Sądu, organy podatkowe w sposób właściwy zbadały sytuację

w świetle brzmienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. warunkującej nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, w rezultacie czego oceniły, że została ona w rozpatrywanej sprawie spełniona. Na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. był krótszy niż trzy miesiące. Organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności po złożeniu odwołania strony, które zostało nadane 11 grudnia 2023 r. Bez wątpienia organ odwoławczy nie miał możliwości wydać i doręczyć decyzji ostatecznej w sprawie przed upływem terminu przedawnienia, przy zachowaniu zasad postępowania, bez względu, czy sprawa była skomplikowana czy też nie.

W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli do upływu terminu przedawnienia pozostał okres krótszy niż trzy miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego żadnego znaczenia nie mają okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczenia danin publicznoprawnych. Nawet bowiem przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji czy nieposzlakowanej postawie zobowiązanego w rozliczaniu się ze swoich zobowiązań podatkowych, zobowiązanie to nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia (por. wyroki NSA z: 05.09.2019 r., I FSK 1071/19; 31.01.2020 r. I FSK 1765/17, wszystkie powołane

w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ. bazy; w skrócie "CBOSA").

W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 o.p. W takiej sytuacji organ I instancji bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji nie mógłby podjąć czynności egzekucyjnych wobec spółki, a spółka nie miałaby również obowiązku ich dobrowolnego wykonania (por. wyroki NSA z: 21.10.2011 r., I FSK 1650/10;

30.09.2016 r., I GSK 1954/14; 25.06.2020 r., II FSK 749/20, CBOSA).

Mając na uwadze okoliczności wskazane w postanowieniu Prezydenta M. P. i SKO w [...] w ocenie Sądu organy podatkowe wykazały, że

w stosunku do ww. zobowiązania podatkowego zachodzi przesłanka z art. 239b § 1

pkt 4 o.p. i uprawdopodobniły przesłankę możliwości niewykonania zobowiązania z tego względu. Stanowisko organy wyraziły w uzasadnieniu postanowienia, spełniającym wymogi określone w art. 210 § 4 o.p.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury podatkowej są bezpodstawne.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.