Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 724/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 30 ust 6 pkt 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2024 r. znak: WI-I.7840.16.11.2023.SM w przedmiocie wniesienia sprzeciwu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 23 września 2021 r. do Starosty Nowotarskiego wpłynęło zgłoszenie K. K. – [...] (inwestor) dotyczące zamiaru realizacji budynku rekreacji indywidualnej na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości K., w gminie N. T..

Postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. wydanym na podstawie m.in. art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm., dalej P.b.) Starosta Nowotarski nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia wskazanych w nim braków w zgłoszeniu.

K. K. – [...] odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 19 października 2021 r.

Decyzją z dnia 10 listopada 2021 r. znak: BA.6743.1676.2021.MR, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 4, w związku z art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 2 P.b. oraz art. 104 kpa Starosta Nowotarski wniósł sprzeciw do zgłoszonego przez K. K. zamiaru wykonania budynku rekreacji indywidualnej na dz. ewid. nr [...], [...], [...], [...] w K.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgłaszane roboty zostały już rozpoczęte, co potwierdza także pismo Inwestora z dnia 5 listopada 2021 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. K..

Decyzją z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr WI-I.7840.16.91.2021.GT Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1195/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Wojewody Małopolskiego.

Sąd wskazał, że organ II instancji winien skontrolować czy w sprawie zachodził obowiązek uzupełnienia zgłoszenia – czy szeroko rozumiane przepisy prawa budowlanego stanowiły podstawę by przerwać bieg milczącego załatwienia sprawy administracyjnej przez organ I instancji. Postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie można bowiem skarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Organ winien był zbadać, czy wezwanie przerwało bieg terminu, po którym można było legalnie roboty budowlane realizować.

Decyzją z dnia 14 marca 2024 r. znak: WI.I.7840.16.11.2023.SM, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 P.b., Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 P.b. stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29 – 31 ww. ustawy, gdzie wyliczono w sposób enumeratywny rodzaje budów oraz innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 P.b. parterowy, wolno stojący budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2, jest wymieniony jako obiekt budowlany niewymagający pozwolenia na budowę, lecz wyłącznie dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, z zastrzeżeniem, że liczba takich budynków na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Organ ustalił, że w rozpatrywanej sprawie Inwestor zgłosiła zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku rekreacyjnego o wymiarach 7,0 x 5 m = 35 m2 na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości K., w gminie N. T.. Na obszarze objętym projektowaną inwestycją nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgłoszenie to wpłynęło do Starosty Nowotarskiego w dniu 23 września 2021 r. , a więc ustawowy termin 21 dni od dnia dokonania zgłoszenia upływał w dniu 14 października 2021 r. Jak zauważył organ odwoławczy, z uwagi na fakt, iż zgłoszenie nie było kompletne, postanowieniem z dnia 12 października 2021 r., znak: BA.6743.1676.2021.MR, organ I instancji nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia wskazanych w tym wezwaniu braków. Wezwanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 14 października 2021 r., a więc zostało nadane w 21 dniu po otrzymaniu zgłoszenia - z zachowaniem ustawowego terminu. Organ wyjaśnił, że wydanie postanowienia na podstawie ww. art. 30 ust. 5c P.b. przerywa bieg terminu, a to oznacza, że termin 21 – dniowy ponownie biegnie od daty uzupełnienia zgłoszenia lub od dnia upływu terminu do uzupełnienia braków zgłoszenia. Zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organ odwoławczy zbadał zasadność postanowienia z dnia 12 października 2021 r. zawierającego wezwanie do uzupełniania enumeratywnie wymienionych w nim braków zgłoszenia.

Analizując powyższe wezwanie w zakresie pkt 1 oraz udzieloną odpowiedź, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że wezwanie to był zasadne. Ze względu na drewnianą konstrukcję ścian zgłaszanego budynku rekreacji indywidualnej, koniecznym było wykazanie spełnienia przepisów dotyczących ochrony pożarowej oraz usytuowania go w odległościach wskazanych w § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., poz. 1225). Tymczasem w przesłanym piśmie z dnia 19 października 2021 r. Inwestor nie odniosła się w ogóle do kwestii zabezpieczenia przeciwogniowego konstrukcji drewnianych ścian zgłaszanego budynku, a biorąc pod uwagę fakt odsunięcia budynku od granicy z działką nr [...] do 6 m, drewniane ściany będą rozprzestrzeniały ogień. To z kolei wprowadza obszar oddziaływania określony w art. 3 pkt 20 Pr.bud., czyli ograniczenia w zabudowie na działce nr [...]. Wezwanie zawarte w pkt 1 ww. postanowienia było więc zasadne i zgodne z przepisami prawa, pomimo braku dokładnego wskazania przepisu § 271 ust. 1 warunków technicznych jako podstawy prawnej.

Jeśli chodzi o wezwanie w zakresie pkt 2-4 postanowienia, to zdaniem organu odwoławczego informacje nim objęte organ I instancji mógł wyczytać z przedłożonych dokumentów lub ustalić z urzędu.

Co się zaś tyczy punktu 5 postanowienia organ zauważył, że zgodnie ze znajdującym się w aktach organu I instancji (str. 1) skróconym wypisie ze skorowidza działek, działki inwestycyjne o numerach [...], [...] i [...] stanowią użytki rolne (oznaczenie RV) i leśne (LsV). Wskazał przy tym, że o ile użytki oznaczone RV są glebami pochodzenia mineralnego i w związku z tym zgodnie z art. 11 ustawy o ochronie gruntów nie będą wymagały decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej, o tyle grunty leśne takiemu wyłączeniu nie podlegają. Właściwym do wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej jest dyrektor regionalny Lasów Państwowych (art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów). O ile przepisy prawa wprowadzają rozróżnienie pomiędzy gruntami rolnymi, których konieczność wyłączenia z produkcji rolniczej uzależniona jest od pochodzenia gleby – organicznego lub mineralnego, to w przypadku gruntów leśnych takiego rozróżnienia nie ma. Niemniej jednak koniecznym było złożenie wniosku o wyłączenie gruntów z produkcji leśnej do właściwego dyrektora regionalnego Lasów Państwowych, który zobligowany jest wydać właściwą decyzję administracyjną. W przypadku złożenia wniosku o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej do właściwego Starosty, możliwe jest również wydanie właściwego aktu stwierdzającego brak takiej konieczności i nie będzie to stanowiło uchybiania proceduralnego, ale potwierdzenie stanu faktycznego. Jak wynika z art. 11 ust. 4a ustawy o ochronie gruntów, decyzje o których mowa w ust. 1 i 2, dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę albo zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wezwanie o przedłożenie decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej działki [...] było więc zasadne, jednak powinno ono również obejmować konieczność uzyskania wyłączenia z produkcji leśnej. Co prawda przedmiotowe postanowienie również w zakresie pkt 5 było obarczone niedokładnością polegająca na braku wskazania konkretnej podstawy prawnej, niemniej jednak brak ten nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że i ww. postanowienie w zakresie pkt 5 było niezasadne.

Organ wyjaśnił, że wydanie postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia oznacza, że zgłoszenie obarczone jest brakami uniemożliwiającymi merytoryczne jego zbadanie. Skoro zaś w przypadku wykrycia braków zgłoszenia nie można mówić o jego skuteczności, nie jest możliwe uznanie, że biegnie termin do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zdanie drugie P.b. Potwierdza to niejako art. 30 ust. 5d P.b., zgodnie z którym nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c przerywa bieg terminu do wniesienia sprzeciwu. Termin na wniesienie sprzeciwu jest liczony ponownie od dnia doręczenia zgłoszenia, które nie zawiera braków formalnych, lub od dnia upływu terminu do uzupełnienia tych braków. Wbrew twierdzeniom Inwestora, nawet gdyby przyjąć, że organ bezzasadnie wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej, to okoliczność ta nie mogłaby skutkować przyznaniem uprawnienia do wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Przepisy prawa budowlanego uzależniają bowiem dopuszczalność przystąpienia do wykonywania takich robót od zachowania (milczącej zgody) organu.

W dalszej kolejności organ odwoławczy zbadał, czy zgodnie z twierdzeniem inwestora, możliwym terminem rozpoczęcia prac budowlanych był dzień 13 października 2021 r. Jak podał, przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone Inwestorowi dnia 15 października 2021 r. Organ nadał je w placówce pocztowej w dniu 14 października 2021 r. W piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. Inwestor poinformowała, że po upływie terminu 21 dni od złożonego zgłoszenia (23 września 2021 r.), który upłynął 13 października 2021 r. rozpoczęto roboty budowlane, licząc na to, że jest milcząca zgoda organu. Inwestor wyjaśniła również, że przesyłka zawierająca wezwanie (odebrana uprzednio przez domownika w dniu 15 października) została doręczone do jej rąk w dniu 18 października 2021 r. Wobec tego roboty budowalne zostały wstrzymane, a w dniu 20 października w odpowiedzi na wezwanie, usunięto nieprawidłowości.

Wojewoda zauważył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu poinformował organ I instancji (w trakcie rozmowy telefonicznej w dniu 10 listopada 2021 r.), że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 listopada 2021 r. na działkach inwestycyjnych stwierdzono rozpoczęcie przedmiotowych prac budowlanych, stąd też Starosta nie musiał przeprowadzać dodatkowych czynności wyjaśniających. Zebrany materiał dowodowy, w tym ww. oświadczenie Inwestora był bowiem wystarczający do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 4 Pr.bud. Co więcej, pismo wniesione w dniu 20 października 2021 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie również nie było kompletne. W zakresie pkt 5 postanowienia, został przedłożony dokument z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 października 2021 r., znak: KR.3.5.521.1043.2021.PC, w którym zawarto informację, że działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...] w miejscowości K. nie są zmeliorowane, co nie korelowało z treścią wezwania.

Nadto organ ustalił, że w dniu 12 listopada 2021 r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji, do organu I instancji wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 5 listopada 2021 r., z którego wynika, iż na działkach inwestycyjnych rozpoczęto budowę budynku objętego analizowanym zgłoszeniem. W protokole kontroli z dnia 5 listopada 2021 r. odnotowano, że na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości K., znajdują się dwa obiekty budowlane. Pierwszym jest dwukondygnacyjny budynek rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,65 m x 8,85 m, wykończony i użytkowany, w stosunku do którego organ nadzoru wydał postanowienie z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt PINB.5160.9.2022.GNT, o wstrzymaniu budowy. Postanowienie to zostało przez K. K.-B. zaskarżone do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Natomiast drugim obiektem jest budynek rekreacji indywidualnej usytuowany w lokalizacji wskazanej w dokonanym zgłoszeniu z dnia 23 września 2021 r. Co prawda na dzień przeprowadzenia czynności kontrolnych, budynek ten nie był całkowicie ukończony, niemniej jednak posiadał wykonane ściany i część konstrukcji dachu. Powyższe dowodzi, że Inwestor rozpoczęła roboty budowlane, objęte przedmiotowym zgłoszeniem, bez zachowania terminu wynikającego z art. 30 ust. 5d, w związku z art. 30 ust. 5 i ust. 5c P.b.

W związku z powyższym organ wyjaśnił, że w dniu 25 lutego 2019 r. K. K.-B. dokonała zgłoszenia robót budowlanych na dz. [...], [...], [...] w lokalizacji odpowiadającej budynkowi oznaczonego w czasie kontroli nr [...], z przewidywanym terminem rozpoczęcia robót 1 lipca 2019 r. Zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu w dniu 2 kwietnia 2019 r. Zgłoszenie z dnia 25 lutego 2019 r. obejmowało budowę parterowego budynku gospodarczego, o wymiarach 7x5 m, murowanego z pustaków, krytego blachą w kolorze ciemnym, elewacja budynku w kolorze białym, dach dwuspadowy o kącie nachylenia 30ş, wysokość 4,5 m, zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] i [...] w m. K. . Z kolei zgłoszenie z dnia 23 września 2021 r. obejmowało budowę budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 7 x 5 m tj. o pow. 35 m2, ściany drewniane, dach dwuspadowy w kolorze ciemnym o konstrukcji drewnianej krokwiowo-jętkowej. Budynek ten miał posiadać antresolę z której będzie możliwość wyjścia na trzy balkony tj. od strony zachodniej, wschodniej i południowej, wysokość budynku 6.62 m. W protokole kontroli z dnia 5 listopada stwierdzono, że na ww. działkach zlokalizowane są dwa budynki które oznaczono na szkicu nr 1 i 2. Budynek nr 2 jest w trakcie realizacji, konstrukcja drewniana na fundamencie z pustaków szalunkowych. Konstrukcja wykonana jest w zakresie ścian zewnętrznych i częściowo konstrukcja dachu z kilkoma krokwiami. Lokalizację budynku przedstawiono na szkicu sytuacyjnym i jest ona orientacyjnie w lokalizacji zgłoszenia z 23 września 2021 r. Wysokość budynku max. do kalenicy to 7,0 m wysokość kondygnacji parteru to 2.6 m. Budynek odpowiada szkicom i rysunkom dołączonym do złożonego w dniu 23 września 2021 r. Zdaniem organu nie jest to wyżej opisany budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem z dnia 25 lutego 2019 r.,

a budynek rekreacji indywidualnej, którego zgłoszenia dokonano w dniu 23 września 2021 r.

Na podstawie powyższego organ odwoławczy doszedł do przekonania, że wniesienie sprzeciwu przez Starostę Nowotarskiego było działaniem prawidłowym. Organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, jak również nie uchybił przepisom prawa procesowego. Rozpoczęcie budowy z niezachowaniem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5, ust. 5c i ust. 5d Pr. bud. obligowało Starostę o do wniesienia sprzeciwu.

Na powyższą decyzje K. K.-B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 5 oraz ust. 5c P.b. poprzez nieuchylenie decyzji Starosty Nowotarskiego i brak umorzenia postępowania organu I instancji, pomimo nieskutecznego wniesienia sprzeciwu, bowiem dokonanego po upływie terminu określonego w art. 30 ust. 5c w zw. z ust. 5 P.b.

- art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 5c P.b. poprzez nieuchylenie decyzji Starosty Nowotarskiego i brak umorzenia postępowania organu I instancji, pomimo bezpodstawnego wezwania skarżącej do uzupełnienia dokonanego zgłoszenia,

- art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne, naruszające wytyczne zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1195/22 przyjęcie, że skarżąca przystąpiła do wykonywania prac objętych zgłoszeniem przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu tj. 13 października 2021 r., podczas gdy prace te zostały rozpoczęte w dniu 15 października 2021 r .

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Podstawę normatywną w przedmiotowej sprawie kształtuje ponadto art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wyrokiem z 29 listopada 2022 r., II SA/Kr 1195/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 sierpnia 2022 r., znak: WI-I.7840.16.91.2021.GT w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

W wyniku rozpoznania sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią w pierwszej kolejności przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r. poz. 682, dalej: P.b.) regulujące instytucję zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w art. 29-30. Instytucja ta zastępuje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, o którym stanowi art. 28 ust. 1 P.b., w odniesieniu do robót wskazanych w art. 29 ust. 1 P.b. Zgodnie z art. 30 ust. 5 P.b. zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Stosownie do art. 30 ust. 6 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje; 4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.

W przedmiotowej sprawie, wobec treści przywołanego wyżej wyroku WSA w Krakowie z 29 listopada 2022 r., do wyjaśnienia pozostały dwie kluczowe kwestie: po pierwsze, kwestia prawidłowości wezwania do usunięcia braków zgłoszenia, a za tym – przerwania biegu terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ, a po drugie, kwestia daty rozpoczęcia robót budowlanych na nieruchomości objętej zgłoszeniem.

Co się tyczy wymogów formalnych zgłoszenia art. 30 ust. 2 P.b. stanowi, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Stosownie do art. 30 ust. 2a P.b. do zgłoszenia należy dołączyć: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane); 2) odpowiednie szkice lub rysunki - w zależności od potrzeb; 3) pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów; 3a) dokumentację techniczną zawierającą rozwiązania zapewniające nośność i stateczność konstrukcji, bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz bezpieczeństwo pożarowe, której zakres i treść powinna być dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych, wykonaną przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane - w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 32 i 33 (jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 300 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 7 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane; obiektów budowlanych służących przechowywaniu zboża o maksymalnej pojemności 5000 t, usytuowanych w całości w granicach administracyjnych portów morskich o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich); projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane w przypadku: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 9, 23, 30 i 30a, oraz b) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. e; 5) projekt zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 27 i 28; 6) w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a - oświadczenie inwestora, że planowana budowa jest prowadzona w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych (...); 7) oświadczenie inwestora, że: a) przyjmuje odpowiedzialność za kierowanie budową w przypadku nieustanowienia kierownika budowy, b) dokumentacja dołączona do zgłoszenia jest kompletna - w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a. Zgodnie z art. 30 ust. 5c P.b. w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji.

Realizując wytyczne WSA w Krakowie Wojewoda Małopolski przeanalizował wezwanie sformułowane w postanowieniu Starosty Nowotarskiego z 12 października 2021 r. i stwierdził, że w części było ono zasadne. Sąd obecnie orzekający podziela to stanowisko, chociaż nie wszystkie uwagi Wojewody okazały się słuszne.

Zasadnie stwierdził Wojewoda, że prawidłowe było wezwanie do sprecyzowania zakresu robót (pkt 1 postanowienia), w tym do podania, czy budynek będzie zabezpieczony do stopnia nierozprzestrzeniania ognia i zachowania podanych w wezwaniu odległości, chociaż nie sprecyzowano podstawy prawnej wezwania. Organ odwoławczy przywołał relewantną podstawę prawną, którą pominął organ pierwszej instancji, tj. § 271 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 r. poz. 122, dalej: r.w.t.). W ocenie Sądu niewątpliwie, ze względu na drewnianą konstrukcję ścian zgłaszanego budynku rekreacji indywidualnej, koniecznym było wykazanie spełnienia przepisów dotyczących ochrony pożarowej oraz usytuowania go w odległościach wskazanych w powyżej przytoczonych przepisach warunków technicznych.

W zakresie punktu 2 do 4 wezwania zawartego w postanowieniu z 12 października 2024 r. Wojewoda stwierdził, że było ono nieprawidłowe, bowiem organ I instancji mógł dane wyczytać z przedłożonych dokumentów lub ustalić z urzędu. Sąd podziela stanowisko Wojewody tylko w części.

Punkt 2 wezwania dotyczył podania na szkicu lokalizacji prawidłowego oznaczenia wymiarów projektowanego budynku oraz odległości od sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia. W ocenie Sądu organ odwoławczy błędnie przyjął, że inwestor nie ma obowiązku nanoszenia wymiarów na mapie. Obowiązek taki, choć nie został wyrażony wprost, wynika z art. 30 ust. 2a pkt 2 P.b., który zobowiązuje do przedłożenia wraz ze zgłoszeniem "odpowiednich szkiców lub rysunków - w zależności od potrzeb". Zdaniem Sądu w przypadku lokalizowania, na podstawie zgłoszenia, nowego obiektu na działce budowlanej, inwestor ma obowiązek podać nie tylko w treści zgłoszenia, ale na odpowiedniej mapie usytuowanie tego obiektu, obejmujące wymiary obiektu, odległości od granic działki, czy też od innych relewantnych prawnie elementów zagospodarowania terenu. Podkreślenia wymaga, że zgłoszenie jest uproszczonym sposobem udzielania zgody na budowę, przy czym ta zgoda udzielana jest jako milcząca aprobata dla określonego przez inwestora zamierzenia budowlanego. Ta zgoda może być udzielona względem zamierzenia, którego zakres i lokalizacja nie budzą wątpliwości. Tylko w takim przypadku możliwa jest weryfikacja, także m.in. przez organy nadzoru budowlanego, czy inwestor realizuje roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem.

Tymczasem dołączony do zgłoszenia szkic lokalizacji obiektu (k. 8 akt adm.) stanowi mapa w skali 1:2880, na której wrysowano granice działek oraz określono lokalizację budynku, bez przebiegu linii energetycznej. Sam budynek został wrysowany nieprecyzyjnie i także ze względu na skalę mapy ustalenie precyzyjnych wymiarów jest trudne, jeśli w ogóle możliwe. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, słusznie organ pierwszej instancji wezwał inwestora do określenia ww. wymiarów.

W zakresie punktu 3, dotyczącego dostosowania zgłaszanego budynku do wymogów zawartych w art. 29 ust. 1 pkt 16 P.b. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że sformułowane przez organ pierwszej instancji zastrzeżenia co do ilości kondygnacji przez odniesienie do wysokości budynku, schodów o parametrach typowych dla budynku mieszkalnego czy konstrukcja dachu nie są precyzyjne, a nadto nie podważają prawidłowości zgłoszenia budynku parterowego, w którym zaplanowano antresolę.

W zakresie punktu 4 wezwania, dotyczącego przedstawienia rozwiązania gospodarki wodnościekowej dla zgłaszanego obiektu, Sąd zauważa, że w treści zgłoszenia z 23 września 2021 r. nie ma informacji o mediach. W odpowiedzi na to wezwanie inwestor doprecyzował, że nie przewiduje wykonania łazienki ani żadnych przyłączy. Organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował treść wezwania w tym zakresie w kontekście § 26 ust. 1, 2 i 5 r.w.t. odnoszących się do wymogów uzbrojenia działki budowlanej, które nie zostały przywołane przez Starostę. Prawidłowo organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 26 ust. 5 r.w.t. spełnienie wymogów ust. 1 i 2 co do uzbrojenia działki nie jest wymagane w przypadku działek przeznaczonych pod budowę budynków rekreacji indywidualnej oraz budynków inwentarskich i gospodarczych na wsi, jeżeli właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określił takich wymagań. Wywiódł z tego organ odwoławczy prawidłowo, że nie ma konieczności zapewnienia dostępu do sieci wodociągowej czy zastosowania indywidualnego źródła wody pitnej, zapewnienia dostępu do sieci kanalizacyjnej lub szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe lub przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ zwrócił przy tym uwagę na treść § 27 r.w.t., zgodnie z którym "Dopuszcza się wykorzystanie pod zabudowę zagrodową lub rekreacji indywidualnej działki budowlanej, która nie może być zaopatrzona w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi z sieci lub własnego ujęcia, pod warunkiem zapewnienia możliwości czerpania lub dostawy wody z ujęć położonych poza granicami działki, Inwestor powinien wskazać w jaki sposób zamierza spełnić ten warunek." Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że wezwanie w tym zakresie, choć nieprecyzyjne, było zasadne.

Natomiast punkt 5 wezwania dotyczył przedłożenia "ostatecznej decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej, wydanej przez Starostę Nowotarskiego lub informację, że decyzja taka nie jest wymagana dla działki [...]". Organ odwoławczy przeanalizował zalegający w aktach skrócony wypis ze skorowidza działek inwestycyjnych i stwierdził, że działki nr [...], [...], [...] i [...] stanowią użytki rolne (RV) i leśne (LsV). Stwierdził następnie, że o ile użytki oznaczone RV są glebami pochodzenia mineralnego i w związku z tym zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2024 r. poz. 82) nie wymagają decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej, o tyle grunty leśne takiemu wyłączeniu nie podlegają. Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy: "Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie". To oznacza, zdaniem Sądu, że wezwanie organu pierwszej instancji nie było prawidłowe, bowiem Starosta żądał przedłożenia decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej, wydanej przez Starostę Nowotarskiego, tymczasem w ocenie organu odwoławczego zasadne było wezwanie do przedłożenia innej decyzji, choć wydanej na podstawie przepisów tej samej ustawy – decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej, do której wydania, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest dyrektor regionalny Lasów Państwowych.

Podsumowując powyższe Sąd stwierdza, że pomimo stwierdzonych mankamentów, zasadne było wezwanie inwestora do usunięcia braków zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 5c P.b. Wezwanie to, sformułowane w postanowieniu z 12 października 2021 r., zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 14 października 2021 r., a zatem w 21 dniu od zgłoszenia (23 września 2021 r.). Działanie organu było skuteczne, wobec treści art. 30 ust. 6a P.b., który znajduje zastosowanie nie tylko do sprzeciwu, ale również postanowienia, o którym stanowi art. 30 ust. 5a P.b. Tylko na marginesie Sąd przypomina, że taki sposób działania Starosty Nowotarskiego spotkał się z krytyką WSA w Krakowie w wyroku z 29 listopada 2022 r., w którym wskazano, że narusza on art. 8 § 1 K.p.a., bowiem nie budzi bowiem zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz przekonania, że organ kieruje się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skoro jednak skuteczne było postanowienie o nałożeniu obowiązku usunięcia braków zgłoszenia, o którym stanowi art. 30 ust. 5c P.b., konsekwentnie należy przyjąć, że wywołało ono skutek, o którym stanowi art. 30 ust. 5d P.b., to znaczy, że przerwało bieg terminu do wniesienia sprzeciwu.

Wobec tego analizie należało poddać kwestię podstawy decyzji sprzeciwu z 10 listopada 2011 r., którą było rozpoczęcie robót budowlanych przed upływem terminu milczącego przyjęcia zgłoszenia, tj. okoliczność określona w art. 30 ust. 6 pkt 4 P.b. (roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5). Na potwierdzenie tej okoliczności w uzasadnieniu decyzji sprzeciwu Starosta przywołał fakt telefonicznej konsultacji z Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu, a także pismo skarżącej z 5 listopada 2021 r., w którym miała przyznać, że rozpoczęła budowę przed upływem zgłoszenia.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że WSA w Krakowie w wyroku z 29 listopada 2022 r. wskazał następująco: "Faktem jest, że organ nie ustalił w jakiej dacie rozpoczęto realizację przedmiotowego obiektu. Rację ma skarżąca, że w piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. nie informuje, że rozpoczęła realizację przedmiotowego obiektu w dniu13 października 2021 r. a jedynie, że w jej ocenie termin ten, to termin do złożenia przez organ sprzeciwu a roboty budowlane rozpoczęto po tym terminie."

Sąd stwierdza, że przeprowadzone przez organ odwoławczy ponowne postępowanie wyjaśniające doprowadziło do wykazania, że skarżąca wykonywała roboty budowlane przed upływem terminu milczącego przyjęcia zgłoszenia. W szczególności wskazać należy, że w aktach organu pierwszej instancji zalega przekazane w dniu 12 listopada 2021 r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targ o znaku: PINB.501.GNT.18.2021, oraz Protokół kontroli Nr 274/S/2021 z dnia 5 listopada 2021 r., sygn. akt [...], wraz z załącznikami. Z protokołu tego wynika, że w dniu kontroli, tj. w dniu 5 listopada 2021 r. na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości K., znajdowały się dwa obiekty budowlane. Pierwszym budynkiem był dwukondygnacyjny budynek rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,65 m x 8,85 m, wykończony i użytkowany, co do którego, jak ustalił Wojewoda, organ nadzoru wydał postanowienie z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt [...], o wstrzymaniu budowy. Drugim budynkiem był budynek rekreacji indywidualnej w budowie usytuowany w lokalizacji wskazanej w dokonanym zgłoszeniu z dnia 23 września 2021 r. Z protokołu kontroli wynika, że zrealizowano fundamenty, ściany i część konstrukcji dachu. Skoro zatem postanowieniem z 12 października 2021 r. (nadanym 14 października 2021 r.) przerwano bieg terminu zgłoszenia (termin zaczął biec na nowo), to oznacza, że nie można było przystąpić do wykonywania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia z 23 września 2021 r.

Nie doprowadził do zakwestionowania tej podstawy decyzji sprzeciwu wniosek zgłoszony przez skarżącą w dniu 4 kwietnia 2023 r. o uzupełnienie postępowania dowodowego ze zgłoszenia robót budowlanych dokonanego przez nią w dniu 25 lutego 2019 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu w dniu 2 kwietnia 2019 r. upoważniona była do rozpoczęcia robót budowlanych na działkach: [...], [...], [...] w K. od 02-07-2019 do dnia 02-07-2022. Skarżąca wskazała, że kontrola PINB dokonana została w dniu 5 listopada 2021 roku, a więc w czasie, kiedy uprawniona była do wykonywania na działkach, w wymienionej lokalizacji robót budowlanych, zgodnie z przyjętym zgłoszeniem. W ocenie skarżącej kontrola nie wykluczyła istnienia robót ze zgłoszenia z dnia 25.02.2019 roku.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na żądanie skarżącej, przeprowadził dowód z treści akt administracyjnych dotyczących zgłoszenia budynku zamiaru budowy budynku gospodarczego z 25 lutego 2019 r., znak: BA.6743.191.2019.Kł. Akta te zalegają w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych. W ocenie Sądu ustalenia organu odwoławczego nie budzą wątpliwości i nie podważają prawidłowości wydanej decyzji.

Organ odwoławczy ustalił mianowicie, że skarżąca dokonała w dniu 25 lutego 2019 r. zgłoszenia budowy parterowego budynku gospodarczego, o wymiarach 7x5 m, murowanego z pustaków, krytego blachą w kolorze ciemnym, o elewacji budynku w kolorze białym, dachu dwuspadowy o kącie nachylenia 30ş, wysokości 4,5 m, na działkach nr [...], [...] i [...] w K. Jednocześnie Wojewoda ustalił, że zgłoszenie z 23 września 2021 r. obejmowało budowę budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 7 x 5 m, ścianach drewnianych, dachu dwuspadowym w kolorze ciemnym o konstrukcji drewnianej krokwiowo-jętkowej, z antresolą, trzema balkonami, o wysokości 6.62 m. Z protokołu PINB sporządzonego w dniu 5 listopada 2021 r. wynika, że na działkach nr [...], [...] [...] znajdują się dwa budynki, przy czym budynek nr [...], o konstrukcji drewnianej na fundamencie z pustaków szalunkowych, jest w trakcie realizacji. Lokalizację budynku przedstawiono na szkicu sytuacyjnym i jest on orientacyjnie w lokalizacji zgłoszenia z 23 września 2021 r. Wysokość budynku do kalenicy ustalono na poziomie 7 m, zaś wysokość kondygnacji parteru – 2,6 m. Sąd podziela ustalenia organu odwoławczego, że budowany budynek odpowiada szkicom i rysunkom dołączonym do zgłoszenia z 23 września 2021 r., a zatem nie jest to budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem z dnia 25 lutego 2019 r., który miał być parterowy, wykonany z pustaków, bez antresoli, bez balkonów. Uwidoczniony na zdjęciach dołączonych do protokołu kontroli budynek w budowie jest wykonywany w konstrukcji drewnianej, z już widocznymi balkonami w antresoli i wyższy niż zgłoszony budynek gospodarczy.

Sąd dostrzega również, że stanowisko skarżącej sformułowane we wniosku dowodowym sprzeczne jest z jej własnym oświadczeniem wyrażonym w piśmie z 23 września 2021 r., dołączonym do akt administracyjnych zgłoszenia z 25 lutego 2019 r., którego kopia dołączona została również do zgłoszenia dokonanego 23 września 2021 r. W treści tego pisma zawarte zostało jednoznaczne w swej treści oświadczenie skarżącej, zgodnie z którym budynek gospodarczy na działkach [...], [...], [...] położonych w K. nie został wybudowany, a zgłoszenie 23 września 2021 r. jest "w zamian" za wcześniejsze zgłoszenie. Stanowisko zawarte we wniosku dowodowym jest również rozbieżne z treścią oświadczenia skarżącej zawartego w piśmie z 5 listopada 2021 r., w którym skarżąca poinformowała Starostę, że "po upływie terminu 21 dni od złożonego zgłoszenia, który upłynął 13.10.2021 r. rozpoczęliśmy budowę licząc na to, że jest milcząca zgoda".

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w przedmiotowej sprawie rozpoczęto roboty budowlane przed upływem milczącego terminu zgłoszenia. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca wykonywała roboty wskutek wprowadzenia w błąd przez Starostę co do braku sprzeciwu, wskutek zbyt późnego nadania postanowienia zawierającego wezwanie do usunięcia braków zgłoszenia, to korespondencja z tym wezwaniem została doręczona skarżącej (na ręce członka rodziny) już 15 października 2021 r., a zatem tylko jeden dzień po upływie potencjalnego terminu na wniesienie sprzeciwu (14 października 2021 r.). Od tego dnia skarżąca miała wiedzę o wydanym postanowieniu, a tym samym o przerwaniu biegu terminu 21-dniowego. Tymczasem treść protokołu z 5 listopada 2021 r. obrazuje znaczny zakres robót (fundamenty, konstrukcja ścian i częściowo dachu), który nie mógł być wykonany w jeden dzień.

Wobec powyższego zarzuty skargi nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organ odwoławczy wykazał skuteczność przerwania terminu wniesienia sprzeciwu przez prawidłowe (przynajmniej w części) nałożenie obowiązku usunięcia braków zgłoszenia, a następnie wykazał, że przyjęta podstawa sprzeciwu była uzasadniona. Nie naruszono przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Sąd zauważa, że wprawdzie ustalając okoliczność wcześniejszego rozpoczęcia robót budowlanych Starosta nie dysponował pełnym wystarczającym materiałem dowodowym, to braki w tym zakresie uzupełnione zostały na etapie postępowania odwoławczego. Co więcej, wykazano wówczas ponad podstawę sprzeciwu, że materiały przedłożone przez skarżącą nie odzwierciedlały stanu istniejącego, w szczególności zrealizowanego na tych samych działkach innego budynku. Wszystko to wskazuje, że zgłoszenie z 23 września 2021 r. nie mogło być uznane za skuteczne i nie mogło skutkować milczącą zgodą na rozpoczęcie robót budowlanych.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.