Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 49/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 12 par. 1, art. 35 par. 1, part. 3 i par. 5, art. 36 par. 1 i par. 2, art. 37 par. 1, par. 6 i par. 7
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 53 par. 2b, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a i par. 2, art. 161 par. 3, art. 151, art. 154 par. 6, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2024 roku sprawy ze skargi B. S. i W. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Drzewicy w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. stwierdza, że Burmistrz Drzewicy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Drzewicy do załatwienia sprawy; 3. oddala wniosek skarżących o przyznanie sumy pieniężnej; 4. zasądza od Burmistrza Drzewicy na rzecz skarżących B. S. i W. S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. lp


UZASADNIENIE

Pismem, które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w Drzewicy w dniu 28 lutego 2024 r. B.S. i W.S. (dalej także: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Drzewicy (dalej także: organ, organ I instancji) w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący wnieśli o: stwierdzenie, że Burmistrz Drzewicy dopuścił się z rażącym naruszeniem prawa przewlekłości w prowadzonym postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem 23 stycznia 2023 roku decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestora Sp. j. K. , znak GKBI.6730.41.2022; zobowiązanie organu - Burmistrza Drzewicy do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; przyznanie od organu Burmistrza Drzewicy na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Skarżący stwierdzili, że organ prowadzący postępowanie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 12, art. 35 i 36 k.p.a., poprzez przekroczenie wszelkich terminów do załatwienia sprawy, a także przez podejmowanie czynności mających charakter pozorny i nie mający umocowania w świetle obowiązujących przepisów.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy 23 stycznia 2023 r. Burmistrz Drzewicy wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestora Sp. j. K. budynku handlowo-usługowego wraz z uzbrojeniem terenu i urządzeniami zewnętrznymi na terenie części działki nr ewid. [...] arkusz 7 obręb D., gmina D.. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 31 stycznia 2023 r.

W.S. i B.S. w piśmie z dnia 27 stycznia 2023 r. przesłanym do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim (data wpływu: 30 stycznia 2023 r.) stwierdzili, że są właścicielami nieruchomości położonej poniżej działki [...] i wobec tego są stroną postępowania administracyjnego [...].

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie pismem z dnia 2 lutego

2023 r. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazało zgodnie z właściwością powyższe pismo Burmistrzowi Miasta i Gminy Drzewica (data wpływu: 6 luty 2023 r.).

Burmistrz Drzewicy pismem z dnia 9 lutego 2023 r. poinformował W.S., że nie było ani nie jest prowadzone postępowanie administracyjne dotyczące działki nr [...] ark. 7 obręb D. oznaczone symbolem [...].

W.S. pismem z dnia 14 lutego 2023 r. (data wpływu: 14 luty 2023 r.) poinformował Burmistrza Drzewicy, że nastąpiła oczywista omyłka, winno być nr ew. [...] ark. 7 położonej w obrębie D. oraz że w mocy pozostaje treść pisma złożonego w dniu 27 stycznia 2023 r. ze zmianami.

W odpowiedzi na powyższe pismo Burmistrz Drzewicy pismem z dnia 8 marca 2023 r. (doręczonym w dniu 15 marca 2023 r.) poinformował W.S., że postępowanie znak: GPBI.7630.41.2023 zostało zakończone decyzją z dnia 23 stycznia, która stała się ostateczna i prawomocna w dniu 31 stycznia 2023 r. Burmistrz Drzewicy w powyższym piśmie stwierdził także, że strony postępowania ustalono zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W.S. wnioskiem z 7 kwietnia 2023 r. wniósł o wznowienie zakończonego powyższego postępowania administracyjnego, powołując się na okoliczność z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. – brak udziału w postępowaniu na prawach strony.

Organ 4 maja 2023 r. wezwał W.S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Odpowiedź na wezwanie, sporządzona przez pełnomocnika W.S., została doręczona do organu 19 maja 2023 r.

Postanowieniem z 16 czerwca 2023 r. organ m.in. odmówił B.S. i W.S. wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Drzewicy z 23 stycznia 2023 r. W wyniku zażalenia skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: Kolegium) postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi

I instancji.

Organ I instancji otrzymał postanowienie Kolegium w dniu 21 sierpnia 2023 r.

Organ pismem z 3 października 2023 r. wezwał W.S. reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika (data odebrania wezwania: 23 października 2023 r.) i B.S. (data odebrania wezwania: 2 listopada 2023 r.) do uzupełnienia braków formalnych wniosków w terminie 14 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Odpowiedzi na wezwanie wpłynęły 7 listopada 2023 r. (odpowiedź od W.S.) i 20 listopada 2023 r. (odpowiedź od B.S.).

W dniu 31 stycznia 2024 r. do organu wpłynęło ponaglenie z dnia 22 stycznia 2024 r. W.S. ("Ponaglenie na bezczynność w załatwieniu sprawy Burmistrza Drzewicy") reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika.

W dniu 5 lutego 2024 r. organ wydał postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stron postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy zakończonej wydaniem 23 stycznia 2023 r. przez Burmistrza Drzewicy decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji.

W dniu 6 lutego 2024 r. organ wezwał W.S. i B.S. do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie interesu prawnego lub obowiązku w terminie 7 dni.

Pismem z dnia 7 lutego 2024 r. organ przesłał ponaglenie z dnia 22 stycznia 2024 r. W.S. do Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim.

W dniu 21 lutego 2024 r. do organu wpłynęło ponaglenie W.S. i B.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Drzewicy.

Postanowieniem z 23 lutego 2024 r. (data wpływu do organu: 27 luty 2024 r.), znak: KO.491.5.2024, Kolegium po rozpoznaniu ponaglenia W.S. z dnia 22 stycznia 2024 r. na bezczynność Burmistrza Drzewicy w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. znak: GKBI.6730.41.2022 w sprawie warunków zabudowy uznało ponaglenie za uzasadnione, wyznaczyło Burmistrzowi Drzewicy termin do załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2024 r., wskazując że zwłoka w załatwieniu sprawy nie miała cech rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że 22 stycznia 2024 r. wpłynęło do Burmistrza Drzewicy ponaglenie w tej samej sprawie, które zostało przekazane do rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim i postanowieniem z 23 lutego 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowiło: uznać ponaglenie za uzasadnione; wyznaczyć Burmistrzowi Drzewicy termin załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2024 r.; stwierdzić, że zwłoka w załatwieniu sprawy skarżącego nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ wyjaśnił, że postanowienie to zostało przekazane również do skarżących, którym znany jest termin załatwienia sprawy. Tym samym, w ocenie organu, obecnie nie ma mowy o tym, aby sprawa nie była załatwiona w terminie, bowiem termin na jej załatwienie jeszcze nie minął, o czym skarżący mają wiedzę.

Pismem z 15 kwietnia 2024 r. organ poinformował Sąd, że 2 kwietnia 2024 r. oraz 3 kwietnia 2024 r. wpłynęły do Urzędu Miejskiego w Drzewicy pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 marca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pism skarżących dotyczących ponaglenia do załatwienia przedmiotowej sprawy, jako całkowicie nieuprawnionych. Równocześnie wskazano, że przedmiotowa sprawa zostanie załatwiona w terminie wskazanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w postanowieniu z 23 lutego 2024 r. tj. 30 kwietnia 2024 r.

W uzupełnieniu akt postępowania organ 10 lipca 2024 r. przesłał do Sądu postanowienie z 29 kwietnia 2024 r. m.in. odmawiające B.S. i W.S. wznowienia postępowania we wnioskowanej przez z nich sprawie. W przesłanych aktach znajduje się informacja, że zażalenia skarżących na to postanowienie zostały przesłane pismami z 15 i 17 maja 2024 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim celem rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem wniesionej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez podmiot zobowiązany.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności, stosownie do art. 12 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) (dalej: k.p.a.), powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18, LEX nr 2520783, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W kontrolowanej sprawie W.S. pismem z dnia 22 stycznia 2024 r. (data wpływu do organu I instancji: 31 stycznia 2024 r.) wniósł ponaglenie na bezczynność Burmistrza Drzewicy

w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 23 stycznia

2023 r. znak: GKBI.6730.41.2022 w sprawie warunków zabudowy. Ponadto skarżący (B.S. i W.S.), przed wniesieniem skargi, pismem z dnia 20 lutego 2024 r. (data wpływu do organu I instancji: 21 luty 2024 r.) wnieśli ponaglenie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Drzewicy. Tym samym należy przyjąć, że spełniony został warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1), lub gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., z treści przywołanych przepisów należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Bezczynność i przewlekłość są zatem pojęciami rozłącznymi, o oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, CBOSA). Jak słusznie zauważają przedstawiciele doktryny "Celem kwestionowania bezczynności organu, podobnie jak i przewlekłości postępowania, jest przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Cel ten jest jednak osiągany za pomocą odmiennej argumentacji. Strona, zarzucając organowi bezczynność ogranicza się do twierdzenia, że organ nie dochował terminu załatwienia sprawy (terminu określonego w art. 35 lub przepisach szczególnych ani terminu wskazanego zgodnie z art. 36 § 1). Strona, zarzucając przewlekłość zarzuca natomiast organowi, że jakkolwiek organ wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy (organ nie jest bezczynny), to postępowanie nie jest prowadzone w sposób sprawny i efektywny, w wyniku czego trwa ono dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy." (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 37).

Powyższe oznacza, że organ nie będzie bezczynny tylko wówczas, gdy załatwi sprawę w terminie wyjściowym określonym prawem, albo przynajmniej w dodatkowym terminie przez siebie wyznaczonym. Sąd stoi na stanowisku, że wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy przez organ wyższego stopnia na skutek ponaglenia (art. 37 § 6 pkt 2 lit. a k.p.a.) stanowi o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 36 ust. 1 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie jest bowiem związany postanowieniem wydanym na skutek ponaglenia (art. 37 ust. 6 i 7 k.p.a.) (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 lutego 2020 r., IV SAB/Po 240/19, LEX nr 3117411, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, należy więc dostrzec, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z 23 lutego 2024 r., znak: KO.491.5.2024, po rozpoznaniu ponaglenia W.S. z dnia 22 stycznia 2024 r. na bezczynność Burmistrza Drzewicy w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. znak: GKBI.6730.41.2022 w sprawie warunków zabudowy między innymi wyznaczyło Burmistrzowi Drzewicy termin do załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2024 r. A więc w dacie wpływu do Urzędu Miejskiego w Drzewicy skargi B.S. i W.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Drzewicy to jest w dniu 28 lutego 2024 r. organ I instancji obowiązywał już wyznaczony przez Kolegium termin załatwienia sprawy to jest 30 kwietnia 2024 r.

Dlatego też, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie należy ocenić, czy organ nie dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania.

W niniejszej sprawie od wniesienia przez skarżących wniosku o wszczęcie postępowania, który tutaj należy liczyć od dnia zwrotu akt sprawy przez organ II instancji organowi I instancji do ponownego rozpoznania sprawy (21 sierpnia 2023 r.) do czasu wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania do Sądu (wpływ skargi do organu - 28 lutego 2024 r.) upłynęło ponad 6 miesięcy, natomiast do czasu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia – ponad 8 miesięcy. Przy czym, długość postępowania zasadniczo nie jest decydującą okolicznością w ocenie, czy postępowanie organu prowadzone jest przewlekle. Mając na uwadze okoliczności faktyczne tej konkretnej sprawy, taki okres prowadzenia postępowania ocenić należy jako wyraźnie naruszający zasadę szybkości i prostoty postępowania z art. 12 k.p.a., ale również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), realizującej się również poprzez m.in. informowanie stron o przewidywanym zakresie i terminach czynności postępowania wyjaśniającego i wywiązywanie się z tych deklaracji oraz przestrzeganie terminów załatwienia sprawy (por. Z. Kmieciak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Warszawa 2019, art. 12, LEX).

Oceniając zatem, czy w niniejszej sprawie organ prowadził postępowanie przewlekle, Sąd prześledził chronologię zdarzeń procesowych podjętych w sprawie, biorąc pod uwagę ich znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a także odstępy czasowe dzielące poszczególne czynności, które wykraczały poza kategorię niezbędnego i rozsądnego czasu na ich dokonanie (jak przerwy pomiędzy dokonywaniem poszczególnych czynności w sprawie trwające znacznie ponad miesiąc).

Pierwszy z analizowanych okresów działalności organu, podlegających ocenie w kontekście postawionego zarzutu, należy wyznaczyć jako okres od 21 sierpnia 2023 r. do 3 października 2023 r. Jest to okres od daty zwrotu akt przez organ II instancji organowi I instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy do czasu wezwania skarżących do m.in. do uzupełnienia braków formalnych wniosków. Jest to okres 42 dni. W tym czasie organ nie dokonał żadnych czynności w sprawie. Kolejny okres to czas pomiędzy uzyskaniem odpowiedzi na wezwanie organu: 7 listopada 2023 r. (odpowiedź od W.S.) i 20 listopada 2023 r. (odpowiedź od B.S.) a wydaniem przez organ postanowienia w dniu 5 lutego 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stron postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy zakończonej wydaniem 23 stycznia 2023 r. przez Burmistrza Drzewicy decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Jest to okres w przypadku W.S. 90 dni, a w przypadku B.S. 77 dni. Co więcej powyższe postanowienie organ wydał dopiero po wpływie ponaglenia z 22 stycznia 2024 r. Dopiero w dniu 6 lutego 2024 r. organ wezwał W.S. i B.S. do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie interesu prawnego lub obowiązku. W kolejnych dniach organ ograniczył się jedynie do przesyłania korespondencji do Kolegium. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał Sądowi, że sprawa zostanie załatwiona w terminie wskazanym przez Kolegium, tj. do 30 kwietnia 2024 r. – co ostatecznie uczyniono 29 kwietnia 2024 r.

Biorąc zatem pod uwagę odległość czasową jaka dzieli poszczególne, wskazane wyżej czynności procesowe organu bezpośrednio wpływające na pochód postępowania ku jego merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd nie powziął wątpliwości, że postępowanie już do momentu wydania pierwszego z postanowień (uchylonego zresztą przez Kolegium) prowadzone było opieszale (wniosek o wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego z 7 kwietnia 2023 r., a pierwsze postanowienie wydano 16 czerwca 2023 r.) i organ nie poprzestał na tej praktyce rozpoznając sprawę ponownie.

Następnie stwierdzić należy, że organ bez wątpienia naruszył obowiązki wynikające z art. 36 § 1 i 2 k.p.a., gdyż instrumentu tego przez całe postępowanie ani razu nie zastosował, pomimo bezsprzecznego przekroczenia terminów opisanych w art. 35 k.p.a. dla załatwienia sprawy administracyjnej, w tym sprawy szczególnie skomplikowanej.

Uznając nawet, że stopień skomplikowania sprawy zmusił organ do poczynienia dodatkowych analiz prawnych, a nie dochował on jedynie obowiązku zawiadomienia skarżących o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, stwierdzić należy, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek śladu, by analiza taka była prowadzona.

W tych warunkach należało stwierdzić, że żadne przyczyny nie uzasadniały w ocenie Sądu przewłoki w rozpoznaniu sprawy. Zadaniem organu jest takie zorganizowanie własnych struktur, by w terminie wykonywać czynności.

Reasumując przeprowadzoną analizę Sąd stwierdza, że nie wzbudziło jego wątpliwości, że poszczególne czynności organu nie prowadziły skutecznie do zakończenia sprawy. Co więcej, poszczególne czynności dzieliły okresy od 42 dni do 90 dni, co końcowo spowodowało przewlekłość w rozpoznaniu sprawy. Organ naruszył nadto art. 36 § 1 i 2 k.p.a., co wyjaśniono wyżej.

Sąd dostrzega, że w obliczu nietypowych problemów prawnych organ może powziąć wątpliwość, co do sposobu załatwienia sprawy, niemniej po zebraniu materiału dowodowego pozwalającego na rozpoznanie okoliczności faktycznych sprawy organ winien podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne bez zbędnej zwłoki.

Postępowanie przed organem I instancji prowadzone było przewlekle, jednak przewlekłość, jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. II SAB/Gd 107/20, CBOSA). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Na taką ocenę Sądu wpływ miało także to, że w terminie określonym przez Kolegium doszło do wydania postanowienia we wnioskowanej przez skarżących sprawie.

Sąd zważył, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania podmiot zobowiązany załatwi sprawę i dokona czynności, co do których prowadził postępowanie w sposób przewlekły, zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem już zobowiązać organu do czynności, która została w momencie orzekania dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., II OSK 1431/12, LEX nr 1367263, CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek skarżących został rozpoznany przed dniem wydania wyroku, tj. 29 kwietnia 2024 r., dlatego Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., II OSK 1769/17, CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (por. wyrok NSA z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16, CBOSA).

Biorąc pod uwagę, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny.

W okolicznościach sprawy Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Sąd miał na uwadze, że skorzystanie z tego środka stanowi dyskrecjonalne uprawnienie - zgodnie z przyznaną prawem kompetencją sąd "może". Sąd uznał, że przyznanie skarżącym sumy pieniężnej nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy. Należy także podkreślić, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. W niniejszej sprawie natomiast wniosek ten ograniczał się do wskazania na krzywdę moralną spowodowaną wadliwym prowadzeniem postępowania, co nie sposób uznać za wystarczające do skorzystania przez Sąd z możliwości art. 154 § 6 p.p.s.a.

W kontrolowanej sprawie istotne także jest, że doszło do wydania skarżącym postanowienia we wnioskowanej sprawie. Tym samym stwierdzić należy, że zrealizował się interes prawny skarżących.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., że Burmistrz Drzewicy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa.

Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Drzewicy do załatwienia sprawy.

Na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżących o przyznanie sumy pieniężnej.

Na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego.

MR