Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 513/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 17c ust. 9 pkt 3, art. 30 ust. 2 pkt 1, 2b i 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi S. N. - M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczeń rodzinnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi B. Z. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A 270 p. 412 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A.B.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania S.R.N-M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...] o uznaniu i o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych - świadczenia rodzicielskiego na dziecko S.A.N.-M. wypłaconego za okres od 10 sierpnia 2017 r. do 30 września 2017 r. w łącznej wysokości 1.709,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., dalej jako k.p.a.), art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2b, ust. 6-8 w zw. z art. 17c ust. 9 pkt 3, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, ze zm., dalej jako u.ś.r.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659, ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] znak [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł wobec S.R.N.-M.:

1. o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne - świadczenia rodzicielskiego na dziecko S.A.N.-M. w łącznej wysokości 1.709,70 zł za okres od 10 sierpnia 2017 r. do 30 września 2017 r.

2. o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego - świadczenia rodzicielskiego na dziecko S.A.N.-M. w łącznej wysokości 1.709,70 zł za okres od 10 sierpnia 2017 r. do 30 września 2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia [...] w wysokości 40,15 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S.R.N-M. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem, iż to pracodawca mimo zapewnień nie poinformował organu I instancji o podjętym przez nią zatrudnieniu. Odwołująca się wyjaśniła, iż musiała podjąć zatrudnienie by utrzymać rodzinę, gdyż w lipcu 2017 r. przyjechał do Polski z Konga jej mąż z dwójką pozostałych dzieci, i mąż z powodu braku karty pobytu nie mógł podjąć pracy zarobkowej i przejął opiekę nad wszystkimi dziećmi. Odwołująca się dodała, że nie była świadoma, że organ I instancji nie był poinformowany o podjętym zatrudnieniu, a także, że nie może pobierać świadczenia rodzicielskiego będąc zatrudnioną, w szczególności, że do Polski przyjechała we wrześniu 2016 r. i nie rozumie wszystkiego w języku polskim.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o uznaniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, przytaczając treść art. 30 ust. 1, ust. 2, ust. 2b, ust. 3-8 u.ś.r. wskazał, iż decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 stycznia 2017 r. przyznał S.R.N-M. świadczenie rodzicielskie na dziecko S.A.N.-M. w wysokości 258,10 zł na okres od 24 października 2016 r. do 31 października 2016 r., w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2016 r. do 30 września 2017 r. oraz w wysokości 742,00zł na okres od 1 października 2017 r. do 23 października 2017 r. uznając, iż zostały spełnione kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

W trakcie okresu wypłaty świadczenia rodzicielskiego organ I instancji powziął wiedzę, iż sytuacja S.R.N-M. zmieniała się wraz z podjęciem przez nią pracy zarobkowej od dnia 10 sierpnia 2017 r. i w związku z tym brakiem sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem S.A.N.-M., co odpowiada przesłance wyłączającej możliwość przyznania świadczenia rodzicielskiego, o jakiej mowa w art. 17c ust. 9 pkt 3 u.ś.r.

Mając powyższe na względzie organ I instancji decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił od dnia 1 października 2017 r. własną decyzję z dnia [...] znak [...].

Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...]. znak [...] orzekł o uznaniu nienależnie pobranym przez S.R.N.-M. świadczeniu rodzicielskim na dziecko S.A.N.-M. w łącznej wysokości 1.709,70 zł za okres od 10 sierpnia 2017 r. do

30 września 2017 r. i zażądał ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Dalej Kolegium podkreśliło, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczenia rodzicielskiego nakładają na organy obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym, co oznacza, że przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu wszystkich przesłanek wynikających z przepisów prawa. Przywołując brzmienie art. 17 c ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1, ust. 5, ust. 7 i ust. 9 oraz art. 25 ust. 1 u.ś.r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż wraz z podjęciem przez S.R.N-M. zatrudnienia od 10 sierpnia 2017 r. zaprzestała ona w tym czasie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem S.A.N.-M. i od tej daty ustało jej prawo do świadczenia rodzicielskiego, ziściła się bowiem przesłanka o jakiej mowa w art. 17c ust. 9 pkt 3 u.ś.r.

W sytuacji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie - gdy warunki do przyznania świadczenia rodzicielskiego nie były spełnione, a doszło do wypłaty świadczenia należało prowadzić postępowanie o nienależnie pobrane świadczenia rodzinne i żądać ich zwrotu. W tym przypadku stosowanie przepisów nie oznacza ani bezduszności organów ani braku zrozumienia, ale wynika z obowiązującego porządku prawnego i działania w granicach prawa. Organy administracji publicznej - jak to wynika z art. 6 i 7 k.p.a. stoją na straży praworządności, działają wyłącznie zgodnie z przepisami prawa, a sprawy rozstrzygają w oparciu o przedstawiony stan faktyczny.

O przypadkach, w których nie przysługuje zasiłek rodzinny oraz o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu wypłacającego świadczenia o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń S.R.N-M. była pouczona we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko S.A.N.-M. - co poświadczyła własnoręcznym podpisem. Z obowiązku tego S.R.N.-M. nie wywiązała się w stosownym czasie. Kolegium wskazało, iż jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie składa w tym celu wniosek, będąc właściwie pouczoną o przypadkach braku prawa do pobierania świadczenia, warunek z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. należy uznać za spełniony. Złożenie podpisu pod pouczeniem i oświadczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przejęcie do wiadomości podpisanej treści. Żaden przepis powołanej ustawy nie nakłada na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia rodzicielskiego zrozumiała treść pouczenia, które podpisała. Trudno jest w tej sytuacji przyjąć, iż S.R.N-M. nie była prawidłowo powiadomiona o zasadach przyznawania świadczenia rodzicielskiego, jak i nie może teraz twierdzić, że nie wiedziała o konieczności zgłoszenia organowi wypłacającemu świadczenia faktu podjęcia zatrudnienia. Tym samym zarzuty podnoszone w odwołaniu o braku efektywnego zrozumienia pouczenia Kolegium uznało za niezasadne, a nieznajomość języka polskiego nie jest usprawiedliwieniem.

W przypadku S.R.N-M. w trakcie trwania okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego nastąpiły okoliczności mające wpływ na ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, których zaistnienie spowodowało ustanie prawa do świadczenia rodzicielskiego. Doszło zatem do nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego na dziecko S.A.N.-M. za okres od 10 sierpnia 2017 r. do 30 września 2017 r., które podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W niniejszej sytuacji nie wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 30 ust. 5 u.ś.r., pozwalająca na odstąpienie od wydania decyzji w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Kwota żądna do zwrotu odpowiada wypłaconemu w omawianym okresie świadczeniu (1.000,00 zł : 31 dni x 22 dni + 1.000,00 zł).

Kolegium wskazało także, iż regulacja przytaczana powyżej, wprost nakazuje żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami, które naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Wysokość aktualnej stawki procentowej wynika zaś

z obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 stycznia 2016r. (M.P. z 2016r. poz. 47) w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie: Na podstawie art. 481 § 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, ze. zm.) ogłasza się, że poczynając od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie wynosi 7% w stosunku rocznym.

Jednakże organ odwoławczy dodał, iż zgodnie z treścią art. 30 ust. 9 u.ś.r. organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Zatem S.R.N-M. będzie mogła bezpośrednio do organu I instancji zwrócić się z odrębnym wnioskiem o umorzenie w całości lub w części kwoty nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego na dziecko S.A.N.-M. łącznie z odsetkami, bądź też o rozłożenie tej kwoty na raty.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła S.R.N-M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 1 oraz art. 17 c ust. 9 pkt 3 u.ś.r. oraz art. 6 k.p.a.

Skarżąca oświadczyła, że nie można przyjąć, że została w sposób prawidłowy pouczona o obowiązku zwrotu świadczenia, w sytuacji, gdy w istocie przyjechała do Polski z Konga dopiero w dniu 24 września 2016 r. i nigdy przedtem nie uczyła się języka polskiego i nie zna tego języka nawet w stopniu podstawowym. Dodała, iż nie zaistniała negatywna przesłanka określona art. 17 c ust. 9 pkt 3 u.ś.r., w sytuacji gdy pomimo podjęcia pracy zarobkowej nadal opiekowała się dzieckiem łącząc te dwa zadania.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku

z tym wniosło o oddalenie skargi. Podkreśliło, że świadczenie rodzicielskie jest świadczeniem dobrowolnym, jego przyznanie nie jest samoczynne, lecz wymaga złożenia wniosku. Nieznajomość języka polskiego nie przeszkodziła skarżącej w wystąpieniu z wnioskiem o przyznanie jej prawa do świadczenia rodzicielskiego i takie świadczenie zostało jej przyznane. Skoro skarżąca nieznająca języka polskiego podpisała wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego bez zastrzeżeń, to organ uznał, iż miała świadomość o jakie świadczenie wnosi i jakiego rodzaju dokument podpisuje, czego on dotyczy i jakie obowiązki będą na niej ciążyły w sytuacji ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego, jak również pouczona została, że niepoinformowanie organu wypłacającego świadczenie o zaistniałych zmianach mający wpływy na prawo do świadczenia będzie skutkowało ustaleniem nienależnie pobranych świadczeń i będzie wiązało się z koniecznością ich zwrotu łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Skarżąca była prawidłowo powiadomiona o zasadach przyznawania świadczenia rodzicielskiego i nie może teraz skutecznie powoływać się na nieznajomość języka polskiego i obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie nakłada na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia rodzicielskiego zrozumiała treść pouczenia, które podpisała, ani też organ nie jest zobowiązany do powoływania tłumacza w przypadku, gdy wnioskującym o świadczenie jest cudzoziemiec. Język polski jest językiem urzędowym m.in. konstytucyjnych organów państwa; organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; instytucji powołanych doi realizacji określonych zadań publicznych; organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a oświadczenia woli, podań i innych pism składane tym organom muszą być dokonywane w języku polskim (art. 4 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.)

W zakresie zarzutu braku wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w art. 17c ust. 9 pkt 3 u.ś.r. Kolegium wskazało, iż w niniejszym przypadka wystąpiła sytuacja opisana tą normą bowiem wraz z podjęciem przez skarżącą zatrudnienia zaprzestała ona w czasie wykonywania obowiązków pracowniczych sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, co powodowało ustanie prawa do świadczenia rodzicielskiego. Charakter pracy podjętej przez skarżącą na stanowisku pomoc apteczna wyklucza jednoczesne sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Nadto w odwołaniu skarżąca nie zaprzeczała, że zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i podnosiła, iż opiekę nad dziećmi w owym czasie przejął jej mąż (niepracujący zarobkowo).

Pismem z dnia 18 października 2018 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik S.R.N-M., poparł w całości skargę. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a, polegające na zaniechaniu przez organy obu instancji podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji obu instancji oraz polegające na braku utrwalenia w aktach sprawy przyczyn odstąpienia od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a nadto polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach organy oparły wydane decyzje oraz polegające na nieprawidłowym nieuchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji organu I instancji pomimo, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu według norm przepisanych; oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.

Przypomnieć trzeba, mając na uwadze podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, iż stosownie do zapisu art. 30 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. I co istotne, jak przewidział ustawodawca w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Ww. przepis ma zastosowanie, gdy świadczenia rodzinne zostały prawidłowo przyznane i w trakcie ich pobierania zajdą okoliczności uzasadniające zawieszenie bądź wstrzymanie ich wypłaty, ewentualnie ustanie prawa do ich pobierania i o tych okolicznościach świadczeniobiorca nie powiadomi organu, pomimo pouczenia w tym zakresie.

Zważywszy na wskazane uregulowanie zasadnicza kwestią było ustalenie, czy istotnie wymienione przesłanki w niniejszej sprawie zaistniały i czy okoliczności faktyczne sprawy dają podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o powołany przepis.

Niewątpliwie cytowany art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wymienia dwa warunki, których zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem. Pierwszy warunek to istnienie okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo uzyskanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, drugi to pouczenie osoby pobierającej świadczenia o braku prawa do ich pobierania. Przesłankę negatywną statuuje natomiast art. 17c ust. 9 pkt 3 u.ś.r., w myśl którego świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki.

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny należy zgodzić się z organami, że zaistniał pierwszy warunek określony w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Skarżąca podjęła bowiem zatrudnienie w okresie pobierania świadczenia rodzicielskiego, co jest w sprawie niesporne, i z dniem 10 sierpnia 2017 r. zaprzestała sprawowania osobistej opieki na swym dzieckiem.

Niewątpliwie skarżąca została także wcześniej pouczona o obowiązku powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Słusznie bowiem zauważył organ, że należy przyjąć, iż złożenie podpisu pod pouczaniem i oświadczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przyjęcie do wiadomości podpisanej treści. Zaznaczyć przy tym należy, że szczegółowe pouczenie zawarte zostało zarówno we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego (co skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem), jak i w treści decyzji organu I instancji z dnia [...] Zatem skarżąca niewątpliwie zapoznała się z pouczeniem (brak jest we wniosku jakichkolwiek uwag, zastrzeżeń, czy adnotacji o niezrozumieniu treści) ubiegając się o świadczenie i dysponowała pouczeniem zamieszczonym w doręczonej decyzji zarówno o tym, w jakich sytuacjach świadczenie nie przysługuje, jak również o konsekwencjach nienależnie pobranego świadczenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skuteczne pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. to takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania nienależnego świadczenia (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1701/12). W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/13).

Analizując treść skierowanych do skarżącej pouczeń, Sąd stwierdził, że skarżąca została w jasny i skonkretyzowany sposób pouczona o ciążącym na niej, jako świadczeniobiorcy, obowiązku poinformowania organu o każdej zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do tych świadczeń, w tym o podjęciu zatrudnienia. Niewątpliwie również zauważyć należy, że jak słusznie podniósł organ odwoławczy, zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483) w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U z 2011 r. Nr 43, poz. 224) podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Skarżąca, co wynika z akt sprawy jest obywatelką polską i zamieszkuje na terytorium RP. Sporządzenie zatem decyzji kierowanej do skarżącej oraz wydanie decyzji w języku polskim było prawidłowe i nie zachodziła potrzeba tłumaczenia decyzji na inny język., tym bardziej, że w toku postępowania o przyznanie świadczenia faktu nieznajomości, czy nie zrozumienia języka polskiego strona nie sygnalizowała, składając nota bene inne oświadczenia ( z dnia 31 stycznia 2017 r., z 3[...]) Podkreślić ponadto należy, że wszystkie pisma skarżącej w toku postępowania sporządzone są w języku polskim, więc przyjąć można, że znajomość języka jest w przypadku skarżącej wystarczająca dla osiągniecia zamierzonego przez nią celu. Zdaniem Sądu zgłaszanej dopiero w toku przedmiotowej sprawy przez skarżącą tezie o nieznajomości języka polskiego, z punktu widzenia podnoszonej w orzecznictwie zasady racjonalności i doświadczenia życiowego, przeczy również fakt zatrudnienia skarżącej na stanowisku pomocy aptecznej.

Ustalenia co do nienależności pobranych przez stronę świadczeń obligowały organ, w świetle art. 30 ust. 1, 2b i 8 u.ś.r., do orzeczenia ich zwrotu wraz z należnymi odsetkami.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i rzetelnie przeprowadzonego postępowania, co znalazło potwierdzenie w argumentacji uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.). Materiał dowody został zgromadzony w sposób wyczerpujący, wydanie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone jego obiektywną oceną. Okoliczność, iż ocena ta nie jest tożsama z oceną skarżącej nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania.

Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.).

MR