Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 492/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 2; art. 64 ust. 2; art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 18 lipca 2023 r. nr 0601-IGC.4802.75.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 lipca 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia 22 marca 2023 r., nr [...], nakładającą na skarżącego na skarżącego G. P. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych – jak za brak zezwolenia kategorii IV.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 21 grudnia 2022 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Drogowego Przejścia Granicznego w [...] przeprowadzili kontrolę pojazdu członowego, złożonego z dwuosiowego pojazdu silnikowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez J. R., wykonującego na rzecz skarżącego G. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] G. P., przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Pojazdem przewożony był olej napędowy o łącznej masie brutto 25 303 kg.

W trakcie kontroli dokonano dwukrotnie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu przy użyciu wagi statycznej. Pomiary wykazały 40 120 kg podczas pierwszego ważenia oraz 40 140 kg podczas drugiego ważenia. W związku z tym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w pierwszym ważeniu o 120 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,30%), a w drugim ważeniu o 140 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,35%). Pomiaru masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej, elektronicznej, znak fabryczny Scalex 1000D, numer fabryczny [...], posiadającej ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej z dnia 13 września 2022 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie, znak wniosku [...] Wynik pomiaru został opisany w protokole z dnia 21 grudnia 2022 r., nr [...] Kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny.

Decyzją z dnia 22 marca 2023 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "p.r.d."), wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przewóz ładunku podzielnego po drogach publicznych mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z okazanym w trakcie kontroli wypisem z licencji nr [...] z dnia 2 stycznia 2020 r. podmiotem wykonującym przewóz drogowy by skarżący. Wykonywanie w przedmiotowej sprawie międzynarodowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 u.t.d., potwierdza przedłożony do kontroli międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia 20 grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekraczać 40 ton.

W niniejszej sprawie dwukrotne pomiary wykazały przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w przypadku pierwszego ważenia – o 120 kg, a w przypadku drugiego ważenia – o 140 kg.

Organ podkreślił, że kontroli rzeczywistej masy całkowitej na wadze nieautomatycznej dokonano zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta, a waga spełniała wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152).

W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego należało uznać za prawidłowe ustalenie rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów na poziomie 40 120 kg. W świetle § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oznaczało to przekroczenie dopuszczalnej masy dla tego rodzaju zespołu pojazdów o 120 kg, to jest o 0,30%. Zasadnie zatem pojazd został uznany za nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego na wynik pomiaru masy pojazdu nie wpływa fakt, że pomiar został wykonany "bezpośrednio" po przyjeździe bez odczekania "właściwego" czasu celem ustania przewożonego ładunku płynnego. Prędkość z jaką pojazd porusza się podczas pomiaru ma znaczenie przy pomiarze na wadze dynamicznej, która zasadniczo służy do pomiaru siły nacisków osi pojazdu wywieranych na drogę. Natomiast urządzeniem służącym do wyznaczania rzeczywistej masy pojazdu jest waga nieautomatyczna (statyczna), której użyto w przedmiotowej sprawie.

Organ odwoławczy uznał, że wobec stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagalne stało się zezwolenie kategorii IV.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że w myśl art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Natomiast skontrolowanym pojazdem przewożony był towar w postaci oleju napędowego, a zatem ładunek podzielny. Wobec przewozu ładunku podzielnego, za przejazd przedmiotowym pojazdem nienormatywnym należało nałożyć karę pieniężną przewidzianą w art. 140ab ust. 2 p.r.d., to jest karę jak za przejazd bez zezwolenia, w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. Wskazując na treść art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., organ odwoławczy uznał za prawidłowe nałożenie kary na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd. Organ zauważył, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd ma charakter obiektywny. Nie ma zatem znaczenia czy strona przyczyniła się do powstania naruszenia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ drugiej instancji wskazał, że nakładając karę pieniężną organ pierwszej instancji przyjął rzeczywistą masę pojazdu uzyskaną w wyniku pomiaru statycznego. Organ odwoławczy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym brak jest przepisów szczegółowo regulujących tryb ważenia pojazdów w celu ustalenia, czy wykonywany przejazd mieści się w odpowiednich kategoriach normatywnych. Przy dokonywaniu pomiarów pojazdu kluczowe znaczenie ma to, czy użyte w tym celu urządzenie podpowiada określonym wymogom oraz czy ważenie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z instrukcją obsługi wagi ustaloną przez producenta urządzenia. Z tych względów ważenie przeprowadzone na wadze spełniającej wymogi normatywne, wykonane w sposób określony w instrukcji obsługi urządzenia uznawane jest za prawidłowe.

Organ wskazał jednocześnie, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych nie wskazuje sposobu użytkowania wag. Określa jedynie wymogi, jakim urządzenia muszą sprostać, aby były dopuszczone do użytku. Oceny spełnienia tych wymogów dokonują organy administracji metrologicznej, a potwierdzeniem spełnienia warunków jest świadectwo legalizacji pierwotnej, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar. W okolicznościach sprawy waga nieautomatyczna użyta do statycznego ważenia pojazdu posiadała aktualne świadectwo legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie w dniu 13 września 2022 r., co oznacza, że urządzenie spełniało formalne kryteria dopuszczające je do użytku, określone w odpowiednich przepisach. Powoływane przez skarżącego błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania wagi. Waga użyta posiada III – średnią klasę dokładności. Przewidziana przepisami prawa wartość dopuszczalnego błędu dla kontrolowanego pojazdu wynosi +/- 60 kg. Wyniki dwukrotnego pomiaru wskazują na przekroczenie dopuszczalnej wartości, a to świadczy o nienormatywności pojazdu.

Organ zauważył, że w imieniu przewoźnika pojazd do kontroli przedstawił kierowca, który uczestniczył w kontroli w charakterze jego przedstawiciela. Mając zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole kontroli na temat sposobu i warunków jej wykonywania, nie wniósł on żadnych uwag dotyczących konkretnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na uzyskany wynik.

Jednocześnie organ stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., gdyż przy dołożeniu przez stronę należytej staranności możliwe było uniknięcie stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia. W sprawie nie przedstawiono okoliczności i dowodów świadczących o tym, że strona jako przewoźnik nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że w trakcie postępowania odwoławczego nie można orzekać na podstawie art. 156 k.p.a. i wykluczone jest stwierdzenie nieważności decyzji. W przypadku naruszenia przepisów prawa obowiązkiem organu jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

2) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

3) art. 7 k.p.a., przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

4) art. 8 k.p.a., przez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów państwa;

5) art. 78 k.p.a., przez odmowę przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę, w sytuacji gdy były one niezbędne do wykazania racji skarżącego, a w konsekwencji, pozbawiono go prawa do obrony;

6) art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit a p.r.d. przez ich zastosowanie, mimo iż nie było ku temu podstaw;

7) art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. przez jego niezastosowanie, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że strona nie miała żadnego wpływu na rzekome naruszenia i dochowała należytej staranności przy wykonywaniu przedmiotowego przewozu;

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. również decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. i umorzenie postępowania w sprawie. Ewentualnie, na podstawie art. 145 §1 pkt a) i b) p.p.s.a. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci świadectwa legalizacji ponownej wydanego dla wagi nieautomatycznej statycznej typu [...], model Scalex, nr fabryczny [...] oraz dowodu z dokumentu w postaci instrukcji obsługi wagi nieautomatycznej statycznej typu [...], model Scalex, nr fabryczny [...], na okoliczność, że organ dokonał pomiaru nacisku na drugą oś napędową pojazdu w sposób nieprawidłowy, niezgodny z instrukcją obsługi producenta i bez uwzględnienia treści świadectwa legalizacji oraz na okoliczność dopuszczalnego przez producenta błędu pomiarowego wagi i w tym celu o zobowiązanie organu do złożenia wymienionych dokumentów do akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii IV, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa.

Na mocy art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W sytuacjach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora. Przy tym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów.

Zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy (art. 2 pkt 35a p.r.d.).

Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d.

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalna masa zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, wynosi 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w wyniku pomiaru statycznego rzeczywistej masy całkowitej pojazdu składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego i trzyosiowej naczepy, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Podczas dwukrotnego ważenia uzyskano wynik 40120 kg i 40140 kg.

Biorąc pod uwagę wynik ważenia korzystniejszy dla skarżącego, prawidłowe jest ustalenie o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej o 120 kg, to jest o 0,30 %. Zauważyć także należy, że czynności ważenia zostały udokumentowane wydrukami z ważenia statycznego pojazdu oraz protokołami kontroli, które to dokumenty wprawdzie nie zostały przez kierującego pojazdem podpisane, jednakże nie zawierają one również żadnych uwag odnośnie dokonanych czynności.

Jak wynika z protokołów kontroli, pomiar rzeczywistej masy całkowitej został przeprowadzony przy użyciu wagi nieautomatycznej Scalex o numerze fabrycznym [...], posiadającej ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej z dnia 13 września 2022 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie. Zgodnie z treścią wskazanego świadectwa, było ono ważne do dnia 13 października 2024 r. (k. [...] akt adm.). Zatem w dniu kontroli urządzenie posiadało ważne świadectwo legalizacji.

W sprawie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Tego rodzaju okoliczności nie wynikają z protokołu kontroli ani wydruków z ważenia statycznego pojazdu. Zaznaczyć należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzania kontroli, mimo pouczenia o możliwości zgłoszenia uwag odnośnie dokonanych czynności kontrolnych. W konsekwencji stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i zgodnie z wymogami określonymi w instrukcji obsługi urządzenia wagowego, co zostało zaznaczone w wydrukach z ważenia statycznego. Jak zasadnie też podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w trakcie czynności ważenia system wagi statycznej nie sygnalizował nieprawidłowości. Ważenie trzeba zatem uznać za prawidłowe.

Zasadne jest również stanowisko organów o braku przesłanek do przyjmowania jako wyniku ważenia jakiejkolwiek wartości innej, niż wartość nominalna, to jest wskazywana przez urządzenie pomiarowe. Ani instrukcja obsługi wagi, ani przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2063) i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie nakładają na organy obowiązku pomniejszenia wyników ważenia o jakąkolwiek wartość dopuszczalnego błędu pomiaru. W szczególności obowiązku takiego nie można wywieść z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji obsługi wagi nie wynika, by uzyskane wyniki pomiarów należało pomniejszyć o wartość dopuszczalnego błędu (k. [...] akt adm.). Ponadto program Scalex przeznaczony do obsługi systemów wagowych do statycznego ważenia pojazdów realizuje podstawową funkcję jaką jest ważenie: brutto, tara, wydruk dowodów ważenia. Jednocześnie przy użyciu programu kalkulator, następuje odczyt i przetwarzanie wyników ważenia z elektronicznych układów pomiarowych. Oznacza to, że pomiar dokonany przez wagę obrazuje rzeczywistą zamierzoną wartość. Obowiązku korygowania wyników pomiaru nie da się wywieść ani z przepisów ustawy Prawo o miarach, ani wydanego na jej podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Błędy pomiaru, na które powołuje się skarżący, to odchylenia dopuszczalnego pomiaru masy, badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Dotyczą one pojazdów kontrolnych służących sprawdzeniu wagi.

Rozporządzenie rozróżnia cztery klasy dokładności wag. Z treści świadectwa legalizacji wagi użytej w toku kontroli w niniejszej sprawie wynika, że waga ta ma klasę dokładności III. Załącznik do rozporządzenia określa błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej (§ 6 ust. 1). Błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia (§ 6 ust. 2). Błędy graniczne dopuszczalne w rozumieniu rozporządzenia, to określone w wymaganiach wartości skrajne błędów (§ 3 pkt 9 rozporządzenia).

Błąd graniczny dopuszczalny wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o dopuszczalny błąd graniczny. Jest oczywiste, że każda waga ma określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie ma podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych. Podkreślić należy, że błędy graniczne wskazań wag są uwzględniane w procesie ich legalizacji, także ponownej. Natomiast wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek do nominalnych wskazań wag (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2023 r, sygn. akt II 328/20, z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 909/21 oraz z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1312/14).

Z omówionych przyczyn zarzut niewyjaśnienia kwestii tolerancji pomiaru użytej w czasie kontroli elektronicznej wagi nieautomatycznej Scalex jest nieskuteczny, skoro ani instrukcja użytkowania wagi ani przepisy prawa nie nakładają na organy obowiązku korygowania wyników pomiarów o wartość błędu dopuszczalnego w przypadku danej wagi.

Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez odpowiednie organy. Jak już wyżej wskazano, wykorzystana w rozpoznawanej sprawie waga statyczna posiadała ważne w dniu kontroli świadectwo legalizacji ponownej. Oznacza to, że waga spełniała formalne kryteria dopuszczające ją do użytku. Ponadto w wydruku ważenia statycznego pojazdu wskazano, że kontrolę rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dokonano zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta oraz zgodnie z informacjami wskazanymi na znakach i tablicach umieszczonych przed wjazdem na wagę. Wskazana została także nazwa wagi, jej producent i świadectwo legalizacji ponownej. W tych okolicznościach zasadnym jest przyjęcie jako wyniku ważenia wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu podanej przez tę wagę i w konsekwencji bezpodstawny jest zarzut nieuwzględnienia korekty związanej z błędem pomiaru, skoro obowiązek korygowania wyników pomiarów o wartość dopuszczalnego odchylenia skorygowanej masy nie wynika ani z przepisów prawa ani instrukcji obsługi wagi.

Podnieść w tym miejscu należy, że Sądowi znany jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyrokach z dnia 12 października 2023 r. w sprawach II GSK 737/23 i II GSK 2094/22, że wadliwe jest oparcie się przez organy kontroli na świadectwie legalizacji ponownej urządzenia i odrzucenie potrzeby wyjaśnienia dopuszczalnych prawnie błędów pomiaru wagi. NSA za nieprawidłowe uznał twierdzenie, że fakt przejścia kontroli metrologicznej, automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i co istotne, mogącym służyć do przyjęcia zaistnienia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że to organ ma bez zastrzeżeń wykazać, jaka jest rzeczywista wartość nacisków osi na drogę/masy pojazdu i w tym celu, w razie potrzeby, zasięgnąć również informacji u producenta stosowanych w ramach kontroli wag, co do ich specyfikacji i występujących, dopuszczalnych błędów pomiarów.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela jednak dotychczasowe stanowisko prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wynikiem ważenia są wartości rzeczywiste nacisków osi (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 328/20 z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 909/21, z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1264/22, z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1312/14).

Skarżący nietrafnie odwołuje się do zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...], na podstawie którego inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, uprawnieni do dokonywania kontroli pojazdów i pomiarów nacisku osi, korygowali wskazania wagi o 2%. Na wstępnie należy zaznaczyć, że zarządzenie to zmieniało zarządzenie nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, które w dacie kontroli już nie obowiązywało, gdyż zostało zastąpione zarządzeniem nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym GITD z 2014 r. nr [...]. Po drugie, zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego, lecz instrukcją mającą charakter przepisów wewnętrznych, skierowaną do podległych temu organowi inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Nie ma zatem żadnych podstaw do stosowania tego zarządzenia przez inne organy uprawnione do kontroli przewozów.

Podsumowując, należy jeszcze raz podkreślić, że kontrolowany pojazd został poddany dwukrotnemu pomiarowi rzeczywistej masy całkowitej. Oba pomiary wskazywały na zbliżone wielkości przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, co przesądza, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym.

W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu, uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym, z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I.

Stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny, to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ulega wątpliwości, że ładunek w postaci oleju napędowego, nie mógł być uznany za ładunek niepodzielny.

Stwierdzone przekroczenie w zakresie rzeczywistej masy całkowitej uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara podlega nałożeniu na skarżącą na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii IV. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV wynosi 5000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego.

Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że skarżący w toku postępowania nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz i w związku z tym musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu.

Ciężar wykazania przesłanek przewidzianych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Trafna jest natomiast ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie zostały przez skarżącą wykazane okoliczności przewidziane w powołanym przepisie. Skarżący nie udowodnił, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Jeszcze raz podkreślić należy, że odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. Trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że w świetle jednoznacznej normy art. 64 ust. 2 p.r.d., zabraniającej przewozu pojazdem nienormatywnym towarów innych niż ładunek niepodzielny, strona jako profesjonalny przewoźnik mogła przewidzieć konieczność zapewnienia zgodnego z prawem wykonywania przejazdu. W sprawie nie zostały wykazane okoliczności wskazujące na to, że strona skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. nie zasługuje zatem na podzielenie.

Jednocześnie nie zasługuje na podzielenie zarzut naruszenia art. 78 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ dołączył do akt sprawy instrukcję obsługi wagi o numerze fabrycznym [...] oraz świadectwo legalizacji ponownej tej wagi z dnia 13 września 2022 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie, Wydział Zamiejscowy w Z., nr wniosku [...] Dowody te zostały wzięte pod uwagę przez organ, który ocenił je, przeanalizował ich treść i wysunął na tej podstawie wnioski, które następnie zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji nie zachodziły także podstawy do uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze, gdyż dokumenty, których dotyczyły wnioski dowodowe, były dołączone do akt sprawy już na etapie postępowania administracyjnego. Poza tym organ dokonał pomiaru rzeczywistej masy całkowitej i na tej podstawie wydał orzeczenie w sprawie, a nie na podstawie pomiaru nacisku na drugą oś napędową pojazdu.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ zgromadził pełny materiał dowodowy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, szczegółowo wyjaśnił procedurę pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, opisał cechy użytej wagi i okoliczności wynikające z jej legalizacji. W uzasadnieniu decyzji organ zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał dowody, na których się oparł. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, a także szczegółowe odniesienie się do zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. Tym samym nie znajduje również podstaw zarzut naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Nie zachodziły zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącej odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.