Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 208/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80, art. 82, art 85
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skarg Starosty Powiatowego we W., Stowarzyszenia [...] i Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2021 r. Nr SKO 4136/10/21 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 731 zł (słownie: siedemset trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz Starosty Powiatowego we Wrocławiu kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postępowanie administracyjne sfinalizowane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako SKO, Kolegium, organ II instancji) z dnia 7 grudnia 2021 r. (SKO 4136/10/21) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy D. (dalej Wójt, organ I instancji) nr 32/2021 z dnia 10 maja 2021 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą Zakład przetwarzania ZSEiE i recyklingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.) w gminie D., planowanego przez W. Spółka z o. o. Spółka komandytowa (dalej jako Spółka, inwestor).

W decyzji organu I Instancji kolejno określono: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, 2) warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247, dalej ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko, uooś); 4) obowiązki związane z monitoringiem i analizą porealizacyjną; 5) nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko; 6) jako integralną część decyzji wskazał załącznik będący charakterystyką przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu Wójt wykazał zgodność przedsięwzięcia z odpowiednim planem miejscowym. Argumentował, że działalność w postaci zbierania i przetwarzania odpadów może być prowadzona na terenach przeznaczonych w planie miejscowym pod produkcję i usługi (symbol P/U). Ponadto zdaniem organu I instancji wyjaśniającego sformułowanie planu miejscowego “uciążliwość prowadzonej działalności powinna zamykać się w granicach terenu", granicą terenu jest granica całego terenu oznaczonego symbolem P/U na rysunku planu, a nie granica nieruchomości z niego wyodrębnionej.

Dalej Wójt przywołał okoliczności związane z ustaleniem stron postępowania, uzyskaniem stosownych uzgodnień i opinii, sprecyzował parametry i charakterystykę planowanej działalności, zidentyfikował wpływ realizacji i likwidacji przedsięwzięcia na środowisko w różnych aspektach wskazując lokalizację inwestycji poza terenami objętymi formami ochrony przyrody. Organ I instancji skonkludował, na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, że realizacja przedsięwzięcia nie powinna wywierać znaczącego negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, w tym obszary Natura 2000, precyzując przy tym odpowiednie nakazy zawarte w decyzji mające na celu zabezpieczenie wartości środowiskowych.

Wójt opisał następnie warunki związane z zapewnieniem udziału społeczeństwa w postępowaniu, a potem wskazał, w jaki sposób odniósł się do zgłoszonych uwag, opinii i postulatów.

Wójt ocenił, że mając na względzie przedstawioną w dokumentacji skalę przewidywanego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko na etapie eksploatacyjnym, jej wpływ na zmiany klimatu powinien być marginalny, nie przewiduje się również oddziaływania na otaczający krajobraz.

Organ I instancji poinformował, w jaki sposób odniósł się do zgłoszonych uwag stron postępowania oraz jakie obowiązki nałożył na wnioskodawcę.

Wójt podsumował, ustalając środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia, że nie będzie ono negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze oraz stanowić zagrożenia dla ludzi, przy zastrzeżeniu, że warunki decyzji zostaną zrealizowane.

Od decyzji Wójta do SKO we Wrocławiu wpłynęły trzy odwołania: Starosty Powiatu W., Stowarzyszenia [...] oraz Stowarzyszenia [...](1).

W odwołaniach zamieszczono zarzuty niezgodności inwestycji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) oraz naruszenie ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko.

Starosta Powiatu W. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a., a to art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 poprzez zaniechanie wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w tym zwłaszcza:

- brak odniesienia się do pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 grudnia 2020 r., w którym zawarta jest informacja, że działka nr [...] położona w obrębie Ł. stanowi rów R-R, będący urządzeniem melioracji wodnych, natomiast działka nr [...] (na której planowana jest inwestycja) jest częściowo zdrenowana, co w ocenie Starosty powoduje przekroczenie obszaru oddziaływania inwestycji poza nieruchomość objętą planowaną inwestycją;

- zaniechanie oceny bilansu wód opadowych przez Wójta, bowiem zdaniem Starosty planowany bezodpływowy zbiornik nie spełni funkcji przyjmowania wód opadowych, bez konieczności spuszczania do zewnętrznego zbiornika czy użycia wozów asenizacyjnych, gdy tymczasem w stosownym postanowieniu RDOŚ z dnia 5 maja 2020 r. nie przewidziano użycia takich wozów;

- niewystarczające odniesienie się do uwag Starosty zgłoszonych wobec Raportu, zawartych w pismach z dnia 22 czerwca 2020 r. Oraz z dnia 16 grudnia 2020 r.

Zdaniem Stowarzyszenia [...]:

- naruszenie przepisów k.p.a. objawiło się poprzez: 1) brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu; 2) zaniechanie ustalenia, jakiego rodzaju uciążliwości w rozumieniu planu miejscowego będzie powodowało planowane przedsięwzięcie i czy te uciążliwości wykraczają poza teren, o którym mowa w planie miejscowym; 3) bezzasadne przyjęcie, że pisma wnioskodawcy z 12 marca 2020 i z 9 kwietnia 2020 r. stanowią aktualizacje raportu oraz pominięcie treści Planu Zagospodarowania Terenu sporządzonego w grudniu 2019 r i przedłożonego przez wnioskodawcę dnia 12 marca 2020 r.; 4) brak identyfikacji zagrożeń wynikających z możliwego uwolnienia rtęci; 5) brak ustaleń w zakresie emisji do powietrza i wskutek tego zaniechanie oceny, czy wskazane w raporcie filtry tkaninowe będą skuteczne; 6) brak uwzględnienia nasilonego transportu także poza zakładem; 7) brak uwzględnienia podatności gruntu pod zakładem na infiltrację wód podziemnych w sytuacji, gdy stanowią one rezerwę dla aglomeracji w.; 8) dopuszczenie zbiornika retencyjnego o niewystarczających parametrach; 9) wydanie decyzji na podstawie raportu, który nie zawiera wymaganych wariantów w kształcie wymaganym przez prawo; 10) wydanie decyzji na podstawie raportu, który nie zawiera pełnych informacji na temat powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami;

- naruszenie przepisów ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko objawiło się poprzez: 1) różnice pomiędzy decyzją a raportem w zakresie ilości odpadów, które mają być przyjmowane i przetwarzane; 2) niezgodności w zakresie określonych w decyzji ilości odpadów; 3) dopuszczenie magazynowania odpadów niebezpiecznych zawierających rtęć luzem lub w otwartych koszach pod wiatą lub na placu manewrowym; 4) pominięcie rodzajów odpadów, które zgodnie z raportem powinny być objęte zakazem przetwarzania; 5) akceptację przedsięwzięcia niezgodnego z planem miejscowym; 5) wydanie decyzji na podstawie uzgodnień i opinii dotkniętych wadami, które uzasadniają ich uchylenie.

Ponadto odwołujące się Stowarzyszenie [...] podważyło uzgadniające postanowienie RDOŚ z dnia 5 maja 2020 r., uzgadniające postanowienie Dyrektora RZGW z nią 11 maja 2020 r., pozytywnie opiniujące postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2020 r.

Zdaniem odwołującego się Stowarzyszenia [...](1):

- naruszono ustawę o ocenach oddziaływania na środowisko wydając decyzję środowiskową pomimo braku przesłanek do jej wydania;

- naruszono przepisy k.p.a. : 1) nie wyjaśniając należycie okoliczności sprawy, w tym w zakresie oddziaływań, uciążliwości, opinii, ilości odpadów, braku wezwania do aktualizacji raportu, błędnego podpisania pisma z dnia 12 marca 2020 r. przez prezesa zarządu wnioskodawcy (a nie autorów raportu); 2) przekraczając granice swobodnej oceny dowodów błędnie przyjmując, że nowy PZT nie jest zgodny z intencjami wnioskodawcy i pomijając istotne części opinii eksperckich; 3) naruszając zasadę zaufania nie zapewniając czynnego udziału w postępowaniu; 4) nie zawierając w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień w zakresie skuteczności zbiornika retencyjnego i usuwania z niego nadmiaru wody, dopuszczając magazynowanie odpadów zawierających rtęć, nie badając należycie, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy systemu drenażowego na działce, nie spowoduje zniszczenia siedlisk gatunków chronionych, i czy przewidziane filtry tkaninowe będą skuteczne;

- wadliwie przyjęto zgodność inwestycji z planem miejscowym;

- wadliwie przyjęto aktualizację raportu podpisaną przez niewłaściwe osoby (brak podpisu kierownika zespołu autorów raportu);

- wydano decyzję na podstawie raportu, który nie zawiera wymaganych wariantów w kształcie wymaganym przez prawo, wydanie decyzji na podstawie raportu, który nie zawiera pełnych informacji na temat powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, wydanie decyzji na podstawie raportu z niekompletną inwentaryzacją przyrodniczą (pominięto chronione gatunki kozioroga dębosza i pachnicy dębowej), wydanie decyzji na podstawie raportu bez pełnego opisu metod prognozowania oraz opisu przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko (w szczególności wynikających z możliwego uwolnienia rtęci);

- wydano decyzję na podstawie uzgodnienia Dyrektora RZGW i opinii PPIS podczas gdy organom tym nie przekazano aktualizacji raportu, a sposób magazynowania odpadów określony w decyzji, sposób postępowania z wodami roztopowymi i opadowymi określony w decyzji są niezgodne z aktami uzgadniającymi i opiniującymi;

- błędnie określono rodzaj inwestycji niezgodnie ze zmienionym przez wnioskodawcę planem zagospodarowania terenu, który przewiduje drenaż i oczyszczalnie;

- dopuszczenie w decyzji przechowywania odpadów niebezpiecznych, w tym zawierających rtęć, luzem lub w otwartych koszach pod wiatą lub na placu manewrowym, dopuszczenie prac uciążliwych ze względu na emisję hałasu w niedzielę i święta, brak określenia w pkt I.2 pkt 21 maksymalnych dobowych ilości odpadów dopuszczonych do przetworzenia (ilości te podano na s. 25 uzasadnienia decyzji), brak określenia w pkt 1.3 pkt 3 objętości zbiornika retencyjnego, brak określenia dokładnych miejsc przechowywania odpadów, brak nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, brak określenia rodzajów substancji, które mają podlegać pomiarom, pominięcie, że w opinii stwierdzono, że zbiornik retencyjny nie spełni swojej funkcji, i dojdzie do przelewania wody, co spowoduje oddziaływanie na pobliski obszar Natura 2000;

- wydano decyzję o niekorzystnych skutkach dla terenów wiejskich oraz miejsc o szczególnym znaczeniu.

Ponadto odwołujące się Stowarzyszenie [...](1) podważyło uzgadniające postanowienie RDOŚ z dnia 5 maja 2020 r., uzgadniające postanowienie Dyrektora RZGW z dnia 11 maja 2020 r., pozytywnie opiniujące postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2020 r. oraz postanowienie Wójta D. z dnia 18 lutego 2020 r. o odmowie wyłączenia biegłego.

Odnosząc się do wniesionych odwołań Kolegium podkreśliło ponadstandardową poprawność uzasadnienia decyzji organu I instancji. Wskazało, że fakt, iż odwołujący się nie aprobują stanowiska organu I instancji nie oznacza, że stanowisko to jest niezgodne z prawem. Kolegium wyjaśniło, że ponieważ wiele kwestii, do których odnosił się w decyzji organ I instancji jest przez odwołujących się powtarzanych, to SKO obszernie przytoczyło argumentację Wójta uznając za zbędne powtarzanie jej własnymi słowami. Kolegium wskazało, że w uzasadnieniu swojej decyzji odniosło się do kwestii, które - jego zdaniem - wymagały, z uwagi na stanowisko odwołujących się, szerszego omówienia.

Dalej SKO przywołało uprzednie postępowania prawne związane z inwestycjami na działce objętej wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania.

Kolegium obszernie wyjaśniło, dlaczego zajmuje stanowisko, że gospodarowanie odpadami nie może ograniczać się tylko do terenów oznaczonych w planie miejscowym symbolem O. SKO przywołało orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że na terenie przeznaczonym w planie miejscowym pod produkcję i usługi (P/U) dopuszcza się możliwość realizacji inwestycji związanej z działalnością usługową, do której zalicza się gospodarowanie odpadami. Tym samym zgodne z planem miejscowym jest gospodarowanie odpadami na terenach oznaczonych P/U, jak w realiach przedmiotowej sprawy.

Dalej SKO wykazało, dlaczego nie podziela zarzutu uciążliwości w zakresie przekroczenia terenu zainwestowania. Przywołując parametry odległości, fotografie i otoczenie działki SKO nie uznało, jakoby uciążliwość przedsięwzięcia miała przekroczyć granice terenu zainwestowania, i dotykać sąsiednich terenów oraz okolicznych wsi.

Kolegium wskazało też charakter raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Wyjaśniło przy tym SKO, że Wójt miał prawo nie wziąć pod uwagę sporządzonej w postępowaniu opinii biegłego, skoro z dorobku orzecznictwa i doktryny prawa wynika, że dowód z opinii biegłego podlega uznaniu bądź nieuznaniu przez decydenta procesowego.

Kolegium odniosło się także do zarzutu, że decyzja środowiskowa nie określa szczegółowych warunków technicznych realizacji przedsięwzięcia pisząc, że decyzja taka wskazuje jedynie kształt inwestycji w aspekcie wymogów ochrony środowiska, zaś materializacja tych warunków następuje na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

Dalej SKO uzasadnia, biorąc pod uwagę charakter Raportu, że nie można automatycznie przyjmować, że powoływani przez odwołujących się eksperci dysponują wiedzą większą, niż autorzy Raportu. Tak więc opinie przedłożone w postępowaniu zostały ocenione przez Wójta zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W ocenie SKO przedłożony Raport jest zupełny pod względem formalnym i merytorycznym.

Kolegium stwierdziło, że zgadza się, iż wyjaśnienia skierowane do RDOŚ z piśmie z dnia 9 kwietnia 2020 r. nie wniosłyby nic do postępowania prowadzonego przez Wody Polskie. Jedynym novum jest podanie ilości odpadów przewidzianych do magazynowania w kontekście procesu zbierania odpadów, jednak zważyć trzeba, że mamy do czynienia ze specyficznym przedsięwzięciem podlegającym - poza ogólnymi przepisami ochrony środowiska, regulacjom szczególnym w postaci ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz ustawy o odpadach.

Następnie SKO uzasadnia, dlaczego raport nie musi zawierać, w zakresie oddziaływania hałasowego planowanego przedsięwzięcia, analizy wpływu przedsięwzięcia na położony w odległości ponad 300 m od działki inwestora, teren rekreacyjno - wypoczynkowy. Nie znajduje podstaw, by uznać analizę akustyczną za niewiarygodną.

W ocenie Kolegium, odnosząc się do ochrony gatunków, zarówno RDOŚ jak i Wójt, odpowiednio wprowadzili warunki realizacji przedsięwzięcia gwarantujące realizację prac z uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych, bez szkody dla chronionych gatunków. To, że w inwentaryzacji nie wymieniono jakiegoś gatunku nie oznacza, że nie będzie on poddany ochronie, a ochrona ta nie będzie monitorowana.

SKO nie stwierdziło uchybień w zakresie wyliczeń ilości odpadów, opierając się na wskazanych w aktach sprawy wartościach. Ponadto Kolegium nie przyjęło twierdzeń odwołujących się, jakoby usunięte ze użytego sprzętu niebezpieczne elementy będą przetwarzane w ramach planowanego przedsięwzięcia. Przywołało przy tym tok wskazanych przez przepisy czynności towarzyszących przetwarzaniu zużytego sprzętu oraz powołało element decyzji zakazujący poddawać procesowi przetwarzania usunięte elementy niebezpieczne, a więc również i te zawierające rtęć.

Kolegium nie zgodziło się także z tym twierdzeniem odwołań, jakoby w zakresie emisji do powietrza kompetencje decyzyjne zostały przeniesione na inwestora. Organ I instancji wskazał w decyzji parametry skutecznych filtrów, a ponadto Powiatowy Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniach kwestii zbiornika retencyjnego (kwestia jego przepełnienia), SKO wskazało, że sprawa odprowadzania wód opadowych z terenu nieruchomości rozstrzygana będzie na kolejnych etapach realizacji przedsięwzięcia, dlatego nie leżało w kompetencjach Wójta określanie dokładniejszych parametrów takiego zbiornika.

Kolegium stwierdziło, że okoliczności nie wskazują, jakoby inwestycja miała negatywnie oddziaływać na stosunki wodne na działkach sąsiednich. Ponadto zdaniem Kolegium w postępowaniu środowiskowym nie jest konieczne niebudzące wątpliwości ustalenie, czy teren zainwestowania jest (czy nie jest) zdrenowany, ponieważ ta kwestia, podobnie jak i kwestia odprowadzania wód opadowych, obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, odprowadzania ścieków, stanowią przedmiot postępowania organu właściwego do wydania pozwolenia na budowę.

Odpowiadając na zarzuty związane z wariantowaniem, SKO podniosło, że skoro oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach działki nr [...], to lakoniczność wariantowania nie jest mankamentem, który dyskwalifikowałby raport. Gdyby przedsięwzięcie nie polegało na budowie zakładu w hali, z towarzyszącymi procesami zbierania i magazynowania odpadów, i nie było położone w odległości 340 m od zabudowy mieszkaniowej, można byłoby domagać się od inwestora szerszej analizy wariantów. W ocenie SKO, w przedmiotowym przypadku takie działanie jest pozbawione racjonalnych podstaw.

Dalej Kolegium odnosi się do kwestii komunikacyjnych i transportowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Wyjaśnia, że w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie jest badana kwestia skomunikowania przedsięwzięcia z drogami publicznymi ani kwestia obsługi komunikacyjnej inwestycji.

W podsumowaniu SKO uznało, że zgłoszone względem Raportu zarzuty są nieudowodnione, oparte na spekulacjach, i nie mogą podważyć jego wartości dowodowej. Fakt, że eksperci odwołujących się posiadają wiedzę specjalistyczną nie sprawia, że ich zdanie staje się automatycznie przeciwdowodem względem raportu. Nie ulega też wątpliwości, że odwołujące się Stowarzyszenia brały udział w toczących się postępowaniach.

W ocenie SKO podważana decyzja spełnia wymogi prawne stawiane decyzjom środowiskowym, prowadzone postępowanie respektowało wymogi materialne i procesowe, a Kolegium nie znalazło dowodów, że planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w sposób niedozwolony, zaś przewidziane środki są niewystarczające.

Od decyzji SKO skargę do Sądu Wojewódzkiego wywiedli: Starosta Powiatu W., Stowarzyszenia [...](1) oraz Stowarzyszenie [...].

Na zasadzie art. 111 §1 p. p. s. a. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. II SA/Wr 208/22, II SA/Wr 209/22, II SA/Wr 210/22 w celu łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia, ponieważ biorąc pod uwagę przedmiot postępowania, mogły być one objęte jedną skargą.

Starosta (w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 208/22) zarzucił naruszenie:

1) art. 66 ust. 1 pkt 4, 5, 6 i 7 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony poprawnie i w konsekwencji decyzja środowiskowa wydana z uwzględnieniem tego raportu jest prawidłowa, podczas gdy przedmiotowy raport przedstawia wariant jako rzekomy najkorzystniejszy dla realizacji przedsięwzięcia w sposób rażąco naruszający przepisy art. 66 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy środowiskowej, bowiem raport nie zawiera opisu przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji (art. 66 ust. 1 pkt 4), w raporcie nie ma przedstawionego uzasadnienia jednego wyboru przedstawionego wariantów realizacji przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 5), brak jest określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko innych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6) i wskazania dlaczego uznany za najkorzystniejszy jest właśnie wariant wnioskowany, oraz brak jest określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko np. innych nieanalizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 7), a zatem, reasumując, nie przeprowadzono prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

2) art. 7, 77 ust. 1 i 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieistniejący materiał dowodowy i tym samym w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

3) art. 7, art. 8, oraz art. 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wyczerpującego ustalenia kompletnego stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, co miało istotny wpływ na wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji;

4) art. 66 ust. 1 pkt 5 i art. 88 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 144 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska oraz art. 7, art. 77 ust. 1, art. 80 k.p.a., art. 28 i art. 67 § 2 k.p.a. poprzez brak należytej kontroli kwestionowanej decyzji środowiskowej w zakresie kwalifikowanych wad wskazywanych przez Skarżącego w toku niniejszego postępowania

5) art. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do sprzeciwu społeczeństwa.

Starosta wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2021 roku o sygn. akt: SKO 4136/10/21 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Staroty Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Stowarzyszenie [...](1) (w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 209/22) zarzuciło:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 80 ust. 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie poprzez wadliwe zastosowanie tegoż przepisu skutkujące uznaniem, iż możliwym jest zrealizowanie planowanego przedsięwzięcia pn.: "Zakład przetwarzania ZSEIE i recyklingu na trenie działki [...] (obręb Ł.) w gminie D." jako zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy zapisy MPZP wskazują na jego niezgodność, nie nasuwając jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, co przy właściwym zastosowaniu naruszonego przepisu nakładało na organ obowiązek wydania decyzji odmownej;

2. § 3 ust. 1 pkt. 1, 3a), § 4 ust 6, oraz § 5 uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi Ł. poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, iż:

a) przedmiotowe przedsięwzięcie pn.: "Zakład przetwarzania ZSEIE i recyklingu na terenie działki [...] (obręb Ł.) w gminie D." jest zgodne z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy inwestycja nie stanowi usługi interpretowanej zgodnie z intencją uchwałodawcy, jej oddziaływanie nie zamyka się w granicach terenu i wywoła znaczne, negatywne uciążliwości, stanowiąc zagrożenie zanieczyszczenia dla cieków wodnych, gleby i rowów, a sposób działalności wykracza poza gromadzenie odpadów w szczelnych zbiornikach,

3. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory poprzez ich niezastosowanie, będące wynikiem błędnego przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja nie rodzi niebezpieczeństwa znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, położony w jej bezpośrednim sąsiedztwie, co w konsekwencji doprowadziło do odstąpienia od należytej ochrony obszaru Natura 2000,

4. art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niewłaściwą wykładnię i pominięcie oceny przedsięwzięcia z uwzględnieniem dojazdu i jego obsługi komunikacyjnej, w sytuacji gdy zarówno obsługa komunikacyjna jak i przebieg szlaku zachowuje istotne znaczenie dla oceny sposobu i zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu, zanieczyszczeniem czy emisją zapachów, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowej oceny faktycznego oddziaływania inwestycji na środowisko,

5. art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ustalenie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie w oparciu o Raport, który nie spełniał wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji i z tego powodu nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

II. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który nie pozwalał na właściwe i wszechstronne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do:

a) błędnego ustalenia, że budowa zakładu przetwarzania i magazynowania odpadów komunalnych i przemysłowych nie będzie powodować uciążliwości, wykraczających poza teren inwestycji w sytuacji gdy pozostaje ona obiektywnym źródłem wielu uciążliwości, tak w zakresie substancji emitowanych do otoczenia, w tym substancji odorowych, jak również w zakresie hałasu, zanieczyszczenia powietrza, gleby, czy negatywnego wpływu na żyjące gatunki fauny i flory,

b) odstąpienia od właściwej oceny czy planowane przedsięwzięcie jest działaniem mogącym, osobno łub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 oraz środowisko przyrodnicze,

c) bezkrytycznego przyjęcia wszystkich wniosków wynikających z opracowania dostarczonego przez inwestora, mimo że jak wykazano były one niekompletne, zawierały sprzeczności i liczne uchybienia,

d) odstąpienia od przeprowadzenia analizy Raportu, a także zweryfikowania zawartych w nim ustaleń, które legły u podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia,

2. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, mimo że była ona konieczna dla właściwej weryfikacji treści Raportu oraz kolejno jego konfrontacji z przedłożonymi opiniami innych ekspertów.

Finalnie skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej Wójta Gminy D. z dnia 10 maja 2021 roku,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

3. rozpoznanie sprawy na rozprawie,

ewentualnie:

4. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując prawidłowość swojej decyzji.

W skardze wniesionej przez Stowarzyszenie [...] (w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 210/22) zarzucono:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. w związku z art. 71 ust. 1 i 2, art. 74a, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej polegające na niezasadnym utrzymaniu w mocy decyzji Wójta, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności:

a) decyzję Wójta oparto na przedłożonym przez Wnioskodawcę raporcie o oddziaływaniu na środowiska, który miał wiele poważnych, dyskwalifikujących go braków, błędów i niewyjaśnionych "pominięć" okoliczności faktycznych;

b) decyzję Wójta wydano na przyjmowanie i przetwarzanie odpadów do 25 000 Mg/rok oraz dodatkowo na zbieranie i magazynowanie (bez przetwarzania) odpadów do 50 000 Mg/rok (łącznie do 75.000 Mg/rok), podczas gdy dowód z Raportu (w jego niezmienionym brzmieniu, podanym do wiadomości publicznej w ramach udziału społeczeństwa) jednoznacznie wskazuje, że Zakład to przedsięwzięcie przetwarzania odpadów do 25 000 Mg/rok i przedstawia ocenę oddziaływania na środowisko tylko dla takiego zakresu Inwestycji;

c) decyzję Wójta wydano na zbieranie i magazynowanie (bez przetwarzania) do odpadów do 50.000 Mg/rok, a jednocześnie określono rodzaje poszczególnych odpadów w ramach tego strumienia na łączną ilość 913 Mg/rok, tym samym dopuszczając do wewnętrznej sprzeczności ustaleń i rozstrzygnięć Organu I instancji i powodując, że de facto nie dokonano oceny oddziaływania na środowisko procesu zbierania i magazynowania odpadów w ilości 49 087 Mg/rok (tj. różnicy między maksymalną ilością wszystkich odpadów 50 000 Mg/rok, a sumą odpadów przyjętą w Decyzji I instancji (w tabeli nr 1) jako 913 Mg/rok;

d) w decyzji Wójta dopuszczono przetwarzanie 25 000 Mg/rok odpadów, przy czym (i) błędnie zaniechano określenia maksymalnej ilości strumienia odpadów przyjmowanych do przetwarzania w sytuacji, gdy sama Decyzja Wójta rozdziela strumień odpadów zbieranych i magazynowanych bez przetwarzania oraz strumień odpadów przyjmowanych i przetwarzanych, a dla tego drugiego strumienia określa tylko maksymalną ilość przetwarzaną, jednak bez określenia ilości odpadów przyjmowanych, podczas gdy nie są to ilości tożsame, gdyż nie wszystkie odpady przyjęte zostają przetworzone, (ii) błędnie zaniechano określenia maksymalnych dobowych ilości odpadów przetwarzanych;

e) w decyzji I instancji bez żadnego rozsądnego i usprawiedliwionego wyjaśnienia dopuszczono się rażącej dysproporcji w określeniu ilości i rodzajów odpadów, które miałyby podlegać przetwarzaniu w ramach inwestycji: przetwarzanie odpadów wymienionych w tabeli nr 2 przyjęto w rodzajach i ilościach rażąco nieadekwatnych do przyjętego poziomu przetwarzania 25 000 Mg/rok odpadów ZSEiE, tj. łączna suma wszystkich odpadów przewidzianych do przetwarzania według tabeli nr 2 wynosi 138 550 Mg/rok, z czego znaczna część to odpady innego rodzaju niż ZSEiE (tj. 20 000 Mg/rok metali żelaznych, 20 000 Mg/rok metali nieżelaznych, 20 000 Mg/rok tworzyw sztucznych i gumy, 10 000 Mg/rok szkła i 10 000 Mg/rok odpadu o kodzie 19 12 12), podczas gdy Raport w ogóle nie przewiduje, aby w Zakładzie były przetwarzane takie odpady jak metale żelazne, metale nieżelazne, tworzywa sztuczne i guma, szkło i odpad o kodzie 19 12 12, a tym samym Wójt nie mógł ocenić oddziaływania na środowisko przetwarzania wszystkich rodzajów odpadów wymienionych w tabeli nr 2;

f) w decyzji Wójta niezasadnie dopuszczono magazynowanie odpadów niebezpiecznych zawierających rtęć i odłączonych od nich części składowych zawierających rtęć luzem lub w otwartych koszach pod wiatą lub na placu manewrowym (w ramach etapu II i IV przetwarzania odpadów);

g) w decyzji Wójta wadliwie pominięto istotne rodzaje odpadów, które zgodnie z dowodem z Raportu powinny być objęte zakazem przetwarzania (np. "zużyte urządzenia zawierające PCB albo nimi zanieczyszczone", "zużyte urządzenia zawierające części składowe zawierające ogniotrwałe włókna ceramiczne", "lampy fluorescencyjne", "chłodziarki");

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na niesłusznym utrzymaniu w mocy Decyzji Wójta, choć w postępowaniu przed Organem I instancji wystąpiły istotne naruszenia prawa procesowego - brak należytego wyjaśnienia przez Wójta istotnych okoliczności sprawy; ocena dowodów przeprowadzona przez Wójta w sposób nieracjonalny, niepełny i dowolny; bezzasadne pominięcie przez Wójta dowodów i okoliczności istotnych dla sprawy - w szczególności:

a) zaniechanie ustalenia, jakiego rodzaju "uciążliwości" w rozumieniu Planu będzie powodowała planowana inwestycja i czy te "uciążliwości" wykraczają poza teren, o którym mowa w postanowieniach Miejscowego Planu;

b) nieuzasadnione przyjęcie, że pisma Wnioskodawcy z 12 marca 2020 roku i 9 kwietnia 2020 roku stanowią uzupełnienie lub aktualizację Raportu oraz oparcie się na twierdzeniach tych pism i dołączonej do nich dokumentacji w sposób nieuzasadniony, dowolny i arbitralny;

c) bezzasadne pominięcie dowodów i okoliczności wskazujących na istnienie na terenie inwestycji systemu drenażowego oraz siedlisk gatunków chronionych kozioroga dębosza i pachnicy dębowej, których nie uwzględniono w Raporcie;

d) bezzasadne pominięcie treści PZT sporządzonego w grudniu 2019 roku, a przedłożonego przez Wnioskodawcę jako załącznik do pisma z 12 marca 2020 roku;

e) nieuzasadniony brak identyfikacji zagrożeń możliwego uwolnienia rtęci (z opadów zawierających rtęć i magazynowanych w ramach zbierania; z opadów niebezpiecznych zawierających rtęć oraz części składowych odpadów zawierających rtęć, a magazynowanych w ramach przetwarzania);

f) brak identyfikacji zagrożeń możliwego uwolnienia rtęci z odpadów niebezpiecznych, w stosunku do których Wójt dopuścił magazynowanie w ramach przetwarzania w otwartych kosztach pod wiatą, na placu magazynowo logistycznym lub luzem;

g) brak ustalenia, jakie emisje będą odbywać się z Zakładu do powietrza i wskutek tego błędne zaniechanie oceny, czy wskazane w Raporcie filtry tkaninowe będą wystarczająco i skutecznie pochłaniały emisje;

h) brak uwzględnienia uciążliwości wynikającej ze zwiększonego transportu do Zakładu i pominięcie tej okoliczności w ocenie oddziaływania na środowisko;

i) brak uwzględnienia szczególnej podatności gruntu pod Inwestycją na infiltrację wód podziemnych, zwłaszcza tych będących bezpośrednią rezerwą wody dla aglomeracji w.;

j) dopuszczenie określonego w Raporcie rozwiązania technicznego w postaci zbiornika retencyjno-odparowującego o pow. 800 m2, w szczególności bez zbadania i ustalenia objętości tego zbiornika retencyjno-odparowującego oraz bez zbadania i ustalenia, że zbiornik ten nie będzie wystarczający do uniknięcia przelewania się wody opadowej i roztopowej do pobliskiego rowu i cieku zasilającego oddalony o 300 metrów obszar Natura 2000;

3) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. art. 10 § 1 Kpa poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy Decyzji I instancji, choć w postępowaniu przed Organem i instancji nie zapewniono wymaganego czynnego udziału strony (Skarżącego), co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 8 § 1 Kpa poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy Decyzji I instancji, choć postępowanie przed Organem i instancji prowadzono w sposób nie budzący zaufania uczestników do organu władzy publicznej (Wójta), co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa i utrzymanie Decyzji Wójta w mocy, choć Decyzja I instancji zawiera braki, które są istotne i naruszają wymagania wskazanego przepisu:

a) brak zawarcia w Decyzji Wójta wyczerpującego i wymaganego uzasadnienia w szczególności co do faktów, które Wójt uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

b) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Wójt uznał, że usuwanie nadmiaru wody ze zbiornika retencyjno-odparowującego z użyciem wozów asenizacyjnych skutecznie uniemożliwi przelewanie się wody ze zbiornika do rowu i wód powierzchniowych lub podziemnych;

c) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Wójt uznał, że dopuszczenie magazynowania w ramach przetwarzania odpadów niebezpiecznych, w tym odpadów zawierających rtęć i odłączonych od nich części składowych zawierających rtęć nie będzie powodowało zagrożeń dla środowiska, pomimo że Wójt dopuścił przechowywanie ich luzem lub w otwartych koszach pod wiatą i na placu manewrowym;

d) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Wójt uznał, że realizacja i eksploatacja inwestycji nie naruszy istniejącego na działce drenażu;

e) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Wójt uznał, że realizacja i eksploatacja inwestycji nie zniszczy siedliska gatunku chronionego kozioroga dębosza i pachnicy dębowej;

f) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Wójt uznał, że właściwości pyłu emitowanego w procesie gospodarowania odpadami w Zakładzie będą takiego rodzaju, że zostaną skutecznie pochłonięte przez filtry tkaninowe i wentylację opisane w Raporcie;

6) naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. o istotnym wpływie na wynik sprawy, a polegające na pominięciu opinii biegłego i oparciu się - jak wynika z uzasadnienia Decyzji Wójta - na wiedzy pracowników organu, którą ci rzekomo powzięli w trakcie postępowania, pomimo wcześniejszego powołania biegłego przez Wójta;

7) naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 7 zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 66 ust.1 pkt 5), 6), 6a) i 7) Ustawy, o istotnym wpływie na wynik sprawy, a polegające na błędnym utrzymaniu w mocy Decyzji Wójta, choć Decyzja Wójta opiera się na wadliwym Raporcie, który: (i) nie zawiera opisu wymaganych przez Ustawę wariantów, tj. nie zawiera opisu racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, ani racjonalnego wariantu alternatywnego, (ii) nie zawiera wyczerpującego określenia oddziaływania każdego z analizowanych wariantów na środowisko, (iii) nie przedstawia rzetelnego porównania analizowanych wariantów z punktu widzenia wszystkich elementów wymienionych w pkt 6a) Ustawy, przez co uzasadnienie wyboru wariantów nie zawiera informacji wymaganych przez pkt 7) Ustawy,

8) naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 81 ust. 1 Ustawy a polegające na błędnym utrzymaniu w mocy Decyzji Wójta, choć Decyzja Wójta nie została poprzedzona właściwą analizą wymaganych przez Ustawę wariantów Inwestycji, a w efekcie Wójt naruszył art. 81 ust. 1 Ustawy poprzez jego niezastosowanie;

9) naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 7 zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3b) Ustawy o istotnym wpływie na wynik sprawy, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy Decyzji Wójta w sytuacji, gdy Decyzja Wójta została wydana na podstawie Raportu niezawierającego niezbędnych informacji o powiązaniach z innymi przedsięwzięciami, w szczególności o kumulowaniu się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację Inwestycji oraz w obszarze oddziaływania Inwestycji lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanej Inwestycji, tj. Decyzja Wójta (a uprzednio Raport) pomija oddziaływania z sąsiedniego zakładu I. (brak tych informacji był już podstawą uchylenia decyzji środowiskowej w postępowaniu dotyczącym wcześniej planowanego przedsięwzięcia - zob. decyzja SKO we Wrocławiu sygn. 4136/30/15), sąsiedniego zakładu trzody chlewnej (np. odorowe ze względu na planowane zbieranie i magazynowanie dużych ilości odpadu o kodzie 19 12 12) oraz z planowanego browaru, dla którego Wójt wcześniej wydał odrębną decyzję środowiskową;

10) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. a Ustawy i niesłuszne utrzymanie w mocy Decyzji I instancji, choć doszło w niej do określenia Inwestycji niezgodnie ze zmienionym przez Wnioskodawcę PZT z grudnia 2019 roku, który przewiduje w ramach Inwestycji drenaż rozsączający i oczyszczalnię;

11) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. b Ustawy i utrzymanie w mocy Decyzji Wójta, której wadliwość i niezgodność z prawem zachodzi w szczególności poprzez:

a) niezgodne z przepisem określenie, że w ramach etapu II i IV przetwarzania mogą być przechowywane luzem lub w otwartych koszach pod wiatą lub na placu manewrowym odpady, w tym odpady niebezpieczne zawierające rtęć i odłączone od nich części składowe zawierające rtęć;

b) nieprawidłowe dopuszczenie w pkt 1.2 ppkt 9 Decyzji Wójta prac uciążliwych hałasowo w niedziele i święta;

c) wadliwy brak określenia w pkt 1.2 ppkt 21 Decyzji Wójta maksymalnych dobowych ilości odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych, dopuszczonych do przetworzenia;

d} dopuszczenie w pkt 1.2 ppkt 22 Decyzji Wójta maksymalnej ilości 50 000 Mg/rok odpadów zbieranych i magazynowanych (bez przetwarzania) pozostającej w rażącej sprzeczności z maksymalnymi ilościami poszczególnych rodzajów odpadów wskazanych w tab. 1 w ppkt 1.2 ppkt 25 Decyzji Wójta, których łączna suma wynosi 913 Mg/rok;

e) wadliwie pominięcie w pkt 1.2 ppkt 27 Decyzji Wójta istotnych rodzajów odpadów, które zgodnie z Raportem powinny być objęte zakazem przetwarzania;

f) wadliwe dopuszczenie w pkt 1.2 ppkt 29 Decyzji Wójta przetwarzania odpadów zawierających rtęć;

g) wadliwe dopuszczenie w pkt 1.2 ppkt 37 Decyzji Wójta rozwiązania technicznego w postaci niewystarczającego zbiornika retencyjno-odparowującego o pow. 800m2 wraz z odbieraniem nadmiaru wody poprzez wozy asenizacyjne;

h) wadliwe dopuszczenie w pkt 1.2 ppkt 38 Decyzji Wójta transportu materiałów za pomocą samochodów ciężarowych również w niedziele i święta;

12) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1) lit. c Ustawy i utrzymanie w mocy Decyzji Wójta, w której wadliwość i niezgodność z prawem zachodzi w szczególności poprzez:

a) brak określenia w pkt 1.3 ppkt 3 Decyzji Wójta objętości (pojemności) zbiornika retencyjno- odparowującego oraz wadliwe sformułowanie wymogu poprzez użycie spójnika "lub" zamiast "i";

b) brak określenia w pkt 1.3 ppkt 4 Decyzji Wójta rodzajów substancji emitowanych do powietrza i brak określenia wymagań odnośnie filtrów dostosowanych do tych substancji;

13) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 2) lit. c Ustawy, poprzez utrzymanie w mocy Decyzji I instancji, która wadliwie nie określa w pkt 11.4 dokładnych miejsc wykonywania pomiarów;

14) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4a) Ustawy, poprzez utrzymanie w mocy Decyzji i instancji, która wadliwie zaniechała nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę;

15) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 5) Ustawy, poprzez utrzymanie w mocy Decyzji I instancji, która nie zawiera w pkt 11.2 określenia rodzaju substancji, które mają podlegać pomiarom ani ich poziomów odniesienia;

16) naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 80 ust. 2 Ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, § 3 ust. 1 pkt 3 lit. f, § 3 ust. 1 pkt 3 lit. g, § 3 ust. 2 pkt 1, § 4 ust. 6, § 5 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi Ł. (Dz. Urz. Woj. Doln. z 24 lipca 2002 roku, Nr 159, poz. [...]), poprzez błędne utrzymanie w mocy Decyzji i instancji wadliwie stwierdzającej zgodność Inwestycji z postanowieniami Miejscowego Planu;

17) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z pkt 5.5. załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1169) i błędne utrzymanie w mocy Decyzji I instancji, choć przy wydaniu Decyzji Wójta doszło do błędnego niezastosowania wskazanego przepisu, choć według zaskarżonej Decyzji w Zakładzie w tym samym czasie może być magazynowane do 60 Mg odpadów niebezpiecznych (tj. 50 Mg odpadów niebezpiecznych magazynowanych w ramach zbierania oraz 10 Mg odpadów niebezpiecznych magazynowanych w ramach przetwarzania);

18) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 16 pkt 1, 2 oraz 3 ustawy z 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 779) i utrzymanie w mocy Decyzji Wójta, choć Inwestycja wywoła niekorzystne skutki dla terenów wiejskich wsi Ł. oraz miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym (zrewitalizowany zespół pałacowo-parkowy we wsi S.), jak również spowoduje zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;

19) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 2 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na tym, że Kolegium odmówiło uchylenia Decyzji I instancji w całości i przekazania sprawy Wójtowi do ponownego rozpatrzenia, choć Decyzja Wójta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Na podstawie zaprezentowanych zarzutów wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonej Decyzji Kolegium w całości,

ewentualnie także:

2. uchylenie poprzedzającej ją decyzji nr 32/2021 Wójta Gminy D. z 10 maja 2021 roku ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowego przez W. sp. z o. o. sp. k. przedsięwzięcia pn. "zakład przetwarzania ZSEiE i recyclingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.) w gminie D.";

3. uchylenie następujących postanowień poprzedzających powyższą decyzję nr 32/2021 Wójta Gminy D. z 10 maja 2021 roku:

a) postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z 5 maja 2020 roku o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia pn. "Zakład przetwarzania ZSEiE i recyclingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.) w gminie D." sprostowanego postanowieniem z dnia 7 maja 2020 roku;

b) postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z 11 maja 2020 roku o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia pn. "Zakład przetwarzania ZSEiE i recyclingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.) w gminie D.";

c) postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z 20 maja 2020 roku w przedmiocie opinii pozytywnej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "Zakład przetwarzania ZSEiE i recyclingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.) w gminie D." pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych;

a ponadto:

4. wstrzymanie wykonania zaskarżonej Decyzji Kolegium w całości - na podstawie art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez Kolegium - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.;

5. zasądzenie od Kolegium na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, akcentując związany charakter decyzji środowiskowej.

Pismem z dnia 30 marca 2023 r. Stowarzyszenie [...] podniosło, że zaskarżona decyzja narusza obowiązki w zakresie monitorowania wód podziemnych, a ponadto wskazało faktyczne okoliczności towarzyszące prowadzeniu przez inwestora zakładu w K. (pożary).

W dniu 4 kwietnia 2023 r. w związku ze skargą Stowarzyszenia [...](1) pełnomocnik uczestnika postępowania skierował do Sądu pisma (datowane na 31 marca 2023 r., 2 kwietnia 2023 r., 7 kwietnia 2023 r.), w których zawarł wniosek dowodowy z dokumentu oraz zaprezentował stanowisko w związku z wyznaczeniem terminu rozprawy.

W pismie uczestnik zwrócił się o oddalenie skargi, i powołał decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 marca 2023 r. uchylającą zaskarżoną decyzję Starosty o odmowie wydania pozwolenia na budowę, chcąc dowieść bezprawności działania Starosty poprzez przeciwdziałanie zamierzonemu przedsięwzięciu. Rozwijając pismo uczestnik wskazuje na trafność decyzji Kolegium, podważa jakość merytoryczną wniesionej skargi, i polemizuje ze stanowiskiem Stowarzyszenia [...](1).

Reagując na argumenty podniesione przez skarżących w trakcie rozprawy uczestnik postępowania wystosował dnia 11 kwietnia 2023 r. pismo pt. Załącznik do protokołu rozprawy, w którym odniósł się do wypowiedzi skarżących i ponownie wniósł o oddalenie skarg. Uczestnik kolejno kwestionuje zarzuty podniesione wobec raportu, prowadzonego postępowania administracyjnego, naruszenia przepisów o ochronie przyrody, naruszenia przepisów ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko.

Odpowiadając na wystosowane podczas rozprawy przez Sąd zobowiązanie do złożenia pisma stanowiącego odpowiedź na pismo Stowarzyszenia [...] z dnia 30 marca 2023 r. uczestnik postępowania w piśmie, które wpłynęło do Sądu dnia 12 kwietnia 2023 r. podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, w tym w zakresie oddalenia skargi. Argumentuje, że zarzuty w zakresie monitorowania wód podziemnych nie są oparte na prawie, i należy uznać je za spóźnione, zaś zarzuty pozostałe nie są oparte na prawdzie.

Odpowiadając na wystosowane podczas rozprawy przez Sąd zobowiązanie do złożenia pisma stanowiącego odpowiedź na pismo Stowarzyszenia [...](1) z dnia 30 marca 2023 r. uczestnik postępowania w piśmie, które wpłynęło do Sądu dnia 12 kwietnia 2023 r. podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, w tym w zakresie oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej także jako p.p.s.a.).

Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p. p. s. a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p. p. s. a. oddala skargę.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o ustaleniu środowksowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w postaci zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego I elektronicznego.

W niniejszej sprawie Sąd zdecydował o uwzględnieniu skargi z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z powodu naruszenia przepisów postępowania o randze istotnej, rzutującej na wynik sprawy.

Jednocześnie trzeba wyjaśnić, że przyczyny uwzględniania skargi tylko w części spowodowane były podniesionymi przez skarżących zarzutami. Sąd administracyjny, na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rezultacie sprawując kontrolę Sąd odnalazł także inne od wskazanych w skargach przesłanki przemawiające za eliminacją zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jednocześnie część zarzutów skarg okazała się chybiona.

O uwzględnieniu skarg zdecydowały przede wszystkim naruszenia prawa materialnego w postaci częściowej wadliwości Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz naruszenie przepisów postępowania ujawniające się w wadliwym uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 dalej: ustawa środowiskowa, uooś, ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko).

Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach muszą także spełniać wymogi stawiane decyzjom administracyjnym przez ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Sąd dokonał kontroli przedmiotowego postępowania w oparciu o przepisy wskazanych ustaw w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Istotę sporu stanowi prawidłowość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej dla przedsięwzięcia pod nazwą Zakład przetwarzania ZSEiE i recyklingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.) w Gminie D., w I instancji wydaną przez Wójta Ł., i utrzymaną w mocy przez SKO we Wrocławiu.

Wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 60 uooś rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) zakład przetwarzania taki, jak w przedmiotowej sprawie kwalifikuje jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§2 ust. 1 pkt 45 lit. a) oraz jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§3 ust. 1 pkt 54 lit. b oraz pkt 83 lit. b). Zatem realizacja przedsięwzięcia takiego jak w realiach sprawy, na zasadzie art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zgodnie z art. 71 uooś, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Według art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 2 uooś w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, i przeprowadza ją organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej.

Artykuł 80 ust. 1 i 2 uooś wskazuje przesłanki wydania decyzji środowiskowej. Przepis art. 80 ust. 1 brzmi: Jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Ponadto, przepis art. 80 ust. 2 warunkuje wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzeniem zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym, jeżeli został uchwalony.

Jak stanowi art. 85 ust. 1 uooś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, zaś zgodnie z ust. 2 uzasadnienie, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego powinno zawierać: 1) w przypadku, gdy przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

- uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;

2) w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Należy przyjąć, że przywołane wyżej przepisy ukazują model prawidłowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z jednej strony przepisy art. 80 ust. 1 i 2 uooś wskazują przesłanki warunkujące wydanie takiej decyzji, a z drugiej strony art. 85 ust. 2 przedstawia sposób, w jaki decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach winna być przedstawiona (wyjaśniona) publiczności, w kontekście potraktowania przez organ przesłanek wydania takiej decyzji.

Analizując złożone skargi Sąd zauważył, że ich zarzuty częściowo pokrywają się. Znajduje to wyraz zarówno w sformułowaniu tożsamych treściowo, określonych zarzutów w poszczególnych skargach, jak i powielaniu poszczególnych zarzutów w ramach danej skargi. W konsekwencji, dla przejrzystości uzasadnienia Sąd, analizując wszystkie zarzuty skarg, zdecydował o ich pogrupowaniu, biorąc pod uwagę zbieżność i pokrewieństwo zarzutów.

Pierwszą grupę zarzutów Sąd wyodrębnił opierając się na wskazywanych naruszeniach przepisów dotyczących obowiązków związanych z wariantowaniem przedsięwzięcia, co zdaniem skarżących powoduje wadliwość Raportu, i następnie przekłada się na nieprawidłowość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zarzut tej postaci widoczny jest we wszystkich skargach.

Na czoło skargi Starosty wysunięty został zarzut wadliwości raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska poprzez nieodpowiednie potraktowanie obowiązków w zakresie wariantowania, co następnie powoduje nieprawidłowość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wynika to, jak wskazuje skarżący, z uchybień w zebraniu, analizie i właściwej interpretacji materiału dowodowego, a tym samym, odpowiednim ustaleniu stanu faktycznego. Zarzut wadliwości Raportu uwypuklony został także w skardze Stowarzyszenia [...](1), poprzez niewłaściwe, niepełne wariantowanie oraz, analogicznie, w skardze Stowarzyszenia [...] .

Wątpliwości podnoszone przez Skarżących wobec prawidłowości Raportu w tym względzie okazały się trafne, aczkolwiek Sąd dostrzegł wadliwość Raportu również w zakresie niewskazanym w skargach.

Normatywny kształt raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, mających genezę w prawie Unii Europejskiej.

Z art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Oznacza to, że warunkiem prawidłowości decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest dołączenie do niej raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na zasadzie wskazanego art. 80 ust. 1 pkt 2 uooś, zobligowany jest wziąć pod uwagę, wydając decyzję, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Treść raportu wskazuje art. 66 uooś. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wskazanych w art. 62 ust. 1 (czyli kwestie badane w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), to znaczy informacje dotyczące: 1) bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego wpływu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu.

Oprócz wskazanych wyżej informacji, wśród elementów wchodzących w skład raportu (art. 66 ust. 1 pkt 1-20 uooś) ustawodawca wymienia, opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

c) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska

- wraz z uzasadnieniem ich wyboru (art. 66 ust. 1 pkt 5 uooś).

Oznacza to, że każdy wariant zaprezentowany w raporcie powinien być opisany, a ponadto uzasadniony, biorąc pod uwagę dlaczego został wskazany.

Adekwatny dla planowanego przedsięwzięcia Raport alternatywne warianty realizacji przedsięwzięcia sytuuje w podrozdziale II.6, s. 28-29. Wymienione są:

wariant 1: preferowany przez wnioskodawcę, zdaniem autorów raportu najbardziej zasadny do realizacji i najkorzystniejszy dla środowiska; jak wskazują autorzy - został on opisany we wcześniejszej części raportu (rozdział II pt. Charakterystyka przedsięwzięcia);

wariant 2 (racjonalny wariant alternatywny) polegający na odstąpieniu od przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego mającego status odpadów niebezpiecznych w procesie R12, przetwarzane byłyby tylko odpady inne niż niebezpieczne.

Wariant ten autorzy określają jako sprzeczny z zasadami wdrażania gospodarki odpadami, bowiem oznaczałby rezygnację z wykorzystania potencjału technologicznego planowanej instalacji. Odstąpienie od przetwarzania w procesie R12 zużytego sprzętu elektrycznego należy uznać za niekorzystne, bowiem lepiej poddać tego typu odpady w profesjonalnej instalacji, niż żeby odpady te trafiły do instalacji, gdzie cały strumień odpadów byłby od razu mielony bez uprzedniego sortowania materiałów niebezpiecznych;

wariant 3 polegający na przetwarzaniu odpadów jedynie w procesie R12, bez następczych procesów odzysku i recyklingu. W wariancie tym następowałoby jedynie ogólne rozdzielenie głównych frakcji odpadów, które następnie byłyby kierowane do innych podmiotów, w celu poddania ich procesom odzysku - działanie takie jest - jak wskazują autorzy - niekorzystne pod względem strategicznym, środowiskowym i ekonomicznym.

Jak wskazują autorzy Raportu, wariant preferowany przez inwestora jest jednocześnie najkorzystniejszy dla środowiska i najbardziej zasadny do realizacji, ponieważ jest zgodny z przepisami i z ustaleniami dokumentów strategicznych (w tym z polityką kreowania gospodarki o obiegu zamkniętym), a przy tym nie powoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. Raport zawiera tabelę (s.29), która na zasadzie punktowania ocenia poszczególne warianty i ich wpływ na elementy środowiska, realizację celów strategicznych w zakresie gospodarki odpadami oraz w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym. Wariant preferowany przez inwestora uzyskuje najkorzystniejszy wynik: suma punktów 0.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że koncepcja przestawiania i analizy różnych wariantów realizacyjnych wywodzi się z prawa europejskiego.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/52/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 124/17 z 25 kwietnia 2014 r.) precyzując informacje, jakie powinien zawierać raport (art. 5 ust. 1 w związku z załącznikiem IV ust. 2), podaje opis rozsądnych rozwiązań alternatywnych rozważanych przez wykonawcę (na przykład związanych z projektem przedsięwzięcia, technologią, lokalizacją, wielkością i skalą), które są odpowiednie dla przedsięwzięcia i jego specyfiki, a także wskazanie głównych powodów wyboru danej opcji, z uwzględnieniem (porównaniem) wpływu przedsięwzięcia na środowisko.

Gdy zestawimy implementujący regulację unijną wskazany wyżej przepis prawa krajowego (art. 66 ust. 1 pkt 5 uooś), to pojawia się wniosek, że w raporcie należy podać alternatywne rozsądne (racjonalne) względem wariantu proponowanego warianty realizacyjne, to znaczy wariant najkorzystniejszy dla środowiska oraz wariant alternatywny.

Nie można wykluczyć, że wariant podany przez wnioskodawcę zostanie potraktowany jako najbardziej optymalny dla środowiska (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1137/10, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, a w literaturze Krzysztof Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Lex/el. 2020, uwagi do art. 66, pkt 5).

Reasumując, w raporcie należy sformułować przynajmniej trzy warianty realizacyjne, przy czym wariant proponowany przez wnioskodawcę może zostać uznany za najkorzystniejszy dla środowiska, i w takiej sytuacji raport będzie zawierał faktycznie dwa warianty. Skład orzekający dostrzega jednak, że sprowadzenie liczby wariantów do dwóch, poprzez utożsamienie wariantu proponowanego przez inwestora z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, wymaga szczególnie wnikliwej i precyzyjnej argumentacji, dlaczego warianty te mogą i powinny być zrównane. W tym sensie, dostrzegając pogląd o trzech wariantach realizacji wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r. (sygn. II OSK 520/16, CBOIS), Sąd Wojewódzki jest względem niego w pewnej opozycji, jednak zanika ona, gdy zrealizować wymóg precyzyjnego wykazania, dlaczego wariant optymalny dla środowiska jest tożsamy z wariantem proponowanym).

Zarówno z przepisów unijnych, jak i krajowych literalnie wynika, że przedstawiane warianty mają być racjonalne, a z intencji ustawodawcy i koncepcji (źródła) wariantowania oraz celów, jakie ma osiągnąć, wynika, że proponowane warianty nie mogą być pozorne.

W odniesieniu do racjonalnego wariantu alternatywnego, w orzecznictwie przyjmuje się, że można przyjąć, że zaproponowany przez wnioskodawcę wariant ma wymagany ustawowo charakter, jeżeli bilans zysków i strat wynikłych z działań opartych na wnioskach uzyskanych tym sposobem z przesłanek prawdziwych nie będzie przy zastosowaniu tego sposobu wnioskowania na długą metę ujemny. Wariant racjonalny to tyle co zgodny z zasadą ekonomiczności. Racjonalny wariant alternatywny powinien opierać się na racjonalnych przesłankach realizacji przedsięwzięcia. Wymagana jest tu racjonalność metodyczna, instrumentalna oraz racjonalność społeczna i związana z ochroną środowiska obejmująca również cele i zasady prawne ochrony środowiska. Racjonalności nie może ograniczyć jedynie do instrumentów realizacji przedsięwzięcia, ponieważ w ramach oceny oddziaływania na środowisko należy zbadać nie tylko jak będzie realizowane przedsięwzięcie, ale przede wszystkim jak dobrać skutecznie metody i środki jego wykonania, a przede wszystkim po co i w jakim celu je stosować z punktu wymagań przepisów u.u.i.ś. w przypadku wyboru racjonalnego wariantu alternatywnego" (wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. II OSK 1092/17, LEX nr 2646682).

Nawiązując do realności (a nie pozorności) wariantów, zarówno intencja ustawodawcy, jak i judykatura wskazują, że przedkładane warianty nie mogą różnić się pozornie (sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia wcale lub niewiele różniących się od siebie). Opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany. (zob wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1871/17, CBOIS).

Z tej perspektywy Sąd uznał, że nie jest trafne i zgodne z prawem takie sformułowanie Raportu (s.29), w którym jego autor wskazuje, że nie przewiduje się alternatywnych wariantów lokalizacyjnych, technologicznych, konstrukcyjnych, wykonawczych.

Takie stwierdzenie przeczy instytucji prawnej i koncepcji wariantowania, która ma ukazać alternatywne warianty także pod tymi względami, w innej lokalizacji, czy z użyciem odmiennej technologii. Warto tu przypomnieć przywołany wyżej, przykładowy wykaz podstaw wariantowania wskazany w unijnej dyrektywie, gdzie wprost wskazano na lokalizację, czy technologię jako podstawy kreowania innych wariantów. Ustawodawca europejski posługuje się przykładami, co sprawia że autor Raportu może obrac także inne kryteria, jednak z pewnością nie może od zaproponowania tych kryteriów odstąpić.

Naruszenia ustawowego wymogu racjonalności wariantów Sąd dopatrzył się również w aspekcie przedstawienia przez wnioskodawcę określonego wariantu jako racjonalnego.

Według językowego, słownikowego znaczenia racjonalny to zgodny z rozumem, dostosowany do okoliczności, dobrze zaplanowany, logiczny, oparty na nowoczesnych metodach, realny (Słownik języka polskiego PWN, Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003).

Skoro opisując racjonalny wariant alternatywny autor Raportu wskazuje wariant sprzeczny z zasadami wdrażania gospodarki odpadami (sam go tak nazywa, s. 28 Raportu), to ex definitione nie może to być wariant racjonalny. Nie może być potraktowane jako racjonalne to, co jest sprzeczne z zasadami gospodarki odpadami, a więc zasadami prawa o odpadach i prawa ochrony środowiska. Tym samym w ocenie Sądu nie został należycie wypełniony ustawowy obowiązek przedłożenia wariantu racjonalnego. Mianowicie przedłożono wariant, jednak taki, który oczywiście nie może być potraktowany jako racjonalny.

Również wariant opisany jako 3 (s. 29 Raportu), polegający na przetwarzaniu odpadów jedynie w procesie R12, bez następczych procesów odzysku i recyklingu), jest wadliwy z punktu widzenia wymogów ustawowych, ponieważ faktycznie odnosi się do innego, różniącego się od istotnego w sprawie, przedsięwzięcia. Trzeba tu podkreślić, że przedsięwzięcie relewantne dla niniejszego postępowania nazwano “Zakład przetwarzania ZSEiE i recyklingu na terenie działki nr [...] (obręb Ł.)". W konsekwencji poszczególne warianty muszą nawiązywać do tak określonego przedsięwzięcia. Nie jest dopuszczalne kreowanie w raporcie innych, różniących się przedsięwzięć, ponieważ dojdzie wtedy do sytuacji, w której w ramach wariantowania, zostaną podane faktycznie inne przedsięwzięcia, a nie warianty przedsięwzięcia, jakiemu poświęcony jest raport, i dla którego ma być wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Raport w wariancie 3 wskazuje przedsięwzięcie o innym zakresie, bowiem pozbawione recyklingu (w Raporcie mowa o następczym kierowaniu odpadów do innych podmiotów w celu poddania ich procesom odzysku). Nie można więc przyjąć, że mamy do czynienia z tożsamym przedsięwzięciem (na konieczność jednolitości przedsięwzięcia w zakresie wszystkich parametrów wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2019 r., podkreślając, że zmiana jakiegoś parametru przedsięwzięcia sprawia, że wariantowanie w istocie rzeczy nie ma miejsca, sygn. II OSK 3147/18, CBOIS).

Aktualny pozostaje zarzut braku racjonalności, skoro autor Raportu stwierdza przy wariancie 3 (s. 29), że “działanie takie jest niekorzystne pod względem strategicznym, środowiskowym i ekonomicznym".

Kolejna istotna wadliwość, jakiej doszukał się Sąd, tkwi w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, i wynika z transmisji ustaleń raportu do uzasadnienia decyzji środowiskowej.

Jak już wcześniej wskazano, przepisy uooś wymagają, aby uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawierało informację, w jaki sposób organ ustosunkował się do ustaleń raportu (art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b uooś). Przepisy nie wskazują, aby z zakresu tych informacji wyłączyć ustalenia raportu odnoszące się do wariantów. Prowadzi to do wniosku, że organ powinien w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedstawić i wyjaśnić, jak potraktował zaproponowane warianty. Tymczasem decyzja organu I instancji, zdaniem Składu Orzekającego w niniejszej sprawie, tego warunku nie spełnia. Na s. 33 tej decyzji napisano jedynie, że w Raporcie przedstawiono opisy wariantów, a zatem wymóg ustawowy został wypełniony.

Zdaniem Sądu, w świetle przywołanych regulacji prawnych o uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymóg ustawowy nie został spełniony, mianowicie organ I instancji nie rozwinął ,w jaki sposób wziął pod uwagę, i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia Raportu w zakresie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Błędu tego nie sanuje orzeczenie Kolegium, a Sąd nie podziela zajętego przez SKO stanowiska, w realiach tej sprawy, że lakoniczność wariantowania nie jest mankamentem, który dyskwalifikowałby raport (s. 59 decyzji odwoławczej). Wadliwości Raportu w tym zakresie Sąd już przedstawił, zaś wadliwość decyzji organu II instancji przejawia się dodatkowo w tym, że Kolegium błędnie powiązało obowiązki w zakresie wariantowania z umiejscowieniem planowanego przedsięwzięcia (w hali, 340 m od zabudowy mieszalnych), a podadto nie dostrzegło istotnego mankamentu w tym względzie w decyzji Wójta, która, jak uważa Sąd, nie realizuje w tym względzie wymogu ustawy.

Z wyżej przedstawionych powodów analiza podnoszonych przez wszystkich Skarżących zarzutów dotykających wariantowania przedsięwzięcia wykazała istotną wadliwość, zarówno w zakresie poprawności Raportu, jak i przeniesienia ustaleń Raportu do wydanych w sprawie decyzji administracyjnych.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów, to zarówno Stowarzyszenie [...](1), jak też Stowarzyszenia [...] zarzucają niezgodność planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym. Wspólny zarzut skarg Stowarzyszeń obejmuje również kwestię zaniechania ustalenia uciążliwości, jakie przedsięwzięcie będzie powodować poza terenem zainwestowania. Kreuje to kolejną grupę badanych przez Sąd zarzutów.

Wymóg zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym planem miejscowym wynika z art. 80 ust. 2 uooś. Zdaniem Sądu argumenty w tej kwestii podnoszone przez skarżących nie są trafne, a planowane przedsięwzięcie nie kłóci się z regulacjami właściwego dla terenu planowanej inwestycji planu miejscowego. Przedmiotowy teren, w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego we wsi Ł., Dz. Urz. Woj. Doln. z dnia 24 lipca 2002 r. Nr 159, poz. [...]) oznaczony jest jako P/U i RP, co oznacza przeznaczenie pod produkcję i usługi, i częściowo pod produkcję upraw polowych. Respektując dotychczasowe orzecznictwo, a zwłaszcza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r. (sygn. II OSK 2389/13, CBOIS) i jego uwzględnienie w judykacie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2017 r. (sygn. II SA/Wr 844/16, CBOIS) Sąd w niniejszym składzie w pełni zgadza się, że gospodarowanie odpadami jest dopuszczalne na terenach przewidzianych w planach miejscowych w sposób ogólny na prowadzenie działalności gospodarczej, produkcyjnej lub związanej z infrastrukturą techniczną. Dlatego jako prawidłowe Sąd potraktował stanowisko zajęte przez organy administracji w wydanych decyzjach, że pogląd, iż symbol P/U nie obejmie gospodarowania odpadami, nie jest aktualny, i niedopuszczalne obecnie jest uznawanie, że gospodarowanie odpadami może się odbywać wyłącznie na terenach oznaczonych w planie symbolem O. W konsekwencji jako niezasadne Sąd uznał zarzuty skarg o niezgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym.

Dotyczy to również zgodności planowanej inwestycji z §3 ust. 1 pkt 3 lit. a planu miejscowego, który to przepis dotyczy powodowanych uciążliwości i stanowi: uciążliwość prowadzonej działalności powinna zamykać się w granicach terenu. W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, na podstawie przepisów planu, że granicą terenu w obrębie którego powinna się zamykać uciążliwość prowadzonej działalności, jest granica całego terenu oznaczonego jako P/U, a nie granica nieruchomości z niego wyodrębnionej. Przeprowadzono interpretację wyrażenia “uciążliwość" określając ją jako obiektywnie uciążliwą emisję pojawiającą się w efekcie zanieczyszczenia definiowanego przez art. 3 pkt 49 Prawa ochrony środowiska - rozumianego jako emisja, która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, może powodować szkodę w dobrach materialnych, może pogarszać walory estetyczne środowiska lub może kolidować z innymi, uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska. Kolegium wnikliwie zbadało wpływ (uciążliwość) planowanej inwestycji na otoczenie i kwestię wykroczenia tej uciążliwości poza granice terenu zainwestowania, opierając się na materiałach dokumentujących położenie i sąsiedztwo działki, i biorąc pod uwagę charakter planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie przekonująco i racjonalnie odwołano się do samej natury przedsięwzięcia inwestycyjnego jako aktu(czynności), który siłą rzeczy będzie ingerował w środowisko, i zestawiono to z istotą postępowania środowiskowego, podkreślając przybliżony, a nie ścisły wymiar analiz dokonywanych w ocenie oddziaływania na środowisko. Z tej perspektywy, zważywszy ponadto całokształt kontrolowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym działania, do których zobowiązał wnioskodawcę organ, i obowiązki prorealizacyjne, które nałożył, Sąd nie podziela zarzutów skarg w kwestii braku identyfikacji uciążliwości, i ich zasięgu.

Następna grupa zarzutów dotyczy aspektów przyrodniczych przedsięwzięcia. Obydwa skarżące Stowarzyszenia wskazują na naruszenie przepisów o ochronie przyrody. Zdaniem Stowarzyszenia [...] pominięto okoliczność, że na terenie inwestycji występują gatunki chronione oraz to, że inwestycja spowoduje negatywne skutki dla przyrody. Z kolei Stowarzyszenia [...](1) wskazuje na pominięcie należytej ochrony obszarów Natura 2000 poprzez przyjęcie, że inwestycja nie rodzi niebezpieczeństwa negatywnego oddziaływania na te obszary.

Powyższe zarzuty Sąd uznał za niezasługujące na uwzględnienie. Jak wskazuje przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b uooś, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko właściwy organ określa istotne warunki korzystania ze środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych. Jednocześnie przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bierze się pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 uooś. Ustawodawca wymaga uzgodnienia przedsięwzięcia ze strony Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 uooś). W przedmiotowej sprawie RDOŚ pozytywnie uzgodnił planowaną inwestycję, stwierdzając, że realizacja i eksploatacja inwestycji, przy zastosowaniu warunków postanowienia uzgadniającego, nie powinna wywierać znaczącego negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, w tym obszary Natura 2000, Zważywszy, że uwagi poczynione przez RDOŚ są wnikliwe i rzetelne, należy uznać, iż wymóg ustawowy został wyczerpany, a Sąd nie odnalazł naruszeń prawa w akcie RDOŚ. Trzeba też przy tym wyjaśnić, że ochrona gatunkowa oraz ochrona obszarów Natura 2000 wypływa z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, funkcjonuje ona niezależnie od treści aktów administracyjnych, a jej realizacja jest ustawowym zadaniem organów ochrony przyrody, w tym RDOŚ. Trzeba podzielić zawarte w decyzji spostrzeżenie Kolegium, że niewymienienie w inwentaryzacji przyrodniczej określonego gatunku nie oznacza, że nie będzie on chroniony.

Przechodząc do kolejnej grupy zarzutów, to w skargach obydwu Stowarzyszeń widnieje zarzut nieuwzględnienia kwestii transportowych i komunikacyjnych związanych z planowanym przedsięwzięciem, pominięcie kwestii hałasu, zanieczyszczeń i emisji zapachów związanych z transportem i komunikacją, dopuszczenie transportu w niedzielę i święta. Wskazane kwestie nie mieszczą się w treści decyzji środowiskowej wynikającej z art. 82 ust. 1 uooś, wobec czego określanie ich w tej decyzji stanowiłoby wyjście poza poza przepis prawny. Kolegium szeroko prezentuje argumentację, podpierając się orzecznictwem sądowym, że obowiązki w tym zakresie są sprzeczne z istotą decyzji środowiskowej, i Sąd uznaje takie stanowisko organu II instancji za prawidłowe. Szereg zarzutów Stowarzyszenia [...] koncentruje się na rozbieżnościach pomiędzy Raportem a decyzją w zakresie ilości odpadów, które mają być przyjmowane, przetwarzane, zbierane i magazynowane.

Trzeba tu przypomnieć, że w decyzji (pkt I. 2. 21) określono, że maksymalna ilość odpadów przetwarzana w ciągu roku nie może przekroczyć 25 000 Mg, w tym 2522 Mg odpadów niebezpiecznych i 22 478 Mg odpadów innych niż niebezpieczne. Maksymalna dopuszczona w decyzji ilość odpadów magazynowana w ciągu roku w ramach zbierania odpadów nie może przekroczyć 50 000 Mg (pkt I.2. 22). Z kolei maksymalna łączna masa wszystkich odpadów, które w tym samym czasie mogą być magazynowane w ramach zbierania, nie może przekroczyć 500 Mg, zaś jednorazowa maksymalna ilość magazynowanych w ramach zbierania odpadów niebezpiecznych nie może przekroczyć 50 Mg. Tabele w decyzji podają maksymalne masy odpadów, które mogą być magazynowane w okresie roku (tab. 1) oraz maksymalne masy odpadów przetwarzanych w ciągu roku (tab. 2), z uwzględnieniem rodzajów odpadów. Faktycznie więc tabele stanowią doprecyzowanie wartości podanych w decyzji, z podziałem na różne rodzaje odpadów.

Zestawienie podanych wartości z Raportem, w szczególności z ustaleniem na s. 8 (nominalna planowana wydajność instalacji przetwarzania wyniesie 25 000 Mg/rok) oraz ustaleniem na s. 17 (jednorazowa maksymalna ilość magazynowanych zebranych odpadów niebezpiecznych nie będzie przekraczać 50 ton) oraz uwagami ze s. 26 Raportu nie pozwala na uznanie zarzutów za trafne. “Sumowanie" odpadów przez skarżących nie jest uprawnione, o czym Raport informuje (s. 26), i co słusznie zauważa Kolegium (s. 49 decyzji). Warto również nadmienić interpretację odnośnie ilości odpadów zawartą w jednej opinii eksperckich (opinia prof. W. S.), wedle której ważna jest deklaracja inwestora o łącznej ilości odpadów przewidzianych do przetworzenia - nie więcej niż 25 000 Mg/rok, analogicznie w odniesieniu do odpadów niebezpiecznych - 2522 Mg/rok.

Stowarzyszenia [...] zarzuca także, że decyzja dopuszcza nieprawidłowe magazynowanie odpadów niebezpiecznych i pomija rodzaje odpadów, które w świetle Raportu powinny być objęte zakazem przetwarzania. Wiąże się z tym niebezpieczeństwo możliwego uwolnienia rtęci, czego decyzja nie identyfikuje.

Zarzut skargi, jakoby odpady zawierające rtęć miałyby być magazynowane nieprawidłowo nie jest zdaniem Sądu słuszny, ponieważ decyzja wprost wskazuje (s. 6), że odpady zawierające rtęć mają być magazynowane selektywnie, w szczelnych pojemnikach, w sposób zapobiegający uwalnianiu szkodliwych substancji do otoczenia. Ma to znaczenie nadrzędne wobec dalszej części decyzji, dopuszczającej jako miejsce magazynowania tych odpadów wyznaczone miejsce w budynku, w hali i pod wiatą. Ponadto sposób postępowania z określonymi odpadami niebezpiecznymi, w tym takimi, jak wskazują skarżący, wynika bezpośrednio z załącznika nr 5 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, co przekłada się na nakaz usunięcia określonych części niebezpiecznych ze zużytego sprzętu. Trzeba też zaznaczyć, że decyzja poprzez punkt I. 2. 29 i 30 zakazuje poddawać procesowi przetwarzania usuniętych elementów niebezpiecznych, w tym zawierających rtęć (s. 14 decyzji Wójta).

Stowarzyszenia [...] skupia znaczną część swoich zarzutów na nieuwzględnieniu negatywnych oddziaływań, które jego zdaniem przyniesie inwestycja. W szczególności chodzi o wpływ na wody podziemne, glebę, system drenażowy, gatunki chronione, powietrze, tereny wiejskie i miejsca o szczególnym znaczeniu. Kwestia wpływu na stosunki wodne związana jest z uzgadniającym postanowieniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 11 maja 2020 r. Organ administracji wodnej stwierdził, że planowana inwestycja mieści się poza obszarem Głównych Zbiorników Wód

Podziemnych, a także zlokalizowana jest poza obszarami narażonymi na niebezpieczeństwo powodzi. Ponadto teren inwestycji nie znajduje się w strefie ochronnej ujęcia wody. Zdaniem Sądu należy więc poprzeć stanowisko SKO, i nie zgodzić się ze skarżącym, jakoby postanowienie Dyrektora RZGW było niezgodne z prawem; takiej niezgodności analiza tego aktu przez Sąd nie wykazuje.

Obszerna część skargi Stowarzyszenia [...] to zarzuty dotyczące planowanego zbiornika retencyjnego, w szczególności bez odpowiedniego zbadania, czy zbiornik ten odpowiednie będzie wypełniał swoją funkcję.

W ocenie Sądu zarzut tego rodzaju jest nieuzasadniony, a przynajmniej przedwczesny, biorąc pod uwagę, że kwestie odprowadzania wód opadowych z terenu nieruchomości będą przedmiotem kolejnych etapów realizacji inwestycji. Tym samym ustalenia w tym zakresie nie leżą w kompetencjach organu wydającego decyzję środowiskową. Trzeba tu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2021 r.(sygn. III OSK 4262/21, CBOIS), w którym Sąd Naczelny zanegował koncepcję, jakoby obowiązkiem organów w postępowaniu środowiskowym było rozważanie w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z terenu inwestycji.

Skarżące Stowarzyszenia [...] formułuje również zarzuty o charakterze stricte procesowym, dotyczące w szczególności nieprawidłowego potraktowania pism wnioskodawcy jako aktualizacji Raportu, pominięcia treści planu zagospodarowania terenu przedłożonego przez wnioskodawcę, niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, naruszenie zasady zaufania, pominięcie opinii biegłego.

Zarzuty te nie okazały się trafne. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji w zakresie poprawności formalnej przedłożonego Raportu, to znaczy nie dostrzegł błędów w procedurze jego sporządzania. Wskazane w skardze pisma z dnia 12 marca 2020 r. i 9 kwietnia 2020 r. (odpowiedź na pismo RDOŚ), które zdaniem skarżącego są nieuprawnionym uzupełniem Raportu, nie mają takiego charakteru. Stanowią, w ocenie Sądu, wyjaśnienia, do których złożenia może wezwać organ w trybie art. 50 k. p. a., i nie modyfikują Raportu. Nowością jest jedynie podanie ilości odpadów przewidzianych do magazynowania w kontekście procesu zbierania odpadów, co jednak nalezy widzieć w świetle specyfiki przedsięwzięcia, regulowanego w zakresie ochrony środowiska nie tylko przez ustawę o ocenach oddziaływania na środowisko, ale także przez ustawę o odpadach i ustawę o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Dlatego dokumentów tych nie należało przedkładać organowi Wód Polskich, nie wniosłyby one nic istotnego do postępowania prowadzonego przez ten organ.

Akta sprawy nie wskazują, aby skarżącym nie zapewniono udziału w postępowaniu administracyjnym, i ten zarzut skargi nie jest w ocenie Sądu należycie umotywowany.

Zważywszy prawny charakter dowodu z opinii biegłego, który podlega uznaniu – bądź nie – przez decydenta procesowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 wrzesnia 2016 r., sygn. I OSK 1120/16, CBOIS), Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko, że Wójt D. miał prawo nie wziąć pod uwagę sporządzonej w postępowaniu środowiskowym opinii biegłego, i miał również prawo nie powoływać kolejnego biegłego. Tym bardziej, że chodziło o ocenę rozwiązań technicznych, która nie ma miejsca na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc ewentualne braki nie mają znaczenia dla treści decyzji.

Trzeba przy tym podkreślić, że w kompetencjach organu pozostawało ważenie poszczególnych dowodów, w tym opinii eksperckich, a ocena przyjęta przez organ nie jest zdaniem Sądu arbitralna czy dowolna. Sąd chce podkreślić, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją pozytywnych opinii i uzgodnień organow współdziałających, wyspecjalizowanych w zakresie ochrony wód i ochrony środowiska, co dodatkowo jest argumentem za nieprzewlekaniem postępowania eksperckiego. Tym samym w realiach sprawy nie można zauwazyć deficytu postępowania dowodowego w zakresie wykorzystania biegłych, co czyni nieuzasadnionym zarzuty skarg w tym zakresie. Pozostałe podnoszone przez skarżących uwago odnośnie opinii biegłych nie mają charakteru istotnego, i nie będą oddziaływać na rozstrzygnięcie sprawy.

Zbiorczo odnosząc się do zarzutów skarg celujących w zaniechanie w decyzji środowiskowej ustalenia szczegółowych warunków technicznych (w szczególności kwestia skuteczności filtrów, drenaż na działce), należy powtórzyć, że nie jest to kwestia etapu decyzji środowiskowej, ale następnych stadiów procesu inwestycyjnego (wskazują na to wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. II OSK 988/09, z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 440/21, CBOIS). Tak więc organy orzekające w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie są kompetentne do kreacji w tej decyzji ustaleń w tym zakresie.

Kwestia dopuszczenia wykonywania określonych prac, w tym transportuciężarowego w poszczególne dni tygodnia nie jest przedmiotem decyzji środowiskowej, i zarzut w tej postaci nie może zostać uwzględniony.

Sąd nie dopatrzył się wadliwości w kwestionowanych aktach organów opiniujuących i uzgadniających, a zarzuty skarg podważające ich prawidłowość nie są zasadne.

Zasadne okazały się natomiast te zarzuty skarg, które celując w naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wiażą się z wytkniętymi przez Sąd wadami powodującymi eliminacje zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. W szczególności argumenty o wydaniu decyzji w oparciu o nieistniejący (niepełny) material dowodowowy są trafne, jeżeli zważyć stwierdzoną przez Sąd wadliwość Raportu w zakresie wariantów. Skoro nie zaprezentowano wariantów w kształcie wymaganym przez ustawę, to zasadne jest dowodzenie, że organ nie dysponowal odpowiednim, pełnym materiałem dowodowym. W tym sensie można przyjąć, że doszło do naruszenia zasady zaufania, bowiem obywatele maja prawo wymagać od organu wnikliwości i staranności, szczególnie w zakresie konstytucyjnie chronionej ochrony środowiska. Analogicznie, jako trafiony, trzeba potraktować zarzut o braku należytej kontroli decyzji Wójta przez organ II instancji.

Analiza pozostałych zarzutów skarg nie wykazała ich zasadności, w lwiej części z powodu braku adekwatności podnoszonych argumentów do istoty decyzji środowiskowej. Ich sedno sprowadza się bowiem do niezadowolenia skarżących z planowanej inwestycji, co pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego, który bada legalność.

Odnosząc się do pisma pt. Załącznik do protokołu rozprawy wniesionego przez uczestnika postępowania dnia 11 kwietnia 2023 r., trzeba zauważyć, że stanowi ono polemikę z zarzutami skarżących. Owa polemika została przez Sąd rozważona, jednak nie może mieć ona decydującego wpływu na kształt wydanego rozstrzygnięcia. W dużej części argumenty uczestnika są trafne, zwłaszcza w zakresie oddziaływania na przyrodę, w tym obszary Natura 200 (ocena habitatowa), czy oddziaływania inwestycji poza jej obszar. Stanowisko Sądu w tym zakresie, zważywszy, że pismo stanowi ustosunkowanie się do zarzutów skarg, znajduje wyraz we wcześniejszej części uzasadnienia. Nie jest jednak ta polemika w pełni akceptowana przez Sąd (odpowiedź, w której uczestnik podkresla prawidłowość Raportu), i nie jest w stanie wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu w tym znaczeniu, że przyczyny usunięcia decyzji z obrotu prawnego tkwią gdzie indziej, co zostało wcześniej wykazane.

Z kolei analizując pismo pt. "Pismo uczestnika postępowania w wykonaniu zobowiązania Sądu", z dnia 11 kwietnia 2023 r. (datowane na 7 kwietnia 2023 r.) Sąd dostrzega argumentację w zakresie odpowiedzi na zarzuty podniesione w piśmie Stowarzyszenia [...] z dnia 30 marca 2023 r. Uczestnik wypowiada się co do wymogów o ochronie wód podziemnych, odnosi się do zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a., przedstawia swoje stanowisko co do naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. c uooś. Sąd przyjmuje stanowisko uczestnika, że argumenty skarżących w zakresie obowiązków monitoringu nie mają podstaw prawnych, w takim zakresie jak chcą tego skarżący. Ponadto nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania kwestia pożaru w innym zakładzie, w innej miejscowości. Tu trzeba jednak znowu podkreślić odmnienną podstawę, jaka Sąd przyjął dla uwzględniania skargi.

Konkludując, Sąd zdecydował o uwzględnieniu skarg dopatrując się takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc wydane w sprawie akty administracyjne do wymogów stawianych przez powszechnie obowiązujące przepisy prawne Sąd odnalazł wadliwości w zakresie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co potraktował jako naruszenie prawa materialnego, oraz w zakresie uzasadnienia decyzji środowiskowej, co jest uchybieniem prawu procesowemu.

Trzeba podkreślić, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a przedstawienie realnych wariantów pozwala na utworzenie "siatki porównawczej", na gruncie której organ weryfikuje proponowane warianty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. III OSK 4925/21, CBOIS).

Takiej należycie skonstruowanej "siatki porównaczej" w niniejszym postępowaniu zabrakło, a wynikło to z naruszenia przepisów materialnych dotyczącego kształtu i treści raportu. Miało to wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ decydujący nie dysponował pełną, potrzebną wiedzą, którą powinien odnaleźć w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Natomiast wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwłaszcza poprzez niewykazanie w jaki sposób odniesiono się do wariantów, stanowi naruszenie prawa procesowego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Istotnośc ilustruje się w niedotrzymaniu ustawowego warunku z art. 107§1 pkt 6 k. p. a., co czyni decyzje niepełnymi prawnie, i dalej przekłada się na naruszenie innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) oraz zasady zaufania (art. 8§1k.p.a.). Tym samym organ nie był w stanie należycie wykazać swego stanowiska publiczności, w tym społeczności lokalnej.

Z wyżej wywiedzionych powodów Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zdecydował o uwzględnieniu skargi i uchyleniu decyzji SKO oraz decyzji Wójta Gminy D.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205§2 p.p.s.a. zasądzajac od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz: Stowarzyszenia [...] kwotę 731 zł, Stowarzyszenia [...](1) kwotę 697 zł, Starosty Powiatowego we Wrocławiu kwotę 680 zł.