Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 709/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Regionalnego Centrum [...] w B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 sierpnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania R. C. E. Z. w B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1 lipca 2008 r., znak: [...], w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w B., przy zbiegu ulic K. i P., oznaczonej jako działka nr ewid. [...]/6 o pow. 0,0746 ha – utrzymał w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż Prezydent Miasta, wykonując prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2007 r., II SA/Lu 575/07, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 1 lipca 2008 r., znak: [...], orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, położonej w B., przy zbiegu ulic K. i P., oznaczonej jako działka nr ewid. [...]/6 o pow. 0,0746 ha, na rzecz M. K., P. K., M. K., W. K., T. K., M. K. i J. K. w udziale po 1/7 części każdy z nich. Wnioskodawców zobowiązano do zwrotu na rzecz Powiatu zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w łącznej wysokości 16.014,42 zł, tj. po 2.287,78 zł od każdego z nich, stosownie do wielkości ich udziału w przedmiotowej nieruchomości. Kwoty te należało wpłacić jednorazowo w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że trwały zarząd przedmiotowa nieruchomością sprawowany przez R. C. E. Z. w B. wygaśnie z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.

Organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem wywłaszczenia była działka nr ewid. [...]4 o pow. 0,1332 ha, stanowiąca własność Z. i T. małżonków K. Jej wywłaszczenie nastąpiło na podstawie umowy z dnia 13 października 1972 r. zawartej między Z. i T. małżonkami K. i Skarbem Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) z przeznaczeniem na budowę internatu i budynku mieszkalnego Technikum Elektrycznego w B. Zgodnie zaś z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 30 grudnia 1971 r., znak: [...], w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego inwestycji, na części tej działki miał zostać zrealizowany budynek mieszkalny, a na pozostałej części tereny zieleni.

W dacie orzekania przez organy obu instancji wywłaszczona działka nr ewid. [...]4, w wyniku dokonanych podziałów, wchodziła w skład działek nr ewid. [...]/5 i [...]/6, a żądanie zwrotu złożone przez spadkobierców byłych właścicieli, ustalonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 17 listopada 2005 r., [...], dotyczyło działki nr ewid. [...]/6 o pow. 0,0746 ha, która na mocy decyzji Zarządu Powiatu z dnia 28 grudnia 2005 r., znak: [...], była oddana w trwały zarząd R. C. E. Z. w B.

Organ pierwszej instancji podniósł również, iż żądana do zwrotu działka nr ewid. 53/6 wchodzi w skład terenu otoczonego trwałym ogrodzeniem z siatki metalowej na podmurówce betonowej, wokół którego rośnie żywopłot. Na działce tej nie został wybudowany ani internat, ani budynek mieszkalny, a więc ta część wywłaszczonej nieruchomości jest zbędna na cel wywłaszczenia. W związku z tym Prezydent Miasta, na podstawie operatu szacunkowego wykonanego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, ustalił, iż wartość rynkowa przedmiotowej działki wynosi 245.000 zł oraz że nastąpił wzrost wartości tej działki od chwili wywłaszczenia o 10.000 zł. Zwaloryzowane odszkodowanie za omawianą działkę ustalono na kwotę 6.014,42 zł i zostało ono zwiększone o kwotę 10.000 zł, to jest o kwotę, o jaką wzrosła jej wartość. Wnioskodawcy zostali zobowiązani do zwrotu na rzecz Powiatu łącznej kwoty 16.014,42 zł, z tym, że każdy z nich miał wpłacić kwotę odpowiadającą wielkości jego udziału w tej nieruchomości.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podkreślił, iż wbrew zarzutom odwołania, to treść zawartej umowy, a nie uwagi zawarte w decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji, przesądza o tym, na jaki cel została nabyta przedmiotowa nieruchomość. Umowa ta, w ocenie Wojewody, w sposób jednoznaczny i wystarczający precyzuje cel nabycia nieruchomości, dlatego nie ma żadnych podstaw do tego, by dokonywać dodatkowych interpretacji tego celu. Niewykonanie na nieruchomości, pomimo upływu wielu lat od jej nabycia, inwestycji zgodnie z celem wywłaszczenia, oznacza jej zbędność na cel wywłaszczenia.

Wojewoda, powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Lublinie z dnia 30 października 2007 r., II SA/Lu 575/07, stwierdził również, iż o niezbędności działki nie może stanowić to, że w chwili obecnej przylega ona bezpośrednio do działki, na której zlokalizowany jest budynek szkoły, stanowiąc jedną ogrodzoną całość. Celem wywłaszczenia nie było urządzenie miejsca rekreacji uczniów, służącego rozśrodkowaniu ich w sytuacji zagrożenia pożarowego lub wybuchowego, a więc okoliczność, iż sporna nieruchomość spełnia takie funkcje, nie może świadczyć o zrealizowaniu celu wywłaszczenia.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyło R. C. E. Z. w B., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosków o zwrot nieruchomości lub o uchylenie tej decyzji w całości.

Strona skarżąca podkreśliła, iż sprzedaż działki oznaczonej dawnym nr ewid. [...]4, której część stanowi będąca przedmiotem zwrotu działka nr ewid. [...]/6, nastąpiła na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy z dnia 13 października 1972 r., Rep. [...]. W jej ocenie, z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 30 grudnia 1971 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji, która stanowiła załącznik do tej umowy, nie wynika, by działka nr ewid. [...]4 była przeznaczona pod budowę internatu i budynku mieszkalnego Technikum Elektrycznego w B., jak błędnie stwierdzono w § 1 aktu notarialnego z dnia 13 października 1972 r. Oznacza to, iż istnieje sprzeczność pomiędzy treścią aktu notarialnego a decyzją stanowiącą załącznik do tego aktu, którą organy administracyjne powinny wyjaśnić.

W tej sytuacji, zdaniem strony, cel wywłaszczenia działki nr [...]4 winien być ustalony w świetle treści aktu notarialnego, jak również powołanej wyżej decyzji z dnia 30 grudnia 1971 r., z której wynika, że działka ta miała być przeznaczona pod budowę budynku mieszkalnego dla Technikum Elektrycznego w B., a pozostała część terenu przeznaczona była na tereny zieleni.

Strona zarzuciła również, że umowa sprzedaży działki nr ewid. [...]4 z dnia 13 października 1972 r. nie mogła zawierać postanowień, co do tego, iż na działce nr ewid. [...]/6 będzie zlokalizowany budynek mieszkalny, ponieważ w dacie zawarcia tej umowy działka nr ewid. [...]/6 nie istniała, a została ona wydzielona z działki nr ewid. [...]4 dopiero w 2002 r.

Ponadto, jak wskazała strona skarżąca, działka nr ewid. [...]/6 stanowi integralną część terenu szkoły, będąc jedynym miejscem zielonym. Działka ta wykorzystywana jest w celu rozśrodkowania uczniów i pracowników szkoły na wypadek ewentualnego zagrożenia pożarowego lub wybuchowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego uprawniony jest w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skargę na tę decyzję nie można uznać za zasadną.

Żądanie zwrotu przedmiotowej nieruchomości było już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 30 października 2007 r., II SA/Lu 575/07, uchylił decyzję Wojewody z dnia 31 maja 2007 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 5 kwietnia 2007 r., znak: [...], odmawiającą zwrotu na rzecz M. K., P. K., M. K., W. K., T. K., M. K. i J. K. nieruchomości, położonej w B., przy zbiegu ulic K. i P., oznaczonej jako działka nr ewid. [...]/6 o pow. 0,0746 ha.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy umowa sprzedaży z dnia 13 października 1972 r., dotycząca dawnej działki nr ewid. [...]4, położonej w B., w sposób jednoznaczny i wystarczający precyzowała cel jej nabycia, to ustalanie tego celu – w postępowaniu w sprawie zwrotu działki nr [...]/6, stanowiącej część dawnej działki nr [...]4 – na podstawie innych dowodów było niedopuszczalne. Zdaniem Sądu, z treści wskazanej wyżej umowy, jak i z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 30 grudnia 1971 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny przedsięwzięcia, wynika bezspornie, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), w celu wybudowania na niej budynku mieszkalnego i internatu.

Od wyroku tego żadna ze stron nie złożyła skargi kasacyjnej i stał się on prawomocny. W myśl zatem powołanego wyżej art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiążą w rozpoznawanej sprawie Sąd oraz organy administracji obu instancji.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej: "ustawa", regulujące zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 ustawy).

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część tej nieruchomości (art. 137 ust. 2 ustawy).

W przypadku zbycia nieruchomości na postawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., cel wywłaszczenia tej nieruchomości (nabycia przez Skarb Państwa ustala się na podstawie umowy sprzedaży, zawartej w trybie powołanego wyżej przepisu.

Z ustaleń organów orzekających w sprawie wynika, iż żądana do zwrotu działka nr ewid. [...]/6 o pow. 0,0746 ha, położona w B., przy zbiegu ulic K. i P., leży w narożniku terenu ogrodzonego trwałym ogrodzeniem z siatki metalowej na podmurówce betonowej. Wokół tego ogrodzenia rośnie żywopłot, a na przedmiotowej działce znajdują się dwa drzewa i krzew. Na działce tej nie został wybudowany ani internat, ani budynek mieszkalny.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organów administracji, które opierając się na ocenie prawnej i wskazaniach zawartych w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Sądu stwierdziły, iż ta część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczona obecnie jako działka nr [...]/6, jest zbędna na cel wywłaszczenia i podlega zwrotowi na rzecz wnioskodawców, będących spadkobiercami byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, należy podkreślić, iż dotyczą one kwestii rozstrzygniętych prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 30 października 2007 r., II SA/Lu 575/07. Sąd związany jest stanowiskiem wyrażonym w tym wyroku, a zatem nie może oceniać tych zarzutów na obecnym etapie postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.