Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2365/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest skarga M. R. (dalej też jako "skarżący", "strona") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] września 2016 r., który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 9 300,- złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – dalej "Kpa", art. 13g ust. 1, ust. la, ust. Ib pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] kwietnia 2012 r. w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...]nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował W. M., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie [...] z ładunkiem profili stalowych w imieniu przedsiębiorcy M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na M. R. w wysokości 9.900 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego pojazdu samochodowego. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 13,625 t na pojedynczej osi napędowej – przekroczenie o 5,65 t;

- masa całkowita pojazdu 20,35 t – przekroczenie dmc o 2,35 t;

- kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] października 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Wskazał, że z protokołu pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2012 r. wynika, iż pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] (z ważnymi świadectwami legalizacji ponownej). Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Pomimo braku wskazania w treści protokołu kontroli typu wag użytych do pomiarów, wskazano jednak na przeprowadzenie kontroli przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych oraz podano ich numerację fabryczną: [...]. Organ odwoławczy uznał, że skoro organy Inspekcji Transportu Drogowego korzystają z przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 i typu SAW, to uwzględniając podane nr fabryczne wag jednoznacznie wskazuje to na użycie wag typu LP 600. Wagi te legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 października 2013 r. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie pojazdu, był obecny podczas czynności kontrolnych, zostały mu okazane świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, o czym świadczy podpis kontrolowanego kierowcy pod oświadczeniem w protokole z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym zawarto wyniki pomiarów.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzupełniającym piśmie procesowym skarżący powołując się na opinię organizacji międzynarodowych (WELMEC), specjalizujących się w sprawach dokonywania "ważenia" podniósł, że pomiary dokonane wagami do kontroli nacisków osi pojazdu nie powinny być podstawą do określania rzeczywistej masy pojazdów. Potwierdzają to opinie Głównego Urzędu Miar oraz raporty Najwyższej Izby Kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

WSA uwzględnił zarzuty skarżącego skierowane do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., a mianowicie, że jako miejsce zatrzymania/miejsce kontroli podano: [...], natomiast w protokole pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów podano [...]. Pod poz. 3 tego protokołu stwierdzono: "Dopuszczalny nacisk osi pojedynczej na danej drodze w kN: 115". We właściwym protokole kontroli na str. 1 określono dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na danej drodze na 8,0 t. Jednocześnie w krótkim opisie naruszenia na str. 3 protokołu zawarto dwa następujące zdania: "W dniu [...].04.2012 r. na ul. [...] (dopuszczalny nacisk na oś 8,0 t) zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...]." oraz zdanie "Pojazd zatrzymano na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.". Zdaniem WSA, trudno to uznać za oczywistą omyłkę, skoro w treści protokołu kontroli nie określono też do jakiej kategorii drogi została zaliczona ul. [...]. Z kolei odnosząc się do wyników pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono, że pomiaru tego dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, podając ich numery fabryczne ([...]), ale nie określając typu wag użytych do kontroli. Ze świadectw legalizacji ponownej tych wag wynika, że były to wagi typu LP 600, stanowiące wagi nieautomatyczne elektroniczne do ważenia nacisku kół lub osi pojazdów, natomiast wagami tymi dokonano tez pomiaru dmc kontrolowanego pojazdu. Tymczasem już wcześniej organ odwoławczy (GITD) stwierdził (w innej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., przedstawionej w wyroku WSA o sygn. akt VI SA/Wa 1678/10), że " ... wagi typu LP 600 nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu (pkt 2.4 certyfikatu zatwierdzenia). Zgodnie z instrukcją ważenia wagi tego typu służą do określania nacisków na osie pojazdów. W związku z powyższym ustalenia organu I instancji, dotyczące przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do ukarania strony za te naruszenia, gdyż wyniki pomiaru zostały uzyskane przy pomocy nieprzystosowanych do tego urządzeń". W powołanej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzje organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dmc zespołu pojazdów oraz umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie". Sąd zwrócił uwagę na lakoniczne stwierdzenie organu odwoławczego, że w protokole wskazano nr wag, a Inspekcja Transportu Drogowego korzysta w przenośnych wag typu LP 600 i SAW, wobec tego to musiały być wagi typu LP 600. Wskazał na brak prawidłowych ustaleń faktycznych, co stanowi nie tylko kwalifikowaną wadę protokołu jako podstawowego dokumentu poświadczającego kontrolę, ale w zakresie wydanej decyzji nakładającej karę stanowi o rażącym naruszeniu przepisów postępowania, na które powołuje się strona w odwołaniu. Sąd nie uwzględnił natomiast zarzutu skarżącego, by to kierowca miał ponosić odpowiedzialność administracyjną za popełnione naruszenia.

Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt. II GSK 1848/13 z dnia 11 grudnia 2014 r. oddalił skargę kasacyjną. Uznał za nietrafne jej zarzuty naruszenia przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 par. 4 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77, art. 107 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. Przyznał, że szczegółowa analiza treści protokołu kontroli dokonana przez Sąd I instancji dała podstawę do powzięcia wątpliwości co do sposobu jej przeprowadzenia wobec istnienia rozbieżności w treści protokołu kontroli odnośnie miejsca zatrzymania pojazdu i miejsca przeprowadzenia ważenia. Może to wskazywać na nie ustalenie w sposób precyzyjny miejsca naruszenia ograniczenia nacisku pojazdu na osie oraz jego dopuszczalnej masy całkowitej w zależności od zakwalifikowania drogi do określonej kategorii determinującej dopuszczalny nacisk osi. Wątpliwość zawarta w protokole kontroli nie została w sposób jednoznaczny wyjaśniona, a okoliczność ta miała istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania określonych przepisów prawa materialnego a konkretnie art. 5 i art. 41 ust. 4 i 6 ustawy o drogach publicznych w zw. z § 1 i załącznikiem rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony oraz § 1 i załącznikiem do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się po nacisku osi do 10 ton, a także § 1 pkt 2 i załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych między innymi w województwie kujawsko-pomorskim.

Oceniając argument organu, że w innym miejscu pojazd został zatrzymany, a w innym przeprowadzono kontrolę - uznał go o tyle nieprzekonywujący, że Sąd I instancji ściśle analizując treść protokołu - nie mógł przyjąć, że ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy są niekwestionowane i dawały podstawę do nałożenia kary pieniężnej na M. R. z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej na określonej drodze wojewódzkiej.

NSA ocenił, że Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę, że w protokole kontroli stwierdzono jedynie, że pomiaru dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych podając ich numery fabryczne, ale nie określając typu wag użytych do kontroli. Ze świadectw legalizacji ponownej tych wag wynika, że były to wagi typu Lp 600 nieautomatyczne elektroniczne do ważenia nacisku kół lub osi pojazdów.

NSA podzielił stanowisko WSA wyrażające wątpliwość co do rzetelności przeprowadzonego ważenia dmc kontrolowanego pojazdu i powołanie się na stanowisko w tym zakresie, wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1678/10, wynikające z odpowiedniego punktu certyfikatu zatwierdzenia. To powoduje, że wątpliwość nie została usunięta również w skardze kasacyjnej. Zgodnie z instrukcją ważenia wagi tego typu służą do określenia osi nacisków pojazdu. W związku z powyższym ustalenia organu dotyczące przekroczenia masy całkowitej kontrolowanego pojazdy nie mogą stanowić podstawy ukarania strony za to naruszenie, gdyż wyniki pomiaru zostały uzyskane przy pomocy nieprzystosowanych do tego urządzeń.

Zdaniem NSA, skoro przyczyną uchylenia zaskarżonych decyzji przez sąd I instancji było jedynie naruszenie przepisów postępowania przez organ i istotne uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego, to zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia prawa materialnego nie podlegały rozważeniu, gdyż nie zostało przesądzone, że nie mogły być one zastosowane jeśli by został ustalony prawidłowy stan faktyczny, który wypełniałby dyspozycję skazanych wyżej przepisów prawa materialnego.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] marca 2016 r. wydał decyzję [...], którą umorzył postępowanie w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego z tytułu lp. 9 pkt 12 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych oraz nałożył na stronę karę pieniężną z tytułu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową w wysokości 9300 złotych.

Jako podstawę umorzenia postępowania w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej organ I instancji wskazał art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, który zobowiązuje organ administracyjny do umorzenia prowadzonego postępowania, w przypadku gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Jako podstawę faktyczną wskazał zapis w Certyfikacie Zatwierdzenia typu WE nr PL 05 004 wskazujący, iż wskazania cząstkowe wagi nieautomatycznej elektronicznej typu LP 600, tj. wskazania nacisków kół lub osi pojazdu, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu.

Odnosząc się do wątpliwości dotyczących miejsca popełnienia naruszenia i zakwalifikowania drogi do kategorii dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton wskazał, że w protokole kontroli z dnia [...].04.2012 r. nr [...] oraz w załączniku do tego protokołu, w dwóch miejscach stwierdzone zostało, iż miejscem zatrzymania samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] była ulica [...]. Tego faktu nie podważył ani kierowca, podpisując powyższy protokół bez uwag, ani strona w swoich wyjaśnieniach. W trzech miejscach przedmiotowego protokołu zostało wpisane, iż dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na tej drodze wynosi 8 ton, natomiast w jednym miejscu w opisie naruszenia zapis ten wyniósł 11,5 t, który stanowi on oczywistą omyłkę pisarską. Podniósł, że ul. [...] nie została wymieniona ani w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 138 z 2010 r., poz. 933 ze zm.) ani w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej "do 11,5 t (Dz. U. Nr138 z 2010r.ypoż. 932 ze zm.). Dodatkowo, celem rozwiania wątpliwości, organ ustalił z Zarządem Dróg Powiatowych, iż ulica [...] jest drogą publiczną kategorii powiatowej o numerze [...], na całej swojej długości. Podsumowując, jednoznacznie stwierdził, że ulica [...], jest droga powiatową nr [...], na której zgodnie z cytowanym powyżej art. 41 ust. 3, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W związku z przekroczeniem dopuszczalnej wartości 8 ton dla parametru pojedynczej osi napędowej o 5,65 t organ kontroli nałożył karę w wysokości 9.300,- zł (nacisk powyżej 9,0 do 9,5 t - 1200 zł + za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t - 900 zł x 9).

Zwrócił uwagę, że w dniu 19.10.2012 r. nastąpiła nowelizacja przepisów prawa, nie mająca wpływu na przebieg prowadzonego postępowania, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Niemniej jednak, odwołując się do art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wskazał, że w stosunku do podmiotu, który profesjonalnie zajmuje się wykonywaniem przewozów organ administracyjny ma wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem prowadzonej przez stronę działalności. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym, nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz które w sposób jednoznaczny poświadczałyby brak wpływu strony na powstanie stwierdzonych naruszeń przepisów. Jednocześnie w toku prowadzonego postępowania nie zaistniały żadne fakty lub okoliczności pozwalające na wyłączenie strony z odpowiedzialności za powstanie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa.

Od decyzji nakładającej karę strona złożyła ona odwołanie. Wskazywała na nieistniejące naruszenie, mając na uwadze treść lp. 6 załącznika do ustawy o drogach publicznych tj. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, a treść decyzji nałożeniu kary jest za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową. Skarżący zarzucił niedochowanie przez organ terminów załatwienia sprawy, czym naruszył zasadę zaufania obywatela do organów Państwa. Jedyną czynnością organu było dołączenie do akt instrukcji obsługi wag i wysłanie kilku zawiadomień o przedłużeniu terminu. W ocenie strony, organ nie podjął żadnych czynności wskazanych w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w związku z czym wnosi o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Zaskarżoną obecnie decyzją z [...] września 2016r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Odwołał się do podstaw materialnoprawnego obowiązku wynikającego z art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, uprawnienia z art. 40c ww. ustawy w przypadku jego naruszenia – do wymierzenia i pobrania kary pieniężnej oraz zasady, że drogi nie wymienione w rozporządzeniach Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.) - stosownie do treści art. 41 ust. 6 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę ustalił za organem I instancji, że zatrzymanie samochodu ciężarowego nastąpiło na ul. [...] (droga powiatowa nr [...]). Ulica [...] - na całej swojej długości - to droga powiatowa nr [...] i została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego stwierdzono nacisk 13,625 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drodze 8-tonowej o 5,65 t. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] marca 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 października 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, a kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Organ odwoławczy ocenił, że zarówno na pierwszej stronie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].04.2012 r. wskazano na 8 ton jako dopuszczalny nacisk pojedynczej osi pojazdu na danej drodze na ul. [...]. Także w opisie stwierdzonego naruszenia kontrolujący wskazał, że tej wysokości dopuszczalny nacisk na oś na ul. [...] to 8 t. W związku z powyższym także ocenił, że zawarty poniżej zapis, w opisie stwierdzonego naruszenia, że pojazd zatrzymano na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, stanowi błąd pisarski organu I instancji.

Ustalił, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2012 r., wyposażonym we wnękę fundamentową, w której umieszczono wagi, co wynika z ww. protokołu, aby wszystkie osie pojazdu znajdowały się w jednej płaszczyźnie. Instrukcja obsługi wag wskazuje, że ważenie powinno odbywać się na płaskiej dobrze utrzymanej nawierzchni o pochyleniu nie większym niż 5 %. Jak wynika z protokołu pomiaru pochylenia terenu, wartości spadków zawarte w jego treści wskazują, że mieszczą się one w normie tj. 0,02 % - 0,39 % spadku podłużnego, 1,25 % - 1,93 % spadku poprzecznego.

Zdaniem organu odwoławczego, kierowca także miał możliwość sprawdzenia numerów fabrycznych wag z numerami świadectw legalizacji. Okazano mu bowiem świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, co wynika wprost z oświadczenia zawartego w protokole kontroli, podpisanego przez kontrolowanego. Wynika z niego również, że kierowcę pouczono o zasadach kontroli, a więc również zasadach kontroli nacisków osi za pomocą zastosowanych wag.

Zdaniem organu, kontrola nacisków osi, masy całkowitej pojazdu, to czynności stricte techniczne, które nie wymagają szczególnych uregulowań, czy też specjalnego instruktarzu kierowcy. Inspektor przekazał kierowcy informacje o zasadach kontroli, a kierowca, jak wynika z protokołu kontroli, nie wskazał na jakichkolwiek wątpliwości, nie wniósł uwag co do przebiegu. Kontrola nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej to czynności strikte techniczne, polegające na wjeździe poszczególnymi osiami pojazdu na parę wag, w wyniku czego następuje odczytanie wyników pomiaru.

Zdaniem organu odwoławczego, ustawodawca przyjął założenie, iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalić wszelkie niezbędne okoliczności, mając na uwadze niepowtarzalność takich czynności. Odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym kierowcy, by czynnie uczestniczył w czynnościach kontrolujących go inspektorów i na bieżąco zgłaszał ewentualne zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej. Protokół kontroli to dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W art. 76 § 3 Kpa przewidziana jest możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.

Organ odwoławczy ustalił, że w niniejszej sprawie strona nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów w celu obalenia ustaleń protokołu kontroli. Strona pismami z 20 lipca 2016 r., a następnie 2 sierpnia 2016 r., została zawiadomiona przez organ o uzupełnieniu materiału dowodowego o dokument tj. pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 1 czerwca 2016 r. nr BMP.070.4.2016.JS.2n/k21220, dotyczące wyznaczania masy całkowitej pojazdu za pomocą przenośnych wag nieautomatycznych, poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Do strony przesłano również kopię instrukcji obsługi wag LP 600. W konsekwencji poinformowania strony o skutkach braku odpowiedzi na poniższe pisma, gdy w wyznaczonym terminie nie złożyła wyjaśnień, została wydana decyzja w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Organ odwoławczy powołując się na pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 1 czerwca 2016 r. nr BMP.070.4. 2016.JS.2n/k21220 wskazał, że ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1069, z poźń zm.), nie nakazuje stosowania określonych przyrządów pomiarowych do wykonywania zadań pomiarowych w dziedzinach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy. Prawo o miarach stanowi jedynie, że jeżeli zadania te wykonywane są przy użyciu jednego z przyrządów pomiarowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2014 r. poz. 1066), to przyrząd ten podlega prawnej kontroli metrologicznej i w konsekwencji przyrząd taki może być użytkowany wyłącznie wtedy, gdy posiada dowód prawnej kontroli metrologicznej. Rozwiązanie przyjęte w ustawie pozwala na wykonywanie zadań pomiarowych w dziedzinach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy, z zastosowaniem przyrządów pomiarowych innych niż te, które są określone w ww. rozporządzeniu w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Oznacza to, zgodnie z aktualnym stanowiskiem Prezesa GUM w świetle ustawy Prawo o miarach, że nie można zakazać stosowania wag nieautomatycznych, wyznaczających obciążenia koła lub osi pojazdu, przy wyznaczaniu masy całkowitej pojazdu, w tym wag przenośnych wyznaczających obciążenia koła lub osi pojazdu.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. Nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że organ I instancji nałożył karę pieniężną za nieistniejące naruszenie.

Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu, a samochód ciężarowy zatrzymano na drodze o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. Tym samym organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał kwalifikacji naruszenia w oparciu o załącznik nr 2 do udp, w którym zawarte są równocześnie wysokości kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych wartości.

Odnosząc się do twierdzenia strony, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, skoro w wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego "nacisku na oś napędową", a lp. 6 załącznika nr 2 do udp wskazuje na "przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach", organ odwoławczy uznał, że dokonywanie wykładni danego przepisu nie może następować w oderwaniu od pozostałych przepisów zawartych w tej ustawie. Jeżeli w zbiorze przedmiotu naruszenia znajdują się "naciski osi" to tym bardziej dyspozycja art. 2 ust. 35a prd będzie miała zastosowanie do nacisku osi. Z definicji art. 2 pkt 57 prd wynika, że nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi i czy te parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi. Podniósł, że skoro mowa jest o "naciskach osi" to należy to rozumieć jako przekroczenie nacisku, zarówno osi pojedynczej, jak i wielokrotnej, napędowej, nienapędowej, czyli każdej osi pojazdu.

Uznał za bez wpływu na treść rozstrzygnięcia argumentację o podwyższonej masie własnej pojazdu z powodu drugiego zbiornika paliwa jak i winda załadowcza, ponieważ to strona jako właściciel pojazdu musi posiadać wiedzę o właściwościach użytkowanego pojazdu. Brak wiedzy w tym zakresie nie świadczy o dochowaniu należytej staranności, czy braku wpływu na powstanie naruszenia. W tym miejscu odwołał się do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz 1321), który wszedł w życie 18 października 2011 r., gdzie ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności na stwierdzone naruszenie. Dokonując analizy ww. normy uznał, że w rozpatrywanym przypadku przewożono profile stalowe, które nie stanowią materiału sypkiego, ani drewna. Nie uznał także spełnienia przesłanki należytej staranności, jak i braku wpływu strony na naruszanie, bowiem to skarżący powinien przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami ww. przepisów, czego nie uczynił.

Strona złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła, że ponowne postępowanie nic nie wniosło nowego do sprawy.

Zdaniem skarżącego, nadal nie wiadomo, że pomiarów dokonano wagami LP 600 wobec nie podania w protokole kontroli typu wag, którymi dokonano ważenia pojazdu. Organ odwoławczy lakonicznie stwierdził, że w protokole wskazano numery wag, a Inspekcja korzysta z przenośnych wag typu LP 600 i SAW, wobec tego to musiały być wagi typu LP 600, co jest niedopuszczalne. Nie dokonano żadnego sprostowania czy uzupełnienia protokołu.

Skarżący ponownie zarzucił, że w protokole nie określono prawidłowo miejsca przeprowadzenia kontroli, tj. nie określono do jakiej kategorii dróg należy ul. [...]. W opisie naruszenia pomylono wielkość przekroczenia nacisku osi, którego nie sprostowano.

Podtrzymał zarzut, że kara pieniężną została nałożona za nieistniejące naruszenie. Nałożona kara dotyczyła przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedyncza oś napędowa. Tymczasem w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19 z 2007 r. poz. 115 ze zm.) naruszenie opisane, w Ip. 6 załącznika brzmi: "za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach". Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie rozumieją. że to nie droga naciska na oś, lecz oś pojazdu naciska na drogę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak wskazano w stanie faktycznym, niniejsza sprawa była już przedmiotem prawomocnego rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2694/12 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wyrok ten stał się prawomocny na skutek oddalenia kasacji organu 11 grudnia 2014 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. II GSK 1848/13.

Rolą sądu administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy jest kontrola legalności ponownie przeprowadzonego postępowania i wydania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z [...] marca 2016r. i została wydana w warunkach związania art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej cyt. jako "p.p.s.a.")

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.

Na gruncie niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2694/123 niewątpliwie stwierdził bezzasadność zarzutów skarżącego odnoszących się do relacji przedsiębiorca – pracownik.

Drugą kwestią, którą przesądził WSA w cytowanym wyroku jest zapis w Certyfikacie Zatwierdzenia typu WE nr PL 05 004 wskazujący - co prawidłowo uwzględnił organ I instancji umarzając postępowanie w zakresie dotyczącym kary za przekroczenie masy całkowitej pojazdu - na wskazania cząstkowe wagi nieautomatycznej elektronicznej typu LP 600 w zakresie oceny, że wskazania nacisków kół lub osi pojazdu, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu. Powyższe wskazuje, że w świetle art. 153 p.p.s.a. ponowne zajmowanie się przez organ odwoławczy kwestią możliwości ważenia dmc wagami LP 600 – na gruncie niniejszej sprawy było zbędne. Organ I instancji prawidłowo uznał postępowanie za bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie w tej części nie zostało objęte odwołaniem, a zatem decyzja w tej części stała się ostateczna.

Powyższe oznacza, że kontrolą sądową należało objąć decyzję GITD w części utrzymującej w mocy nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś. Kontrola obejmuje zatem zebranie dowodów i ich ocena dokonana na podstawie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 Kpa w świetle zarówno protokołu kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z [...] kwietnia 2012 r., jak i pozostałych dowodów dokonana przez organy administracji.

Podstawową bowiem kwestią podlegającą wyjaśnieniu, jak wskazał NSA w wyroku z 11 grudnia 2014r., była wątpliwość zawarta w protokole kontroli, która nie została w sposób jednoznaczny wyjaśniona, a WSA wytknął poprzedniemu postepowaniu brak prawidłowych ustaleń faktycznych, co stanowiło kwalifikowaną wadę protokołu.

Innymi słowy, chodzi o odpowiedź na pytanie, czy stwierdzona rozbieżność w protokole kontroli, podstawowym dowodzie jej przeprowadzenia – w świetle pozostałych, istniejących i analizowanych dowodów i okoliczności sprawy – pozwala na ustalenie nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego stwierdzającego naruszenie dopuszczalnych prawem nacisków osi kontrolowanego pojazdu na drogę, którą poruszał się pojazd skarżącego w dacie zatrzymania i kontroli.

Zdaniem Sądu, taka prawidłowa ocena została przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonana, bowiem całokształt okoliczności pozwolił organom administracji na przyjęcie, że istnienie rozbieżności wobec wpisania do protokołu kontroli zarówno "8 ton" jak i "11,5 t" - – w całokształcie okoliczności sprawy - nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Natomiast zarzut skarżącego, że w treści protokołu kontroli odnośnie wątpliwości odnośnie miejsca zatrzymania pojazdu i miejsca przeprowadzenia ważenia – nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.

Z przyjętego przez organ przy ponownym postępowaniu stanu faktycznego jednoznacznie wynika, ze w dniu [...] kwietnia 2012 r. zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] w miejscowości [...], która jest droga o dopuszczalnym nacisku osi 8 ton. Pojazdem kierował W. M., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie [...] z ładunkiem profili stalowych w imieniu skarżącego M. R. Uzyskane wyniki ważenia osi pojedynczej napędowej – 13,650 t - nie były kwestionowane przez stronę.

W ocenie Sądu, ustalony stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym.

Odnośnie wątpliwości dotyczących miejsca popełnienia naruszenia i zakwalifikowania drogi do kategorii dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton, organ I instancji wyczerpująco wyjaśnił, że w protokole kontroli z dnia [...].04.2012 r. nr [...] oraz w załączniku do tego protokołu, czyli w dwóch miejscach tego dokumentu, stwierdzone zostało, iż miejscem zatrzymania samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] była ulica [...]. Logicznie wywiódł, że tego faktu nie podważył ani kierowca, podpisując protokół kontroli bez uwag, ani nie zakwestionowała tego strona w swoich wyjaśnieniach z 18 maja 2012r., nadesłanych do organu na skutek zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Należy zwrócić uwagę że zapis o dopuszczalnym nacisku osi napędowej 8 ton znajduje się na wstępie danych w protokóle kontroli w rubryce tuż pod zapisem "miejsce zatrzymania/miejsce kontroli" i ma pogrubioną czcionkę w odniesieniu do "8,0 t".

Organ I instancji zatem słusznie ocenił, że w trzech miejscach przedmiotowego protokołu zostało wpisane, iż dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na tej drodze wynosi 8 ton, natomiast w jednym miejscu w opisie naruszenia zapis ten wyniósł 11,5 t i zapis ten ocenił niewadliwie, jako stanowiący oczywistą omyłkę pisarską – nie mogąc dokonać sprostowania tego dokumentu. Trafnie wskazał, ze ul. [...] nie została wymieniona ani w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 138 z 2010 r., poz. 933 ze zm.) ani w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (Dz. U. Nr138 z 2010r.,poz.932 ze zm.) oraz dodatkowo ustalił z Zarządem Dróg Powiatowych, iż ulica [...] - na całej swojej długości - jest drogą publiczną kategorii powiatowej o numerze [...].

Powyższe ustalenia zostały podzielone w całej rozciągłości przez organ odwoławczy, który co do zasady rozpoznając odwołanie w tym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję.

Sąd podziela tę jednoznaczną ocenę wyrażoną dobitnie w uzasadnieniu organu I instancji, że ulica [...], jest drogą powiatową nr [...], na której zgodnie z art. 41 ust. 3 prd – w dacie zdarzenia -mogły się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, a pojazd skarżącego przekroczył te wartość o 5,650 tony.

Odnosząc sie zatem do twierdzenia skarżącego na rozprawie przed Sądem 26 marca 2013r., że pojazd został zatrzymany na zjeździe drogi nr [...], gdzie było dopuszczalne 11,5 tony, a nie na ul. [...], to należy stwierdzić, oświadczenie to nie tylko, że nie było – jako istotna okoliczność faktyczna - w żaden sposób dowodzone przez skarżącego w pierwszym postępowaniu administracyjnym, ani także w ponownym postępowaniu przed organem, a pozostaje w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym znajdującym sie w aktach sprawy. W szczególności na tę okoliczność także nie powołuje się skarżący w swoich wyjaśnieniach, jakie złożył po wszczęciu postępowania z [...] maja 2012r. – gdzie w ogóle nie kwestionuje ustalonych naruszeń, ani zapisów w protokóle kontroli, a podaje wyłącznie przyczyny nieświadomego działania i niewiedzy jego i kierowcy.

Zatem, brak jakiegokolwiek kwestionowania w tym piśmie ustaleń protokołu kontroli w zakresie poruszania się jego pojazdu w dniu [...] kwietnia 2012r. ulicą [...] i stwierdzonego naruszenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku 8 ton – de facto zatwierdza wiarygodność ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli i podpis złożony przez kierowcę skarżącego pod obecnie kwestionowanym protokołem kontroli.

W ocenie Sądu, wyciąganie z tak daleko idących zarzutów skarżącego jakiejkolwiek wartości dowodowej wobec jednorazowej omyłki pisarskiej wpisanej w istocie w załączniku do protokołu kontroli i pod koniec zawartych tam treści - o charakterze ogólnym (co często wiąże się z przekopiowaniem) – nie może podważyć wiarygodności ustaleń co do miejsca zatrzymania pojazdu, ustaleń co do miejsca jego ważenia ani rodzaju użytych wag w dniu [...] kwietnia 2012r. W ocenie Sądu, stanowi o tym całokształt okoliczności sprawy, na które składają się prawidłowo zebrane przez organ i logicznie ocenione dowody, a nie jeden wpis tonażu 11,5 t - zawarty w załączniku do protokołu, czy nie wpisanie – obok numerów wag ich rodzaju – LP.

Należy dodatkowo podkreślić, że kwestionowane miejsce zatrzymania pojazdu jak i miejsce jego ważenia zostały jednoznacznie w tym protokole kontroli określone (protokół kontroli k. 6-7 akt adm.). Mianowicie: w rubryce "Miejsce zatrzymania/miejsce kontroli" kontrolujący pojazd inspektorzy wpisali: "[...]". Oznacza to, że ukośnik "/" różnicuje te dwie okoliczności co do miejsca zatrzymania pojazdu i miejsc kontroli ważenia. Kwestia ta jest zatem oczywista w sytuacji, kiedy zatrzymanie następuje w miejscu, w którym nie ma możliwości ważenia pojazdu. Miejsce kontroli ważenia jest miejscem uprzednio przygotowanym, opisanym w protokole z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia, a niniejszej sprawie jest ono w [...] położonym przy [...], gdzie kierujący został skierowany do ważenia osi pojazdu.

Jak słusznie ocenił organ odwoławczy, protokół kontroli sporządzany jest "na gorąco", w uproszczonym postępowaniu kontroli drogowej pojazdu i dokumentów kierowcy. Jest ono krótkotrwałe i niepowtarzalne, stąd odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym kierowcy, by czynnie uczestniczył i sprawdzał dokonywane czynności i wpisywane wyniki, skoro ten protokół ma podpisać. Złożenie podpisu uwiarygodnia ustalone w protokole okoliczności w sposób, którego najczęściej nie sposób podważyć. Oczywiście, jeżeli po otrzymaniu takiego protokołu, zaakceptowanego w pełni przez kontrolowanego kierowcę – jak w niniejszej sprawie - sam przedsiębiorca poweźmie uzasadnione wątpliwości w stosunku do ustaleń faktycznych – to jego zarzuty, by uczynić je wiarygodnymi, powinny być zawarte właśnie w wyjaśnieniach złożonych bezpośrednio po otrzymaniu protokółu kontroli, czyli bezpośrednio po zapoznaniu się z doręczonym mu protokołem i nie można wykluczyć, że również po przeprowadzeniu rozmowy z kierowcą.

Innymi słowy, skoro kierowca uczestniczący w kontroli, po otrzymaniu protokołu do podpisu, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do czynności kontrolujących go inspektorów, a także przedsiębiorca ich nie zgłaszał do organu w kierowanych bezpośrednio po kontroli wyjaśnieniach, to brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania poczynionych w nim ustaleń. I tak jest na gruncie sprawy niniejszej, bowiem ustalenia protokołu w zakresie miejsca zatrzymania pojazdu i miejsca przeprowadzenia kontroli, jak i rodzaj użytych wag – korespondują w pełni z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z protokołem pochylenia terenu w [...], gdzie Inspekcja Transportu Drogowego miała urządzone stanowisko do ważenia pojazdów oraz świadectwami legalizacji ponownej użytych do ważenia wag LP.

Wszystkie te okoliczności wynikają zatem z materiału dowodowego, który w pierwszym postępowaniu – jak wynika ze stanowiska WSA i NSA nie został jednoznacznie wyjaśniony i oceniony – w świetle zarzutów skarżącego. Zdaniem Sądu, organ I instancji wykonując zalecenia sadu I instancji podzielone przez NSA, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego – słusznie odpierając zarzuty skarżącego jako niezasadne. Dokonana przez organy ocena dowodów znajduje potwierdzenie w zapisach protokołu kontroli i okazanych kierowcy przed ważeniem dokumentów, który potwierdził te okoliczności własnoręcznym podpisem: protokołu pochylenia terenu oraz świadectw legalizacji używanych wag do ważenia nacisków osi pojazdu, czyli wag LP 600. Wagi o numerach opisanych w okazanych kierowcy świadectwach legalizacji ponownej nr [...] zostały prawidłowo wpisane do protokołu kontroli poprzez wpisanie ich indywidualnych ww. numerów.

Prawidłowe są zatem ustalenia, że samochód ciężarowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 października 2013 r. Z kolei z instrukcji obsługi wag LP600 wynika, że mogą pracować każda oddzielnie, lub w zespole ważącym, co umożliwia pomiary nacisku kół i nacisku osi pojazdu. Samo miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2012 r., wyposażonym we wnękę fundamentową, w której umieszczono wagi, co wynika z ww. protokołu, aby wszystkie osie pojazdu znajdowały się w jednej płaszczyźnie. Z instrukcji obsługi wag wynika również, ze ważenie powinno odbywać się na płaskiej dobrze utrzymanej nawierzchni o pochyleni nie większym niż 5 %. Protokół pomiaru pochylenia terenu potwierdził, że wartości spadków mieszczą się one w normie tj. 0,02 % - 0,39 % spadku podłużnego, 1,25 % - 1,93 % spadku poprzecznego.

Powyższe okoliczności potwierdzają prawidłowość ustaleń i dokonanej przez organ oceny, że zatrzymany przez inspektorów w [...] na ul. [...] pojazd został przez nich skierowany do miejsca ważenia w [...] i te dwa miejsca – logicznie wynikają z zapisów protokołu kontroli, a następnie ważenie osi pojazdu odbyło się wagami LP o nr [...].

Jak prawidłowo ocenił organ odwoławczy, kierowca miał możliwość sprawdzenia numerów fabrycznych wag z numerami świadectw legalizacji, ponieważ mu okazano mu świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, co wynika wprost z podpisanego oświadczenia kierowcy, zawartego w protokole kontroli. Potwierdził również, że został pouczony o zasadach kontroli, a więc również zasadach kontroli nacisków osi za pomocą zastosowanych wag. Jak trafnie stwierdził organ, kontrola nacisków osi, masy całkowitej pojazdu, to czynności stricte techniczne, które nie wymagają szczególnych uregulowań. Potwierdzenie faktu, że inspektor przekazał kierowcy informacje o zasadach kontroli, a więc o zasadach kontroli za pomocą wag LP 600 było wystarczające w sytuacji, kiedy kierowca, co wynika z protokołu kontroli, nie wskazał na jakiekolwiek wątpliwości, zarzuty, ani nie wniósł uwag co do przebiegu kontroli.

Zdaniem Sądu, organy administracji prawidłowo zatem oceniły, że ustalony prawidłowo stan faktyczny sprawy nie pozwolił na umorzenie postępowania w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu. Dokonały zatem prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego.

Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. Nr 108 z 2005 r. poz.908 ze zm.) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Stosownie do art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych (udp), za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1 b pkt 1, karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, co zostało zastosowane w sprawie niniejszej.

Zatem w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (art. 40c udp).

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Powyższe oznacza, ze drogi nie wymienione w ww. rozporządzeniach, stosownie do treści art. 41 ust. 6 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Skarżący jako przewoźnik, przystępując do organizacji i realizacji przewozu, miał obowiązek stosowania obowiązujących norm, by nie spowodować przekroczeń dopuszczalnych nacisków na osiach czy dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Prawidłowo została ustalona wysokość kar za powstałe naruszenie określone w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19 z 2007 r. poz. 115 ze zm.). W przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 18 t włącznie -w myśl lp. 9 pkt 12 załącznika nr 2 do udp.

W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych, o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 udp, m.in. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach. Stosownie do lp. 6 pkt 7) lit d) i e) załącznika nr 2 do udp za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 8t: dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi wynosi odpowiednio:: lit d) powyżej 9,0 t do 9,5 t - 1200 zł, zaś lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo 900 zł. Oznacza to, że prawidłowo została wyliczona kara pieniężna w wysokości: 1200 zł + (9 x 900 zł) = 9300 złotych.

W tej sytuacji zarzut skarżącego, że kara pieniężna została nałożona za nieistniejące naruszenie ma wyłącznie charakter polemiczny i ocenny w zakresie tego, co zdaniem skarżącego "organ pierwszej jak i drugiej instancji nie rozumieją". Jat trafnie wyjaśnił organ odwoławczy, dyspozycja art. 2 ust. 35a prd ma zastosowanie do nacisku osi. Z definicji art. 2 pkt 57 prd wynika, że nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi i czy te parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi. O ile zatem mowa jest o "naciskach osi", to należy to rozumieć jako przekroczenie nacisku osi na drogę: zarówno osi pojedynczej, jak i wielokrotnej, napędowej, nienapędowej, czyli każdej osi pojazdu.

Niewątpliwie pierwszą konsekwencją wytycznych prawomocnego wyroku tut. Sądu był powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w zakresie objętym wytycznymi. Niewątpliwie to protokół kontroli stanowi zasadniczy dowód stanowiący o przebiegu i wyników kontroli i jego prawidłowa ocena, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, a zatem zgodnie z art. 80 Kpa, miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Na gruncie niniejszej sprawy nie miało natomiast jakiegokolwiek znaczenia, dołączone jako dowód w sprawie przez organ odwoławczy, pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 1 czerwca 2016 r. nr BMP.070.4. 2016.JS.2n/k21220 dotyczące kwestii używania wag LP 600 do ważenia dmc pojazdu, ponieważ w tym zakresie organ I instancji był związany wytycznymi i oceną Sądu.

Organ odwoławczy, zdaniem Sądu, dokonał także prawidłowych ustaleń faktycznych pod kątem przesłanek wyłączenia odpowiedzialności skarżącego. Art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sieipnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, stanowił bowiem, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

W przypadku niniejszej sprawy, skoro przewożono profile stalowe, to niewątpliwie prawidłowa jest ocena, że nie stanowią materiału sypkiego, ani drewna. Nie znajduje więc zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Także prawidłowo ocenił brak podstaw z art. 5 ust. 2 pkt 1a i b dokonując wykładni i analizy pojęć niezdefiniowanych w ustawie o drogach publicznych: "należytej staranności", czy "braku wpływu", przekładając je na okoliczności stanu faktycznego i wymogi stawiane prowadzonej działalności gospodarczej i wymagań co do wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie spełniać musi przedsiębiorca podejmujący działalność w zakresie przewozu drogowego.

drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia.

Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" organ pomocniczo – w ocenie Sadu prawidłowo, posłużył się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, według treści obowiązującej do dnia 1 stycznia 2012 r. "sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. "(...)Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa" (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku syg. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r.)

Oznacza to, że organ prawidłowo ocenił, że między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonymi naruszeniami istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Podmiot wykonujący przejazd - przed jego rozpoczęciem powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. W przeciwnym razie jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Należy podkreślić, że organ odwoławczy dokładnie przeanalizował treść wszystkich wyjaśnień strony złożonych w toku postępowania z 30 sierpnia 2011 r., 3 stycznia 2012 r., 10 sierpnia 2012 r. i 18 marca 2016 r. i ocenił, że słusznie uznał, ze nie stanowią dowodów świadczących zarówno o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem jak i o braku wpływu na powstanie naruszenia. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd.

Zdaniem Sądu, organu odwoławczy uwzględnił prawidłowo powyższe regulacje prawne w kontekście treści zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w toku postępowania i jego ocenę, że nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, należy podzielić.

Skarżacy bowiem jedynie kwestionował swoją odpowiedzialność, powoływał się na brak rozeznania jego i kierowcy, a tymczasem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko jej zakwestionować. Podniesione problemy związane z nabyciem pojazdu w lutym 2012r. i nierozeznaniu się co do faktycznej masy własnej i całkowitej pojazdu nie usprawiedliwiają braku należytej staranności, a tym bardziej nie stanowią o braku wpływu na naruszenie, bowiem podmiot wykonujący przejazd powinien przewidzieć, że brak wiedzy dotyczącej parametrów pojazdu może dopuścić do naruszenia prawa. Logiczne jest, jak wskazał organ, że podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Bez znaczenia dla odpowiedzialności pozostaje kwestia kilku miejsc załadunku.

Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.