Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 647/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw.  art. 51 ust. 1 pkt 3 i  ust. 4
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. W. (W.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 22 marca 2024 r. nr WINB.WOA.7721.80.2024.KC w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 lipca 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta R. udzielił R. W. (będącemu ówczesnym inwestorem) pozwolenia na nadbudowę i przebudowę budynku byłej [...] zlokalizowanej w R. przy ul. [...] , na działce nr [...], z przeznaczeniem na cele mieszkalne. W wyniku kontroli przeprowadzonej 20 maja 2013 r. (na wniosek A. i M. W. złożony 13 maja 2013 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. stwierdził, że w toku realizacji przedmiotowej inwestycji wprowadzono zmiany, które nie są ujęte w projekcie budowlanym stanowiącym integralną część powyższej decyzji, polegające na podwyższeniu kondygnacji parteru o łączną wysokość 150 cm na całej jego powierzchni, co spowodowało zmianę kubatury realizowanego obiektu. Ponieważ wspomniany projekt budowlany nie przewidywał tego rodzaju odstąpień, postanowieniem z 29 maja 2013 r. organ nadzoru budowlanego wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane jako prowadzone w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Następnie, decyzją z 31 lipca 2013 r. nr [...] organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, to jest uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas przeprowadzonych robót budowlanych, co w konsekwencji spowodowało uchylenie powołanej wyżej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę (orzekł o tym Prezydent Miasta R. decyzją z 13 września 2013 r. nr [...]). Projekt budowlany zamienny został przedłożony 30 września 2013 r., a następnie uzupełniony przez sporządzającego go architekta opinią techniczną. W tym stanie rzeczy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z 27 listopada 2013 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. W trakcie kontroli robót budowlanych przeprowadzonej 7 kwietnia 2015 r. kierownik budowy oświadczył, że powyższy obiekt ma pełnić funkcję magazynową a nie mieszkalną.

Decyzją z 25 czerwca 2015 r., nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach stwierdził nieważność wspomnianej decyzji organu pierwszej instancji z 27 listopada 2013 r. powołując się na rażące naruszenia prawa polegające między innymi na nieprawidłowościach co do formy przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, braku badania jego zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz to, że ów projekt naruszał przepisy techniczno-budowlane, gdyż przewidywał usytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości 3,66 m od granicy działki. Przedmiotowa decyzja z 25 czerwca 2015 r. została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z 1 października 2015 r., zaś skarga na tą ostatnią decyzję została oddalona przez WSA w Warszawie wyrokiem z 28 września 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2863/15.).

W ramach dalszego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. kilkukrotnie wzywał kontynuatora spornej inwestycji - R. W. (dalej jako strona, skarżący lub inwestor) o sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego oraz wydawał kolejne decyzje administracyjne. Pierwszą - z 20 listopada 2017 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych obejmujących nadbudowę i przebudowę budynku byłej pieczarkarni na budynek magazynowy, która została uchylona przez organ drugiej instancji (decyzją z 20 listopada 2017 r., nr [...]) z uwagi na brak odniesienia się do kwestii szerokości drogi dojazdowej do spornego obiektu. Drugą - z 6 czerwca 2018 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót, która została ostatecznie uchylona przez organ odwoławczy decyzją z 20 lipca 2021 r. nr [...] z uwagi na konieczność dokonania analizy aktualnego stanu faktycznego. Trzecią - z 6 maja 2022 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót, która została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z 24 czerwca 2022 r., nr [...] z uwagi na to, że niektóre z przyjętych w projekcie założeń są sprzeczne z przepisami prawa, w tym z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022, poz. 1225). Wreszcie czwartą - z 16 grudnia 2022 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót. W uzasadnieniu tego ostatniego aktu organ pierwszej instancji podkreślił, że w treści wspomnianej decyzji organu odwoławczego z 24 czerwca 2022 r. wskazano na niezbędność sporządzenia opinii przez Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z uwagi na okoliczności związane z szerokością drogi dojazdowej. Podkreślono też, że projekt budowlany powinien przewidywać jasne i konkretne rozwiązania co do sposobu odprowadzania wód opadowych, a przedłożony projekt budowlany ma być złożony na zaktualizowanej mapie. W tym kontekście stwierdzono, że powyższe wymogi zostały zachowane albowiem występuje zgodność projektu zagospodarowania działki z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. , projekt jest również zgodny z obowiązującym prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi i dotyczy to także odprowadzania wód opadowych, odległości od sąsiedniej nieruchomości oraz drogi pożarowej. Projekt budowlany - zamienny sporządzony został nadto na aktualnej mapie do celów projektowych oraz został wykonany przez osobę uprawnioną.

Także wskazana decyzja z 16 grudnia 2022 r. została jednak uchylona przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z 21 kwietnia 2023 r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji kasacyjnej organ drugiej instancji odniósł się do poszczególnych elementów wymaganych dla zatwierdzenia projektu budowlanego zastępczego i podkreślił, że o ile zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego występuje, to już w odniesieniu do pozostałych elementów takiej zgodności brak. W szczególności zwrócono uwagę, że projektowana szerokość drogi dojazdowej wynosząca w najwęższym miejscu 2,79 m nie spełnia wymogu wynikającego z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określa jej minimalną wartość na poziomie 3 m, a tym samym w świetle § 2 ust. 2 tego aktu wykonawczego, przedmiotowe kryterium może zostać spełnione w sposób inny niż określony w rzeczonym rozporządzeniu, jednak tylko w sposób zgodny z ekspertyzą techniczną zaakceptowaną przez właściwego Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej. Przedstawiona przez stronę kserokopia opinii technicznej nie spełniała, zdaniem organu, wymogów stawianych ekspertyzie technicznej albowiem opinia ta jest jedynie uproszczoną formą oceny stanu technicznego budynku. Zaznaczono przy tym, że nawet ewentualny brak konieczności wytyczenia drogi pożarowej nie będzie zwalniał inwestora od konieczności spełnienia wymogu określonego w przywołanym § 14 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., dotyczącego zachowania szerokości drogi dojazdowej. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał na kwestie związane odprowadzaniem wód opadowych wywodząc, że przewidziane w przedłożonym projekcie zamiennym rozwiązania nie są jasne i czytelne, tak aby możliwa była ocena ich zgodności z obowiązującymi regulacjami prawnymi, a w szczególności z § 28 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Poruszając zagadnienie usytuowania przedmiotowego obiektu budowlanego podkreślono, że kwestie odległości zostały w sposób prawidłowy przedstawione i w tym zakresie zastrzeżenia nie są zgłaszane. Podkreślono jednak, że wykorzystana mapa do celów projektowych, choć aktualna, to nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem, a zatem nie spełnia przewidzianych prawem wymogów. Dodatkowo dostrzeżono, że przedłożony projekt zamienny składa się z szeregu elementów, a nie stanowi zwartej całości, pozwalającej w sposób czytelny zapoznać się z jego treścią. W rezultacie wskazano na potrzebę usunięcia powyższych nieprawidłowości oraz na konieczność przeprowadzenia w tym celu postępowania dowodowego. Przedmiotowa decyzja organu odwoławczego z 21 kwietnia 2023 r. była przedmiotem sprzeciwu do tutejszego Sądu, który wyrokiem z 24 lipca 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 918/23) orzekł o jego oddaleniu.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z 31 stycznia 2024 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) odmówił skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nadbudowy i przebudowy budynku byłej pieczarkarni zlokalizowanego w R. przy ul. [...] na budynek magazynowy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że realizując wytyczne organu odwoławczego, postanowieniem z 12 maja 2023 r. skarżącego wezwano - w terminie do 30 lipca 2023 r. - o usunięcie nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, poprzez: sporządzenie projektu zagospodarowania działki na kopii mapy do celów projektowych potwierdzonej przez projektanta za zgodność z oryginałem; uzupełnienie projektu zagospodarowania działki w części rysunkowej i opisowej o jasne i konkretne rozwiązania co do sposobu odprowadzania wód opadowych z działki (w szczególności sposobu rozprowadzenia wód opadowych po powierzchni biologicznie czynnej działki); doprowadzenie tego projektu do zgodności z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zastosowanie rozwiązań projektowych w zakresie szerokości dojazdu do budynku według wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych ze [...] Wojewódzkim Komendantem Straży Pożarnej w odniesieniu do § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, z zastrzeżeniem, że ewentualny brak konieczności wytyczenia drogi pożarowej nie będzie zwalniał od spełnienia wymogów określonych w § 14 tego aktu wykonawczego; złożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego w formie odpowiadającej wytycznym sformułowanym w §§ 5 i 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 11 września 2020 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1679), to jest stanowiącego zwartą całość, uniemożliwiającą dekompletację, z ponumerowanymi wszystkimi stronami, arkuszami oraz załącznikami. Skarżący wniósł o prolongatę terminu do wykonania przedmiotowego wezwania, w związku z czym termin ten przedłużono do 30 września 2023 r., z kolei 29 września 2023 r. zażądał zawieszenia postępowania w związku z koniecznością podjęcia działań zmierzających do dostosowania spornej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, które to działania mają charakter długoterminowy. Odpowiadając na wezwanie do sprecyzowania tego wniosku wywiódł, że chodzi między innymi o notarialne ustanowienie służebności na fragmencie nieruchomości sąsiedniej, pozwalające na zapewnienie dojścia i dojazdu do działek oraz budynków stosownie do wymogów określonych w rozporządzeniu z 12 kwietnia 2002 r. Postanowieniem z 6 grudnia 2023 r., nr [...] odmówiono skarżącemu zawieszenia postępowania wskazując, że zostało ono wszczęte z urzędu, a tym samym może zostać zawieszone na wniosek strony tylko wtedy, gdy nie sprzeciwiają się temu inne strony. Postanowienie to stało się ostateczne. Następnie, 12 stycznia 2024 r. skarżący złożył pismo, w którym wniósł o "wydłużenie postępowania w kierunku wydania decyzji administracyjnej - celem przedstawienia przez stronę istotnych dla sprawy materiałów i dowodów" do 31 maja 2024 r., w związku z koniecznością podjęcia działań prawnych związanych z zapewnieniem nieruchomości dostępu o określonej minimalnej szerokości. Jakkolwiek przy tym zadeklarował, że rozwiązanie "pozostałych kwestii spornych poruszonych w postępowaniu" zostały już przygotowane, to jednak nie dołączył do tego wniosku żadnych dokumentów, które potwierdzałyby podjęcie działań mających na celu uzyskanie zgodnej z prawem szerokości drogi dojazdowej do budynku ani też w inny sposób nie uprawdopodobnił takich działań. W tym stanie rzeczy, wobec niewykonania przez stronę nałożonego na nią obowiązku w wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 30 września 2023 r., okoliczności sprawy uzasadniały odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Końcowo organ pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 31 maja 2013 r., a tym samym z mocy art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471) należało w niej zastosować przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r., to jest sprzed powyższej nowelizacji, a mianowicie art. 51 ust. 4 w związku z ust. 7 tego przepisu w wówczas obowiązującej treści.

Od powyższej decyzji z 31 stycznia 2024 r. skarżący złożył odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach dając wyraz swojemu niezadowoleniu z oraz domagając się wydania mu pozwolenia na wznowienie i zakończenie robót budowlanych zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym zamiennym. W obszernym uzasadnieniu skarżący zaprezentował w sposób szczegółowy cały dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego wskazując na szereg wadliwych wniosków sformułowanych przez orzekające w sprawie organy oraz na nieprawidłowości w tym postępowaniu, które od wielu lat uniemożliwiają mu realizację spornej inwestycji i narażają go na koszty związane z kompletowaniem wymaganej dokumentacji. Motywując przy tym brak realizacji obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentacji, o którą go wezwano wyjaśnił, że do zapewnienia drodze dojazdowej do spornego budynku wymaganej prawem szerokości konieczne było - o czym poinformował go geodeta - wydzielenie fragmentu działki i ustanowienie na niej służebności gruntowej, co jest procesem kosztownym i długotrwałym.

Decyzją z 22 marca 2024 r., nr WINB-WOA.7721.80.2024.KC Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wpierw zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, że prowadząc postępowanie administracyjne zarówno on jak i organ pierwszej instancji były związane wyrokiem tutejszego Sądu z 23 lipca 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 918/23) oddalającym sprzeciw od decyzji z 21 kwietnia 2023 r., nr [...], w tym wyrażonym w powyższym orzeczeniu stanowiskiem o trafności wskazań dotyczących nieprawidłowości przedłożonego przez stronę projektu budowlanego zamiennego oraz sposobu, w jaki miały one być usunięte. Następnie potwierdzono, że w niniejszej sprawie należało zastosować przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r. W tym kontekście podkreślono, że zgodnie z obowiązującą wówczas treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 tej regulacji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie wyznaczonego stronie terminu na przedstawienie projektu zamiennego, organ weryfikuje realizację tego obowiązku i w przypadku jego wykonania, wydaje na podstawie art. 51 ust. 4 wskazanej ustawy, decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Przedmiotowa weryfikacja polega na merytorycznej ocenie spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w tym zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a także kompletności projektu i posiadania niezbędnych opinii, uzgodnień oraz pozwoleń. Niewykonanie obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy polegać może przy tym nie tylko na braku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, lecz także na przedstawieniu projektu niezgodnego z przepisami prawa (w szczególności z regulacjami techniczno-budowlanymi czy ustaleniami obowiązującego miejscowego planu). W tym drugim przypadku, organ nadzoru budowlanego wydaje najpierw decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane o odmowie zatwierdzenia tego projektu, a następnie, zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 5 tej ustawy nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zważywszy powyższe organ drugiej instancji podzielił ustalenia dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, że przedstawiony przez skarżącego projekt budowlany zamienny, jakkolwiek zgodny z obowiązującym na terenie R. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to jednak pozostawał w sprzeczności w przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a mianowicie z jego § 14, gdyż nie przewiduje zachowania określonej w tym przepisie minimalną szerokość drogi dojazdowej oraz z § 28 ust. 2, gdyż nie wskazuje jasnych i konkretnych rozwiązań co do sposobu odprowadzania wód opadowych. Dodatkowo przyznano, że wspomniany projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogu określonego w § 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 11 września 2020 r., bowiem został złożony w kilku odrębnych elementach, a zatem nie zachowuje formy uniemożliwiającej jego dekompletację. Nadto, dołączona do projektu mapa, choć aktualna, to nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem. W tym stanie rzeczy skarżącego trafnie wezwano do usunięcia powyższych nieprawidłowości, a skoro nawet pomimo przedłużenia wyznaczonego terminu nie wykonał on nałożonego nań w tych ramach obowiązku, okoliczności sprawy uzasadniały wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Niezadowolona z powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a także dokładnego sprawdzenie przez Sąd zgodności z Kodeksem postępowania administracyjnego działań oraz decyzji organów obydwu instancji w tym poddania analizie prawidłowości twierdzeń dotyczących np. pomiarów odległości, które zostały dokonane bez posiadania odpowiednich dokumentów geodezyjnych. Skarżący wywiódł, że sporny budynek został wybudowany w roku 1970 i służył działalności rolniczej. W roku 2002 jego ojciec rozpoczął działania zmierzające do nadbudowy tego obiektu o jedno piętro z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Z uwagi na wiek i zły stan zdrowia jego ojca, w roku 2013 przejął kontynuację tej inwestycji chcąc zapewnić rodzicom mieszkanie, jednak podejmowane przez uczestników postępowania oraz reprezentującą ich radcę prawną działania od jedenastu lat uniemożliwiają mu jej dokończenie i choć był gotów do ugodowego zakończenia sprawy, wskazane osoby nie są tym zainteresowane przyjmując konfliktową postawę. W tym miejscu strona wskazała na naganne zachowanie wskazanej radcy prawnej, która - jak to określił - "z premedytacją i świadomym pogwałceniem Kodeksu Etyki Adwokackiej" doprowadziła do wyeliminowania z obrotu prawnego korzystnych dlań rozstrzygnięć zatwierdzających projekt budowlany zamienny i udzielających pozwolenia na dokończenie budowy.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wywodząc, że zarzuty podniesione przez stronę są bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że kwestionowany przez stronę akt odpowiada wymogom prawa.

Zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nadbudowy i przebudowy budynku byłej [...] zlokalizowanego w R. przy ul. [...] na budynek magazynowy. W pierwszej kolejności przyjdzie zaznaczyć, że postępowanie w sprawie legalności tego obiektu zostało wszczęte na wniosek uczestników postępowania 13 maja 2013 r., a tym samym organy obydwu instancji trafnie zastosowały w tej sprawie przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą ustawy zmieniającej z 13 lutego 2020 r. Z treści art. 25 tej ostatniej ustawy wynika bowiem jednoznacznie, że do spraw uregulowanych ustawą - Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej nowelizacji, przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Kwestionowana przez stronę decyzja wydana została w ramach postępowania naprawczego, prowadzonego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Przepisy te znajdują zastosowanie w sytuacji, gdy legalnie prowadzone roboty budowlane są realizowane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej w rozumieniu art. 36a ust. 5 tej ustawy, zaś ich podstawowym celem jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że w trakcie realizacji robót budowlanych, objętych udzielonym pozwoleniem na budowę doszło do zmiany w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu, to jest kubatury oraz do zmian rozwiązań konstrukcyjnych w tym w zakresie wymagającym zmiany opinii i uzgodnień (art. 36a ust. 5 pkt 2 i 6 cytowanej ustawy), a tym samym, wszczęcie i prowadzenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania w trybie naprawczym było uzasadnione. W ramach tego postępowania skarżący był wielokrotnie wzywany o przedstawienie projektu budowlanego zastępczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, po czym organ pierwszej instancji wydawał decyzje o zatwierdzeniu przedstawionego przezeń projektu zastępczego, jednak wszystkie te akty były eliminowane z obrotu prawnego. Ostatnia z rzeczonych decyzji wydana 16 grudnia 2022 r. została uchylona przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z 21 kwietnia 2023 r. nr [...]. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji kasacyjnej organ drugiej instancji wskazał na uchybienia, jakimi obarczony był przedstawiony przez stronę projekt budowlany zastępczy, a mianowicie na to, że pozostawał w sprzeczności z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż nie przewidywał zachowania określonej w tym przepisie minimalnej szerokość drogi dojazdowej oraz § 28 ust. 2 tego aktu wykonawczego, gdyż nie wskazywał jasnych i konkretnych rozwiązań co do sposobu odprowadzania wód opadowych. Nadto zaznaczono, że ów projekt nie spełnia wymogu określonego w § 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 11 września 2020 r. (nie zachowuje jednolitej formy uniemożliwiającej jego dekompletację zaś dołączona doń mapa nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem) oraz wskazał na konieczność usunięcia tych nieprawidłowości jako wymóg warunkujący zatwierdzenie projektu zamiennego. Decyzja ta była przedmiotem kontroli tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 918/23, gdzie w wyroku oddalającym sprzeciw wypowiedziano się o prawidłowości tego rozstrzygnięcia, w tym określonych tam wytycznych co do potrzeby uzupełnienia projektu. Postępowanie naprawcze prowadzone aż do wydania powyższej decyzji zostało już więc ocenione przez tutejszy Sąd a sformułowana w tym zakresie ocena została zawarta w uzasadnieniu powołanego wyroku, który uzyskał walor prawomocności. Stąd, wobec wiążącego charakteru oceny prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, wynikającego z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwestie związane z poprzedzającym wydanie rzeczonej decyzji postępowaniem administracyjnym nie mogą podlegać ponownej ocenie Sądu w ramach sprawy niniejszej i dlatego nie jest możliwe uwzględnienie zawartego w skardze żądania dotyczącego zbadania legalności wszelkich działań podejmowanych przez organu nadzoru budowlanego w sprawie, w tym także tych, które poprzedzały opisaną wyżej decyzję z 21 kwietnia 2023 r, jak również czynności podejmowanych na tamtym etapie sprawy przez reprezentującą uczestników postępowania radcę prawną. Sąd jest bowiem uprawniony do poddania kontroli jedynie tej części postępowania, która toczyła się po wydaniu wskazanego aktu.

Wykonując wskazania sformułowane w powołanej decyzji z 21 kwietnia 2023 r. organ pierwszej instancji, postanowieniem z 12 maja 2023 r., nr [...] nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym, poprzez sporządzenie projektu zagospodarowania działki na kopii mapy do celów projektowych potwierdzonej przez projektanta za zgodność z oryginałem; uzupełnienie projektu zagospodarowania działki w części rysunkowej i opisowej o jasne i konkretne rozwiązania co do sposobu odprowadzania wód opadowych z działki (w szczególności sposobu rozprowadzenia wód opadowych po powierzchni biologicznie czynnej działki); doprowadzenie tego projektu do zgodności z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez zastosowanie rozwiązań projektowych w zakresie szerokości dojazdu do budynku według wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych ze [...] Wojewódzkim Komendantem Straży Pożarnej w odniesieniu do § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, z zastrzeżeniem, że ewentualny brak konieczności wytyczenia drogi pożarowej nie będzie zwalniał od spełnienia wymogów określonych w § 14 tego aktu wykonawczego; złożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego w formie odpowiadającej wytycznym sformułowanym w §§ 5 i 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 11 września 2020 r., to jest stanowiącego zwartą całość, uniemożliwiającą dekompletację, ponumerowanymi wszystkimi stronami, arkuszami oraz załącznikami. Zdaniem Sądu, zakres tego obowiązku w pełni koresponduje z wytycznymi określonymi przez organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z 21 kwietnia 2023 r. Jest przy tym poza sporem, że pomimo prolongaty terminu, pierwotnie wyznaczonego na 30 lipca 2023 r. o trzy miesiące, to jest do 30 września 2023 r., a także mimo upływu kolejnych miesięcy, skarżący obowiązku tego nie zrealizował. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy uzasadniały odmowę zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego w trybie art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Wymaga podkreślenia, że użyte w omawianym przepisie sformułowanie "wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego" powoduje, że organ nadzoru budowlanego nie może wyłącznie kontrasygnować przedłożonego mu projektu, ale zobowiązany jest do dokonania jego oceny i dokładnej analizy, która powinna obejmować w szczególności kompletność projektu budowlanego, zgodność z przepisami, w tym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanymi, sprawdzenie, czy został on sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, jak również czy zostały doń dołączone wszystkie ewentualnie wymagane opinie i uzgodnienia (zob. wyrok tutejszego Sądu z 3 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1200/20, publ. Lex nr 3156299). Wypada również zaakcentować, że pierwotna decyzja z 22 lipca 2002 r. nr 43 o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji została uchylona decyzją Prezydenta Miasta R. z 13 września 2013 r. nr [...](na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie którym decyzja o pozwoleniu na budowę podlega uchyleniu w sytuacji wydania decyzji wskazanej w art. 51 ust. 1 pkt 3 tej regulacji). W tej zaś sytuacji, projekt budowlany zamienny podlegający ocenie w ramach decyzji wydawanej w oparciu o art. 51 ust. 4 powołanej ustawy ma kluczowe znaczenie dla możliwości dalszej realizacji inwestycji, gdyż zastępuje projekt pierwotny jako dokumentację budynku, a w konsekwencji to on stanowi dokumentację budowlaną w oparciu o którą cały obiekt będzie funkcjonował w trakcie swego dalszego istnienia (por. wyrok NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt: II OSK 2686/16, publ. Lex nr 2591853).

W tym kontekście Sąd uznał, że skoro orzekające w sprawie organy ustaliły, że przedstawiony przez skarżącego projekt budowlany zamienny nie zachowywał wymogów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy z uwagi na niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz niespełnienie kryterium kompletności w kontekście postanowień cytowanego rozporządzenia z 11 września 2020 r., zaś wady te pomimo wyraźnego wezwania nie zostały przez inwestora usunięte, zatwierdzenie przedmiotowego projektu zamiennego w trybie art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nie było możliwe i dlatego trafnie wydano decyzję odmowną.

W rezultacie, zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku, gdyż powodem braku możliwości kontunuowania przez skarżącego spornej inwestycji nie była, wbrew jego twierdzeniom, konfliktowa postawa uczestników postępowania oraz ich pełnomocnika, lecz fakt, że nie usunął wad projektu budowlanego zastępczego w sposób czyniący zadość nałożonemu nań obowiązkowi, a tym samym pozwalający na jego zatwierdzenie.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.