Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 50/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6h, art. 6q ust. 1, art. 6ka
journal: Dz.U. 2023 poz 1469
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 188, art. 247 §1
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2023r., nr SKO.63.66.2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień i wrzesień 2023 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 października 2023 r. wydaną na podstawie m. in. art. 6ka ust. 3 w związku z art. 6k ust. 3 i art. 6q oraz art. 2 ust. 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469, ze zm.), dalej jako: "ustawa porządkowa", Burmistrz Miasta S. (dalej: (dalej jako: "organ I instancji") określił Spółdzielni Mieszkaniowej w S. (dalej jako: "Spółdzielnia", "skarżąca", "strona") wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. z nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] w wysokości 12.000 zł oraz [...] w wysokości 7.500 zł.

Jak wynika z przekazanych sądowi wraz ze skargą akt sprawy oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, podstawę wszczęcia postępowania stanowiło otrzymane 26 września 2023 r. od podmiotu odbierającego odpady komunalne zawiadomienie, że podczas odbioru odpadów w miesiącach sierpniu i wrześniu 2023 r., stwierdzono, że odpady z ww. nieruchomości są zbierane w sposób niesegregowany. Niezachowanie obowiązku segregacji odpadów stwierdzono w dniach 31 sierpnia oraz 14 i 21 września 2023 r. Z odbiorów sporządzono dokumentacje fotograficzną, zostawiono kartkę upominającą o segregacji odpadów oraz naklejkę o nieprawidłowej segregacji na pojemniku na odpady zmieszane. Na podstawie zawiadomienia i przesłanych fotografii organ I instancji uznał, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania opisanego na wstępie rozstrzygnięcia.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy") decyzją z 30 listopada 2023 r. utrzymało decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wskazało, że kwestie związane między innymi z zadaniami gmin oraz obowiązkami właścicieli nieruchomości, dotyczącymi utrzymania czystości i porządku określa ustawa porządkowa, zaś jej art. 6q zobowiązuje do stosowania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), dalej jako: "o.p.", a uprawnienia organów podatkowych przyznaje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, natomiast w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy porządkowej, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Następnie przybliżyło treść m. in. art. 6c, art. 6ka tego aktu prawnego oraz §1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z 27 października 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach zamieszkałych, ustalenia stawki opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty w związku z kompostowaniem bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostowniku przydomowym (dalej jako: "uchwała Rady Miejskiej").

SKO zauważyło, że z wykładni literalnej przywołanego art. 6ka ustawy porządkowej wynika, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Pogląd ten prezentowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Nie wyłączył z obowiązku nałożenia opłaty podwyższonej w sytuacji jedynie incydentalnego czy też wręcz jednokrotnego stwierdzenia naruszenia zasad zadeklarowanej segregacji odpadów. Nie ma też w art. 6ka mowy o uporczywości czy notoryczności niesegregowania odpadów.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779), dalej jako: "ustawa o odpadach", odpady komunalne to odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Z kolei przez selektywne zbieranie rozumie się zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami (art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy porządkowej selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmuje co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Do pojemników odpadów zmieszanych należy w tej sytuacji wrzucać odpady, których nie można posegregować. Dlatego też zdaniem SKO jako błędne należy uznać stanowisko, że skoro i tak odpady zmieszane są odbierane jako niesegregowane, to nie można do nich zastosować art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej. Jest bowiem oczywiste, że przy selektywnej zbiórce odpadów do pojemnika z odpadami zmieszanymi nie mogą trafić odpady z frakcji zbieranych w sposób selektywny (szkło, papier i plastik). Taka zaś właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że mieszkańcy przedmiotowych nieruchomości posiadają jeden wspólny grunt gromadzenia odpadów komunalnych. Jest to oznakowana, zamykana wiata śmietnikowa mieszcząca pojemniki na odpady zmieszane o pojemności 1100 litrów, należąca do Spółdzielni. Klucze do wiaty posiadają mieszkańcy nieruchomości. Obok wiaty znajduje się punkt gromadzenia odpadów selektywnych. Podmiot odbierający odpady stwierdził, że w dniach:

- 31 sierpnia 2023 r. nie zachowano obowiązku segregacji odpadów, gdyż w pojemnikach na odpady zmieszane znajdowały się odpady selektywne, jak: butelki szklane, puszki aluminiowe, butelki z tworzywa sztucznego, opakowania wielomateriałowe, torby i worki plastikowe,

- 14 września 2023 r. także nie zachowano obowiązku prawidłowej segregacji odpadów. W kontenerze na odpady zmieszane znajdowały się odpady selektywne, jak butelki plastikowe, folie i worki, puszki aluminiowe, butelki szklane. W pojemniku na papier znajdowała się szklana butelka, natomiast w pojemnikach do selektywnej zbiórki odpadów znajdowały się odpady poza pojemnikami jak karton z butelkami, torba materiałów a oraz odpad samochodowy – zderzak,

- 21 września 2023 r. stwierdzono również brak segregacji odpadów komunalnych. W kontenerze na odpady zmieszane znajdowały się odpady segregowane, jak butelki plastikowe, opakowania wielomateriałowe. odpady biodegradowalne, szklane słoiki, puszki aluminiowe. W pojemniku na odpady biodegradowalne znajdowały się tworzywa sztuczne, jak worek i torba, a w pojemniku na tworzywo sztuczne znajdował się torba papierowa. Obok wiaty śmietnikowej leżały opony samochodowe.

Z ww. odbiorów sporządzono dokumentację fotograficzną, zostawiono kartkę upominającą o segregacji odpadów oraz naklejkę o nieprawidłowej segregacji na pojemniku na odpady zmieszane.

Następnie pismem z 25 września 2023 r. podmiot odbierający odpady komunalne zawiadomił Burmistrza S. oraz właściciela nieruchomości o stwierdzonych naruszeniach obowiązku segregacji śmieci przez właścicieli nieruchomości. Każdorazowo o niedopełnieniu tego obowiązku powiadamiano Spółdzielnię poprzez umieszczenie naklejek na pojemnikach. Organ I instancji postanowieniem z 28 września 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec mieszkańców rzeczonych nieruchomości w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. Odnotował nieprzestrzeganie segregacji odpadów, które wynikało z zawiadomienia z 25 września 2023 r. Podstawą wydanej przez ten organ decyzji obok dokumentacji fotograficznej była przede wszystkim ocena dokonana na miejscu, opisana następnie w zawiadomieniu podmiotu odbierającego odpady, które w sposób prawidłowy skierowane zostało również do Spółdzielni.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny i pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę. Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałyby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców.

SKO wyjaśniło też, że choć spełnienie wymogów segregacji w odniesieniu do budynków wielolokalowych może okazać się w praktyce trudne, to w gestii właściciela nieruchomości leży maksymalne zabezpieczenie pojemników śmietnikowych oraz nadzór nad prawidłowym segregowaniem odpadów przez mieszkańców. Ścisłe przestrzeganie segregacji odpadów, zwłaszcza na obszarach zamieszkałych przez znaczną liczbę osób korzystających z jednej altany śmietnikowej, nie jest łatwe do zrealizowania. Osiągnięciu pożądanego stanu rzeczy służą m. in. środki o charakterze fiskalnym. Ich zastosowanie sprzyja zarówno samodyscyplinie mieszkańców, jak i społecznej kontroli przestrzegania zadeklarowanych zasad. Trzeba pamiętać, że segregowanie odpadów powinno być zasadą, do której realizacji należy dążyć przy zastosowaniu zarówno środków edukacyjnych jak i prawem przewidzianych opłat sankcyjnych.

Reasumując, organ II instancji ocenił, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające nałożenie podwyższonej opłaty w związku ze stwierdzoną okolicznością niewywiązywania się właściciela nieruchomości z obowiązku segregacji odpadów komunalnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, zaś z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia zarzutów nieważności decyzji, o ich uchylenie.

Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 247 §1 pkt 5 o.p. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy strona, co do której została wydana decyzja podatkowa nie była podmiotem toczącego się postępowaniu administracyjnego, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji podatkowej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 6ka ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy porządkowej poprzez niewłaściwą wykładnię i wszczęcie postępowania w stosunku do innego podmiotu niż adresat decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Jednocześnie w przypadku nieuwzględnienia przez sąd powyższych zarzutów, z ostrożności procesowej, skarżąca wskazała na:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 122 w zw. z art. 187 §1 i art. 191 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie twierdzeń na dokumentacji fotograficznej oraz oświadczeniu odbiorcy odpadów, podczas gdy organ nie wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość, czy odpady, które znajdowały się w pojemnikach na odpady zmieszane rzeczywiście nie powinny się tam znaleźć, gdyż sposób segregacji ustalony w 2023 r. zezwalał, aby w pojemnikach przeznaczonych na odpady zmieszane znajdowały się opakowania z zawartością po olejach, a także papier zabrudzony i tłusty,

- art. 122 w zw. z art. 187 §1 i art. 191 w zw. z art. 210 §4 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie twierdzeń o nieprawidłowej segregacji w dniach 31 sierpnia oraz 14 i 21 września 2023 r. jedynie o gołosłowne zawiadomienie firmy odbierającej odpady komunalne,

- art. 122 w zw. z art. 187 §1 i art. 191 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uznanie, że nałożenie podwyższonej opłaty stanowi rekompensatę dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych, w sytuacji braku dowodu wskazującego, że gmina takowy wyższy koszt poniosła,

- art. 122 w zw. z art. 180 i 187 §1 o.p. poprzez nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, co spowodowało zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy,

- art. 191 o.p. poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że podstawą decyzji organu I instancji było zawiadomienie o nieprawidłowościach, w sytuacji gdy zawiadomienie to w całości opierało się na dokumentacji fotograficznej, które to dowody neguje skarżąca z powodu braku możliwości określenia, której nieruchomości one dotyczą oraz jednoznacznego określenia na ich podstawie, czy doszło do naruszenia zasad prawidłowej segregacji,

- art. 233 §1 pkt 1 o.p. poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy stopień wadliwości decyzji zasługiwał na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zbiorcze zawiadomienie o kilkukrotnych naruszeniach obowiązku selektywnej zbiórki odpadów jest prawidłowe, w sytuacji gdy z normy przepisu wynika, że zawiadomienia takiego dokonuje się w sytuacji niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki (a więc każdorazowego niedopełnienia), co powoduje jednocześnie, że nieuprawnione jest wystosowywanie zbiorczego zawiadomienia, co tym samym narusza przepis art. 121 §1 o.p.,

- art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że odpady niesegregowane (zmieszane), co do których podmiot odbierający odpady wystosował zawiadomienie do organu I instancji są odpadami selektywnie zbieranymi, a tym samym w przypadku nieprawidłowości w segregacji koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny, w sytuacji braku wykazania przez organ I instancji poniesienia takiego kosztu,

- art. 6ka ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 3 ustawy porządkowej poprzez błędną wykładnię i określenie w rozstrzygnięciu decyzji opłaty podwyższonej za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. w wysokości 12.000,00 zł. dla nieruchomości przy ul. [...] oraz za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. w wysokości 7.500,00 zł dla nieruchomości przy ul [...] tj. łącznie 19.500,00 zł, podczas gdy odwołująca dokonała w miesiącach sierpień i wrzesień 2023 r. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na ww. nieruchomościach w łącznej kwocie 9.750,00 zł, co winno być uwzględnione w rozstrzygnięciu decyzji, gdyż w przeciwnym razie odwołująca będzie obciążona potrójną stawką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W uzasadnieniu zarzutów skargi w zakresie nieważności postępowania Spółdzielnia podniosła, że adresatem decyzji podatkowej została wskazana skarżąca, chociaż postępowanie administracyjne od chwili jego wszczęcia toczyło się względem mieszkańców nieruchomości przy ul. [...] i [...]. Postępowanie od samego początku było więc dotknięte wadą powodującą jego nieważność, na co nie zareagował organ odwoławczy. Skoro postępowanie toczyło się względem mieszkańców przy ul. [...] i [...], to tym samym należy stwierdzić, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Postępowanie względem skarżącej jako właściciela nieruchomości, o jakim mowa w art. 2 ust. 3 ustawy porządkowej nigdy nie zostało wszczęte w niniejszej sprawie.

Następnie skarżąca zauważyła, że same fotografie wskazujące na zgromadzone odpady różnych frakcji w pojemniku, bez opisania jakiej nieruchomości dotyczą i bez możliwości zidentyfikowania na podstawie tych fotografii, których pojemników na odpady dotyczą, nie mogą w postępowaniu podatkowym stanowić wiarygodnego źródła informacji, gdyż jest to sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej.

Podniosła, że podmiot odbierający odpady nie dopełnił obowiązku właściwego zawiadomienia właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów, bowiem w przypadku zaistnienia takich sytuacji podmiot ten winien każdorazowo zawiadamiać pisemnie właściciela nieruchomości (w tej sytuacji skarżącą) o dostrzeżonych nieprawidłowościach.

Zdaniem strony prawidłowa ocena dowodów winna doprowadzić do wydania decyzji eliminującej z obrotu prawnego decyzję organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoją dotychczasową argumentację, wniosło o oddalenie skargi oraz o rozpatrzenie jej w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest on związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Tym samym sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją.

W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania sądu istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia SKO, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji określającej Spółdzielni wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi nieselektywnie z nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. w wysokości 12.000,00 zł oraz przy ul. [...] za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. w wysokości 7.500,00 zł.

Zgodnie z art. 6h ustawy porządkowej właściciele nieruchomości zobowiązani są ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Według art. 6q ust. 1 ustawy porządkowej w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Stosownie do treści art. 6ka ustawy porządkowej w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (zarząd związku międzygminnego) oraz właściciela nieruchomości (ust. 1). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta (zarząd związku międzygminnego) na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta (zarząd związku międzygminnego) określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust. 3).

Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, że strona złożyła stosowne deklaracje, w których oświadczyła, że na terenie nieruchomości zlokalizowanych przy ul. [...] i ul. [...] w S. odpady komunalne zbierane będą w sposób selektywny (k. 1-3 akt sprawy). Co istotne w ich pouczeniu widnieje zapis, z którego jasno wynika, że formularze deklaracji wypełnione przez skarżącą przeznaczone są dla właścicieli, współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostek organizacyjnych i osób posiadających nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także innych podmiotów władających nieruchomością zamieszkałą (pkt. 1 objaśnień). Tym samym Spółdzielnia była w pełni świadoma obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny oraz konsekwencji związanych z jego naruszeniem na terenie wskazanych wyżej nieruchomości oraz tego, że to właśnie na niej ciąży przedmiotowy obowiązek.

Należy też zauważyć, że w art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po pierwsze podmiot odbierający odpady komunalne musi stwierdzić, że nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Po drugie, że obowiązku tego nie dopełnił właściciel nieruchomości. Po trzecie, ww. podmiot musi zawiadomić organ (w tym przypadku Burmistrza) oraz właściciela nieruchomości o wspomnianej nieprawidłowości. Co się tyczy trzeciej z przesłanek należy zauważyć, że regulacje ustawowe nie określają w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości. Biorąc ponadto pod uwagę rolę tego powiadomienia to winno ono być dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ (por. wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 1496/22).

Jak ustaliły organy obu instancji (a strona tego nie kwestionuje) mieszkańcy ul. [...] i ul. [...] w S. posiadają jeden wspólny grunt gromadzenia odpadów komunalnych. Jest to oznakowana i zamykana wiata śmietnikowa mieszcząca pojemniki na odpady zmieszane. Wiata ta należy do Spółdzielni. Do wiaty klucze posiadają mieszkańcy nieruchomości. Obok wiaty zaś znajduje się punkt gromadzenia odpadów selektywnych. Z ustaleń tych wynika ponadto, że do naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych z nieruchomości wielorodzinnych położonych w S. przy ul. [...] i ul. [...] doszło: (-) 31 sierpnia 2023 r. w pojemnikach na odpady zmieszane znajdowały się odpady selektywne jak: butelki szklane, puszki aluminiowe, butelki z tworzywa sztucznego, opakowania wielomateriałowe. torby i worki plastikowe; (-) 14 września 2023 r. w kontenerze na odpady zmieszane znajdowały się odpady selektywne jak butelki plastikowe, folie i worki, puszki aluminiowe, butelki szklane. W pojemniku na papier znajdowała się szklana butelka, natomiast w pojemnikach do selektywnej zbiórki odpadów znajdowały się odpady poza pojemnikami jak karton z butelkami, torba materiałowa oraz odpad samochodowy – zderzak; (-) 21 września 2023 r. w kontenerze na odpady zmieszane znajdowały się odpady segregowane jak butelki plastikowe, opakowania wielomateriałowe, odpady biodegradowalne, szklane słoiki, puszki aluminiowe. W pojemniku na odpady biodegradowalne znajdowały się tworzywa sztuczne jak worek i torba a w pojemniku na tworzywo sztuczne znajdował się torba papierowa. Obok wiaty śmietnikowej leżały opony samochodowe. Co istotne, z każdego z tych odbiorów sporządzono dokumentację fotograficzną, zostawiono za każdym razem na pojemniku na odpady zmieszane kartkę upominającą o segregacji odpadów oraz naklejkę o nieprawidłowej segregacji lub posegreguj jeszcze raz (k. 34-41 - dotyczące 31 sierpnia 2023 r., k. 19-33 - dotyczące 14 września 2023 r., k. 4-18 - dotyczące 21 września 2023 r. akt sprawy).

Odpady te zostały odebrane przez podmiot trzeci jako zmieszane odpowiednio 31 sierpnia oraz 14 i 21 września 2023 r. O stwierdzonych nieprawidłowościach przy ich segregacji przez stronę podmiot odbierający poinformował Burmistrza zawiadomieniem z 25 września 2023 r. (data wpływu do organu 26 września 2023 r. – k. 42 akt sprawy), gdzie szczegółowo opisał zaistniałe podczas każdego odbioru odpadów nieprawidłowości. Każdorazowo również o zaistniałym fakcie powiadomiona została Spółdzielnia, przy pomocy czerwonych kartek upominających "popraw swoją segregację" oraz naklejek o nieprawidłowej segregacji lub posegreguj jeszcze raz umieszczonych na pojemnikach na odpady zmieszane (k. 7, 24, 34 akt sprawy). Postanowieniem z 28 września 2023 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (k. 43 akt sprawy). Następnie zawiadomieniem z 21 marca 2023 r. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie (k. 45 akt sprawy).

W kontrolowanej sprawie zgromadzono też obszerną dokumentację zdjęciową (k. 4-41 akt sprawy), sporządzoną przez pracowników podmiotu odbierającego odpady, obrazującą naruszenie zasad selektywnej zbiórki odpadów w dniach 31 sierpnia oraz 14 i 21 września 2023 r., z której wynika, że stan braku segregacji na nieruchomościach zarządzanych przez stronę nie był zdarzeniem jednorazowym, pomimo że skarżąca była każdorazowo upominana w formie czerwonych kartek "popraw swoją segregację" i naklejek "nieprawidłowa segregacja" lub "posegreguj jeszcze raz". Nieinteresowanie się segregacją, stanem miejsca gromadzenia odpadów oraz zapełnianiem pojemników (jeśli strona zadeklarowała selektywny ich zbiór) obciąża stronę i powoduje, że trudno uwolnić ją od odpowiedzialności z tytułu opłat za odbiór odpadów (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2019 r., sygn. akt 111 SA/Wa 1816/18).

Wobec powyższego trudno uznać za trafny zarzut sformułowany w pkt 1 ppkt 2 skargi naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 §1 i art. 191 w zw. z art. 210 §4 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie twierdzeń o nieprawidłowej segregacji w dniach 31 sierpnia 2023 r. oraz 14 i 21 września 2023 r. jedynie o gołosłowne zawiadomienie firmy odbierającej odpady komunalne. Trudno też uznać (mając na względzie szczegółową dokumentację fotograficzną, gdzie wyraźnie wskazano jakich nieruchomości to dotyczy, w szczególności – k. 5, 7, 8, 12, 24, 27, 30, 34, 36, 39 akt sprawy oraz opis nieprawidłowości zawarty w zawiadomieniu organu z 26 września 2023 r. – k. 45 akt sprawy) za zasadny zarzut ujęty w pkt 1 ppkt 5 skargi (niepoparty żadnym materiałem dowodowym) naruszenia art. 191 o.p. poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że podstawa decyzji organu I instancji było ww. zawiadomienie o nieprawidłowościach, w sytuacji gdy w całości opierało się ono na dokumentacji fotograficznej, które to dowody neguje skarżąca z powodu braku możliwości określenia, której nieruchomości one dotyczą oraz jednoznacznego określenia na ich podstawie czy doszło do naruszenia zasad prawidłowej segregacji. To, że strona nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem, a jej stanowisko to jedynie polemika z organem nie przesądza o tym, że organ wskazany wyżej przepis naruszył.

Nie budzi też wątpliwości sądu, że nie zachowano w każdej ze wskazanych przez podmiot odbierający dat obowiązku selektywnej segregacji odpadów, gdyż w pojemnikach na odpady zmieszane (jak już opisano szczegółowo wcześniej) znajdowały się odpady selektywne. Ponadto: (-) 14 września 2023 r. w pojemniku na papier znajdowała się szklana butelka, natomiast w pojemnikach do selektywnej zbiórki odpadów znajdowały się odpady poza pojemnikami, jak karton z butelkami, torba materiałowa oraz odpad samochodowy - zderzak. Z odbioru tego sporządzono dokumentację fotograficzną, zostawiono kartkę upominającą o segregacji odpadów oraz naklejkę posegreguj jeszcze raz na pojemniku na odpady zmieszane; (-) 21 września 2023 r. w pojemniku na odpady biodegradowalne znajdowały się tworzywa sztuczne jak worek i torba a w pojemniku na tworzywo sztuczne znajdował się torba papierowa. Obok wiaty śmietnikowej leżały opony samochodowe. Z odbioru sporządzono dokumentacje fotograficzną, zostawiono kartkę upominającą o segregacji odpadów oraz naklejkę o nieprawidłowej segregacji na pojemniku na odpady zmieszane.

W sposób prawidłowy stwierdzono zatem naruszenie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych i przekazano organowi I instancji stosowne zawiadomienie o niewywiązywaniu się skarżącej z ciążącego na niej obowiązku. Tym samym spełniając jeden z warunków określonych w art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej.

Nie budzi zastrzeżeń sądu również to, że strona (poprzez pozostawienie każdorazowo – w dniach 31 sierpnia 2023 r. oraz 14 i 21 września 2023 r. - czerwonych kartek upominających "popraw swoją segregację" oraz naklejek "nieprawidłowa segregacja" lub "posegreguj jeszcze raz" umieszczonych na pojemnikach na odpady zmieszane) została prawidłowo powiadomiona o przypadkach niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w zakresie wskazanym już wcześniej. Tym samym spełniono kolejny z warunków określonych w art. 6 ka ust. 1 ustawy porządkowej. Trudno więc zgodzić się ze stroną, że podmiot odbierający odpady nie dopełnił obowiązku właściwego zawiadomienia właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów z uwagi na to, że nie powiadomił go pisemnie o zaistniałym fakcie. Obowiązujące przepisy prawa nie określają bowiem formy i terminu powiadomienia przez podmiot odbierający odpady organu i właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Mówią one jedynie o obowiązku powiadomienia organu (i takie zgłoszenie miało miejsce 26 września 2023 r. i poprzedzało wszczęcie postępowania w sprawie) oraz Spółdzielni, jako właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy porządkowej (pozostawiono każdorazowo 31 sierpnia oraz 14 i 21 września 2023 r. - czerwone kartki upominające "popraw swoją segregację" oraz naklejki "nieprawidłowa segregacja" lub "posegreguj jeszcze raz"). Jest to o tyle logiczne rozwiązanie, że podmiot odbierający odpady komunalne nie prowadzi żadnego postępowania (gdyż nie ma do tego żadnych uprawnień), a jedynie w sposób odformalizowany (w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie selektywnej zbiórki odpadów) obowiązany jest do powiadomienia o tym fakcie właściciela (jak w tej sprawie) danej nieruchomości oraz organu. Przyjęcie ponadto sformalizowanego tryb powiadomienia strony, np. poprzez wysłanie pisma za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (dodatkowo np. z obowiązkiem jego udziału w trakcie odbioru odpadów) doprowadziłoby do tego, że miejsce składowania odpadów, pojemniki oraz odpady musiałby zostać zabezpieczone i wyłączone z użytkowania na okres do momentu formalnego zawiadomienia strony o wystąpieniu nieselektywnej segregacji odpadów komunalnych na zarządzanym przez nią terenie. Zdaniem sądu zastosowane przez podmiot odbierający odpady komunalne powiadomienia strony w odformalizowanej formie (tj. naklejek) było zatem prawidłowe, co potwierdza wyrok NSA z 25 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 17/23, który takiej formy nie zakwestionował (też wyrok WSA w Gdańsku z 29 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 757/21). Wypełniły one również ich funkcję informacyjno-prewencyjną. Właściciel nieruchomości otrzymał bowiem w ten sposób informację o stwierdzeniu nieprawidłowej segregacji odpadów i odbiorze tych odpadów jako zmieszanych. Dzięki temu skarżąca miała możliwość podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie w przyszłości ewentualnych uchybień w tym zakresie (czego nie zrobił, skoro brak segregacji się powtarzał). W przypadku zaś organu stanowiło to przesłankę do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty. Przepisy nie nakazują również (jak chciałaby tego skarżąca), aby umożliwiono jej udział w czynnościach podmiotu odbierającego śmieci. Odbierający śmieci miał jedynie obowiązek - jak już wskazano wcześniej - powiadomienia właściciela nieruchomości (co zrobił w formie czerwonych kartek upominających "popraw swoją segregację" oraz naklejek "nieprawidłowa segregacja" lub "posegreguj jeszcze raz"). Wobec braku szczególnych wymogów w art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej nie można uznać też, że zachodzi wadliwość zbiorczego zawiadamiania organu o wielokrotnych naruszeniach obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych (jak miało to miejsce w tej prawie). Nie dotyczy to zaś strony, gdyż ta w każdej z dat kiedy podmiot odbierający stwierdził nieprawidłową segregację była informowana o tym fakcie za pomocą właśnie czerwonych kartek upominających "popraw swoją segregację" oraz naklejek "nieprawidłowa segregacja" lub "posegreguj jeszcze raz". Przepis ten wskazuje jedynie na obowiązek powiadamia o tym fakcie właściwego organu oraz właściciela nieruchomości, że doszło i gdzie doszło do nieprawidłowej segregacji odpadów i kogo to dotyczy (co w tej sprawie miało miejsce). Powiadomienia te miały również charakter niezwłoczny. W przypadku bowiem spółdzielni następowały tego samego dnia kiedy podmiot trzeci ustalił, że doszło do nieprawidłowej segregacji odpadów (tj. 31 sierpnia 2023 r. oraz 14 i 21 września 2023 r.), zaś w przypadku organu nastąpiło to 26 września 2023 r. (odpowiednio 5, 12 i 26 dni po zdarzeniu nieprawidłowej segregacji). Wobec powyższego trudno jest uznać za zasadne twierdzenie skarżącej, że podmiot odbierający odpady zastosował wobec niej zbiorcze zawiadomienie o naruszeniach obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, a co za tym idzie, że doszło do naruszenia art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zbiorcze zawiadomienie o kilkukrotnych naruszeniach obowiązku selektywnej zbiórki odpadów jest prawidłowe, w sytuacji gdy z normy przepisu wynika, że zawiadomienia takiego dokonuje się w sytuacji niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki (a więc każdorazowego niedopełnienia), co powoduje jednocześnie, że nieuprawnione jest wystosowywanie zbiorczego zawiadomienia, co tym samym narusza przepis art. 121 §1 o.p. (pkt 2 ppkt 1 skargi)

Wobec dotychczasowych rozważań oraz zgromadzonego materiału dowodowego na akceptację nie zasługuje również zarzut (zawarty w pkt 1 ppkt 1 skargi) naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 §1 i art. 191 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie twierdzeń organu na dokumentacji fotograficznej oraz oświadczeniu odbiorcy odpadów, podczas gdy organ nie wyjaśnił ponad wszelką wątpliwość czy odpady, które znajdowały się w pojemnikach na odpady zmieszane w świetle zasad prawidłowej segregacji obowiązujących na terenie miasta S., rzeczywiście nie powinny się znaleźć w pojemnikach na odpady zmieszane, gdyż sposób segregacji ustalony na terenie miasta S. w roku 2023 zezwalał, aby w pojemnikach przeznaczonych na odpady zmieszane znajdowały się opakowania z zawartością po olejach, a także papier zabrudzony i tłusty. Na wstępie zauważalna jest niekonsekwencja Spółdzielni, która z jednej strony kwestionuje wartość dowodową zdjęć (np. zarzuty zawarte w pkt 1 ppkt 4 i 5 skargi) z drugiej zaś, jak w przypadku tego zarzutu, wywodzi z tych dowodów określone skutki prawne. Strona nie wskazała również, na którym ze zdjęć (k. 5-41 akt sprawy) miały znajdować się w pojemnikach na odpady zmieszane opakowania z zawartością po olejach, a także papier zabrudzony i tłusty. Ponadto na żadnym ze zdjęć nie występuje opakowanie z zawartością po olejach. Kluczowe dla określenia istoty obowiązku segregacji odpadów, o którym mowa w art. 6ka ustawy, należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy o odpadach, z których wynika, że pod pojęciem odpadów komunalnych rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane (pkt 7), zaś selektywnego zbierania - zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami (pkt. 24). W ocenie sądu w ramach pojęcia selektywnego zbierania (wbrew stanowisku strony, że: "selektywnie nie można zbierać odpadów zmieszanych" – s. 9 skargi) mieści się zarówno sytuacja, gdy w pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych nie będą występować odpady zmieszane, jak również gdy w pojemnikach na odpady zmieszane nie będą występowały odpady podlegające segregacji oraz, gdy w pojemnikach przeznaczonych na dany rodzaj odpadów nie będą występować odpady innego rodzaju. W innym przypadku segregacja stanowiłaby fikcję. Zgodzić się należy bowiem z WSA w Gdańsku, który w wyroku z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 398/22 (zaaprobowanym przez NSA w wyroku z 4 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 1521/22), który stwierdził, że: "Niewątpliwie naruszeniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest zbieranie odpadów poprzez ich gromadzenie w nieodpowiednim rodzaju lub pojemniku, np. gromadzenie szkła czy makulatury w pojemniku przeznaczonym na zmieszane odpady komunalne albo gromadzenie zmieszanych odpadów w pojemniku na szkło czy makulaturę. Z pewnością do obowiązków wytwarzającego odpady należy segregowanie wszystkich odpadów powstających na nieruchomości, a nie tylko określonej części odpadów.". Jak zauważył też WSA w Opolu w wyroku z 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Op 280/23: "Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.".

Należy też zauważyć, że organ nie ma obowiązku badać jaką ilość odpadów stanowiły odpady zgromadzone w sposób selektywny i nieselektywny. Do naruszenia obowiązku dochodzi również wtedy, gdy określona (np. przeważająca, znaczna) część odpadów jest prawidłowo umieszczana w odpowiednich kontenerach, a w odniesieniu do pozostałej części wymóg ten nie jest zachowany. Selektywna zbiórka odpadów komunalnych nie jest zachowana, gdy ich część - nawet minimalna - jest zbierana z naruszeniem zasad segregacji (zob.: wyroki WSA w Gliwicach z 7 listopada 2018 r., sygn.. akt I SA/Gl 849/18 i z 5 grudnia 2018 r., sygn.. akt I SA/Gl 853/18; WSA w Lublinie z 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 556/14).

Odnosząc się do kolejnych zarzutów (zawartych w pkt. 1 ppkt 2 i pkt 2 ppkt 2 skargi), tj.: (-) naruszenia art 122 o.p. w zw. z art. 180 i 187 §1 tej ustawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę (o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które wykonały dokumentację zdjęciową oraz o wskazanie jakie dodatkowe koszty zostały poniesione przez organ w związku z odebraniem odpadów jako niesegregowanych) co spowodowało zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy; (-) naruszenia art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że odpady niesegregowane (zmieszane), co do których podmiot odbierający odpady wystosował zawiadomienie do organu I instancji, są odpadami selektywnie zbieranymi, a tym samym w przypadku nieprawidłowości w segregacji koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny, w sytuacji braku wykazania przez organ I instancji poniesienia takiego kosztu, to również i one zdaniem sądu nie zasługiwały na akceptację.

W ocenie sądu przepis art. 188 o.p. nie stanowi o nieograniczonym obowiązku uwzględnienia przez organy każdego wniosku dowodowego strony. Zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Nakaz taki nie wynika z treści tego przepisu, a organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody, a zgłaszany dowód nie mógłby przyczynić się do dokonania przydatnych dla sprawy ustaleń. Zatem, taki obowiązek dotyczy tylko przypadku, gdy dany dowód ma znaczenie dla sprawy, a przy tym dana okoliczność nie została stwierdzona wystarczająco innym dowodem (co w tej sprawie w ocenie sądu miejsca nie miało).

Potencjalne przesłuchanie pracowników podmiotu odbierającego odpady, którzy wykonali dokumentację zdjęciową nie doprowadziłoby do innych wniosków aniżeli przyjęte przez organy obu instancji, wszak nie dowiodłoby jakichkolwiek istotnych okoliczności niezbędnych do zmiany stanu faktycznego w sprawie. Ponadto przesłuchanie pracowników w przypadku pisemnego zgłoszenia organowi i zawartej w nim szczegółowej treści dotyczącej nieprawidłowości przy segregacji odpadów przez stronę w datach w nim podanych (k. 42 akt sprawy), uzupełnionego obszerną dokumentacją zdjęciową (gdzie wskazana jest data czynności, jakich nieruchomości dotyczy oraz jakie nieprawidłowości przy segregacji miały miejsce w każdej z dat) również nie przyczyniłoby się do poczynienia innych ustaleń faktycznych, albowiem ustalenia dokonane w sprawie oparto między innymi na informacjach pochodzących od ww. osoby, tyle że nie w drodze bezpośredniego przesłuchania. Ponadto sam fakt przesłuchania osoby bezpośrednio przed organem, nie przesądza automatycznie o możliwości wpływu na treść rozstrzygnięcia, a tym samym o potencjalnej skuteczności sformułowanego w skardze zarzutu.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikała jednoznacznie okoliczność stanu pojemników należących do Spółdzielni oraz brak selektywnego gromadzenia w nich odpadów (k. 5-42 akt sprawy). Fakt nieselektywnej zbiórki odpadów stwierdzony przez pracowników podmiotu odbierającego odpady został w sposób nie budzący wątpliwości udowodniony dokumentacją fotograficzną, zaś wytworzenie tej dokumentacji (zdjęcia) nie wymagało udziału strony, a fotografia jako dowód nie jest sprzeczny z prawem i może zostać uwzględniona jako przyczyniająca się do wyjaśnienia sprawy i nie było konieczności dalszego realizowania postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez skarżącą. Tym bardziej, że skarżąca nie przedstawiła żadnych kontrdowodów, które podważałyby skutecznie ustalenia poczynione w sprawie. Przyjęte zaś stanowisko stanowi jedynie polemikę z dokonanymi przez organu obu instancji ustaleniami w sprawie. Jak zauważył też NSA w wyroku z 17 września 2020 r., sygn. akt I FSK 2031/17, z czym sąd się w pełni identyfikuje: "Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Organ podatkowy jest zobowiązany bowiem do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Inaczej mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, że innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., I FSK 1647/13 (...).". Ponadto, jak stwierdził WSA w Gliwicach w wyroku z 15 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 624/19: "(...) podkreślić należy, że wyrażony w przepisie art. 122 O.p. obowiązek nie ma charakteru bezwzględnego i nie oznacza obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak z tego wynika, organ każdorazowo dokonuje analizy potrzeb przeprowadzenia określonych dowodów, w tym oceny żądań dowodowych Strony, przy czym w tym przypadku powinien dokonywać tej oceny z uwzględnieniem znaczenia przeprowadzonych już w postępowaniu dowodów. Organ podatkowy, na podstawie art. 188 o.p. nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych Strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.". Dlatego też sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowo ustalono stan faktyczny. W konsekwencji sąd nie podzielił wskazanych wcześniej zarzutów skargi. Zgromadzony zaś materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, który skutkuje określeniem podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Nieprzestrzeganie przyjętej zasady segregacji odpadów (a z taką sytuacją mieliśmy w tej sprawie do czynienia) pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zobowiązany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (tak m.in. w wyrokach: WSA w Szczecinie z 4 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 978/20; WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 809/21, WSA w Szczecinie z 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 922/21, WSA w Olsztynie z 14 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 258/22). I nie ma tutaj znaczenia, czy w pojemniku na odpady zmieszane znalazły się odpady podlegające segregacji czy też w pojemnikach na poszczególne frakcje znalazły się odpady, które nie powinny tam trafić. W każdym z tych przypadków mamy do czynienia z nieprawidłowościami przy segregacji odpadów. Przyjmując też narrację strony, że do pojemnika na odpady zmieszane może trafić wszystko i nie spowoduje to poniesienia przez organ dodatkowych kosztów w związku z odebraniem odpadów jako niesegregowanych to segregacja byłaby fikcją. Należy raz jeszcze podkreślić, że składając deklarację o segregacji odpadów komunalnych strona zobowiązała się to czynić, zgodnie z zasadami przyjętymi w tym zakresie. Fakt zaś niewypełnienia przez właściciela nieruchomości (jak w tej sprawie) obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny powoduje, zgodnie z §3 uchwały Rady Miejskiej obciążenie go podwyższoną stawką opłaty z tego tytułu.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględniania zarzutu naruszenia art. 6ka ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 3 ustawy porządkowej (pkt 2 ppkt 3 skargi) poprzez błędną wykładnię i określenie w rozstrzygnięciu decyzji opłaty podwyższonej za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. w wysokości 12.000,00 zł. dla nieruchomości przy ul. [...] oraz 7.500,00 zł dla nieruchomości przy ul [...] tj. łącznie 19.500,00 zł, podczas gdy strona dokonała w miesiącach sierpień i wrzesień 2023r. opłaty w łącznej kwocie 9.750,00 zł, co winno być uwzględnione w rozstrzygnięciu decyzji (w przeciwnym razie będzie obciążona potrójną stawką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi). Z decyzji organu I instancji (utrzymanej w mocy przez SKO) wynika bowiem jasno, że: (-) jeśli chodzi o nieruchomość przy ul. [...], to z uwagi na to, że strona za miesiące sierpień i wrzesień 2023 r. uiściła opłatę zgodnie z deklaracją jak za odpady segregowane, w wysokości 6.000,00 zł to do zapłaty pozostało 6.000,00 zł do wyczerpania należności orzeczonej decyzją w wysokości 12.000,00 zł; (-) jeśli chodzi o nieruchomość przy ul. [...] to z uwagi na to, że strona za miesiące sierpień 2023 r. uiściła opłatę zgodnie z deklaracją jak za odpady segregowane, w wysokości 1.900,00 zł to do zapłaty pozostało 1.900,00 zł do wyczerpania należności orzeczonej decyzją w wysokości 3.800,00 zł; (-) jeśli chodzi o nieruchomość przy ul. [...], to z uwagi na to, że strona za miesiące wrzesień 2023 r. uiściła opłatę zgodnie z deklaracją jak za odpady segregowane, w wysokości 1.850,00 zł to do zapłaty pozostało 1.850,00 zł do wyczerpania należności orzeczonej decyzją w wysokości 3.700,00 zł (k. 59 i 59 verte akt sprawy). Powyższe zatem wskazuje, że nie jest tak jak twierdzi skarżąca, że będzie obciążona potrójną stawką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skoro bowiem uiściła łącznie: 1.850,00 zł + 1.900,00 zł + 6.000,00 zł = 9.750,00 zł, to zgodnie z ww. decyzją pozostało jej do zapłaty za sierpień i wrzesień 2023 r.: 19.500,00 zł (12.000,00 zł + 7.500,00 zł) - 9.750,00 zł = 9.750,00 zł.

Trudno też uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 247 §1 pkt 5 o.p. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy strona, co do której została wydana decyzja nie była podmiotem toczącego się postępowaniu administracyjnego, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji podatkowej oraz art. 6ka ust. 1-3 w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy porządkowej poprzez niewłaściwą wykładnię i wszczęcie postępowania w stosunku do innego podmiotu niż adresat decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Strona upatruje naruszenia ww. przepisów tylko z powodu tego, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania oraz w zawiadomieniu o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji opisał stronę jako: "Mieszkańcy nieruchomości przy ul. [...] oraz [...] w S. reprezentowana przez: Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)". Z akt sprawy (deklaracji – k. 1-3) wynika natomiast jasno kto jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości (zarazem stroną niniejszego postępowania) i odpowiada za selektywną segregację odpadów komunalnych. W ocenie sądu zatem postępowanie przed organami obu instancji przeprowadzone zostało (wbrew twierdzeniu skarżącej) wobec właściwego podmiotu (Spółdzielni, która jest jej właścicielem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy porządkowej). Ponadto z art. 2 ust. 3 ustawy porządkowej wynika, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym (jak w tej sprawie), w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Ponadto z akt wynika, że rzeczywisty udział w toczącym się postępowaniu jako strona brała Spółdzielnia a nie jej mieszkańcy. Świadczą o tym chociażby: pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą czy też wniosek dowodowy (k. 52-54 akt sprawy).

Należy również podnieść, że niewątpliwie strona powinna okresowo dokonywać przeglądu pojemników na odpady pod kątem ich prawidłowej segregacji. Może też monitorować odbiór odpadów z nieruchomości, zgodnie z przekazanym jej harmonogramem i w przypadku pomyłkowych, pojedynczych przypadków niewłaściwego selekcjonowania odpadów usunąć nieprawidłowości. Powinna również zabezpieczać miejsca składowania odpadów przed ingerencją osób nieuprawnionych, które mogłyby zmieszać odpady, ale przede wszystkim stale informować i edukować swoich mieszkańców w zakresie konieczności segregowania odpadów. Mieszanie odpadów podlegających selektywnej zbiórce nie jest bowiem dopuszczalne nawet w minimalnym zakresie. Segregacja odpadów ma sens, gdy w pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych nie będą występować odpady zmieszane, a w pojemnikach na odpady zmieszane nie będą występowały odpady podlegające segregacji oraz gdy w workach lub pojemnikach przeznaczonych na dany rodzaj odpadów nie będą występować odpady innego rodzaju. Nie na organie, a właśnie na właścicielu nieruchomości - w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy porządkowej - ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. Nie interesowanie się (jak już podniesiono wcześniej) przez skarżącą zapełnianiem pojemników (tym bardziej, że sytuacja ta powtarzała się, co wykazano wcześniej) - powoduje, że trudno uwolnić ją od odpowiedzialności z tytułu podwyższonych opłat za odbiór odpadów. W tym miejscu na uwagę zasługuje wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21, który wyraźnie podniósł, że zgodnie z art. 6ka ust. 1 ww. ustawy w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości (co miało miejsce w tej sprawie). Przepis ten określa ponadto konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku (który ma charakter powszechny - ciążący na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy porządkowej) selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 tego aktu prawnego.

Wymaga też podkreślenia, uwzględniając wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 ustawy porządkowej stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę. Co istotne obciąża ona gminę, czyli de facto każdego jej mieszkańca.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania trudno też uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 233 §1 pkt 1 o.p. (pkt 1 ppkt 6 skargi) poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy stopień jej wadliwości zasługiwał na wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego;

Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i w konsekwencji podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.