Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 153/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 888
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r. nr 0201-IOA.4246.11.2023.6 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Będącą przedmiotem skargi decyzją z dnia 23 marca 2023 r. (nr 0201-IOA.4246.11.2023.6) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: Naczelnik DUCS, organ pierwszej instancji) z dnia 13 stycznia 2023 r. (nr 458000-COC-2.4246.78.2022) wymierzającą I. D. (dalej: skarżąca, strona) karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za urządzanie gier na automacie do gier [...] (bez numeru) bez wymaganej koncesji w lokalu pod adresem: K. [...], [...] P.

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że funkcjonariusze Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu przeprowadzili w dniu 3 czerwca 2022 r. kontrolę w lokalu o nazwie "[...]" pod adresem: K. [...], [...] P., w zakresie przestrzegania przepisów prawa regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W trakcie powyższych czynności w lokalu obecna była skarżąca, prowadząca w nim działalność gospodarczą, która okazała kontrolującym klucze otwierające automaty oraz klucze serwisowe (2 szt.).

Ze sporządzonej na tę okoliczność dokumentacji, m.in. pisma przekazującego zebranego materiały procesowe organowi prowadzącemu postępowanie przygotowawcze, protokołu przeszukania i oględzin automatu, a także protokołu eksperymentu procesowego, wynika, że w przedmiotowym lokalu znajdowało się urządzenie podłączone do źródła zasilania i gotowe do prowadzenia gier. W wyniku poddania przedmiotowego urządzenia eksperymentowi, kontrolujący ustalili, że cechy psychomotoryczne gracza, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego, nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywających gier, w szczególności na zatrzymanie wirujących bębnów w konfiguracjach realizujących ustawienie znaków dających punkty premiowe, bądź bonusy, zgodnie z wolą gracza, lecz toczą się poza jego wolą, sterowane przez program komputera urządzenia. Wynik gry jest więc losowy.

Na podstawie ustaleń kontrolujących stwierdzono, że oferowane przez powyższe urządzenia gry są znanymi oraz typowymi grami hazardowymi, w związku z czym zachodziło uzasadnione podejrzenie o naruszenie przepisów art. 2 ust. 3 lub ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 888 z późn. zm., dalej jako: u.g.h.).

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Jako dowód do akt przedmiotowego postępowania włączono między innymi: protokół eksperymentu procesowego, protokół oględzin miejsca, protokoły przesłuchania świadków – skarżącej oraz pracowników lokalu: A. B. oraz B. S.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik DUCS, opisaną na wstępie decyzją, wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za urządzanie gier na automacie bez koncesji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięciu, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przesądził, iż w lokalu o nazwie "[...]" pod adresem: K. [...], [...] P., w którym skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, ujawniony zostały w dniu 3 czerwca 2022 r. niezarejestrowany automat [...] (bez numeru), służący do rozgrywania gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Stwierdził także, że przedmiotowy automat do gier był urządzeniem elektronicznym, na którym zainstalowano gry o charakterze losowym, czyli gry, w których wynik zależy od przypadku (art. 2 ust. 1 u.g.h.). Z kolei w kwestii przypisania skarżącej statusu urządzającego gry hazardowe, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na podstawie zawartej pomiędzy skarżącą a A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. umowy najmu, oddała ona w najem część powierzchni (tj. [...] m2) lokalu położonego w K. [...], [...] P. W wykonaniu tej umowy najemca zainstalował w lokalu automat do gier, natomiast jej obsługą zajmowała się skarżąca oraz zatrudnieni przez nią pracownicy. Po analizie materiału dowodowego organ uznał, że skarżąca oraz jej pracownicy utrzymywali urządzenie do gier w stanie aktywności, dokonywali czynności zmierzających do wypłaty środków pieniężnych dla graczy w razie wygranej, wyjmowali środki zgromadzone w automacie, a także prowadzili dokumentację środków w nich zgromadzonych oraz ewentualnych wygranych. Z zeznań świadków (pracowników skarżącej) wynika również, że byli oni przeszkoleni przez skarżącą w zakresie sposobu kasowania punktów na automacie w celu wypłacenia graczom ewentualnej wygranej. Na tej podstawie Naczelnik DUCS przyjął, że zachowanie skarżącej, polegające na udostępnieniu odpowiedniego miejsca do zainstalowania automatu do gier, zapewnienie energii elektrycznej do jego prawidłowej pracy oraz zaangażowanie zatrudnionych pracowników do jego obsługi, świadczy o podejmowaniu przez nią aktywnych czynności w urządzaniu gier hazardowych, a tym samym w pełni odpowiada definicji zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 23 marca 2023 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Odwołując się do akt sprawy i podjętych na ich podstawie ustaleń, organ odwoławczy podzielił pogląd Naczelnik DUCS, że skarżącą można uznać za urządzającą gry hazardowe bez koncesji w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. (organ omyłkowo wskazuje w uzasadnieniu decyzji art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.). Potwierdził to zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym m.in. protokoły przesłuchania świadków (pracowników skarżącej), z którego wynika aktywna rola skarżącej w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych.

Dyrektor IAS stwierdził także na podstawie akt sprawy, że urządzenie, będące przedmiotem eksperymentu, spełni definicyjne przesłanki automatu do gier określone w art. 2 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym "grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W tym zakresie organ odwoławczy przyjął na podstawie przeprowadzonego eksperymentu procesowego, że gracz nie ma wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymanie wirujących bębnów w konfiguracjach realizujących ustawienie znaków dających punkty premiowe, bonusy, zgodnie z wolą gracza, co oznacza, iż w odniesieniu do tego rodzaju gier spełnione zostały wskazane w art. 2 ust. 3 u.g.h. przesłanki – gry zawierały element losowości oraz były grami o wygrane pieniężne lub rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h. Ponadto, urządzenia były wykorzystywane w celach komercyjnych, wobec czego wyczerpuje znamiona definicji gry na automatach określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h.

Odnosząc się natomiast do powołanych w odwołaniu okoliczności dotyczących możliwości sprawdzenia wyniku gry przyszłej, Dyrektor IAS wyjaśnił – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że nagroda (np. w postaci punktów) w każdej poszczególnej grze nie została uzależniona od prawidłowego zapamiętania wyniku gry, ale jest związana z konkretnym układem wygrywającym, wygenerowanym przez algorytm i ustalonym z góry dla każdej gry, na którą gracz nie miał żadnego wpływu. Znajomość sekwencji kolejnych układów może co najwyżej wpłynąć na długofalową strategię gracza przy obstawianiu kolejnych gier lub na decyzję o rozegraniu kolejnej gry. Gracz nie ma jednak wpływu na wynik żadnej z gier, może co najwyżej zdecydować, czy grać dalej czy zakończyć grę. Dalej zaś wyjaśnił, że kwestię losowości należy rozważać nie w kontekście przewidywania wyniku gry, lecz możliwości wpływu na ten wynik. Przewidzenie ze 100% pewnością wyniku gry zarówno losowej, jak i opartej na cechach fizyczno-psychicznych osoby grającej, jest bowiem właściwie niemożliwe. Natomiast gry, w których te cechy fizyczne i psychiczne gracza są istotne tym się różnią od gier losowych, że w przypadku tych pierwszych wynik gry zależy od osoby grającej i jej cech istotnych w danej grze, podczas gdy w drugich - wpływ taki nie istnieje, gdyż gracz nie może w żaden zgodny z regułami gry sposób ingerować np. w to, w jakiej konfiguracji zatrzymają się bębny z umieszczonymi na nich symbolami ani jakie karty otrzyma w wyniku rozdania. Zatem gra, której wynik, tak jak w rozpoznawanej sprawie, jest niezależny od poczynań grającego i zależy od sposobu zaprogramowania urządzenia, ma charakter losowy. Z powyższego wynika, że stwierdzenie obecności w grze elementu losowości nie tylko stanowi wypełnienie pierwszej z przesłanek wynikających z art. 2 ust. 3 u.g.h., ale także samodzielnie świadczyć może o jej hazardowym charakterze.

Dyrektor IAS argumentował także, że nawet możliwość zapoznania się z wynikiem, z jakim zakończy się gra o kolejnym numerze w stosunku do rozgrywanej, jest czysto hipotetyczna. W przypadku bowiem jednej z dostępnych na urządzeniu [...] bez numeru gry o nazwie [...] ilość możliwych kombinacji, w jakich ułożą się symbole, wynosi 2 000 000. W takiej sytuacji trudno bronić tezy, że gracz rzeczywiście może zapoznać się z wynikiem kolejnej gry albo odnaleźć w dostępnym zbiorze wyników wynik gier przyszłych, ewentualnie przyjąć w drodze logicznego rozumowania strategię rozgrywania gier w perspektywie wielu kolejnych odnalezionych i zapamiętanych wyników gier przyszłych. W odniesieniu zaś do wskazanej przez skarżącą opcji polegającej na wyszukiwaniu układów w dostępnej bazie układów, stwierdzić należy, że funkcja ta daje jedynie teoretyczną możliwość wyszukiwania kolejnego układu w grze, stąd też w praktyce jest ona nieużyteczna ze względu na czas, jaki jest potrzebny na przewijanie zbioru układów, na który składa się 1 000 000 obrazków.

Zgromadzony materiał dowodowy był w ocenie Dyrektora IAS wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Zgromadzono bowiem wystarczające dowody na okoliczność potwierdzenia zasad działania przedmiotowych urządzeń, które potwierdziły w sposób nie budzący wątpliwości ustawowe cechy gier na przedmiotowych automatach, jak i na okoliczność wykazania, że podmiotem urządzającym gry hazardowe była skarżąca.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813 z późn. zm., dalej jako: ustawa o KAS), że w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje uprawnienie do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Skoro przepisy u.g.h. wskazują, jakie cechy gry pozwalają ją zakwalifikować jako grę na automatach, a przepisy ustawy o KAS dają funkcjonariuszom samodzielne uprawnienie do wykonywania eksperymentu, nie wymaga specjalistycznej wiedzy stwierdzenie, czy dany automat spełnia cechy zawarte w u.g.h. Na tej podstawie – w ocenie Dyrektora IAS – dowody zawnioskowane w odwołaniu nie dawały podstaw do odmiennej oceny materiału dowodowego, bowiem nie dotyczyły one przedmiotowego automatu. Przedstawione dowody na okoliczność sposobu użytkowania innych urządzeń, które nie muszą posiadać tożsamego z kontrolowanym oprogramowania, a nadto których sposób działania stlono w innej dacie, należy uznać za bezużyteczne. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione w toku postępowania opinie nie dotyczą urządzenia stwierdzanego w lokalu w dniu kontroli, a zatem nie mogą skutecznie obalać wyników prawidłowo przeprowadzonego eksperymentu procesowego.

Organ odwoławczy podkreślił także, że uregulowania dotyczące nakładania kar pieniężnych znajdują się w przepisach u.g.h., a tym samym stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. może nastąpić jedynie w przypadkach wynikających z zawartych w tym dziale norm kolizyjnych. Dyrektor IAS stwierdził jednocześnie, że w przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h., nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Mając na uwadze charakter działalności hazardowej oraz przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier, w tym wprowadzone zakazy i ograniczenia w zakresie urządzania gier hazardowych, które służyć mają ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu, naruszenie przepisów u.g.h., nie może być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi.

Reasumując, Dyrektor IAS przyjął, że w sprawie wykazano, iż skarżąca była podmiotem urządzającym gry hazardowe bez koncesji, a tym samym – stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. – należało wymierzyć stronie karę pieniężną w wysokości 100 000 zł.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora IAS, skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej jako: o.p.), polegające na błędnej ocenie dowodu z eksperymentu procesowego, przeprowadzonego w dniu 3 czerwca 2022 r., poprzez pominięcie okoliczności, że tego rodzaju dowód nie jest przydatny do stwierdzenia okoliczności, że dana gra komputerowa zawiera element losowości, ponieważ ocena oprogramowania wymaga wiedzy specjalnej z zakresu informatyki;

2) naruszenie art. 191 o.p., polegające na błędnej ocenie dowodu z wydanej w postępowaniu karnym opinii biegłego sądowego, poprzez pominięcie okoliczności, że opinia ta została przeprowadzona w sposób wadliwy, bowiem nie dostarcza żadnych informacji z zakresu wiedzy specjalnej i stanowi jedynie opis nagrania eksperymentu procesowego, a biegły nie przeprowadził jakichkolwiek badań oprogramowania;

3) naruszenie art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 188 i art. 197 § 1 o.p., polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, pomimo że ustalenie czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki, a okoliczność, której wykazaniu miał służyć ten dowód, nie została uprzednio udowodniona zgodnie z twierdzeniem skarżącej;

4) naruszenie art. 191 o.p., polegające na dowolnym przyjęciu, że gra na zatrzymanych urządzeniach polega na zatrzymaniu obracających się symboli w chwili, gdy ułożą się one w wygrywającą sekwencję, podczas gdy zadaniem gracza jest dostosowanie stawki i liczby kredytów do ustalonego przez niego za pomocą odpowiednich obliczeń układu plansz, tak aby osiągnąć z góry zaplanowaną kwotę nagrody, o czym gracz jest informowany w regulaminie, który należy zaakceptować przed rozpoczęciem gry i co faktycznie ma możliwość uczynić, bowiem oprogramowanie pozwala na sprawdzenie kolejności wszystkich plansz w grze i poznania ich wyglądu, nawet przed rozpoczęciem gry i wpłaceniem jakichkolwiek pieniędzy, a obracanie się symboli nie stanowi elementu rozgrywki lecz jedynie ozdobnik graficzny, mający ją uatrakcyjnić wizualnie;

5) naruszenie art. 2 ust. 3 u.g.h., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że o zawieraniu przez grę elementu losowości decyduje niezależność jej wyniku od zręczności gracza, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, prowadzi do wniosku, że istnieją gry niezawierające żadnego elementu losowości, a zarazem niewymagające od gracza żadnej zręczności;

6) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że o losowym charakterze gry może decydować świadome pominięcie przez gracza jej zasad i skorzystania z możliwości prowadzących do wygranej;

7) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że jakakolwiek gra może polegać na dowolnym wyborze rezultatu przez gracza, a gra która nie posiada takiej cechy ma charakter losowy;

8) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w konsekwencji błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt ust. 3 u.g.h., wynikającego z wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, podczas gdy zebranie pełnego materiału dowodowego zgodnie z art. 187 § 1 o.p. i jego ocena zgodnie z art. 191 o.p. powinna doprowadzić organ do wniosku, że badane w niniejszej sprawie urządzenia nie zawierają gier, w których występuje element losowości, a zatem nie podlegają regulacji u.g.h.

Ponadto, skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci:

1) opinii W(1) z dnia 26 września 2018 r.,

2) raportu nr [...] - analizy kodu źródłowego i rozgrywki urządzenia na urządzeniach "[...]", sporządzonego przez G.;

3) opinii nr [...] sporządzonej przez I.;

4) uniewinniającego wyroku Sądu [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu [...] [...] r., sygn. akt [...],

- na okoliczność wykazania, że gry działające na urządzeniach [...], nie mają charakteru losowego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Tutejszy Sąd, postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd, poddając kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Normy prawa materialnego, które Sąd bierze pod uwagę dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, zostały ustanowione w cytowanej już ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zgodnie z jej art. 3, urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5. Jak stanowi natomiast art. 32 ust. 1 u.g.h., koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych.

W myśl art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, przy czym wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku gier na automatach wynosi 100 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 1a u.g.h.).

Dla wymierzenia kary pieniężnej konieczne jest, wobec powyższego, ustalenie konkretnego podmiotu urządzającego gry na automatach, ustalenie charakteru tych gier - czy są to gry na automatach w rozumieniu u.g.h., a także ustalenie, że gry na automatach były urządzane bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia.

Przechodząc do analizy szczegółowych warunków wyznaczających zakres koniecznych do ustalenia faktów, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Odwołując się do siatki pojęciowej, którą w analizowanym zakresie operuje ustawodawca, w ślad za orzecznictwem sądów administracyjnych, wskazać należy, że cechę losowości ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przy czym nieprzewidywalność taką należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Wykładnia określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1000/06; z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 351/16; w Opolu z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Op 357/20 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność wprowadzenia do gry, na jednym z jego etapów, elementu wiedzy, nie może mieć decydującego znaczenia dla pozbawienia jej cech losowości, jeżeli jej ostateczny wynik nie jest determinowany legitymowaniem się przez jej uczestnika określonego rodzaju wiedzą (poziomem wiedzy), która podlega obiektywnej ocenie i weryfikacji decydując w rezultacie o rozstrzygnięciu konkursu, lecz uzależniony jest od przypadku, a więc od czynnika, na który uczestnik nie ma żadnego wpływu. Tworzy to bowiem jedynie pozory braku losowego charakteru gry (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1852/13).

W sytuacji więc, gdy wynik jakiegokolwiek etapu przedsięwzięcia jest przypadkowy, a więc niezależny od woli (wiedzy, zręczności) uczestnika gry, to należy przyjąć, że etap ten ma wpływ na ostateczny wynik gry, co przesądza o jej losowym charakterze (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 października 1999 r., sygn. akt II SA 1095/99; 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA 453/99; 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 1010/11; 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1852/13; 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 982/21).

Wykładnia przepisów ustawy o grach hazardowych prowadzi więc do wniosku, że wystarczającą przesłanką zastosowania jej art. 2 jest to, aby przynajmniej jedna gra zainstalowana na urządzeniu miała charakter losowy (zawierała element losowości). Dla uznania gry za losową nie jest konieczne, aby zawierała ona tylko i wyłącznie komponenty losowe; wystarczające jest, aby w ogóle zawierała takie elementy. Tak więc nawet w sytuacji, gdy w danej grze współistnieją elementy wiedzy, refleksu, spostrzegawczości itd. oraz elementy przypadkowe, narzucone przez program gry, to jest to równoznaczne z tym, że zawiera ona element losowości, który przesądza, że jest grą na automatach w rozumieniu ustawy, a więc że dane urządzanie może być eksploatowane jedynie w kasynie oraz, że znajomość sekwencji kolejnych układów może co najwyżej wpłynąć na długofalową strategię gracza przy obstawianiu kolejnych gier lub na decyzję o rozegraniu kolejnej gry. Gracz nie ma więc wpływu na wynik żadnej z gier, może co najwyżej zdecydować, czy grać dalej lub zakończyć grę. Możliwość podjęcia takiej decyzji nie jest jednak ani istotą pojedynczej gry, ani nie dowodzi żadnego udziału gracza i jego wpływu na przebieg gry. Nie ma przy tym żadnych podstaw, aby utożsamiać pojęcie nieprzewidywalności wyniku gry, jako cechy znamionującej jej losowość, z wiedzą gracza albo możliwością jej zdobycia co do puli wyników, jakimi gra może się zakończyć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 597/20).

Pojęcia "losowy charakter gry" oraz "element losowości", o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. oznaczają "nieprzewidywalność" wyniku gry dla osoby korzystającej z urządzenia do gier hazardowych bez względu na budowę takiego automatu, w tym oprogramowania nim sterującego, zaś stan "nieprzewidywalności" nie jest przy tym eliminowany wskutek możliwości uprzedniego sprawdzenia wyniku gry za pomocą dostępnej funkcji oprogramowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt I KZP 4/21 oraz przywołane tam orzecznictwo).

Stosownie zatem do dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń, należy zgodzić się z organami, że gra na badanym automacie zawiera element losowości i wypełnia definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Wiedza i zdolności grającego nie dają mu bowiem gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik gry, a to wobec tego, że o odpowiedniej konfiguracji bębnów decyduje mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza.

Nie ma przy tym znaczenia opisywana przez skarżącą możliwość zapoznania się gracza z informacjami dotyczącymi zasad gry, w tym sprawdzić następujące po sobie układy gry, ponieważ nie budzi wątpliwości, że skorzystanie z wymienionej opcji nie stanowi integralnego elementu gry, lecz jedynie opcję pomocniczą, o skorzystaniu z której decyduje sam grający, a po wtóre – użycie instrukcji gry nie miało wpływu na układ symboli. Gracz mógł bowiem jedynie sprawdzić, jaki układ nastąpi po układzie już przez niego wylosowanym. Biorąc natomiast pod uwagę czas konieczny do przeprowadzenia analizy wyświetlanych układów, możliwość sprawdzenia przyszłych układów wydaje się być jedynie teoretyczna. Przy czym – jak zostało to już zaakcentowane – wystąpienie cechy losowości należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, a zatem biorąc pod uwagę przeciętnego grającego, który uruchamia automat w celu rozegrania gry losowej.

W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 u.g.h. przez jego błędną wykładnię nie okazał się usprawiedliwiony.

Organy obu instancji prawidłowo dokonały w niniejszej sprawie ustaleń na podstawie materiałów zgromadzonych podczas kontroli przeprowadzonej przed wszczęciem postępowania, w tym przede wszystkim na podstawie okoliczności ujawnionych w protokole z przeprowadzonego eksperymentu procesowego, polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier na zatrzymanym automacie.

Podkreślić należy, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o KAS, który stanowi, że kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w u.g.h., a także zgodność tej działalności ze zgłoszeniem, udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem (pkt 3), jak również przepisów w zakresie posiadania automatów do gier hazardowych (pkt 3a).

Podstawą zaś dokonanych ustaleń były przeprowadzone podczas kontroli oględziny automatu i odtworzenie możliwości gry, które - co należy podkreślić - wykonane zostały w granicach uprawnień organu, wyznaczonych w art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o KAS. Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa wyżej zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Nie ma więc przeszkód do korzystania w postępowaniu prowadzonym przez organy krajowej administracji skarbowej z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy tej administracji. Dowód ten najlepiej odzwierciedla stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier oraz jego możliwości, które są uzależnione od konkretnego oprogramowania.

Na podstawie przeprowadzonego eksperymentu bezsprzecznie ustalono, że zasady gier prowadzonych na zatrzymanym automacie nie zależą od umiejętności uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, lecz mają charakter losowy. Po wniesieniu odpowiedniej opłaty i uruchomieniu mechanizmu, grający nie ma już żadnego wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji.

W tym stanie rzeczy, w przekonaniu Sądu, do stwierdzenia tego faktu nie były potrzebne wiadomości z zakresu informatyki, albowiem ocena oprogramowania użytego w tym automacie nie stanowi istotnej okoliczności, mającej wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Z tych też względów nie okazał się uzasadniony zarzut naruszenia art. 191 o.p. polegający na błędnej ocenie dowodu z eksperymentu procesowego z tej przyczyny, że pominięty został aspekt użytego w automacie oprogramowania.

Odnosząc się z kolei do kwestii braku uwzględnienia przez organy wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, pomimo że ustalenie, czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z art. 188 o.p. wynika natomiast, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Zatem odmowa przeprowadzenia dowodu objętego wnioskiem strony będzie dopuszczalna wówczas, gdy brak jest możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona.

Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Nakaz taki nie wynika z treści art. 188 o.p., a organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1892/09).

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o posiadaniu przez organy podatkowe autonomicznych uprawnień do czynienia własnych ustaleń dotyczących charakteru automatów do urządzania gier. Jak słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 336/21, w przypadku, gdy urządzający gry na automacie nie skorzysta z uprawnienia, wynikającego z art. 2 ust. 6 u.g.h., a pozwalającego na pozyskanie pewności co do charakteru prowadzonej działalności gospodarczej (czy działalność ta wypełnia przesłanki uznania jej za grę hazardową), to organy podatkowe, na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., uzyskują automatycznie uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Zestawienie treści art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS z treścią art. 54 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wskazuje przy tym, że ustawodawca przyznał służbie celno-skarbowej i jej funkcjonariuszom samodzielne uprawnienia do wykonywania w uzasadnionych przypadkach eksperymentów odtworzenia możliwości gry na automacie, nie wprowadzając żadnych dodatkowych wymogów formalnych w zakresie posiadanych kompetencji do sprawdzenia działania urządzeń do gier i przeprowadzania na nich stosownych doświadczeń. O "uzasadnionym przypadku" w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS należy natomiast mówić już w sytuacji stwierdzenia organizowania gry na automacie, gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją, zezwoleniem lub nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Zaznaczyć też trzeba, że bezpośredni eksperyment przeprowadzony na kontrolowanym urządzeniu może niejednokrotnie znacznie lepiej odzwierciedlić jego stan, cechy i możliwości prowadzenia na nim gier o charakterze losowym, a nie np. zręcznościowym, aniżeli inne dowody, np. opinia sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentacji charakteryzującej urządzenie (opis producenta), bez równoczesnego stwierdzenia na konkretnym urządzeniu, jak opisane cechy mają się do jego rzeczywistego funkcjonowania w konkretnych okolicznościach i w jaki sposób jest faktycznie (nie teoretycznie) wykorzystywany.

Co więcej, w omawianym zakresie skarżąca nie uwzględnia i tej okoliczności, że kwestionowany przez nią dowód z eksperymentu procesowego został przeprowadzony na podstawie art. 211 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 z późn. zm.) i następnie włączony postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. do akt rozpatrywanej sprawy. Skoro więc dowód ten został przeprowadzony w celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, to nie sposób jest twierdzić, że przeprowadzony (w postępowaniu karym skarbowym) eksperyment procesowy nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych w rozpatrywanej sprawie.

Należy również zauważyć, że nie ma przeszkód prawnych w opieraniu się przez organy podatkowe na dowodach pozyskanych w innych postępowaniach i nie świadczy to o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Dowodem w postępowaniu może być bowiem wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Dowód z przeprowadzonego eksperymentu był więc miarodajny i wystarczający do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy bez potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłego.

Skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów o.p., wskazała na ekspertyzy i opinie prywatne, które miały na celu głównie wyjaśnienie zasad działania automatów, podczas gdy ta kwestia była przedmiotem postępowania dowodowego i została wyczerpująco zbadana, wyjaśniona i oceniona przez organy. Nie było więc potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, zarówno przez organy, jak i Sąd, tym bardziej, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W sprawie istotne wątpliwości, jak już wyżej wskazano, zostały wyjaśnione.

Co więcej, przedłożona opinia W(1) z dnia 26 września 2018 r. rozstrzyga tylko i wyłącznie o zgodności badanego urządzenia z wymogami rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 8 czerwca 2017 r. w sprawie urządzeń losujących, urządzeń do gier i automatów do gier, zabezpieczenia informacji dotyczących urządzanej loterii oraz uzyskiwania, naliczania i wypłacania wygranych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1171), a negatywny wynik opinii oznacza jedynie, że badane urządzenie nie spełnia wymogów ww. rozporządzenia, a więc nie może zostać zgodnie z prawem zarejestrowane i eksploatowane jako automat do gier. Tym samym w żadnym jej elemencie nie stanowi o tym, czy urządzenie może zostać uznane za automat do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a takie uprawnienie przysługuje, zgodnie z art. 2 ust. 6 u.g.h., wyłącznie ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.

Co się natomiast tyczy wszystkich przedłożonych wraz z skargą dokumentów: opinii W(1) z dnia 26 września 2018 r., raportu nr [...] - analizy kodu źródłowego i rozgrywki urządzenia na urządzeniach "[...]", sporządzonego przez G. oraz opinii nr [...] sporządzonej przez I., a także uniewinniającego wyroku Sądu [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu [...] [...] r., sygn. akt [...], nie miały one znaczenia dla ustalenia istotnych okoliczności faktycznych w sprawie m.in. z tego powodu, że nie jest możliwe powiązanie tych opinii z badanym automatem. Nie mogą one zatem stanowić uniwersalnego dowodu, szczególnie w sytuacji, gdy w sprawie zgromadzono dowody na tezę przeciwną, dotyczące konkretnego urządzenia (i gier na nim dostępnych), w odniesieniu do których prowadzone było postępowanie. Załączone z kolei przez skarżąca wyroki sądów karnych nie okazały się przydatny do oceny jej stanowiska także z tej przyczyny, że nie dotyczył one zachowania skarżącej ocenianego z punktu widzenia jej odpowiedzialności karnej za urządzenie gier hazardowych bez koncesji.

Dokonane przez organy ustalenia były więc wystarczające do przesądzenia charakteru gier rozgrywanych na automacie ujawnionym w lokalu skarżącej, dlatego też nieuzasadnione okazały się wszystkie dalsze wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 191 oraz art. 233 § 1 pkt 1 o.p.

Biorąc natomiast pod uwagę, że w sprawie nie sporządzano opinii biegłego, zarzut dotyczący jej treści, wynikający ze wzmiankowanego w skardze naruszenia w tym względzie art. 191 o.p., nie poddawały się kontroli sądowej.

Sąd w pełni podziela także ocenę organów w zakresie ustalenia, czy skarżąca prawidłowo została uznana za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Podkreślić należy, że zważywszy na jej rolę w procesie urządzania gier hazardowych, organy zdecydowały się na przypisanie stronie statusu urządzającego gry. Nie podlegała zatem odpowiedzialności jako posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność [...], a więc na zasadzie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za wskazany w tych przepisach delikt administracyjny, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na hazardowe.

Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Jak słusznie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna, jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16; 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 310/17).

W tym stanie rzeczy, przez "urządzanie gier hazardowych" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, zapewnienie dostępu do energii elektrycznej, itp. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 552/22).

W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także ze stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używania do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 543/20 wraz z przywołanym tam orzecznictwem; także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 11/19 i cytowane tam orzecznictwo).

Przyjmuje się przy tym, że czynności związane z procesem udostępniania automatów, w tym z ich obsługą oraz stworzeniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, mogą być wykonywane w ramach podziału zadań i funkcji pomiędzy współpracujące podmioty. Dla uznania danego podmiotu za "urządzającego gry" hazardowe wystarczające jest jednakże przypisanie temu podmiotowi nawet niewielkiego wynika z opisanej aktywności, zakres pojęcia "urządzanie gier" nie jest bowiem tożsamy z szerszym pojęciem "prowadzenie działalności" gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4946/16).

Sąd podziela zatem prezentowany już w orzecznictwie pogląd, że istotny jest fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia i używanie go do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnieniu ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 125/17 czy z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 420/18 i II GSK 429/18).

W tym zakresie organy zasadnie przyjęły, że skarżąca była "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego przyjęta przez organy kwalifikacja okazała się prawidłowa. Skarżąca bowiem nie tylko udostępniała lokal pod automat, lecz zapewniała (wraz z zatrudnionymi pracownikami oraz przy użyciu posiadanych kluczy do urządzenia) jego prawidłowe funkcjonowanie przez utrzymywanie go w stanie gotowości do pracy, wypłatę wygranych, wyjmowanie środki zgromadzone w automacie, a także prowadzenie dokumentacji środków w nich zgromadzonych oraz ewentualnych wygranych. Z zeznań świadków (pracowników skarżącej) wynika również, że byli oni przeszkoleni przez skarżącą w zakresie sposobu kasowania punktów na automacie w celu wypłacenia graczom ewentualnej wygranej.

Na tej podstawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że opisane wyżej zachowanie skarżącej, połączone z zapewnieniem energii elektrycznej do jego prawidłowej pracy oraz zaangażowaniem zatrudnionych pracowników do jego obsługi, świadczy o podejmowaniu przez nią aktywnych czynności w urządzaniu gier hazardowych, a tym samym w pełni odpowiada definicji zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Z tych wszystkich względów - stosownie do art. 151 p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.