Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 210/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lutego 2023 r. [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata 2012-2020 (dalej "Instytucja Zarządzająca", "organ") decyzją z 15 lutego 2023 r. [...], na podstawie 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 12a pkt 1 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, ze zm., zwanej dalej "u.f.p."), art. 6 i art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818, ze zm., zwanej dalej "ustawa wdrożeniowa"), a także art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2094, dalej "u.s.w."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z 5 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia M. K. przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...], [...], od którego nalicza się odsetki oraz sposobu zwrotu środków.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje.

Instytucja Zarządzająca 27 marca 2019 r. ogłosiła konkurs zamknięty nr [...] naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Działania 2.5 pn. "Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP Konkurs do [...] PLN" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020.

Do przedmiotowego konkursu przystąpił M. K. (dalej "Beneficjent"), składając 29 lipca 2019 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "Rozwój przedsiębiorstwa [...] M. K. poprzez zakup urządzeń do produkcji i montażu wzmocnionych płyt SIP" na wnioskowaną kwotę dofinansowania w wysokości: [...] zł.

W wyniku przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą oceny formalnej i merytorycznej, przedmiotowy wniosek o dofinansowanie, zwany również "projektem" uzyskał 50 punktów i został Uchwałą Zarządu Województwa Świętokrzyskiego nr [...] z dnia 1 kwietnia 2020 r. zakwalifikowany do wsparcia w ramach działania 2.5 RPOWŚ na lata 2014-2020. Następstwem czego było zawarcie 21 lipca 2020 r. z Beneficjentem umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu nr [...] pn.: "Rozwój przedsiębiorstwa [...] M. K. poprzez zakup urządzeń do produkcji i montażu wzmocnionych płyt SIP" (zwana dalej "umową o dofinansowanie") na kwotę dofinansowania ze środków EFRR w łącznej wysokości [...] zł. Umowa o dofinansowanie została zmieniona na mocy aneksu nr [...] z 30 grudnia 2020 r. tj. wydłużony został do 31 marca 2021 r. termin zakończenia realizacji projektu.

W dniu 13 października 2021 r., zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz § 14 ww. umowy w miejscu realizacji inwestycji przeprowadzona została kontrola końcowa Projektu oraz dodatkowo na dokumentach w siedzibie organu.

W wyniku przedmiotowej kontroli 2 lutego 2022 r. sporządzono Informację Pokontrolną Nr [...], w której wskazano, że w ramach realizacji projektu doszło do naruszenia § 7 ust. 1 i 3 oraz § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie w związku z pkt 3 lit. e) podrozdziału 6.2 i pkt 5 podrozdziału 6.5.2 Wytycznych kwalifikowalności wydatków poprzez nierealizowanie projektu w miejscu wskazanym w dokumentacji projektowej, nieosiągnięcie założonego celu projektu, jak i nieosiągnięcie wszystkich zakładanych wskaźników realizacji projektu. Nadto w toku postępowania o wyłonienie wykonawcy dostawy maszyn Beneficjent opisał przedmiot zamówienia w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący, za pomocą niedokładnych i niezrozumiałych określeń. W wyniku ww. kontroli Instytucja Zarządzająca dokonała w szczególności następujących ustaleń:

- Zgodność projektu z umową o dofinansowanie:

W wyniku weryfikacji dokumentacji związanej z realizacją projektu stwierdzono, że w zakresie rzeczowym projekt nie został zrealizowany zgodnie z wnioskiem i umowa o dofinansowanie, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości związane z niezapewnieniem przez Beneficjenta niezbędnych warunków pozwalających na prowadzenie działalności gospodarczej.

- Przestrzeganie zasad udzielania zamówień publicznych:

Instytucji Zarządzająca ustaliła, że Beneficjent przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia o wartości powyżej [...] zł netto, którego przedmiotem był wybór wykonawcy dostawy: maszyny do zalewania oraz natrysku pianki poliuretanowej, kompresora, urządzenia wielofunkcyjnego stacjonarnego (strugarka, grubościówka, frezarka, piła), wózka masztowego, szafki narzędziowej z wyposażeniem, odkurzacza przemysłowego, gwoździarki pneumatycznej, 3 szt. akumulatorów - baterii do gwoździarki, nitownicy do nitonakrętek, piły spalinowej, szlifierki mimośrodowej, frezarki wielofunkcyjnej, młotowiertarki, zestawu wierteł do młotowiertarki, przecinarki plazmowej, zestawu dyszy do przecinarki plazmowej, cyrkla do przecinarki plazmowej, spawarki, agregatu prądotwórczego mobilnego, 3 szt. masek lakierniczych, zestawu narzędzi przenośnych akumulatorowych, ładowarki podwójnej do akumulatorów poprzez zamieszczenie ogłoszenia o zamówieniu na stronie internetowej https://bazakonkurencyjnosci.funduszeeuropejskie.gov.pl pod numerem 2021-16745- 32903. Efektem rozstrzygnięcia postępowania było podpisanie 24 marca 2021 r. umowy nr [...] pomiędzy Beneficjentem a [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wartości [...] zł brutto.

W wyniku weryfikacji tego zamówienia stwierdzono naruszenie sekcji 6.5.2 pkt 5 Wytycznych kwalifikowalności wydatków (wersja z 21 grudnia 2020 r.), poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, niewyczerpujący za pomocą niedokładnych i niezrozumiałych określeń. Jak ustalił organ w załączniku nr 2 do zapytania ofertowego Beneficjent poinformował potencjalnych wykonawców, że "Przedstawione w zestawieniu parametry techniczne mają charakter parametrów minimalnych. Oferta będzie spełniała wymagania techniczne jeżeli zaproponowane parametry poszczególnych elementów zamówienia będą takie, jak w powyższej tabeli lub korzystniejsze". W ocenie organu, użycie przez Beneficjenta sformułowania korzystniejsze wprowadza element uznaniowości oraz prowadzi do sytuacji, w której potencjalny wykonawca decydując się na złożenie oferty nie wie czy jego oferta spełnia wymagania Beneficjenta, bądź też w ogóle rezygnuje z jej złożenia. Zdaniem organu, nieprawidłowe jest również posługiwanie się przez Beneficjenta przy konkretnych parametrach pojęciem maksymalny parametr ze wskazaniem poziomu jego maksymalności, a dalej informowanie potencjalnych wykonawców, że przedstawione w zestawieniu parametry techniczne mają charakter parametrów minimalnych.

Skutkiem powyższego naruszenia, w ocenie organu, jest wystąpienie potencjalnej szkody w budżecie Unii Europejskiej, ponieważ jest prawdopodobne, że z tego względu mogło dojść do ograniczenia liczby potencjalnych wykonawców, którzy mogliby złożyć korzystniejsze cenowo oferty w sytuacji, w której posiadaliby wiedzę niezbędną do złożenia oferty.

- Weryfikacja zgodności dokumentacji dotyczącej zakupów dokonywanych na potrzeby realizacji projektu:

Zgodnie z założeniami projektu Beneficjent był zobowiązany zakupić następujące wyposażenie zakładu: maszynę do zalewania oraz natrysku pianki poliuretanowej, kompresor, urządzenie wielofunkcyjne stacjonarne (strugarka, grubościówka, frezarka, piła), wózek masztowy, szafkę narzędziową z wyposażeniem, odkurzacz przemysłowy, gwoździarkę pneumatyczną, 3 szt. akumulatorów - baterii do gwoździarki, nitownicę do nitonakrętek, piłę spalinową, szlifierkę mimośrodową, frezarkę wielofunkcyjną, młotowiertarkę, zestaw wierteł do młotowiertarki, przecinarkę plazmową, zestaw dysz do przecinarki plazmowej, cyrkiel do przecinarki plazmowej, spawarkę, agregat prądotwórczy mobilny, 3 szt. masek lakierniczych, zestaw narzędzi przenośnych akumulatorowych, ładowarkę podwójną do akumulatorów, a potem uruchomić produkcję wzmocnionych płyt SIP (elementy drewniane wypełnione pianką poliuretanową) w celu budowy domów energooszczędnych i pasywnych czy też do ocieplania kontenerów morskich wykorzystywanych całorocznie do celów mieszkaniowych i biurowych.

W celu weryfikacji powyższych założeń dokonano analizy zgromadzonej w trakcie kontroli dokumentacji i oględzin zakupionego wyposażenia oraz miejsca realizacji projektu w efekcie czego stwierdzono, że:

1) "warunki panujące w miejscu realizacji projektu w ogóle nie pozwalają prowadzić działalności założonej w projekcie. Powyższe stwierdzenie wynika z tego, iż powierzchnia całkowita miejsca realizacji projektu (garaż o powierzchni 25 m2) jest zbyt mała dla umiejscowienia w nim wszystkich zakupionych w ramach projektu urządzeń co potwierdza chociażby fakt, iż część zakupionych urządzeń znajdowało się na wolnym powietrzu tj. na podjeździe przed garażem, nie mówiąc już o samej swobodnej przestrzeni do poruszania się osób biorących udział w produkcji. O skali nieprzystosowania do zaplanowanych działań wynajętego garażu świadczy również fakt, iż tenże garaż oprócz miejsca gdzie miała odbywać się produkcja miał jednocześnie służyć jako magazyn na który zgodnie z założeniami projektu miały być transportowane na wózku masztowym wyprodukowane już płyty SIP;";

2) zakupiony w ramach projekt kompresor w trakcie kontroli na miejscu znajdował się na skrzyni ładunkowej samochodu dostawczego oznaczonego nazwą oraz logo innego podmiotu gospodarczego, tj[...] z siedzibą w K., zaś urządzenie wielofunkcyjne stacjonarne umieszczono na podjeździe przed garażem na palecie transportowej;

3) przedłożona przez Beneficjenta dokumentacja mająca na celu potwierdzenie wprowadzenia innowacyjnego produktu do oferty Beneficjenta to wydruk ze strony internetowej innego podmiotu gospodarczego, tj. [...] z siedzibą w K., którego Beneficjent jest Wspólnikiem. Jednocześnie ustalono, że na wskazanej stronie internetowej w zakładce galeria znajdują się zdjęcia na których uwieczniono sprzęt zakupiony w ramach kontrolowanego projektu;

4) przedłożony przez Beneficjenta na potwierdzenie sprzedaży innowacyjnego produktu dokument księgowy, tj. Faktura VAT nr [...] z 30 września 2021 r. na kwotę [...]zł brutto dotyczy innego towaru/usługi niż założono w projekcie. Nie można bowiem uznać, biorąc pod uwagę wartość ww. dokumentu sprzedaży, że pod nazwą towaru/usługi "sprzedaż płyt SIP z montażem" kryje się założony w projekcie nowy produkt, tj. budowa domu w stanie surowym. Jednocześnie wskazać należy, że w trakcie kontroli Beneficjent oświadczył, iż nie posiada innych dokumentów sprzedaży związanych z przedmiotowym projektem;

5) postanowienia umowy o pracę, zakres czynności zatrudnionego w ramach projektu pracownika są niezgodne z założeniami przedstawionymi w Biznes planie. Zgodnie z założeniami projektu produkcją i montażem zajmować się miał oprócz właściciela firmy pracownik zatrudniony w wyniku realizacji projektu na stanowisku pracownik produkcji, do którego należeć miało: wykonywanie płyt na podstawie dokumentacji, rysunków technicznych, obsługa elektronarzędzi, urządzeń i maszyn mechanicznych; precyzyjne wycinanie i łączenie elementów przy pomocy różnego sprzętu (mechanicznego i ręcznego); magazynowanie płyt S1P; dbałość o porządek w zakładzie; przygotowanie do transportu i załadunek płyt SIP; prace montażowe u klienta. Tymczasem jak wynika z przedłożonej dokumentacji zatrudniono w ramach projektu na stanowisku pracownika produkcji, któremu powierzono zupełnie inne obowiązki zresztą sprzeczne z objętym stanowiskiem jakim jest praca na produkcji, tj.: przygotowanie i organizację transportu towaru; przygotowanie dokumentacji technicznej i projektowej; organizację procesu produkcji i montażu; dbałość o utrzymanie porządku w miejscu pracy; realizację zakupów towaru niezbędnego w produkcji, nadzór nad jakością wykonywanych produktów i usług, nadzór nad właściwym stanem technicznym urządzeń oraz zlecenie ich bieżących przeglądów; obsługa ofert i zleceń poprzez kontakt mailowy oraz telefoniczny z klientami; wykonywanie dodatkowych poleceń nieokreślonych w zakresie obowiązków w formie pracy zdalnej wykonywanej ze stałego miejsca zamieszkania pracownika, tj. w przypadku P. R. W. z K..

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia z Informacji pokontrolnej stwierdzono, że kontrolowany projekt nie jest realizowany w miejscu wskazanym w dokumentacji projektowej, co w ocenie Instytucji Zarządzającej było zamiarem Beneficjenta, a także nie osiągnięto założonego celu projektu jak i nie osiągnięto wszystkich zakładanych wskaźników realizacji projektu. Zespół Kontrolny stwierdził, że powyższe naruszenia spowodowały potencjalną szkodę w budżecie Unii Europejskiej, nie budzi bowiem wątpliwości, iż uzyskanie dofinansowania do działań niezmierzających do osiągnięcia celów projektu spowodowałoby obciążenie budżetu UE nieuzasadnionym wydatkiem.

Następnie, w Informacji pokontrolnej z 2 lutego 2022 r. Instytucja Zarządzająca szczegółowo przedstawiła kwestie osiągnięcia przez Beneficjenta zakładanych we wniosku o dofinasowanie wskaźników realizacji projektu.

Sumując, Instytucja Zarządzająca w powyższej Informacji pokontrolnej, biorąc pod uwagę wszystkie stwierdzone nieprawidłowości w kontrolowanym projekcie, uznała wszystkie wydatki poniesione w projekcie za niekwalifikowalne tj. kwotę w łącznej wysokości wydatków: [...] zł, w tym łączną kwotę dofinansowania w wysokości: [...] zł i zaleciła stosowną korektę wartości wydatków kwalifikowalnych projektu. Taki sposób działania Instytucji Zarządzającej wynikał z treści przepisów prawa krajowego, tj. ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 22 czerwca 2020 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień, gdzie wskazano, że w przypadku stwierdzenia więcej niż jednej nieprawidłowości nakłada się pomniejszenie wydatków o najwyższej wartości.

W piśmie z 24 lutego 2023 r. Beneficjent odmówił podpisania Informacji pokontrolnej, nie zgadzając się z uwagami w zakresie niezgodności realizacji projektu z zakresem rzeczowym wynikającym z wniosku i umowy o dofinansowanie, nieprzestrzegania zasad udzielania zamówień publicznych oraz co jest z tym związane nieosiągnięcia wskaźników realizacji projektu.

W odpowiedzi na powyższe Instytucja Zarządzająca pismem z 9 marca 2022 r. odniosła się do zarzutów w nim zawartych.

Po przedmiotowej kontroli końcowej projektu Instytucja Zarządzająca w piśmie z 17 marca 2022 r. poinformowała Beneficjenta, że zatwierdzony został wniosek o płatność końcową za okres do 29 marca 2021 r. i zgodnie z ustaleniami Informacji pokontrolnej dokonano w nim pomniejszenia 100% wydatków kwalifikowalnych. Pierwotna wersja wniosku o płatność końcową nr [...] była wnioskiem rozliczającym zaliczkę, a także refundacyjnym, ale na podstawie powyższej Informacji pokontrolnej w wyniku, której do zwrotu jest całość przyznanego dofinansowania, nie zakwalifikowano do wypłaty wnioskowanej refundacji w kwocie [...]zł. Instytucja Zarządzająca 10 listopada 2020 r. na podstawie zatwierdzonego wniosku o płatność nr [...] wypłaciła Beneficjentowi płatność zaliczkową środków dofinansowania w kwocie [...]zł, którą później Beneficjent ujął do rozliczenia w ww. wniosku o płatność końcową. Wskutek dokonanego w Informacji pokontrolnej pomniejszenia całkowitego wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność końcową (tj. stawka 100%) zaliczka ta nie została rozliczona, ponieważ wszystkie wydatki poniesione przez Beneficjenta zostały uznane za niekwalifikowalne i tym samym nie istniały wydatki na podstawie których można byłoby rozliczyć tą zaliczkę. Wskutek pomniejszenia wydatków zaistniała kwota nierozliczonej zaliczki w wysokości: [...] zł, która podlegała zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Z uwagi na fakt, że zakwestionowane w wyniku kontroli środki dofinansowania z EFRR zostały uprzednio przez Instytucję Zarządzającą wypłacone Beneficjentowi w ramach płatności zaliczkowej, mając na uwadze to, iż Beneficjent naruszył art. 184 w zw. z art. 207 u.f.p. Instytucja Zarządzająca, zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p., pismem z 20 kwietnia 2022 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu wykorzystanego z naruszeniem procedur dofinansowania w łącznej kwocie: [...] zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Beneficjent potwierdził odbiór wezwania 11 maja 2022 r.

Wobec tego, że Beneficjent nie dokonał zwrotu środków wraz z należnymi odsetkami, Instytucja Zarządzająca pismem z 27 maja 2022 r. w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a. oraz zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p. zawiadomiła Beneficjenta, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki oraz sposobu zwrotu środków w formie decyzji.

Pismem z 27 czerwca 2022 r. organ poinformował Beneficjenta, że Zarząd Województwa zgodnie z § 25 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinasowanie podjął decyzję o jej rozwiązaniu z dnia 21 lipca 2020 r. Umowa została rozwiązana z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, liczonego od dnia następnego po otrzymaniu pisma. Przedmiotowe pismo po dwukrotnym awizowaniu uznano za doręczone z dniem 27 lipca 2022 r.

W dniu 26 sierpnia 2022 r. do Instytucji zarządzającej wpłynął wniosek dowodowy Beneficjenta. Zdaniem organu, argument zawarty we wniosku dowodowym Beneficjenta, że jest on właścicielem strony internetowej [...] oraz już stworzył i wypracował markę [...] są nielogiczne i niespójne ze stanem faktycznym. Beneficjent działalność gospodarczą pod firmą [...] M. K. rozpoczął w 2016 r., a więc to dla tego przedsiębiorcy powinna być utworzona strona internetowa, a argumentacja, że nie chciał on tworzyć nowej marki, aby ograniczyć koszty z tym związane jest sprzeczna z logiką. Budzi wątpliwość fakt, że firma [...] zdaniem Beneficjenta ma już wypracowaną markę, skoro taka firma w ogóle nie istnieje na rynku. Funkcjonuje natomiast [...], która jak twierdzi Beneficjent nie prowadzi działalności. Instytucja Zarządzająca zauważyła nadto, że załączone faktury dotyczyły roku 2018, a więc roku w którym została zarejestrowana spółka [...], a nadto nie wynika z nich jakiej usługi dotyczą - na fakturach z lat 2018-2019 określono rodzaj świadczonej usługi jako: "realizację umowy". Podany numer telefonu i adres e-mail na stronie nie dowodzi, że strona internetowa należy do Beneficjenta, gdyż nawet w KRS adres poczty elektronicznej spółki to adres: [...]@gmail.com, a siedziba spółki znajduje się pod tym samym adresem co dodatkowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez [...] M. K.. Tak więc może to świadczyć o tym, że strona należy do M. K., który jest również wspólnikiem w firmie [...]. Organ zaznaczył, że [...] M. K. i [...] to dwaj różni przedsiębiorcy, o różnych numerach NIP i REGON. Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że nie może przyjąć wyjaśnień, że strona internetowa pod wskazanym adresem to tak naprawdę strona internetowa Beneficjenta, a nie innego podmiotu gospodarczego, gdy zestawi się je z treścią wniosku o dofinansowanie. Jak bowiem wynika z treści wniosku o dofinansowanie Beneficjent wprost wskazywał, że nie posiada żadnej strony internetowej. Dodatkowo za ustaleniem, że wykazana strona należy do innego podmiotu gospodarczego świadczyć może również fakt, że znajduje się tam informacja, że podmiot ten posiada Oddział w P. (w przeciwieństwie do Beneficjenta). Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym integralną część umowy o dofinansowanie Beneficjent był zobowiązany do wykazania, że wprowadził do oferty innowacyjny produkt. Jednak przedłożony przez Beneficjenta dokument wskazuje na stronę internetową podmiotu gospodarczego innego niż Beneficjent tj. [...]. Nie budzi to wątpliwości skoro adres strony brzmi jako [...].pl. [...] z danymi zamieszczonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) podmiot ten jest wpisany pod nr [...] i funkcjonuje pod firmą [...] w K..

Organ podkreślił, że zadaniem Beneficjenta było wykorzystanie przyznanego dofinansowania do zwiększenia swoich przychodów po zakończeniu projektu przez faktyczne wprowadzenie nowego produktu na rynek. Zgodnie z treścią zawartą w Biznes planie, stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie, faktycznym wprowadzeniem nowego produktu było wykonanie domu w stanie surowym. W tym paragonie mowa jest tylko i wyłącznie o sprzedaży płyt SIP, a nie o usłudze polegającej na budowie domu w stanie surowym. Dołączony do pisma paragon nie dowodzi, że wprowadzenie do oferty nowego produktu pozwala przyjąć, że wskaźnik został zrealizowany. Dodatkowo, Beneficjent sam wskazał, że założeniem jego działalności "było właśnie prowadzenie produkcji i montażu bezpośrednio u klienta". Instytucja Zarządzająca zaznaczyła, że przedłożony przez Beneficjenta na potwierdzenie sprzedaży innowacyjnego produktu, paragon na kwotę [...]zł dotyczy innego towaru/usługi niż założono w projekcie. Nie można uznać, biorąc pod uwagę wartość ww. dokumentu sprzedaży, że pod nazwą towaru/usługi "płyta SIP" kryje się założony w projekcie nowy produkt, tj. budowa domu w stanie surowym.

Odnosząc się do kolejnego argumentu, że Beneficjent zakładał pozostawienie planowanych do zakupu w ramach projektu urządzeń przede wszystkim na zewnątrz, zdaniem Instytucji Zarządzającej argumentacja ta całkowicie nie znajduje poparcia w dokumentacji konkursowej, gdyż w Biznes planie wyraźnie jest napisane, że garaż będzie służył do przechowywania sprzętu. Twierdzenie Beneficjenta, że podczas pracy urządzenie generuje dużo odpadów, zanieczyszczeń i może narazić inne urządzenia na uszkodzenia w zamkniętym pomieszczeniu jest nietrafione. Budzi wątpliwość sytuacja, w której niekorzystne warunki pogodowe (m.in. opad deszczu czy śniegu) pozwalałyby na prowadzenie prac na zewnątrz.

W ocenie Instytucji Zarządzającej warunki panujące w miejscu realizacji projektu w ogóle nie pozwoliły prowadzić działalności założonej w projekcie.

Zdaniem organu, z treści pisma Beneficjenta z 15 września 2022 r. i załączonych nagrań video i fotografii nie wynikają żadne nowe istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakty.

Wobec powyższego Zarząd Województwa Świętokrzyskiego decyzją nr [...] z 5 października 2022 r. orzekł o zwrocie przez Beneficjenta środków dofinansowania z EFRR w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Po ponownej analizie całości zgromadzonego materiału dowodowego Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że w niniejszej sprawie zaistniały łącznie wszystkie trzy przesłanki definicji nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego nr [...] tj.:

1) Naruszenie: § 7 ust. 1 i 3 oraz § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] w związku z pkt 3 lit. e) podrozdziału 6.2 oraz pkt 5 podrozdziału 6.5.2 Wytycznych kwalifikowalności wydatków.

2) Działanie/Zaniechanie: nieosiągnięcie celu projektu poprzez nieosiągnięcie wskaźnika zatrudnienia wskutek zatrudnienia przez Beneficjenta osoby na stanowisku niezgodnym z założeniami projektu, nieosiągnięcie wskaźnika produktu wskutek nierealizowania przez Beneficjenta usługi budowy domów w stanie surowym, niewprowadzenie do oferty firmy nowego produktu (dowód: wydruk ze strony internetowej innego podmiotu gospodarczego), nierealizowanie projektu w założonym miejscu jego realizacji poprzez niezapewnienie przez Beneficjenta warunków lokalowych do prowadzenia założonej produkcji, naruszenie zasady konkurencyjności wskutek ograniczenia kręgu potencjalnych wykonawców poprzez niejednoznaczny i niedookreślony opis przedmiotu zamówienia.

3) Szkoda w budżecie UE: szkoda rzeczywista poprzez sfinansowanie ze środków unijnych zakupu urządzeń w ramach projektu, który nie doprowadził do realizacji

i osiągnięcia założonych celów projektu (tj. brak jednego z założonych w wyniku realizacji projektu innowacyjnych produktów w formie budowy domów w stanie surowym, brak zatrudnienia osoby na stanowisku wskazanym we wniosku

o dofinansowanie, brak realizacji projektu w miejscu do tego wskazanym) oraz dodatkowo szkoda potencjalna wskutek ograniczenia kręgu potencjalnych wykonawców poprzez niejednoznaczny i niedookreślony opis przedmiotu zamówienia, ponieważ do udziału w zamówieniu wskutek tak dokonanego opisu przedmiotu zamówienia mogli nie przystąpić potencjalni wykonawcy oferujący niższe ceny wykonania zamówienia, niż te zaoferowane ostatecznie w umowie

z wyłonionym wykonawcą.

Sumując Instytucja Zarządzająca podkreśliła, że w związku z opisanymi nieprawidłowościami i wobec tego, że cel projektu nie został osiągnięty, zwrotowi podlega całe przekazane dotychczas dofinansowanie w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie doszło do szkody finansowej poprzez obciążenie budżetu Unii Europejskiej nieuzasadnionym wydatkiem tj. wydatkiem pokrytym ze środków EFRR w formie otrzymanej przez Beneficjenta

10 listopada 2020 r. zaliczki w kwocie [...]zł, wydatkowanej następnie przez Beneficjenta na wydatki uznane przez Instytucję Zarządzającą za niekwalifikowalne.

Różnica w wartości wydatków kwalifikowalnych w chwili podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu jest istotna w obszarze celowości poniesienia tych wydatków, a to z kolei ma bezpośredni wpływ na budżet Unii Europejskiej, ponieważ środki będące różnicą wydatków sprzed i po zmianach potencjalnie mogły mieć inne i efektywniejsze przeznaczenie.

W analizowanej sprawie Beneficjent obciążył budżet Unii Europejskiej środkami EFRR w kwocie [...]zł, które w miejscu realizacji inwestycji nie miały faktycznego pokrycia w zakresie wskazanym we wniosku o dofinansowanie.

W przypadku wykrycia nieprawidłowości w wykorzystaniu środków z funduszu UE państwa członkowskie zobowiązane są do dokonania korekt finansowych. Wynika to wprost z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (dotyczy perspektywy finansowej 2007-2013) i art. 143 rozporządzenia nr 1303/2013, obowiązującego dla perspektywy finansowej na lata 2014-2020.

Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że analiza przepisów prawa Unii prowadzi do jednoznacznej konstatacji, iż wykrycie naruszenia czy to tego prawa, czy też prawa krajowego i uznanie go za nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, prowadzi do powstania obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku nałożenia korekty finansowej i odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo. W tej sprawie zastosowanie znajduje definicja "nieprawidłowości" zawarta w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, bowiem Beneficjent poprzez swoje zaniechanie i działanie dopuścił się naruszenia procedur obowiązujących w ramach RPOWŚ 2014-2020 i nie sposób jest również wykluczyć, iż popełnione przez Beneficjenta naruszenie, miało wpływ na budżet Unii Europejskiej. Beneficjent poprzez zrealizowanie inwestycji niezgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie naraził budżet Unii Europejskiej na sfinansowanie faktycznie niewykonanego wydatku.

Instytucja Zarządzająca dodała, że zarówno w toku realizacji projektu (Beneficjent samodzielnie i autonomicznie napisał w złożonym końcowym wniosku o płatność: "zadanie zostało w całości zakończone. Środki trwałe zostały zakupione, zgodnie z założeniami projektu") oraz w toku przeprowadzonej kontroli końcowej projektu, Beneficjent nie przedstawił żadnej informacji na temat trudności z realizacją projektu. Takie informacje Beneficjent przedstawił pierwszy raz dopiero na etapie sporządzenia zastrzeżeń do informacji pokontrolnej, tj. 24 lutego 2022 r. a więc po upływie ok. 10 miesięcy liczonych od dnia zakończenia realizacji projektu. Nadto, Beneficjent nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdzałyby jego twierdzenia o spowodowanych przez pandemię COVID-19 problemach, które uniemożliwiły realizację prac w sposób zgodny z dokumentami aplikacyjnymi. Ogólne powołanie się przez Beneficjenta na takie problemy nie może skutkować zmianą dokonanej przez Instytucję Zarządzającą oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie - celem projektu był "zakup urządzeń do produkcji wzmocnionych płyt SIP (elementy drewniane wypełnione pianką poliuretanową), które Wnioskodawca zamierza wykorzystywać do budowy domów energooszczędnych i pasywnych, a także ocieplania kontenerów morskich wykorzystywanych całorocznie do celów mieszkaniowych i biurowych". Co prawda Beneficjent zakupił urządzenia jednak nowym produktem miały być wzmacniane płyty SIP wypełnione pianką poliuretanową, które miały służyć m.in. do budowy domów. Co więcej w Biznesplanu, Beneficjent wskazywał "Wnioskodawca nie posiadał dotychczas w swojej ofercie budowy domów, w związku z tym planowane do wdrożenia usługi są nowe w stosunku do realizowanej obecnie przez wnioskodawcę działalności'’. Zadaniem Beneficjenta było wykorzystanie przyznanego dofinansowania do zwiększenia swoich przychodów poprzez faktyczne wprowadzenie nowego produktu na rynek. W omawianym projekcie faktycznym wprowadzeniem na rynek nowego produktu jest wykonanie domu w stanie surowym. Z dokumentów jakie Beneficjent przedstawił na etapie czynności kontrolnych i późniejszym nie wynika, aby Beneficjent zrealizował cele projektu. Nadto Beneficjent w trakcie realizacji projektu nie poinformował Instytucji o zmianie zakresu obowiązków nowozatrudnionego pracownika oraz o fakcie przebywania osoby zatrudnionej na stanowisku pracownika produkcji na pracy zdalnej. Beneficjent nie zgłaszał problemów w tym zakresie.

Instytucja Zarządzająca dodała, że na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 7-8 ustawy wdrożeniowej zobowiązana jest do kontrolowania wykonywania wszelkich obowiązków ciążących na beneficjencie na skutek postanowień umowy i przepisów prawa oraz w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości jest obowiązana do wymierzenia stosownej korekty finansowej.

Kierując się powyższym oraz mając na uwadze zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, Zarząd Województwa Świętokrzyskiego - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020, wydając niniejszą decyzję oparł się o stan faktyczny i prawny według chwili jej wydania, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i orzekł jak w sentencji tj. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z 5 października 2022 r.

Na powyższą decyzję M. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zaskarżonej decyzji zarzucając w szczególności:

1. poczynienie oraz podtrzymanie na etapie ponownego rozpatrywania sprawy błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, opisanych szczegółowo w uzasadnieniu skargi;

2. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności na skutek wydania decyzji nr [...] kończącej postępowanie już 5 października 2022 r., więc przed doręczeniem stronie postanowienia organu nr [...], w którym (niezasadnie) odmówiono przeprowadzenia w sprawie dowodów wnioskowanych przez stronę - a następnie nieuwzględnienie zarzutu jw. w ramach rozpoznawania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy;

3. naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez nieustalenie wszelkich okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy - w tym przez niepoczynienie kompletnych - zarówno własnych jak i wynikających z wniosków dowodowych skarżącego (zarówno na skutek niewłaściwej oceny i niekompletnej analizy wszystkich dowodów przedłożonych przez stronę, a nadto w związku z pominięciem części wniosków dowodowych strony i wydaniem postanowienia nr [...]) - ustaleń niezbędnych do załatwienia sprawy, a nadto poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie wyjaśnień skarżącego składanych w toku sprawy, niewyczerpującą ocenę wszystkich dowodów w sprawie - w tym w szczególności poprzez niewyciągnięcie prawidłowych wniosków z dowodów przedłożonych przez stronę, a wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu,

4. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej, w szczególności poprzez przyjęcie, że wydatkując środki w ramach przyznanego dofinansowania w sposób opisany wcześniej we wniosku o dofinansowanie, a także zatwierdzony na etapie konkursu oraz potwierdzony w umowie o dofinansowanie, skarżący naruszyć miał procedury wydatkowania środków unijnych i krajowych, a tym samym wydatki te nie spełniają kryteriów kwalifikowalności;

5. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niezasadne wydanie w toku postępowania postanowienia nr [...] odmawiającego przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę w sytuacji, gdy dowody te pozostawały istotne celem poczynienia kompletnych ustaleń w sprawie i przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy - a następnie nieuwzględnienie powyższego zarzutu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy;

6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie przez organy zasady swobodnej oceny dowodów oraz brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego (przykładowo pominięcie treści przedłożonych przez stronę faktur o numerach: [...], [...], [...] gdzie w treści usługi jednoznacznie wskazano, że dotyczą one odnowienia domeny "[...].pl") skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi w sprawie lub niepoczynieniem pełnych ustaleń faktycznych w sprawie;

7. naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. przez niezastosowanie przewidzianej tamże zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony;

8. naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez dokonywanie istotnych w sprawie okoliczności wymagających wiadomości specjalnych bez uzyskania opinii biegłego (przykładowo zasady działania zakupionych urządzeń i wymagania techniczne co do środowiska ich działania, wymaganej powierzchni dla zapewnienia ich działania czy możliwości wykorzystywania w warunkach zapewnionych przez stronę) oraz nieuwzględnienie ww. zarzutu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy;

9. naruszenie art. 86 k.p.a poprzez niezasadne odstąpienie od przesłuchania beneficjenta jako strony postępowania i nieuwzględnienie zarzutu co do powyższego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy;

10. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niewyjaśniający podstaw wydanej decyzji i ustaleń organu, w tym poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, dlaczego zastosowana przez organ korekta finansowa została określona w maksymalnej wysokości;

11. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 8 oraz 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. poprzez niezasadne zastosowanie ww. przepisów w sytuacji, gdy w sprawie nie wystąpiły przesłanki w nich wskazane, w tym nie została spełniona i wykazana przez organ przesłanka w postaci szkody w budżecie UE, a środki przyznane stronie zostały wydatkowane z zachowaniem wszelkich wymaganych procedur i zasad,

12. naruszenie przepisów i procedur dotyczących zasad realizacji projektu, w tym w szczególności: postanowień regulaminu konkursowego obowiązującego w ramach projektu realizowanego przez beneficjenta, przepisów ustawy wdrożeniowej, a nadto Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (w szczególności ujętych w części 6.2 pkt 3 oraz w części 6.5 pkt 1 i 2) oraz postanowień umowy o dofinansowanie;

13. naruszenie art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nawet stwierdzone przez organ rzekome naruszenia stanowią nieprawidłowości indywidualne skutkujące nałożeniem korekty finansowej oraz że te naruszenia mogą mieć szkodliwy wpływ na budżet UE;

14. z ostrożności beneficjent zarzucił zastosowanie przez organ nieprawidłowych tj. zawyżonych wartości pomniejszeń wydatków kwalifikowanych ujętych w decyzji oraz brak stosownego uzasadnienia wartości przyjętych wskaźników pomniejszeń - w tym w szczególności zaniechanie uwzględnienia przez organ wagi i charakteru ewentualnych naruszeń - co poskutkowało zastosowaniem korekt w maksymalnej wysokości w miejsce wartości prawidłowych uwzględniających zasady proporcjonalności i mających na względzie wagę i charakter stwierdzonych naruszeń - zarzucając w tym zakresie również naruszenie art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013.

W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z 5 października 2022 r., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 24 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, zaś pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd kontrola sądowoadministracyjna we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa określająca M. K. przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia to, że umowa o dofinansowanie w kontrolowanym przypadku została zawarta pomiędzy Województwem Świętokrzyskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa a M. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą M. K. [...] z siedzibą w K., oddział przedsiębiorstwa zarejestrowany w K., ul. [...]. Wniosek o dofinansowanie stanowi załącznik do umowy. Zgodnie z § 2 ust. 1 i § 7 ust. 1 umowy, beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu pn. "Rozwój przedsiębiorstwa [...] M. K. poprzez zakup urządzeń do produkcji i montażu wzmocnionych płyt SIP" (dalej "Projekt") w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku o dofinansowanie w trakcie realizacji oraz w okresie trwałości Projektu. Przy czym stosownie do § 7 ust. 2 umowy, każda planowana zmiana zakładanych wskaźników produktu i rezultatu realizacji Projektu określonych we wniosku o dofinansowanie wymaga pisemnego poinformowania Instytucji Zarządzającej ze szczegółowym i merytorycznym uzasadnieniem. Zmiany mogą być dokonane po uzyskaniu zgody Instytucji Zarządzającej.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (zob. cz. IV. Charakterystyka projektu), główny cel Projektu miał zostać osiągnięty poprzez zakup urządzeń do produkcji wzmocnionych płyt SIP, które wnioskodawca zamierza wykorzystywać do budowy domów energooszczędnych i pasywnych, a także ocieplania kontenerów morskich wykorzystywanych całorocznie do celów mieszkaniowych i biurowych. Jak z kolei skarżący wskazał w Biznes planie (zob. pkt 3 Plan marketingowy, 3-1 Produkt Załącznika nr A.1 do wniosku o dofinansowanie): "Wnioskodawca nie posiadał dotychczas w swojej ofercie budowy domów, w związku z tym planowane do wdrożenia usługi są nowe w stosunku do realizowanej obecnie przez wnioskodawcę działalności. Dodatkową usługą będzie docieplenie kontenerów morskich służących jako budynki mieszkalne oraz biurowe." Dalej w Biznes planie (pkt 3-2 Rynek) strona wskazała, że zamierza wytwarzać komponenty, jak również stawiać budowle (do stanu zamkniętego), wykonane ze wzmocnionych płyt SIP. Następnie w części wniosku o dofinansowanie dotyczącej przychodów (pkt. 3-3), wnioskodawca podniósł, że w przypadku nowych produktów założono, że przychody będą się pojawiały od 2021 roku; założono, że w ciągu miesiąca będą instalowane 2 domy, przy przychodach z realizacji części surowej na poziomie 45 tyś. zł za jeden produkt na podstawie mocy wytwórczych jak również analizy popytu założono miesięcznie instalację 2 obiektów (poziom wykorzystania mocy produkcyjnych dla bezpieczeństwa wyniesienie 50-60%).

Organ na skutek kontroli ujawnił, że cel Projektu określony wnioskiem nie był realizowany i nie został w konsekwencji osiągnięty. Z takim wnioskiem Sąd się zgadza.

Z akt sprawy nie wynika, aby przedsiębiorca M. K. [...] (dalej w skrócie jako "[...] funkcjonował na rynku w sposób opisany we wniosku o dofinansowanie.

W toku kontroli skarżący przedstawił fakturę VAT nr [...] z dnia 30 września 2021 r. na kwotę [...]zł brutto na "sprzedaż płyt SIP z montażem". O ile można uznać, że przedmiot tej transakcji wpisuje się w opisany w Biznes planie rodzaj projektowanej działalności (skoro Projekt m.in. docieplenie kontenerów morskich służących jako budynki mieszkalne oraz biurowe), to jednak wartość tej sprzedaży w obliczu braku innych dokumentów sprzedaży potwierdzających realizowanie przez [...] opisanej we wniosku o dofinansowanie działalności potwierdza, że cel Projektu nie został osiągnięty. Z założeń biznesowych opisanych we wniosku o dofinansowanie wynika, że skarżący miał produkować płyty SIP, a następnie budować domy lub docieplać kontenery. Koszt wytworzenia takiego domu szacował na ok. 45 tyś. zł i miały powstawać dwa domy miesięcznie. Niewątpliwie jeden montaż na kwotę [...]zł nie świadczy o realizowaniu Projektu. W toku postępowania strona przedstawiła także paragon na kwotę [...]zł dotyczący sprzedaży płyt SIP, co jednak w żadnym razie nie mogło zmienić powyżej oceny w kwestii realizacji Projektu z podniesionych wyżej powodów.

Analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wskazuje, że M. K. swoją aktywność realizował na rynku w rzeczywistości pod nazwą [...] (najprawdopodobniej jako [...]) z siedzibą w K.. Zakres i charakter działalności firmy [...] przedstawia strona internetowa, której adresu we wniosku o dofinansowanie beneficjent nie podał – [...] W toku postępowania administracyjnego, a obecnie w skardze strona forsuje stanowisko, że swoją działalność opisaną we wniosku o dofinansowanie strona mogła realizować m.in. poprzez jej promowanie przez stronę [...] Z takim stanowiskiem Sąd się jednak nie zgadza. Umowa o dofinansowanie została zawarta z [...], nie z podmiotem o nazwie [...]. To podmiot gospodarczy pod firmą [...] M. K. – zgodnie z umową o dofinansowanie – miał promować i wprowadzić na rynek produkt i usługi opisane tym Projektem i to temu podmiotowi zostały przyznane środki publiczne. Jeżeli skarżący zamierzał realizować Projekt na warunkach ujawnionych w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego, powinien był to wskazać we wniosku o dofinansowanie, ewentualnie wdrożyć tryb opisany w § 7 ust. 2 umowy.

W treści umowy o dofinansowanie i załącznikach do niej, a co istotne, w treści wniosku o dofinansowanie brak jest informacji o działalności skarżącego realizowanej pod nazwą [...]. Beneficjent w części wniosku nr III zatyt. "INFORMACJE o BENEFICJENCIE" nie podał adresu strony [...] Prowadzenie faktycznie działalności jako [...] a nie [...] potwierdza także ujawniony przez kontrolujących fakt przewożenia urządzenia zakupionego w ramach Projektu w samochodzie dostawczym oznaczonym logo [...]. Wyjaśnienia skarżącego, że swoje usługi mógł realizować także na miejscu u klienta (co rzeczywiście potwierdza treść wniosku o dofinansowanie) nie mogło jednak - w obliczu powyższych okoliczności - odnieść zamierzonego przez stronę skutku. Pojazd, którym transportowano sprzęt zakupiony w ramach Projektu promował de facto na rynku firmę [...] i służył do prowadzonej przez nią działalności.

Podobnie nie mogło być skuteczne twierdzenie strony, że produkcja płyt SIP była prowadzona w garażu o powierzchni 25 m2. Kontrolujący zarzucili zbyt małą ilość przestrzeni potrzebnej do magazynowania wyprodukowanych płyt oraz przechowywania sprzętu. Istotnie z treści wniosku o dofinansowanie wynika, że inwestycja będzie realizowana w budynku o wskazanej powierzchni, ale wyniki kontroli przeprowadzonej w miejscu wskazanym w Projekcie tj. przy ul. [...] w K. pokazały, że taka produkcja się tam nie odbywała. Nie było w miejscu pracy pracownika, który zgodnie z projektem miał zostać zatrudniony do produkcji płyt. Na podstawie określonego we wniosku o dofinansowanie zakresu obowiązków pracownika można stwierdzić, że winien on świadczyć swoją pracę w K.. Jego głównym zadaniem winno być wykonywanie płyt na podstawie dokumentacji, obsługa elektronarzędzi, urządzeń i maszyn mechanicznych. Dlatego nawet przy przyjęciu, że w garażu mogły odbywać się czynności związane z produkcją płyt, a określony rodzaj sprzętu mógł bezpiecznie znajdować się przed garażem, to jednak w świetle pozostałych ustaleń kontrolujących jako właściwe należy ocenić wnioski o nierealizowaniu przez [...] celu Projektu.

Z naruszeniem warunków umowy o dofinansowanie skarżący ustalił zakres obowiązków zatrudnionego pracownika. Na określenie innego od umówionego zakresu obowiązków pracownika i miejsca wykonywania przez niego pracy (miejsce zamieszkania – K.) beneficjent nie otrzymał zgody Instytucji Zarządzającej. Należy odróżnić sytuację, gdy pracownik zobowiązany do świadczenia pracy w K. z rożnych przyczyn (np. zdrowotnych) zmuszony jest przebywać w swoim miejscu zamieszkania, od sytuacji, gdy pracownik zgodnie z umową o pracę i zakresem czynności pracuje w swoim miejscu zamieszkania. Dlatego powoływanie się przez skarżącego na trudności związane z epidemią COVID, która zresztą w 2021 r. nie była już sytuacją uniemożliwiającą prowadzenie działalności, nie mogło w tej sprawie być uwzględnione z uwagi na przyjęte przez skarżącego rozwiązanie zatrudnienia pracownika głównie do innej niż we wniosku pracy i to w trybie zdalnym.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych, a zwłaszcza wobec braku efektów sprzedażowych prowadzonej przez skarżącego działalności pod firmą [...], Sąd jako prawidłową ocenił prawnomaterialną ocenę okoliczności faktycznych jako niezrealizowanie Projektu i naruszenie § 7 ust. 1 umowy.

Sąd podziela także wnioski organu dotyczące naruszenia sekcji 6.5.2. pkt 5 Wytycznych.

Nie było w sprawie sporu co do tego, że zgodnie z § 12 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, M. K. został zobowiązany przy udzielaniu zamówienia w ramach Projektu stosować Pzp oraz zapisy wytycznych, o których mowa w § 1 ust 4. lit. e tejże umowy. Beneficjent był zatem zobowiązany przestrzegać przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych i "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" (wyżej i dalej jako "Wytyczne").

Jak stanowi przy tym punkt 5 omawianej sekcji 6.5.2. Wytycznych, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Jeżeli nie uzasadnia tego przedmiot zamówienia, opis przedmiotu zamówienia nie może zawierać odniesień do znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się stosowanie takich odniesień, jeżeli niemożliwe jest opisanie przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób zgodnie ze zdaniem pierwszym. Takim odniesieniom muszą towarzyszyć słowa "lub równoważne". W przypadku gdy zamawiający korzysta z możliwości zastosowania takich odniesień, nie może on odrzucić oferty jako niezgodnej z zapytaniem ofertowym, jeżeli wykonawca udowodni w swojej ofercie, że proponowane rozwiązania w równoważnym stopniu spełniają wymagania określone w zapytaniu ofertowym.

Zgodzić trzeba się z organem, że doszło do nieprawidłowego zastosowania zasady konkurencyjności, bowiem beneficjent jako zamawiający, decydując się na przeprowadzenie zamówienia w trybie zasady konkurencyjności, winien zastosować wszystkie wiążące się z tym wymagania określone nie tylko w umowie, ale także w Wytycznych. Wskazanie w treści ogłoszenia, że przedstawione w zestawieniu parametry techniczne mają charakter minimalnych, podczas gdy równocześnie w tym zestawieniu przy poszczególnych produktach mowa jest o parametrach maksymalnych, mogło wprowadzić w błąd potencjalnych oferentów i ograniczyć ich krąg. Ten sam skutek mogło wywołać posłużenie się określeniem "korzystniejsze", które wprowadza czynnik subiektywny przy ocenie spełnienia omawianego wymogu.

Nieprzestrzeganie postanowień umownych oraz przepisów prawa, regulujących wykorzystywanie środków z funduszy Unii Europejskiej, jest równoznaczne z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Wydana decyzja ma przy tym charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa (wyrok NSA z 18 maja 2017 r., II GSK 4503/16; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013 wynika, że nieprawidłowością jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W tej sprawie wykazano, że doszło do naruszenia prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, które opiera się na zasadach konkurencyjności i równego traktowania wykonawców. Organ wykazał, że ujawnione w tej sprawie naruszenie prawa (w tym postanowień umowy o dofinansowanie i Wytycznych) mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Ustalenia dotyczące wartości korekty finansowej i wartości pomniejszenia wydatków kwalifikowalnych dokonano za pomocą reguł określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2179) – zob. § 4, § 5 i § 9 ust. 2 rozporządzenia oraz pkt 12 załącznika do rozporządzenia.

Nie mogła umknąć również uwadze Sądu okoliczność, że umowa o dofinansowanie została rozwiązana i z postanowień umownych wynika obowiązek zwrotu wypłaconych na jej podstawie środków pieniężnych (§ 25 ust. 1 pkt 2 umowy).

W każdym razie zachodziła w sprawie przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. obligująca Instytucję Zarządzającą do orzeczenia o zwrocie kwoty wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami.

Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego w związku z wydaną decyzją zwrotową. Organ dysponował materiałem dowodowym, w oparciu o który mógł dokonać wszystkich istotnych dla wyniku sprawy ustaleń faktycznych, właściwie ocenił zebrane dowody i wydał decyzję zawierającą uzasadnienie, obszernie wyjaśniające motywy podjętego rozstrzygnięcia. Co istotne strona miała możliwość brania czynnego udziału w postepowaniu, dysponowała takim prawem, o czym organ ją pouczył. Stąd przesłuchanie strony nie było niezbędne, a poza tym dowód taki przeprowadza się w warunkach określonych w art. 86 k.p.a.

W kwestii postanowienia dowodowego nr [...] to - jak słusznie podniósł organ - jest ono niezaskarżalne w toku instancji i stronie przysługuje prawo jego kwestionowania w ramach odwołania od decyzji bądź skargi do sądu. Organ wyjaśnił, z jakich powodów przesłuchanie świadków wskazanych przez stronę nie było niezbędne dla wyjaśnienia okoliczności sprawy. Sąd nie znalazł podstaw, by tę argumentację kwestionować. Nawet bowiem jeżeli skarżący miał możliwość realizowania Projektu w obrębie nieruchomości przy ul. [...] w K. oraz ponosił koszty założenia i prowadzenia strony internetowej dla [...], a także nie podjął działalności w ramach spółki jawnej, a pracownik potwierdziłby charakter swojego zatrudnienia i zakresu obowiązków (wynikający przecież ze złożonych dokumentów w sprawie przez samego beneficjenta), to ogół tych okoliczności nie mógł podważyć oceny, że cel Projektu nie został przez skarżącego osiągnięty, bo jego działalność de facto koncentrowała się na podmiocie gospodarczym występującym w obrocie gospodarczym jako [...].

Z tych przyczyn nie było konieczne dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, skoro bez ustaleń faktycznych, do których opinia biegłego mogła się przyczynić, istota sprawy została dostatecznie wyjaśnione.

Podsumowując, Sąd nie stwierdził, aby zasady postępowania, o których mowa w zarzutach skargi zostały naruszone. Nieskuteczne okazały się także podniesione w skardze zarzuty prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie, nie dostrzegając z urzędu żadnych naruszeń wymagających wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego, skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.