Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 812/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 9a, art 12,
journal: Dz.U. 2017 poz 2176
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - t.j.
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art, 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 158/20 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2019 r. nr WINB-WOP.7721.161.2019.TK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Toruniu z dnia 17 października 2019 r. znak: PINB.450.41.2018.TT.KS.KK; 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. M. kwotę 1707 (jeden tysiąc siedemset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 września 2021 r., II SA/Bd 158/20 oddalił skargę S. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: KPWINB) z 16 grudnia 2019 r., nr WINB-WOP.7721.161.2019.TK w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Toruniu (dalej: PINB), kierując się wynikami kontroli zabudowy znajdującej się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] (ROD) w [...], pismem z 29 sierpnia 2018 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy na terenie działki ogrodniczej nr 18 obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów, a następnie decyzją z 17 października 2019 r., znak PINB.450.41.2018.TT.KS.KK, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2096ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), dalej: p.b., nakazał S. M., jako inwestorowi, rozbiórkę obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, usytuowanego na terenie ww. działki ogrodniczej Rodzinnego Ogrodu Działkowego. Wyjaśniając powody takiego rozstrzygnięcia, PINB stwierdził, że o tym, czy zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej obiekt budowlany spełnia warunek uchwały Nr 161/15 Rady Miasta Torunia z dnia 29 października 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Stawki Andersa" dla terenów położonych w rejonie ulic: Gen W. Andersa, M. Sinorackiego, M. Tokarzewskiego - Karaszewicza i Szuwarów w Toruniu (Dz. Urz. Woj. Kuj-Pom. z 2015 r. poz. 3381), dalej: m.p.z.p., dotyczący związania z przeznaczeniem podstawowym (tereny ogródków działkowych) decydują przepisy ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176 ze zm.), dalej: u.r.o.d., tj. jej art. 13 ust. 1 i art. 2 pkt 9a. PINB wskazał, że powierzchnia zabudowy budynku, która wynosi 36,40 m2, nie pozwala na zaklasyfikowanie go jako altany w rozumieniu u.r.o.d. W tym zakresie organ dodał, że z dokonanych pomiarów obiektu wynika, iż boki ścian równoległych nie są tej samej długości, dlatego przy ustaleniu powierzchni zabudowy uwzględniono najkrótsze pomierzone boki ścian zewnętrznych budynku w stanie wykończonym (tj. 5,88 m x 6,19 m), co dało wskazaną powierzchnię zabudowy. W rozpoznawanej sprawie nie budzi jednocześnie wątpliwości, że w przedmiotowym obiekcie budowlanym inwestorka zamieszkuje, zaś sam obiekt jest wyposażony we wszystkie urządzenia techniczne zapewniające całoroczne użytkowanie. Obiekt ten służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych, czego strona nie zakwestionowała w toku prowadzonego postępowania. Urządzenie w budynku pomieszczeń takich, jak pokój z aneksem kuchennym, łazienka z wc i kotłownią, odprowadzenia z niego nieczystości ciekłych do tzw. "szamba" oraz fakt zamieszkiwania w nim całorocznie celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z altaną działkową, lecz z budynkiem mieszkalnym. Powyższe prowadzi do wniosku, jak wskazał organ, że zarówno sposób wykorzystywania, jak i powierzchnia zabudowy budynku nie pozwalają na zaklasyfikowanie go jako altany w rozumieniu u.r.o.d., co w konsekwencji potwierdza niezgodność inwestycji z zapisami m.p.z.p. (przeznaczenie terenu) i wyklucza możliwość legalizacji na podstawie art. 48 ust. 2 p.b.

W toku postępowania odwoławczego KPWINB decyzją z 16 grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując wszystkie ustalenia przyjęte przez PINB.

Oddalając skargę wniesioną przez skarżącą na ww. decyzję KPWINB, Sąd I instancji stwierdził, że stanowisko organu w niej zawarte jest w pełni prawidłowe. Sąd wskazał, że objęty postępowaniem budynek ma powierzchnię 36,40 m2, tj. niezgodną z wymaganiem art. 2 pkt 9a u.r.o.d., przy czym z zeznań skarżącej wynika, iż jego budowa została ukończona w 2007 r. i wówczas jego powierzchnia wynosiła ok. 29 m2, a zatem już wówczas przekraczała 25 m2, która to powierzchnia była w świetle art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. dopuszczalna w przypadku altany. Zdaniem Sądu I instancji, za trafne należało uznać stanowisko organu, że powierzchnia zabudowy przedmiotowej altany działkowej, zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie (PN-ISO 9836:1997), stanowi rzut pionowy zewnętrznych krawędzi tego budynku (łącznie z ociepleniem), co oznacza, że budynek ma większą powierzchnię zajęcia gruntu (36,40 m2), niż wskazywana przez skarżącą, która poza zakwestionowaniem obliczeń organu nie przedłożyła żadnego dowodu, z którego by wynikało, iż powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2. Dowodu takiego, jak stwierdził Sąd, nie stanowi w szczególności przedłożone przez skarżącą pismo z 26 sierpnia 2019 r., z którego wynika jedynie, że po zdjęciu styropianu (czyli ocieplenia) powierzchnia zabudowy będzie wynosiła 35,001 m2. Zdaniem Sądu I instancji, słusznie organ ustalił, że przedmiotowy budynek jest sprzeczny z obowiązującym na tym terenie m.p.z.p. Działka znajduje się na obszarze, dla którego w § 18 pkt 1 m.p.z.p. ustalono przeznaczenie podstawowe: tereny ogródków działowych, dopuszczalne: drogi wewnętrzne, parkingi, zieleń urządzona, obiekty małej architektury, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Z kolei w pkt 6 m.p.z.p. określono zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu - zgodnie z przepisami odrębnymi dotyczącymi rodzinnych ogrodów działkowych. Z powyższego wynika, że budynek, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 9a u.r.o.d., powinien spełniać warunki przewidziane w definicji altany działkowej, a w szczególności nie może on przekraczać 35 m2 powierzchni zabudowy. Zatem nie było możliwe dokonanie legalizacji przedmiotowego budynku. Sąd w tym kontekście dodał, że nie zgadza się ze skarżącą, iż organ powinien nakazać jej doprowadzenie budynku do stanu, w którym będzie on miał powierzchnię nie większą niż 35 m2. Skarżąca w toku całego postępowania zdawała sobie bowiem sprawę z tego, że powierzchnia budynku przekracza wymaganą wartość, jednak nie podjęła żadnych działań w tym kierunku. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie za bezsporne równocześnie należało uznać to, że budynek służy jej do całorocznego zamieszkiwania w nim i nie może być zatem uznany za budynek rekreacyjno-wypoczynkowy. Z jego definicji wynika, że budynek taki nie może służyć do całorocznego zamieszkiwania, ponieważ taki budynek wypełnia definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego (art. 3 pkt 2a p.b.).

S. M. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 2 pkt 9a u.r.o.d. poprzez błędną subsumpcję i jego niezastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, że obiekt będący przedmiotem kontroli nie jest altaną działkową, podczas gdy spełnia on wymogi przepisane ustawą, a wymaga jedynie niewielkich prac adaptacyjnych;

2) art. 12 u.r.o.d. poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca zamieszkuje w przedmiotowej altanie z zamiarem stałego pobytu;

3) art. 48 ust. 1 p.b. poprzez błędną subsumpcję i jego zastosowanie, podczas gdy norma ta nie ma zastosowania do stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie;

4) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a w trakcie postępowania uzyskiwano rozbieżne wyniki pomiarów, które to wymiary były kwestionowane podczas postępowania;

5) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z brakiem poszanowania zasad praworządności, prawdy obiektywnej oraz zasady działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

6) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności nieustalenie w sposób bezstronny i jednoznaczny wymiarów altany.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W piśmie procesowym z 2 maja 2024 r. skarżąca uzupełniła uzasadnienie podstaw kasacyjnych, formułując dodatkową argumentację na ich poprawcie, wskazującą na możliwość doprowadzenia obiektu objętego rozbiórką do stanu zgodnego z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionej podstawie, aczkolwiek większość sformułowanych w niej zarzutów nie pozostaje trafna.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie, w jakim skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji w kontekście dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wadliwą kontrolę podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji w odniesieniu do wymogu podjęcia w postępowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia parametrów obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki, jak i sposobu jego wykorzystywania (użytkowania) przez skarżącą.

Wbrew postawionym w skardze kasacyjnej zarzutom, materiał dowodowy został w tym zakresie prawidłowo zebrany i rozważony, co nie pozwala mówić o błędnym zastosowaniu w sprawie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego - art. 2 pkt 9a oraz art. 12 u.r.o.d., jeżeli wskazane przepisy wiążąco definiując pojęcie altany działkowej, odnoszą je wyłącznie do wolno stojącego budynku rekreacyjno-wypoczynkowego lub innego obiektu budowlanego spełniającego taką funkcję, położonego na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2, zakazując równocześnie zamieszkiwania w takim obiekcie. Tymczasem z akt sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją KPWINB bezsprzecznie wynika, że skarżąca na terenie działki ogrodniczej nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] w [...] (działka nr ew. [...], obręb [...]) zrealizowała obiekt budowlany, który w świetle niepodważonej treści protokołu jego oględzin posiada powierzchnię zabudowy 36,40 m2 (5,88 m x 6,19 m), a zatem musi być traktowany jako niespełniający wymagań wynikających z ww. przepisu art. 2 pkt 9 u.r.o.d., co wprost sankcjonuje norma art. 13 ust. 1 pkt 1 u.r.o.d. Wbrew poglądowi skarżącej, nie budzi wątpliwości zastosowana "metodologia" wykonania pomiarów (z zastosowaniem dalmierza laserowego i miary stalowej), jak i to, że pomiary te ujawniają rzeczywiste wymiary obiektu, co sprzeciwia się możliwości wiązania kwestii rozstrzygniętych przez organ nadzoru budowlanego podczas przeprowadzonych czynności dowodowych z materią, której analiza wymaga posłużenia się wiadomościami specjalnymi w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.

Powstały obiekt, jak trafnie przyjął w ślad za stanowiskiem KPWINB Sąd I instancji, nie spełnia jednocześnie funkcji, o której mówi art. 2 pkt 9a u.r.o.d. (funkcja rekreacyjno-wypoczynkowa), niesporne bowiem pozostaje, że skarżąca, jak sama przyznała (protokół przesłuchania z 5 lutego 2019 r., k. 41 akt adm.) całorocznie zamieszkuje w nim, co nakazuje uznać, że obiekt, zaspokajając potrzeby mieszkaniowe strony, wobec zastosowania w nim odpowiednich rozwiązań funkcjonalno-użytkowych w istocie stanowi budynek mieszkalny (jednorodzinny).

Oceny tej nie mogło zmienić przedłożone przez skarżącą pismo Biura Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Torunia z 4 lutego 2018 r., znak BM.7140.42.2018.AB (k. 47 akt adm.), wskazujące, że w związku z pozytywnym zaopiniowaniem ze względów społecznych wniosku strony o najem lokalu mieszkalnego znajdującego się w zasobie [...] sp. z o.o. w [...] skarżąca znajduje się w gronie osób oczekujących na złożenie oferty najmu lokalu odpowiedniego dla potrzeb prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego. Deklarowany przez skarżącą brak zamiaru stałego pobytu w tym miejscu, mający prowadzić, jak wskazuje skarga kasacyjna, do nadania zamieszkiwaniu przez stronę na terenie ROD szczególnej cechy tymczasowości, nie oznacza, że skarżąca nie naruszyła zakazu przewidzianego w art. 12 u.r.o.d. Brak jest adekwatności pomiędzy uwagą stwierdzającą w nawiązaniu do opracowań komentarzowych do ustawy (u.r.o.d.), że zakaz wynikający z ww. przepisu nie jest naruszony w sytuacji sporadycznego, krótkotrwałego zamieszkiwania (nocowania) na terenie rodzinnego ogrodu działkowego a uwarunkowaniami kontrolowanego przypadku związanego z kilkuletnim zamieszkiwaniem skarżącej w spornym budynku.

Odmienne wnioski od powyższych, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnieść jednakże trzeba względem oceny zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 48 ust. 1 p.b. Istotne wątpliwości, co trafnie uwypukla treść pisma procesowego skarżącej z 2 maja 2024 r., stanowiącego rozwinięcie uzasadnienia podstaw kasacyjnych, nasuwa bowiem dokonana przez Sąd ocena legalności nałożonego na skarżącą zaskarżoną decyzją nakazu rozbiórki z pominięciem zagadnienia dotyczącego możliwości legalizacji budowy spornego obiektu.

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, jako obowiązek nałożony na inwestora w drodze decyzji przez organ nadzoru budowlanego za działanie podjęte niezgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 p.b., jest bez wątpienia najdalej idącą sankcją administracyjną wynikającą z p.b. Organ nadzoru budowlanego, wszczynając postępowanie w trybie art. 48-49a p.b., w każdym przypadku samowoli budowlanej ma obowiązek rozważyć w pierwszej kolejności, przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, czy jest możliwa jej legalizacja. Niewystarczające jest przy tym uznanie, że budowa nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym przypadku stwierdzenie, że obiekt został zrealizowany niezgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – § 18 pkt 1 m.p.z.p. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.r.o.d. Tenże wniosek powinien zostać bowiem uzupełniony o analizę umożliwiającą rozstrzygnięcie, czy powyższa niezgodność ma charakter nieeliminowalny, co należy wyprowadzić z ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

O ile w świetle prawidłowo interpretowanych przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w kontrolowanej sprawie poprawne jest stanowisko, że działka nr ew. [...], obręb [...] w [...], zgodnie z ustalonym przez Radę Miasta Torunia w m.p.z.p. przeznaczeniem na teren ogrodu działkowego, nie może być zabudowana obiektem takim, jaki zlokalizowany na niej budynek mieszkalny, o tyle w toku postępowania organy nadzoru budowlanego nie rozważyły, czy budynek ten nie mógłby zostać objęty legalizacją w związku z możliwością dostosowania go do wymagań wynikających z przepisów u.r.o.d. Charakterystyka budynku stanowiącego przedmiot postępowania, odnoszona do jego formy architektonicznej, konstrukcji, charakterystycznych parametrów oraz układu przestrzennego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowi bowiem przeszkody do wykorzystywania go – po wykonaniu niezbędnych robót budowlanych i równoczesnym odstąpieniu przez skarżącą od sposobu aktualnego jego użytkowania - jako budynku stanowiącego altanę ogrodową, co m.p.z.p. na terenie oznaczonym symbolem 86.19-ZD1 dopuszcza, jeżeli posiada ona określone w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. parametry, a dodatkowo pełni wyłącznie funkcję rekreacyjno-wypoczynkową a nie mieszkalną.

W sytuacji, gdy należący do skarżącej obiekt posiada powierzchnię zabudowy jedynie nieznacznie (o 1,4 m2) przekraczającą dopuszczoną przepisami wartość, stan zgodności z nimi może zostać osiągnięty w następnie wykonania robót dostosowawczych ingerujących w niewielkim zakresie w obecną konstrukcję budynku. Ich rodzaj powinien zostać określony w sporządzonym przez projektanta w porozumieniu ze skarżącą projekcie budowlanym po nałożeniu na nią jako inwestora postanowieniem PINB obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentacji legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b., co umożliwiałoby wynik prowadzonego postępowania legalizacyjnego - w zakresie wyznaczonym przez ustawodawcę – w sposób bezpośredni uzależnić od podjętych przez stronę działań nakierowanych na doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, a ewentualny nakaz jego rozbiórki powiązać z zaniechaniem zastosowania się do ciążących na stronie wymagań kształtowanych przepisami u.r.o.d.

W toku postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego, niezależnie od polemiki podejmowanej przez skarżącą w stosunku do dokonywanych przez organy ustaleń, dostrzec można było wyraźną wolę dostosowania przez skarżącą konstrukcji budynku do obowiązujących wymagań (rozbiórka ścian dobudowanego pomieszczenia łazienki z kotłownią i pomieszczenia gospodarczego, jak też zamiar zdjęcia ocieplenia znajdującej się na głównej bryle budynku). Okoliczność ta, pomimo jej doniosłości wynikającej z dyspozycji art. 48 ust. 1-4 p.b., została przez Sąd I instancji pominięta, co nie może zostać uznane za prawidłowe tym bardziej, że po złożeniu skargi na decyzję z 16 grudnia 2019 r. skarżąca w toku postępowania sądowego w piśmie z 12 września 2020 r. (k. 41 akt sąd.) ponowiła oświadczenie o "gotowości i możliwości pomniejszenia altany" (do 35 m2), którego złożeniu towarzyszyło potwierdzenie przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-inżynierskiej do kierowania robotami budowlanymi, iż w świetle zasad wiedzy technicznej taki stan rzeczy może zostać osiągnięty (k. 46-47 akt sąd.).

Uwaga Sądu, że skarżąca w toku postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego zdawała sobie sprawę z tego, że powierzchnia budynku jest większa niż dopuszczona przez art. 2 pkt 9a u.r.o.d., jednak nie podjęła żadnych działań, które tę niezgodność wyeliminowałyby, jakkolwiek odpowiada swoim opisem faktycznemu przebiegowi kontrolowanego postępowania, tym niemniej błędnie stawia akcent na zaniechanie, którego miała dopuścić się strona skarżąca. Uwarunkowania sprawy ujawniające techniczną możliwość dostosowania budynku do stanu zgodnego z prawem (zachowania substancji budynku jako altany w metrażu nieprzekraczającym 35 m2) należy bowiem uznać za zagadnienie, które powinno z urzędu pozostawać w polu widzenia organu nadzoru budowlanego. I o ile trafne jest spostrzeżenie Sądu I instancji, że legalizacja obiektu budowlanego jest zależna od "działań" podjętych przez inwestora w tym kierunku, o tyle w świetle przepisów p.b. – po zainicjowaniu postępowania legalizacyjnego - niewątpliwie nie chodzi o wymuszenie na inwestorze samodzielnego podjęcia czynności dostosowawczych (robót budowlanych) zorientowanych na zlikwidowanie stanu niezgodności obiektu budowlanego z prawem, ponieważ wskazanemu przez Sąd "działaniu" przypisywać się powinno zasadniczo postać czynności posiadających sformalizowany (prawny) charakter, które inwestor - wobec akceptacji przez organ nadzoru budowlanego przedstawionych przez niego rozwiązań projektowych – powinien podjąć dopiero po wydaniu stosownej decyzji przez ten organ (art. 49 ust. 4 pkt 1 p.b.).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Stwierdzając, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku, a jednocześnie uznając, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w następstwie uchylenia wyroku Sądu I instancji rozpoznał skargę skarżącej i stwierdzając, że zaskarżona decyzja KPWINB i poprzedzająca ją decyzja PINB zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, orzekł o ich uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a.). Rzeczą PINB będzie rozpoznanie jeszcze raz sprawy, przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, co powinno stwarzać podstawę do wdrożenia procedury legalizacyjnej, w ramach której powinna zostać podjęta próba umożliwienia skarżącej dostosowania budynku do wymagań przewidzianych w przepisach u.r.o.d.

W kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.