Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1894/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust.1, art. 51 ust. 1 pkt 1 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm. – "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB [...]") z [...] maja 2019 r., nr [...], nakazującej S. Sp. z o.o. rozbiórkę nośnika reklamowego w postaci dwóch podświetlanych tablic o wymiarach 3,0 m x 6,0 m zamontowanych względem siebie na planie litery V do konstrukcji wsporczej, wybudowanej na dachu budynku przy ul. [...] w W., usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "[...] WINB") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organ.

W dniu 21 kwietnia 2015 r. przedstawiciel PINB [...] dokonał czynności kontrolnych z urzędu odnośnie nośnika reklamowego usytuowanego na dachu budynku usługowego położonego przy ul. [...] w W. W trakcie kontroli ustalono, że nośnik ten składa się z dwóch podświetlanych tablic ekspozycyjnych o wymiarach 3,00 m x 6,00 m każda, oznaczonych nr identyfikacyjnymi: [...] i [...], przytwierdzonych do konstrukcji stalowej przymocowanej do dachu. Na nośniku widnienie logo o treści "S".

W dniu 21 maja 2015 r. do PINB [...] wpłynęło pismo S. Sp. z o.o., stanowiące odpowiedź na wezwanie organu powiatowego z 4 maja 2015 r., przy którym przekazano kopię umowy najmu zawartej [...] grudnia 2000 r. pomiędzy T. S.A. a "S." [...], na podstawie której oddano ww. Spółce w najem powierzchnię dachu pawilonu handlowego położonego przy ul. [...] w W. w celu zamontowania na niej konstrukcji reklamowej o wymiarach 6,00 m x 3,00 m, przeznaczonej do celów reklamowych.

Z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynikało, że umowa najmu z [...] grudnia 2000 r. nie została wypowiedziana i nadal obowiązuje. Kolejnymi aneksami najemca informował o zmianie nazwy i adresu firmy, a obecnym najemcą jest S. Sp. z o.o.

Organ powiatowy zawiadomieniem z 17 czerwca 2015 r. wszczął w przedmiotowej sprawie z urzędu postępowanie administracyjne.

W dniu 3 lipca 2015 r. do PINB [...] wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu [...], przy którym przekazano m.in.: kopię zgłoszenia T. S.A., dokonanego w dniu 28 grudnia 2000 r. odnośnie zamiaru ustawienia na dachu budynku położonego przy ul. [...] w W. nośnika reklamowego o dwóch tablicach o wymiarach 3,00 m x 6,00 m.; projektu budowlanego – część konstrukcyjna z ww. lokalizacją, sporządzonego przez mgr inż. K.G. i tech. A.B.; pisma Naczelnika Wydziału Architektury Gminy [...] Urzędu [...] z dnia 5 stycznia 2001 r. potwierdzającego przejęcie ww. zgłoszenia.

W dniu 17 lipca 2015 r. przedstawiciel PINB [...] dokonał powtórnych oględzin nośnika reklamowego, przy udziale przedstawicieli stron postępowania. W sporządzonym na tę okoliczność protokole nr [...] potwierdzono dotychczasowe ustalenia w zakresie stanu faktycznego. Ponadto ustalono, że odległość tablicy reklamowej od krawędzi jezdni ul. [...] w W. wynosi ok. 5,60 m.

PINB [...] decyzją z [...] września 2015 r., nr [...], nakazał rozbiórkę spornego nośnika reklamowego.

Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożyła S. Sp. z o.o.

[...] WINB orzeczeniem z [...] listopada 2015 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 29 stycznia 2016 r. PINB [...] stwierdził, że stan faktyczny nie uległ zmianie od daty zapisów w protokole z 17 lipca 2015 r. Ze względu na brak dostępu nie można było stwierdzić oddziaływania wzajemnego pomiędzy konstrukcją nośnika do elementów budynku: "Należy przeprowadzić ocenę techniczną wykonaną przez uprawnionego konstruktora (po dokonaniu niezbędnych odkrywek) wzajemnego oddziaływania i bezpieczeństwa użytkowania (...)".

Podczas kolejnej kontroli przeprowadzonej 25 lutego 2019 r. stwierdzono, że na dachu budynku przy ul. [...] w W. nadal znajduje się oświetlony wolnostojący nośnik reklamowy. Do ww. protokołu załączona została dokumentacja fotograficzna, w tym zdjęcie lotnicze, na którym widoczny jest sporny nośnik.

PINB [...] decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...], ponownie nakazał S. Sp. z o.o. rozbiórkę nośnika reklamowego w postaci dwóch podświetlanych tablic o wymiarach 3,0 m x 6.0 m zamontowanych względem siebie na planie litery V do konstrukcji wsporczej, wybudowanej na dachu budynku przy ul. [...] w W., usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb: [...].

Odwołanie od ww. decyzji, w ustawowym terminie, złożyła S. Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Rozpatrując odwołanie [...] WINB stwierdził, że decyzja PINB [...] z [...] maja 2019 r., nr [...], jest prawidłowa, zaś argumenty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na treść ww. rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy przypomniał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż sporny nośnik reklamowy został zrealizowany na podstawie zgłoszenia złożonego w dniu 28 grudnia 2000 r. przez T. S.A., do właściwego wówczas organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ ten nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji wobec ww. zgłoszenia.

Oceniając treść zgłoszenia z 28 grudnia 2000 r. [...] WINB zauważył, że planowana inwestycja miała polegać na ustawieniu nośnika reklamowego składającego się dwóch tablic o wymiarach 3 m x 6 m na terenie [...] przy ul. [...] na dachu budynku: "Urządzenie reklamowe T. S.A. jest konstrukcją tymczasową i rozbieralną. Wykonana w oparciu o projekt techniczny stalowa konstrukcja nośnika nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Realizacja powyższego zamierzenia nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie pogarsza stanu środowiska ani warunków zdrowotno-sanitarnych, nie wprowadza i nie zwiększa ograniczeń dla terenów sąsiednich". Według organu odwoławczego, w zgłoszeniu tym określono zatem, że planowany do realizacji nośnik reklamowy miał być urządzeniem tymczasowym.

[...] WINB powołał się na przepisy art. 3 pkt 5, art. 28, art. 29 ust. 2 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w okresie dokonanego zgłoszenia, które regulowały możliwość realizacji tymczasowych obiektów budowlanych bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę, a jedynie w oparciu o takie zgłoszenie.

Tym niemniej [...] WINB uznał, że nośnik reklamowy będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie odpowiada w rzeczywistości temu, co inwestor zgłosił. Jego funkcjonowanie na dachu budynku w okresie od momentu realizacji do chwili obecnej (tzn. przez ponad 18 lat) wskazuje, że nie można mu przypisać tej zadeklarowanej cechy. Upływ 120 dni od daty jego posadowienia, wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa bowiem tymczasowym obiektów budowlanych bez czasowego ich funkcjonowania wymaga stosownego pozwolenia.

Zdaniem organu drugiej instancji, to z kolei determinuje konieczność badania nośnika pod kątem zgodności z przepisami, w tym planistycznymi, obecnie obowiązującymi, nie zaś z okresu zgłoszenia.

Tym samym organ stopnia podstawowego zasadnie poddał ocenie zgodność spornej inwestycji z przepisami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 ww. planu dopuszcza się sytuowanie tablic i urządzeń reklamowanych w formie tablic lub urządzeń reklamowanych wolnostojących o powierzchni nie większych niż 3 m2, w tym tablic lub urządzeń reklamowanych dwustronnych o powierzchni każdej ze stron nie większej niż 3 m2, wyłącznie na terenie drogi [...] ul. [...], jak również na terenie działek budowlanych przylegających do tej ulicy. Przedmiotowy nośnik położony jest na terenie oznaczonym [...] (usługi handlu i biur). Teren ten nie znajduje się w obszarze przylegającym do ul. [...]. Ponadto wielkość tablicy tego nośnika wynosi 18 m2.

W świetle powyższego – w ocenie [...] WINB – przedmiotowy nośnik reklamowy został zrealizowany niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem oraz z naruszeniem przepisów planistycznych. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, kiedy ta instalacja została wykonana, bowiem nie zmienia to faktu, że na dzień orzekania przez organy nadzoru budowalnego nośnik reklamowy jest wyposażony w instalację, która nie była przewidziana w dokumentacji zgłoszeniowej.

Reasumując, według organu odwoławczego, powyżej wykazana niezgodność z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje, że objęty niniejszym postępowaniem nośnik reklamowy zainstalowany na dachu budynku położonego przy ul. [...] w W. nie może zostać objęty procedurą naprawczą. W tym konkretnym przypadku nie ma możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych lub czynności w celu doprowadzenia tego nośnika do stanu zgodnego z prawem, ponieważ i tak wiązałoby się to w istocie z robotami budowlanymi polegającymi na jego rozbiórce (demontażu).

Z takim rozstrzygnięciem [...] WINB nie zgodziła się S. Sp. z o.o. ("skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuca:

1. na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

• art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się błędnym przyjęciem, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest obiektem budowlanym, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a ponadto poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest tymczasowym obiektem budowlanym,

• art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji pierwszej instancji,

2. na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

• art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt i art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie, będące konsekwencją pominięcia przez organ odwoławczy, że nośnik reklamowy zainstalowany na dachu budynku nie jest wolnostojącym i trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, a w konsekwencji nie jest budowlą, której realizacja wymagałaby uzyskania pozwolenia na budowę,

• art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy instalacja nośnika będącego przedmiotem postępowania nie była objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę,

• art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nośnik będący przedmiotem postępowania został zrealizowany zgodnie ze zgłoszeniem, a w konsekwencji niedopuszczalne jest badanie jego zgodności z przepisami planistycznymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji rozbiórkowej.

Wobec ww. zarzutów skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB [...], a także zasądzenie od [...] WINB na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że organ pominął kluczową dla sprawy kwestię, jaką jest fakt, że przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (art. 3 pkt 1). Przedmiotowy nośnik został zainstalowany na dachu budynku, zatem w żadnym wypadku nie może być uznany za wolnostojący i trwale związany z gruntem. Nie jest więc budowlą i tym samym nie jest w ogóle objęty regulacjami ww. ustawy dotyczącymi pozwolenia na budowę, a do jego realizacji wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia i ten wymóg skarżąca spełniła.

Poza tym skarżąca wskazuje, że użyte przez inwestora w treści zgłoszenia określenie "konstrukcja tymczasowa" nie jest tożsame z "tymczasowym obiektem budowlanym" w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Tymczasowość konstrukcji odnosi się w tej sytuacji do tymczasowego charakteru zagospodarowania terenu. W dacie zgłoszenia działka, na której znajduje się nośnik nie była zagospodarowana w sposób stały (trudno za takowy uznać posadowienie niewielkiego - o powierzchni 250 m2 w stosunku do 3000 m2 powierzchni działki – parterowego pawilonu handlowego); co więcej – również obecnie, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2018 r. nie uregulowano kwestii ostatecznego przeznaczenia tej dziatki.

W konsekwencji dokonania błędnej kwalifikacji nośnika jako budowli wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, o które skarżąca nie wystąpiła, organ odwoławczy błędnie przyjął, że istniały przesłanki do dokonania oceny zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, możliwość badania zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi obowiązującymi w dacie wydania rozstrzygnięcia rozbiórkowego istnieje wyłącznie w odniesieniu do inwestycji zrealizowanych z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, to jest samowoli budowlanych. W przedmiotowej sprawie nie istnieją zaś przesłanki do przyjęcia, że inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej

W odpowiedzi na skargę, [...] WINB podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest orzeczenie [...] WINB z [...] czerwca 2019 r., nr [...], którym organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję PINB [...] z [...] maja 2019 r., nr [...], nakazującą skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego w postaci dwóch podświetlanych tablic o wymiarach 3,0 m x 6,0 m zamontowanych względem siebie na planie litery V do konstrukcji wsporczej, wybudowanej na dachu budynku przy ul. [...] w W., usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb: [...].

Podstawę faktyczną ww. rozstrzygnięć organów stanowiły ustalenia, dokonane w oparciu o przeprowadzone oględziny spornego nośnika reklamowego oraz złożony wraz ze zgłoszeniem z dnia [...] grudnia 2000 r. projekt konstrukcji. Wedle tych niekwestionowanych ustaleń, nośnik w postaci dwóch tablic reklamowych o nr identyfikacyjnych: [...],[...], i o wymiarach 3,0 x 6,0 m każda z tablic, został wzniesiony na dachu budynku usługowego przy ul. [...] w W. Tablice te są podświetlane. PINB [...] wskazał na fakt mocowania słupów nośnych tablicy reklamowej do ramy stalowej kotwionej na ścianach nośnych (konstrukcyjnych) wewnątrz budynku. W konsekwencji organy stwierdziły, że skoro przedmiotowy nośnik reklamowy został zamocowany do stalowej konstrukcji wsporczej, która jest trwale powiązana z konstrukcją budynku w celu stabilizacji tablic i przeciwstawienia nośnika czynnikom atmosferycznym, to stanowi on budowlę, której budowa wymagała wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast według zgłoszonego projektu, konstrukcja tablicy miała być tymczasowa i rozbieralna.

Podstawę prawną decyzji organów stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W myśl art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, ww. przepis ust. 1 pkt stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

W art. 50 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wskazano natomiast, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.

Należy zgodzić się z stanowiskiem organów, że tryb przewidziany w powyższych przepisach art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 i ust. 7 Prawa budowlanego, jest właściwy w sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia inwestycji do której uprawniony organ nie wniósł w terminie sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ww. ustawy. Fakt przyjęcia zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej skutkuje bowiem tym, że nie można zarzucić inwestorowi działania w warunkach pełnej samowoli budowlanej.

Za utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje się pogląd, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, iż roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę, (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2004r., sygn. akt OSK 108/04, ONSAiWA 2004/1/26; z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 443/10; z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1715/13). Także i w doktrynie wyrażono pogląd, że tryb przewidziany w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, z mocy art. 50 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, ma zastosowanie również i do sytuacji prowadzenia robót budowlanych, jeśli są budową, zgodnie z dokonanym, ale nieprawidłowym zgłoszeniem. Przepisy te mają zastosowanie także do robót już zakończonych (patrz. Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz. red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2013, wyd. CH Beck, str. 562).

Tym samym brak sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 tej ustawy. Wskazany przepis dotyczy wykonywanych/wykonanych robót budowlanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 i może znaleźć zastosowanie m.in. w sytuacji dokonania zgłoszenia dla inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę.

Na tle ustaleń dokonanych w sprawie nie można też mówić o tym, aby skarżąca od początku zmierzała do zrealizowania robót znacząco odbiegających od warunków dokonanego zgłoszenia, co mogłoby świadczyć o zamiarze obejścia prawa przez inwestora, a co należałoby kwalifikować, jako dyskwalifikujące dokonane zgłoszenie. W wyroku z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 732/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać właśnie stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 przewidzianego do likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego". "Stanowisko to nie jest regułą i nie może oznaczać, że w każdym przypadku przekroczenia zakresu zgłoszenia zastosowanie znajduje art. 48." W rezultacie tego, każdy przypadek wyjścia przez inwestora poza zakres zgłoszenia czy też jego odstąpienia lub zmiany od dokumentacji załączonej do zgłoszenia musi być rozpatrywany indywidualnie.

Przyjmując więc, jak uczyniły to w niniejszej sprawie organy, że wykonane roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, to mając na uwadze fakt zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi i brak jego sprzeciwu, nie można zarzucić skarżącej działania w warunkach ewidentnej samowoli budowlanej, uzasadniającej zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, PINB [...] i [...] WINB zasadnie prowadziły postępowanie w oparciu o art. 50 i art. 51 ww. ustawy.

Rozważenia przez tutejszy Sąd wymaga wobec tego kwestia sporna pomiędzy skarżącą a organami nadzoru budowlanego, tj. czy przedmiotowy nośnik reklamowy jest obiektem budowlanym, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a dalej także, czy dopuszczalne było badanie jego zgodności z przepisami planistycznymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji rozbiórkowej. Innymi słowy, istota sporu sprowadza się przede wszystkim do kwestii, czy przeprowadzone przez inwestora prace montażowe mogły być zgodnie z prawem wykonane w oparciu o dokonane zgłoszenie, czy też wymagały od niego wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W myśl art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Do tymczasowych obiektów budowlanych zalicza się obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe (art. 3 pkt 5 ustawy). Przez roboty budowlane należy natomiast rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7).

Przepisy art. 29 - 31 ustawy - Prawo budowlane zawierają zamknięty katalog robót budowlanych, w stosunku do których ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, zastępując go wymogiem zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, uprawniając jednocześnie właściwy organ do wniesienia w określonych ustawowo warunkach i terminie decyzji o sprzeciwie.

I tak, stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, obowiązkiem zgłoszenia objęte zostały roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowywanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Oznacza to, że wykonywanie obiektu budowlanego klasyfikowanego jako budowla, którą stanowi wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest rodzajem robót budowlanych, które wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Z kolei według art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Skarżąca uważa, że w rozpoznawanym przypadku nie występuje owo trwałe związanie z gruntem nośnika reklamowego. Jednakże cecha trwałości posadowienia obiektu budowlanego odnosi się do możliwości oparcia się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 25/10; z dnia 10 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1596/09; z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08; z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08 - wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.nsa.gov.pl). Nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia na gruncie, czy też posadowienia na nim obiektu, ani technika w jakiej ją wykonano (zob.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 735/08, z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, że tablice i urządzenia reklamowe wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego to inne urządzenia, nie mieszące się w pojęciu urządzeń reklamowych - budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 tej ustawy (por.: wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2063/14; z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. II OSK 3160/13; z dnia 1 marca 2012 r., sygn. II OSK 2558/10).

Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że reklama będąca przedmiotem sporu stanowi w istocie obiekt budowlany objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Sporny obiekt składa się z podwójnej tablicy reklamowej o wymiarach 3,00 m x 6,00 m każda, osadzonych na słupach nośnych mocowanych do ramy stalowej (R-1) przytwierdzonej do ścian konstrukcyjnych wewnątrz budynku (patrz pkt 3.3 opisu technicznego – część A projektu budowlanego). Nośnik reklamowy jest zatem trwale powiązany z konstrukcją budynku, która przenosi siły poziome i pionowe od tablicy (pkt 2.2.) w celu jego stabilizacji i przeciwstawienia się czynnikom atmosferycznym. Zarówno z tego faktu – trwałego powiązania z budynkiem, na dachu którego się znajduje – jak i okoliczności, że ww. nośnik funkcjonuje do chwili obecnej (tzn. przez okres ponad 19 lat od daty zgłoszenia jego budowy), nie można mu przypisać cechy tymczasowości. Tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z tej racji, że są przeznaczane do czasowego użytkowania, nie wymagają trwałego połączenia z gruntem w przeciwieństwie do tych obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, których użytkowanie nie zostało ograniczone czasowo (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 877/16). Niewątpliwie zakwalifikowanie ww. obiektu jako tymczasowego wyklucza więc zarówno jego trwałe związanie z gruntem oraz upływ 120 dni od daty jego posadowienia, który to okres wskazany został w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo budowlane.

Nie ma przy tym żadnego znaczenia podnoszona przez skarżącą argumentacja, jakoby "tymczasowość konstrukcji" przewidziana w projekcie załączonym do zgłoszenia odnosiła się jedynie do "tymczasowego charakteru zagospodarowania terenu". Niejako na marginesie wypada jednak zauważyć, że według złożonej dokumentacji technicznej przedmiotowe urządzenie reklamowe miało stanowić "konstrukcję tymczasową i rozbieralną". Nie ma tam natomiast mowy o tymczasowym sposobie zagospodarowania nieruchomości. W rzeczywistości, jak to zostało wykazane przez organy, realizacja zgłoszonej inwestycji doprowadziła do powstania obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem poprzez elementy konstrukcyjne budynku, na którym została posadowiona. Z opisu technicznego projektu budowlanego (patrz pkt 4 i 5) wynika ponadto, że zamontowanie ramy nośnej R-1 stanowiącej zasadniczy element konstrukcji wsporczej urządzenia wymagało demontażu części pokrycia dachu budynku i ponownego położenia i uszczelnienia połaci dachowej.

W tym miejscu podnieść należy, że użyty w redakcji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane termin "instalowanie" nie obejmuje wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz zawiera takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem. Jeżeli więc wykonanie jakichś robót budowlanych ma być zakwalifikowane jako instalowanie, to wówczas powinno nastąpić przymocowanie (połączenie, przyłączenie) urządzenia instalowanego do innego obiektu w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia bądź naruszenia struktury obiektu "podstawowego" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 360/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 958/17). Skoro zaś zostało już wyżej wykazane, że wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe stanowią budowle, zaliczone do obiektów budowlanych, to przyjąć należy, że wykonanie takiego urządzenia w określonym miejscu stanowi budowę, a nie instalację.

Powyższe cechy nie pozwalają także zaliczyć ww. obiektu ani jako budynku (brak przegród budowlanych, fundamentu i dachu - art. 3 pkt 2), ani jako obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce (w szczególności obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, czy obiekty użytkowe służące codziennej rekreacji i utrzymaniu porządku - art. 3 pkt 4 przywołanej ustawy.

W ocenie Sądu należało zatem podzielić przyjęte przez organy nadzoru budowlanego stanowisko, że obiekt ten stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe", a nie mógł być uznany, jak wskazuje skarżąca, za tablicę i urządzenie reklamowe, na instalowanie których wymagane jest zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

W sprawie nie zostało również zakwestionowane ustalenie organów nadzoru budowlanego dotyczące innego niż w projekcie posadowienia ww. urządzenia reklamowego. Jak słusznie dostrzegł PINB [...], wedle rysunków technicznych załączonych do zgłoszenia, przedstawiających rzut dachu oraz elewację od strony ulicy Powązkowskiej, sporny nośnik miał być wybudowany na wysokości prawej połowy komina i dachu po wschodniej stronie, natomiast został przesunięty i znajduje się na wysokości lewej połowy dachu, po stronie zachodniej.

Co istotne, w projekcie budowlanym nie została ujęta instalacja zapewniająca podświetlenie tablic reklamowych w postaci 2 podłużnych lamp na wysięgnikach. Realizacja oświetlenia wiązała się z koniecznością wykonania przyłącza elektroenergetycznego oraz instalacji elektrycznej, czego nie uwzględniono w projekcie budowlanym ani w treści zgłoszenia. Zasadniczo zaś, projekt instalacji elektrycznej stanowi jeden z elementów dokumentacji budowlanej, o ile jest ona przewidziana do realizacji. Projekt instalacji elektrycznej określa podstawowe parametry i rozwiązania, w tym schematy i plany instalacji elektrycznej czy dobór materiałów odpowiedniej jakości, w związku z czym powinien być on sporządzony przez fachowca z uprawnieniami. Takiej dokumentacji nie załączono do zgłoszenia, natomiast nie jest sporne, że nośnik jest wyposażony w instalację służącą do jego oświetlenia. Nie jest też istotne, kiedy ta instalacja została wykonana, bowiem nie zmienia to faktu, że na dzień orzekania przez organy nadzoru budowalnego nośnik reklamowy został taką instalację wyposażony, a nie była ona przewidziana w dokumentacji zgłoszeniowej. Przy instytucji zgłoszeniowej ustawodawca nie przewidział natomiast kwestii odstępstw od zgłoszenia tak, jak uczynił to w przypadku realizacji inwestycji realizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z odstępstwami od zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 27 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa instalacji elektroenergetycznych tylko wewnątrz użytkowanego budynku.

W tych okolicznościach, przedmiotowe roboty budowlane wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, którego skarżąca nie posiada. To z kolei obligowało organy nadzoru budowlanego do zbadania zgodności inwestycji w odniesieniu do przepisów prawa miejscowego, obowiązujących w dacie orzekania przez nie w trybie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Jedną z kluczowych przesłanek pozwalających na legalizację obiektu jest bowiem zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania legalizacyjnego (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1279/16; por. też wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2014r., sygn. akt II OSK 1932/12). Plan zagospodarowania przestrzennego jest, stosownie do art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.) aktem prawa miejscowego, a zatem jego ustalenia przybierają postać przepisów powszechnie obowiązujących, stanowiących podstawę prawną do wydawania decyzji administracyjnych.

Nie ulega wątpliwości, że budynek położony przy ul. [...] w W., na działce nr ew. [...], obręb: [...], na dachu którego usytuowany jest badany nośnik reklamowy, znajduje się na obszarze [...] (usługi handlu i biur), objętym uchwałą Rady [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] . Przepis § 6 ust. 2 m.p.z.p. dopuszcza na terenie objętym ww. planem miejscowym sytuowanie tablic i urządzeń reklamowych w ściśle określonych miejscach i o określonych wymiarach. Tak np. dopuszcza się: umiejscowienie tablic lub urządzeń reklamowych wolnostojących o powierzchniach nie większych niż 3 m2, w tym tablic lub urządzeń reklamowych dwustronnych o powierzchni każdej ze stron nie większej niż 3 m2, wyłącznie na terenie drogi [...] ul. [...], jak również na terenie działek budowlanych przylegających do tej ulicy (§ 6 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p.); tablic lub urządzeń reklamowych o powierzchniach nie większych niż 3 m2 na obiektach małej architektury i wiatach przystankowych, wyłącznie na terenach dróg publicznych (ulic, placów i alei pieszo-jezdnych) (§ 6 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p.); tablic lub urządzeń reklamowych i szyldów na kioskach, zgodnie z ust. 8 (§ 6 ust. 2 pkt 7 m.p.z.p.). Sporne urządzenie reklamowe nie znajduje się w powyższym obszarze ani we wskazanych miejscach, a jego powierzchnia reklamowa wynosi 2x18 m2, wobec czego organy prawidłowo przyjęły, że ww. nośnik nie spełnia ustaleń prawa miejscowego.

Wykazana niezgodność z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje, że należące do skarżącej urządzenie reklamowe nie może zostać objęte procedurą naprawczą, o jakiej mowa w pkt 2 ust. 1 art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Nie ma więc możliwości nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania określonych robót budowlanych lub czynności w celu doprowadzenia tego nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem. Jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem było zatem orzeczenie przez organy nadzoru budowlanego o nakazie rozbiórki ww. nośnika, stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Sąd nie podzielił również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych.

Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.