Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 555/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92 ust. 1, art. 92a ust. 1,3 i 7, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P.-T. spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2022 r. o godz. 23:40 (21:40 UTC), na autostradzie, zatrzymany został do kontroli przez funkcjonariuszy celno-skarbowych pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, którego kierowcą był R.N..

W toku kontroli ustalono, że przewóz rzeczy powyższym zespołem pojazdów

z Polski do Danii wykonywała P sp. z o.o., a wspomniany powyżej kierowca nie rejestrował na swojej karcie kierowcy nr [...] czasu prowadzenia pojazdu, natomiast posługiwał się kartą innego kierowcy o nr [...], należącej do K.W.. Miało to miejsce w dniu [...] września 2022 r.,. od godz. 16:28 do godz. 23:42. Ponadto analiza danych na karcie kierowcy wykazała przekroczenie maksymalnego czasu pracy bez wymaganej przerwy o 13 minut, w okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 09:27 do godz. 20:59 w dniu [...] sierpnia 2022 r. oraz od godz. 14:38 w dniu [...] sierpnia 2022 r. do godz. 02:51 w dniu [...] sierpnia 2022 r. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół kontroli nr [...].

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako NUCS) postanowieniem z [...] listopada 2022 r., nr [...] zawiadomił P sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszeń stwierdzonych w powyższym protokole z kontroli drogowej. Jednocześnie organ powołując się na art. 92 c) i art. 92 b) ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej jako u.t.d.) zwrócił się do przedsiębiorcy o wskazanie okoliczności określonych w tych przepisach ( przytaczając ich treść) zwalniające podmiot z odpowiedzialności za wskazane naruszenia.

Pismem z [...] listopada 2022 r. spółka przesłała wyjaśnienia, wnosząc jednocześnie o: 1) umorzenie postępowania, 2) dopuszczenie dowodu z nadesłanych dokumentów: zlecenia transportowego; umowy o pracę z [...] grudnia 2021 r.; wyciągu

z ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; oświadczenia kierowcy

o uczestnictwie w szkoleniach; oświadczenia kierowcy w zakresie używania tachografu cyfrowego i karty kierowcy; karty szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa

i higieny pracy; oświadczenia kierowcy o przyjęciu pojazdu do użytkowania; oświadczenie kierowcy dotyczące obsługi pojazdu.

Decyzją z [...] marca 2023 r., nr [...] NUCS powołując się na art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako k.p.a.), art. 92a ust. 1 i 7, art. 93 ust. 1 u.t.d. oraz art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 2014 nr 60, dalej jako rozporządzenie nr 165/2014), z uwagi na naruszenie przepisu art. 27 rozporządzenia nr 165/2014 oraz naruszenie art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z 11.04.2006 P. 0001 – 0014, dalej jako rozporządzenie nr 561/2006) nałożył na spółkę P z o.o. karę pieniężną w łącznej kwocie 3.100,00 zł tj:

- wykonywanie w dniu [...] września 2022 r. transportu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie, do którego kierowca włożył cudzą kartę – 3000 zł

- za przekroczenie wydłużonego dziennego czasu prowadzenia pojazdu

w okresie [...] sierpnia 2022 r. o 13 minut w kwocie - 100 zł;

Ponadto tą samą decyzją NUCS umorzył postępowanie w zakresie naruszenia art. 6 ust.1 rozporządzenia nr 561/2006, polegającego na przekroczeniu czasu jazdy dziennej o czas poniżej 15 minut

P sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i brak analizy wyjaśnień spółki złożonych pismem z [...] listopada 2022 r., a także brak dokonania oceny dowodów

w postaci dokumentów przedłożonych przez spółkę wraz z tym pismem i w konsekwencji niewyjaśnienie w sposób dostateczny wszelkich istotnych okoliczności warunkujących przypisanie spółce odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia u.t.d.;

2) art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji, która przez swoją treść oraz jej uzasadnienie narusza zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa;

3) art. 107 § 3 k.p.a. przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; a ponadto

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 i Ip. 5.2.1. załącznika 3 do u.t.d., a także w zw. z art. 3 pkt 1 obwieszczenia Ministra Infrastruktury z 10 sierpnia 2022 r. w sprawie tymczasowych odstępstw od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców przez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na spółkę kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenia w danym tygodniu było dozwolone o 13 minut na skutek prowadzenia pojazdu łącznie przez 10 godzin i 13 minut, podczas gdy w dniach naruszenia obowiązywały wprowadzone tymczasowe odstępstwa od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu polegające na wydłużeniu maksymalnego dopuszczalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu do 11 godzin;

2) art. 92b ust. 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy

i niewyjaśnienie w sposób dostateczny z jakich przyczyn organ odmówił jego zastosowania, podczas gdy spółka zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców stosowanych przepisów, a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszenia owych przepisów;

3) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w sposób dostateczny z jakich przyczyn organ odmówił jego zastosowania, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć.

Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci certyfikatu uczestnictwa w szkoleniu K.T. na okoliczność uczestnictwa zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie strony w szkoleniach dotyczących czasu pracy kierowcy oraz użytkownika tachografów, także na okoliczność braku wpływu spółki na powstanie naruszenia i zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz wydawania poleceń dla kierowców w zakresie umożliwienia kierowcy przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 561/2006.

Decyzją z [...] czerwca 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 80 k.p.a. art. 4 pkt 22 lit. h), art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1, art. 93 ust. 1 u.t.d., lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy, art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, obwieszczenia Ministra Infrastruktury z 10 sierpnia 2022 r. w sprawie tymczasowych odstępstw od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców (M.P. z 2022 r., poz. 789), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary pieniężnej nałożonej za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu w wysokości 100 zł i w tej części umorzył postępowanie w sprawie, w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że podstawową regulację prawną ustanawiającą przepisy dotyczące użytkowania i kontroli urządzenia rejestrującego, jego konstrukcji oraz instalacji stanowi rozporządzenie nr 165/2014. Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit f) tego rozporządzenia pojęcie "karta kierowcy" oznacza kartę do tachografów, która identyfikuje kierowcę i umożliwia gromadzenie danych dotyczących czynności kierowcy przez organ państwa członkowskiego. Art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 stanowi zaś, że karta kierowcy wydawana jest na wniosek kierowcy przez właściwe władze państwa członkowskiego, w którym posiada on swoje miejsce normalnego zamieszkania. Z kolei art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014 określa, że kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. Kierowcy stosują karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, przejęcia pojazdu (art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014). Przepis art. 32 ust. 3 omawianego rozporządzenia stanowi, że zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. Ponadto w pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Za poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących oraz karty kierowcy, zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 odpowiada pracodawca (przedsiębiorca transportowy) oraz kierowcy. Nieprzestrzeganie natomiast norm i warunków ustanowionych przepisami niniejszego rozporządzenia, z mocy art. 92a) ust. 1 u.t.d. sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie bowiem z art. 92a) ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 zł za każde naruszenie, określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. (ust. 7).

DIAS wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że kierowca R.N. realizując przewóz drogowy w dniu [...] września 2022 r. (do chwili kontroli) nie posługiwał się własną imienną kartą kierowcy, a używał karty kierowcy o nr [...] należącej do K.W.. R.N. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w momencie przyjęcia do pracy, właściciel firmy przedstawił mu regulamin pracy i płacy. Szkolenie dotyczące czasu pracy kierowców odbył w 2018 r.. Oznajmił, że zna przepisy dotyczące czasu pracy kierowców. Ponadto po sczytaniu karty, każdy kierowca otrzymuje informację o ewentualnych naruszeniach w formie ustnej, za które może być ukarany finansowo. R.N. podczas przesłuchania wyjaśnił, iż o danym transporcie otrzymuje informację od szefa w formie elektronicznej SMS. W dniu

[...] września 2022 r. rozpoczął pracę o godz. 04:44 w miejscowości [...] i na swojej karcie kierowcy jechał do [...]. Następnie o godz. 16:26 do tachografu włożył kartę kierowcy K.W. rejestrując na niej swoją aktywność kierowcy. Za stwierdzone naruszenie podczas kontroli drogowej R.N. wyraził zgodę na ukaranie go karą grzywny w wysokości 2000,00 zł bez przeprowadzenia rozprawy. DIAS podkreślił, że odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenia obowiązków wynikających z art. 87 ust. 1 i 2 u.t.d., a także za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92b) ust. 1 w związku z ust. 2) tej ustawy odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 92 ust. 1 i 5) i jest odpowiedzialnością odrębną (opartą na zasadzie winy) w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, co stanowiło odpowiedź na zarzut spółki w przedmiocie ponoszenia konsekwencji finansowych w drodze grzywny i kary administracyjnej.

DIAS wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie jakiego dopuścił się kierowca wynika z art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, że prowadzący przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Ponadto art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 stanowi, iż pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących i karty kierowcy. Natomiast art. 92a) ust. 1 u.t.d. wskazuje, że to podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku do u.t.d. (art. 92a) ust. 1 i ust. 7), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92b) ust. 1 lub art. 92c) ust. 1 i 2 tej ustawy. Powołane przepisy stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, zatem nie mogą być interpretowane rozszerzające. Zgodnie z art. 92b) ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1. właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. 2. prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii, zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt. 1 lit. a), lub działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Odwołując się do orzecznictwo DIAS wskazał, że w ramach art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Przedsiębiorca w takich przypadkach mógłby się zwolnić od odpowiedzialności, gdy "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miały wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Następnie organ powołał treść art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d. zgodnie z którym nie wszczyna sią postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jednocześnie DIAS podkreślił, że przepis art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d. dotyczy sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na kierowców. Jednocześnie przepis art. 92c) ust. 1 u.t.d. stanowiący ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy, nie może być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 92b) u.t.d., bowiem wypaczałoby to sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej sytuacji.

DIAS wskazał, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, iż przedsiębiorca wywodząc skutki prawne wynikające z art. 92b) i art. 92c) ust. 1 i 2 u.t.d. powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach, natomiast na organie spoczywa procesowy obowiązek zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie spółka w piśmie z [...] listopada 2022 r., jak

i w odwołaniu z [...] kwietnia 2023 r. podkreślał, że w firmie nie wywiera się presji na kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie i wynagrodzenie nie jest uzależnione od przejechanych kilometrów, ani ilości przewiezionego ładunku. Zadania przewozowe są planowane w taki sposób, aby nie powodować naruszeń czasu jazdy, przerw

i odpoczynków i przede wszystkim kierowcy decydują o tempie pracy. Okoliczności sprawy i dowody wskazują natomiast, iż spółka nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Przedsiębiorca nie miał wiedzy o tym, że kierowca jest w posiadaniu karty innego kierowcy, ani że posłuży się kartą niebędącą jego własnością, tym samym R.N. świadomie i bez wiedzy przedsiębiorcy posłużył się kartą do tachografu innego kierowcy, którego strona nigdy nie zatrudniała.

DIAS oceniając przedstawione dowody, organizację pracy, dyscyplinę oraz zasady wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie transportowym wziął pod uwagę to, iż przedsiębiorca obowiązany jest organizować pracę kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 165/2014 oraz przepisów rozdziału

II rozporządzenia nr 561/2006, a także wydawać odpowiednie polecenia kierowcy

i przeprowadzać regularne kontrole przestrzegania powyższych przepisów. Właściciel przedsiębiorstwa winien ze szczególną uwagą dbać o przestrzeganie przepisów związanych z transportem drogowym. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż naruszenia przepisów rozporządzenia świadomie dopuścił się kierowca – R.N.. Analizując zapisy raportu kart obu kierowców, organ wywiódł, iż sytuacja korzystania z cudzej karty miała miejsce wielokrotnie, gdyż zamiana kart w tachografie następowała w krótkim okresie czasu, przy bezzałogowej jeździe. Gdy karta kierowcy R.N. stawała się nieaktywna poprzez wyjęcie jej z tachografu, aktywowała się karta drugiego kierowcy K.W.. Nie sposób w tej sytuacji przyjąć hipotezę, że właściciel spółki nie posiadał wiedzy o prowadzonym procederze, gdyż w kontrolowanym okresie pracy kierowcy od [...] sierpnia 2022 r. do [...] września 2022 r. sytuacja aktywności kart obu kierowców powtarzała się. Planując w rzetelny sposób usługę transportową, która w swym przebiegu winna realizować regulacje prawne, osoba odpowiedzialna za organizację pracy kierowcy już w pierwszych dniach zauważyłaby nieprawidłowości związane z czasem jazdy kierowcy składem transportowym, przebytą trasą, planowanym postojem i odpoczynkiem. Ponadto przy planowaniu przewozów pracodawca musi mieć na uwadze dyspozycję całej załogi, w oparciu o przepisy dotyczące czasu pracy i odpoczynku kierowców. Jednostronne i bezprawne działanie kierowcy, korzystającego z cudzej karty bez wiedzy przełożonego, skutkowałoby zaburzeniem organizacji i powzięciem wiedzy o nieprawidłowościach w spółce, czego kierowca R.N. był świadomy, uczestnicząc w stosownych szkoleniach dotyczących czasu pracy i odpoczynków kierowców. Ponadto gdyby przedsiębiorca w sposób rzetelny dyscyplinował swych pracowników i uczulał do przestrzegania przepisów obowiązujących w transporcie drogowym, kierowca z pewnością nie użyłby cudzej karty kierowcy podczas wykonywanego zadania transportowego. Tymczasem przedsiębiorca potwierdził w odwołaniu, że zadania przewozowe są planowanie i kierowcy decydują o tempie pracy. Przedstawiona rozbieżność – w ocenie DIAS może wskazywać na brak kontroli kierowców, lub co gorsza, przyzwolenie na niedopuszczalne zachowania pracowników. Powyższe wskazuje, że przedsiębiorca wykonywał doraźne czynności zmierzające do uwolnienia się od wymierzonej kary pieniężnej, jednakże nie dołożył należytej staranności by do takich naruszeń nie dochodziło. Ponadto przedstawione dowody w postaci umów, przebytych szkoleń i oświadczeń kierowcy nie świadczą o prawidłowej kontroli i faktycznie przebytych szkoleniach z zakresu transportu drogowego w świetle rozporządzenia nr 165/2014 oraz rozporządzenia nr 561/2006. Ponadto "zlecenie transportowe", na które powołuje się spółka nie stanowi wiarygodnego dowodu, gdyż z zapisu wynika, że zostało wystawione [...] listopada 2022 r., podczas, gdy kontrola przedmiotowego transportu odbyła się [...] września 2022 r. Również przedstawiony przez pełnomocnika dowód w postaci certyfikatu uczestnictwa w szkoleniu K.T. na okoliczność zarządzania transportem, potwierdza jedynie uczestnictwo w szkoleniu, a nie o rzeczywistym wdrożeniu zasad i regulacji prawnych w przedsiębiorstwie. Dowód ten nie świadczy o braku wpływu spółki na naruszenia i zapewnieniu właściwej organizacji i dyscypliny pracy. Organizacja pracy w postaci przekazania kierowcy planu wykonania zadania przewozowego, który następnie nie podlega kontroli jego wykonania w porównaniu z zapisami wykonanych czynności jest świadomą rezygnacją przedsiębiorcy z nadzoru nad wykonanym zadaniem, powierzonym pracownikowi. Odnosząc się do powyższego DIAS podkreślił, że sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozumowania jest to, że pracownik używa karty kierowcy należącej do innego pracownika w celu ukrycia własnej pracy, którą wykonuje na rzecz przedsiębiorstwa i za którą należy się wynagrodzenie i odpoczynek. Przedsiębiorca, który właściwie nadzoruje pracę zatrudnianych kierowców oraz planuje ich zadania przewozowe z poszanowaniem przepisów dotyczących transportu drogowego, bez najmniejszych trudności ujawniłby zaistniałe nieprawidłowości, że zadanie przewozowe według zapisów tachografu cyfrowego było wykonywane przez innego niż zleconego kierowcę.

Ujawnienie takiego zachowania pracownika/kierowcy uzasadnia zaś pociągnięcie do odpowiedzialności przedsiębiorcy, bo tego rodzaju zachowanie kierowcy samo

w sobie nie wskazuje, aby wymierzenie kary dotyczyło okoliczności lub zdarzeń, które były nieprzewidywalne, nietypowe i niezwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu transportu drogowego. Sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest przyjmowanie założenia, że pracownik/kierowca bez wiedzy pracodawcy wszedł w posiadanie cudzej karty kierowcy, a następnie bezinteresownie fałszował zapisy tachografu cyfrowego i w ten sposób ukrywał własny czas, za który należy mu się wynagrodzenie oraz odpowiedni odpoczynek. Korzyści z takiego postępowania czerpie przede wszystkim przewoźnik. Naruszenia przepisów polegające na tym, że zatrudniany kierowca używa cudzej karty kierowcy i w ten sposób fałszuje zapisy tachografu cyfrowego oraz rzeczywisty czas swojej pracy nie można – zdaniem organu odwoławczego - klasyfikować jako sytuacji "braku wpływu", czy też "okoliczności, których nie można przewidzieć" w rozumieniu u.t.d. Posłużenie się przez kierowcę R.N. kartą innego kierowcy świadczy o braku odpowiedniej dyscypliny pracy, a to zaś stanowi o pewnych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu spółki i w sprawowaniu przez pracodawcą kontroli przestrzegania przez zatrudnionych kierowców przepisów rozporządzenia nr 165/2014 oraz rozporządzenia nr 561/2006, tj. o niewłaściwej organizacji pracy, o braku przeprowadzania regularnych kontroli i odpowiednich szkoleń. Celem natomiast sankcji określonych 92a) ust. 1 u.t.d. jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg (poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy). Podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników do danego zadania i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek niezaradności lub braku należytego przygotowania do pracy. To on zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów i powinien w taki sposób organizować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków.

Jednocześnie DIAS podkreślił, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd na drodze, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy, jednakże okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy "okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć". Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 obowiązkiem pracodawcy jest przeprowadzanie kontroli i organizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń zwłaszcza w zakresie czasu pracy kierowców.

Odnosząc się do kolejnych naruszeń ujawnionych podczas kontroli drogowej

w zakresie przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu

o 13 minut, w okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 09:27 do godz. 20:59 w dniu [...] sierpnia 2022 r. oraz od godz. 14:38 w dniu [...] sierpnia 2022 r. do godz. 02:51 dnia

[...] sierpnia 2022 r., w ocenie DIAS organ I instancji w sposób prawidłowy odstąpił od nałożenia kary za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 13 minut

w dniu [...] sierpnia 2022 r. z uwagi na przepis art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, iż dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. W pierwszym przypadku kierowca R.N. prowadził pojazd w wymiarze 9 godz. i 13 minut, przekraczając dzienny czas prowadzenia pojazdu o 13 minut, jednakże przekroczenie to nastąpiło nie częściej niż dwa razy w tygodniu, zatem przekroczenie czasowe stanowiło normę dopuszczalną ustawowo.

W przypadku nałożenia przez NUCS kary pieniężnej w wysokości 100 zł za drugie naruszenie, tj. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 13 minut, w przedłużonym wymiarze 10 godzin jazdy, w okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 14:38 w dniu [...] sierpnia 2022 r. do godz. 02:51 dnia [...] sierpnia 2022 r., zdaniem organu odwoławczego zarzut pełnomocnika okazał się słuszny, a kara pieniężna niezasadna, z uwagi na tymczasowe odstępstwa wprowadzone obwieszczeniem Ministra Infrastruktury z 10 sierpnia 2022 r. w sprawie tymczasowych odstępstw od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców (M.P. z 2022, poz. 789). Zgodnie z ust. 1 obwieszczenia, od dnia 12 sierpnia 2022 r. do dnia 30 września 2022 r., po powiadomieniu i uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej, właściwy Minister wprowadził na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 tymczasowe odstępstwa od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących krajowe i międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy. Na podstawie ust. 3, dla kierowców, o których mowa w ust. 2 obwieszczenia wprowadzono tymczasowe odstępstwa od art. 6 ust. 1-3, art. 7 i art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006:

1) wydłużenie maksymalnego dopuszczalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu z 9 godzin do 11 godzin;

2) wydłużenie maksymalnego dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu z 56 godzin do maksymalnie 60 godzin;

3) wydłużenie maksymalnego dopuszczalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu z 90 godzin do maksymalnie 96 godzin;

4) wydłużenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, po którym wymagana jest przerwa trwająca 45 minut, z czterech i pół godziny do pięciu i pół godziny;

5) możliwość spędzania przez kierowcę regularnego tygodniowego okresu odpoczynku w pojeździe, o ile wyposażony on jest w odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i znajduje się na postoju.

W tych okolicznościach przepisy pozwalały na wydłużenie maksymalnego dziennego prowadzenia pojazdu do 11 godzin. Ponadto ust. 4 obwieszczenia wspomina o wpisaniu przez kierowców na odwrocie wykresówki tachografu analogowego lub wydruku z tachografu cyfrowego przypadków skorzystania z odstępstw, o których mowa w ust. 1 i 3, czego kierowca zaniechał, a w załączniku nr 3, l.p. 6.3.8. do u.t.d. przewidziano za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 50 zł za każdy wpis, to

z uwagi na szybkość i ekonomikę postępowania administracyjnego, w ocenie organu odwoławczego zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie

i umorzenie postępowania w tej części, wobec czego bezzasadne jest dalsze procedowanie postępowania w zmianie kwalifikacji naruszenia i kary pieniężnej.

Zdaniem DIAS brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c) ust. 1 pkt 2 u.t.d., który stanowi o tym, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej umarza się w sytuacji, gdy na podmiot wykonujący przewozy za stwierdzone naruszenie została nałożona kara pieniężna przez inny podmiot lub uprawniony zagraniczny organ. Z akt sprawy nie wynika, aby w niniejszym przypadku wystąpiła powyższa przesłanka do umorzenia postępowania w sprawie wymiaru kary pieniężnej. To samo dotyczy sytuacji, kiedy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (art. 92c) ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Naruszenie zostało bowiem ujawnione dnia [...] września 2022 r., zatem brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego również na tej podstawie.

Reasumując organ wskazał, że zgodnie z art. 92a) ust. 1 w związku z art. 4 pkt 22 lit. a) u.t.d. naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z rozporządzenia nr 165/2014 sankcjonowane jest karami pieniężnymi nakładanymi na podmiot wykonujący przewóz drogowy, określonymi w załączniku nr 3 do u.t.d. W lp. 6.3.3 powołanego załącznika ustawodawca określił karę pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie polegające na używaniu tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców. Zatem za stwierdzone w dniu kontroli naruszenie - używanie przez kierowcę R.N. karty kierowcy należącej do innego kierowcy W., organ I instancji zasadnie nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 3000,00 zł, określoną w lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

P sp. z o.o. - działając przez profesjonalnego pełnomocnika - zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., powyższą decyzję w części w jakiej utrzymano w mocy decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez nieprawidłowe i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz brak dokładnej analizy wyjaśnień spółki przedstawionych w piśmie z [...] listopada 2022 r. oraz

w odwołaniu z [...] kwietnia 2023 r., a także brak dokonania wnikliwej oceny wszystkich dowodów w postaci dokumentów przedłożonych przez spółkę wraz z tymi pismami i w konsekwencji niewyjaśnienie w sposób dostateczny wszystkich okoliczności warunkujących przypisanie spółce odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie lp. 6.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na posługiwaniu się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą;

- art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji, która poprzez swoją treść oraz jej uzasadnienie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 140 k.p.a. przez niedostateczne

i niepełne uzasadnienie decyzji, w tym brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, tj. co do naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. i przez to niewyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co

w konsekwencji uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w sposób dostateczny z jakich przyczyn organ odmówił jego zastosowania, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżąca jako podmiot wykonujący przewozy nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł oraz poprzedzającej ją decyzji NUCS w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 3.000 zł oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skarżąca spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu ze zlecenia transportowego nr [...] z [...] września 2022 r., oraz wiadomości e-mail z [...] września 2022 r. na wykazanie faktu, że przedłożone przez skarżącą wraz z pismem z [...] listopada 2022 r. zlecenie transportowe dotyczy przewozu drogowego zrealizowanego w dniach [...] września 2022 r., skarżąca prawidłowo zorganizowała przewóz drogowy, a także na wykazanie braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia i zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności, przeprowadzonej w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. była opisana powyżej decyzja DIAS. Przy czym - w związku ze wskazanym w skardze zakresem zaskarżenia w powiązaniu z wnioskiem

o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji NCUS w części wymierzającej karę 3000 zł - strona zawęziła zakres tej kontroli do tej części decyzji powyższych organów, które odnosiły się do wymierzenia skarżącej spółce kary w kwocie 3.000 zł za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą.

Podstawę materialną decyzji stanowił art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie (ust.1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust.3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10- załącznika nr 3 do ustawy (ust. 7). W lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczącej naruszenia zasad i warunków użytkowania tachografu, przewidziano karę w wysokości 3000 zł za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą.

Przewinienie to należy przy tym do najpoważniejszych naruszeń wskazanych

w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009

w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz.UE.L 74 z 19.03.2016, str. 8).

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem nr 165/2014:

- kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu; wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy (art. 34 ust. 1);

- kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy (art. 27 ust. 2 zd. 2);

- przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie

i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy (art. 32 ust. 1 zd. 1 ).

- przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów (art. 33 ust. 1 akapit pierwszy).

- przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji ( art. 33 ust. 3).

Jako podstawę faktyczną orzekania Sąd przyjął ustalenia przedstawione

w zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że zostały poczynione prawidłowo

i w zakresie umożliwiającym rozstrzygnięcie sprawy. Zgromadzony przez orzekające

w niniejszej sprawie organy administracji publicznej materiał dowodowy pozwala przyjąć, iż zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy celno-skarbowych na autostradzie pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] w dniu [...] września 2022 r., prowadzony był przez kierowcę R.N., który w tym dniu od godz. 16:28 do godz. 23:42 nie rejestrował na swojej karcie kierowcy nr [...] czasu prowadzenia powyższego pojazdu. Posługiwał się bowiem kartą kierowcy o nr [...], należącej do K.W.. Wykonującym przewóz drogowy była natomiast skarżąca spółka, która zatrudniała powyższego kierowcę na umowę o pracę. Powyższe okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej przedmiot skargi ustalono przede wszystkim na podstawie protokołu z kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej w dniach [...] września 2022 r., oraz licencji nr [...], listu przewozowego (CMR) z [...] września 2022 r., umowy o pracę z [...] grudnia 2021 r. oraz zeznań przesłuchanego w charakterze świadka R.N.. Przyznał się on do świadomego korzystania z karty innego kierowcy. Jak bowiem wskazał w ten sposób chciał zaoszczędzić na swojej karcie kierowcy czas pracy i wcześniej wrócić domu. Przeprowadzając w tym zakresie postępowanie wyjaśniające organy spełniły warunki określone w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z zasadą swobody oceny materiału dowodowego określonej w art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - cały zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy, dokonał jego oceny i wskazał, które z istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności ustalił o powołane powyżej dowody.

W świetle powołanych powyższej przepisów oraz ustalonego stanu faktycznego nie budzi wątpliwość odpowiedzialność skarżącej spółki za naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu, przewidziana w powołanych powyżej przepisach, uzasadniające nałożenie kary administracyjnej przewidzianej w lp. 6.3.3 zał. nr 3 do u.t.d.

Tego rodzaju odpowiedzialność administracyjna wynika z obiektywnego naruszenia i powstaje w wyniku ziszczenia się zdarzenia. Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA:

z 23 listopada 2018 r., II GSK 3554/16 , z 9 lipca 2019 r., II GSK 2096/17). Oczywiście administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia

i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy (por. wyrok NSA

z 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09). Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi

w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tego powodu, co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń

u przewoźnika (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., II GSK 1132/19).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 92 ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz art. 92a ust. 2 u.t.d.) odpowiedzialność za naruszanie obowiązków lub warunków przewozu drogowego ponoszą niezależnie odpowiednio kierowca, przedsiębiorca oraz zarządzający transportem.

Pokreślić należy, że administracyjne kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej i wymierzenia jej w wysokości określonej w załączniku oraz

w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika

z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. (por. wyrok NSA z 3 listopada 2022 r., II GSK 880/19).

Przy czym w ramach art. 92b ust. 1 u.t.d., który odnosi się do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, nie mieszczą się natomiast przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, użycie karty innego kierowcy (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13).

W związku z tym możliwość uniknięcia odpowiedzialności przez spółkę możliwe było jedynie w przypadku spełnienia przesłanek z art. 92c u.t.d. Stosownie do przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa

w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat ( ust. 1). Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ ( ust. 2).

Niewątpliwie w kontrolowanej sprawie nie upłynął dwuletni okres od dnia ujawnienia naruszenia, a za stwierdzone naruszenie na skarżącą nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2 i 3 tego przepisu). Zasadnie również organy uznały, iż nie zachodziły okoliczności wskazane w pkt 1 tego przepisu.

Regulacja zawarta w art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.

W sytuacji, w której każdy przewoźnik działa w oparciu o tożsame przepisy i związane

z nimi obowiązki, nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności w przypadku, gdy pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącej przedstawiana zarówno w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze za trafne, przepis kreujący odpowiedzialność przewoźnika praktycznie nie miałby zastosowania, ponieważ kierowcy wykonują przewóz samodzielnie i to w następstwie ich bezpośrednich działań lub zaniechań dochodzi do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, za którą ponoszą odrębną odpowiedzialność.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 podkreślił, że regulacje zawarte w u.t.d. zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia . Niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa zlecenie, czy samozatrudnienie), kierowca wykonuje tylko jedną z czynności składowych ogółu działań stanowiących transport drogowy, natomiast przedsiębiorca

(a także osoba w jego imieniu zarządzająca transportem) odpowiada za całość tych działań. Na przedsiębiorcę spada więc odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu swej działalności się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego go z taką osobą.

Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzonych naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r.,

II GSK 734/18). Dla uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: braku wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania naruszenia doprowadziły. Niezbędne jest spełnienie tych dwóch przesłanek, by postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie zostało wszczęte, a wszczęte umorzone (por. wyrok NSA z 23 września 2021 r., II GSK 611/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie dokonując wykładni tego przepisu wskazuje się, że warunkiem zwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności powodujących naruszenie, ale ponadto wystąpienie jednocześnie braku wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym on się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błąd w szkoleniu, nadzorze

i doborze pracowników. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą okolicznościami, o których mowa w przywołanym przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyroki NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15

i 16 czerwca 2016 r., II GSK 133/15). Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej, jak zasadnie wskazały organy obu instancji, nie jest wystarczające wykazanie przez przedsiębiorcę braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa. Mając na uwadze wypracowane w judykaturze rozumienie przesłanek egzoneracyjnych wskazać należy, że nie należy do nich intencjonalne działanie osób, za które odpowiada przedsiębiorca, tj. zatrudnionych przez niego kierowców. Sprawą przedsiębiorcy jest bowiem wprowadzenie i egzekwowanie takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdami. Na skarżącym, jako przedsiębiorcy spoczywa obowiązek nie tylko wyboru skutecznych rozwiązań organizacyjnych, organizacji pracy, systemu motywacyjnego i szkoleniowego, aby aktywizować osoby wykonujące na jego rzecz usługi do zachowań nienaruszających przepisów prawa, ale także wybór osób, z którymi współpracuje. Zatem to przedsiębiorcę obciążają kwestie niewłaściwego doboru osób.

Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaakceptowania skutków, tj. przerzucenie odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców, a tym samym, uniemożliwiłaby realizacje celów u.t.d. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym on się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnym, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Z tych względów niezasadne są zarzuty skarżącej spółki dotyczące naruszenia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 zawierającego przesłanki egzoneracyjne. Za taką okoliczność nie może być uznany fakt umieszczenia w slocie tachografu karty kierowcy wystawionej na osobę trzecią bez wiedzy spółki.

Zdaniem Sądu, skoro kierowca – jak wynika z analizy zgromadzonej dokumentacji - wykorzystał kartę innego kierowcy nie pierwszy raz (stwierdzono bowiem wielokrotne posługiwanie się nią od [...] sierpnia 2022 r.), całkowicie uprawnione jest twierdzenie, iż brak było właściwej organizacji pracy kierowców przez przedsiębiorcę oraz brak właściwego nadzoru nad ich pracą. Trudno bowiem przyjąć, aby kierowca zdecydowałby się na takie działanie, gdyby na bieżąco przedsiębiorca dokonywał analizy wykonanych transportów, między innymi w zakresie faktycznie przebytej trasy, czasu pracy i wyciągał konsekwencje, w sytuacji stwierdzonych naruszeń. Działanie kierowcy wskazuje na brak takich działań ze strony przedsiębiorcy, a przede wszystkim braku wyciągania konsekwencji wobec kierowców dopuszczających się takich naruszeń. Trudno uznać fakt posługiwania się przez kierowcę kartą kierowcy wystawioną na inną osobę, za okoliczność niemożliwą do przewidzenia, a tym samym podjęcia działań ze strony przedsiębiorcy zapobiegającym takim naruszeniom, np. poprzez kontrolę faktycznego czasu pracy kierowcy, uwzględniając przebyte trasy w ramach realizacji zleconego przewozu rzeczy.

Stąd też podnoszona przez skarżącą spółkę argumentacja zarówno w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego nie mogła odnieść zamierzonego przez nią skutku i została właściwe oceniona przez organy orzekające w kontrolowanej sprawie. Nie mogły również zmienić tej oceny dowody zaoferowane w skardz. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny, zaś dokonana ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 6 , art. 8, art. 11, art. 77 § 1,oraz art. 80 k.p.a. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.