Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 395/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165a par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 8c ust. 2 pkt 1, art. 8d ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2500
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi L. GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 stycznia 2024 r. nr 2401-ION.4001.4.2023.6 UNP: 2401-24-018182 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia numeru identyfikacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "organ odwoławczy") z 24 stycznia 2024 r. Nr 2401-1ON.40OL.4.2023.6 UNP: 2401-24-O18182 wydane na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2023 roku, poz. 2383 ze zm. – dalej: "o.p.") oraz ustawy z 3 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2500 – dalej "u.z.i.e.p.p."), w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez L GmbH Sp. z o.o. oddział w Polsce z siedzibą w R. (dalej: "Podatnik", "Skarżący", "Strona", "Spółka") na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik", "organ podatkowy I instancji") z 30 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia numeru identyfikacji podatkowej.

Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Strona w piśmie z 2 października 2023 r. zwróciła się do Naczelnika z wnioskiem o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu w przedmiocie nadania L1 GmbH tj. podmiotowi zagranicznemu, numeru identyfikacji podatkowej (NlP) o ciągu cyfr "[...]", a także o unieważnienie tego NlP.

Uzasadniając, żądanie strona wskazała, że Naczelnik nadał L1 GmbH NlP "[...]" podczas gdy stosownie do treści art. 8c ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 u.z.e.p.p. powinien wydać decyzję o odmowie nadania wnioskodawcy ww. numeru z uwagi na fakt, że podmiotowi został już uprzednio nadany NlP o ciągu cyfr "[...]". Ponadto Wnioskodawca wniósł o sprostowanie danych zawartych w wykazie podatników VAT, o którym mowa w art. 96b ustawy z 11 marca 2011 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 361) tzw. "białej liście", poprzez ujawnienie na ww. wykazie NlP nadanego L GmbH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oddział w Polsce - ujawnionego W KRS o ciągu cyfr "[...]", zamiast widniejącego obecnie NlP "[...]" nadanego L1 GmbH (spółka zagraniczna).

Naczelnik postanowieniem z 30 października 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia bezskuteczności organu w przedmiocie nadania stronie NIP "[...]" oraz o unieważnienie tego numeru identyfikacji. Naczelnik podatkowy I instancji powołał się na art. 165a § 1 o.p. wskazując, że organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w drodze postanowienia, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania został wniesiony przez osobę nie będącą stroną, albo postępowanie nie może być wszczęte z jakiejkolwiek innej przyczyny. Organ podatkowy I instancji przedstawił przebieg zdarzeń związanych z rejestracją podatkową L Gmbh Sp. z o.o. Oddział w Polsce. Wskazano, że zgłoszenie aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających L GMBH Sp. z o.o. Oddział w Polsce wpłynęło do Urzędu Skarbowego 3 marca 2020 r. i na jego podstawie został Oddziałowi nadany NIP. Do zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających NIP-8 dołączono pisemny wniosek o nadanie NIP Oddziałowi jako płatnikowi zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za pracowników zatrudnianych przez Oddział w Polsce. Na tej podstawie w Krajowym Rejestrze Sądowym w Rejestrze Przedsiębiorców, pod numerem [...] ujawniono NIP [...], nadany dla Oddziału zagranicznego przedsiębiorcy, służący do rozliczenia podatku PIT jako płatnika składek. Wnioskodawca jako Oddział jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz płatnikiem składek ubezpieczeniowych to powinien posługiwać się NIP-em nadanym mu jako płatnikowi w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.z.e.i.p.p. Oddział, z racji posiadania statusu płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenia społeczne, powinien posługiwać się własnym, odrębnym od jednostki macierzystej numerem identyfikacji podatkowej.

Strona wniosła żalenie z 9 listopada 2023 r. na postanowienie Naczelnika. Skarżąca zarzuciła, że postanowienie organu podatkowego I instancji wydano z naruszeniem:

1. art. 165a § 1 o.p. poprzez jego zastosowanie i orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania zmierzającego do unieważnienia nadanego stronie po raz drugi numeru NIP, podczas gdy takie postępowanie powinno być wszczęte z uwagi na istnienie stanu prawnego u strony wymagającego działania Naczelnika;

2. art. 120 oraz 121 § 1 o.p. polegające na tym, że organ przyjął iż brak jest podstawy prawnej do unieważnienia NIP o ciągu cyfr [...], podczas gdy taka podstawa prawna jest wskazana w art. 8c i art. 8d u.z.e.i.p.p.

Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. utrzymał w moczy postanowienie Naczelnika odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej.

Dyrektor zrelacjonował przebieg zdarzeń wskazując, że zgodnie z informacją zawartą w KRS, L GmbH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce został wpisany do Rejestru Przedsiębiorców 30 stycznia 2020 r. pod numerem [...].

W dniu 3 marca 2020 r. L GmbH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce złożył zgłoszenie identyfikacyjne NIP-8 w zakresie danych uzupełniających. W zgłoszeniu tym wskazano, że od 1 marca 2020 r. dla Oddziału powstał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach społecznych. Do zgłoszenia NIP-8 dołączyli Państwo pisemny wniosek o nadanie numeru identyfikacji podatkowej NIP dla L GmbH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce jako płatnikowi zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za pracowników zatrudnionych przez Oddział w Polsce. We wniosku tym podano, że niezależnie od zgłoszenia Oddziału, jako podatnik podatku dochodowego w Polsce zostanie zgłoszona spółka zagraniczna (spółka matka Oddziału) tj. L1 GmbH z siedzibą w E., Niemcy.

Stosownie do art. 8a ust. 2, po zamieszczeniu 5 marca 2020 r. przez Naczelnika w CRP KEP danych uzupełniających na podstawie złożonego zgłoszenia NIP0, w którym wnioskodawca potwierdził status płatnika składek ubezpieczeniowych, nastąpiło nadanie NIP [...] dla Oddziału przedsiębiorcy zagranicznego tj. L GmbH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce. Informacja w przedmiocie NIP została przekazana automatycznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przez CRP KEP do Krajowego Rejestru Sądowego.

Z kolei 24 kwietnia 2020 r. L1 GmbH z siedzibą w E., Niemcy, dokonała zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2, do którego dołączyła wniosek uzasadniający nadanie NIP dla spółki zagranicznej jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. 27 kwietnia 2020 r. Naczelnik nadał NIP [...] dla L1 GmbH. A od 1 czerwca 2020 r. L1 GmbH została zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, w związku z czym figuruje na Wykazie podatników VAT czynnych.

20 kwietnia 2023 r. L GmbH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce złożył do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wpisanie numeru identyfikacji podatkowej nadanego przedsiębiorcy zagranicznemu jako NIP dla Oddziału przedsiębiorcy zagranicznego. Wpisem 16 maja 2023 r. na wniosek Strony KRS dokonał zamiany w zakresie NIP Oddziału tj. w KRS wpisany został NIP [...] nadany przedsiębiorcy zagranicznemu (L1 GmbH).

Pismem z 17 maja 2023 r. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. wniósł o wykreślnie z urzędu niewłaściwego NIP [...] ujawnionego w KRS dla Oddziału przedsiębiorcy zagranicznego. Wniosek swój Naczelnik uzasadnił faktem, że ujawniony 16 maja 2023 r. w KRS numer NIP [...] jest numerem nadanym niemieckiemu przedsiębiorcy działającemu w Polsce tj. L1 GmbH. Z kolei oddział tej Spółki posiada odrębnie nadany numer NIP [...] ujawniony wpisem [...].

Wobec tego wpisem systemowym numer [...], z 17 maja 2023r., w danych Oddziału dokonano ujawnienia w KRS numeru NIP [...] nadanego L GmbH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce ([...]).

2 października 2023 r. do Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. wpłynął Państwa wniosek o stwierdzenie bezskuteczności czynności Organu w przedmiocie nadania L1 GmbH tj. podmiotowi zagranicznemu, numeru identyfikacji podatkowej (NIP) o ciągu cyfr [...], a także o unieważnienie tego NIP.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawodawca w ww. art. 165a § 1 o.p. wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (przeszkoda natury podmiotowej), drugą zaś zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (przeszkody natury przedmiotowej). Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Wskazał, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie może być m.in. sytuacji gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia wniesionego żądania.

Dyrektor zauważył, że zgodnie z art. 8c ust. 2 u.z.e.i.p.p. naczelnik urzędu skarbowego unieważnia z urzędu, w drodze decyzji, NIP nadany podmiotowi, w przypadku:

1) wielokrotnego nadania NIP, biorąc pod uwagę interes prawny i gospodarczy podmiotu; 2) nadania NIP na podstawie fałszywych lub fikcyjnych danych.

Z kolei art. 8d u.z.e.i.p.p. stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w art. 8c do postępowań w zakresie unieważnienia nadanego NIP oraz do innych postępowań z zakresu ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacja podatkowa, a zatem również art. 165 i art. 165a o.p.

DIAS stwierdził, że skoro z brzmienia art. 8c ust. 2 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników wynika, że postępowanie o unieważnienie NIP naczelnik urzędu skarbowego prowadzi z urzędu, a nie na wniosek strony, to organ podatkowy I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia podstępowania w sprawie unieważnienia NIP [...] nadanego L1 GmbH.

Strona, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora do tut. Sądu. W skardze zarzucono, że postanowienie DIAS wydano z naruszeniem:

1. art. 165a 5 1 o.p. poprzez zaaprobowanie działania Naczelnika polegającego na zastosowaniu tego przepisu i orzeczeniu o odmowie wszczęcia postępowania zmierzającego do unieważnienia nadanego Stronie po raz drugi NIP, podczas gdy takie postępowanie powinno być wszczęte z uwagi na istnienie stanu prawnego u Strony wymagającego działania Naczelnika;

2. art. 120 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p. w związku z art. 124 o.p. oraz 125 o.p. polegające na tym, że DIAS przyjął iż istniejąca podstawa prawna do unieważnienia numeru NIP o ciągu cyfr [...] wskazana w art. 8c ust. 2 pkt 1 oraz w art. 8d u.z.e.i.p.p. nie może być zastosowana. Zdaniem DIAS, nie jest bowiem możliwe wszczęcie postępowania podatkowego z inicjatywy Strony w celu unieważnienia NIP w sytuacji, gdy w treści przepisu art. 8c ust. 2 pkt 1 u.z.e.i.p.p. ustawodawca wskazał, że "naczelnik urzędu skarbowego unieważnia z urzędu, w drodze decyzji, NIP nadany podmiotowi, w przypadku wielokrotnego nadania NIP, biorąc pod uwagę interes prawny i gospodarczy podmiotu.

Strona skarżąca wniosła o:

a) uchylenie w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., postanowienia Dyrektora z 24 stycznia 2024 r.,

b) uchylenie w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., postanowienia Naczelnika z 30 października 2023 r.,

c) zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty skargi strona nawiązała do dotychczasowej argumentacji. W skardze zaznaczono, że strona dąży do wyeliminowania z obiegu prawnego aktu organu pn. "Potwierdzenie nadania Numeru Identyfikacji Podatkowej" o ciągu cyfr [...] wydanego dnia 27 kwietnia 2020 r. Strona stoi na stanowisku, potwierdzonym orzecznictwem, iż każdy podmiot w tym oddział przedsiębiorcy zagranicznego powinien posiadać wyłącznie jeden NIP. Oddział spółki zagranicznej w Polsce nie jest bowiem odrębnym podmiotem od zagranicznego przedsiębiorcy, lecz stanowi jedynie wydzieloną organizacyjnie część swojej jednostki macierzystej. Skarżąca podkreśliła, że jednokrotność rejestracji wynika wprost z literalnego brzmienia art. 5 ust. 1 u.z.e.i.p.p. Wskazała, że wystąpiła o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, w celu potwierdzenia prawidłowości prezentowanego przez nią stanowiska. Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie problem polega na tym, iż Naczelnik nie dostrzega nieprawidłowości swojego działania dot. kwestii merytorycznej. W takiej sytuacji organ nigdy nie dokona wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego zmierzającego do unieważnienia numeru NIP nadanego Oddziałowi po raz drugi. Nie można więc takiego stanu rzeczy zaakceptować. Strona wskazała na możliwość wydania postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na żądanie strony oraz równoczesnego wydania postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu.

Strona skarżąca powołała się na stanowisko orzecznictwa i doktryny odnośnie stosowania art. 165a § 1 o.p. podnosząc m.in., że zwrot ustawowy "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoją na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2207/06). Wspomniany zwrot ustawowy nie może być interpretowany rozszerzająco, gdyż oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W szczególności, jeżeli zasadność wniosku wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a dopuszczalność trybu postępowania oraz legitymacja procesowa wnioskodawcy nie budzą wątpliwości. Bezpodstawna odmowa wszczęcia postpowania wpływa negatywnie na prawo strony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.

Dyrektor pismem z 27 marca 2024 r. odpowiedział na skargę strony wnosząc o jej oddalenie oraz podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ odwoławczy wskazał, że wyroki do jakich nawiązywała skarżąca w swoich wystąpieniach dotyczyły kwestii braku potrzeby posiadania odrębnego NIP przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego, w sytuacji gdy NIP przysługuje samej spółce zagranicznej. Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżąca domaga się wykreślenia NIP nadanego spółce zagranicznej (L1 GmbH), a pozostawienia NIP nadanego oddziałowi tej spółki (L GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga będąca przedmiotem rozpoznania została wniesiona na podlegające kontroli postanowienie, o jakim mowa w art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") i jako taka została rozpoznana.

W sprawie spór ogniskuje się na zagadnieniu zasadności utrzymania w obrocie prawnym, jako jedynego, NIP nadanego (chronologicznie pierwszy) oddziałowi spółki zagranicznej i powiązanej z tym konieczności eliminacji NIP (chronologicznie drugi) nadanego spółce zagranicznej. Kwestia zgodności z prawem postanowienia odmowy wszczęcia na wniosek strony postępowania, prowadzącego do eliminacji tego drugiego NIP, stała się jedynie tłem dla powyższego sporu.

Tymczasem dla kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia zasadnicze znaczenie, ma dopuszczalność wszczęcia na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu postępowania zmierzającego do unieważnienia NIP z uwagi na interes prawny i gospodarczy wnioskodawcy.

Stosownie do art. 8d ust. 1 zdanie pierwsze u.z.e.i.p. w zakresie nieuregulowanym w art. 8b i art. 8c do postępowań w sprawie odmowy nadania NIP, unieważnienia lub uchylenia nadanego NIP oraz do innych postępowań z zakresu ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Pośród przepisów do jakich odsyła ww. art. 8d ust. 1 znajduje się również art. 165a o.p. umieszczony w Dziale IV tej ostatniej ustawy.

Art. 165a o.p. umożliwia organowi podatkowemu swoistą "kontrolę wstępną" możliwości uruchomienia postępowania podatkowego na żądanie strony. Powód odmowy wszczęcia postepowania stanowi wniesienie żądania przez podmiot nie bądcy stroną, albo jakakolwiek inna przyczyna stojąca na przeszkodzie rozpoczęciu postępowania. Funkcją tej regulacji jest realizacja zasada sprawności postępowania podatkowego (art. 125 § 1 o.p.), a w szerszym ujęciu zasady sprawności organów władzy publicznej. Jednym z przykładów zastosowania art. 165a § 1 o.p. jest przypadek, gdy postępowanie może zostać wszczęte wyłącznie z urzędu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych skrystalizował się pogląd, w myśl którego postępowanie w przedmiocie unieważnienia NIP z uwagi na okoliczności wymienione w art. 8c ust. 2 u.z.e.i.p.p. może nastąpić wyłącznie z urzędu, a nie na żądanie strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2023 r. sygn. akt III FSK 2523/21, podobnie WSA w Warszawie z 25 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 833/24, WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2024 r. I SA/Po 791/23 i dalsze – powołane orzeczenia dostępne poprzez Centralną Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższe wynika z jednoznacznego brzmienia art. 8c ust. 2 u.z.e.i.p.p., który stanowi wprost, że naczelnik urzędu skarbowego unieważnia z urzędu, w drodze decyzji, NIP nadany podmiotowi, w przypadku: 1) wielokrotnego nadania NIP, biorąc pod uwagę interes prawny i gospodarczy podmiotu; 2) nadania NIP na podstawie fałszywych lub fikcyjnych danych. Skoro unieważnienie NIP z uwagi na jego zbędne zwielokrotnienie następuję z urzędu, to nie może odnieść skutku wniosek strony o wszczęcie postępowania w przedmiocie unieważnienia NIP. Sąd w składzie rozpoznającym stanowisko to podziela.

Jednocześnie, co sygnalizuje się w orzecznictwie, informacja pochodząca od zainteresowanego podmiotu (posiadającego interes prawny lub faktyczny w usunięciu zbędnego NIP), o tym że funkcjonowanie w obiegu prawnych więcej niż jednego NIP przypisanego do tej samej jednostki powinno stanowić dla organu podatkowego wskazanie do uruchomienia z urzędu postępowania, w podanym wyżej przedmiocie.

Sąd wskazuje, że w wyroku z 23 lipca 2024 r. zapadłym pod sygn. akt I SA/Gl 26/24 uwzględnił skargę strony i uchylił interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 listopada 2023 r. nr 0111-KDIB3-2.4018.13.2023.1.MGO UNP: 2095061. Organ interpretacyjny odniósł się w niej negatywnie do pytania skarżącej – "Czy na potrzeby wszystkich rozliczeń podatkowych w Polsce zagranicznego przedsiębiorcy (tj. rozliczeń z tytułu pełnienia funkcji płatnika, jak też podatnika) Wnioskodawca może występować wyłącznie pod pierwotnie przyznanym numerem NIP [...]". Argumentacja jaka była eksponowana przez skarżącego w sprawie zakończonej ww. wyrokiem WSA w Gliwicach, jest zbieżna z użytą w niniejszej sprawie, dla poparcia stanowiska w warstwie merytorycznej.

Sąd w wyroku z 23 lipca 2024 r. wyjaśnił: "W ustawie o NIP brak jest podstaw do przyjęcia, że dany podmiot, będący jednocześnie podatnikiem jakiegokolwiek podatku oraz płatnikiem podatku lub składek wskazanych w art. 2 ust. 3 ustawy, jest zobowiązany do podwójnego zgłoszenia ewidencyjnego, a tym samym do posiadania dwóch NIP. Wręcz przeciwnie, przyjęcie odmiennego stanowiska godziłoby w dyspozycję normy zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy o NIP." Sąd we wspomnianej sprawie dał wyraźnie do zrozumienia, że utrzymywanie dwóch NIP jest niecelowe. NIP oddziału spółki zagranicznej jest jednocześnie NIP spółki, gdyż ten pierwszy czerpie podmiotowość prawną ze statusu tej drugiej. Ocena zasadności unieważnienia wielokrotnie nadanego NIP powinna być dokonana przez pryzmat interesu prawnego lub gospodarczego zarejestrowanej jednostki.

Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę w jej granicach wyznaczonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu art. 135 p.p.s.a., nie mógł orzec zgodnie z oczekiwaniem strony skarżącej o obowiązku organów podatkowych, co do unieważnienia konkretnego NIP.

Podsumowując stwierdzić przychodzi, że skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 165a § 1 o.p. w zw. z art. 8c ust. 2 pkt 1 u.z.e.i.p.p. Należy mieć na uwadze, że organy podatkowe nie mogą działać dowolnie, lecz na podstawie i w granicach przepisów prawa. Organy podatkowe, muszą uwzględniać regulacje o charakterze procesowym. Jeżeli zatem norma proceduralna stanowi, że postępowanie w danym przedmiocie może zostać wszczęte z urzędu, to organ podatkowy nie może wszcząć postępowania na żądanie strony.

Wniosek skarżącej złożony 2 października 2023 r. nie mógł doprowadzić do wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia NIP [...], gdyż postępowanie w tym przedmiocie może być wszczęte z urzędu. Organy podatkowe nie miały też podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w przedmiocie "bezskuteczności czynności nadania NIP L1 GmbH", które to żądanie sprowadzało się do unieważnienia NIP [...]. Powyższe stwierdzenia, w żadnej mierze nie dezaktualizują stanowiska jakie zajął tut. Sąd w powołanym wyroku z 23 lipca 2024 r. odnośnie zagadnienia materialnoprawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.