Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1269/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1 ust. 1,2
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1269/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Grażyna Firek (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 1 sierpnia 2008r Nr [...], w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008r, I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. 292,80zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Organ I instancji Wójt Gminy decyzją (nakazem płatniczym nr [...] z dnia [...] określił J. W. zamieszkałemu w R., łączne zobowiązane pieniężne na rok 2008r. w kwocie 154,00 zł. W przedmiotowej decyzji wskazano szczegółowe wyliczenie podatku.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. zarzucając: pomniejszenie obszaru o ponad 1,5 ha i pomniejszenie masy spadkowej po rodzicach, pomniejszenie kwoty pieniężnej i obszarowej. Odwołujący się wskazał następujące dokumenty potwierdzające słuszność jego stanowiska a to: prawomocne postanowienie z [...].11.1997r sygn. akt: [...], nakaz z 1975r. w którym określono obszar na [...] ha, pismo Starostwa z [...].04.2004r. nr [...], z dnia [...].11.2003r. [...].

W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż dokonano seryjnych błędów geodezyjnych a On nie został o tym poinformowany protokołem geodezyjnym w którym są rozbieżności.

Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 01 sierpnia 2008r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Wójt Gminy odpowiadając na zarzuty sformułowane w odwołaniu wyjaśnił, że dane w przedmiocie ustalenia powierzchni gruntów uzyskał na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostwo Powiatowe sporządzonego [...].01.2008r. dla jedn. Rej. [...], których właścicielem pozostaje J. W. Przyczyną zmian powierzchni gruntów jest odnowiony operat pomiarowy ewidencji gruntów, który miał miejsce w 2001r. Zatem na podstawie aktualnej ewidencji gruntów po przeprowadzeniu postępowania podatkowego z udziałem strony, ustalono powierzchnię gruntów będących przedmiotem opodatkowania.

Organ II instancji dodatkowo podkreślił, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednoznacznie w sposób spójny określają , że podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co daje tej ewidencji w tym zakresie bezwzględne pierwszeństwo przed innymi dokumentami np. aktami notarialnymi czy też zapisami w księgach wieczystych. Dodatkowo przywołano wyroki Sąd administracyjnych a to : wyrok NSA z dnia 28 maja 1992r. sygn. akt: SA/Kr 139/92 oraz z dnia 2 marca 1995r. sygn. akt: SA/Kr 2161/94 opubl. [w:] Wspólnota 1995, nr 39, s.23.

Z powyższych względów organ podatkowy nie będąc uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów prawidłowo przyjął w przedmiotowej sprawie powierzchnię gruntów 1,7755 ha pomimo, że może to być niezgodne z zapisami figurującymi w dokumentach posiadanych przez odwołującego się.

Organ II instancji zaakcentował także, że organ I instancji zastosował właściwe stawki, przeliczniki i zwolnienia podatkowe zgodne zarówno z powołanymi uchwałami Rady Gminy jak i przepisami o podatku rolnym i podatku od nieruchomości. Powierzchnia przyjęta do opodatkowania na podstawie obowiązującej ewidencji gruntów ustalona została wyłącznie dla celów podatkowych a co za tym idzie nie musi mieć bezpośredniego przełożenia na sprawy własnościowe.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył J. W. wnosząc o jej uchylenia jak również uchylenie wszystkich decyzji do ponownego rozpoznania w całości.

Skarżący podniósł , że nie zgadza się z decyzją Wójta Gminy albowiem wszystkie dane oparto na ,,Dzikiej Inwentaryzacji" w 2000r.w której nie brał udziału. Dane w księgach wieczystych przeglądali geodeci więc mogli poprawić wpisy. Przedmiotowe działki nabył przed wojnami i przed i ostatnia wojną i w latach pięćdziesiątych. Nie zgadza się z całym zbiorem artykułów przywołanych w decyzji. Decyzja wydana przez Kolegium nie dotyczy jego osoby.

Skarżący dołączył do skargi okrojony odpis z [...], pismo z dnia [...].11.2003r. Starostwa, postanowienie sygn. akt: Ns [...] z dnia [...].11.1997r., [...]

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że organy podatkowe przy wymiarze podatku związane są bowiem zapisami ewidencji gruntów do czasu ich zmiany.

Postanowieniem z dnia [...]. wydanym do sygn. akt: I SA/Kr 1269/08 Referendarz sądowy WSA w Krakowie, zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania , iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest łączny wymiar podatku od nieruchomości i podatek rolny. I tak, podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie jest uzależniony od dochodów uzyskiwanych z nieruchomości. Do uiszczenia podatku od nieruchomości zobowiązany jest właściciel ewentualnie posiadacz nieruchomości, niezależnie od tego czy nieruchomość przynosi dochody, czy też na nią należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym. Dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości.

Dla właściwego ustalenia podstawy opodatkowania ustawodawca w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nakłada na podatników obowiązek złożenia właściwemu organowi gminy wykazu nieruchomości, sporządzonego na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistniałych zmianach mających wpływ na wymiar podatku. Takiego oświadczenia podatnik nie złożył. Natomiast z treści aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 1988 r., na mocy którego rodzice skarżącej przekazali jej gospodarstwo rolne wraz z zobowiązaniem, wynika, iż stała się ona właścicielką budynku mieszkalnego drewnianego o pow. 110 m2, zawierającego dwa pokoje, kuchnię i spiżarkę. W myśl art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Natomiast stawkę podatku od nieruchomości określa rada gminy, w granicach stawek określonych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

Wobec tego organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość podatku od nieruchomości za 2008r. r. w kwocie 154,00 zł. Odnośnie podatku rolnego należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym, w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), podlegają grunty stanowiące własność danej osoby oraz grunty stanowiące jej współwłasność w zakresie pozostającym w jej posiadaniu, jako tworzące jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu tych przepisów. Organy podatkowe, ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstwa rolnego podatnika. (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2003r. sygn. akt: III SA 346/02 LEX nr 142208).

Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania.( vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 1994r. sygn. akt: III SA 663/93 M. Podat. 1994/5/143, POP 1999/2/63). Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków; nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.(vide: wyrok NSA w Katowicach z dnia 15 listopada 1994r. sygn. akt: SA/Ka 2592/93 M. Podat. 1995/6/179). Wymiar podatków od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt: III SA 1685/93 POP 1999/2/67)

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 ze zm.) -podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93).

Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (vide wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Natomiast na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych .

Dodatkowo należy zaakcentować, że zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych, a natomiast ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Konsekwencją tego jest, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela bynajmniej jeszcze nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej działki. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak i odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego wypływa wniosek, że za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja gruntów służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scaleniu, gospodarce przestrzennej itp. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory na tle własności, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - mogą być dochodzone tylko przed sądami powszechnymi.

Raz jeszcze należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych według stanów rzeczywistych, przy czym wprowadzenie zmian w ewidencji reguluje art. 22 ust. 2. Ewidencja jest zatem jedynie zbiorem informacji, wobec czego nie można przez zapis lub zmianę zapisu w ewidencji ustanowić prawa. Zmian w zakresie tytułów własności w ewidencji gruntów można dokonywać jedynie na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń i odpisów aktów notarialnych, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości.

Ponadto ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez właściwy organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 06 lutego 2008r. sygn. akt: VIII SA/Wa 613/07 LEX nr 469241).

Organy administracji przyjęły za podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008r. r. stan aktualnie wykazany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów urzędowych.

Postępowanie o ustalenie tytułu własności musi się odbywać w przepisanym trybie i nie należy ani do organów ewidencji gruntów, ani tym bardziej do organów podatkowych, dla których w zakresie wymiaru podatku obowiązująca jest aktualna informacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Sądu organy nie naruszyły także reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału, a wiec nie stanowią naruszenia prawa. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonym decyzjom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.