Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 370/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3, art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 78
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 44, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 37a, art. 37gf
journal: Dz.U. 2020 poz 2268
law: Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi-Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 1001-IUCKOD-3.4812.12.2023.2 M500-2023-0001738 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 lutego 2023 roku nr 1001-IUCKOD-2.4108.249.2022.2 M500-2022-0009812


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r. nr 1001-IUCKOD-3.4812.12.2023.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie, dotyczące sprzeciwu od wezwania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi do wniesienia opłaty dodatkowej, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 2 lutego 2023 r. nr 1001-IUCKOD-2.4108.249.2022.2 odmawiające wszczęcia postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że pismem z 6 października 2022 r. organ wezwał stronę do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł na podstawie art. 37ge ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2483 ze zm.), dalej: ustawa. Wezwanie wysłano na adres zamieszkania (rejestracyjny) strony, tj. [...] R., ul. Z. 13, zgłoszony w urzędzie skarbowym, widniejący w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Administracji Skarbowej (SeRCe). Wezwanie wystawiono w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd na płatnym odcinku autostrady A4 – miejsce: węzeł Opole Południe – 1 września 2022 r. pojazdu o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 tony, o numerze rejestracyjnym [...], którego strona była właścicielem w dniu odnotowania naruszenia. Przejazd tym pojazdem został zarejestrowany przez urządzenie kontrolne Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS) 1 września 2022 r. o godz. 15:49 jako przejazd bez uiszczonej opłaty za przejazd autostradą. Wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej zostało uznane za doręczone w trybie subsydiarnym 27 października 2022 r., to jest po upływie 14 dni od pierwszego awizowania korespondencji 13 października 2022 r., i to od tej daty, tj. 27 października 2022 r. należy liczyć 14-dniowy bieg terminu do złożenia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Termin ten upłynął zatem 10 listopada 2022 r.

Sprzeciw od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej wniosła strona 7 grudnia 2022 r., czyli z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. W piśmie tym wskazała, że na dzień naruszenia nie była właścicielem pojazdu.

Organ postanowieniem z 2 lutego 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu od wezwania z 6 października 2022 r. do wniesienia opłaty dodatkowej z uwagi na uchybienie ustawowego 14-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona, wskazując, że nie była właścicielem, posiadaczem ani też użytkownikiem przedmiotowego pojazdu. Poza tym w jej ocenie nie może odpowiadać za wykroczenie osoba, która tego wykroczenia nie popełniła. O sprawie strona dowiedziała się dopiero po zajęciu konta przez urząd skarbowy. Ponadto od momentu kiedy dowiedziała się o sprawie, to ściśle współpracuje z urzędem, przekazując dokumenty, które posiada. W związku z powyższym strona wniosła o zwrot niesłusznie zabranych pieniędzy oraz o zwrot 100 zł za poniesione koszty przesyłania korespondencji za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Organ wyjaśnił, że na podstawie danych widniejących w CEPiK – Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że 1 września 2022, tj. w dniu zarejestrowania, przez system SPOE KAS – System Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej, przedmiotowego przejazdu właścicielem samochodu o numerze rejestracyjnym [...] była strona, zatem była zobowiązana do wniesienia należnej opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A4.

Organ stwierdził, że wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z 6 października 2022 r. zostało doręczone adresatowi w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. poprzez dwukrotne awizowanie 13 października 2022 r. i 21 października 2022 r. oraz zwrot 28 października 2022 r. z uwagi na niepodjęcie korespondencji w terminie. Z uwagi na niemożność doręczenia jej adresatowi, jak i dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, który podjął się jej oddania adresatowi (art. 42 i art. 43 k.p.a.), przesyłkę pozostawiono na 14 dni do dyspozycji adresata w filii Urzędu Pocztowego K. 1 (ul. K2 1), zaś zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie 21 października 2022 r. Dwukrotne jej awizowanie zostało udokumentowane poprzez stempel na kopercie o treści "AWIZOWANO POWTÓRNIE", opatrzone odciskiem datownika oraz podpisem doręczyciela. Przesyłka przechowywana była przez pełnych 14 dni, liczonych od dnia pierwszego awiza w placówce pocztowej, i z upływem ostatniego dnia terminu uznana została za doręczoną stronie, tj. 27 października 2022 r.

Termin na złożenie sprzeciwu wobec nałożonej opłaty dodatkowej upłynął więc 10 listopada 2022 r. Sprzeciw, który wniosła strona do organu 7 grudnia 2022 r., złożony został zatem z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do wniesienia sprzeciwu. Okoliczność ta w konsekwencji spowodowała odmowę wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu, gdyż postępowanie nie mogło być prowadzone jako bezprzedmiotowe.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w związku niewypełnieniem przez doręczającego zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej (poprzez określenie sposobu doręczenia korespondencji na zasadach opisanych w kodeksie postępowania administracyjnego) pismem z 15 marca 2023 r. organ zwrócił się z prośbą do Urzędu Pocztowego K. 1 o:

1) wskazanie, gdzie i w jakich godzinach umieszczono zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, tj. czy była to: oddawcza skrzynka pocztowa adresata czy widoczne miejsce przy wejściu na posesję adresata, czy drzwi mieszkania/biura adresata;

2) podanie nazwy placówki pocztowej, w której przesyłkę pozostawiono do odbioru przez adresata;

3) wskazanie daty i podpisu osoby doręczającej korespondencję.

W piśmie z 29 marca 2023 r. Poczta Polska S.A. Biuro Wsparcia Klientów wyjaśniła, że przedmiotowa przesyłka została wydana do doręczenia 13 października 2022 r. listonoszowi i tego samego dnia przesyłka została rozliczona jako awizowana i zdeponowana do wydania w filii Urzędu Pocztowego K. 1, zlokalizowanej przy ul. K2 1. 21 października 2022 r. przesyłkę ponownie awizowano. Zarówno pierwsze, jak i powtórne awizo zostało doręczone do oddawczej skrzynki pocztowej adresata. Ostatecznie 28 października 2022 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy.

Skargę na postanowienie z 13 kwietnia 2023 r. wniosła strona, oznajmiając, że na dzień popełnienia wykroczenia nie była właścicielem, posiadaczem lub użytkownikiem pojazdu. Ponadto w sprawie przedmiotowego pojazdu jest prowadzone postępowanie przez policję w K oraz Z, gdyż w tym samym dniu, w którym powstało wykroczenie, tym samochodem dokonano kradzieży paliwa w okolicach Z.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności, mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa, 2004 r., str. 197).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, sąd stwierdził, że ze strony organu administracji doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 13 kwietnia 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 2 lutego 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu strony od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy zasadnie organ skarbowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu strony z uwagi na to, że skarżący wniósł sprzeciw z uchybieniem terminu.

Wobec powyższego wskazać należy, że stosownie do art. 37a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2483 ze zm.) za przejazd autostradą są pobierane opłaty. Do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: właściciel pojazdu albo posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, 1002, 1768 i 1783), albo użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę".

W myśl art. 37gf ust. 1 i 5 ww. ustawy wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu tym będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące doręczeń, tj. art. 42–44 k.p.a. Doręczenie wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej będzie zatem mogło być dokonane w sposób określony w tych przepisach. Skuteczne doręczenie nastąpi zatem wówczas, gdy dokonane zostało z zachowaniem wszystkich warunków wymaganych przepisami prawa dla danego, wykorzystanego w praktyce przez organ sposobu doręczenia. Ocena skuteczności doręczenia pisma zależy zatem od dochowania warunków formalnych ściśle określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, co musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy.

Zgodnie z art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z uregulowania art. 44 k.p.a. wynika zatem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych we wskazanym przepisie. Dlatego też zasady i procedury, odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego, powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.), zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza.

W aktach administracyjnych sprawy, w toku której zapadło zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu strony od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, zawierającej wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, adresowanej do M. W., ul. Z. 13, [...] R., na odwrocie którego brak jest zakreślenia (ew. wpisania) przez doręczyciela, w jakim miejscu (na drzwiach mieszkania, w skrzynce pocztowej oddawczej, czy też w określonym ściśle miejscu na posesji) zostało pozostawione awizo, zawierające zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z wezwaniem do wniesienia opłaty dodatkowej oraz informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia. Brak jest zatem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawierającej wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, stosownej adnotacji doręczyciela o umieszczeniu informacji w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Ponadto pomiędzy adnotacjami zawartymi na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wraz z wezwaniem do wniesienia opłaty dodatkowej a wynikami przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego przez Pocztę Polską wystąpiły rozbieżności co do informacji o tym, w jakiej placówce pocztowej umieszczono zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki. W przypadku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki umieszczono informację, że zawiadomienie o pozostawieniu wezwania wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (tj. informacją o pierwszej awizacji) umieszczono w Urzędzie Pocztowym R.. Natomiast z pisma reklamacyjnego z 29 marca 2023 r. Poczty Polskiej wynika, że wezwanie to wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (tj. informacją o pierwszej awizacji) umieszczono w Urzędzie Pocztowym K. 1, zlokalizowanego przy ul. K2 1.

Wskazane wady doręczenia zaliczyć należy do istotnych, z powodu których należy uznać, iż doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. przesyłki, zawierającej wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, w stosunku do skarżącego nie nastąpiło.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie już wyjaśniano, że aby uznać za skutecznie doręczone pismo organu w tym trybie (art. 44 k.p.a.), musi w aktach sprawy znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynikać będzie, jak działał doręczający. Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. Konieczne jest więc dokonanie przez doręczyciela wszystkich czynności przewidzianych tym przepisem, by można było uznać przesyłkę za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym. Jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający (brak informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia), to doręczenia nie można uważać za dokonane (por. postanowienie NSA z 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 23/07, wyrok NSA z 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 794/10, wyrok WSA we Wrocławiu z 16 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 201/08, wyrok NSA z 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 920/19).

Skoro, jak wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego poświadczenia odbioru oraz postępowania reklamacyjnego, istnieją braki, a także rozbieżności pomiędzy informacjami o sposobie zawiadomienia adresata o przesyłce, to nie było podstaw do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego, gdyż przesłanki uzasadniające jego zastosowanie nie zostały spełnione. Nie było więc podstaw do uznania, że datę doręczenia skarżącemu przesyłki, zawierającej wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, można ustalać na zasadzie określonej w art. 44 k.p.a.

Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1761/11, że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości powinny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym.

Trzeba mieć na również względzie, że stwierdzenie wniesienia zarzutów z uchybieniem terminu zamyka stronie drogę do rozpatrzenia jej sprawy, co ingeruje w konstytucyjne prawo każdego do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji). Z tego powodu środki procesowe, skutkujące niemożnością realizacji tego prawa, muszą być przez organy administracji publicznej stosowane z ostrożnością.

W ocenie Sądu organ skarbowy w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem art. 80 k.p.a., ocenił materiał dowodowy i uznał, że doszło do doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych w rozumieniu art. 44 k.p.a. Oznacza to, iż brak było również podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu strony od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia. Nie można zatem podzielić poglądu organu, iż skutecznie doręczona przesyłka, zawierająca wezwanie, spowodowała, iż 14-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu do organu zaczął biec dla strony. Z tego względu zaskarżone postanowienie z 13 kwietnia 2023 r. organu wraz utrzymanym w mocy postanowieniem z 2 lutego 2023 r., jako oparte o błędną ocenę okoliczności faktycznych, podlegały uchyleniu jako wadliwe.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

eg