Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 419/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 § 1, art. 32a § 1, § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 maja 2023 r. nr 0601-IEE.7192.73.2023.3 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenie M. M. (dalej: "zobowiązany", "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ pierwszej instancji") z dnia 15 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej prowadzi w stosunku do zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 16 listopada 2022 r. obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 27 października 2022 r., którą określono zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do października i za grudzień 2015 r. oraz za styczeń 2016 r. w łącznej wysokości 25.794.519,00 zł. Skarżący wniósł skargą na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/ Lu 683/22. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, skarga nie była rozpatrzona.

W toku egzekucji organ egzekucyjny zawiadomieniami z 17 listopada i 24 listopada oraz 9 grudnia 2022 r. dokonał czynności egzekucyjnych, zajmując wierzytelności pieniężne, w tym z tytułu wynagrodzenia za pracę.

Pismami z 11 i 20 stycznia 2023 r. zobowiązany wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, wskazując jako podstawę wniosku przepis art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej u.p.e.a.) W treści pisma zobowiązany stwierdził, że złożenie wniosku jest uzasadnione niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, poprzez wyegzekwowanie dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym należności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej postanowieniem z 15 marca 2023 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji kiedy organ egzekucyjny winien zawiesić postępowanie egzekucyjne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji egzekwowania przez organ podatkowy spornej należności, brak zagrożenia dla interesu Skarbu Państwa ze względu na udzielone uprzednio zabezpieczenie, toczące się przed WSA w Lublinie postępowanie w związku z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej;

2. art. 32a § 2 w związku z art. 32a § 1 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji kiedy toczy się przed WSA w Lublinie postępowanie w związku z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 maja 2023 r. stwierdził, że nie zachodzi żadna z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. W szczególności nie ma zastosowania wskazywany przez zobowiązanego przepis art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., ponieważ wierzyciel nie żądał zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego nie mają zastosowania przepisy art. 32a § 2 w związku z art. 32a § 1 u.p.e.a., ponieważ toczące się przed sądem administracyjnym postępowanie dotyczące ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie powoduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 32a § 2 u.p.e.a.

W skardze do sądu administracyjnego zobowiązany zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

1. naruszenie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące błędnym uznaniem, że nie zachodzą postawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, kiedy organ egzekucyjny winien był zawiesić postępowanie egzekucyjne w administracji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji egzekwowania przez organ podatkowy spornej należności, brak zagrożenia dla interesu skarbowego Skarbu Państwa ze względu na udzielone uprzednio zabezpieczenia, toczące się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Lublinie w związku z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie,

2. naruszenie art. 32a § 2 w związku z art. 32a § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, kiedy toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Lublinie w związku z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, o czym Strona zawiadomiła organ m.in. wnioskując o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji.

Formułując wskazane wyżej zarzuty skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zobowiązany wyjaśnił, że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 27 października 2022 r. (z której wynika egzekwowane zobowiązanie) została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 683/22. Skarżący spodziewa się uwzględnienia skargi. Według skarżącego egzekucja należności spowoduje niemożliwe do cofnięcia straty. Ponadto interes Skarbu Państwa jest zabezpieczony przez ustanowione zabezpieczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Administracji Skarbowej wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego określone są w art. 56 § 1 i § 1b u.p.e.a., przy czym określone w § 1 b nie mogą dotyczyć postępowania w stosunku do skarżącego, ponieważ dotyczą wyłącznie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko przedsiębiorstwu w spadku.

Według art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Podkreślić należy, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających prawidłowe prowadzenie egzekucji. Powołany przepis nie pozostawia organowi egzekucyjnemu swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny zasadnie odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ponieważ z akt sprawy oraz z twierdzeń skarżącego nie wynika, aby została spełniona którakolwiek z wymienionych w treści art. 56 § 1 u.p.e.a. przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Okoliczności wskazywane przez skarżącego, to jest zaskarżenie do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w razie wyegzekwowania należności, brak zagrożenia dla interesu Skarbu Państwa ze względu na zabezpieczenie należności - nie stanowią przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący w kontekście tych okoliczności wskazywał na naruszenie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., to jest przepisu, według którego postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu na żądanie wierzyciela. W sytuacji kiedy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem oczywiste jest, że zawieszenie postępowania nie może nastąpić na wniosek wierzyciela lecz z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny stwierdzi, występując jako wierzyciel, potrzebę lub celowość takiego zwieszenia postępowania. Motywacja takiego stanowiska wierzyciela nie podlega jednak kontroli. W szczególności nie można zarzucać wierzycielowi działającemu jako organ egzekucyjny, że nie zawiesił postępowania egzekucyjnego z przyczyn wyżej wskazanych (zaskarżenie do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w razie wyegzekwowania należności, brak zagrożenia dla interesu Skarbu Państwa ze względu na zabezpieczenie należności).

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 32a § 2 w związku z art. 32a § 1 u.p.e.a. Według art. 32a § 1 u.pe.a. jeżeli zostało wszczęte postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, wierzyciel zawiadamia o tym organ egzekucyjny, wskazując, w jakim zakresie egzekwowana należność pieniężna nie została zaskarżona. Zgodnie z art. 32a § 2 u.p.e.a. zawiadomienie, o którym mowa w § 1, powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o ile wierzyciel nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego lub podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Okoliczność, że została zaskarżona do sądu administracyjnego ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, nie oznacza, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej w rozumieniu art. 32a § 1 u.p.e.a.

Postępowanie, o których mowa w art. 32a § 1 u.p.e.a., jest postępowaniem zwykłym, w ramach których badane jest istnienie obowiązku uiszczenia należności pieniężnej lub wysokość należności pieniężnej. Postępowanie takie w niniejszej sprawie zostało zakończone ostateczną decyzją określającą zobowiązanie podatkowe. Nie jest postępowaniem w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, o którym mowa w art. 32a § 1 u.p.e.a. postępowanie administracyjnosądowe w ramach którego badana jest legalność ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

Z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły w inne przypadki przewidziane w ustawach dające podstawę do zawieszenia postępowania, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. na takie okoliczności nie powoływał się także skarżący.

Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności Wojewódzki Sad Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).