Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2134/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 4-5
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 111/23 w sprawie ze skargi D. H. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 19 stycznia 2023 r. nr 9012.6.9.2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2022 r., nr PEp.9012.7.57.2022, 3. zasądza od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie na rzecz D. H. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 111/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. H. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 stycznia 2023 r., nr 9012.6.9.2023, w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dniu 4 listopada 2022 r. wystawił przeciwko D. H. tytuł wykonawczy, nr PEp.9012.8.78.2022, obejmujący obowiązek poddania jego małoletniej córki K. H. szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce, błonicy, tężcowi, krztuścowi, haemophilus influenzae oraz poliomyelitis.

Pismem z dnia 20 listopada 2022 r. skarżący wniósł zarzuty do powyższego tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022 r. nr PEp.9012.7.57.2022 wierzyciel - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie - uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący D. H. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r. nr 9012.6.9.2023 Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie jest ono niezgodne z prawem.

W ocenie Sądu I instancji wystawiony tytuł wykonawczy spełniał wymogi określone w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej – "u.p.e.a."), gdyż został sporządzony zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856). Sąd podkreślił, że w akcie tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, oznaczono podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem.

Wyjaśnił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynikał bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych, natomiast w Programie Szczepień Ochronnych (PSO), ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny, dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia, co prowadzi do wniosku, że to nie z tego Programu wynika obowiązek szczepień ochronnych.

Zdaniem Sądu I instancji opracowanie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadniało pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej. Z tego względu, ogłoszenie komunikatu nie miało wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym wynikającego z mocy prawa.

Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący był wielokrotnie informowany o obowiązku wykonania szczepień ochronnych u córki zarówno przez organ I instancji jak i przez przychodnię NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego V. s.c. w L. Lekarz z tej przychodni w formularzu zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 1 października 2021 r. nie stwierdził przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych u dziecka. Sąd podkreślił, że w sprawie nie ma żadnej dokumentacji medycznej stwierdzającej istnienie takich przeciwwskazań. Natomiast skarżący do zarzutów dołączył kopię wyniku konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w Poradni Pediatrycznej Szczepień dla [...] w L. z dnia 23 sierpnia 2022 r. przez lekarza med. J. S., pediatrę, specjalistę chorób zakaźnych. W "informacji dla lekarza kierującego/POZ" pediatra wskazała następujące zalecenia dotyczące realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych: "proponuję rozpoczęcie szczepień zgodnie z PSO z użyciem acelularnej szczepionki przeciw krztuścowi, 1 dawka szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b". Skarżący dołączył również kopię konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego V. s.c. w L. z dnia 19 października 2022 r., z której wynikało, że lekarz ustalił indywidualny kalendarz szczepień dla K. H., uwzględniając zalecenia z Poradni Pediatrycznej Szczepień dla [...] w L. Lekarz med. R. P. stwierdziła natomiast brak przeciwskazań zdrowotnych do szczepienia dziecka, udzieliła informacji na temat zasad kwalifikacji do szczepienia i znaczeniu szczepień ochronnych oraz wskazała, że rodzice nie wyrażają zgody na wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka "żądając badań i zaświadczenia o braku uczulenia na wszystkie składniki szczepionek". Sąd I instancji uznał więc, że z przedstawionej dokumentacji wynika, że lekarze nie stwierdzili przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych u córki skarżącego.

W ocenie Sądu I instancji niezasadny był zarzut dotyczący nieprawidłowego sposobu wystawienia tytułu wykonawczego oraz braku indywidualnego kalendarza szczepień dotyczącego K. H. Podkreślił, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o jakim mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego i tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych, natomiast w przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie córkę skarżącego poddano badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia, jednak jak wynikało z karty zdrowia dziecka załączonej przez skarżącego oraz formularza zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 1 października 2021 r., skarżący odmówił szczepienia dziecka mimo ewidentnego braku przeciwskazań lekarskich do jego wykonania.

W ocenie Sądu I instancji córka skarżącego nie została zaszczepiona mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza, do czego przyczynił się wyłącznie jej ojciec kwestionując istnienie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Zdaniem Sądu I instancji obowiązek skarżącego poddania małoletniej córki szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny, natomiast treść tego obowiązku została prawidłowo stwierdzona w tytule wykonawczym z dnia 4 listopada 2022 r. wystawionym przez organ I instancji.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostało wystawione zaświadczenie, o którym mowa w art. 17 ust. 4 uzzch,

2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.:

A) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 upea poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, brak wezwania skarżącego do poprawnego wskazania zarzutów,

B) art. 33 § 2 pkt 1 c upea poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i oparcie wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, który to przepis w dniu 9 maja 2023 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt 81/19 został uznany za niezgodny z Konstytucją,

C) art. 33 § 2 pkt 6 c upea z uwagi na brak wymagalności obowiązku, wynikające z niewystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, na podstawie którego byłoby możliwe ustalenie czy i do jakich szczepień małoletnia została zakwalifikowana,

D) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy bez naruszenia prawa stwierdził, że podnoszone przez stronę zarzuty odnośnie do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego uchylania się od obowiązku szczepień ochronnych dziecka nie są zasadne.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, jakkolwiek nie wszystkie spośród tych zarzutów zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa – oparty na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. – zarzut z pkt 2. lit. D) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 15 k.p.a.

Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tej oceny – która nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zasadności zarzutu z pkt 2. lit. A) oraz pozostających ze sobą w funkcjonalnym związku zarzutów z pkt 1. i pkt 2 lit. C) petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa dalej – odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Z przedstawionego punktu widzenia – a tym samym, wobec deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie ma podstaw, aby zasadnie podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji – jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego postanowienia – art. 15 k.p.a.

Zwłaszcza, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej – w którym wymieniony przepis prawa nie został nawet przywołany – nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie wyrażonej na jego gruncie zasady dwuinstancyjności postępowania. Jeżeli – jak eksponuje to strona skarżąca (s. 6 skargi kasacyjnej) – naruszenie wymienionej zasady miałoby polegać na tym, że "Zarzut dotyczący naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 upea, zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. nie jest zarzutem w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie powinien być przedmiotem rozpoznania. Tymczasem wierzyciel powyższy zarzut rozpoznał, zajął stanowisko w sprawie tego zarzutu [...]", to wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., o których mowa była powyżej, brak wykazania – albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy nie może pozostawać bez znaczenia dla wniosku, że omawiany zarzut kasacyjny nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, gdy – oraz abstrahując w tej mierze od kwestii natury merytorycznej – podkreślić w tym też kontekście, że strona nie dość, że nie podważa faktu rozpoznania przez wierzyciela zarzutów egzekucyjnych stawianych na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a., to również nie odnosi się – bo nic takiego również nie wynika ze skargi kasacyjnej – do kwestii dotyczącej zaktualizowania się przesłanek bezprzedmiotowości rozpoznawania zarzutu, który "nie jest zarzutem w rozumieniu u.p.e.a.".

Powyższe nie pozostaje bez wpływu na wniosek o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 33 § 2 w związku z art. 34 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez "[...] brak wezwania skarżącego do poprawnego wskazania zarzutów" (pkt 2 lit. A) petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, że we wskazanym zakresie strona nie odwołuje się do żadnego normatywnego źródła mającego stanowić podstawę rekonstrukcji obowiązku, który miałby został naruszony przez wierzyciela – a co za tym idzie także przez Sąd I instancji poprzez niezasadne pominięcie, czy też niedostrzeżenie istnienia tego obowiązku – albowiem wobec tego, że zarzut w sprawie egzekucji jest wnoszony w sposób określony w art. 63 k.p.a., nie dość, że nie podnosi naruszenia art. 64 k.p.a., to również – jeżeli nie przede wszystkim – nie wyjaśnia z jakich powodów i dlaczego podniesienie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., który w rozumieniu art. 33 § 2 u.p.e.a. nie jest zarzutem w postępowaniu egzekucyjnym, należałoby traktować, jako brak formalny podania, który miałby podlegać usunięciu w trybie § 2 art. 64 k.p.a.

Nie jest również zasadny – przede wszystkim zaś skuteczny – zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. (pkt 2. lit. c) petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 17 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej) w zakresie, w jakim ich wspólny mianownik stanowi teza o niewystawieniu zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Wobec lakoniczności oraz deficytów jej uzasadnienia (zob. s. 8 – 9 skargi kasacyjnej) – nie podważa ona prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który operując na podstawie akt administracyjnych sprawy stwierdził, że "[...] skarżący był wielokrotnie informowany o obowiązku wykonania szczepień ochronnych u córki zarówno przez organ I instancji jak i przez przychodnię NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego V.. s.c. w L. [...] w upomnieniu poinformowano skarżącego o obowiązku i skutkach niepoddania córki szczepieniu obowiązkowym. [...] lekarz z NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego [...] w formularzu zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 1 października 2021 r., nie stwierdził przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych u dziecka. W sprawie nie ma żadnej dokumentacji medycznej, stwierdzającej istnienie takich przeciwwskazań. Skarżący nie podważył prawidłowości ustaleń organów w tym zakresie. Natomiast do zarzutów dołączył kopię wyniku konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w Poradni Pediatrycznej Szczepień dla [...] [...] z dnia 23 sierpnia 2022 r. [...] w "informacji dla lekarza kierującego/POZ" pediatra wskazała zalecenia dotyczące realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych następująco: "proponuję rozpoczęcie szczepień zgodnie z PSO z użyciem acelularnej szczepionki przeciw krztuścowi, 1 dawka szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b". Skarżący dołączył również kopię konsultacji lekarskiej przeprowadzonej w NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego V. [...] z dnia 19 października 2022 r., z której jasno wynika, że lekarz ustalił indywidualny kalendarz szczepień [...], uwzględniając zalecenia z Poradni Pediatrycznej Szczepień dla [...] [...]. Lekarz med. [...] stwierdziła brak przeciwskazań zdrowotnych do szczepienia dziecka, udzieliła informacji na temat zasad kwalifikacji do szczepienia i znaczeniu szczepień ochronnych oraz wskazała, że rodzice nie wyrażają zgody na wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka "żądając badań i zaświadczenia o braku uczulenia na wszystkie składniki szczepionek". Z przedstawionej dokumentacji wynika zatem, że lekarze nie stwierdzili przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych u córki skarżącego, a to sam skarżący odmówił poddania dziecka szczepieniu" (s. 8 – 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Za uzasadniony należało natomiast uznać zarzut z pkt 2. lit. B) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 lit. c) u.p.e.a. stawiany w powiązaniu z zarzutem naruszenia § 5 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz pozostający z nim w funkcjonalnym związku w zakresie odnoszącym się do kwestii kalendarza szczepień zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej).

Jakkolwiek teza strony skarżącej odnośnie do braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest lokowana – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej (zob. 8 – 9) – na gruncie twierdzenia o braku zakwalifikowania dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych oraz braku wydania zaświadczenia, o którym stanowi art. 17 ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – co w świetle powyżej przedstawionych argumentów nie może być uznane za trafne, ani też przydatne dla podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – to jednak trzeba stwierdzić, że strona nie bez podstaw kwestionuje prawidłowość stanowiska Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do wymagalności spornego obowiązku.

Zwłaszcza, że w tej mierze nie można jednak pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z konstytucyjnych deficytów regulacji zawartej w § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, a co za tym idzie znaczenia konsekwencji wynikających ze stanu prawnego ukształtowanego oceną o niekonstytucyjności wskazanej regulacji prawnej.

Jakkolwiek bowiem Główny Inspektor Sanitarny nie został pozbawiony kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ani też nie został ograniczony zakres treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie, to jednak z punktu widzenia istoty omawianej kwestii spornej za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że deficyty formy wskazanego komunikatu – który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego – sprzeciwiają się temu, aby mógł on stanowić podstawę rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Innymi słowy, deficyty formy tego komunikatu powodują, że jego treść nie może kształtować, czy też współkształtować i precyzować treści obowiązku określonego ustawą w zakresie w jakim – co istotne – termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych zostały określone w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie tegoż komunikatu, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę odnośnie do braku wymagalności samego obowiązku szczepień ochronnych. O wymagalności obowiązku administracyjnego decyduje bowiem cecha, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego, zaś stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 565/22).

W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że omawiany zarzut kasacyjny zasadnie podważył zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, w związku czym wyrok ten podlegał uchyleniu.

Wobec tego również, że istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę strony na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, którą w świetle przedstawionych argumentów należało uznać za uzasadnioną, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem tego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie.

Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 210 § 2 w związku z art. 190 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.