Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 645/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2a, art. 10a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi K. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 23 sierpnia 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS/organ) po rozpatrzeniu odwołania K. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. A. Firma A. (dalej: skarżący/strona) od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: NUCS /organ I instancji) z 9 maja 2023 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w łącznej wys. [...] zł z tytułu niewywiązania się przez przewoźnika z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 859, ustawa SENT) w odniesieniu do zgłoszeń [...] oraz [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Ww. decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Funkcjonariusze celno-skarbowi UCS 12.02.2021 r. na drodze krajowej nr [...] (obwodnica P.) przeprowadzili kontrolę zestawu pojazdów - pojazdu samochodowego nr rej: [...] i naczepy (cysterny) nr rej. [...] co do rodzaju przewożonego towaru. Kierowcą ww. zespołu pojazdów był M. N.. Zebrano dowody: prawo jazdy [...], dowody rej. nr [...] i [...], wypis nr [...] z licencji nr [...], świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych, dowody wydania towarów: nr [...] [...], nr [...] [...], wydruk tachografu z 12.02.2021 z pojazdu nr rej. [...] oraz wydruki zgłoszeń [...], [...] i monitorowania lokalizacji pojazdu. Według zapisów w zgłoszeniu SENT przedmiotem przewozu były produkty paliwowe o kodzie CN 2710 tj. olej napędowy, w łącznej ilości 15.000 l. Nadawcą ww. towaru była O. sp. z o.o., przewoźnikiem K. A. Firma A., a odbiorcą: dla zgłoszenia [...] - G. sp. zo.o. sp.k. w P. (olej napędowy Ekodiesel - 5.000 l.), a dla zgłoszenia [...] - Przeds. W. K. J., W. [...], [...] - benzyna bezołowiowa Eurosuper 95, olej napędowy Ekodiesel - 10.000 l. Kontrolerzy nie stwierdzili rozbieżności danych między dokumentami a systemem SENT, lecz w momencie zatrzymania o godz. 11.33 w informatycznym systemie monitorowania SENT-GEO ww. pojazd nie był widoczny, tj. stwierdzono brak sygnału geolokalizacyjnego. W trakcie kontroli zespół pojazdów został uwidoczniony w informatycznych systemach monitorowania. Funkcjonariusze sprawdzili geolokalizację kontrolowanego pojazdu i stwierdzili, że lokalizator włączono. Współrzędne geograficzne były zgodne z aktualnym miejscem stacjonowania zespołu pojazdów. Na podstawie systemu SENT-GEO monitorowanie funkcjonariusze ustalili, że 12.02.2021 r. lokalizator w pojeździe nie przekazywał sygnału do systemu SENT między godz.: 10:23:04 a 11:30:36. Długość przerwy w nadawaniu sygnału wyniosła 1 h i 7 min. Również 11.02.2021 r. lokalizator w ww. pojeździe nie przekazywał sygnału do systemu SENT między godz. 13:17:46 a 14:47:01 (długość przerwy w nadawaniu sygnału 1 h i 29 min.). Kierowca oświadczył, że w tym czasie przewoził paliwo zgłoszone w systemie SENT. Przesłuchany w charakterze świadka M. N. zeznał, że jako kierowca nie dokonuje czynności zarządzania systemem i monitorowania go. Zaznaczył, że system GPS powiązany jest z udostępnieniem lokalizacji do systemu SENT-GEO. W pojeździe nie ma urządzenia, monitora czy ekranu, na którym mógłby obserwować poprawność działania lokalizatora. Sygnał lokalizatora jest śledzony, monitorowany przez właściciela firmy - K. A., a on jako kierowca nie był świadomy, że lokalizator nie działa. Dlatego nie zatrzymał pojazdu. Kierowca odmówił przyjęcia mandatu w wys. [...] zł w związku z niedopełnieniem przez kierującego obowiązku wynikającego z art. 10c ustawy SENT. Nie wniósł o odstąpienie od wymierzenia mu mandatu. Ustalenia z kontroli zawarto w protokole z kontroli nr [...], do którego nie zgłoszono uwag. Podpisali go: kierowca i funkcjonariusze celno-skarbowi.

NUCS postanowieniem z 6.02.2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązków ciążących na przewoźniku wynikających z ustawy SENT.

Pismem z 16.02.2023 r. pełnomocnik strony wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Powołał się na art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując, że postępowanie wszczęto po upływie 6 miesięcy po przeprowadzonej kontroli. Ponadto podniósł, że nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych nieznacznie ponad 1 h (1 h 7 mi.) uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Wskazano, że kontrahentem strony i nadawcą towaru była spółka O. sp. z o.o. należąca do grupy kapitałowej P. , która prowadzi własną ewidencję sprzedawanego paliwa, uniemożliwiając wystąpienie jakichkolwiek nieprawidłowości w trakcie przewozu. Karanie strony dolegliwą karą w wys. [...] zł nie jest konieczne dla pełnej realizacji celów ustawy SENT i stanowi reakcję nieproporcjonalną do wagi naruszenia. Tym samym jest niezgodna z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Następnie w piśmie z 20.02.2023 r. pełnomocnik strony zarzucił błędy techniczne w systemie monitorowania przewozów SENT w dniu kontroli. Wskazał również, że kierowcy nie ukarano za wykroczenie z art. 32 ust. 1 pkt 3, co świadczy o braku podstaw do przypisania mu odpowiedzialności za chwilową przerwę w przekazywaniu danych GPS. Dołączył wydruki obrazujące okresy jazdy i postoju pojazdu, które wskazują na nieprzerwaną jazdę w czasie przerwy w przekazywaniu danych GPS.

Organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dot. m.in. przyczyn braku sygnału GPS w dniu kontroli, sposobu monitorowania przekazywania sygnału GPS z urządzenia o wskazanym w zgłoszeniu SENT numerze oraz operatora ZSL dla urządzenia lokalizacyjnego [...], podania informacji o udzielonej pomocy publicznej, zakresu prowadzonej działalności, przedłożenia dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności uzasadniających ważny interes przewoźnika lub interes publiczny oraz przedstawiających sytuację finansową firmy, czy posiadanego zadłużenia wobec Skarbu Państwa, jak i korzystania z uprawnień i rozwiązań związanych z COVID-19.

NUCS skierował również do Urzędu Skarbowego w W. oraz do ZUS prośbę o informacje dotyczące strony.

Pełnomocnik strony podał, że przedsiębiorstwo strony świadczy usługi przewozu paliwa dla firmy O. , co zapewnia pełną wiarygodność przewozów. Firma posiada 2 zestawy do przewozu paliwa (oba jej własność), którymi kierują: zatrudniony kierowca oraz właściciel firmy. Strona ma umowę z firmą W. sp. z o.o., której pracownik zamontował w pojeździe urządzenie lokalizacyjne i która udostępniła program do monitorowania przejazdu. Kierowca i przedsiębiorca nie mają bezpośredniego dostępu do urządzenia. Kierowca nie ma możliwości włączenia lub wyłączenia urządzenie, jak i sprawdzenia, czy sygnał jest przesyłany. Firma W. nie informuje przewoźnika o przerwanym sygnale i jakiejkolwiek awarii. Ponownie podniósł, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych był niezależny od przewoźnika, gdyż był to błąd techniczny, który wystąpił po stronie zewnętrznego operatora systemu lokalizacyjnego, bądź w samym systemie SENT. Kierowca w toku przejazdu nie miał możliwości stwierdzenia, że doszło do awarii w przekazywaniu danych. Ponownie wniósł o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na przesłankę interesu publicznego (w razie nieumorzenia postępowania wobec naruszenia art. 165b § 1 O.p.) z uwagi na znikome przekroczenie czasu przejazdu bez przekazywania danych GPS. Powtórzył, że kara w wys. [...] zł jest nieproporcjonalnie wysoka do wagi naruszenia i narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji). Nie przedstawił zaś dokumentów dot. sytuacji finansowej strony wskazując, że wnosi o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny a nie ważny interes przewoźnika.

ZUS wskazał NUCS , że K. A. składa deklaracje ZUS, nie zalega z opłatą składek i nie jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. poinformował, że strona nie posiada zaległości podatkowych, nie występowała z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, nie występowała o ulgę z uwagi na sytuację epidemiczną, oraz nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Po wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego NUCS (jak wskazano na wstępie) decyzją z 9.05.2023 r. na podstawie art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a. ust. 1, art. 26 ust. 5 ustawy SENT nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie [...]zł z tytułu braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniami [...] i [...]

Poza wskazaniem motywów nałożenia ww. kary, organ I instancji na gruncie przepisów art. 22 ust 3 w zw. z art. 26 ust 3 ustawy SENT przedstawił argumentację, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wypełniałyby przesłankę zarówno ważnego interesu strony, jak i ważnego interesu publicznego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji I instancji i orzeczenia o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji I-instancyjnej zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

1.1 art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej w toku postępowania wszczętego postanowieniem z 6.02.2023 r. dotyczącego kontroli drogowej z 12.02.2021 r., tj. postępowania wszczętego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli,

1.2. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zw. z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej: P.p.) poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych jednego środka transportu wykonującego jeden przejazd, z kontroli którego sporządzono jeden protokół kontroli, co stanowi nadmierną kumulację sankcji niezgodną z zasadą proporcjonalności.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

2.1. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych jednego środka transportu wykonującego jeden przejazd, z kontroli którego sporządzono jeden protokół kontroli, co stanowi nadmierną kumulację sankcji niezgodną z zasadą proporcjonalności,

2.2. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 O.p., art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, w szczególności zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa wyrażonej w art. 12 P.p.; pominięcie przy ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowych, gdy w sprawie nie wystąpiło choćby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych;

2.3. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać funkcję ustawy SENT i charakter przewidzianych w niej sankcji, w szczególności to, że instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest elementem mechanizmu prewencji wpisanego w przepisy ustawy SENT, a kary pieniężne nie powinny pełnić funkcji wyłącznie represyjnej (odpłaty) za popełnione naruszenie (zaistnienie stanu niezgodnego z prawem); tym bardziej, że przerwa w przekazywaniu danych GPS nieznacznie przekroczyła czas 1 h (a przerwa w przekazywaniu danych do 1 h wynikająca z niesprawności lokalizatora nie podlega sankcjonowaniu - art. 10c ust. 1 SENT);

2.4. art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez nałożenie na przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym niedopełnieniem warunku formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych, a zatem sankcja w łącznej wys. [...] zł jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia oraz nie uwzględnia okoliczności powstania stwierdzonej nieprawidłowości, rodzaju i stopnia naruszenia ciążącego na przewoźniku obowiązku, wagi stwierdzonej nieprawidłowości, działań podjętych przez przewoźnika by przewóz był wykonywany zgodnie z prawem.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z 22.08.2023 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (jak podano na wstępie).

W motywach rozstrzygnięcia na wstępie odnosząc się do wniosku strony o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z powodu wszczęcia postępowania w sprawie (6.02.2023 r.) z naruszeniem art. 165b § 1 O.p., tj. po upływie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli drogowej (12.02.2021 r.), DIAS wskazał, że z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r. sygn. akt lI GPS 1/23 wynika, że obecnie niewywołująca już rozbieżności prawnych jest linia orzecznicza, którą organ popiera, wedle której art. 165b § 1 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT.

Dalej organ wyjaśnił, że ustawa SENT wprowadziła obowiązek przesyłania do rejestru zgłoszeń dotyczących przewozu określonych ustawą towarów. Obowiązek ten został nałożony w zależności od charakteru przewozu czy miejsca jego rozpoczęcia lub zakończenia, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnika. Organ przytoczył treść art. 2 pkt 16, art. 3, art. 4 ust. 1 ustawy SENT, by następnie wskazać, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W celu realizacji tego obowiązku przewoźnik musi wyposażyć środek transportu w lokalizator, chyba, że żądane dane geolokalizacyjne danego środka transportu przekazywane będą o systemu SENT za pomocą zewnętrznego systemu lokalizacji, tj. systemu wykorzystywanego już przez przewoźnika do lokalizowania posiadanych pojazdów. Organ przypomniał, jakie obowiązki – zgodnie z art. 10b ustawy SENT leżą po stronie kierującego środkiem transportu, a także, iż zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Organ zaznaczył, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wys. [...] zł (art. 22 ust. 2a ustawy SENT). Odstępuje się zaś od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru (art. 22 ust. 2a ustawy SENT), a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 (art. 22 ust. 3 ustawy SENT).

DIAS zważył, że w świetle ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organ I instancji przyjął ocenę prawną zdarzenia opisanego w protokole kontroli z 12.02.2021 r. przez pryzmat treści przepisów ustawy SENT. Bezspornie strona w trakcie trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniami [...] i [...] dnia 12.02.2021 r. nie zapewniła przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tymi zgłoszeniami, tj. w czasie 10:23-11:30. Zasadnie więc NUCS stwierdził, że zachowania te wyczerpują dyspozycję art. 22 ust. 2a ustawy SENT i zobowiązywały organ I instancji do wymierzenia uregulowanej w tym przepisie kary pieniężnej, w opisanej tam wysokości.

Odnośnie zarzutu naruszenia zakazu dwukrotnego karania tego samego podmiotu za ten sam czyn organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT na przewoźnika za naruszenie normy art. 10a ust. 1 tej ustawy nakłada się karę pieniężną w wys. [...] zł. Z uwagi na to, że przewóz dotyczył dwóch odrębnych zgłoszeń SENT organ I instancji zastosował karę za każde zgłoszenie, bowiem kary pieniężne nakładane są na przewoźnika zgodnie z przepisami ustawy SENT i nie są powiązane z przewozem, a dotyczą zgłoszenia (takimi pojęciami posługuje się przepis art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1).

Co do kwestii odstąpienia od nałożenia na stronę kary pieniężnej (art. 22 ust 3 z uwzględnieniem art. 26 ust 3 ustawy SENT) DIAS wyjaśnił, ż wyczerpująco organ I instancji przedstawił argumentację, iż w jego ocenie w analizowanym przypadku nie wystąpiły okoliczności, które wypełniałyby przesłankę ważnego interesu podatnika, a także ważnego interesu publicznego, co uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej.

Następnie DIAS odniósł się do dalszych podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił z jakich powodów uważa je za bezzasadne.

K. A. w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na powyższą decyzję DIAS z 22.08.2023 r. zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1.1 art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej za naruszenie obowiązku przekazywania aktualnych danych GPS przez czas nieznacznie przekraczający jedną godzinę - pomimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 o.p., art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, a w szczególności zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa wyrażonej w art. 12 P.p. i pominięcie przy ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowych, a w sprawie nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych;

1.2. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, pomimo, że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać funkcję ustawy SENT i charakter przewidzianych w niej sankcji, w szczególności to, że instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest elementem mechanizmu prewencji wpisanego w przepisy ustawy SENT, a kary pieniężne nie powinny pełnić funkcji wyłącznie represyjnej (odpłaty) za popełnione naruszenie (zaistnienie stanu niezgodnego z prawem), natomiast nałożenie wysokiej kary pieniężnej w postępowaniu wszczętym dwa lata po stwierdzonym naruszeniu nie jest w stanie spełnić prewencyjnych celów ustawy SENT w jakimkolwiek stopniu, stanowiąc jedynie nadmierną, nieuzasadnioną represję wobec legalnie działającego podmiotu; tym bardziej, że przerwa w przekazywaniu danych GPS jedynie nieznacznie przekroczyła czas 1 h (a przerwa w przekazywaniu, a przerwa w przekazywaniu danych do 1 h nie podlega sankcjonowaniu - art. 10c ust. 1 SENT);

1.3. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych w łącznej wys. [...] zł za naruszenie obowiązku przekazywania aktualnych danych GPS przez czas 1 h i 7 minut w ramach jednego przewozu jednym środkiem transportu, w ramach którego transportowane były przesyłki objęte dwoma zgłoszeniami SENT - podczas gdy w zaistniałej sytuacji możliwe było nałożenie co najwyżej jednej kary pieniężnej;

1.4. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zw. z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 P.p. poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych jednego środka transportu wykonującego jeden przejazd, z kontroli którego został sporządzony jeden protokół kontroli, co stanowi nadmierną kumulację sankcji niezgodny z zasadą proporcjonalności oraz z prewencyjnym charakterem kar pieniężnych uregulowanych w ustawie SENT - zwłaszcza w sytuacji, w której doszło do przejściowej przerwy w przekazywaniu aktualnych danych GPS środka transportu przez czas zaledwie 67 min., a zatem o czas nieznacznie przekraczający 1 h (a przerwa w przekazywaniu danych do 1 h nie podlega ukaraniu - art. 10c ust. 1 SENT);

1.5. art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych w łącznej wys. [...] zł, co stanowi nadmierną kumulację sankcji, niezgodną z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz zasadą proporcjonalności, gdyż strona dopuściła się jednego naruszenia prawa, do którego doszło przy okazji realizacji jednego przewozu i już jedna spośród nałożonych kar pieniężnych w zupełności zrealizowałaby cele ustawy SENT;

1.6 art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez nałożenie na przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym niedopełnieniem warunku formalnego, w sytuacji gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych, a zatem sankcja w łącznej wys. [...] zł jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia oraz nie uwzględnia okoliczności powstania stwierdzonej nieprawidłowości, rodzaju i stopnia naruszenia ciążącego na przewoźniku obowiązku, wagi stwierdzonej nieprawidłowości, działań podjętych przez przewoźnika by przewóz był wykonywany zgodnie z prawem;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj: art. 165 § 1 i 2 O.p. i art. 123 § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych w sytuacji, w której, zgodnie z postanowieniem z 6 lutego 2023 r. postępowanie zostało wszczęte "w sprawie nałożenia kary pieniężnej" - a zatem w sprawie nałożenia jednej kary pieniężnej, co powoduje, że w postępowaniu nie powinny zostać nałożone dwie kary pieniężne, bowiem strona nie została uprzedzona o takiej możliwości i została przez to pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu w odniesieniu do jednej kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku za pomocą komunikatora Webex.

W odpowiedzi DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydano zgodnie z prawem.

Na wstępie należy stwierdzić, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budził wątpliwości. Skarżący jako przewoźnik w należącym do niego zestawie pojazdów (pojazd samochodowy nr rej: [...] i naczepa /cysterna/ nr rej. [...], którym w dniu kontroli (12.02.2021 r.) przewożono na podstawie dwóch zgłoszeń ([...] i [...] towar w postaci produktów paliwowych o kodzie CN 2710, tj. olej napędowy w łącznej ilości 15.000 l., nie zapewnił między godz.: 10:23:04 a 11:30:36 (tj. w ciągu 1 h i 7 minut) za pomocą lokalizatora przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych ww. środka transportu do systemu SENT.

Spór w sprawie sprowadza się do kilku zagadnień. Po pierwsze, czy organy orzekające zasadnie nie odstąpiły od nałożenia na stronę kary pieniężnej ze względu na nieznaczne przekroczenie, a także ze względu na to, iż przemawiał za tym interes publiczny. Po wtóre, czy dopuszczalne i prawidłowe było nałożenie na stronę dwóch kar pieniężnych (2 x [...] zł) za naruszenie obowiązku, do którego doszło w ramach jednego przewozu, w ramach postępowania wszczętego "w sprawie nałożenia kary pieniężnej", w wyniku kontroli, z której sporządzono jeden protokół i czy nie stanowiło ono nadmiernej kumulacji sankcji.

W ocenie Sądu we wszystkich wyżej wymienionych aspektach sprawy rację należy przyznać organom orzekającym.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 859, ustawa SENT), w brzmieniu obowiązującym w dacie stwierdzonego deliktu administracyjnego, tj. 12.02.2021 r.

W uzasadnieniu projektu ustawy o SENT wskazano, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśniono, że kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym, nakładanymi przez organ administracji publicznej w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną. Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów.

Artykuł 3 ustawy SENT określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane.

W art. 4 ust.1 ustawy SENT ustawodawca przyjął, że środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów obejmują:

1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";

2) lokalizator;

3) zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy SENT rejestr prowadzony jest w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Wedle art. 4 ust. 4 pkt 1a ustawy SENT gromadzone w rejestrze zgłoszeń dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji obejmują: współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych, na mocy art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1539) do ustawy o SENT dodano z dniem 1 października 2018 r. między innymi przepis art. 10a. Stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).

Obowiązki leżące po stronie kierującego związane z przekazywaniem tych danych z wykorzystaniem lokalizatora reguluje przepis art. 10b ustawy SENT, który stanowi, że w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w tego typu narzędzie, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator przed rozpoczęciem przewozu towaru - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a zaś w sytuacji dostawy z kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju albo z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT. Kierujący winien wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju albo zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju. Co istotne, zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy SENT, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.

Zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru (art. 22 ust. 2b ustawy SENT).

Natomiast w myśl art. 22 ust 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust.1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust.3. Ten ostatni przepis uzależnia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, od tego, czy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Zdaniem sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie. Wynika z niego jednoznacznie, że skarżący nie dopełnił obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego dwoma zgłoszeniami. Strona w dniu 12.02.2021 r. zestawem pojazdów składającego się z ciągnika o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy-cysterny o numerze rejestracyjnym [...], dokonywała przewozu towaru w postaci produktów paliwowych w łącznej ilości 15.000 litrów, objęte zgłoszeniami [...] i [...].Tym samym zostały spełnione, przewidziane w art. 22 ust. 2a ustawy SENT, przesłanki nałożenia na stronę kary pieniężnej w łącznej wys. [...] zł.

Według zapisów w zgłoszeniu [...] przedmiotem przewozu objętego ww. zgłoszeniem był towar w postaci w postaci oleju napędowego Ekodiesel, klasyfikowanego do kodu CN 2710 w ilości 5000 litrów. Nadawcą przewożonego towaru była spółka O. sp. z o.o., a odbiorcą G. sp. z o.o. sp.k. Z kolei według zapisów w zgłoszeniu [...] przedmiotem przewozu objętego tym zgłoszeniem była benzyna bezołowiowa – Eurosuper 95 oraz olej napędowyo Ekodiesel, klasyfikowane do kodu CN 2710 w łącznej ilości 10000 litrów. Nadawcą przewożonego towaru była również spółka O. sp. z o.o., lecz odbiorcą Przedsiębiorstwo W. K. J., W. [...], [...]. Podjęta w dniu kontroli oraz na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego weryfikacja przekazywania danych geolokalizacyjnych pozwala na stwierdzenie, że skarżący jako przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego wskazanymi dwoma zgłoszeniami w dniu 12.02.2021 r. nie zapewnił przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tymi zgłoszeniami, tj. w godz. 10:23-11:30.

Co istotne organy podatkowe uwzględniając możliwość niesprawności systemu SENT-GEO po stronie administracji celno-skarbowej uzyskały na podstawie komunikatów zamieszczonych na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) informację, że 12.02.2021 r. nie miała miejsce awaria systemu SENT-GEO uniemożliwiająca przekazywanie danych geolokalizacyjnych. Pozyskały również z Centrum Informatyki Resortu Finansów (pismo z 4.08.2022 r.) wiedzę, że nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL. Powyższych ustaleń skarżąca skutecznie nie podważyła.

Odnosząc się do zasadniczego zarzutu skarżącej dotyczący naruszenia zakazu dwukrotnego karania tego samego podmiotu za ten sam czyn Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT na przewoźnika za naruszenie normy art. 10a ust. 1 ustawy SENT nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dwoma deliktami administracyjnymi, albowiem przewóz dotyczył towarów objętych dwoma odrębnymi zgłoszeniami SENT. Przepis art. 2 pkt 16 lit. ustawy SENT określa, że przez użyte w ustawie pojęcie "zgłoszenie" należy rozumieć zgłoszenie do rejestru zgłoszeń:

a) przewozu towaru obejmującego przewóz określonej ilości tego samego rodzaju towaru albo określonych ilości różnych rodzajów towaru przewożonych od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu albo

b) obrotu paliwami opałowymi;

Jednocześnie przepis art. 10a ust. 1 ustawy SENT nakłada na przewoźnika obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego każdym zgłoszeniem, a przepis art. 22 ust. 2a tej ustawy penalizuje (mocą kary administracyjnej) naruszenie ww. obowiązku. Należy zatem uznać, że prawidłowo organy orzekające zastosowały kary po [...] zł za każde zgłoszenie, co do którego nie były przekazywane dane geolokalizacyjne. Administracyjne kary pieniężne nakładane na przewoźnika zgodnie z przepisami ustawy SENT nie są powiązane z przewozem, lecz dotyczą zgłoszenia. Skoro więc skarżący dokonał dwóch zgłoszeń przewozu towarów, to kary mimo, że dotyczyły jednego przejazdu, powiązano nie z jednym przejazdem, lecz z dwoma zgłoszeniami. W zgłoszeniu [...] odbiorcą była G. sp. z o.o. sp.k., a w zgłoszeniu [...] Przedsiębiorstwo W. . Mamy zatem do czynienia z dwoma dostawami towarów wykonanymi jednym środkiem transportu, co jest zgodne z definicją zgłoszenia wskazaną w art. 2 pkt 16 ustawy SENT. Przewoźnik w takiej sytuacji zobowiązany był i co uczyniła strona do dokonania dwóch zgłoszeń przewozów. W rezultacie każda z wymierzonych kar dotyczy odrębnego przewozu i odrębnego zgłoszenia SENT. Okoliczność, że strona realizowała dwa odrębne przewozu, umieszczając w jednym środku transportu towary przewożone od tego samego dostawcy do różnych odbiorców, nie zmienia zakresu obowiązków, jakie nakłada na nią jako przewoźnika ustawa SENT. Ta wprowadza obowiązek odrębnego zgłaszania (a więc i monitorowania) przewozu towarów (określonej ilości tego samego rodzaju towaru albo określonych ilości różnych rodzajów towaru przewożonych od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu) bez względu na to, czy są przewożone jednym pojazdem i nie przewiduje możliwości wykorzystywania danych dotyczących jednego przewozu do monitorowania drugiego przewozu tym samym środkiem transportu. Dane geolokalizacyjne muszą dotyczyć konkretnego zgłoszenia, a zatem w sytuacji kiedy jednym środkiem transportu są przewożone różne towary, każdy wymagający zgłoszenia SENT, decydujące znaczenie przy wymierzaniu kary ma konkretne zgłoszenie SENT, a nie transport jako całość (por. prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 9 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 26/23, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując powyższe rozważania nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi (naruszenia art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, jak i art. 22 ust.2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji i art. 12 P.p., art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 22 ust. 2a i 3 oraz art. 26 ust./ 3 ustawy SENT) zawartymi w skardze, że doszło do nałożenia dwóch kar za to samo naruszenie przepisów, co stanowi nadmierną kumulację sankcji. W okolicznościach niniejszej sprawy mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której w trakcie całych tras przewozów towarów objętych zgłoszeniami nie było rzeczywistej możliwości monitorowania zarówno przewozu towaru objętego tak zgłoszeniem [...], jak i przewozu objętego zgłoszeniem [...], gdyż w odniesieniu do obu ww. zgłoszeń przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych.

W konsekwencji Sąd nie podziela zarzutu skargi naruszenia art. 165 § 1 i 2 O.p., jakoby postanowieniem z 6.02.2023 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nałożenia tylko jednej kary pieniężnej, w konsekwencji czego nie powinny być nałożone dwie kary pieniężne, bowiem strona nie została uprzedzona o takiej możliwości czynnego udziału w postępowaniu w odniesieniu do jednej kary pieniężnej w wys. [...] zł. Akta sprawy ujawniają, że postanowienie NUCS z 6.02.2023 r. obejmuje sprawę "nałożenia kary pieniężnej", co nie ograniczało organu do nałożenia kary pieniężnej jednostkowej, z tytułu pojedynczego naruszenia. Ponadto w uzasadnieniu tegoż postanowienia organ I instancji zaznaczył, że dotyczy ono przewozu towarów objętych ww. dwoma zgłoszeniami, a w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celno-skarbowych stwierdzono niesprawność geolokalizatora przekraczającą jedną godzinę w dniu 12.02.2021 r. od godz. 10:23:04 do godz. 11:30:36. Nieprawidłowości te, zawarte w protokole z kontroli z 12.02.2021 r., które legły u podstaw wszczęcia postępowania administracyjnego, były już zatem stronie znane od momentu przeprowadzenia kontroli. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem, że strona zaskoczona była nałożeniem dwóch kar.

Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez DIAS art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez nieuwzględnienie wniosku strony i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji zaistnienia – jej zdaniem - wykazanego uzasadnionego ważnego interesu publicznego.

Zważyć należy, iż wyjątek od nałożenia ww. kary pieniężnej zasady został wprowadzony przez art. 22 ust. 3 ustawy SENT, wskazując na możliwość odstąpienia od nałożenia kary w uzasadnionych przypadkach ze względu na "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny". Kwestia klauzul generalnych, zawartych w tym przepisie oraz stosowania tego przepisu była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 4 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1867/21 i powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo, czy wyrok NSA z 12 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 1268/22, publ.: jak wyżej).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że odwołanie się do klauzul generalnych o dużym stopniu niedookreśloności, a taką jest klauzula "interesu publicznego", rodzi wprawdzie problemy z określeniem istoty takiej klauzuli (por. Eliza Komierzyńska, Marian Zdyb, Klauzula interesu publicznego w działaniach administracji publicznej, (w:) Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin - Polonia Vol. LXIII, 2 - 2016, s. 161-178 i powołane tam publikacje). Nie może jednak budzić wątpliwości, że pojęcie "interesu publicznego" nie jest pojęciem, którego treść mogłaby być zapełniana w sposób dowolny. W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi i klauzulami generalnymi, takimi jak "interes publiczny", organ administracji czy sąd stosujący prawo nie otrzymuje prawa do swobodnego określania ich treści. Na organy stosujące prawo został zatem nałożony obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających istotę "interesu publicznego". Zasadnie wskazuje się, że szczególnie wnikliwego rozważenia wymaga sytuacja, gdy prawodawca określa sankcje w postaci administracyjnych kar pieniężnych w sposób bezwzględnie oznaczony (tak jak sankcja określona w mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT), zwłaszcza gdy może to prowadzić do naruszenia w procesie stosowania prawa zasady proporcjonalności.

Z tej perspektywy nadanie właściwej treści pojęciu "interesu publicznego" użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT - jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej - powinno nastąpić z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności.

Sąd pragnie zauważyć, że nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Zasada ta musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych - jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego - w procesie stosowania prawa (por. M. Śliwa-Wajda, Zasada proporcjonalności przy wymierzaniu administracyjnych kar pieniężnych, (w:) Standardy współczesnej administracji i prawa administracyjnego, pod red. Z. Duniewskiej, A. Rabiega-Przyłęckiej i Małgorzaty Stahl, 2019, s. 112-127).

Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga rozważenia, czy jej wymierzenie w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Jeżeli odpowiedzi na te pytania nie będą pozytywne, należy uznać, że nałożenie kary nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego i zachodzą uzasadnione podstawy by odstąpić od jej nałożenia, jako niezgodnej z konstytucyjnymi standardami płynącymi z zasady proporcjonalności. Innymi słowy, właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary.

Jak Sąd już wskazał, rozważenie przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki interesu publicznego, jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów tej ustawy.

DIAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Projektodawca wskazywał, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany (...) obowiązek dokonywania zgłoszenia towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określone jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (Sejm VIII kadencji, druk nr 1244).

Organ wyjaśnił również, że w monitoring został wzmocniony dodatkowo przez wprowadzenie obowiązku przekazywania całej trasy przewozu danych geolokalizacyjnych. W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę SENT wskazano, że ma ona na celu zapewnienie bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów wskazanych w ustawie poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych. Dlatego w przepisie art. 10a uregulowano obowiązki przewoźnika związane z zapewnieniem przekazywania do rejestru aktualnych (bieżących i prawidłowych)danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu na terytorium kraju towarów objętych zgłoszeniami. W tym celu, co do zasady, przyjęto, że środek transportu winien być wyposażony przez przewoźnika w lokalizator. Przewoźnik może skorzystać z własnych rozwiązań (własnych urządzeń GPS), o ile je posiada, co w dobie dostępności tej usługi jest zjawiskiem powszechnym. Korzystając z jednego albo drugiego urządzenia, przewoźnik będzie obowiązany podać jego numer w zgłoszeniu, co umożliwi jego identyfikację w rejestrze.

Istotnym jest, na co zwrócił uwagę DIAS, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących omawiany obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest precyzyjny i wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulować przez osoby dokonujące kontroli drogowej, czy organy orzekające.

Podkreślenia wymaga, że ocena, czy istnieje podstawa do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT niewątpliwie nie może być dowolna. Ustawodawca nakładając obowiązki co do wypełniania w odpowiednim czasie przewidzianych ustawą zgłoszeń czyni to dla zabezpieczenia wyżej wskazanych interesów fiskalnych i może nakładać na przewoźników jako profesjonalistów szczególne wymogi, służące realizacji celów ustawowych. Stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie ww. przepisu powinno mieć charakter wyjątkowy. Rozważenia wymaga, czy z uwagi na zakres działalności przewoźnika, jego wywiązywanie się z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny, nie nosi znamion działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 października 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 563/18, publ.: j.w.).

Pełnomocnik strony tak w trakcie zakończonego postępowania administracyjnego, jak i w skardze przywołał kilka okoliczności uzasadniających uznanie, iż ziściła się przesłanka wystąpienia ważnego interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia przedmiotowej kary. Podniósł, że naruszenie nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych nieznacznie przekroczyło czas 1 godziny (67 minut).

Na gruncie art. 10a - art. 10c ustawy SENT zważyć należy, że odpowiedzialność przewoźnika ma szerszy charakter, gdyż dotyczy całej trasy przewozu, podczas gdy odpowiedzialność kierowcy powstaje w razie niesprawności lokalizatora w okresie przekraczającym godzinę. Zatem nawet wywiązanie się przez kierowcę z obowiązku nałożonego przez art. 10c ustawy SENT nie oznacza uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Przepis art. 10a ustawy SENT wymaga od przewoźnika przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w trakcie całej trasy przewozu, niezależnie od czasu jego trwania (por. wyrok WSA w 13 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Rz 420/23, publ.: j.w.). W okolicznościach niniejszej sprawy nieprzekazywalnie danych ujawnione w toku kontroli dotyczyło okresu 1 godziny i 7 minut.

Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku NSA z 13 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 822/22 (publ.: j.w.), zgodnie z którym naruszenie polegające na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez wskazany okres (tj. 1 h i 29 min.) powodowało, że w tym czasie nie było możliwości weryfikacji rzeczywistego położenia pojazdu, a zatem podstawowy cel ustawy SENT, jakim jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych i konkretnych zgłoszeń SENT nie został zrealizowany. W ocenie Sądu uchybienie, jakiego dopuścił się skarżący nie powstało na skutek ani awarii systemu, ani działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu. Przeciwnie, strona będąc w pełni świadoma, że skoro tylko ona ma podgląd, czy sygnał GPS jest prawidłowo przesyłany i tylko ona może zauważyć awarię, godziła się na możliwość naruszenia tego obowiązku. Skarżący sam przyznał bowiem, że będąc jednocześnie kierowcą nie ma możliwości monitorowania działania urządzenia zarówno w pojeździe prowadzonym przez pracownika, jak i siebie, a w konsekwencji w przypadku braku przesyłania danych, nie może zatrzymać pojazdu, czy też poinformować swojego pracownika, aby zjechał na parking.

Podkreślenia wymaga, że to przedsiębiorca ponosi całą odpowiedzialność za zorganizowanie swojej działalności, w tym za dobór odpowiedniej liczby osób celem zapewnienia zgodnego z przepisami przewozu towarów wrażliwych. Strona będąca podmiotem gospodarczym zobowiązana jest jako przedsiębiorca do zachowania maksimum staranności i dbałości w zakresie prowadzonej działalności. Zawodowy charakter działalności pociąga za sobą zwiększony zakres wymagań. Takie stanowisko uzasadnione jest doświadczeniem profesjonalisty, jego kwalifikacjami, a także posiadaną przez niego fachową wiedzą.

Skarżący jako podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem paliwami winien posiadać rozeznanie co do obowiązków, jakie w tym zakresie nakłada na nią ustawa SENT, a odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związanych z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach niniejszej sprawy, trudno mówić o skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania strony jako przewoźnika, gdy wobec braku kontroli nad przesyłaniem danych geolokalizacyjnych, niejako z góry dopuszcza możliwość braku ich przesyłania, a w konsekwencji brak ™ możliwości monitorowania dokonywanych przez niego przewozów towarów wrażliwych na całej trasie.

Wobec powyższego, kierując się właśnie, jak to podkreśla skarżący prewencją indywidualną, zasadnie organ odwoławczy uznał, że okoliczności niniejszej sprawy nawet częściowo nie pozwalają zastosować instytucję odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej za naruszenia dokonane przez przewoźnika podczas przewozu w dniu 12 lutego 2021 r. Strona wskazywała, że nie był to jej pierwszy przewóz towarów regulowanych ustawą SENT, co oznacza, że powinna posiadać wiedzę na temat nałożonych ustawą na przewoźnika obowiązków wynikających z przepisów tej ustawy SENT i tak zorganizować przewóz "towarów wrażliwych", aby ich przebieg nie naruszał przepisów ustawy SENT. Wprawdzie strona dokonała w ciągu jednego roku ponad 1600 zgłoszeń do systemu SENT, w których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, nie można w oparciu o to sformułować wniosku, że w związku z tym nie dopuściła się podobnych nieprawidłowości. Te są bowiem ustalane w trakcie kontroli drogowej.

Organ zasadnie skonstatował, że strona, jako, że jest również kierowcą i sama przyznaje, że "nie zawsze daje jej możliwość bieżącej kontroli przejazdu ze wzglądu na bezpieczeństwo przejazdu z materiałami niebezpiecznymi, co uniemożliwia na czas poinformowanie kierowcy o zakazie dalszej jazdy", co wskazuje, iż przewoźnik uznał, że skoro za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych do 1 h nie jest nakładana kara pieniężna, to gdyby nawet taka sytuacja miała miejsce, nie poniesie z tego tytułu żadnych konsekwencji.

W kontekście Sąd uznaje, że nie można uznać argumentacji strony, że skoro jego zdaniem naruszenie było incydentalne i drobne, bowiem przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych trwała "tylko 1 h i 7 minut", przy czym przekroczenie dopuszczalnego czasu realizacji przewozu bez przekazywania aktualnych danych GPS jest nieznaczne, bowiem wynosi zaledwie 7 minut, to nie powinno spotkać się z tak zdecydowaną reakcją organów jak nałożenie kary w wys. [...] zł. Pełni bowiem w tych okolicznościach funkcję represyjną, a nie prewencyjną.

W ocenie Sądu podzielić należy ocenę organu, że sposób zorganizowania działalności skarżącego, w szczególności brak możliwości śledzenia i kontrolowania w czasie rzeczywistym, czy dane geolokalizacyjne konkretnego środka transportu są przekazywane, a także "wkalkulowanie" braku możliwości przesyłania tych danych do systemu SENT-GEO świadczą o tym, że ma on co najmniej niewłaściwy stosunek do obowiązków nałożonych na przewoźników w ustawie SENT.

Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowo organy orzekające przyjęły, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu publicznego" uzasadniająca choćby częściowe zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych przez ustalony czas nie mógł być kwalifikowany jako drobny, skoro powodował, że w tym czasie podstawowy cel ustawy SENT jakim jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych nie mógł być realizowany.

Sąd na marginesie pragnie wskazać, że powołane przez stronę skarżącą orzecznictwo sądowoadministracyjne na poparcie argumentacji o naruszeniu przez organy orzekające przepisów art. 22 ust. 3 ustawy SENT dotyczy spraw, w których dochodziło do pomniejszych naruszeń regulacji ustawy SENT (np. w zgłoszeniu nie uzupełniono nr zezwolenia itp. – wyroki NSA o sygn. II GSK 95/21, II GSK 195/21, czy II GSK 196/21 – naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy SENT zagrożone karą adm. 5.000 zł), nie zaś obowiązków przewoźnika wynikających z art. 10a ust. 1 tej ustawy.

W ocenie Sądu organy orzekające w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę okoliczności konieczne do uwzględnienia przy ocenie, czy wystąpiła w sprawie przesłanka ważnego interesu publicznego uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary. Istota dokonanej oceny, czy w sprawie zachodziła uzasadniona interesem publicznym możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej sprowadzała się do oceny stwierdzonego naruszenia z punktu widzenia celów ustawy SENT w kontekście wartości wskazanych powyżej, w szczególności sprawiedliwości, równości, proporcjonalności i bezpieczeństwa. Organy wzięły w szczególności pod uwagę charakter stwierdzonego naruszenia polegającego na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez wskazany okres. Zasadnie wyjaśniono, że tego rodzaju naruszenie obowiązków wynikających z ustawy SENT powodowało, że w tym czasie nie było możliwości weryfikacji rzeczywistego położenia pojazdu, a zatem podstawowy cel ustawy SENT, jakim jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych nie został zrealizowany. Podkreślono, że celem ustawy SENT jest chronienie legalnego handlu towarami uznanymi za "wrażliwe" i ułatwienie walki z "szarą strefą", a bez prawidłowego wypełniania przez wszystkich uczestników przewozu swoich obowiązków, nie można mówić o skutecznym monitorowaniu przesyłki. W tym kontekście nie można uznać, że zasadne jest twierdzenie skarżącego, że naruszenie było drobne i z tego powodu uzasadniało odstąpienie od nałożenia kary.

Dodać należy, że organ wskazał, iż strona ma zawartą umowę z firmą W. sp. z o.o. specjalizującą się w profesjonalnym monitoringu pojazdów, także na użytek SENT. Spółka ta zamontowała w pojazdach skarżącemu urządzenia GPS i udostępniła skarżącemu program do monitorowania przejazdu. Skarżący przyznał, że tylko on osobiście może podejrzeć, czy sygnał jest aktywny i poinformować kierowcę o awarii GPS, a ponieważ sam jest kierowcą nie zawsze ma możliwość bieżącej kontroli przejazdu swego pracownika ze względu na bezpieczeństwo przejazdu z materiałami niebezpiecznymi. W ocenie Sądu organ okoliczności powyższe trafnie ocenił. Uznał bowiem, że skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia. Mając bowiem świadomość, że tylko on ma podgląd, czy sygnał GPS w pojeździe kierowanym przez jego pracownika jest prawidłowo przesyłany, a sam nie jest w stanie równocześnie będąc kierowcą monitorowania działania urządzenia w pojeździe pracownika, godził się na możliwość naruszenia obowiązku nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych.

Nadto organ trafnie zwrócił uwagę, że ustawodawca nie dopuścił wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które ten popełnił na skutek błędów czy omyłek. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują możliwości uwzględnienia "incydentalności" naruszenia przepisów, czy wartościowania przyczyn naruszenia. Sankcje pieniężne zostały ukształtowane za obiektywnie stwierdzone naruszenia przepisów ustawy SENT.

Organ zwrócił też uwagę, że sam wymiar kary ([...] zł) nie był dla strony dość wysoki, skoro w sposobie funkcjonowania zarządzanego przez nią przedsiębiorstwa wliczone było ryzyko ujawnionych w tym postępowaniu nieprawidłowości skutkujących karą. Organ podkreślił przy tym, że jednym z celów ustawy SENT jest oddziaływanie prewencyjne na podmioty dokonujące przewozów towarów wrażliwych, a system kar ma właśnie zobligować podmioty te do rzetelnego przestrzegania regulacji tej ustawy.

Rację należy też przyznać DIAS, że dla odpowiedzialności strony nie ma znaczenia podnoszona okoliczność ewentualnej neutralności dla budżetu Państwa popełnionego naruszenia. Organ wyjaśnił, że w wyniku nowelizacji ustawy SENT dokonanej ustawą zmieniającą z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. poz. 1039) od 14 czerwca 2018 r. przyjęto, że w przypadkach, gdy w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy, które nie spowodowało uszczupleń podatku VAT oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Niemniej zgodnie z art. 30 ust. 5 tej ustawy, przepisu tego nie stosuje się m.in. w stosunku do przewoźników, gdy nieprawidłowość zostanie ujawniona w trakcie kontroli drogowej. Niewątpliwie w interesie publicznym jest dostarczanie organom celno-skarbowym informacji o przewozie określonych grup towarów, celem ograniczenia poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Intencją organów kontrolujących prawidłowość stosowania przepisów ustawy SENT nie jest uderzanie w przedsiębiorców legalnie i rzetelnie prowadzących działalność gospodarczą, którzy odprowadzają należne daniny publicznoprawne, lecz skuteczne monitorowanie rynku "towarów wrażliwych". Dlatego ustawodawca nie uzależnił możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT są skutkiem nieumyślnego błędu ludzkiego, czy niedopatrzenia. Ustawodawca wyłączając przewoźników z omawianej wyżej liberalizacji przepisów ustawy SENT dotyczących nakładania sankcji w przypadku braku uszczuplenia budżetu państwa, dał wyraz temu, że przywiązuje dużą wagę do danych przekazywanych przez przewoźników, w tym w szczególności danych geolokalizacyjnych środka transportu, jakim jest dokonywany przewóz towarów wrażliwych. Istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT na gromadzeniu i przetwarzaniu danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontroli realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. Zatem jedynie zgłoszenie oraz uzupełnienie prawidłowo wszystkich danych w systemie, a także przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych daje dopiero właściwym organom pełną możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze. Precyzyjne wykonywanie przez podmioty uczestniczące w przewozie towarów wrażliwych obowiązków wynikających z ustawy SENT umożliwia prawidłową identyfikację wszystkich podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych i rodzaju wykonywanego przewozu.

Tak więc wskazanego wyżej celu ustawy nie można by natomiast osiągnąć bez wprowadzonych nią obowiązków. Przy czym, aby można było osiągnąć cel ustawy, przedsiębiorcy muszą wywiązywać się z nałożonych nią obowiązków, w tym przede wszystkim właśnie przesyłania danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przewozu. Nieprzesyłanie danych geolokalizacyjnych pojazdu, uniemożliwia organom celno-skarbowym sprawowanie właściwego monitoringu przewozu towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. Każde zatem uchybienie w omawianym zakresie, popełnione celowo, czy nie, niweczy skuteczność procesu monitorowania i tym samym powoduje, że przepisy wprowadzające te regulacje stają się "martwe". Nie może bowiem dojść do skutecznego monitorowania przewozów towarów "wrażliwych". W rezultacie w interesie publicznym jest, aby system monitoringu i kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów wrażliwych dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków, także biorąc pod uwagę konsekwencje swoich naruszeń.

Skarżący jako profesjonalny podmiot powinien zadbać o odpowiednie przygotowanie przewozu towarów wrażliwych i ponosić konsekwencje wynikające z ustawy jeżeli dopuszcza się naruszenia tych obowiązków, nawet jeżeli mają one tylko incydentalny charakter. Nierzetelność w prowadzeniu działalności w omawianym zakresie nie może być podstawą uznania, że nakładana kara jest nieproporcjonalna do wagi naruszenia. W sytuacji gdyby skarżący kontrolował przewóz to zauważyłaby, że dane geolokalizacyjne pojazdu począwszy nie są przekazywane do systemu SENT i mógłby podjąć odpowiednie czynności np. powiadomić o tym kierowcę celem podjęcia działań, o których mowa w art.10c ustawy SENT Skarżący jednak nie nadzorował przewozu, co świadczy o braku z jego strony dołożenia należytej staranności i dbałości w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Skoro zatem nie dołożył należytej staranności i dbałości przy realizacji przewozu to brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny.

W ocenie Sądu kwestia nałożenia kary administracyjnej po upływie przeszło 24 miesięcy od popełnienia deliktu administracyjnego, w kontekście powyższych okoliczności oraz potwierdzonego przez stronę braku zmian w przedsiębiorstwie co do organizacji obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem jawi się jako nieistotna. Co więcej nieuchronność przedmiotowej kary pieniężnej w łącznej kwocie [...]zł może o tyle wypełnić funkcję prewencji indywidualnej, że może przyczynić się do zmian w sposobie prowadzenia przedsiębiorstwa przez stronę, w tym rzetelnej realizacji obowiązków wynikających z art. 10a ustawy SENT.

Sąd za niezasadny uznał zarzut niezastosowania art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez nałożenie na przewoźnika wysokiej kary pieniężnej (sankcji) w związku ze stwierdzonym niedopełnieniem warunku formalnego. W ocenie Sądu sankcje przewidziane w ustawie SENT nie powinny być rozpatrywane w kontekście sankcji przewidzianych w przepisach ustawy VAT i neutralności tego podatku. Kara pieniężna wynikająca z przepisów ustawy SENT jest nakładana bowiem za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Sposób nałożenia kary pieniężnej nie jest stosowany automatycznie bowiem ustawa różnicuje kary w zależności od popełnionego naruszenia. Kara (jej wysokość) z woli ustawodawcy jest adekwatna do popełnionego czynu niedozwolonego. Zatem sankcja przewidziana w ustawie SENT jest adekwatna do celów, którym przyświeca ustawa SENT i nie można jej rozpatrywać i porównywać do zasady neutralności w podatku \/AT. W tym podatku bowiem realizacja zasady neutralności przejawia się w możliwości odliczenia od podatku należnego zapłaconego przy sprzedaży towarów czy usług podatku naliczonego przy zakupie. Neutralność w podatku VAT jest fundamentem konstrukcji tego podatku. W przypadku kary pieniężnej możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej może jawić się jako swego rodzaju neutralność, jednakże odbywa się to na innych zasadach niż neutralność w podatku VAT. Mimo, że można doszukać się pewnych wspólnych cech pomiędzy karą pieniężną a sankcją w podatku VAT np. obie należności są proporcjonalne i adekwatne do celów ustawy to w zupełnie odmienny sposób realizują cele właściwych ustaw (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2023 r., III SA/Gl 873/22, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2022 r., II SA/Bk 770/22 i z dnia 12 lutego 2023 r., II SA/Bk 795/22, II SA/Bk 811/22 i II SA/Bk 812/22, publ.: j.w.).

Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, skoro podniesione w niej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.