Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 173/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 5 maja 2023 roku POSTANOWIENIE Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Z. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Z. a Wójtem Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. R. o przyznanie dodatku węglowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Z. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z. (Prezydent) na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 P.p.s.a. zwrócił się z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy P. (Wójt) poprzez wskazanie Wójta Gminy P. jako organu właściwego do wydania decyzji albo przesłania informacji w sprawie wypłaty dodatku węglowego na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692, dalej "ustawa") dla M. R. (Zainteresowany) oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2022 r. Wójt przekazał Prezydentowi sprawę Zainteresowanego, w przedmiocie przyznania dodatku węglowego uznając się jednocześnie organem niewłaściwym do rozpatrzenia sprawy. Do zawiadomienia załączone zostały dokumenty zawierające wniosek Zainteresowanego, w którym wskazuje on jako swoje miejsce zamieszkania S. [...]w gminie P. Do ww. pisma dołączono również zawiadomienie z [...]października 2022 r. o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz zawiadomienie z [...] października 2022 r. wskazujące, iż w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy, z którym strona może się zapoznać przed wydaniem przez Wójta decyzji w sprawie.

Prezydent stwierdził, że w jego ocenie stanowisko Wójta jest błędne. Podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż Zainteresowany wskazał jako miejsce zamieszkania Gminę P. oraz, że złożył pod tym adresem deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Zdaniem Prezydenta, Wójt uznał się za właściwy do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, bowiem przeprowadził postępowanie administracyjne zbierając cały materiał dowodowy oraz przedłużając termin rozpatrzenia wniosku. Wskazał, że zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając o tym jednocześnie wnoszącego podanie. Natomiast zgodnie z art. 23 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość podejmuje tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny i słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu. Jednocześnie Prezydent stwierdził, iż Zainteresowany jasno określił we wniosku swoje miejsce zamieszkania, zatem ustalenia Wójta uwzględniające wcześniejsze zdarzenia nie potwierdzają braku przebywania Zainteresowanego z zamiarem stałego pobytu, pod określonym we wniosku adresem.

W odpowiedzi na wniosek Wójt stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 12 ustawy wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek. Natomiast ze złożonej przez Zainteresowanego deklaracji w sprawie odbioru odpadów jasno wynika, iż wskazał on swoją nieruchomość położoną w Gminie P. jako rekreacyjno-wypoczynkową. Nie zawarł on z jedynym dostawcą umowy na dostarczanie wody i wywóz nieczystości oraz w złożonej [...] lipca 2022 r. deklaracji źródeł ciepła i źródeł spalania określił nieruchomość jako niezamieszkaną. Wójt ustalił również, iż Zainteresowany w rejestrach podatkowych wskazał jako swój adres do doręczeń miasto Z. (ul. P. [...] m. [...]), który jest zgodny z jego adresem zameldowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wójt uznał się organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku Zainteresowanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.. Rozstrzyganie sporów, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

Zaistniały w niniejszej sprawie spór jest sporem negatywnym, albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku Zainteresowanego o przyznanie dodatku węglowego. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest dopuszczalny, bowiem organy pozostające w sporze nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103, poz. 652) Miasto i gmina Z.znajdują się w powiecie z. ([...] załącznika do rozporządzenia). Na podstawie § 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925 ze zm.) obszar właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] obejmuje powiaty: [...]. Natomiast Gmina P. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103, poz. 652) znajduje się w powiecie p. ([...] załącznika do rozporządzenia). Właściwość miejscowa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] obejmuje powiaty: [...] rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r.).

Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania wniosku dotyczącego przyznania dodatku węglowego, zgodnie z treścią art. 2 ust. 12 ustawy ustala się według miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek.

Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", tym samym w tej kwestii należy odnieść się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Na miejsce zamieszkania wskazują dwa czynniki: zewnętrzny - fakt przebywania i wewnętrzny - zamiar stałego pobytu, przy czym czynniki te muszą wystąpić łącznie. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania konkretnej osoby polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w określonej miejscowości. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby. Podkreślić także trzeba, że samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt I OW 231/05 oraz z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt I OW 257/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt przedstawionych Naczelnego Sądowi Administracyjnemu, Zainteresowany w deklaracji w sprawie odpadów zgłosił swoją nieruchomość w Gminie P. jako rekreacyjno-wypoczynkową. Nie zawarł z jedynym dostawcą wody umowy na dostarczanie wody oraz wywóz nieczystości, a w deklaracji źródeł ciepła i źródeł spalania zakwalifikował ją jako nieruchomość niezamieszkalną, wskazując jednocześnie, że jego dane do korespondencji nie są tożsame z adresem nieruchomości zgłoszonej do rejestru ( w deklaracji wskazano adres: ul. P. [...] m. [...], [...]).

Zatem uznać należało, że centrum życiowe Zainteresowanego koncentruje się na terenie Z. i tam jest jego miejsce zamieszkania.

W konsekwencji, organem właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku węglowego należało uznać Prezydenta Miasta Z.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 12 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym orzekł jak w sentencji postanowienia.