Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 184/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3 pkt 44
journal: Dz.U. 2022 poz 2132
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 14 ust. 1, 2 i 6, art. 17
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia 5 lutego 2024r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu handlowego środka spożywczego i produktów powstałych przy jego użyciu oraz zakazanie wprowadzenia do obrotu handlowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Sanitarny ([...]PWIS) decyzją z 5 lutego 2024 r. (nr jak w sentencji), po rozpoznaniu odwołania [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: spółka/skarżąca/strona), od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarny w K. (dalej: PPIS) z 30 listopada 2023 r. nr [...],

1) nakazującej spółce wycofanie z obrotu handlowego środka spożywczego:

- "Majeranek extra" w ilości 7123,0 kg, nr partii 2/K/R/1, najlepiej spożyć do 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.

oraz wyprodukowanych środków spożywczych powstałych w wyniku konfekcjonowania kwestionowanego surowca pn. "Majeranek extra" z ww. partii, kraju poch. i producenta:

- "Majeranek extra" w ilości 3,00 kg, nr partii 2/K/R/1/1, najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o. (środek spożywczy w opakowaniach o gramaturze 1 kg)

- "Majeranek extra" w ilości 390,8 kg kg, nr partii 2/K/R/1/5, najlepiej spożyć do 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o. (środek spożywczy w opakowaniach o gramaturze 5 kg)

a także wyprodukowanych środków spożywczych przy użyciu kwestionowanego ww. surowca "Majeranek extra" nr partii 2/K/R/1, najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.:

- "Przyprawa do flaków" w ilości 75,00 kg nr partii 198/J/R/P,. najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do flaków" w ilości 5,00 kg nr partii 198/J/R/P/1, najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gyros" w ilości 475,00 kg nr partii 303/I/R/P, najlepiej spożyć przed 30.06.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gyros" w ilości 15,00 kg nr partii 303/I/R/P/5, najlepiej spożyć przed 30.06.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do szaszłyka" w ilości 275,00 kg nr partii 194/J/R/P, najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gulaszu" w ilości 75,00 kg nr partii 199/J/R/P, najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gulaszu" w ilości 5,00 kg nr partii 199/J/R/P/5, najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gyrosa" w ilości 1000,00 kg nr partii 302/I/R/P, najlepiej spożyć przed 30.06.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do ziemniaków i frytek" w ilości 525,00 kg nr partii 304/I/R/P, najlepiej spożyć przed 30.06.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

- "Zioła do sałatek" w ilości 240,00 kg nr partii 201/J/R/P, najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., prod. [...] sp. z o.o.,

sprzedanych innym odbiorcom, która to żywność przestała znajdować się pod bezpośrednią kontrolą przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] jako podmiotu działającego na rynku spożywczym;

2) zakazującej spółce wprowadzenia do obrotu środków spożywczych:

- "Majeranek extra" w ilości 2612,2 kg, nr partii 2/K/R/1, najlepiej spożyć do 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Majeranek extra" w ilości 110,0 kg, nr partii 2/K/R/1/1, najlepiej spożyć do 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Majeranek extra" w ilości 48,8 kg, nr partii 2/K/R/1/5, najlepiej spożyć do 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do flaków" w ilości 225,0 kg, nr partii 198/J/R/P, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do flaków" w ilości 13,0 kg, nr partii 198/J/R/P/1, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do flaków" w ilości 45,0 kg, nr partii 198/J/R/P/5, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gyros" w ilości 475,0 kg, nr partii 303/I/R/P, najlepiej spożyć do 30.06.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gyros" w ilości 55,0 kg, nr partii 303/I/R/P/5, najlepiej spożyć do 30.06.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do szaszłyka" w ilości 225,0 kg, nr partii 194/J/R/P, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gulaszu" w ilości 100,0 kg, nr partii 199/J/R/P, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gulaszu" w ilości 12,0 kg, nr partii 199/J/R/P/1, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gulaszu" w ilości 20,0 kg, nr partii 199/J/R/P/5, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do gyros" w ilości 25,0 kg, nr partii 302/I/R/P, najlepiej spożyć do 30.06.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Przyprawa do ziemniaków i frytek" w ilości 354,0 kg, nr partii [...], najlepiej spożyć do 30.06.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

- "Zioła do sałatek" w ilości 197,0 kg, nr partii 201/J/R/P, najlepiej spożyć do 31.05.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.,

3) zobowiązującej spółkę do przedłożenia organowi nadzorującemu tj. PPIS w K. dokumentacji dotyczącej ilości wycofanych z obrotu środków spożywczych i dokumentacji dotyczącej dalszego postępowania z wycofanymi z obrotu środkami spożywczymi opisanymi w pkt 1 decyzji oraz dokumentacji dotyczącej dalszego postępowania ze środkami spożywczymi opisanymi w pkt 2 decyzji w terminie do 30 dni od dnia odebrania niniejszej decyzji;

4) stwierdzającej, że decyzja w pkt 1 i pkt 2 podlega natychmiastowemu wykonaniu,

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

PPIS w K. 13.04.2023 r. otrzymał od [...]PWIS powiadomienie w ramach systemu RASFF (system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach) celem podjęcia działań dot. stwierdzenia wykrycia obecności Salmonella spp. w 1 z 5 próbek produktu pn. Majeranek, marki [...], 200 g, nr partii 15/03/2023, data minimalnej trwałości 31/12/2025, pochodzącego z [...]. Powyższe było wynikiem stwierdzenia przez PPIS w H. w zakładzie konfekcjonowania ziół i przypraw, [...], Chyże należącym do [...] A. N. ul. [...], [...] zakupu ww. surowca od [...] sp. z o.o. w 2 opakowaniach po 20 kg pn. "Majeranek extra" masa netto 20 kg, kraj poch. [...], najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., nr partii 2/K/R/1 (faktura z 10.03.2023 r. nr [...]). Produkt był konfekcjonowany w opakowania jednostkowe przez [...] w tym zakładzie.

PPIS w K. przeprowadził 17.04.2023 r. kontrolę sanitarną interwencyjną w [...] sp. z o.o. potwierdzając, że spółka sprzedała [...] ww. surowiec z tej partii i w tej ilości. Ustalono, że strona zakupiła ów surowiec pn. majeranek nr partii 2916 w ilości 10.672,20 kg z datą minimalnej trwałości 12/2025 od [...] (faktura zakupu nr [...] z 8.01.2023 r. i dokumenty jakościowe i transportowe). Podczas dostawy do magazynu 2.02.2023 r. spółka nadała importowanemu majerankowi nr partii 2/K/R/1. W zakładzie importera skontrolowano dokumentację, dokonano oględzin partii i pobrano próbki do badań mikrobiologicznych w kierunku oznaczenia obecności Salmonella spp. Sprawozdanie z badań z 13.02.2023 r. z laboratorium PPIS w K. o braku w badanych próbkach majeranku o nr partii 2916 obecności Salmonella spp. pozwoliło PPIS w K. wydać świadectwo nr [...] z 15.02.2023 r. spełniania wymagań zdrowotnych przez ww. środek spożywczy.

Podczas ww. kontroli interwencyjnej 17.04.2023 r. w [...] sp. z o.o., w wyniku przeglądu dokumentacji HACCP za okres 2.02.-14.04.2023 r. odnośnie rejestrów warunków przechowywania w magazynie nie stwierdzono nieprawidłowości. Na stanie magazynowym znajdowało się 3175,20 kg majeranku nr partii 2/K/R/1 najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., przechowywanego w workach polipropylenowych, zamkniętych, nieuszkodzonych.

PPIS w H. 11.04.2023 r. ponowił kontrolę w zakładzie w [...]. Pobrano do badań mikrobiologicznych w kierunku oznaczenia obecności Salmonella spp. 5 próbek majeranku z nienaruszonego opakowania zbiorczego o masie 20 kg, tj. "Majeranek extra" masa netto 20 kg, kraj poch. [...], najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., nr partii 2/K/R/1, prod. [...] sp. z o.o.

PPIS w K. ponownie 21.04.2023 r. skontrolował spółkę [...] i przekazał informacje o wykrytym zanieczyszczeniu bakteriami Salmonella spp. produktu "Majeranek extra" masa netto 20 kg, kraj poch. [...], najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., nr partii 2/K/R/1, prod. [...] sp. z o.o. Czynności kontrolne w spółce z 26.04.2023 r. pozwoliły stwierdzić obecność na stanie magazynowym nw. produktów:

- "Majeranek extra", kraj poch. [...], najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., nr partii 2/K/R/1 w ilości 1875,2 kg (przechowywany w workach o masie 20 kg polipropylenowych, zamkniętych, nieuszkodzonych),

- "Majeranek extra", kraj poch. [...], najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., nr partii 2/K/R/1/1, w ilości 110 kg (przechowywany w workach o masie 1 kg, zamkniętych, nieuszkodzonych),

- "Majeranek extra", kraj poch. [...], najlepiej spożyć przed 31.12.2025 r., nr partii 2/K/R/1/5 w ilości 44,6 kg (przechowywany w workach papierowo-foliowych o masie 5 kg, zamkniętych, nieuszkodzonych).

Poinformowano stronę, że produkty te nie mogą być wprowadzane do obrotu w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami oraz zobowiązano do przedłożenia do 28.04.2023 r. listy dystrybucji dotyczącej ww. produktu. Postanowieniem z 27.04.2023 r. zabezpieczono środki spożywcze obecne na stanie magazynowym spółki w ilości 2029,9 kg. [...]PWIS postanowieniem z 14.08.2023 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie. Spółka w zakreślonym terminie nie przekazała do PPIS żądanych informacji, a 8.05.2023 r. złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli z 26.04.2023 r.

PPIS decyzją z 11.05.2023 r. nakazał spółce przekazania organowi informacji dot. identyfikacji ww. środka spożywczego zakupionego w ww. ilości z [...] i zobowiązał spółkę do przedłożenia listy dystrybucyjnej. Spółka 14.06.2023 r. przesłała do PPIS listę dystrybucyjną i dokumenty towarzyszące dotyczące ww. produktu zakupionego w ilości 10.672,20 kg z [...].

PPIS 22.06.2023 r. ponowił kontrolę interwencyjną w spółce, stwierdzając na stanie magazynowym mieszanki przyprawowe wyprodukowane przy użyciu majeranku z partii nr 2/K/R/1, najlepiej spożyć przed 31.05.2025 r., w ilościach wskazanych w przekazanej przez spółkę liście dystrybucyjnej. W związku z tym postanowieniem z 23.06.2023 r. zabezpieczono środki spożywcze na obecnym stanie magazynowym spółki.

Następnie PPIS decyzją z 20.07.2023 r. (jak wskazano na wstępie) zakazał wprowadzanie do obrotu przedmiotowego majeranku i mieszanek wyprodukowanych przy jego użyciu.

W odwołaniu od tej decyzji [...] sp. z o.o. zarzuciła PPIS naruszenie:

- art. 3 ust. 3 pkt 44 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1448, dalej: u.b.ż.) oraz art. 14 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 PEiR z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm., dalej rozporządzenie 178/2002) poprzez bezpodstawne uznanie przedmiotowych produktów za środki spożywcze szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka oraz niebezpieczne,

- art. 138 ust. 1 lit. a) i b), ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia nr 2017/625 PEiR z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (dalej: rozporządzenie 2017/625) oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 338, dalej: u.PIS) poprzez bezpodstawne nałożenie na stronę nakazu wycofania produktów z obrotu oraz zakazu wprowadzenia do obrotu,

- art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, zasady przekonywania i zasady swobodnej oceny dowodów oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji.

Utrzymując zaskarżoną decyzje w mocy (jak podano na początku) WPWIS powołał przepisy art. 12 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 u.PIS i wyjaśnił,. że choć zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym, to ta nie skorzystała z uprawnień i nie wypowiedziała się przed wydaniem decyzji i nie złożyła wniosków dowodowych. Podkreślono, że zgodnie z przepisami prawa żywnościowego, w tym prawa UE, przedsiębiorca jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo produkowanej żywności. Inspekcja Sanitarna stoi zaś na straży zdrowia publicznego. Zgodnie z pkt 12 preambuły do rozporządzenia 178/2002 w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności. Art. 17 ust. 1 ww. rozporządzenia nakłada na podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze obowiązek aktywnego uczestnictwa we wdrażaniu wymagań prawa żywnościowego w drodze weryfikowania spełniania ww. wymagań, jak i nakłada na te podmioty odpowiedzialność za działalność przez nie kontrolowaną, zgodnie z zasadą, że dana osoba ponosi odpowiedzialność za kwestie i działania podlegające jej kontroli. Właściwe instytucje państw członkowskich zobowiązane są zaś do monitorowania i kontrolowania, czy wymagania prawa żywnościowego są wyczerpująco i skutecznie egzekwowane na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego (art. 17 ust. 2 ww. rozp.). W przypadku niespełnienia przez produkt wymagań prawa żywnościowego zakres odpowiedzialności poszczególnych ogniw łańcucha winien być oceniany pod względem wypełnienia bądź nie swych obowiązków przez dane ogniwo. Organ powołując się na przepisy art. 19 ww. rozporządzenia wskazał, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze mogą zostać zobowiązane przez właściwe władze do wycofania produktu podlegającego ich bezpośredniej kontroli w każdym przypadku, gdy takie działanie jest uzasadnione z uwzględnieniem m.in. 14 ust. 3, wedle którego przy podjęciu decyzji, czy dany środek spożywczy jest niebezpieczny winno się mieć na względzie zwykłe warunki korzystania z żywności przez konsumenta oraz wykorzystywania jej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji. To ogólne kryterium należy rozpatrywać w ramach ustawodawstwa odnoszącego się do różnych poziomów bezpieczeństwa w zależności od przeznaczenia żywności (przeznaczona lub nieprzeznaczona do bezpośredniego spożycia przez człowieka).

Odnosząc się do zarzutu odwołania naruszenia art. 3 ust. 3 pkt 44 u.b.ż.ż. oraz art. 14 ust.l 1, 2 i 6 rozporządzenia 178/2002 WPIS stwierdził, że wykrycie w jednej z pięciu badanych próbek obecności bakterii Salmonella pozwala na zakwalifikowanie środka spożywczego jako szkodliwego dla zdrowia zgodnie z art. 14 rozporządzenia Ne 178/2002 oraz u.b.ż.ż., co w konsekwencji spowodowało zgłoszenie przedmiotowego produktu pn. Majeranek, marki [...], 200 g, nr partii 15/03.2023, data minimalnej trwałości: 31/12/2025 w systemie RASFF. Rozporządzenie 178/2002 definiuje termin "ryzyko" jako niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków dla zdrowia oraz dotkliwość takich skutków w następstwie zagrożenia, a termin "zagrożenie" jako m.in. czynnik biologiczny w żywności mogący powodować negatywne skutki dla zdrowia. Żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek, a za niebezpieczny środek uważa się produkt, który jest szkodliwy dla zdrowia oraz taki, który nie nadaje się do spożycia przez ludzi (art. 14 rozp. 178/2002). Wedle art. 6a ust. 1 i 2 u.b.ż.ż. środki spożywcze niespełniające wymagań zdrowotnych określonych w przepisach niniejszego działu i w przepisach Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa żywności nie mogą być stosowane do produkcji innych środków spożywczych. Środki spożywcze zawierające zanieczyszczenia lub inne substancje w ilościach szkodliwych dla zdrowia mogą być wykorzystane do produkcji środków spożywczych oraz wprowadzane do obrotu po obniżeniu tych zanieczyszczeń lub substancji do dopuszczalnych poziomów lub po ich usunięciu, pod warunkiem że: 1) uzyskanie dopuszczalnych poziomów nie będzie wynikiem mieszania tych środków spożywczych ze środkami spożywczymi spełniającymi wymagania zdrowotne oraz 2) właściwy organ urzędowej kontroli żywności stwierdzi, w drodze decyzji, ich przydatność do spożycia lub do produkcji innych środków spożywczych. Środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka to taki, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia człowieka, w szczególności, jeżeli zawiera zanieczyszczenia mikrobiologiczne w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej (art. 3 ust. 3 pkt 44 lit. b u.b.ż.ż.).

Organ powołał przepisy uprawniające go do wprowadzenia zastosowanych zakazu wprowadzania do obrotu i nakazu wycofania z obrotu, tj. art. 138 ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia nr 2017/625, art. 6 ust. 1 u.b.ż.ż. i art. 27 ust. 2 u.PIS, by podkreślić, że zarówno majeranek, jak i mieszanki wytworzone z jego udziałem uznane za produkty niebezpieczne nie mogą być wprowadzane na rynek. Na podstawie wyników kontroli i badań produktu pn. "Majeranek" organ I instancji zgodnie z art. 138 ust. 1 i 2 lit. g) rozporządzenia 2017/625 prawidłowo dokonał czynności poprzez zastosowanie środków niezbędnych do ochrony zdrowia i życia ludzi.

Wyjaśniono, że do zakażenia Salmonellą spp. dochodzi zazwyczaj drogą pokarmową przez spożycie pokarmu lub zanieczyszczonej wody tym rodzaje bakterii. Z przeprowadzonych na ludziach-ochotnikach badaniach wynika, że do ich zakażenia wystarczy dawka od 104 do 105 komórek pałeczek Salmonella. Niekiedy dawka zakażająca może być niższa i wynosić mniej niż 103 komórek. W niekorzystnych dla człowieka warunkach infekcję może wywołać od 5 do 20 komórek Salmonella, zależnie od wielkości dawki zakażającej i wrażliwości osobniczej. U zdrowych dorosłych osób zakażenie małą dawką bakterii może przebiegać bezobjawowo. U niemowląt, małych dzieci, osób w podeszłym wieku lub z obniżoną odpornością może rozwinąć się zakażenie układowe o znacznie cięższym przebiegu, w którym bakterie przedostają się przez barierę jelitową do krwi o docierając do narządów wewnętrznych powodują zależnie od lokalizacji różne zmiany chorobowe.

Zdaniem WPIS obecność salmonella spp. w jednej z pięciu badanych próbek majeranku może stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia konsumentów, zwłaszcza gdy dodawane są one do potrawy po jej przygotowaniu i nie podlegają dalszej obróbce cieplnej. Dodatkowo występowanie salmonella spp. w produktach może prowadzić do krzyżowego zanieczyszczenia środowiska, z którym zanieczyszczona żywność będzie miała kontakt. Są one szczególnie niebezpieczne dla osób z grupy podwyższonego ryzyka, tj. małych dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i o osłabionej sprawności układu odpornościowego.

Wskazano, że na jakość mikrobiologiczną ziół i przypraw wpływ mają również metody suszenia, sposób ich składowania, przechowywania i transportu, w tym opakowania. Z uwagi na złożoność łańcucha produkcji ziół i przypraw ustalenie źródła zanieczyszczenia mikroorganizmami patogennymi jest trudne do ustalenia. Jakkolwiek produkty suszone nie sprzyjają wzrostowi drobnoustrojów, to jednak komórki bakterii są w stanie przetrwać procesy suszenia i przeżyć przez okres kilku miesięcy, a nawet lat. Istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności stanowią izolowane z ziół i przypraw bakterie patogenne, tj. salmonella spp. Przyprawy i zioła skażone nią były również odpowiedzialne za różne epidemie przenoszone przez żywność w Europie i USA.

Wedle WPIS niewykrycie salmonelli w próbkach majeranku z partii objętych powiadomieniem podczas kontroli granicznej przeprowadzonej przez PPIS w K., na które powołuje się spółka, nie świadczy o tym, że kolejne wyniki wskazujące na obecność tej bakterii są nieprawidłowe. Rozmieszczenie mikroorganizmów najczęściej nie jest jednolite, a bakterie namnażają się w skupiskach. Z tego powodu próbki pobierane nawet równolegle z tej samej partii nie są nigdy takie same i prawdopodobne jest, że wyniki badań próbek będą się od siebie różnić. Zatem niewykrycie salmonelli podczas badań granicznych pozostaje bez wpływu ma fakt stwierdzenia salmonelli spp. w majeranku marki [...], 200 g, nr partii 15/03/2023, data minimalnej trwałości: 31/12/2025, producent [...] sp. z o.o. oraz na obowiązki podjęcia odpowiednich działań przez Inspekcję. Najistotniejsza okoliczność, czyli fakt wykrycia salmonelli jest bezsporny. Niezależnie od działań podejmowanych przez spółkę majeranek, w którym wykryto bakterie mógł znajdować się u konsumentów. Jeżeli zaś niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna.

Co do zarzutu naruszenia art. 138 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 2017/625 organ II instancji wskazał, że wykrycie salmonelli w próbce pobranej w podmiocie [...] z nienaruszonego opakowania zbiorczego o masie 20 kg (producent [...] sp. z o.o.), czyli z surowca, z którego konfekcjonowana była kwestionowana próbka produktu pn. Majeranek, marki [...], 200 g, nr partii 15/03/2023, data min. trwałości 31/12/2025 powoduje, że mamy do czynienia z niebezpiecznym środkiem spożywczym będącym w posiadaniu również przez producenta tj. spółki [...], który znajduje się na jej stanie magazynowym, jak i trafił do odbiorców. Pobór próbek był bowiem dokonywany z nienaruszonego, oryginalnie zamkniętego worka, którego producentem był [...] sp. z o.o. Nie mogło więc do niego dojść wskutek działań odbiorcy, takich jak konfekcjonowanie czy przepakowywanie. Nadto ze sprawozdania z badań środków spożywczych nr [...] wynika, że stan próbek dostarczonych do badania był bez zastrzeżeń, a próbka była zdatna do badań mikrobiologicznych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów K.p.a. WPIS wskazał, że organ I instancji właściwie uzasadnił decyzję, jak i uzasadnił wycofanie innych partii majeranku niż przedmiotowej partii. W sposób prawidłowy wyjaśnił powody, dla których partie "Majeranek extra" w ilości 3,00 kg nr partii 2/K/R/1/1, najlepiej spożyć przed 31.12.2025, kraj poch. [...], "Majeranek extra" w ilości 395,00 kg nr partii 2/K/R/1/5, najlepiej spożyć przed 31.12.2025, kraj poch. [...] również podlegają wycofaniu poza tą, do której odnosi się przedmiotowe sprawozdanie z badań "Majeranek extra" w ilości 7860,00 kg nr partii 2/K/R/1, najlepiej spożyć przed 31.12.2025, kraj poch. [...], gdzie wykryto obecność bakterii salmonella.

[...] sp. z o.o. wnosząc do Sądu skargę na powyższą decyzję zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 3 ust. 3 pkt 44 lit. b) tiret 1. u.b.ż. oraz art. 14 ust. 1, ust. 2 lit. a) i b), i ust. 6 rozporządzenia 178/2002 poprzez bezpodstawne uznanie przedmiotowych produktów za środki spożywcze szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka oraz niebezpieczne,

- art. 138 ust. 1 lit. a) i b) oraz ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia 2017/625 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.PIS poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zakazu wprowadzenia do obrotu oraz nakazu wycofania z obrotu przedmiotowych produktów,

- art. 2 i art. 7 Kon stytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa oraz zasady praworządności, a także

- art. 10 ust. i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 ze zm., dalej: P.p.) poprzez naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasady pogłębiania zaufania oraz zasady proporcjonalności,

- art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez złamanie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania do władzy publicznej, zasady przekonywania, nieprawidłowe rozpatrzenie i ocenę materiału dowodowego, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o zwrot kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W motywach skargi podniesiono, że badaniom laboratoryjnym, które wykazały obecność bakterii Salmonella spp. poddany był wyłącznie produkt znajdujący się w posiadaniu podmiotu [...], który był jednym z odbiorców przedmiotowego majeranku. Na podstawie wyników przeprowadzonych na próbkach majeranku pobranych u odbiorcy organy uznały, że cała partia majeranku importowana przez skarżącą jest produktem niebezpiecznym. Takie zaś stanowisko nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Strona wskazując na zawarte w art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 domniemanie, zgodnie z którym gdy część partii, transzy lub dostawy żywności stanowi produkt niebezpieczny wówczas za niebezpieczne uznaje się całość tej partii, transzy, dostawy żywności, podniosła, że w niniejszej sprawie za produkt niebezpieczny może być uznana dostawa (40 kg), która znajduje się w posiadaniu odbiorcy – podmiotu [...]. Nie ma zaś podstaw do uznania za produkt niebezpieczny całej partii majeranku importowanej przez stronę w ilości 10.672,20 kg. Ww. przepis nie wskazuje bowiem, że w przypadku stwierdzenia niezgodności całą partię należy uznać za produkt niebezpieczny – domniemanie może odnosić się także do transzy lub dostawy, jak powinno to mieć miejsce w przypadku majeranku znajdującego się w posiadaniu odbiorcy. Stwierdzenie zanieczyszczenia u jednego z odbiorców produktu nie może stanowić podstawy do zakwestionowania całej importowanej partii. W takim przypadku należy uwzględnić etap odsprzedaży, na którym zostało stwierdzone naruszenie.

Odnosząc się do stwierdzenia [...]PWIS, że nie ma mowy, by do zanieczyszczenia produktu mogło dojść u odbiorcy,. gdyż pobór próbek był dokonywany z nienaruszonego, oryginalnie zamkniętego worka, którego producentem był [...] sp. z o.o., skarżąca podniosła, że przedmiotowy majeranek był zapakowany w worki propylenowe zaszyte zszywarką, które w żaden sposób nie są szczelne ani hermetyczne. Oczywiste jest zatem, że do zanieczyszczenia produktu mogło dojść u odbiorcy. Bezpodstawnie zatem organy nie uwzględniły ryzyka zanieczyszczenia na dalszym etapie dystrybucji majeranku. Do zanieczyszczenia mogło zaś dojść podczas transportu, przechowywania, a także pobierania próbek, ich transportu oraz wykonywania badań laboratoryjnych. Organy pominęły fakt, że zanieczyszczenie nie musiało być obecne w produkcie już na etapie, kiedy znajdował się on w posiadaniu skarżącej. Wykonane zatem badania nie powinny odnosić się do całej partii majeranku importowanej przez stronę, ale wyłącznie do części dostarczonej odbiorcy. Próbka produktu pobrana w ramach kontroli odbiorcy nie jest reprezentatywna dla całej importowanej partii majeranku. Nie można więc na podstawie jednostkowego badania wykonanego u odbiorcy twierdzić, że cała partia majeranku jest produktem szkodliwym dla zdrowia lub życia człowieka.

Strona zwróciła uwagę, że skoro [...]PWIS twierdzi, iż "rozmieszczenie mikroorganizmów najczęściej nie jest jednolite, a bakterie namnażają się skupiskach", to należy przyjąć, że w rzeczywistości zanieczyszczenie mogło być obecne wyłącznie w produkcie znajdującym się u odbiorcy. Jeżeli bowiem, jak twierdzi organ – obecność bakterii salmonella spp. w jednym miejscu danej partii nie przesądza o tym że pozostała jej część jest także zanieczyszczona, a zanieczyszczenie mogło i co do zasady występuje miejscowo, to na podstawie badań próbek pochodzących z dostawy 40 kg majeranku, nie powinno się wydawać decyzji w odniesieniu do całej partii w ilości 10.672,20 kg. Takie działanie jest niewspółmierne, rażąco nieproporcjonalne i nieuzasadnione. Organy nie wykazały bowiem niezgodności (szkodliwości majeranku jako produktu niebezpiecznego) w odniesieniu do zakwestionowanego majeranku importowanego przez stronę.

Skarżąca podkreśliła, że majeranek przez nią importowany podlegał kontroli granicznej, a wykonane w jej ramach badania na obecność salmonella spp. nie wykazały tej bakterii i wobec produktu wydano świadectwo spełnienia wymagań zdrowotnych. Zasadne było więc zastosowanie art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002. Ponadto również po dokonaniu szczegółowych ustaleń kontroli skarżącej spółki nie stwierdzono wobec strony jakichkolwiek nieprawidłowości. Należało zatem dojść do wniosku, że cała partia majeranku importowana przez spółkę [...] nie zawiera zanieczyszczenia bakterią salmonella spp., a tym samym nie stwarza zagrożenia dla zdrowia czy życia ludzi.

Strona zakwestionowała również ustalenia organów co do mieszanek przypraw wytworzonych z użycie przedmiotowego majeranku. Podniosła, że nałożony nakaz wycofania mieszanek z obrotu i zakaz wprowadzenia ich do obrotu wyłącznie na podstawie wyników badań majeranku znajdującego się w dyspozycji odbiorcy jest niezasadny, bez podjęcia żadnych dodatkowych działań i czynności wyjaśniających w celu ustalenia ewentualnego ich zanieczyszczenia. Co więcej ów zakaz wydano pomimo, pozytywnych wyników majeranku w ramach kontroli granicznej. Zdaniem strony wykładnia art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 wskazuje, że określone w tym przepisie domniemanie prawne dotyczy tylko tej partii, transzy lub dostawy żywności, z której pobrano próbki. Nakładając zakaz dystrybucji wszystkich produktów pochodzących z produkcji z wykorzystaniem tegoż majeranku powinno się przeprowadzić dodatkowe badania, aby wykluczyć obawy co do skażenia całego asortymentu. Rozciągając wyniki badań dotyczące przedmiotowego majeranku na wszystkie produkty mające go w składzie i zakaz obrotu nimi jest działaniem nieproporcjonalnym tym bardziej, że organ miał możliwość przeprowadzenia wszechstronnych badań laboratoryjnych.

Zarzucając organom naruszenie art. 138 ust. 1 lit. a) i b) oraz ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia 2017/625 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.PIS skarżąca podniosła, że co do skarżącej nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, co wynika protokołów kontroli z 26.04.2023 r. i 22.06.2023 r. Nie było więc podstaw do podejmowania działań wobec spółki na podstawie art. 138 ww. rozporządzenia. Co więcej podjęte przez organy Inspekcji działania naruszały ów przepis, bowiem organy zobowiązane były przeprowadzić wszelkie działania konieczne, aby określić przyczynę i zakres niezgodności, a także wprowadzenia właściwych środków. Organy nie podjęły odpowiednich działań w celu określenia przyczyny i zakresu niezgodności. Pominęły fakt, że kontrola graniczna przeprowadzona w związku z importem majeranku wykluczyła obecność bakterii salmonella spp. w tym produkcie, jak i nie ustaliły zakresy stwierdzonego zanieczyszczenia. Arbitralnie uznały zaś, że sam fakt wykrycia zanieczyszczenia u odbiorcy powoduje, że całą partię importowanego przez spółkę [...] majeranku oraz wyprodukowane z jego użyciem mieszanki przypraw należy uznać za produkty szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka oraz niebezpieczne, mimo prawidłowych wyników badań próbek majeranku pobranych w toku kontroli granicznej. Zastosowane środki są niewłaściwe i nieproporcjonalne. W związku z powyższym organy dopuściły się naruszenia ww. przepisów rozporządzenia 2017/625 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.PIS. Nie było bowiem podstaw do stwierdzenia naruszeń w odniesieniu do importowanego przez skarżąca majeranku, jak i nie wykazano, że produkt ten stanowi bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.

W świetle tego zdaniem spółki organy naruszyły art. 2 i art. 7 Konstytucji RP tj. zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę praworządności. Powinny bowiem działać zgodnie z prawem, na podstawie obowiązujących przepisów.

Zarzucając organom naruszenie art. 10 ust. 1 i art. 12 P.p. statuujących zasadę zaufania do przedsiębiorcy i zasadę działania organów w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców skarżąca wskazała, że organy przyjęły pomimo braku dowodów, że importowany przez nią majeranek jest niebezpieczny. Ponadto z jednej strony przeprowadzono kontrolę graniczną majeranku, na podstawie której został on uznany za produkt o prawidłowej jakości, z drugiej zaś strony zakwestionowano całą importowaną partię na podstawie wyników badań dokonanych u odbiorcy. Takie działanie prowadzi do podważenia wyników badań dokonanych w ramach kontroli granicznej i powoduje brak zaufania do władzy publicznej. W rzeczywistości wydane na podstawie art. 82 ust. 1 u.b.ż. świadectwo stwierdzające spełnienie przez towary objęte graniczną kontrolą sanitarną wymagań zdrowotnych nie miało znaczenia. Przyjmując , że organy Inspekcji mogą dowolnie podważać swoje poprzednie wyniki badań dochodziłoby do sytuacji, w której przedsiębiorcy byliby pozbawieniu możliwości faktycznej weryfikacji importowanego produktu oraz sprawdzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami. Ponadto wydanie decyzji wobec całego importowanego majeranku oraz wyprodukowanych z niego mieszanek na podstawie wyników badań przeprowadzonych u odbiorcy narusza zasadę proporcjonalności.

Zdaniem spółki organy Inspekcji dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Nieprawidłowo uznały bowiem, że wyniki badań majeranku nie świadczą o spełnieniu wymagań zdrowotnych przez produkt, podczas gdy świadectwo wydane na podstawie art. 82 u.b.ż. ma na celu właśnie stwierdzenie spełnienia wymagań zdrowotnych. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska strony wyrażonego w pismach składanych w toku postępowania, a zwłaszcza do powołanych wyroków sądów powołanych w odwołaniu, które potwierdzają, że sposób działania organów w niniejszej sprawie jest nieprawidłowy. Nie zebrano też materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i oparto się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej w podmiocie [...]. W rezultacie dokonano dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, błędnie nie uwzględniając wyników badań z kontroli granicznej. Naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, zasady proporcjonalności i zasady przekonywania polegać miało zdaniem skarżącej na nieuwzględnieniu okoliczności, że spółka [...] dokonała wszelkich czynności niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa majeranku, tj. złożyła wniosek o przeprowadzenie kontroli granicznej i uzyskała na jej podstawie świadectwo, co powinno być wystarczające dla uznania produktu za bezpieczny i zgodny z wymogami. Pomimo zachowania przez spółkę należytej staranności organy Inspekcji zanegowały poprzednie ustalenia z kontroli granicznej i zakwestionowały produkt, który uprzednio był uznany za zgodny z wymogami. W takich warunkach niemożliwe jest wykazanie i potwierdzenie spełnienia wymogów przez dany produkt. Skoro bowiem organ uznaje własne badania za nieprawidłowe i niewiarygodne to nie jest możliwe upewnienie się i potwierdzenie przez stronę, że jej działania oraz produkty wprowadzane do obrotu są zgodne z prawem. Naruszona została tym samym zasada pewności prawa.

Decyzja nie jest też zgodna z zasadą proporcjonalności. Nie wystąpiły uzasadnione podstawy do nałożenia na stroną nakazu wycofania produktów z obrotu i zakazu wprowadzania ich do obrotu, bowiem ustalenia stanu faktycznego powinny prowadzić do uznania zgodności przedmiotowego majeranku importowanego przez skarżącą z wymogami prawa. Organy nadto nie wyjaśniły przesłanek, którymi się kierowały przy załatwieniu sprawy, naruszając zasadę przekonywania. Organ II instancji uchybił przepisowi art. 107 § 3 K.p.a. wskazując, że niewykrycie salmonelli w próbkach majeranku z partii podczas kontroli granicznej nie świadczy o tym, że kolejne wyniki wskazujące na obecność tej bakterii są prawidłowe. Zdaniem skarżącej z tezy tej można wyciągnąć przeciwny wniosek. Wykrycie bakterii salmonella w wyniku kontroli podmiotu [...] nie powinno automatycznie powodować, że wyniki wykluczające zanieczyszczenie wykonane w ramach kontroli granicznej są pomijane w toku postępowania. Uzasadnienie decyzji zmierzające do wykazania niebezpieczeństwa produktu dotyczy tylko tej części partii majeranku dostarczonej odbiorcy. Rozstrzygnięcie nie zostało więc należycie uzasadnione.

W odpowiedzi [...]PWIS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Sąd uwzględniając wniosek skarżącej i brak nań reakcji organu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie bowiem z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze wskazany zakres kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja po pierwsze nakazująca skarżącej spółce wycofanie z obrotu handlowego środka spożywczego "Majeranek extra" - 7123,0 kg, nr partii 2/K/R/1, najlepiej spożyć do 31.12.2025r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o. oraz wyprodukowanych środków spożywczych (w łącznej ilości 2728,80 kg) powstałych w wyniku konfekcjonowania kwestionowanego surowca pn. "Majeranek extra" z ww. partii, kraju poch. i producenta sprzedanych innym odbiorcom, która to żywność przestała znajdować się pod bezpośrednią kontrolą skarżącego przedsiębiorstwa jako podmiotu działającego na rynku spożywczym, po drugie zaś zakazująca skarżącej wprowadzenia do obrotu środków spożywczych (w łącznej ilości 4517,00 kg) pochodzących z ww. środka spożywczego "Majeranek extra", nr partii 2/K/R/1, najlepiej spożyć do 31.12.2025 r., kraj poch. [...], prod. [...] sp. z o.o.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, rozporządzenia PEiR nr 2017/625 oraz rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (pełne nazwy ww. aktów prawnych i ich publikatory podano wyżej).

Na wstępie trzeba wskazać, że u.b.ż. w art. 1 ściśle odwołuje się do wymagań rozporządzenia 178/2002 stanowiąc, że ustawa określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (...). Żywnością (środkiem spożywczym) – jak stanowi art. 3 ust. 1 u.b.ż. - jest każda substancja lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 178/2002. Ten zaś przepis określa, że do celów niniejszego rozporządzenia "żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać.

"Środek spożywczy" obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Definicja ta obejmuje wodę zgodną z normami określonymi zgodnie z art. 6 dyrektywy 98/83/WE i bez uszczerbku dla wymogów dyrektyw 80/778/EWG i 98/83/WE. "Środek spożywczy" nie obejmuje: a) pasz; b) zwierząt żywych, chyba że mają być one wprowadzone na rynek do spożycia przez ludzi; c) roślin przed dokonaniem zbiorów; d) produktów leczniczych w rozumieniu dyrektyw Rady 65/65/EWG i 92/73/EWG; e) kosmetyków w rozumieniu dyrektywy Rady 76/768/EWG 24 ; f) tytoniu i wyrobów tytoniowych w rozumieniu dyrektywy Rady 89/622/EWG 25 ; g) narkotyków lub substancji psychotropowych w rozumieniu Jedynej konwencji o środkach odurzających z 1961 r. oraz Konwencji o substancjach psychotropowych z 1971 r.; h) pozostałości i zanieczyszczeń; i) wyrobów medycznych w rozumieniu rozporządzenia PEiR (UE) 2017/745.

Na tle powyższej definicji i stanu faktycznego sprawy z pewnością należy uznać, że majeranek, którego sprawa dotyczy i wyprodukowane zeń przyprawy spożywcze (do flaków, do grosa, do szaszłyka, do gulaszu, do sałatek, do ziemniaków i frytek) stanowią żywność (środki spożywcze). W sprawie – jak słusznie przyjęły organy Inspekcji – powinny znaleźć zastosowanie regulacje krajowe i wspólnotowe prawa żywnościowego.

Przepis art. 3 ust. 2 u.b.ż. konstytuuje bezwzględną zasadę, wedle której produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako żywność. Równocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 1 u.b.ż. środki spożywcze niespełniające wymagań określonych w przepisach niniejszego działu wdrażających dyrektywy Unii Europejskiej i wymagań rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa żywności nie mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis art. 3 ust. 3 pkt 44 u.b.ż. definiuje środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka jako środek spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia człowieka, w szczególności, jeżeli: a) nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II, b) zawiera:

– substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej oraz inne zanieczyszczenia,

– pozostałości skażeń promieniotwórczych w ilościach przekraczających poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej,

– weterynaryjne produkty lecznicze w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy lub zabronione określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej,

– inne substancje szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka określone w przepisach Unii Europejskiej.

Zważyć należy, iż ogólne wymogi prawa żywnościowego zostały ujęte w art. 14 rozporządzenia 178/2002. I tak w myśl art. 14 ust. 1 ww. rozporządzenia żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek. Jak stanowi art. 14 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 środek spożywczy jest uznawany za niebezpieczny, jeżeli uważa się, że: a) jest szkodliwy dla zdrowia, b) nie nadaje się do spożycia przez ludzi.

Prawodawca unijny unormował również metodologię badania (ustalania), wedle której powinno się rozstrzygnąć, czy żywność jest niebezpieczna, szkodliwa dla zdrowia lub nie nadaje się do spożycia. W ust. 3 art. 14 ww. rozporządzenia wskazał, że podczas podejmowania decyzji, że dany środek spożywczy jest niebezpieczny, należy mieć na względzie: a) zwykłe warunki korzystania z żywności przez konsumenta oraz wykorzystywania jej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji, oraz b) informacje przeznaczone dla konsumenta, z uwzględnieniem informacji na etykiecie oraz inne informacje zwykle dostępne dla konsumenta dotyczące unikania konkretnych negatywnych skutków dla zdrowia związanych z daną żywnością lub rodzajem żywności. Z kolei w art. 14 ust. 4 rozporządzenia określono, że podczas podejmowania decyzji, że środek spożywczy jest szkodliwy dla zdrowia, należy mieć na względzie: a) nie tylko prawdopodobne natychmiastowe i/lub krótkotrwałe i/lub długofalowe skutki tej żywności dla zdrowia spożywającej jej osoby, ale także dla następnych pokoleń; b) ewentualne skutki skumulowania toksyczności; c) szczególną wrażliwość zdrowotną określonej kategorii konsumentów, jeżeli środek spożywczy jest przeznaczony dla tej kategorii konsumentów. Jak stanowi zaś art. 14 ust. 5 rozporządzenia n178/2002 podczas podejmowania decyzji, że środek spożywczy nie nadaje się do spożycia przez ludzi, należy mieć na względzie, czy środek spożywczy nie może być spożywany przez ludzi stosownie z jego przeznaczeniem z powodu zanieczyszczenia, zarówno przez czynniki obce jak i w inny sposób, czy też z powodu gnicia, psucia się lub rozkładu.

Co istotne zaznacza się, że jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, chyba że po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna (art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002).

Prawodawca wspólnotowy zastrzega jednocześnie, że zgodność żywności ze szczegółowymi przepisami mającymi do niego zastosowanie nie powinna powstrzymać właściwych władz przed podjęciem stosownych środków w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzenia jej na rynek lub zażądania wycofania go z rynku, jeżeli istnieją podstawy, aby podejrzewać, iż pomimo takiej zgodności, ten środek spożywczy jest niebezpieczny (art. 14 ust. 8 rozp. 178/2002).

Znajdujące w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy art. 138 rozporządzenia 2017/625 stanowią z kolei, że w przypadku stwierdzenia niezgodności właściwe organy: a) przeprowadzają wszelkie działania konieczne, aby określić przyczynę i zakres niezgodności oraz aby ustalić obowiązki podmiotu; oraz b) wprowadzają właściwe środki, aby zapewnić podjęcie przez dany podmiot działań naprawczych oraz zapobieżenie dalszym przypadkom występowania niezgodności. Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej tego, jakie środki należy zastosować, właściwe organy uwzględniają rodzaj niezgodności i historię podmiotu w zakresie zgodności (ust. 1).

Środkami, które dopuszcza przepis art. 138 ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia 2017/625 są "odpowiednio – "zakaz wprowadzania do obrotu, przemieszczania, wprowadzania na terytorium Unii lub wywozu zwierząt i towarów; oraz zakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki lub nakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki" (lit. d) oraz "nakaz wycofania od użytkowników, wycofania z obrotu, usunięcia i zniszczenia towarów, pozwalający - w stosownych przypadkach - na wykorzystanie towarów do celów innych niż te, do których towary były pierwotnie przeznaczone".

W niniejszej sprawie zasadniczy spór pomiędzy skarżącą spółką [...] – importerem z [...] majeranku nr partii 2/K/R/1 (najlepiej spożyć przed: 31.12.2025r., w ilości łącznie 10.672,20 kg) a organami Inspekcji ogniskuje się wokół zagadnienia, czy na gruncie art. 3 ust. 3 pkt 44 u.b.ż., art. 14 ust. 1 i ust. 2 lit. lit. a) i b) rozporządzenia 178/2002 oraz art. 138 ust. 1 lit. a) i b) oraz ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia 2017/625 należało wobec skarżącej orzec zakaz wprowadzenia do obrotu oraz nakaz wycofania z obrotu przedmiotowych środków spożywczych – ww. majeranku ww. nr partii oraz wyprodukowanych z niego przez spółkę [...] dalszych środków spożywczych.

W ocenie Sądu organy Inspekcji miały podstawy faktyczne i prawne do orzeczenia przedmiotowych nakazów i zakazów.

Po pierwsze stwierdzić należy, że na organach ciążył prawny obowiązek uwzględnienia okoliczność, że w wyniku badań przeprowadzonych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w [...] stwierdzono obecność bakterii Salmonella spp. w 1 z 5 próbek środka spożywczego – majeranku pochodzącego z importowanej przez skarżącej partii majeranku 2/K/R/1, znajdującego się w posiadaniu odbiorcy spółki [...] – podmiotu [...] (zakup 2 opakowań po 20 kg z nr partii 2/K/R/1 – faktura zakupu z 10.03.3023 r.). Co również stwierdzono i ustalono próbki do ww. badań pobrano z opakowań zamkniętych, nieuszkodzonych.

Według pkt 12 preambuły do rozporządzenia 178/2002 w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności.

Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów (art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002). Przepis art. 17 ust. 2 ww. rozporządzenia nakazuje zaś, by właściwe instytucje państw członkowskich monitorowały i kontrolowały, czy wymagania prawa żywnościowego są wyczerpująco i skutecznie egzekwowane na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego. W przypadku niespełnienia przez produkt wymagań prawa żywnościowego zakres odpowiedzialności poszczególnych ogniw łańcucha winien być oceniany pod względem wypełnienia bądź nie swych obowiązków przez dane ogniwo. Przy czym, jak stanowi przywoływany już art. 14 ust. 3 rozporządzenia 178/2002 podczas podejmowania decyzji, że dany środek spożywczy jest niebezpieczny, należy mieć na względzie: a) zwykłe warunki korzystania z żywności przez konsumenta oraz wykorzystywania jej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji, oraz b) informacje przeznaczone dla konsumenta, z uwzględnieniem informacji na etykiecie oraz inne informacje zwykle dostępne dla konsumenta dotyczące unikania konkretnych negatywnych skutków dla zdrowia związanych z daną żywnością lub rodzajem żywności. Nadto, jak wskazuje art. 14 ust. 6 rozporządzenia jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, chyba że po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna.

W ocenie Sądu organy w sposób rzetelny wyjaśniły i prawidłowo przyjęły, że cała partia majeranku importowana przez skarżącą z [...] powinna zostać objęta nakazem wycofania z obrotu i zakazem wprowadzenia do obrotu handlowego. Wykrycie w 1 z 5 badanych próbek obecności bakterii Salmonella pozwala na zakwalifikowanie środka spożywczego jako szkodliwego dla zdrowia zgodnie z art. 14 rozporządzenia nr 178/2002 oraz art. 3 ust. 3 pkt 44 u.b.ż.ż.

Słusznie wzięto pod uwagę, czego nie uwzględnia strona skarżąca, że przepis art. 3 pkt 9 rozporządzenia 178/2002 definiuje termin "ryzyko" jako niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków dla zdrowia oraz dotkliwość takich skutków w następstwie zagrożenia, a termin "zagrożenie" jako m.in. czynnik biologiczny w żywności mogący powodować negatywne skutki dla zdrowia. Żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek, a za niebezpieczny środek uważa się produkt, który jest szkodliwy dla zdrowia oraz taki, który nie nadaje się do spożycia przez ludzi (art. 14 rozp. 178/2002). Wedle art. 6a ust. 1 i 2 u.b.ż.ż. środki spożywcze niespełniające wymagań zdrowotnych określonych w przepisach niniejszego działu i w przepisach Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa żywności nie mogą być stosowane do produkcji innych środków spożywczych.

Zarówno majeranek, jak i mieszanki wytworzone z jego udziałem w przedsiębiorstwie skarżącego na bazie importowanego majeranku nr partii 2/K/R/1 trafnie uznano za produkty niebezpieczne, które nie mogą być wprowadzane na rynek. Wyjaśniono bowiem, że do zakażenia salmonellą dochodzi zazwyczaj drogą pokarmową przez spożycie pokarmu lub zanieczyszczonej wody tego rodzaju bakteriami. Z prowadzonych na ludziach badaniach wynika, że do ich zakażenia wystarczy dawka od 104 do 105 komórek pałeczek Salmonella. Niekiedy dawka zakażająca może być niższa i wynosić mniej niż 103 komórki. W niekorzystnych dla człowieka warunkach infekcję może wywołać od 5 do 20 komórek Salmonelli, zależnie od wielkości dawki zakażającej i wrażliwości osobniczej. U zdrowych dorosłych osób zakażenie małą dawką bakterii może przebiegać bezobjawowo. U niemowląt, małych dzieci, osób w podeszłym wieku lub z obniżoną odpornością może rozwinąć się zakażenie układowe o znacznie cięższym przebiegu, w którym bakterie przedostają się przez barierę jelitową do krwi o docierając do narządów wewnętrznych powodują zależnie od lokalizacji różne zmiany chorobowe.

W kontekście powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że obecność bakterii Salmonella spp. w 1 z 5 badanych próbek majeranku może stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia konsumentów, zwłaszcza gdy dodawane są one do potrawy po jej przygotowaniu i nie podlegają dalszej obróbce cieplnej. Dodatkowo występowanie salmonella spp. w produktach może prowadzić do krzyżowego zanieczyszczenia środowiska, z którym zanieczyszczona żywność będzie miała kontakt. Są one szczególnie niebezpieczne dla osób z grupy podwyższonego ryzyka, tj. małych dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i o osłabionej sprawności układu odpornościowego. Wyjaśniono również, że na jakość mikrobiologiczną ziół i przypraw wpływ mają również metody suszenia, sposób ich składowania, przechowywania i transportu, w tym opakowania. Z uwagi na złożoność łańcucha produkcji ziół i przypraw ustalenie źródła zanieczyszczenia mikroorganizmami patogennymi jest trudne do ustalenia. Jakkolwiek produkty suszone nie sprzyjają wzrostowi drobnoustrojów, to jednak komórki bakterii są w stanie przetrwać procesy suszenia i przeżyć przez okres kilku miesięcy, a nawet lat. Istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności stanowią izolowane z ziół i przypraw bakterie patogenne, tj. salmonella spp. Przyprawy i zioła skażone nią były również odpowiedzialne za różne epidemie przenoszone przez żywność w Europie i USA.

Organ odwoławczy miał na względzie, że obecność bakterii salmonelli stwierdzono jedynie w 1 z 5 próbek pobranych do badań mikrobiologicznych pobranych z surowca z nienaruszonego opakowania zbiorczego o masie 20 kg należącego do podmiotu [...]. Wziął pod uwagę, że surowiec pochodził od skarżącej spółki i był pobrany z zamkniętych worków. Organ kierując się wiedzą specjalistyczną (co wyjaśnił, a Sąd przywołał wyżej) uznał zasadnie, że niewykrycie salmonelli w próbkach majeranku z partii objętych powiadomieniem podczas kontroli granicznej przeprowadzonej przez PPIS w K. nie świadczy, że kolejne wyniki wskazujące na obecność tej bakterii są nieprawidłowe. Jak wyjaśniono, rozmieszczenie mikroorganizmów najczęściej nie jest jednolite, a bakterie namnażają się w skupiskach. Z tego powodu próbki pobierane nawet równolegle z tej samej partii nie są nigdy takie same i prawdopodobne jest, że wyniki badań próbek będą się od siebie różnić. Zatem niewykrycie salmonelli podczas badań granicznych pozostaje bez wpływu ma fakt stwierdzenia salmonelli spp. w majeranku marki [...], producent [...] sp. z o.o.

W ocenie Sądu w powyższym zakresie organ odwoławczy nie zakwestionował świadectwa spełnianie przez towary (ów majeranek importowany przez skarżącą omawianej partii) wydanego na podstawie art. 82 ust. 1 u.b.ż. Ów przepis określa, że w wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje świadectwo stwierdzające spełnianie przez towary objęte graniczną kontrolą sanitarną wymagań zdrowotnych. Organ wyjaśnił bowiem, że skoro nawet równolegle pobierane z tej samej partii nie są nigdy takie same i wyniki badań próbek mogą się od siebie różnić, to istnieje niebezpieczeństwo zaistnienia negatywnych skutków dla zdrowia oraz dotkliwość takich skutków w następstwie zagrożenia poprzez wprowadzenia do obrotu handlowego całej partii. Należy bowiem założyć, zgodnie z art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002, że całość żywności w tej partii jest również niebezpieczna.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że irrelewantna prawnie pozostaje wskazywana przez skarżącą okoliczność, że obecność bakterii salmonella stwierdzono wyłącznie w produkcie znajdującym się w posiadaniu podmiotu [...] będącym odbiorcą przedmiotowego, importowanego przez skarżącego z [...] majeranku. Uwzględniwszy, że próbki, w których stwierdzono salmonellę, zostały pobrane z opakowań zamkniętych, a produkt został zakupiony od skarżącej spółki (co udokumentowano i wyjaśniono) pozwala przyjąć, że do zanieczyszczenia środka spożywczego (majeranku) doszło w łańcuchu dostawy, za który odpowiada skarżąca spółka [...].

Chybione jest powołanie się przez skarżącą na stanowisko tutejszego Sądu zawarte w wyroku z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1013/12. Choć ów wyrok dotyczy wykładni art. 14 ust. 6 rozporządzenia 178/2002 i na jego gruncie wskazuje, że określone w tym przepisie domniemanie prawne dotyczy tylko tej partii transzy lub dostawy żywności, z której pobrano próbki, a następnie w wyniku kontroli pobranych próbek ustalono, iż przynajmniej część tej partii, transzy lub dostawy zawiera niebezpieczny środek spożywczy, to został wydany w odmiennym stanie faktycznym - w wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie [...] ustalono, iż pieprz danej partii nie jest już składowany, a ponadto z wyroku nie wynika, czy pobrano go u odbiorcy skarżącej z zamkniętego opakowania, którego producentem skarżąca. Tymczasem w niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono zaś, że pobór próbek dokonywany był z nienaruszonego oryginalnie zamkniętego worka, którego producentem była skarżąca spółka [...]. Ze sprawozdania z badań środków spożywczych nr [...] wynika, że stan próbek dostarczonych do badania był bez zastrzeżeń, a próbka była zdatna do badań mikrobiologicznych. Nie mogło zatem dojść do wskazywanego w powołanym wyroku (potencjalnie) działań odbiorcy polegających na konfekcjonowaniu, przepakowywaniu bądź innych.

Równocześnie za gołosłowne należy uznać powołane w skardze twierdzenia jakoby worki propylenowe, w których znajdował się badany majeranek, w którym wykryto salmonellę, jako zszywane zszywarką w przedsiębiorstwie skarżącej spółki, "w żaden sposób nie są szczelne ani hermetyczne". Skarżąca okoliczności tej w żaden sposób nie wykazała, tj. w toku zakończonego postępowania administracyjnego na okoliczność tę nie przedstawiła żadnych dowodów. Nie można zatem w tym zakresie uznać, że organy Inspekcji działały w sposób dowolny, sprzecznie z normą określoną w art. 80 K.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy dał bowiem podstawy do nałożenia przedmiotowych nakazów i zakazów.

Mając na względzie opisane przez organy Inspekcji skutki oddziaływania na człowieka zanieczyszczenia mikrobiologicznego (bakterią salmonella spp.) zawartego w środku spożywczym (majeranku), stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności określonej w art. 7 § 1 K.p.a. Niezależnie od działań podejmowanych przez spółkę (wniosek o badania graniczne) majeranek, w którym wykryto bakterie mógł znaleźć się u konsumentów. Zatem sama okoliczność stworzenia przez skarżącą w łańcuchu dostaw majeranku (omawianej partii) ryzyka zaistnienia negatywnych skutków zdrowotnych dla ludzi, uzasadniała zastosowanie nakazu wycofania z obrotu i zakazu wprowadzania do obrotu towarów na podstawie art. 138 ust. 2 lit. d) i g) rozporządzenia 2017/625. Skoro bowiem niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii żywności należącej do tej samej kategorii należało założyć, jak trafnie przyjęły organy, że całość żywności w tej partii jest również niebezpieczna.

Co więcej [...]PWIS prawidłowo wyjaśnił, że wykrycie salmonelli w próbce pobranej w podmiocie [...] z nienaruszonego opakowania zbiorczego o masie 20 kg, producent [...] sp. z o.o. (tj. z surowca, z którego konfekcjonowana była kwestionowana próbka produktu pn. Majeranek, marki [...], 200 g, nr partii 15/03/2023, data min. trwałości 31/12/2025) powoduje, że mamy do czynienia z niebezpiecznym środkiem spożywczym będącym w posiadaniu również przez producenta tj. spółki [...]. Stwierdzono bowiem w wyniku przeprowadzonych kontroli spółki, że na jej stanie magazynowym znajdują się środki spożywcze z przedmiotowej partii majeranku. Ustalono również, że z partii tej majeranek i zawierające go mieszanki przypraw trafiły do odbiorców (listy dystrybucyjne).

Sąd nie dopatrzył się również, by organy Inspekcji dopuściły się naruszenia przepisów art. 10 ust. 1 i art. 12 P.p. Zgodnie z art. 10 ust. 1 P.p. organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów. Ma też obowiązek – jak stanowi art. 12 P.p. – prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podzielić należy w tym względzie prezentowane w judykaturze sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym zaufanie do przedsiębiorcy, o którym stanowi art. 10 ust. 1 P.p. nie oznacza, że przedsiębiorca może zaniedbać obowiązków związanych z prowadzoną przez siebie działalnością regulowaną (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3103/21). W świetle wyjaśnień organów Inspekcji dotyczących rozmieszczenie mikroorganizmów w sposób niejednolity i w skupiskach uprawnionym było przyjęcie, że dowód, na który powołuje się skarżąca w postaci świadectwa z kontroli granicznej importowanego majeranku był niewystarczający do odstąpienia zastosowania orzeczonych obowiązków. Nie mógł on znieść późniejszych ustaleń PPIS. Ponadto wskazać należy, że odpowiedzialność administracyjna, w tym związana z bezpieczeństwem żywności i żywienia ma charakter obiektywny, co oznacza, że samo stwierdzenie, że dany środek spożywczy jest niebezpieczny, szkodliwy dla ludzi, rodzi po stronie organów Inspekcji obowiązek podjęcia działań określonych w art. 138 rozporządzenia 2017/625. Na szali zaś wartości prawnie chronionych określonymi z jednej strony jako bezpieczeństwo żywności i żywienia, z drugiej - zaufanie do przedsiębiorcy górę bierze ta pierwsza, bowiem wywodzi się z prymarnej konstytucyjnej zasady dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP). Nie może być bowiem tak, że Państwo dezerteruje z troski o zdrowie i życie obywateli wyrażanej dbałością o przestrzeganie norm prawa żywnościowego, stawiając wyżej indywidualistyczne zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy, proporcjonalności i pogłębiania zaufania przedsiębiorcy do organów władzy publicznej.

W świetle powyższych wyjaśnień Sąd uznał, że organy orzekające nie dopuściły się również naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności. Rozpoznając sprawę prawidłowo przyjęły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie wyjaśniły w uzasadnieniach wydanych decyzji, że istnieją podstawy do zastosowania przedmiotowych sankcji administracyjnych. Szerokie wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia, jak i sposób w jaki organy Inspekcji prowadziły postępowanie, zapewniając skarżącej w nim udział, nie dają Sądowi podstaw do uznania, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze naruszeń przepisów K.p.a. W ocenie Sądu zarzut skargi w tym zakresie stanowi de facto polemikę z dokonaną przez organy wykładnią mającego w sprawie zastosowanie prawa materialnego – przepisów u.b.ż., rozporządzenia 178/2002 oraz rozporządzenia 2017/625.

W tym stanie sprawy uznawszy skargę za niezasadną Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.