Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 765/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 art. 8 art. 77 par. 1 art. 80 art. 138  par. 1 pkt 1 art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 2 ust. 1 ust. 2 ust. 3 ust. 16
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do dodatku węglowego i odmowy jego przyznania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Z., decyzją z dnia 18 maja 2023 roku (nr [...]), skierowaną do K. Z., uchylił prawo do dodatku węglowego ustalone informacją nr [...] z dnia 17 października 2022 roku oraz odmówił prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że działając na wniosek z dnia 31 sierpnia 2022 roku, informacją z dnia 17 października 2022 roku, przyznał dodatek węglowy K. Z..

Postanowieniem z dnia 26 października 2022 roku Wójt wznowił postępowanie w powyższej sprawie, a decyzją z dnia 26 listopada 2022 roku (nr [...]), uchylił informację z dnia 17 października 2022 roku oraz odmówił przyznania prawa do wypłaty dodatku węglowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 14 lutego 2023 roku, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W oparciu o ponowione czynności wyjaśniające (pismo do E. S. M. w Z. oraz wywiad środowiskowy w celu weryfikacji prawa do dodatku węglowego) Wójt ustalił, że gospodarstwo domowe wnioskodawcy ma dostarczane ciepło z E. S. M. w Z., która jest uprawniona do rekompensaty za dostarczane ciepło.

Uwzględniając powyższe Wójt uznał, że nie jest możliwe jednoczesne korzystanie z rekompensaty oraz dodatku węglowego. W konsekwencji organ uchylił przyznane informacją prawo do dodatku węglowego oraz odmówił przyznania tego dodatku.

K. Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystał z prawa do odwołania.

W ocenie strony decyzja została wydana z naruszeniem:

1) art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania polegające na przyjęciu, że przyznanie prawa do rekompensaty jednemu podmiotowi za dostarczone ciepło uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego innemu podmiotowi oraz uznaniu, że prawo do dodatku węglowego zupełnie uniemożliwia przyznanie prawa do rekompensaty za dostarczone ciepło, podczas gdy w rzeczywistości tylko je ogranicza,

2) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym poprzez uchylenia odwołującemu się prawa do wypłaty dodatku węglowego pomimo spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek uprawniających do jego wypłaty oraz odmowę wypłaty dodatku węglowego pomimo spełnienia przesłanego uzyskania dodatku węglowego,

3) art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zgromadzenia oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, w efekcie wydanie decyzji w oparciu o wadliwe ustalenia faktyczne,

4) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zachowania bezstronności oraz podejmowanie czynności bezpośrednio zmierzających do zachowania świadczenia przez podmiot trzeci, E. S. M. w Z..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 16 sierpnia 2023 roku (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dodatek węglowy, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, przysługuje przy łącznym spełnieniu przesłanek:

- głównym źródłem ogrzewani gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy;

- źródło ogrzewania zasilane jest paliwami stałymi, przez które zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego;

- zgłoszenia powyższych faktów do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 roku.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odwołujący się w złożonej przez siebie deklaracji do CEEB wskazał, iż eksploatowanym źródłem ciepła jest miejska sieć ciepłownicza (ciepło systemowe) lokalna sieć ciepłownicza.

Kolegium stwierdziło, że obsługa kotłowni bloku przez zewnętrzną firmę wyklucza możliwość ubiegania się o dodatek węglowy. Skoro ciepło do lokalu odwołującego się dostarczane jest z kotłowni węglowej, która objęta jest średnią ceną wytwarzania ciepła z rekompensatą i dostarcza je wytwórca ciepła, tj. przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem ciepła, to uznać należy, że nie pochodzi ono ze źródeł wskazanych w ustawie o dodatku węglowym, a zatem w takiej sytuacji, brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o dodatek węglowy.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że nieuzasadnione są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób rzetelny i kompletny, a zgromadzony materiał dowodowy został oceniony wszechstronnie, racjonalnie i bezstronnie.

K. Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Z. i umorzenia postępowania administracyjnego, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W ocenie strony kwestionowane skargą decyzje zostały wydane z naruszeniem:

1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo tego, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 145 § 1 K.p.a. polegającego na wznowieniu, prowadzeniu i wydaniu decyzji w sprawie, która nie została zakończona decyzją ostateczną,

2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo tego, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającego na wznowieniu, prowadzeniu i wydaniu decyzji w sprawie, której "wyszły na jaw okoliczności następcze - nieistniejące w dniu wydania decyzji (informacji z dnia 17 października 2022 roku),

3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo tego, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia 6 K.p.a. polegającego na wznowieniu postępowania administracyjnego pomimo braku zaistnienia ustawowych przesłanek do podjęcia tego typu działań,

4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo tego, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia 8 K.p.a. polegającego na prowadzeniu postępowania z pominięciem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także faworyzowaniu jednego podmiotu i jego potencjalnych uprawnień oraz zaniechaniu prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

5) art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i z pominięciem całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło do ustalenia, że ciepło do lokalu mieszkalnego skarżącego dostarczane jest przez "firmę zewnętrzną" podczas gdy dowody zgromadzone w aktach sprawy wprost wskazują, że ciepło dostarcza zarządca budynku, E. S. M..

Skarżący załączył do skargi zawiadomienie z dnia 29 sierpnia 2022 roku oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 9 października 2023 roku celem wykazania następujących faktów:

- niepodgrzewania wody przez zarządcę budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny skarżącego,

- konieczności samodzielnego podgrzania wody przez skarżącego,

- wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie uznania dodatku węglowego za świadczenie nienależnie pobrane,

- wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu dodatku węglowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia skargi i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 P.p.s.a. Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) P.p.s.a.

Analiza akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy.

Skarżący, na formularzu wniosku o wypłatę dodatku węglowego, tj. podaniem złożonym w organie w dniu 31 sierpnia 2022 roku, wystąpił o przyznanie dodatku węglowego. W treści wniosku wskazał, że zamieszkuje wraz z żoną w budynku mieszkalnym wielorodzinnym pod adresem [...].

W treści podania wskazano, że gospodarstwo domowe wnioskodawcy znajduje się w budynku, w którym ogrzewanie jest realizowane przez lokalną sieć ciepłowniczą obsługiwaną z kotła na paliwo stałe zainstalowanego w innym budynku.

Do wniosku załączono: zaświadczenie z dnia 26 sierpnia 2022 roku wystawione przez właściciela lokalnej sieci ciepłowniczej - E. S. M. w Z., w którym stwierdzono, że budynek nr [...] składa się z 8 lokali i ogrzewany jest przez lokalną sieć ciepłowniczą, obsługiwaną z kotła na paliwo stałe zainstalowanego w innym budynku oraz złożoną przez skarżącego w dniu 4 marca 2022 roku deklarację źródeł ciepła i źródeł spalania paliw.

Wójt Gminy Z., informacją z dnia 17 października 2022 roku, skierowaną do K. Z., orzekł o przyznaniu jednorazowo dodatku węglowego w kwocie [...]zł.

E. S. M. w Z., pismem z dnia 21 października 2022 roku (wpływ do organu w dniu 24 października 2022 roku), zawiadomiła Wójta Gminy Z., że na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw jest uprawniona do rekompensaty za dostarczane ciepło, a także jest zobowiązana do stosowania stawek opłat za ciepło nie wyższych niż 42% w stosunku do dotychczasowych.

Wójta Gminy Z., postanowieniem z dnia 26 października 2022 roku, wznowił postępowanie administracyjne dotyczące wniosku o wypłatę dodatku węglowego, a następnie, decyzją z dnia 16 listopada 2022 roku, uchylił informację o przyznaniu dodatku węglowego oraz odmówił prawa do wypłaty tego dodatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 14 lutego 2023 roku, uchyliło decyzję Wójta Gminy Z. w całości oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Z decyzji organu I instancji nie wynika ani podstawa prawna rozstrzygnięcia, ani okoliczności faktyczne leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Kolegium zaznaczyło jednocześnie, że ustawa o dodatku węglowym nie zawiera przepisów, na podstawie których możliwe byłoby uchylenie informacji o przyznaniu dodatku węglowego. Możliwym jest, co najwyżej, wydanie decyzji uchylającej prawo do dodatku węglowego.

W ponowionym postępowaniu wyjaśniającym E. S. M. w Z., pismem z dnia 25 kwietnia 2023 roku, potwierdziła uzyskanie rekompensaty za dostarczane ciepło do lokalu [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził, że lokal pod adresem [...] jest ogrzewany z kotłowni E. S. M. w Z., a głównym rodzajem stosowanego paliwa jest węgiel kamienny.

Wójt Gminy Z., decyzją z dnia 18 maja 2023 roku, uchylił prawo do dodatku węglowego ustalone informacją z dnia 17 października 2022 roku oraz odmówił prawa do tego dodatku.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska, że ustalenia faktyczne w kontrolowanej sprawie zostały przyjęte z naruszeniem art. 77 § 1 lub art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.).

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący wraz z żoną zamieszkują w budynku, w którym znajduje się osiem lokali mieszkalnych. Zarówno ten budynek, jak i budynki sąsiednie zarządzane są przez E. S. M. w Z.. W jednym z budynków znajduje się kotłownia, za pomocą której ogrzewane są mieszkania w blokach mieszkalnych. Obsługą kotłowni zajmuje się zarządca budynków - E. S. M.. W kotłowni pracuje kocioł zasilany na węgiel kamienny.

Opisane okoliczności kontrolowanej sprawy są pomiędzy stronami bezsporne oraz znajdują potwierdzenie w treści dowodów włączonych do akt administracyjnych.

W sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalone zostało, że ciepło do lokalu skarżącego jest dostarczane przez podmiot zewnętrzny, który na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw zobowiązany był do stosowania stawek opłat za ciepło nie wyższych niż 42% w stosunku do dotychczasowych oraz otrzymał rekompensatę za ciepło dostarczane do lokalu skarżącego.

W konsekwencji okoliczności przedstawione w uzasadnieniu wydanych decyzji oraz potwierdzone w uzasadnieniu skargi, Sąd przyjmuje, jako własne ustalenia faktyczne w kontrolowanej sprawie.

Brak jest podstaw do tego, aby formułować ocenę, że kwestionowane skargą decyzje - rozstrzygnięcie o uchyleniu informacji o przyznaniu dodatku węglowego oraz odmowie przyznania tego dodatku, zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. 2023, poz. 141 ze zm.) stwierdziło, iż dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 roku, albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym, przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.

Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 tej ustawy przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust, 1 rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.) przedsiębiorstwo posiadające koncesję i wykonujące działalność w zakresie wytwarzania ciepła, które jest dostarczane do odbiorców, o których mowa w art. 4 ust. 1, dla 1) każdego źródła ciepła lub 2) grupy źródeł ciepła stosujących ten sam rodzaj paliwa, z których żadne nie przekracza 5MW zainstalowanej mocy cieplnej - ustala się na podstawie taryfy dla ciepła zatwierdzonej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne cenę ciepła, cenę za zamówioną moc cieplną i cenę nośnika ciepła lub stawkę opłaty miesięcznej za zamówioną moc cieplną i stawkę za ciepło z rekompensatą wynikającą ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, o której mowa w ust. 3, uwzględniając planowane wielkości uwzględnione w zatwierdzonej taryfie i wprowadza ustalone ceny z rekompensatą do stosowania w rozliczeniu z odbiorcami, o których mowa w art. 4 ust. 1, w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r.

Natomiast przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania ciepła, które jest dostarczane do odbiorców ciepła, o których mowa w art. 4 ust. 1, która nie wymaga uzyskania koncesji lub zwolnione z obowiązku przedkładania taryf dla ciepła do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, dla każdego źródła ciepła lub grupy źródeł ciepła stosujących ten sam rodzaj paliwa, z których żadne nie przekracza 5MW zainstalowanej mocy cieplnej, kalkuluje ceny lub stawki opłat zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 46 ust. 5 i 6 ustawy - Prawo energetyczne oraz ustala składniki średniej ceny wytwarzania ciepła wynikające ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, o której mowa w ust. 3, i wprowadza je do stosowania w okresie od dnia 1 października 2022 roku do dnia 30 kwietnia 2023 roku w rozliczeniu z odbiorcami , o których mowa w art. 4 ust. 1.

Stosownie zaś do brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1-3 powołanej ustawy, średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą ustala się dla gospodarstw domowych, wspólnot mieszkaniowych, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, albo spółdzielni mieszkaniowych, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych, które są uprawnione lub zobowiązane do zapewnienia ciepła w lokalach mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwo domowe albo w lokalach podmiotów, o których mowa w pkt 4, w zakresie w jakim zużywają ciepło na potrzeby określone w tych przepisach oraz podmiotów innych niż podmioty, o których mowa w pkt 2, które na mocy ustawy, umowy lub innego tytułu prawnego są uprawnione lub zobowiązane do zapewnienia dostaw ciepła do lokali mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwa domowe albo w lokalach podmiotów, o których mowa w pkt 4, w zakresie, w jakim zużywają ciepło na potrzeby określone w tych przepisach.

Z brzmienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że spółdzielnie mieszkaniowe, które są uprawnione lub zobowiązane do zapewnienia ciepła w lokalach mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwo domowe, należą do podmiotów, które zgodnie z art. art. 3 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, kalkulują ceny lub stawki opłat zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 46 ust. 5 i 6 ustawy - Prawo energetyczne oraz ustalają składniki średniej ceny wytwarzania ciepła wynikające ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, o której mowa w ust. 3, i wprowadzają je do stosowania w okresie od dnia 1 października 2022 r. do dnia 28 lutego 2023 r. w rozliczeniach z odbiorcami, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Jak stanowi natomiast art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, przedsiębiorstwom energetycznym, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2, stosującym średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą wobec odbiorców, o których mowa w art. 4 ust. 1, przysługuje z tego tytułu rekompensata określona zgodnie z ust. 3. Rekompensata przysługuje za okres od dnia 1 października 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 roku i jest wypłacana podmiotowi uprawnionemu za każdy miesiąc kalendarzowy stosowania średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą.

Z uzasadnienia projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach wynika, że intencją ustawodawcy było to, aby rekompensata ograniczyła wzrost ceny ciepła dla odbiorców, o których mowa w art. 4, pomimo rosnących kosztów przedsiębiorstw energetycznych, wytwarzających ciepło w związku z sytuacją na rynku surowców energetycznych. Wytwórcom ciepła z tytułu obniżenia średniej ceny wytwarzania ciepła przyznano rekompensaty, które miały spowodować ograniczenie wzrostu opłat ponoszonych przez ich odbiorców.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy brak jest podstaw do rozpoznania naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie.

Organy słusznie uznały, że choć pomoc państwa w formie rekompensaty jest skierowana dla przedsiębiorców energetycznych, to jednak rzeczywistym beneficjentem tejże pomocy jest odbiorca ciepła, w tym gospodarstwa domowe, do których ciepło dostarczają między innymi spółdzielnie mieszkaniowe.

Organ odwoławczy trafnie uznaje, że obsługa kotłowni bloku mieszkalnego przez firmę zewnętrzną, która tak jak w okolicznościach kontrolowanej sprawy otrzymuję rekompensatę za dostarczanie ciepło, bo jest zobowiązana do stosowania ustawowo określonych stawek za dostarczane ciepło, wyklucza możliwość ubiegania się o dodatek węglowych przez beneficjentów takiego systemu dostarczania ciepła.

Brak jest podstaw prawnych do formułowania zarzutu naruszenia art. 6 K.p.a., gdyż przepisy ustawy o dodatku węglowym przewidują prawną możność i formę prawną podważania praw uzyskanych na podstawie informacji o przyznaniu dodatku węglowego.

Przypomnieć należy, że zgodnie art. 2 pkt 16 ustawy o dodatku węglowym przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a. został zbudowany na fałszywym założeniu, że istnieją materialnoprawne podstawy dla dokonywania wyboru, które ze spornych świadczeń (dodatek węglowym, czy rekompensatę za dostarczone ciepło) należy cofnąć/uchylić. Wskazane świadczenia są niezależne materialnoprawnie w zakresie podmiotowym, jak i przedmiotowym.

Okoliczności kontrolowanej sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują, że spośród spornych świadczeń to dodatek węglowy został wypłacony bez spełnienia materialnoprawnych przesłanek dla jego uzyskania.

Załączone do skargi, a także do odwołania z dnia 1 grudnia 2022 roku, zawiadomienie E. S. M. w Z. z dnia 29 sierpnia 2022 roku o zmianie stawki taryfowej za centralne ogrzewanie jednoznacznie potwierdza, że skarżący nie ponosi wydatków na zakup węgla kamiennego, brykietu lub peletu zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego do indywidualnego źródła ogrzewania lokalu pod adresem [...].

Autorka skargi trafnie przyjmuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajdowały zastosowania przepisy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż stosowanie instytucji wznowienia postępowania pozostaje aktualne jedynie w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną.

Dostrzegać jednak należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ujawniło opisaną wadliwość prawną i uchyliło decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 16 listopada 2022 roku.

Sąd dostrzega, że w obrocie prawnym nadal pozostaje postanowienie wznawiające postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty dodatku węglowego.

Przypomnieć jednak należy, że uwzględnienie skargi warunkuje naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wójt Gminy Z. zastosował się do wytycznych organu odwoławczego w toku ponownego rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, gdyż wydana przez niego decyzja z dnia 18 maja 2023 roku wskazuje właściwe podstawy prawne oraz posiada wymagane tymi przepisami rozstrzygnięcie.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do rozpoznania istotnego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) P.p.s.a.

Z kolei stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, pozostaje aktualne wówczas, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.