Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 524/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 161 § 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego M sp. z o. o. w R. na bezczynność P. S.A. w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od P. S.A. w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego M sp. z o.o. w R. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") jest bezczynność w kwestii wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Wnioskodawca pismem z 25 września 2023 r. skierowanym do P S.A. w K. (dalej "P") wniósł, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o przesłanie w terminie nie dłuższym niż 14 kopii, protokołów/sprawozdania/opinii po przeprowadzonym teście systemu [...] - pełnej treści - wraz z załącznikami, które wg. otrzymanych informacji odbyły się w dniu 20 września 2023 r. w ramach postępowania o udzielenie zamówienia pn. Dostawa systemu bezprzewodowej łączności ratowniczej z możliwością stosowania w wyrobiskach zagrożonych wybuchem metanu i/lub pyłu węglowego dla P S.A. Oddział M., oznaczonego numerem [...].

Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie wymienionych dokumentów w formie skanów, na adres e- mail: [...].pl.

2. P decyzją z dnia 11 października 2023 r. znak: [...] udostępniła Wnioskodawcy informację w zakresie Protokołu prób odbiorczych Systemu [...] z dnia 20 września 2023 r., jednocześnie odmówiła udzielenia informacji w zakresie załączników do Protokołu w postaci schematu wyrobisk objętych próbami odbiorczymi oraz chronometrażu prowadzenia prób odbiorczych, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa. Decyzja ta została przesłana Wnioskodawcy na adres e-mail.

3. Wnioskodawca w dniu 13 listopada 2023 r., za pośrednictwem P, wniósł, na przedmiotową decyzję skargę, w ramach której domagał się całościowego stwierdzenia jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, względnie jej uchylenia i przekazania sprawy P celem ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt III SA/Gl 1070/23) odrzucił skargę. WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Wskazał, że udostępnienie informacji jest czynnością materialno-techniczną. W myśl art. 16 ust. 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. WSA zauważył, że organ, wysyłając do strony skarżącej wiadomość e-mail, której załącznikiem była zaskarżona decyzja nie zadziałał we właściwej formie, albowiem przepisy k.p.a. nie przewidują dostarczenia decyzji za pośrednictwem poczty elektronicznej. Skan decyzji, nieopatrzony podpisem elektronicznym nie staje się decyzją wydaną w formie dokumentu elektronicznego i doręczenie go za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie stanowi prawidłowego doręczenia decyzji. Tym samym WSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia, wobec czego uznać należy, że jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu.

Postanowienie to jest prawomocne.

4. Skarżący pismem z dnia 27 maja 2024 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem P, złożył skargę na bezczynność P w zakresie nierozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 września 2023 r. i wniósł o:

1. zobowiązanie P do wydania decyzji w określonym terminie,

2. stwierdzenie, że P dopuściła się bezczynności względnie przewłoki w prowadzeniu postępowania,

3. stwierdzenie, że bezczynność P (względnie przewlekłe prowadzenie postępowania) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4. przyznanie Skarżącemu od P sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.,

5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach sygn. akt: III SA/GI 1070/23 dla wykazania daty powstania tego obowiązku oraz okresu, przez który organ pozostaje w stanie bezczynności oraz dla wykazania spełnienia przesłanki formalnej do złożenia niniejszej skargi, bezczynności P w załatwieniu sprawy, rażącego naruszenia prawa przez tenże organ,

6. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przyznał, że decyzją z dnia 11 października 2023 r., doręczoną na adres e-mail w dniu 13 października 2023 r., P odmówiła udostępnienia informacji publicznej na wniosek Skarżącego w zakresie załączników do protokołu w postaci schematu wyrobisk objętych próbami odbiorczymi oraz chronometrażu prowadzenia prób odbiorczych z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa i udostępniła protokół prób odbiorczych Systemu [...] z dnia 20 września 2023 r. stanowiący załącznik nral.2 - do (SPOZ).

Dalej Skarżący wyjaśnił, że złożył skargę do WSA w Gliwicach na ww. decyzję, jednak WSA postanowieniem odrzucił skargę. WSA uznał, że organ, wysyłając do strony skarżącej wiadomość e-mail, której załącznikiem była zaskarżona decyzja, nie zadziałał we właściwej formie, albowiem przepisy k.p.a. nie przewidują doręczania decyzji za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail, zatem stanowiąca załącznik do wiadomości e-mailowej z 13 października 2023 r. decyzja organu nie weszła do obrotu prawnego. Zgodnie z rozstrzygnięciem WSA stosownie do treści art. 14 § 1a k.p.a., sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli decyzja ma zostać doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej, to powinna być wydana w formie dokumentu elektronicznego. Skan decyzji, nieopatrzony podpisem elektronicznym, nie staje się decyzją wydaną w formie dokumentu elektronicznego i doręczenie go za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie stanowi prawidłowego doręczenia decyzji.

Zdaniem Skarżącego P w terminie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej nie rozpatrzyła wniosku z dnia 25 września 2023 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania - mimo upływu prawie 8 miesięcy, Skarżący nie otrzymał dotychczas jakiegokolwiek pisma w odpowiedniej formie, nie wspominając już o takich czynnościach, jak poinformowanie o ewentualnej zwłoce w rozpoznaniu sprawy, jej przyczynach, czy przewidywanych terminie wydania decyzji.

5. W odpowiedzi na skargę P wniosła o jej oddalenie.

P wyjaśniła, że po wpłynięciu skargi na bezczynność organu, co nastąpiło w dniu 10 czerwca 2024 r., decyzja z dnia 11 października 2023 r. została z ostrożności nadana listem poleconym bezpośrednio na adres Skarżącego za pośrednictwem operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie żądania Skarżącego okazały się zasadne.

Skarga dotyczy bezczynności P w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku Skarżącego z dnia 25 września 2023 r.

Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p."), regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1).

Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).

Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie jednak z przepisem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., tak określone powszechne prawo do informacji publicznej, podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Powyższe ograniczenia wynikają wprost z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 47 Konstytucji RP przewiduje zaś dla każdego prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych".

Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

U.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji.

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/24).

W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji, tj. P jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Sąd podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 14 lutego 2024 r. (sygn. akt III OSK 325/23, CBOSA), że "konstrukcja ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że po pierwsze - podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, do których na gruncie u.d.i.p. ustawodawca zalicza również władze publiczne, a także, po drugie - mając na uwadze użyty w treści omawianego przepisu zwrot "w szczególności", podmiotami wykonującymi zadania publiczne są podmioty wskazane w otwartym katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika zatem, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. wystarczające dla stwierdzenia, że określony podmiot wykonuje zadania publiczne, a w konsekwencji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jest ustalenie, że podmiot taki jest podmiotem wymienionym w otwartym katalogu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Innymi słowy, już sam fakt, że dany podmiot jest "osobą prawną, w której Skarb Państwa (...) ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" wystarczy do uznania, że w rozumieniu przepisów u.d.i.p. jest on podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Prawidłowa jest zatem taka wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którą podmioty w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, są jednocześnie podmiotami zobowiązanymi do udostępniania każdej informacji, jaką u.d.i.p. kwalifikuje jako informację publiczną, bez względu na to jakiej sfery działalności danego podmiotu ona dotyczy (por. wyroki NSA z dnia: 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 559/21 oraz 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 2010/21)."

Z informacji dostępnych na stronie internetowej P wynika, że P jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa. Odpowiednich wpisów potwierdzających nabycie całego pakietu akcji P S.A. dokonano 25 października 2022 r. w Rejestrze Akcjonariuszy Spółki.

Zatem obowiązkiem P było udostępnienie żądanej informacji w terminach określonych w art. 13 u.d.i.p., bądź wydanie decyzji o jej nieudostępnieniu.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2022 r. w spr. IV SAB/Wr 609/22, CBOSA) Przy czym, ocena bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej dokonywana jest według stanu faktycznego na dzień orzekania przez sąd administracyjny. Sąd zobowiązany jest badać czy w dacie wniesienia skargi adresat wniosku pozostawał w bezczynności. Sąd ma obowiązek uwzględniania zdarzeń, które powodują, że ewentualne zobowiązanie do wyeliminowania bezczynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. W takim przypadku sąd nie może zobowiązać adresata wniosku do podjęcia czynności, która została już podjęta przed dniem rozpoznania przez sąd skargi. Celem bowiem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest doprowadzenie do podjęcia przez podmiot zobowiązany do określonego w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej działania.

W sprawie postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 1070/23 (postanowienie prawomocne) zostało przesądzone, że wydana przez P decyzja z dnia 11 października 2023 r. o udostępnieniu Skarżącemu Protokołu prób odbiorczych Systemu [...] z dnia 20 września 2023 r. stanowiący załącznik nr 1.2 - do (SOPZ) i odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie załączników nr 1 i 2 do Protokołu prób odbiorczych Systemu [...] z dnia 20 września 2023 r. stanowiącego załącznik nr 1.2- do (SOPZ), tj. Schematu wyrobisk objętych próbami odbiorczymi oraz Chronometrażu prowadzenia prób odbiorczych nie została prawidłowo doręczona Skarżącemu i nie weszła do obrotu prawnego. Z dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę oraz pisma P z dnia 16 września 2024 r. wynika, że ww. decyzja z dnia 11 października 2023 r. została wysłana Skarżącemu listem poleconym w dniu 25 czerwca 2024 r. i odebrana przez Skarżącego w dniu 28 czerwca 2024 r., czyli już po wniesieniu skargi.

Zatem w dacie wnoszenia skargi P pozostawała w bezczynności. Dopiero po złożeniu skargi do Sądu P wysłała i doręczyła Skarżącemu listem poleconym decyzję z dnia 11 października 2023 r. Tym samym w dacie orzekania przez Sąd, stan bezczynności P już nie istniał, gdyż decyzja z dnia 11 października 2023 r. weszła do obrotu prawnego. Jednak w dacie złożenia skargi P pozostawała w bezczynności i w takim przypadku rozpoznanie skargi na bezczynność organu, polega na stwierdzeniu, że organ dopuścił się bezczynności, co stanowi uwzględnienie skargi (pkt 1 sentencji wyroku).

Skoro zatem P przed rozpoznaniem skargi załatwiła wniosek Skarżącego, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienie wniosku. Wobec powyższego należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania P do rozpoznania wniosku Skarżącego (pkt 2 sentencji wyroku).

W ocenie Sądu bezczynność P nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA).

P zareagowała na wniosek Skarżącego - wydała decyzję i udostępniła niektóre żądane informację, lecz nie doręczyła skutecznie decyzji Skarżącemu, co spowodowało, że nie weszła ona do obrotu prawnego. Po wniesieniu skargi P wysłała Skarżącemu decyzję listem poleconym. Postawy P nie sposób zatem ocenić, jako celowo lekceważącej i nacechowanej złą wolą.

Sąd rozważył także zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny oraz przyznanie Skarżącemu sumy pieniężnej, o co wnosił w skardze. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego w postaci grzywny, jak również zasądzenia na rzecz Skarżącego od P sumy pieniężnej i Sąd oddalił skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r., SAB/Gl 72/19 - opubl. w CBOSA). Taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła.

Rozpatrując sprawę ponownie, P będzie związana oceną prawną Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na mocy art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego wpis (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł) oraz opłatę skarbową uiszczoną od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł), czyli łącznie 597 zł.