Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1992/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: 131 ust. 2 pkt 1, art. 256 ust. 1, art. 315 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1170
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 8271/22 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 grudnia 2020 r. nr Sp.75.2017 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 8271/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. (uprawniona, skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP, organ) z dnia 4 grudnia 2020 r. nr Sp.75.2017 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.

II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.

W dniu 30 marca 2017 r. wpłynął do organu wniosek S. S.A. z siedzibą w N. (wnioskodawca, uczestnik postępowania) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "THE SECRET SOAP STORE" o numerze R.235576 udzielonego na rzecz skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: "T. z siedzibą w K.. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 131 ust. 1 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), podnosząc, że uprawniona była przez niego zatrudniona na podstawie umowy o pracę od dnia 16 lipca 2007 r. na stanowisku zastępcy Dyrektora ds. sprzedaży od dnia 1 stycznia 2008 r., a następnie na stanowisku Dyrektora Generalnego. Wnioskodawca podał, że do obowiązków uprawnionej należało m.in.: kreowanie nowopowstałej marki "The Secret Soap Store", należącej do wnioskodawcy, dbanie o jej wizerunek, kreowanie sprzedaży, reprezentacja wnioskodawcy na wszelkiego rodzaju targach, wystawach. Wnioskodawca wyjaśnił, że marka "The Secret Soap Store" powstała w 2008 r. w strukturze przedsiębiorstwa wnioskodawcy i od tego czasu rozpoczęło się kształtowanie nowej linii produktów w oparciu o tę markę. Szczególnie intensywnie promowane były produkty opatrzone marką "The Secret Soap Store" poprzez tworzenie szeregu materiałów reklamowych w trakcie postępowania zgłoszeniowego spornego znaku towarowego. Za każdym razem materiał reklamowy opatrzony był oznaczeniem "The Secret Soap Store", znakiem graficznym w postaci zdobionego serca oraz informacją o właścicielu marki czy też jego danymi kontaktowymi. Zdaniem wnioskodawcy, uprawniona wielokrotnie, w komunikacji mailowej, potwierdzała, że sporny znak towarowy jest własnością wnioskodawcy, co oznacza, że rejestrując sporny znak towarowy przywłaszczyła sobie prawo do dysponowania nim, a przy tym działając w warunkach szczególnego zaufania, będąc córką prezesa zarządu wnioskodawcy, uczyniła to podstępnie. W ocenie wnioskodawcy w zakresie obowiązków uprawnionej leżało to, aby wypromować sporną markę, przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesów pracodawcy. Takie zachowanie – zdaniem wnioskodawcy – wypełnia przesłanki niezbędne do uznania, że zgłoszenie spornego znaku przez uprawnioną zostało dokonane w złej wierze. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 6 grudnia 2017 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie spornego oznaczenia i wszystkie argumenty i twierdzenia w nim zawarte oraz w dotychczasowych pismach procesowych. Podniósł, że nigdy nie zawierał umów o przeniesienie autorskich praw do logotypów używanych w jego firmie. Uprawniona w ramach swoich obowiązków pracowniczych zlecała m.in. opracowanie etykiet, opakowań w imieniu wnioskodawcy. Uprawniona podtrzymała wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego znaku towarowego i wszystkie argumenty oraz twierdzenia, jak w odpowiedzi na wniosek oraz w pismach procesowych. Wnioskodawca oświadczył natomiast, że cofa podstawę prawną wniosku o unieważnienie spornego prawa w części dotyczącej art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r. uprawniona podniosła, że na podstawie umowy o dzieło nr 01/09/MK zawartej 2 czerwca 2009 r. wraz z przeniesieniem majątkowych praw autorskich do utworu o wykonywanie projektu graficznego znaku towarowego, uzyskała na swoją rzecz wszelkie uprawnienia do oznaczenia "The Secret Soap Store". Wnioskodawca nie używał przed dniem 2 czerwca 2009 r. ani też nie zlecał uprawnionej wykonania na jego rzecz spornego logotypu. Uprawniona wskazała, że zlecenie wykonania i nabycie uprawnień majątkowych do spornego oznaczenia związane było z planowanym rozpoczęciem własnej działalności gospodarczej. Uprawniona nabywała produkty, które zlecała do wykonania wnioskodawcy ze spornym oznaczeniem, a wnioskodawca obciążał uprawnioną fakturami VAT z oznaczeniem firmy uprawnionej ("The Secret Soap Store"). Wnioskodawca dążył do uzyskania na swoją rzecz odpłatnej licencji na używanie spornego oznaczenia. W tym celu uprawniona zleciła przygotowanie projektu takiej umowy i przedstawiała go wnioskodawcy, który ją werbalnie zaakceptował. Ostatecznie nie doszło do zawarcia umowy licencyjnej z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, który opóźniał jej podpisanie. Zdaniem uprawnionej ww. fakty świadczą o tym, że wnioskodawca miał pełną wiedzę o statusie prawnym spornego oznaczenia. Uprawniona zaprzeczyła, aby w zakresie jej pracowniczych obowiązków były czynności wprowadzenia produktów oznaczonych spornym znakiem. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 13 kwietnia 2018 r. Kolegium Orzekające do Spraw Spornych UP RP (Kolegium Orzekające) przesłuchało świadków w osobach: Z. D. i J. W.. Świadek Z. D. zeznał, że sporne oznaczenie było używane przez wnioskodawcę od września 2009 r. Do czasu zatrudnienia uprawnionej to świadek był odpowiedzialny za zlecenia i nadzór na projektami wykorzystywanymi przez wnioskodawcę. Po zatrudnieniu uprawnionej, to ona zajmowała się znakami i rozwojem opakowań oraz kontaktami z grafikiem P. Z. Wnioskodawca kupił od P. Z. sporne oznaczenie o czym świadczy opłacona przez wnioskodawcę faktura VAT. W ocenie świadka uprawniona odgrywała bardzo ważną rolę w strukturze wnioskodawcy, bowiem decydowała o kierunku jego działalności. O zarejestrowaniu w UP spornego znaku dowiedział się w 2014 r. Wnioskodawca jako pracodawca uprawnionej zgodził się na prowadzenie przez nią indywidualnej działalności gospodarczej. Zgoda ta wynikała ze stosunku zaufania oraz powiązań rodzinnych pomiędzy uprawnioną a ówczesnym Prezesem Zarządu wnioskodawcy. Świadek J. W. zeznała, że u wnioskodawcy pracuje od listopada 2009 r. w dziale handlowym. Do jej obowiązków należało ofertowanie produktów, sprzedaż, udział w targach, promocji oraz reklamie. Sporny znak towarowy był obecny w firmie od początku jej pracy, m.in. na jej wizytówce. Zdaniem świadka to uprawniona jest właścicielem spornego oznaczenia, bowiem sama jej to powiedziała parę lat temu. Uprawniona miała własną działalność gospodarczą, w ramach której sprzedawała kosmetyki wnioskodawcy. Natomiast w okresie 2009-2010 r. świadek nie miała wiedzy kto jest właścicielem spornego oznaczenia. W piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. wnioskodawca przedłożył oświadczenie grafika P. Z., który stwierdza, że sporne oznaczenie zostało przygotowane na zlecenie wnioskodawcy, natomiast umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe została podpisana przez niego po dacie realizacji ww. projektu.

Kolegium Orzekające UP podzieliło stanowisko wnioskodawcy, że prawo ochronne na znak towarowy "THE SECRET SOAP STORE" o numerze R.235576 udzielone zostało z naruszeniem art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., bowiem sporny znak towarowy zgłoszony został do Urzędu Patentowego w złej wierze. Organ wskazał, że uprawniona w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego była pracownikiem wnioskodawcy na stanowisku Dyrektora Generalnego (wcześniej Dyrektora ds. Sprzedaży). Organ uznał, że ww. relacja pomiędzy uczestnikami niniejszego postępowania w dacie zgłoszenia spornego znaku była relacją szczególnego zaufania. W związku z tym wnioskodawca, będący w dacie zgłoszenia spornego oznaczenia pracodawcą uprawnionej, mógł w sposób uzasadniony oczekiwać, że uprawniona będzie działać w najlepszym interesie swojego pracodawcy, służąc mu odpowiednią radą, i że nie będzie podejmować żadnych działań, które w istotny sposób naruszałyby ważne jego interesy. W ocenie organu, ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego bezspornie wynika także, że to wnioskodawca ponosił wszelkie koszty związane ze spornym znakiem towarowym, poczynając od zapłacenia faktury VAT firmie "S.nza wykonanie kompozycji słowno-graficznej "The Secret Soap Store", kończąc na wszelkich działaniach marketingowych związanych z promocją znaku. Również z tych samych materiałów dowodowych wynika, że to wnioskodawca był adresatem wielu nagród i wyróżnień, które otrzymywały produkty opatrzone spornym oznaczeniem, a nie firma, którą prowadzi uprawniona. Zdaniem organu uprawniona musiała wiedzieć, że spowoduje to konfuzję rynkową oraz szkodę majątkową i wizerunkową jej pracodawcy, bowiem konsumenci kojarzyliby sporny znak towarowy co najmniej z dwoma podmiotami oferującymi identyczne towary opatrzone tymi samymi znakami. Ponadto zdaniem organu na powyższą ocenę nie ma wpływu kwestia własności praw autorskich, które zdaniem uprawnionej jej przysługują na mocy umowy o dzieło nr 01/09/MK zawartej 2 czerwca 2009 r. wraz z przeniesieniem majątkowych praw autorskich do utworu o wykonywanie projektu graficznego znaku towarowego zawartej z twórcą tego dzieła. Umowa ta jest kwestionowana zarówno przez wnioskodawcę, jak i przez twórcę. Kolegium Orzekające zgodziło się z uprawnioną, że strony umowy oraz prawa i obowiązki wynikające z tej umowy zostały jasno w niej sprecyzowane, jednak poza kwestionowaną umową nie ma innych dowodów, które potwierdzałyby stanowisko prezentowane przez uprawnioną.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Na wstępie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wyrokiem z 10 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 968/21, oddalił skargę skarżącej na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 1048/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA w sprawie zaszła przesłanka nieważności postępowania, wynikająca z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie. Sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu 2 marca 2010 r., a więc przed dokonaniem nowelizacji ustawy p.w.p. Wobec tego UP prawidłowo wskazał art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. Żądanie unieważnienia prawa do znaku towarowego musi odwoływać się zatem do przesłanek unieważnienia obowiązujących w czasie nabycia prawa. Prawo to może być unieważnione, jeżeli zostało wadliwie nabyte, tzn. nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony. WSA w Warszawie wskazał, że zgłoszenie znaku w złej wierze jest szczególnym przypadkiem bezwzględnej przeszkody rejestrowej. Wyjaśnił, że zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze ma miejsce wówczas, gdy następuje pomimo wiedzy lub niewiedzy, będącej następstwem braku staranności, o istnieniu cudzego prawa lub interesu godnego ochrony, które mogą być przez to zagrożone i z zamiarem szkodzenia tym interesom. Dla oceny złej wiary zgłaszającego istotne znaczenie ma właśnie zamiar naganny z punktu widzenia zasad uczciwości. Jest tak wówczas, gdy zgłoszenie znaku jest dokonywane w celu wyeliminowania konkurenta z zamiarem przechwycenia jego klienteli. Działa w złej wierze ten, kto wie lub przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć o rzeczywistym używaniu znaku przez innego przedsiębiorcę z sukcesem i - uprzedzając jego wniosek o rejestrację znaku - sam dokonuje zgłoszenia tego znaku. Zła wiara w świetle art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. to nie tylko świadomość niezgodnego stanu rzeczy z rzeczywistym stanem prawnym, brak takiej świadomości, która jest wynikiem niedbalstwa, ale również nieuczciwe zgłoszenie znaku towarowego. Zła wiara nie jest uzależniona od subiektywnego stanu osoby działającej, ale w zakres tego pojęcia należy przyjąć także obiektywnie zdarzenia i okoliczności. Chodzi tutaj o takie zdarzenia, które w sposób jednoznaczny potwierdzają, iż dokonane zgłoszenie spornego znaku było nieuczciwe "zarówno w świetle ogólnych zasad prawnych, jak też zwłaszcza interesów innych przedsiębiorców". W ocenie Sądu I instancji organ, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji i wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ uwzględnił i ocenił (nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów) cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dał wiarę przedstawionym dowodom, natomiast odmienna ocena stanu faktycznego przez skarżącą stanowi jedynie polemikę z prawidłowo ustalonym stanem faktyczny sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 78 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) przez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, Sąd wskazał, że świadkowie, zgodnie z treścią wniosku, mieli zeznawać na okoliczności nie będące istotnymi dla niniejszej sprawy. Wskazał również, że nietrafny okazał się także zarzut skarżącej w zakresie niedopuszczenia zawnioskowanych przez nią dowodów oraz wadliwej oceny materiału dowodowego. W myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wymienione środki dowodowe ustawodawca stawia na równi, nie wskazuje stopnia ich ważności, bowiem z zasady oceny dowodów wskazanej w art. 80 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że dowody mają wartość równorzędną, a ich ocena dokonywana jest w całokształcie całości materiału. Wskazał, że niniejszej sprawie organ posiadał wystarczający materiał dowodowy do wydania rozstrzygnięcia.

IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Stanowisko uczestnika postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie w przypadku uwzględnienia jedynie zarzutów naruszenia prawa materialnego – uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. art. 131 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 164 ust. 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną w oparciu o rozstrzygnięcia na podstawie przepisu prawa materialnego, który został uchylony wbrew treści przepisów intertemporalnych uchylających ww. przepis;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 129(1) ust. 1 punkt 6 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 164 ust. 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną w oparciu ustaleń wadliwego ustalenia stanu faktycznego, że zgłoszenie nastąpiło w złej wierze poprzez wadliwe przyjęcie, że po dokonaniu rejestracji ze znaku Skarżący inwestował w sporny znak, a nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny, że znak promowała i reklamowała w ramach swojej jednoosobowej działalności gospodarczej pod tą samą nazwą od 2010 r. M.K. oraz spółki Secret Soap Storę FRANCHISING sp. z o.o. – M. K. w sieciach sklepów stacjonarnych w K., B., W. i innych;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 129(1) ust. 1 punkt 6 p.w.p. w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 164 ust. 1 poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z błędnym zastosowaniem przepisów wskutek wadliwego ustalenia stanu faktycznego, że na dzień zgłoszenia z 2 grudnia 2010 r. Skarżąca działała w złej wierze, gdy tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby na dzień zgłoszenia Skarżąca działała w złej wierze, co potwierdziła prowadząc pod tym samym adresem do Skarżąca od 2010 r. działalność gospodarczą pod firmą "The Secret Soap Store", a także od 2011 r. prowadząc sklepy stacjonarne w galeriach handlowych promując znak: THE SECRET SOAP STORE, w większym zakresie niż skarżąca;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi na decyzje wydaną z naruszeniem i brakiem zastosowania ww. przepisów, albowiem co najmniej od marca 2020 r. S. S.A. była świadoma używania znaku przez skarżącą i nie sprzeciwiała się temu, gdyż M. K. od 2010 r. pod tym samym adresem prowadziła działalność gospodarczą pod firmą THE SECRET SOAP STORE, a także od 2011 r. prowadząc sklepy stacjonarne w galeriach handlowych promując znak THE SECRET SOAP STORE, w większym zakresie niż skarżąca;

- art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. art. 256 p.w.p. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z pominięciem zawnioskowanych przez Skarżącą dowodów w szczególności zeznań świadków i dokumentu (zeznania świadka P. Z. we właściwej jednostce policji) pomimo, że dowody zmierzały do wykazania istotnych dla sprawy okoliczności obejmujących okres zlecenia opracowania znaku prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą "TSSS", a następnie spółkę z o.o. - sklepy stacjonarne, posługiwanie się znakiem w tym samym miejscu prowadzenia działalności co "S.C."; brak sprzeciwu "S.C." co do posługiwania się znakiem; zlecenie opracowania umowy licencji dla "S.C." na wykorzystanie znaku i zapoznanie się z treścią projektu umowy przez "S.C." poprzez Z. D. prowadzenie szerokiej działalności gospodarczej przez Skarżącą z wykorzystaniem znaku "TSSS" już od 2009 roku i w latach następnych m.in. w galerii handlowej; zamówienia produktów dla Skarżącej z oznaczeniem jej znaku "TSSS" na nabywanych od "S.C." produktach wytworzonych na zlecenie Skarżącej i błędnemu przyjęciu, że nie okoliczności na które zostały powołane dowody nie stanowią okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. art. 256 p.w.p. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną bez oceny całokształtu materiału dowodowego skutkującego wadliwym przyjęciem, że Skarżąca dokonała zgłoszenia znaku w złej wierze;

- art. 315 ust. 3 p.w.p. w części stanowiącego przepis prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, pomimo iż stanowi przepis intertemporalny do wprowadzenia ustawy p.w.p. a nie jej nowelizacji a nie przepisów intertemporalnych z ustaw wprowadzających nowelizację;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a to:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 256 p.w.p. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z pominięciem zawnioskowanych przez Skarżącą dowodów w szczególności zeznań świadków i dokumentu (zeznania świadka P. Z.we właściwej jednostce policji) pomimo, że dowody zmierzały do wykazania istotnych dla sprawy okoliczności obejmujących okres zlecenia opracowania znaku, prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą "TSSS", posługiwanie się znakiem w tym samym miejscu prowadzenia działalności co "S.C."; brak sprzeciwu "S.C." co do posługiwania się znakiem; zlecenie opracowania umowy licencji dla "S.C." na wykorzystanie znaku i zapoznanie się z treścią projektu umowy przez "S.C." poprzez Z. D.; prowadzenie szerokiej działalności gospodarczej przez Skarżącą z wykorzystaniem znaku "TSSS" już od 2009 roku i w latach następnych m.in. w galerii handlowej; zamówienia produktów dla Skarżącej z oznaczeniem jej znaku "TSSS" na nabywanych od "S.C." produktach wytworzonych na zlecenie Skarżącej i błędnemu przyjęciu, że okoliczności, na które zostały powołane dowody, nie stanowią okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1c .p.p.s.a. w zw. art. 256 p.w.p. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną bez oceny całokształtu materiału dowodowego skutkującego wadliwym przyjęciem, że Skarżąca dokonała zgłoszenia znaku w złej wierze;

- art. 315 ust. 3 p.w.p. w części stanowiącego przepis prawa procesowego poprzez jego błędne zastosowanie pomimo, iż stanowi przepis intertemporalny do wprowadzenia ustawy p.w.p. a nie jej nowelizacji a nie przepisów intertemporalnych z ustaw wprowadzających nowelizację;

- art. 141 p.p.s.a poprzez brak w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi.

Skarżony organ nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Pełnomocnik uczestnika postępowania w piśmie procesowym z dnia 10 października 2024 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, odnosząc się szczegółowo do treści zarzutów kasacyjnych.

V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

1. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku w świetle zarzutów kasacyjnych.

2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez kontrolowany Sąd Wojewódzki przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez dokonanie wadliwej kontroli legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz sporządzenie wadliwego formalnie uzasadnienia wyroku.

3. Przede wszystkim i w pierwszej kolejności należy zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że w przedmiotowej sprawie brak szczegółowego odniesienia się do zarzutu nr 5 skargi na decyzję UP RP z dnia 4 grudnia 2020 r. (s. 2 skargi do WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2021 r.) co najmniej mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem pominięcie oceny naruszeń przepisów postępowania administracyjnego regulujących obowiązki organów w zakresie prowadzenia wyjaśniającego w przedmiocie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych na tle przesłanki zgłoszenia oznaczenia w złej wierze w celu uzyskania prawa ochronnego, stanowiącej podstawę do unieważnienia prawa ochronnego (art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 kwietnia 2016 r. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej), niewątpliwie narusza przepisy art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli rozważenie tego rodzaju wad procesowych zaskarżonego rozstrzygnięcia organu w ramach przedstawienia i weryfikacji zarzutów skargi było konieczne dla dokonania prawidłowej oceny legalności przedmiotu zaskarżenia, a braki w tym zakresie uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie pełnej i efektywnej weryfikacji prawidłowości kontrolowanego wyroku w granicach skargi kasacyjnej. Jakkolwiek więc wojewódzki sąd administracyjny nie ma co do zasady obowiązku szczegółowego i odrębnego odnoszenia się do wszystkich zarzutów skargi, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla oceny legalności przedmiotu zaskarżenia, to jednak zasada ta nie ma zastosowania do tych zarzutów lub zagadnień prawnych, które stanowią warunki dokonania pełnego i prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy sądowoadministracyjnej.

4. Zasadność powyższej kwalifikacji znajduje potwierdzenie w konieczności uwzględnienia kolejnych dwóch złożonych zarzutów kasacyjnych naruszenia prawa procesowego w zakresie niedokonania oceny legalnościowej braków i zaniechań w zakresie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia sprawy o unieważnienie spornego znaku towarowego na tle istotnych okoliczności faktycznych dotyczących przesłanki zgłoszenia oznaczenia w złej wierze w celu uzyskania prawa ochronnego. Powyższe okoliczności zostały szczegółowo opisane w ww. zarzucie nr 5 skargi na decyzję UP RP z dnia 4 grudnia 2020 r., natomiast kontrolowany Sąd Wojewódzki zaniechał całościowej oceny legalności pominięcia przez skarżony organ ich znaczenia w procesie ustalania podstawy faktycznej oraz jej subsumpcji w świetle art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 kwietnia 2016 r. Taki stan rzeczy uzasadnia konkluzję, że również zarzut złożony naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. zasługuje na uwzględnienie.

Wskazane wyżej okoliczności dotyczą tak istotnych – jak wynika z akt sprawy i samej skargi – kwestii, jak: ustalenie lub weryfikacja ustalenia okresu zlecania skarżącej przez wnioskodawcę (S. S.A. z siedzibą w N.) opracowania spornego znaku towarowego; prowadzenia przez skarżącą od 2009 r. działalności gospodarczej pod firmą: "M. K. The Secret Soap Store" równolegle do działalności .S.A. w N. oraz w tym samym miejscu (Centrum Handlowym "[...]" w K.); zlecania przez skarżącą produkcji przez wnioskodawcę towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym oraz ich sprzedaży od 2010 r. w sklepie stacjonarnym w Centrum Handlowym "[...]" w K oraz braku sprzeciwu wnioskodawcy (do 2017 r.) co do posługiwania się przez skarżącą spornym znakiem; zlecenia opracowania umowy licencji dla wnioskodawcy (B. J.) na wykorzystanie spornego znaku i zapoznanie się z treścią projektu umowy przez Z. D. (2011 r.), działającego w imieniu wnioskodawcy. Nie zostały także wyjaśnione w sposób szczegółowy i przekonujący podstawy oddalenia przez organ wniosków skarżącej o dopuszczenie dowodów m.in. z protokołów zeznań świadka P. Z. złożonych w dniu 23 listopada 2017 r. w Komisariacie Policji Kraków II w K. na okoliczności związane z podmiotem zamawiającym oraz treścią zamówienia spornego znaku towarowego, w szczególności wobec późniejszej zmiany zeznań świadka w innym postępowaniu.

W dalszej kolejności kontrolowany Sąd Wojewódzki nie uwzględnił również bardzo istotnych i w istocie przesądzających o możliwości zastosowania art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 kwietnia 2016 r.) w przedmiotowej sprawie wynikających z jej stanu faktycznego okoliczności związanych z długotrwałością dostrzegalnego dla wnioskodawcy korzystania ze spornego znaku towarowego przez skarżącą w latach 2009-2017 (od 2010 r. – także w tożsamym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w K. przez stronę skarżącą i wnioskodawcę), znacznym okresem co najmniej dorozumianego braku sprzeciwu (tolerowania) wnioskodawcy wobec korzystania przez skarżącą ze spornego znaku (co najmniej w latach 2010-2017), dowiedzeniem się przez przewodniczącego Rady Nadzorczej wnioskodawcy (Z. D.) o zarejestrowaniu przez skarżącą spornego znaku towarowego w UP RP już w 2014 r., a nie jak wskazał w późniejszym piśmie z dnia 23 sierpnia 2017 r. wnioskodawca – dopiero w 2017 r. (zob. zeznania Z. D. złożone na rozprawie przed UP RP w dniu 13 kwietnia 2018 r., zgodnie ze stanem sprawy wynikającym z zaskarżonego wyroku), faktem pokrewieństwa skarżącej i ówczesnego Prezesa Zarządu wnioskodawcy – Z.K. (ojciec skarżącej) oraz wpływem tej okoliczności na ocenę prawną zachowań skarżącej. Nie były także pozbawione znaczenia prawnego w przedmiotowej sprawie okoliczności związane z powstaniem między skarżącą a wnioskodawcą sporu prawnego na tle podejrzenia sfałszowania podpisu skarżącej na umowie dzierżawy nieruchomości należącej do H. C. i stanowiącej miejsce prowadzenia działalności gospodarczej zarówno skarżącej, jak i wnioskodawcy. Okoliczności powstania i trwania tego sporu są również prawnie relewantne z punktu widzenia następczej oceny możliwości przypisania skarżącej przesłanki zgłoszenia spornego znaku w złej wierze.

5. Wszystkie pominięcia Sądu Wojewódzkiego w zakresie pełnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji na tle wskazanych wyżej okoliczności faktycznych lub dowodów wykazują istotny związek z prawidłowo zrekonstruowaną treścią znaczeniową przesłanki z art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 kwietnia 2016 r., to jest przesłanki zgłoszenia oznaczenia w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony. Zakres tego związku wynika z przytoczonej poniżej prawidłowej wersji wykładni powyższego przepisu.

Zgodnie z ogólnie przyjętym schematem badania realizacji przesłanki unieważnienia znaku towarowego w postaci jego zgłoszenia w złej wierze przedmiotem ustaleń i ocen prawnych właściwego organu muszą być przede wszystkim istniejące w chwili dokonywania zgłoszenia okoliczności związane ze stanem świadomości i woli zgłaszającego sporny znak towarowy. Są to okoliczności subiektywne świadczące o tym, że zgłaszający wiedział lub powinien był wiedzieć o istnieniu cudzego prawa lub interesu godnego ochrony, które mogą być przez to zagrożone, a ponadto miał zamiar dokonania zgłoszenia w celu szkodzenia pozostającym pod ochroną prawa interesom osób trzecich (por. wyrok TS z 11.06.2009 r. w sprawie C-529/07, Chocoladefabriken Lindt, ECLI:EU:C:2009:361, pkt 37 i n.). Tego rodzaju kierunkowy zamiar podmiotu zgłaszającego musi mieć zatem charakter naganny – co wymaga szczegółowych oraz precyzyjnych ustaleń faktycznych – z punktu widzenia ogólnych zasad prawa, zasad obrotu gospodarczego lub uczciwości handlowej (por. np. wyrok NSA z 10.03.2011 r., II GSK 313/10, LEX nr 783983; wyrok NSA z 3.09. 2013 r., II GSK 912/12; wyrok NSA z 21.10.2015 r., II GSK 1912/14, LEX nr 1925736; wyrok NSA z 12.09.2023 r., II GSK 706/20, LEX nr 3622261; wyrok NSA z 25.06.2024 r., II GSK 454/21, LEX nr 3733160). Należy przy tym zastrzec, że zgodnie z miarodajnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów prawa unijnego wyżej określone elementy subiektywne świadomości i woli zgłaszającego powinny być ustalane na podstawie wszystkich istotnych i obiektywnie stwierdzalnych zdarzeń i okoliczności zaistniałych zarówno przed, jak i po dacie zgłoszenia znaku do rejestracji, a nawet po dacie rejestracji znaku (zob. wyrok NSA z 10.03.2011 r., II GSK 313/10, LEX nr 783983; por. wyrok NSA z 14.06.2017 r., II GSK 287/15; wyrok NSA z 17.09.2015 r., II GSK 1655/14; wyrok z 11.10.2022 r., II GSK 824/19), a ich ocena powinna być całościowa i wewnętrznie komplementarna. Nie można w tym zakresie pominąć zasady chronologii wydarzeń poprzedzających zgłoszenie spornego znaku (por. np. wyrok SUE z 11.07.2013 r. w sprawie T-321/10, Gruppo Salini, ECLI:EU:T:2013:372; wyrok SUE z 5.10.2016 r. w sprawie T-456/15, Foodcare, ECLI:EU:T:2016:597) lub także następczych względem tego zgłoszenia.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie o unieważnienie spornego znaku towarowego na podstawie przesłanki zgłoszenia oznaczenia w złej wierze UP RP był zobowiązany do poczynienia w granicach wyznaczonych w art. 255 ust. 4 p.w.p. szczegółowych ustaleń faktycznych na tle okoliczności związanych nie tylko ze stanem świadomości podmiotu zgłaszającego, lecz także i przede wszystkim z istnieniem po stronie tego podmiotu (skarżącej) nagannego i kierunkowego zamiaru dokonania zgłoszenia w celu szkodzenia (ma to być więc zgłoszenie w złej intencji i przejaw naruszającej zasady uczciwości obrotu gospodarczego woli – por. wyrok TSUE z 27.06.2013 r., C-320/12, w sprawie Malaysia Dairy Industries, ECLI:EU:C:2013:435, pkt 36) interesom podmiotu trzeciego (wnioskodawcy), o ile interesy te zasługują na ochronę prawną (co wymaga odrębnych ustaleń faktycznych i ocen), uwzględniając przy tym, że stopień tego rodzaju ochrony może być zróżnicowany (por. wyrok SUE z 5.10. 2016 r., T-456/15, w sprawie Foodcare, ECLI:EU:T:2016:597), co wymaga przeprowadzenia odrębnego procesu wartościowania.

W świetle przywołanych wyżej judykatów nie ulega wątpliwości, że w dotychczas prowadzonym postępowaniu w przedmiotowej sprawie nie tylko nie wykazano działania skarżącej w zamiarze pokrzywdzenia wnioskodawcy (a więc działania w nagannym i kierunkowym zamiarze dokonania zgłoszenia w celu szkodzenia wnioskodawcy), lecz także nie określono, czy i ewentualnie w jakim zakresie i stopniu interesy wnioskodawcy zasługiwały na ochronę prawną w momencie dokonywania zgłoszenia, uwzględniając zasadę chronologii istotnych zdarzeń i zachowań skarżącej i wnioskodawcy, w tym przede wszystkim długotrwałego i dostrzegalnego dla wnioskodawcy korzystania ze spornego znaku towarowego przez skarżącą w latach 2009-2017 (w istocie tolerowania przez wnioskodawcę praktyki posługiwania się przez skarżącą w obrocie prawnym spornym znakiem na zasadzie wyłączności, bez żądania wynagrodzenia i bez zgłaszania zastrzeżeń), prowadzenia przez obydwie strony działalności gospodarczej w tożsamym miejscu, okoliczności negocjacji lub prób zawarcia porozumienia w sprawie zasad korzystania przez wnioskodawcę ze spornego znaku, okoliczności opracowania spornego znaku, zlecenia przez skarżącą produkcji przez wnioskodawcę towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym oraz ich sprzedaży, uzyskaniem przez wnioskodawcę wiedzy o zgłoszeniu i rejestracji spornego znaku towarowego już w 2014 r., znaczeniem relacji pokrewieństwa skarżącej i prezesa zarządu wnioskodawcy, powstaniem i przebiegiem sporu prawnego na tle podejrzenia sfałszowania podpisu skarżącej na umowie dzierżawy nieruchomości stanowiącej miejsce prowadzenia działalności gospodarczej zarówno skarżącej, jak i wnioskodawcy. Powyższe okoliczności faktyczne zaistniałe zarówno przed dniem zgłoszenia znaku, jak i po tym dniu są istotne dla oceny możliwości przypisania skarżącej działania w nagannym zamiarze oraz przesądzenia, czy i w jakim zakresie interesy wnioskodawcy zasługiwały na ochronę w momencie dokonywania zgłoszenia przez skarżącą.

6. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie wskazanych wyżej zarzutów, jak również przyjmując, że istota sprawy sądowoadministracyjnej nie została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 p.p.s.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę i wykonując niniejszy wyrok w granicach związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a., Sąd Wojewódzki dokona ponownie pełnej i prawidłowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniając zakres stwierdzonych wad proceduralnych uchylonego orzeczenia i sformułowaną powyżej wykładnię relewantnej regulacji materialnoprawnej oraz dokonując jej powiązania z ustaleniami faktycznymi sprawy już poczynionymi i wymagającymi uzupełnienia.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niezależnie od ich konstrukcyjnej wadliwości, są one przedwczesne lub bezprzedmiotowe, a w odniesieniu do kwestionowania stosowalności art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 kwietnia 2016 r. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. – bezzasadne.

7. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 207 § 2 w zw. z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, odstępując w całości (ze względu na wadliwą kontrolę legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji) od zasądzenia od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

-----------------------

2