Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3960/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Inwestycji i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 121/18 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od M.P. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 121/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku M.P., decyzją z [...] maja 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1955 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1955 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], oznaczonej jako parcele nr [...], zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] Iwh [...] jako własność F.P. (pkt 3 orzeczenia).

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru podał, że wywłaszczona nieruchomość oznaczona jako parcele nr [...] odpowiada obecnie działkom nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...]. Decyzja z [...] lutego 1955 r. i orzeczenie z [...] stycznia 1955 r. zostały wydane na podstawie przepisów dekretu z dnia [...] kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Minister stwierdził, że przy wydawaniu rozstrzygnięć z 1955r. nie doszło do zaistnienia - po pierwsze wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a., albowiem: obydwa rozstrzygnięcia zostały wydane przez organ właściwy, brak jest dowodów na okoliczność, iż orzeczenie to rozstrzygnęło sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie inną decyzją (orzeczeniem), orzeczenie nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, wykonalność kontrolowanego orzeczenia nie budzi wątpliwości, brakuje podstaw do twierdzenia, iż ww. orzeczenie w razie wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą lub jest dotknięte wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa; - po drugie wady wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja i orzeczenie z 1955 r. nie naruszają w stopniu rażącym przepisów ww. dekretu, w szczególności art. 5 ust. 1, art. 8, art. 30 ust. 1, art. 17 ust. 1 i ust. 3, art. 18 ust. 1, art. 20, art. 21.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M.P. (następca prawny zmarłego M.P. - dalej: skarżący). W skardze zarzucił m.in. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. przez skierowania decyzji z [...] października 2017 r. do osoby niebędącej stroną w sprawie, tj. M.P., który zmarł [...] września 2017 r. (na dowód czego załączono do skargi: akt poświadczenia dziedziczenia rep. A nr [...] z [...].11.2017 r. i informację o zarejestrowanym akcie poświadczenia dziedziczenia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2017 r. została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Z przedstawionego stanu sprawy, akt postępowania sądowoadministracyjnego i akt postępowania administracyjnego wynikało, że jedną ze stron postępowania administracyjnego, która pismem z [...] maja 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy był M.P. – reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Strona ta zmarła [...] września 2017r. Tymczasem organ skierował do niej zaskarżoną decyzję z [...] października 2017 r. Do skargi załączono akt poświadczenia dziedziczenia rep. A nr [...] z [...] listopada 2017 r., z którego wynika, że M.P. zmarł [...] września 2017 r. w [...], a spadek nabyli W.P. (żona) i skarżący M.P. (syn).

Zaskarżona decyzja z [...] października 2017 r. skierowana została zatem do osoby zmarłej, a więc osoby, której od [...] września 2017 r. nie można już było przypisać statusu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Sąd I instancji wyjaśnił, że status strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a., przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Zgodnie z art. 30 § 1 K.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawną ma każdy człowiek od chwili urodzenia. Z chwilą śmierci zdolność prawna wygasa. Niewątpliwie zmarły, jako osoba niemająca zdolności prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do takiej osoby nie można ani wszcząć, ani prowadzić postępowania, jak również nie można skierować do niej podjętych rozstrzygnięć (np. wyrok WSA w Warszawie z 12.09.2008r., sygn. akt I SA/Wa 177/08, publ. Lex nr 519146). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, a więc osoby niebędącej stroną, to należało przyjąć, że akt ten jest obarczony wadą, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co ostatecznie skutkować musiało stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazana więc wada postępowania administracyjnego jest tak istotna, że prowadzenie postępowania "z udziałem" osoby zmarłej i skierowanie do niej decyzji, jest uchybieniem w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Stwierdzenie wystąpienia przedstawionej wady zaskarżonej decyzji spowodowało, że Sąd nie oceniał zgodności z prawem zajętego przez organ merytorycznego stanowiska w sprawie i nie badał w związku z tym sprawy w kontekście wystąpienia innych naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, zatem i nie oceniał zasadności pozostałych podniesionych w skardze zarzutów.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Minister Inwestycji i Rozwoju, zaskarżając wyrok w całości.

Sądowi I instancji zarzucono wydanie wyroku z naruszeniem:

I. przepisów prawa materialnego:

1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. przez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z dnia 09.10.2017 r. pomimo, że decyzję otrzymał (w oryginale) jeden ze spadkobierców zmarłego M.P. (M.P.), zaś drugiemu ze spadkobierców (W.P.) doręczono uwierzytelnioną kopię decyzji wraz z pouczeniem o możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, co oznacza, że nie doszło do jednoczesnego skierowania decyzji do osoby zmarłej i pominięcia jej spadkobierców; dopiero zaś kumulatywne spełnienie ww. przesłanek stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji;

2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego jest decyzją kształtującą prawa lub obowiązki stron postępowania nadzorczego, podczas gdy z natury instytucji stwierdzenia nieważności wynika, że na skutek wydania decyzji nie dochodzi bezpośrednio do przyznania jakichkolwiek praw lub nałożenia jakichkolwiek obowiązków, a tym samym nie można mówić o "skierowaniu decyzji" do osoby zmarłej w przypadku uznania takiej osoby za stronę postępowania nadzorczego;

3) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 40 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że prawna nieskuteczność doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia [...].10.2017 r. pełnomocnikowi zmarłego M.P. (który następnie przekazał decyzję M.P.) skutkuje wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy bezskuteczność doręczenia decyzji pełnomocnikowi zmarłego, w sytuacji otrzymania tej decyzji przez spadkobiercę (co zostało potwierdzone expressis verbis w treści skargi na decyzję) skutkuje co najwyżej możliwością złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub podniesienia w skardze, że zaszła podstawa do wznowienia postępowania (czego jednak nie uczyniono);

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji pomimo braku zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niedokładną analizę akt sprawy, w tym skargi M.P., co skutkowało przeoczeniem okoliczności otrzymania zaskarżonej decyzji przez M.P. (współspadkobiercy M.P.) w dniu [...].11.2017 r., podczas gdy okoliczność ta została expressis verbis potwierdzona w treści skargi (na str. 1);

3) art. 113 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, pomimo, że Sąd I instancji nie ustalił, czy W.P.(współspadkobierczyni M.P.) - po otrzymaniu od organu decyzji z dnia [...].10.2017 r. - wniosła skargę, wniosek o wznowienia postępowania lub w inny sposób podnosiła naruszenie prawa przez organ polegające na jej pominięciu w postępowaniu zakończonym ww. decyzją z dnia [...].10.2017 r.; [...],

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uchylenie się przez Sąd I instancji od merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek błędnego uznania, że zaskarżona decyzja z dnia [...].10.2017 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Na podstawie art. 176 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że ma ona usprawiedliwione podstawy.

W szczególności zasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. przez błędne zastosowanie powyższych przepisów. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności była decyzja Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1955 r. i utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1955 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej własność F.P.

Znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. sygn. akt [...] wskazuje, że F.P. zmarła w dniu [...] grudnia 1976 r., a spadek po niej nabył w całości syn, M.P. M.P. zmarł [...] września 2017 r. Przypomnieć też należy, że zaskarżona do Sądu decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa została wydana w dniu [...] października 2017 r nr [...], w wyniku rozpatrzenia wniosku M.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł następca prawny zmarłego, M.P. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z dołączonego do skargi poświadczenia dziedziczenia rep. [...] z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, że spadek po M.P., nabyli W.P. (żona ) i skarżący M.P. (syn). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że o rażącym naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi fakt prowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do M.P., który zmarł po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Sąd powiązał zatem prowadzenie postępowania wobec osoby nieżyjącej z naruszeniem prawa w stopniu kwalifikowanym.

Przypomnieć należy że kontrolowane przez Sąd I instancji postępowanie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przesłanki wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., a określające tak istotne wady decyzji administracyjnej, które uzasadniają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą wsteczną. Postępowanie prowadzone w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma charakter postępowania nadzorczego. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się indywidualnej sprawy administracyjnej poprzez władcze skonkretyzowanie i zindywidualizowanie normy materialnoprawnej ogólnej i abstrakcyjnej, lecz weryfikuje zgodność rozstrzygnięcia decyzji z normami prawnymi, w oparciu o które decyzja została wydana i w konsekwencji tej weryfikacji bądź eliminuje się tę decyzję z obrotu prawnego bądź się ją w tym obrocie pozostawia. Oznacza to, że decyzja ta kształtuje sytuację prawną wszystkich stron postępowania, a nie tylko osoby, która postępowanie nieważnościowe zainicjowała lub osoby do której decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została skierowana.

Wady wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to przede wszystkim wady o charakterze materialnoprawnym, którymi dotknięta jest sama decyzja, a nie postępowanie poprzedzające jej wydanie.

O przyjęciu, że dany akt administracyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), decydują, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, a także – według niektórych stanowisk - racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2013 r. I OSK 1900/13 i cyt. tam orzeczenia NSA). Oczywistość naruszenia prawa polega na nie budzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a normą prawną stanowiącą jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., II OSK 1521/10). Tak więc nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa, może być uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1334/17).

Gdy chodzi o charakter normy, która została naruszona rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, konieczne jest dokonanie oceny w konkretnej sprawie funkcji, jaką norma ta pełni w relacji do całej regulacji dotyczącej tego rodzaju sprawy i ustalenie czy naruszenie tej normy miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., I OSK 195/09; uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08, publ.: ONSAiWSA z 2008 r., nr 5, poz. 76).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury, to czy decyzja adresowana do osoby nieżyjącej jest dotknięta wadą nieważności zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie pojawiały się pewne wątpliwości przy ocenie, którą z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. wyczerpuje taka sytuacja (czy jest to rażące naruszenie prawa, czy też skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną).

Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec takiej osoby decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a." (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r., I OSK 251/19) niezależnie od tego, czy wynikało ono z uchybień organu prowadzącego postępowanie. Jest to uzasadnione ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co w konsekwencji powoduje, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji. Sytuacja taka nie jest jednak równoznaczna z przypadkiem, gdy poza osobą nieżyjącą adresatem decyzji jest ponadto inny podmiot (osoba żyjąca, osoba prawna), która ma przymiot strony postępowania w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Zwraca się na tego rodzaju sytuacje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślając, że np. w sytuacji, gdy analiza treści decyzji wykazuje, że decyzja ta określa jednocześnie jako jej adresata spadkobierców zmarłej osoby, nie można uznać, iż doszło do rażącego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., II OSK 383/12; wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r., I OSK 871/08; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2020 r., I OSK 158/19).

Nie można również uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa przez wydanie decyzji w stosunku do osoby nieżyjącej, jeżeli spadkobiercy (następcy prawni) takiej osoby brali udział w postępowaniu. Nie jest przy tym istotne czy udział ten dotyczył całego postępowania. Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo, o którym mowa w tym przepisie następuje z mocy prawa z momentem otwarcia spadku, czyli śmierci dotychczasowej strony. Następstwo procesowe uregulowane powyższym przepisem jest konsekwencją następstwa prawnego w prawie materialnym i polega na wstąpieniu do postępowania innego podmiotu na miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną. Oznacza zatem, że poprzednik ustępuje z postępowania, a następca wstępuje w jego sytuację procesową, tak jakby od początku był stroną postępowania. Wyrazem udziału w postępowaniu może być również skuteczne doręczenie decyzji organu odwoławczego, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, oraz możliwość wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia, z czego skarżący M.P. skorzystał. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2021 r sygn. akt II OSK 248/21) następca prawny wstępuje do postępowania na miejsce dotychczasowej strony, w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. w takim stadium, w jakim postępowanie to znajduje się w chwili jego zgłoszenia się, co w szczególności oznacza, iż wszystkie czynności procesowe dokonane przed zaistnieniem następstwa przez organ lub poprzednika prawnego pozostają ważne (wiążące) i nie muszą być powtarzane. Tym samym zasadny jest również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 40 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prawidłowe jest bowiem stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, że nieskuteczne doręczenie decyzji administracyjnej będącej przedmiotem kontroli pełnomocnikowi osoby, która zmarłej w trakcie toczącego się postępowania, przy jednoczesnym skutecznym doręczeniu decyzji następcy prawnemu zmarłej strony, skutkuje tym, że nie można przyjąć, aby kontrolowana w sprawie decyzja dotknięta była wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając powyższe okoliczności na uwadze za uzasadniony uznać trzeba zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na uchybienie przez Sąd pierwszej instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stanowiącym usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, gdyż wytknięte w nim uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien uwzględnić wskazania wyżej przedstawione i poddać analizie kompletność okoliczności pozwalających na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przytoczone względy obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w brzmieniu od 3 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19.