Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 978/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 184, art. 205
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 907/22 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 24 października 2022 r. nr 3201-IOA.4353.26.2022 3201-IOA.4103.314.2022 w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 907/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA" lub "Sąd I instancji"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę A Sp. z o. o. w S. (dalej: "spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "organ") z 24 października 2022 r., nr 3201-IOA.4353.26.2022; 3201-IOA.4103.314.2022 w przedmiocie cła antydumpingowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła:

1. naruszenie przepisu postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi spółki, pomimo tego, że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia, albowiem organ naruszył art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, dalej "o.p.") poprzez:

a) przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie - wbrew zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, że pomimo obowiązującego w okresie od 20 marca 2020 r. do 15 marca 2022 r. stanu epidemii COVID-19 spółka mogła wcześniej (tj. przed 9 stycznia 2022 r.) złożyć wniosek o zwrot różnicy w cle antydumpingowym i sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym, w sytuacji gdy z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika wyraźnie, że stan epidemii zmusił spółkę do zmiany organizacji pracy w firmie i wywołał liczne trudności związane z obiegiem dokumentów i załatwianiem jej bieżących spraw;

b) nieuwzględnienie w sposób należyty okoliczności, że to właśnie poważne ograniczenia związane z wprowadzonym stanem epidemii, które miały wpływ także na funkcjonowanie urzędów, skutkowały tym, że w Polsce wprowadzone były regulacje, które w okresie od 14 marca do 15 maja 2020 r. zawieszały bieg terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego;

c) nieuwzględnienie okoliczności, że przed dniem wydania i opublikowania przez Komisję (UE) rozporządzenia wykonawczego 2020/1210 z 19 sierpnia 2020 r. w sprawie ponownego nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego i z żeliwa sferoidalnego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę B Co. Ltd w związku z wyrokiem Sądu w sprawie T-650/17 (Dz. U. L. 2020 r., Nr. 274, poz. 20, dalej: "rozporządzenie wykonawcze 2020/1210"), spółka nie miała prawa do żądania zwrotu nadpłaconego cła antydumpingowego i nie mogła o tym prawie wiedzieć, a tym samym, że dopiero wydanie ww. rozporządzenia spowodowało, że zaszły przesłanki umożliwiające jej wnioskowanie o zwrot nadpłaconego podatku;

2. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 116 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. 2013 r., Nr 269, poz. 1 ze zm., dalej: "u.k.c."), co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania zasada słuszności, przemawiająca za uwzględnieniem wniosku spółki, w sytuacji gdy spółka przed 19 sierpnia 2020 r. nie mogła w ogóle wiedzieć o przysługującym jej prawie do żądania zwrotu nadpłaconej kwoty cła antydumpingowego, w związku z czym liczenie przez organ biegu terminu do złożenia przez spółkę wniosku o zwrot różnicy w cle antydumpingowym od daty wcześniejszej niż 19 sierpnia 2020 r. uchybia przywołanej zasadzie, tym bardziej, że sytuacja, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, jest incydentalna - spółka w prawidłowy sposób bowiem wywiązuje się ze swoich obowiązków publicznoprawnych (w tym właśnie celnych), działając w pełni w zaufaniu do organów władzy publicznej;

3. naruszenie przepisu postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do jej uwzględnienia.

Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi - na podstawie art. 188 p.p.s.a. - poprzez uchylenie w całości decyzji organu i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego - według norm przepisanych, zarówno w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, jak i w postępowaniu przed WSA; ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia ww. żądania, o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie skargi - na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. - do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania wywołanych skargą kasacyjną, w tym kosztów zastępstwa prawnego spółki w niniejszym postępowaniu - według norm przepisanych. Jednocześnie spółka zrzekła się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zgodnie z wnioskiem spółki organ wyraził zgodę na nieprzeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany także "NSA") rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów.

Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania.

Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontekście poczynionych wyjaśnień odnośnie wymogów stawianych skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że dokonał merytorycznej oceny zarzutów wyłącznie w zakresie w jakim było to możliwe z uwagi na przytoczone podstawy kasacyjne oraz treść uzasadnienia skargi kasacyjnej.

Kryteriów wskazanych powyżej nie spełnia zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. nie poddaje się kontroli instancyjnej, a to z uwagi na to, że – jako przepis o charakterze wynikowym – wymaga dla swej skuteczności powołania z innym przepisem prawa. Zastosowanie tego przepisu jest bowiem wynikiem naruszenia innych przepisów prawa, które w takim zarzucie powinien wskazać skarżący kasacyjnie. Wobec tego, że skarżąca kasacyjnie nie powiązała ww. przepisu z żadnym innym przepisem procesowym, stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieskuteczny.

Kryteriów tych nie spełnia także zarzut zawarty w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej. Zauważyć należy, że art. 116 ust. 1 u.k.c. posiada dalsze jednostki redakcyjne, które nie zostały w podstawie kasacyjnej przytoczone. W przypadku stawiania zarzutu dotyczącego naruszenia artykułu, który posiada dalsze (mniejsze) jednostki redakcyjne, autor skargi kasacyjnej powinien wskazać przepis ujęty w konkretny ustęp, literę albo tiret. Przepis art. 116 ust. 1, składa się z kilku punktów, których autor skargi kasacyjnej nie precyzuje. Tymczasem niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie artykułu o złożonej budowie. Skarga kasacyjna tak sporządzona nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutu i zarzut ten nie jest należycie uzasadniony. Pogląd, wedle którego obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty, jednolicie prezentowany jest w orzecznictwie i doktrynie (por. wyroki NSA z: 5 października 2010 r., I GSK125/09; 23 listopada 2010 r., II FSK 1165/09; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1507/09; 8 grudnia 2010 r., I GSK 619/09; 19 lipca 2013 r., I OSK 2766/09). Podkreślić należy, jak wskazano wyżej, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Wprawdzie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego złagodziło niektóre wymagania formalne skargi kasacyjnej (zob. uchwała z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), jednak nie zniosło ich, a to oznacza, że merytoryczne rozpoznanie zarzutów kasacyjnych jest uzależnione od formalnego ich ujęcia. Taka wadliwość zarzutu uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego merytoryczne rozpoznanie.

W tym miejscu przypomnieć również należy, że zasadność wykładni przepisów prawa materialnego czy też prawidłowość ich zastosowania, do czego skarżąca kasacyjnie zdaje się zmierzać albowiem przepis art. 116 ust. 1 dotyczy wprost powodów zwrotu lub umorzenia należności celnych a nie postępowania w tym przedmiocie, nie może być przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej, opartego na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa procesowego. Nadto wskazać należy, że skoro autor skargi kasacyjnej kwestionuje początek liczenia biegu terminu do złożenia wniosku, to powinien zawrzeć zarzut naruszenia art. 121 ust. 1 lit. a) u.k.c., zgodnie z którym wniosek o zwrot lub umorzenie zgodnie z art. 116 u.k.c. składa się organom celnym w przypadku zawyżenia kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, błędu właściwych organów lub zastosowania zasady słuszności w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym – czego autor w niniejszej sprawie nie czyni.

Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia art. 116 ust. 1 u.k.c. nie mógł zostać uwzględniony.

Za zasadny nie mógł również być uznany zarzut naruszenia art. 191 o.p.

W odniesieniu do poczynionych ustaleń faktycznych, a zwłaszcza do kwestionowanej przez skarżącą oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w kontekście stanu pandemii SARS-COV-2, jak również podnoszonych przez nią zarzutów nieuwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności, że przed dniem wydania i opublikowania rozporządzenia wykonawczego 2020/1210 skarżąca nie miała prawa do żądania zwrotu nadpłaconego cła antydumpingowego i nie mogła o tym prawie wiedzieć, stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej ich oceny.

Jeżeli skarżąca zarzuca Sądowi I instancji obrazę art. 191 o.p. konieczne pozostaje wykazanie błędów w rozumowaniu organu, nieuwzględnienie doświadczenia życiowego lub niespójności jego argumentacji, przy czym wykazanie takowych błędów nie może polegać jedynie na przedstawieniu własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego ani zwykłym negowaniu stanowiska przedstawionego przez organ. Zarzut naruszenia art. 191 o.p. w zakresie dokonanej oceny materiału dowodowego i poczynionych czynności dowodowych jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w judykaturze, zarzut taki nie może sprowadzać się wyłącznie do polemiki z ustaleniami poczynionymi w sprawie czy też do odmiennej oceny materiału dowodowego, jak domaga się tego skarżąca, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy, a następnie sąd oceniający działania tychże organów (por. np. wyrok NSA z 21 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 714/21).

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, materialnoprawne podstawy zwrotu należności celnych uregulowane zostały w art. 116 u.k.c. Postępowanie w sprawie zwrotu zawyżonych należności celnych przywozowych lub wywozowych uregulowane jest w art. 121 ust. 1 lit. a u.k.c., zgodnie z którym wniosek o zwrot lub umorzenie zawyżonych kwoty należności celnych przywozowych składa się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym. Termin ten może ulec przedłużeniu (art. 121 ust. 1 akapit 2 u.k.c.) w przypadku gdy wnioskodawca przedstawi dowód na to, że nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły mu złożenie wniosku we właściwym terminie.

Bezsporne jest w sprawie, że Spółka została poinformowana o długu celnym 19 listopada 2018 r. Zatem, zgodnie z brzmieniem art. 121 ust. 1 lit. a u.k.c., trzyletni termin na złożenie wniosku o zwrot cła antydumpingowego w kwocie ponad 36% od podstawy tego cła upłynął 19 listopada 2021 r.

Skarżąca domagała się wydłużenia terminu do złożenia wniosku z uwagi na stan pandemii COVID-19 jako okoliczność wypełniającą przesłanki art. 121 ust. 1 akapit 2 u.k.c. Za bezsporne Sąd I instancji uznał w rozpoznawanej sprawie, w związku z pandemią COVID-19, że wystąpiła przesłanka "działania siły wyższej". Jednak jak słusznie zauważył organ a następnie Sąd I instancji, dla skutecznego powoływania się na tę przesłankę, poza samym wystąpieniem nieprzewidzianego zdarzenia, musi być spełniona przesłanka podmiotowa, albowiem zgodnie z tym przepisem konieczne jest, aby nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie tylko zaistniały, lecz również uniemożliwiły złożenie wniosku we właściwym terminie, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca bowiem pomimo utrudnień wywołanych pandemią COVID-19, skarżąca miała możliwość terminowego złożenia wniosku o zwrot cła. Organ, jak również Sąd I instancji, oparli ocenę o analizę przedstawionej przez skarżącą dokumentacji obrazującej organizację pracy Spółki w czasie trwania pandemii – poddał analizie liczbę zatrudnionych w Spółce pracowników, warunki i możliwości "przerobowe" pracy świadczonej przez pracowników skarżącej, zarówno w trybie zdalnym jak i stacjonarnym, przeanalizował absencję pracowników wynikającą z przebywania w kwarantannie lub na zwolnieniu w związku z zarażeniem się/kontaktem z osobą u której zdiagnozowano wirus SARS-COV-2. Ponadto organ wziął pod uwagę fakt ustanowienia przez skarżącą, w okresie od 22 sierpnia 2020 r. do upływu trzyletniego terminu na wniesienie wniosku o zwrot cła, dwóch przedstawicieli celnych upoważnionych do składania wniosków, które podlegają rozpatrzeniu przez organy celne.

Słusznie zatem w odniesieniu do powyższego Sąd I instancji uznał, że dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie przekraczała zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie stanowiła zatem oceny dowolnej. Organy wszechstronnie rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny, odnosząc się do okoliczności mających wpływ na rozstrzygniecie w sprawie. Zarzuty i argumenty skarżącej zawarte w skardze kasacyjnej tej oceny nie podważają. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała ani nawet nie uzasadniła w jaki sposób stan epidemii wpłynął na organizację pracy w Spółce uniemożliwiając jej złożenie wniosku w wyznaczonym ustawowo terminie. Skarżąca ogranicza się jedynie do przedstawienia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odmiennej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Już tylko na marginesie wskazać należy, że nie jest również zasadne powoływanie się w tym zakresie na wprowadzenie w polskim prawie w związku z trudnościami w kontaktach z urzędami regulacji, które w okresie od 14 marca 2020 r., kiedy to ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego do 23 maja 2020 r. tj. po upływie 7 dni od daty wejścia w życie ustawy nowelizującej z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875), zawieszały bieg terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego.

Należy zauważyć, że skarżąca Spółka wskazując na powyższy zarzut zawarty w pkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej nie powiązała go z żadnymi regulacjami dotyczącymi zawieszenia biegu terminów przedawnienia przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, które dotyczyły "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" tj. art. 15 zzr ust. 1 ustawy o COVID-19. Ponadto słusznie wskazuje w tym zakresie organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że te regulacje krajowe nie mogły wprost zawieszać biegu terminów zawitych, o których mowa w Unijnym Kodeksie Celnym.

Za chybioną należy uznać także tezę skarżącej, zgodnie z którą za uwzględnieniem wniosku o zwrot cła, przemawia to, że przed 19 sierpnia 2020 r., skarżąca nie mogła w ogóle wiedzieć o przysługującym jej prawie do żądania zwrotu nadpłaconej kwoty cła antydumpingowego. Skoro bowiem zgłoszenie celne zostało dokonane przez skarżącą w 19 listopada 2018 r., a powiadomienie o długu celnym nastąpiło na etapie obsługi zgłoszenia uzupełniającego, tj. w momencie kiedy zgłaszający odebrał komunikat "Poświadczone zgłoszenie celne", który to jest równoważny w skutkach z odbiorem papierowej karty zgłoszenia celnego, wraz z którym następuje powiadomienie o długu celnym, to w tym dniu jednocześnie nastąpiło powiadomienie skarżącej o długu celnym. Podkreślić ponownie należy za Sądem I instancji, że przepisy rozporządzenia 2020/1210 nie ustanowiły jakichkolwiek innych terminów czy zasad ich przedłużenia do złożenia wniosków w powyższym zakresie niż te wynikające z prawa celnego (tj. w tym przypadku określone w art. 121 ust. 1 lit. a). Brak jest zatem podstawy prawnej do przyjęcia, jak tego chce skarżąca, że początkowy bieg tego terminu wyznaczają jakiekolwiek inne okoliczności, w tym data wydania rozporządzenia 2020/1210, aniżeli wskazane w tym przepisie, tj. dzień powiadomienia o długu celnym.

Skoro zatem wniosek o zwrot lub umorzenie zawyżonej kwoty należności celnych przywozowych składa się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym, to termin w przypadku przedmiotowej sprawy upływał 19 listopada 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek 31 marca 2022 r., a więc po upływie zakreślonego ustawowo terminu, jednocześnie nie spełniła przesłanek określonych w art. 121 ust. 1 akapit 2 u.k.c. w związku z czym nie mógł zostać przedłużony termin do złożenia ww. wniosku.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

-----------------------

Sygn. akt I GSK 978/23