Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1108/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Minister Infrastruktury (dalej "Minister") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA, którą nakazano I. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej "Skarżąca") rejestrację 40 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie tych odbiorników w kwocie 27.240 złotych.

Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U z 2014 r. poz. 1204 ze zm.), dalej "u.o.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a.".

Dnia 16 sierpnia 2017 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 u.o.a., przeprowadzona została kontrola wykonania w lokalu przy ul. [...] w S., zajmowanym przez Skarżącą, obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Kontrola została przeprowadzona w obecności menadżera E. M. (dalej "Menadżer). Lokal zajmowany przez Skarżącą stanowi obiekt hotelowy skategoryzowany jako obiekt trzygwiazdkowy. Z przebiegu kontroli sporządzono protokół, którego Menadżer nie podpisała podając, że nie jest do tego upoważniona.

Z protokołu wynika, że w trakcie kontroli, w ww. lokalu ujawniono 40 odbiorników telewizyjnych, do których doprowadzona była antena zewnętrzna. Stwierdzono, że odbiorniki te są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz że okres ich używania to "dwa lata".

Do protokołu załączono oświadczenie Menadżer, z którego wynikają powyższe dane, jak również to, że nie było możliwości uruchomienia ww. odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania ich do odbioru programu bowiem w pokojach przebywali goście.

W tym stanie rzeczy Dyrektor z urzędu wszczął wobec Skarżącej postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, o czym ją zawiadomił i pouczył o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor nakazał Skarżącej rejestrację 40 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za ich używanie w kwocie 27.240 złotych.

Skarżąca z zachowaniem trybu i terminu od decyzji Dyrektora odwołała się zarzucając, że kontrola została przeprowadzona bez udziału osoby upoważnionej przez nią do jej do reprezentowania. Podała, że uczestnicząca w kontroli Menadżer nie była osobą upoważnioną do jej reprezentacji przed organami kontroli. W jej ocenie Menadżer udzielała chaotycznych informacji, nie mając ku temu odpowiedniej wiedzy oraz będąc pod wpływem stresu. Wskazała także, że Menadżer podała nieprawdziwe dane dotyczące ilości odbiorników i okresu ich używania.

Skarżąca wyjaśniła, że odbiorniki telewizyjne, w ilości 46 sztuk, zakupiła 27 czerwca 2016 r., a instalacja anteny, umożliwiająca odbiór programów, była dokonana w listopadzie 2016 r. (na dowód załączyła faktury), zatem odbiorniki zdatne do użytku posiadała przez okres 9 miesięcy, a nie dwóch lat. Podniosła przy tym, że posiadanie odbiorników nie jest jednoznaczne z ich używaniem. Nadto poinformowała, że działalność prowadzi od 2014 r. i jest ona mało rentowna (obłożenie pokoi wynosi ok. 25%), zatem nałożenie tak wysokiej sankcji wpłynie na zachowanie jej płynności finansowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister na wstępie przywołał przepis art. 2 ust. 1 u.o.a., zgodnie z którym za używanie odbiorników telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym z ust. 2 tego przepisu wynika domniemanie, że osoba, która posiada takie odbiorniki w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa je. Zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna zatem ze stwierdzeniem, że odbiornik ten jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest/był obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Organ wyjaśnił przy tym, że opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a. – czyli gospodarstw domowych.

Mając powyższe uregulowania prawne na uwadze Minister przypomniał, że w przedmiotowej sprawie, w czasie kontroli przeprowadzonej w lokalu zajmowanym przez Skarżącą ujawniono 40 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Okres ich używania określono na dwa lata. Podał, że powyższe dane przyjęto w oparciu o oświadczenie Menadżera uczestniczącego w kontroli. Nadto organ wskazał, że w czasie kontroli nie było możliwości uruchomienia żadnego z odbiorników, ponieważ - zgodnie z oświadczeniem Menadżer - "przebywanie gości hotelowych".

W tym stanie rzeczy Minister uznał, że Dyrektor wydał prawidłową decyzję, mająca oparcie zarówno w stanie faktycznym sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawa.

Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia kontroli pod nieobecność osoby upoważnionej do reprezentowania Skarżącej Minister wskazał, że ustawodawca legitymując Pocztę Polską SA, jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli, ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy tez osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu przebywania w nich gości hotelowych.

Z powyższych względów okoliczności dotyczące posiadania przez Skarżącą ujawnionych odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu musiały zostać oparte wyłącznie na oświadczeniu wiedzy Menadżer, jako osoby uczestniczącej w kontroli.

Organ wskazał, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ lub osoba uprawniona do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też, by ważność protokołu, zależała od jego podpisania przez osoby wchodzące w skład takiego organu lub osoby, zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Poza tym w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli.

W konsekwencji Minister uznał, że bez wątpienia z przedmiotowej sprawy wynika, że E. M. była menadżerem w skontrolowanym lokalu - wynika to z jej oświadczenia, które nie zostało przez nią odwołane, zatem uprawniona była ona do złożenia oświadczenia wiedzy co do liczby odbiorników używanych w tym lokalu oraz okresu ich używania.

Organ podał, że w dniu kontroli, w ww. lokalu, Skarżąca prowadziła działalność hotelową skategoryzowaną, jako obiekt trzygwiazdkowy. W tym kontekście przywołał rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie (Dz. U. z 2006 r. nr 22, poz. 169 ze zm.), dalej "rozporządzenie", zgodnie z którym, w lokalu, w którym Skarżąca prowadzi swoją działalność, obowiązana jest do posiadania w każdej jednostce mieszkalnej instalacji umożliwiającej odbiór programów telewizyjnych. Obowiązek ten oznacza w istocie, że każda jednostka mieszkalna powinna być wyposażona w odbiornik telewizyjny (§ 6 pkt 1 rozporządzenia).

Mając powyższe na uwadze Minister wyraził zdanie, że nie ulega wątpliwości, że każda jednostka mieszkalna znajdująca się w lokalu Skarżącej musiała zostać wyposażona w instalację umożliwiającą odbiór programów telewizyjnych. Dodatkowo przywołał, że ze strony internetowej [...] wynika, że Skarżąca w skontrolowanym lokalu posiada 44 takie jednostki mieszkalne.

Odnosząc się do oświadczenia Skarżącej co do ilości i dnia zakupu odbiorników telewizyjnych oraz instalacji anteny umożliwiającej odbiór programów Minister wskazał, że zgodnie z zapisami § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, zwanego dalej "użytkownikiem". Zgłoszenie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. Kwestie związane z obowiązkiem uiszczania abonamentu są powszechnie znane, a ponadto uregulowane obowiązującymi przepisami prawnymi. Zatem Skarżąca, będąc przedsiębiorcą, powinna była znać ww. przepisy prawa, zważywszy, że obowiązek rejestracji odbiorników ciąży na każdej osobie używającej odbiornika, zaś uregulowania dotyczące terminu, w którym należy dokonać rejestracji, są tożsame dla wszystkich.

Minister stwierdził, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 - dniowym okresie używania ujawnionych w tej sprawie odbiorników.

Reasumując Minister stwierdził, że niniejsze postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Na każdym jego etapie Skarżącej zapewniono udział w nim. Podał, że skoro okoliczności sprawy nie budziły żadnych wątpliwości, to nie było ani podstaw, ani potrzeby przeprowadzania innych, dodatkowych dowodów. Wyjaśnił, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV stanowi podstawę dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników, które to postępowanie, mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej SA. Oświadczenia osób uczestniczących w kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, jak również sam protokół kontroli, stanowią zatem materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Minister wyjaśnił także czym jest, i jaką funkcję w postępowaniu administracyjnym spełnia protokół kontroli. Podał, że protokół obrazuje stan faktyczny z dnia kontroli, który to stan później może być trudny lub niemożliwy do odtworzenia. Wobec tego zarówno protokół kontroli, jak i oświadczenia złożone w czasie kontroli, stanowią podstawowe dowody w sprawie, które bez przedstawienia przeciwdowodu są jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. W konsekwencji, skoro w trakcie kontroli ustalono, że Skarżąca posiadała wskazaną w protokole i oświadczeniu Menadżera ilość odbiorników, jak również, że były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz ze sprawy wynikał okres ich używania, to pozwalało to na zastosowanie domniemania, że ujawnione odbiorniki były przez Skarżącą używane. A skoro tak, to - w myśl postanowień art. 7 ust. 6 u.o.a., Dyrektor prawidłowo wydał decyzję, w której nakazał Skarżącej rejestrację niezarejestrowanych odbiorników oraz ustalił opłatę za używanie tychże niezarejestrowanych odbiorników w wysokości odpowiadającej wysokość opłaty wynikającej wprost z treści art. 5 ust 3 u.o.a. w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2017 r. (Dz.U. poz. 737). Minister wyjaśnił przy tym, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie dają żadnych podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonych opłat, czy też odstąpienia od ich nałożenia, jeśli zostaną spełnione przesłanki do ich ustalenia.

Skarżąca niezgadzając się z decyzją Ministra w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

I. przepisu prawa materialnego tj.:

a. art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy, a Skarżąca, w ramach wynajmu pokoi hotelowych, dokonywała przekazania osobom trzecim do używania także odbiorniki telewizyjne, natomiast we własnym zakresie z odbiorników telewizyjnych w żadnym wypadku nie korzystała, a ponadto z literalnego brzmienia przepisu nie wynika, aby zwolnienie w nim przewidziane miało zastosowanie jedynie do przedsiębiorców, których jedynym lub głównym przedmiotem działalności jest oddawanie odbiorników do korzystania na podstawie umów, ani nie wynika, że odbiorniki TV mają być wyłącznym przedmiotem umowy oddania do korzystania, co doprowadziło do niezastosowania przepisu w sprawie i niesłuszne nakazanie rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenie opłaty za używanie tych odbiorników;

b. art. 2 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 u.o.a. poprzez nałożenie opłaty w sytuacji, gdy ani Skarżąca, ani jej pracownicy nie korzystają z odbiorników telewizyjnych, a podmiot kontrolujący nie dokonał czynności mających na celu stwierdzenie faktu posiadania, ewentualnego zależnego ich posiadania, podmiotu używającego odbiorniki telewizyjne oraz okoliczności ilości odbiorników;

c. art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. w związku z art. 47, art. 51, art. 52 i art. 336 k.c. poprzez przyjęcie, że odbiornik telewizyjny, w który wyposażony jest pokój hotelowy, nie jest częścią składową/przynależnością tego pokoju, a w konsekwencji przyjęcie, że umowa najmu, mająca za przedmiot wynajem pokoju hotelowego, nie obejmuje swoim zakresem najmu odbiornika telewizyjnego, a przez to osoby trzecie stają się posiadaczami zależnymi odbiorników;

II. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a to w postaci:

a. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przerzucenie ciężaru jego ustalenia na Skarżącą, gdy zaś podmiot kontrolujący nie mógł stwierdzić używania niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego, bowiem pokoje hotelowe nie zostały udostępnione w związku z czym brak jest podstaw do wydania decyzji odnośnie nakazania rejestracji odbiorników oraz ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych;

b. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia i rozważań odnośnie wypełnienia przez Skarżącą podstaw do ustawowego zwolnienia od obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych;

c. art. 79 § 2 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 75 w zw. z art. 76 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącej wzięcia udziału w przeprowadzeniu kontroli, jak również uczestnictwa podczas sporządzania protokołu kontroli oraz oświadczenia jej pracownika, mając na uwadze, że pracownik nie był osobą upoważnioną do uczestnictwa w kontroli, nie miał wiedzy, jak również nie został należycie poinformowany przez osoby kontrolujące o przysługujących uprawnieniach;

d. art. 7 w zw. 76 § 1 w zw. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyznaniu mocy dowodowej protokołowi kontroli, w którym bez naocznego stwierdzenia tego, w sposób całkowicie dowolny przyjęto, że w hotelu Skarżącej znajduje się 40 sztuk sprawnych odbiorników telewizyjnych, gdzie podmiot kontrolujący posłużył się stwierdzeniem "w trakcie kontroli ujawniono w lokalu odbiorniki", których synonimami pozostaje uwidocznić, uzewnętrznić, okazać, natomiast w sytuacji, gdy osoby kontrolujące nie były w stanie stwierdzić ilości odbiorników, żadnego nie widziały "na oczy", a do tego osoba uczestnicząca w kontroli odmówiła podpisania protokołu z przeprowadzonej kontroli, w takiej sytuacji trudno przyjąć, aby w przedmiotowej sprawie można było przyjąć fakt stwierdzenia, ujawnienia odbiorników telewizyjnych, a okoliczności tej w żaden sposób nie można domniemywać, jak również niedopuszczalnym pozostaje, aby okoliczność tą wysnuwać z faktu ilości pokojów w obiekcie hotelowym i przyznania obiektowi kategorii trzech gwiazdek;

e. art. 80 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, przez co w konsekwencji doszło do błędu w ustaleniach faktycznych, tj.:

i. błędnego przyjęcia, że w trakcie kontroli ustalono, że Skarżąca posiada wskazaną w protokole podpisanym tylko i wyłącznie przez osoby kontrolujące ilość odbiorników telewizyjnych, że są one różnych marek, jak również, że odbiorniki te są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu;

ii. błędnego uznania, że E. M. była osobą uprawnioną do reprezentowania Skarżącej podczas przeprowadzonej kontroli, gdy zaś w sposób wyraźny odmówiła podpisania protokołu z kontroli jako osoba nieupoważniona, ponadto przedłożone jej do podpisu oświadczenie, na treść którego nie miała wpływu, nie została poinformowana o prawie odmowy podpisania takiego oświadczenia i braku konsekwencji wiążących się z odmową podpisu, gdzie w sytuacji nie obejrzenia przez osoby kontrolujące pokoi hotelowych i ewentualnych odbiorników telewizyjnych nie mogła potwierdzić, że w czasie kontroli "stwierdzono", bowiem zgodnie z słownikiem języka polskiego stwierdzić to znaczy zaobserwować, zauważyć, które to czynności przez osoby kontrolujące nie zostały wykonane;

iii. błędnego dokonania ustaleń faktycznych w zakresie ilości odbiorników telewizyjnych na podstawie informacji o liczbie pokoi w obiekcie hotelowym i nadanej kategoryzacji obiektu hotelowego;

iv. błędnego przyjęcia, że istotnie w hotelu znajdują się wszystkie wskazane w protokole odbiorniki i że są one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w sytuacji, gdy organ nie dokonał oględzin tychże odbiorników, w tym nie ustalił, czy wszystkie z nich są przystosowane do odbioru programu;

v. całkowite pominięcie okoliczności odnośnie średniego obłożenia pokoi hotelowych na poziome 25%;

f. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego pominięcie, gdy zaś przedmiotem postępowania pozostaje nałożenie na Skarżącą obowiązku, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a.;

g. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 230 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasada pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne pouczenie o opłacie od skargi, kwalifikując kwotę 27.240 złotych do przedziału wysokości należności pieniężnych do 10.000 złotych, tym samym błędnie pouczając, że opłata stosunkowa będzie wynosić 4%, gdy zaś w rzeczywistości wynosi 3%.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji Ministra, jak również poprzedzającej ją decyzji Dyrektora oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W pierwszej kolejności Skarżąca, mając na uwadze brzmienie art. 5 ust. 3 u.o.a., zarzuciła, że aby organ mógł wydać decyzję nakazującą rejestrację odbiorników i ustalającą opłatę za ich używanie winny być spełnione i wykazane przesłanki z art. 5 ust. 3 u.o.a., zgodnie z którym musi dojść do "stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika", a w realiach tej sprawy to nie nastąpiło.

Odnosząc się do zapisów protokołu kontroli Skarżąca podniosła, że został on podpisany jedynie przez osoby kontrolujące obiekt, natomiast menadżer E. M. odmówiła jego podpisania z uwagi na fakt, że nie byłą osobą do tego upoważnioną. Co więcej w sposób błędny został wskazany w nim podmiot kontrolowany, tj. zamiast niej został wpisany "hotel I.", który jest tylko obiektem budowlanym i nie posiada żadnej zdolności prawnej.

Skarżąca wskazała także, że Menażer, której zostało podsunięte przez kontrolujących oświadczenie, by ta, będąc w sytuacji stresowej, podpisała je, nie została pouczona o możliwości odmowy jego podpisania.

Zwróciła również uwagę na rozbieżności danych wynikające z oświadczenia i protokołu, tj. z oświadczenia nie wynika, czy odbiorniki telewizyjne były tej samej marki, czy różnych marek, natomiast w protokole kontroli pojawia się sformułowanie "telewizyjne marki różne".

Powyższe w ocenie Skarżącej podważa zarówno oświadczeni Menadżera, jak i protokół kontroli, który kontrolujący uzupełnili w sposób całkowicie dowolny i to w sytuacji, gdy żadna z okoliczności w nim wskazanych nie została naocznie stwierdzona.

W ocenie Skarżącej powinna była zostać zawiadomiona o terminie kontroli, aby mogła uczestniczyć przy sporządzaniu z niej protokołu. Wyraziła zdanie, że ciężar udowodnienia okoliczności w tej sprawie obciążał właściwy organ, a nie ją. To organ miał udowadniać, wykazać, że odbiorniki telewizyjne w określonej liczbie istniały i były używane. Trudno bowiem od niej oczekiwać dowodów przeciwnych, bowiem jakimi środkami miałaby wykazać, że odbiorniki nie istniały, lub że ich ilość była inna niż organ sobie swobodnie przyjął. Skoro podmioty kontrolujące sporządzają dokumenty na potrzeby przyszłego postępowania administracyjnego, to jej, jako stronie postępowania, lub osobie uprawnionej do jej reprezentacji, winno było się zagwarantować możliwość uczestniczenia w takiej kontroli i przy sporządzaniu protokołu kontroli.

Skarżąca zarzuciła, że fakt zarejestrowania jej hotelu w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich nie oznacza jeszcze, że w pokojach znajdowały się odbiorniki RTV. Trzeba bowiem koniecznie ustalić, czy protokół ich przekazania w pełni oddaje rzeczywistość, a mianowicie, czy w tamtym czasie w pokojach hotelowych byli już goście, czy nie. Dopiero na tej podstawie można ustalić, czy powinna była zapłacić karę, czy też nie.

Niezależnie od powyższego, odwołując się do art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2018 r. II GSK 1425/16 i z 11 sierpnia 2017 r. II GSK 3166/15, Skarżąca wyjaśniła, że prowadząc działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług hotelowych, przekazując do używania pokoje hotelowe, przekazuje je wraz z całym ich wyposażeniem, także z odbiornikami telewizyjnymi, jeżeli w danym pokoju się znajdują. Wobec tego odbiorniki znajdujące się w pokojach w żadnym wypadku nie są wykorzystywane przez nią, czy jej pracowników – wykorzystują je li tylko goście hotelowi, tj. odbiorniki są przekazywane do używania osobom trzecim (gościom hotelowym) w ramach umów wynajmu pokoju hotelowego. Zatem skoro w ramach najmu pokoju najmowane jest także jego wyposażenie, w tym odbiorniki telewizyjne, to nie ciążył na niej obowiązek rejestracji ww. odbiorników. Jednocześnie wskazał, że powyżej przywołane orzeczenia, odnośnie wątpliwości norm prawnych, skłaniają do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a., aby ewentualnie występujące wątpliwości w interpretacji przepisów prawnych rozstrzygać każdorazowo na korzyść strony, na którą nakładany jest obowiązek.

Reasumując Skarżąca uznała, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do nałożenia na nią obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych i uiszczania za nie opłaty.

Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że odbiorników telewizyjnych w pokojach hotelowych nie można przyrównać do odbiorników w samochodach, gdyż odbiornik telewizyjny pokoju hotelowego nie jest zintegrowaną jego częścią, jak w przypadku radia w samochodzie.

Uzupełniająco organ wyjaśnił zakwestionowaną przez skarżącą sprawę ważności pełnomocnictw udzielonych pracownikom Poczty, które przeprowadzały kontrolę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości, czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja Dyrektora utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie, organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na Skarżącą obowiązek rejestracji niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz opłatę za używanie tych niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a. określając krąg podmiotów, które - niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłaty abonamentowej.

Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.

W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.).

Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.

Dniem stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników w niniejszej sprawie był dzień kontroli, tj. 16 sierpnia 2017 r., co zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2017 r. (Dz.U. poz. 737) w 2017 r. dawało stawkę dla odbiornika telewizyjnego 22,70 złotych za jeden miesiąc. Zatem organy prawidłowo dokonały czynności rachunkowej pomnożenia stawki 22,70 złotych razy 30 razy 40 i uzyskały kwotę 27.240 złotych, jako opłatę za używanie 40 niezarejestrowanych odbiorników. Sąd wskazuje przy tym, że okres używania niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego nie ma żadnego wpływu na ostateczny wymiar opłaty z art. 5 ust. 3 u.o.a., gdyż opłata ta jest stała i wynosi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Zatem dla wymierzenie owej opłaty zasadnicze znaczenie ma ustalenie istnienia niezarejestrowanego/niezarejestrowanych odbiorników nadających się do natychmiastowego uruchomienia i odbioru programów, a nie czas od jakiego ktoś nimi dysponuje, czy marki tych odbiorników.

Z protokołu kontroli znajdującego się w aktach sprawy oraz załączonego do niego oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli – Menadżera, wynika, że w lokalu, w którym Skarżąca prowadzi swoją działalność hotelarską, w chwili kontroli znajdowało się 40 odbiorników telewizyjnych, które po uruchomieniu były zdolne do odbioru programów. Nadto z protokołu wynika, że w trakcie kontroli kontrolowany nie posiadał dowodu zarejestrowania owych odbiorników mimo, że zgodnie z oświadczeniem wiedzy Menadżer okres ich używania wynosił dwa lata. Tym samym organy prawidłowo ustaliły (nawet przyjmując oświadczenie Skarżącej, co do faktycznego zakupienia przez nią odbiorników – 27 czerwca 2016 r. i zamontowania anteny – 15 listopada 2016 r.), że w niniejszej sprawie, bez wątpienia, upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie, gdyż kontrola była przeprowadzona 16 sierpnia 2017 r. Zgodnie bowiem z zapisami § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, przy czym zgłoszenie takie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników.

W niniejszej sprawie, w zarysowanym na wstępie mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego, podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie – kontroli, istnieje jedyna możliwość ustalenia czy istotnie w danym przypadku doszło do używania niezarejestrowanego odbiornika, czy też nie. Zauważyć należy przy tym, na co zwrócił uwagę także organ, że protokół kontroli obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, lub wręcz niemożliwy do odtworzenia, i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie ustalenia realizacji obowiązku abonamentowego, na podstawie którego wszczyna się postępowanie administracyjne. Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a., kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Taki protokół kontroli obowiązku rejestracyjnego, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a., traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W warunkach niniejszej sprawy - protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu mocy dowodowej tego protokołu w żadnym razie nie osłabia fakt, że nie został on podpisany przez przedstawiciela Skarżącej – Menadżera. Dane wymagane w tej sprawie dla wydania decyzji wynikają bowiem z załączone do tego protokołu oświadczenia, a co najważniejsze, Skarżąca kwestionując fakty wynikające z ww. dokumentów, nie przedłożyła żadnych przeciwdowodów.

Z uwagi na powyższe oraz w związku ze znajdującymi się w aktach administracyjnych innymi dowodami Sąd stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny należało uznać za wiarygodny, tj. w dniu kontroli – 16 sierpnia 2017 r., w hotelu Skarżącej, znajdowało się 40 odbiorników telewizyjnych, zakupionych przez nią 27 czerwca 2016 r., w stanie umożliwiającym – bynajmniej od 15 listopada 2016 r., odbiór na nich programów.

W ocenie Sądu nie ma przeszkód prawnych, by w kontroli obowiązku rejestracyjnego odbiorników telewizyjnych brała udział inna osoba, aniżeli wyznaczona/upoważniona przez Skarżącą, czy też reprezentująca jej władze, tj. jak w tym przypadku Menadżera. Warto przy tym zauważyć, że trudno sobie wyobrazić, aby Menadżera hotelu nie był zorientowany w jego funkcjonowaniu i wyposażeniu, skoro jego funkcja sprowadza się do efektywnego zarządzania hotelem. Ponadto stosownie do art. 97 k.c. osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa.

Podpis takiej osoby na protokole kontroli jest bowiem wyłącznie potwierdzeniem, że osoba ta brała udział w kontroli i nie zgłasza zastrzeżeń, do których należy odnieść się w toku postępowania przed organami. W tej sprawie z akt nie wynika, aby Menadżer zgłosiła zastrzeżenia do zapisów protokołu. Jednocześnie warto zaznaczyć, że Menadżer nie odmówiła udziału w kontroli, ani nie wskazała innej osoby mogącej w niej uczestniczyć, jak również – na co zwrócił uwagę organ, nie odwołała złożonego na ów czas, do protokołu, oświadczenia swojej wiedzy w przedmiocie kontroli.

Sąd podkreśla, że do kontroli, jaka została przeprowadzona w tej sprawie, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż kontrola ta nie dotyczyła działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą, a jedynie wykonania przez nią obowiązku rejestracyjnego. W konsekwencji organ kontrolujący (operator publiczny) nie miał obowiązku zawiadomienia Skarżącej o planowanej kontroli i działając stosownie do postanowień ustawy o opłacie abonamentowej miał prawo, w sposób niezapowiedziany, skontrolować spełnienie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w hotelu Skarżącej.

Wbrew zarzutom i argumentacji skargi, Sąd nie powziął żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości kontroli przeprowadzonej w wymienionym lokalu i oparcia rozstrzygnięcia na wynikach tej kontroli, objętych ustaleniami protokołu kontrolnego (w aktach administracyjnych). Prawidłowo organ odwoławczy zauważył, że protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. W świetle tego przepisu, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem Sądu organy słusznie oceniły złożone spontanicznie w czasie kontroli oświadczenie, jako w pełni wiarygodne. Prawidłowo uznały także, że domniemanie wynikające z art. 2 ust. 2 u.o.a. nie zostało przez Skarżącą skutecznie obalone.

Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie można zatem skutecznie postawić organom zarzutu braku, bądź niewłaściwego zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Dowody zebrane w aktach stanowiły kompletny i spójny materiał dowodowy, wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych, istotnych w sprawie. Organy nie miał zatem obowiązku poszukiwania z urzędu dalszych dowodów w sprawie.

Nie ma racji Skarżąca twierdząc, że ciężar ustalenia stanu faktycznego w sprawie ciążył wyłącznie na organie. Organy ustaliły stan faktyczny, zaś Skarżąca niezgadzając się z nim obowiązana była, kwestionując go, przedstawić dowody potwierdzające, że jest on inny niż przyjęty przez organy. Z akt nie wynika, aby Skarżąca takie dowody przedłożyła, np. dowód zakupu telewizorów, czy montażu anteny w terminie poprzedzającym, nieprzekraczającym ustawowego, 14dniowego termin przewidzianego na zgłoszenie, czy też dowodu rejestracji odbiorników.

Zebrane w sprawie dowody zostały szczegółowo przeanalizowane przez organy, co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się zatem nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Organy nie dopuściły się także wobec Skarżącej naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. Organ I instancji powiadomił ją o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego oraz pouczył o przysługujących uprawnieniach, jak i dołączył do pisma kopie protokołu kontroli oraz oświadczenia Menadżera.

Odnosząc się do stanowiska Skarżącej, jakoby odbiorniki telewizyjne znajdujące się w jej pokojach hotelowych, należało traktować, jak odbiorniki radiowe zamontowane w samochodach, Sąd uważa, że organy prawidłowo stwierdził, że do Skarżącej nie miał zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., gdyż odbiorniki telewizyjne, znajdujące się w jej pokojach hotelowych, nie były przeznaczone przez nią wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów. Odbiorniki telewizyjne były wyłącznie na wyposażeniu pokojów hotelowych, były one częścią – nieintegralną, tych pokojów. To pokoje hotelowe są przedmiotem umów, a nie odbiorniki telewizyjne. Czynności sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania odbiorników na podstawie umów nie należały do przedmiotu działalności gospodarczej Skarżącej, jaką jest działalność hotelarska.

Resumując Sąd stwierdza, że w sprawie organy bezspornie ustaliły, że w dniu kontroli, w lokalu zajmowanym przez Skarżącą na potrzeby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej - hotelu, ujawniono 40 odbiorniki telewizyjne, który były podłączone do anteny i umożliwiały odbiór programów. Nadto ze sprawy wynika, czego Skarżąca nie kwestionuje, że za owe odbiorniki nie została uiszczona należna opłata abonamentowa w określonym terminie. W konsekwencji powyższych danych, jak również obligatoryjności przepisu art. 7 ust. 6 u.o.a., organy nie miały innej możliwości, jak tylko wydać skarżone decyzje, gdyż w przeciwnym razie dopuściły by się naruszenia przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.