Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1417/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 157 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant straszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1350/19 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 14 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1350/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 14 sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2015 r. E. P. i J. R. wystąpili o zwrot nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia 20 września 1972 r.

Decyzją z dnia 5 marca 2019 r. Prezydent Miasta Częstochowa odmówił zwrotu na rzecz wnioskodawców nieruchomości położonej w Częstochowie, oznaczonej w dacie jej nabycia przez Skarb Państwa jako działka nr [...] o pow. [...]ha, a w dacie orzekania stanowiącej działki nr [...] (pow. [...]ha) i nr [...] (pow. [...]ha), objętej księgą wieczystą [...], będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym "K." sp. z o.o. z siedzibą w S.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. P. i J. R.

Wojewoda Śląski, decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204), zwanej dalej "u.g.n.", co oznacza, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje ani poprzedniej współwłaścicielce przejętej nieruchomości, ani następcy prawnemu jej współwłaścicielki. Zauważono również, że nawet w sytuacji, gdyby przesłanki te nie były spełnione, nieruchomość ta nie mogłaby zostać uznana za zbędną w rozumieniu art. 137 u.g.n. i jako taka podlegać zwrotowi. Z dowodów zebranych w toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego wynika bowiem, że cel wywłaszczenia został na działkach [...] i nr [...] zrealizowany.

Skargę na ww. decyzję wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 136 ust. 3 oraz art. 229 u.g.n.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę wskazał, że w sprawie została spełniona pierwsza przesłanka, o której mowa w art. 229 u.g.n. W., którego następcą jest F. S.A., z dniem 5 grudnia 1990 r. nabyło z mocy prawa, w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczani nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), prawo użytkowania wieczystego, w tym między innymi, działek nr [...] i nr [...] (obecnie), położonych w Częstochowie, stanowiących własność Skarbu Państwa.

W ocenie Sądu art. 229 u.g.n. ma zastosowanie, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. Innymi słowy omawiana konstrukcja normatywna odnosić się będzie do stanów, jakie istniały w dniu 1 stycznia 1998 r., tj. w dniu wejścia w życie u.g.n. Zatem z racji na intertemporalny charakter przepisu art. 229, odnosi się on do stanów, jakie istniały w dniu 1 stycznia 1998 r. To z kolei prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu, w sytuacji zaistnienia okoliczności zawartych w jego hipotezie, nie można uznać, że w tym dniu istniało po stronie byłych właścicieli roszczenie o zwrot nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w warunkach wywłaszczenia.

Pozostaje natomiast kwestia ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej, skoro prawo to zostało wpisane na rzecz W. w C. dopiero 30 października 2009 r. Zatem nie było wpisane w dacie wejścia w życie u.g.n. Wskazano, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w tym przypadku z mocy samego prawa, na podstawie art. 200 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Decyzja wydawana w trybie ww. przepisów jest aktem deklaratoryjnym, potwierdzającym jedynie skutek prawny powstały ex lege. Nie kreuje nowego stanu prawnego, bowiem stan ten powstał z mocy ustawy, ale potwierdza nabycie prawa użytkowania wieczystego. W przypadku nabycia prawa wieczystego użytkowania z mocy prawa (co ma być jedynie potwierdzone wydawaną później decyzją administracyjną) wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny, gdyż nabycie prawa wieczystego użytkowania nastąpiło z mocy prawa z konkretną datą i nie zależy od tego, kiedy zostanie wydana decyzja potwierdzająca nabycie tego prawa, ani od tego, kiedy i czy w ogóle prawo to zostanie ujawnione w księdze wieczystej.

Zdaniem Sądu art. 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo użytkowania wieczystego powstało na podstawie umowy cywilnoprawnej, czy ex lege, na mocy decyzji administracyjnej. W sprawie należało przyjąć, że do ustanowienia prawa doszło w dniu 5 grudnia 1990 r. Fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy samego prawa ma jednak znaczenie z tego względu, że wpis tego prawa do księgi wieczystej nie ma, jak wyżej wspomniano, charakteru konstytutywnego, lecz jedynie porządkowy. W takim zaś wypadku brak ujawnienia prawa nabywcy jako osoby trzeciej w księdze wieczystej (także przed dniem wejścia w życie u.g.n., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) nie ma istotnego znaczenia, gdyż funkcja wpisu tego prawa do księgi wieczystej pod stronie zbywcy nie jest przesłanką konstytutywną nabycia prawa użytkowania wieczystego. Osobą trzecią, w rozumieniu przepisu art. 229 u.g.n. jest każda - zarówno fizyczna, jak prawna - osoba inna (zatem trzecia) niż poprzedni właściciel nieruchomości lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność. W niniejszym przypadku podmiotem tym jest P. S.A. z siedzibą w W. Nie ulega wątpliwości, że jest to osoba trzecia w rozumieniu tego przepisu.

Niezależnie od powyższych rozważań, prowadzących do wniosku, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 229 u.g.n., Sąd podniósł, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością na skutek m.in. ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego. Decyzja taka, bez uprzedniego rozwiązania umów użytkowania wieczystego bądź wygaszenia prawa zarządu lub użytkowania wieczystego, naruszałaby porządek prawny, gdyż kolidowałaby z istniejącym na gruncie stanem prawnym, a nadto byłaby niewykonalna, skoro Skarb Państwa jak i gmina nie mogłyby zwrócić nieruchomości, nad którymi utraciły władanie w momencie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Jak wynika z art. 21 u.g.n., do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którym zgodnie z art. 23 ust. 1 u.g.n. gospodarują co do zasady starostowie, należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa. Okoliczność powyższa, związana z faktem, że na przedmiotowej nieruchomości bezspornie ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz W., jest zatem dodatkowym powodem braku możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając obrazę prawa materialnego, tj.:

1) art. 229 u.g.n. poprzez jego nieprawidłową wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż brak ujawnienia prawa nabywcy jako osoby trzeciej w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ma istotnego znaczenia i fakt ten nie powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu zaistnienia przesłanek negatywnych zwrotu nieruchomości, o których mowa w przywołanym przepisie, gdyż funkcja wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej po stronie zbywcy nie jest przesłanką konstytutywną nabycia tego prawa, podczas gdy obowiązek wpisu użytkowania wieczystego do księgi wieczystej przed datą wejścia w życie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami obok obowiązku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przed 1 stycznia 1998 r., stanowi warunek sine qua non do stwierdzenia, iż ziściły się wszystkie przesłanki negatywne określone w przywołanym przepisie uniemożliwiające dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

2) art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku i zaniechanie zbadania czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości określone w tych przepisach mimo, że nie zaistniały przesłanki negatywne zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 229 ustawy, które to uchybienie jest konsekwencją błędnej wykładni art. 229 u.g.n.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Ponadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 183 § 1 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, natomiast skarga kasacyjna nie zawiera żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, a to oznacza, że ustalenia faktyczne sprawy nie są kwestionowane.

W zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia prawa materialnego w pkt 1 wskazano na naruszenie art. 229 u.g.n. poprzez jego nieprawidłową wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż brak ujawnienia prawa nabywcy jako osoby trzeciej w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma istotnego znaczenia i fakt ten nie powinien być brany pod uwagę.

Odnosząc się do tego zarzutu, przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie z decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 18 września 2008 r. (sprostowanej postanowieniem z dnia 30 października 2008 r.) wynika, że z dniem 5 grudnia 1990 r. W., którego następcą prawnym była adresatka ww. decyzji F. S.A., nabyło z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego między innymi działek [...] i nr [...] położonych w Częstochowie objętych księgą wieczystą [...] stanowiących własność Skarbu Państwa. Nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w trybie art. 200 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane w księdze wieczystej 30 października 2009 r., zatem nie było wpisane w dacie wejścia ustawy o gospodarce nieruchomościami w życie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 229 u.g.n. jest zasadny. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż z w przypadku nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa (co ma być jedynie potwierdzone decyzją administracyjną) wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny, albowiem nabycie nastąpiło z mocy prawa z konkretną datą i nie zależy od tego kiedy wydana została decyzja potwierdzająca nabycie tego prawa, ani od tego kiedy i czy w ogóle prawo to zostanie ujawnione w księdze wieczystej. Sąd I instancji przedstawiając powyższy pogląd powołał uchwałę SN z dnia 5 grudnia 2002 r. sygn. akt III CZP 71/02. Odnosząc się do powyższego stanowiska to w pierwszej kolejności należy przytoczyć treść powołanej uchwały SN z dnia 5 grudnia 2002 r., która jest następująca: "Nabycie przysługującego przedsiębiorstwu państwowemu prawa użytkowania wieczystego przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, powstałą w wyniku przekształcenia tego przedsiębiorstwa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118, poz. 561 ze zm.), nie wymaga wpisu do księgi wieczystej; odmówił podjęcia uchwały w pozostałym zakresie." Powołana uchwała po pierwsze podjęta została na podstawie innej ustawy, a po drugie i co jest istotniejsze w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu nie jest powstanie użytkowania wieczystego, ale spełnienie przesłanek z art. 229 u.g.n.

Powołany art. 229 u.g.n. stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym art. 229 u.g.n. powszechnie jest rozumiany w ten sposób, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. Nie można pominąć, że omawiany przepis zasadniczą rolę przypisuje wpisowi do księgi wieczystej. Dotyczy to wpisu do księgi wieczystej zarówno prawa własności, jak również wpisu prawa użytkowania wieczystego. Przy czym w przypadku nabycia użytkowania wieczystego w drodze cywilnoprawnej wpis ma charakter prawotwórczy, konstytutywny, natomiast w sytuacji nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego, wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny. Rozróżnienie charakteru wpisu nie ma jednak znaczenia na gruncie regulacji art. 229 wymienionej ustawy. W doktrynie wskazuje się, że uwzględniając art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 z późn. zm.), decydujące znaczenie dla określenia daty ujawnienia prawa w księdze wieczystej istotne znaczenie ma data skutecznie złożonego wniosku o wpis. Podkreślić zatem należy, że z punktu widzenia art. 229 u.g.n. obojętne jest, czy prawo użytkowania wieczystego powstało ex lege i na jaką datę, czy też powstało na podstawie umowy cywilnoprawnej, albo na podstawie decyzji administracyjnej istotne jest aby powstało na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli 1 stycznia 1998 r.

Należy także dostrzec, iż art. 229 u.g.n. pozostaje przepisem intertemporalnym. Odnosi się bowiem do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie przepisów u.g.n. i ma na celu specyficzne uregulowanie tych stosunków w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. Z tego powodu nie można w procesie jego wykładni nadawać mu treści rozszerzającej. Wykładnia tegoż przepisu nie może także prowadzić do nadania mu znaczenia sprzecznego z jego treścią, deprecjonującego konieczność ochrony praw do nieruchomości nabytych przez użytkownika wieczystego.

Dlatego też stanowisko Sądu I instancji co do wykładni art. 229 jest nieprawidłowe.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie istotnym zagadnieniem jest, że wywłaszczone nieruchomości są przedmiotem użytkowania wieczystego osób trzecich, rozważenia zatem wymaga, jaki wpływ na bieg postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości ma zbycie nieruchomości, czy też ustanowienie użytkowania wieczystego po dniu 1 stycznia 1998 r., czyli po dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Problem ten pojawiał się już w orzecznictwie wywołując szereg rozbieżności. Istota rozbieżności w stosowaniu przepisów dotyczyła tego, jaki wpływ na bieg postępowania o zwrot nieruchomości ma zbycie po dniu 1 stycznia 1998 r. nieruchomości wywłaszczonej osobie trzeciej z pominięciem zawiadomienia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze zbycia i niepoinformowanie o możliwości złożenia wniosku o zwrot nieruchomości.

Z uwagi na istniejące rozbieżności Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 13 kwietnia 2015 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów, I OPS 3/14 w której stwierdził: "Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy. W obecnym stanie prawnym przepisy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości mają zastosowanie także do zwrotu wywłaszczonego użytkowania wieczystego". Przytoczona uchwała ma także zastosowanie do sytuacji gdy wprawdzie właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, lecz nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym osób trzecich.

W uzasadnieniu tej uchwały NSA między innymi wskazał, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 136 ust. 3 u.g.n., przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ decyzja taka byłaby niewykonalna, zgodnie z zasadą "nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet". Oznacza to, że nie ma znaczenia prawnego pominięcie w art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako przesłanki zwrotu nieruchomości, stwierdzenia, iż Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego) jest aktualnie (nadal) właścicielem nieruchomości.

Wskazano również w uzasadnieniu uchwały, że roszczenie poprzedniego właściciela o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, która nie została użyta na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w przypadku jej wcześniejszego zbycia przez wywłaszczyciela, nie może być zrealizowane w naturze, ale nie oznacza to pozbawienia w ogóle jakichkolwiek praw wywłaszczonego. Oznacza to tyle, że roszczenie to nie może być zrealizowane w drodze restytucji własności na podstawie aktu administracyjnego. Jednakże, jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt I CSK 573/2010 – "Jeżeli na skutek utraty przez Gminę tytułu do wywłaszczonej nieruchomości orzekanie o zwrocie tej nieruchomości w postępowaniu administracyjnym stało się bezprzedmiotowe, to do ustalania istnienia podstaw tego zwrotu w momencie dokonywanej przez Gminę zamiany nieruchomości, jako przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, uprawnionym jest sąd (powszechny)". W takiej sytuacji sądy powszechne oceniają zadysponowanie wywłaszczoną nieruchomością w kategorii deliktu uzasadniającego odpowiedzialność odszkodowawczą. Potwierdza to teza zawarta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt V CSK 384/13.

Stąd też należy zgodzić się z stanowiskiem Sądu I instancji, iż w sprawie zachodziły przeszkody prawne do uwzględnienia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku i zaniechanie zbadania czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości określone w tych przepisach, mimo, że niezaistniały negatywne przesłanki o których mowa w art. 229 u.g.n., które to uchybienie jest konsekwencja błędnej wykładni art. 229 u.g.n., stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut ten jest niezasadny. Jak bowiem wskazano wyżej mimo, że wykładnia art. 229 u.g.n. dokonana przez Sąd I instancji nie jest prawidłowa, to wyrok odpowiada prawu, albowiem zachodzi inna przesłanka prawna powodująca, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest możliwy, o czym było wyżej.

Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę, albowiem wyrok mimo częściowo błędnego uzasadniania odpowiada prawu.