Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1214/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 9 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 roku sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 27 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależne pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: Dyrektor OR ARiMR; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia 27 października 2022 r. nr [...], w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania R. R. (dalej również: strona; wnioskodawca; skarżący), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: Kierownik BP ARiMR; organ I instancji) z dnia 2 września 2022 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależne pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W podstawie prawnej decyzji odwoławczej Dyrektor OR ARiMR wskazał art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, z późn. zm.) - dalej: k.p.a., w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 r., poz. 1505, z późn. zm.) - dalej: ustawa o ARiMR.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu 14 maja 2007 r. R. R. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...]. z siedzibą w [...] wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2007.

Decyzją z dnia 1 kwietnia 2008 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR, wydaną w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznał jednolitą płatność obszarową do gruntów o powierzchni 75,41 ha w wysokości 22 738,80 zł i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni 10,41 ha w wysokości 3 069,69 zł.

Po otrzymaniu w 2017 r. informacji o możliwych nieprawidłowościach związanych z utrzymaniem gruntów, za które przyznano płatności, zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Zebrano oświadczenia i wyjaśnienia osób faktycznie użytkujących zgłoszone przez R. R. działki (według stanu przedstawionego w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r.).

Następnie, w związku z uprawdopodobnieniem wystąpienia nieprawidłowości w gospodarstwie R. R., dotyczących użytkowania gruntów w roku 2007 nie przez wnioskodawcę, a przez osoby trzecie, Kierownik BP ARiMR wznowił w dniu 1 lutego 2018 r. postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. We wznowionym postępowaniu strona wystąpiła o włączenie dowodów w postaci dokumentów w sprawie karnej prowadzonej (pismo z dnia 7 lutego 2018 r.). Organ I instancji postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. nr [...] odmówił przeprowadzenia dowodu. Po ponownym wezwaniu R. R. do złożenia wyjaśnień (pismo z dnia 20 lutego 2018 r.), Kierownik BP ARiMR w piśmie z dnia 5 marca 2018 r. nr [...] poinformował stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z aktami.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia, czy wnioskodawca faktycznie użytkował sporną działkę, Kierownik BP ARiMR – w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy we wznowionym postępowaniu, na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji przez Dyrektora OR ARiMR – decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. nr [...] stwierdził, że decyzja z dnia 1 kwietnia 2008 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Dyrektor OR ARiMR w dniu 13 marca 2020 r. wszczął na wniosek R. R. z dnia 28 lutego 2020 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia 28 listopada 2019 r. nr [...]. Następnie decyzją z dnia 17 czerwca 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt I GSK 1034/21, w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes Agencji) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1965/20 w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Prezesa Agencji z dnia 24 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa - uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę R. R. na decyzję Prezesa Agencji z dnia 24 sierpnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OR AMiRM z dnia 17 czerwca 2020 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z naruszeniem prawa po wznowieniu postępowania.

W związku ze stwierdzeniem przyznania płatności decyzją, która została następnie uznana za wydaną z naruszeniem prawa, Kierownik BP ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie przyznanych płatności na podstawie decyzji wydanej z naruszeniem prawa, o czym zawiadomił stronę w dniu 7 sierpnia 2021 r. (data doręczenia zawiadomienia nr [...] z dnia 25 sierpnia 2021 r.).

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy – na skutek trzykrotnego uchylenia w trybie instancyjnym wcześniej wydanych decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności – Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia 2 września 2022 r. nr [...] ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 22 738,80 zł, tj. z tytułu jednolitej płatności obszarowej za 2007 r. w wysokości 22 738,80 zł, a z tytułu płatności uzupełniającej za 2007 r. organ nie ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności (określił ją na 0 zł). Organ I instancji, ustalając kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzupełnił wcześniejsze braki rozstrzygnięcia wskazane prze organ II instancji, rozpatrzył kwestię przedawnienia oraz wskazał wyliczenie kwoty przypadającej do zwrotu.

W odwołaniu od tej decyzji R. R., działający za pośrednictwem pełnomocnika procesowego (adwokata), zarzucił naruszenie: art. 6 i art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej również: u.s.w.b.) oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące w konsekwencji do niewłaściwego uznania, że skarżący w 2007 roku nie był uprawniony do uzyskania pomocy w postaci płatności bezpośrednich; art. 73 ust 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, prowadzące do uznania przyznanych płatności za nienależne, wzruszenia pierwotnej decyzji oraz domagania się zwrotu nienależnie pobranych płatności mimo upływu czasu wskazanego w przywołanym przepisie; art. 7 ust. 1 u.s.w.b., gdyż zdaniem skarżącego był on osobą faktycznie użytkującą sporną działkę. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w decyzji wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego; art. 7 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich niezbędnych okoliczności, nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego, w tym zaniechanie uzyskania od skarżącego jakichkolwiek wyjaśnień oraz jego stanowiska; art. 79 k.p.a., gdyż – jak twierdzi skarżący – pozbawiono go możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez wadliwe doręczenie pism procesowych osobie innej niż skarżący.

Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia 27 października 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji i stwierdziając, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzje Kierownika BP ARiMR.

Motywując swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji przywołał brzmienie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR i wyjaśnił, że decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. nr [...] stwierdzono, że decyzja nr [...], na podstawie której zostały stronie przyznane i wypłacone, została wydana z naruszeniem prawa. Zarazem zauważył, że brak jest podstaw, aby wywodzić, iż warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków – na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR – jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności, bowiem zakaz uchylenia decyzji dotkniętej wadą z tej przyczyny, że upłynął termin przewidziany wskazany w przepisie art. 146 § 1 k.p.a., nie oznacza sanacji takiej decyzji, która jest decyzją nieprawidłową; możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Odnosząc się do zarzutów zawartych w puncie 1 odwołania, Dyrektor OR ARiMR zauważył, że to, czy skarżący był w roku 2007 uprawniony do uzyskania pomocy w postaci płatności bezpośrednich zostało już rozparzone w decyzji ostatecznej nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdzie ustalono, że płatność do działki rolnej "C" o powierzchni 65 ha, leżącej na działce ewidencyjnej nr [...] w [...], gm. [...] powiat [...], województwo [...] - została przyznana z naruszeniem prawa. W związku z powyższym Kierownik BP ARiMR zobowiązany był do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i w tym względzie zebrał wystarczający materiał dowodowy w sprawie; nie ma potrzeby jego uzupełnienia. Rozstrzygnięcie co do braku możliwości przyznania skarżącemu płatności do działki rolnej "C" zostało zawarte w decyzji nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, przy czym decyzja o przyznaniu płatności nie została wyeliminowana z obrotu prawnego tylko z powodu upływu 5-letniego terminu z art. 146 § 1 k.p.a.

Odwołując się do stanowiska orzecznictwa wskazującego na warunki wydania na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR decyzji o nienależnie pobranych kwotach płatności, organ II instancji stwierdził, że do nienależnego lub nadmiernego pobrania płatności dochodzi nie tylko wówczas, gdy te środki zostaną przyznane, a następnie wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej później ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego, ale również wtedy, gdy środki te zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a następnie stwierdzone zostanie, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków, w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR nie jest zatem uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności. Nienależną płatnością jest bowiem wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym w całości lub części na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową.

W związku z powyższym, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że przy wydawaniu decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 u.s.w.b., gdyż to postępowanie nie dotyczyło przyznania płatności czy odmowy ich przyznania. Kwestia przyznania płatności została bowiem rozstrzygnięcia prawomocną już decyzją nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdzie stwierdzono, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania płatności i uprawnienie do uzyskania świadczeń z tytułu pomocy w ramach wsparcia bezpośredniego zostały przyznane z naruszeniem prawa, a zatem wnioskodawcy nie przysługiwały. Zatem przedstawione argumenty są całkowicie chybione i nie mają poparcia w zebranym materiale dowodowym.

Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.w.b płatność bezpośrednia przysługuje rolnikowi na grunty będące w jego posiadaniu wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr [...], jeżeli: posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004; utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami. Organ odwoławczy na podstawie zebranego w toku sprawy materiału dowodowego stwierdził, że w 2007 roku skarżący nie prowadził działalności rolniczej, tj. nie wykonywał zabiegów agrotechnicznych, jak również nie uprawiał oraz nie wykaszał trawy na zadeklarowanej we wniosku działce rolnej o oznaczeniu "C" o powierzchni 65 ha. W tym względzie podniósł, że Kierownik BP ARiMR ocenił, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydal decyzję, uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji zebrał oświadczenia osób, które wykaszały trawę na terenie lotniska wraz ze wskazaniem miejsc, w których tego dokonywali i żadna z tych osób nie potwierdziła, żeby skarżący również wykaszał którąś z części lotniska; zeznania świadków się pokrywają i należy uznać je za wiarygodne, gdyż nie ma w nich rozbieżności. Materiał dowodowy wskazuje na to, że wnioskodawca nie użytkował osobiście terenów, na które przedstawił umowę dzierżawy, gdyż zgodnie z zebranym materiałem dowodowym robili to inni ludzie i siano zabierali do swoich gospodarstw.

Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji wskazano na treść art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. i w sprawie zachodzi przekroczenie 50% zatwierdzonego obszaru, o który wnioskował producent, ponieważ wnioskowana powierzchnia na jednolitą płatność obszarową wyniosła 75,41 ha, natomiast powierzchnia stwierdzonej nieprawidłowości do działki rolnej "C" wyniosła 65 ha, zatem płatność została odmówiona na podstawie prawidłowego wyliczenia; całkowita powierzchnia deklarowana: 75,41 ha, a powierzchnia stwierdzona: 10,41 ha; powierzchnia, do której płatność nie powinna zostać przyznana: 65 ha - działka rolna "C", procent przedeklarowania wynosi 86,20%.

W związku z powyższym organ odwoławczy jednoznacznie zgodził się z organem I instancji co do tego, że płatności w roku 2007 skarżącemu nie należały się, wobec czego wydano decyzję nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, od której R. R. się nie odwołał i stała się ona prawomocna. W związku z powyższym należało wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., organ II instancji wyjaśnił, że kwestię możliwości przedawnienia rozpatrzono prawidłowo w decyzji organu I instancji na podstawie tychże przywołanych przepisów. Zdaniem organu odwoławczego, R. R. zgłosił działki, na których nie wykonywał zabiegów agrotechnicznych, co wynika zebranego materiału dowodowego, zatem wypłata należności nie wynikała z winy Agencji, lecz z winy strony. W kwestii przedawnienia możliwości żądania zwrotu nienależnie wypłaconych płatności organ II instancji przypomniał, że w zaskarżonej decyzji wskazano okres pomiędzy datą wypłaty płatności pomocy - tj. 23 kwietnia 2008 r. a datą pierwszego powiadomienia strony postanowieniem nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego z dnia 1 lutego 2018 r., które zostało odebrane w dniu 5 lutego 2018 r.; okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. W tym zakresie organ podniósł, że R. R. miał obowiązek deklarować tylko te działki, na których prowadzi samodzielnie działalność rolniczą, a jak wykazało postępowanie - na działce rolnej "C" takich czynności nie dokonywał, przy czym skarżący we wniosku o płatności oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności (sekcja VIII wniosku "Oświadczenia i zobowiązania").

Dyrektor OR ARiMR, przedstawiając interpretację art. 73 ust. 5 rozporządzenia unijnego nr 796/2004, odwołał się do stanowiska orzecznictwa i zauważył, że zasadą jest zwrot nienależnie pobranych płatności i skoro zostało wykazane, że płatność była nienależna, to musi zostać zwrócona; dla powstania obowiązku zwrotu nienależnej płatności nie jest potrzebne wykazywanie przez organ, że płatność została uzyskana w złej wierze, konieczne jest natomiast wykazanie, że płatność była nienależna, bowiem warunki do jej uzyskania nie zostały zachowane. Bezwzględny obowiązek zwrotu nienależnej płatności został złagodzony poprzez wprowadzenie ograniczenia czasowego dla jego realizacji, zatem 10-letni okres przedawnienia nie wymaga udowodnienia złej wiary, a krótki 4-letni okres przedawnienia ustanowiony dla tych rolników, którzy pobrali nienależne płatności w dobrej wierze nie może być objęty domniemaniem, lecz musi zostać wykazany przez beneficjenta, o ile dobra wiara rolnika nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie przez Kierownika BP ARiMR materiał dowodowy nie pozwala na uznanie działania R. R. za działanie w dobrej wierze; skarżący w odwołaniu także nie wykazał, na czym polegało jego działanie w dobrej wierze. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że skoro strona, mimo podpisanego oświadczenia (na wniosku) oraz pouczania o niezwłocznym informowaniu Agencji na piśmie o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku, nie dopełniła tego wymogu, to uznać należy, że nie działała w dobrej wierze.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art. 77 oraz 80 i art. 107 § 3 oraz art. 79 k.p.a., Dyrektor OR ARiMR podniósł, że art. 10a ustawy o ARiMR określa szczególne zasady postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu właściwości Agencji i ponownie podkreślił, że kwestia niespełnienia warunków przyznania płatności została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu, zakończonym prawomocną i ostateczną decyzją [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa; decyzja ta została również włączona do akt postępowania postanowieniem nr [...] z dnia 17 stycznia 2022 r. Zdaniem organu odwoławczego, uzasadnienie faktyczne jak i prawne jest pełne i powinno być zrozumiałe dla beneficjenta płatności bezpośrednich; organ I instancji miał pełny obraz sprawy, materiał dowodowy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, zatem organ nie widzi potrzeby wzywania skarżącego do dodatkowych wyjaśnień. Zauważył przy tym, że sam skarżący nie wykazywał zainteresowania zebranym materiałem dowodowym czy czynnym udziałem w sprawie. Organ II instancji stwierdził przy tym, że trudno uznać, że składając trzecie odwołanie od decyzji i odbierając korespondencję, skarżący nie wie, że prowadzone jest postępowanie i może brać w nim czynny udział. Wyjaśnił, że zawiadomienie nr [...] z dnia 25 sierpnia 2021 r. zostało skutecznie doręczone osobiście R. R., zatem jego twierdzenie, że nie był poinformowany o toczącym się postępowaniu i możliwości czynnego w nim udziału (pouczenie zawarte we wspomnianym zawiadomieniu) nie ma potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Podkreślił jeszcze raz, że postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności nie dotyczy kwestii przyznania płatności bezpośrednich za rok 2007, gdyż postępowanie w sprawie spełnienia warunków do przyznania płatności na rok 2007 zostało już zakończone decyzją ostateczną i prawomocną nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, co do której R. R. wystąpił nawet o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zakończyło się decyzją nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto strona mogła wnosić dowody, wyjaśnienia, jak i zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym, o czym została poinformowana w zawiadomieniu nr [...] z dnia 25 sierpnia 2021 r., jak i na innych etapach postępowania. Przy takiej argumentacji organ II instancji uznał za bezzasadne twierdzenie strony, że nie miała możliwości brania udziału w postępowaniu, skoro w postępowaniu mogła wielokrotnie zapoznać się z aktami sprawy i wnosić dowody do sprawy, jednak ograniczała swój udział w postępowania do składania środków odwoławczych, w których twierdziła, że ograniczono jej prawo do udziału w postępowania (na co po raz czwarty wskazuje w odwołaniu). Dodał, że strona nigdy nie pojawiła się w Biurze Powiatowym, żeby zapoznać się z aktami sprawy czy złożyć nowe dowody do sprawy; trudno zatem zrozumieć argument skarżącego, skoro sam z własnej woli nie bierze udziału w postępowaniu.

W następnej kolejności Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że organ I instancji wskazał w decyzji, z czego wynika kwota do zwrotu, skoro wskazał treść art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.; w sprawie zachodzi przekroczenie 50% (86,20%) zatwierdzonego obszaru, o który wnioskował producent, zatem jednolita płatność obszarowa się nie należała. Wyliczenia organu I instancji są całkowicie prawidłowe. Wypłacone płatności na podstawie decyzji nr [...]: jednolita płatność obszarowa - 2007 w wysokości 22 738,80 zł, płatność uzupełniająca - 2007 w wysokości 3 069,69 zł. Płatności należne w związku z wydaniem decyzji nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa: jednolita płatność obszarowa - 2007 w wysokości 0,00 zł.; płatność uzupełniająca - 2007 w wysokości 3 069,69 zł. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że kwota jednolitej płatności obszarowej, wypłacona w wysokości 22 738,80 zł, podlega zwrotowi.

Zdaniem organu odwoławczego, Kierownik BP AriMR prawidłowo odniósł się także do kwestii możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zgodnie z art. 49 ustawy [z dnia 5 lutego 2015 r.] o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1341). Przybliżając treść tego przepisu (przywołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), organ II instancji stwierdził, że odstępuje się od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (...), gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W rozpatrywanej sprawie na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się płatności w wysokości 22 738,80 zł tytułem jednolitej płatności obszarowej, wobec czego kwota ta przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013; tym samym w odniesieniu do tejże płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Ponadto Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR pozwala organowi, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnej, na określenie praw i obowiązków strony inaczej niż wynika to z decyzji pozostającej w obrocie prawnym i określenie w niej kwot nienależnie pobranych przez stronę w sytuacji, gdy podstawą pobrania tych płatności była przyznająca je na rzecz skarżącego decyzja, co do której wszczęte z urzędu postępowanie wznowieniowe nie doprowadziło do jej uchylenie lub zmiany. Przedmiotem badania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 1 tej ustawy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków, występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane, a następnie wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej później ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego. Zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Jedocześnie organ odwoławczy podkreślił, że sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności, ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie stwierdzone zostanie, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do przyznania przedmiotowych płatności, z czego wynika, że środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią płatności nienależne.

Na koniec organ II instancji wskazał sposób i termin uiszczenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 22 738,80 zł, z ewentualnymi odsetkami za zwłokę. W tym względzie wskazał na art. 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 oraz art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, jak również art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i 4 oraz art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie wyjaśnił, że zastosowanie powyższych przepisów do regulacji należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oznacza, że w przypadku niewpłacenia wskazanej w decyzji kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej nienależnie pobrane płatności, od dnia następującego po upływie tego terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Dodać organ pouczył stronę o uprawnieniu do wystąpienia z prośbą do Prezesa Agencji o odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty, stosownie do § 7 i 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania odraczania i rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencji płatniczej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1687).

R. R., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (adwokata) w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 6, art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217, z późn. zm.) oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodność, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Radu (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - a to poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie, w sposób całkowicie bezkrytyczny za organem I Instancji, prowadzące w konsekwencji do niewłaściwego uznania, że skarżący w 2007 r. nie był uprawniony do uzyskania pomocy w postaci płatności bezpośredniej do gruntów rolnych za 2007 rok, co skutkowało stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa i ustaleniem kwoty rzekomo nienależnie pobranych świadczeń w ramach wsparcia bezpośredniego, gdy tymczasem, a na co wskazuje całokształt okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy, skarżący, spełniając wszystkie ustawowe ku temu przesłanki, uprawniony był w konsekwencji do uzyskania pomocy pieniężnej w ramach wsparcia bezpośredniego, a w konsekwencji decyzja z dnia 2 września 2022 r. w przedmiocie uznania pobranych płatności za nienależne i określenia ich kwoty jawi się jako pozbawiona jakichkolwiek podstaw - tak prawnych, jak i faktycznych;

- art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i w zasadzie zupełne dalsze zbagatelizowanie tejże regulacji, prowadzące w konsekwencji do uznania przyznanych płatności za nienależne i dalej - wzruszenia pierwotnej decyzji przyznającej skarżącemu płatności do gruntów rolnych na rok 2007, mimo upływu wskazanych w przywołanym przepisie terminów, w jakich domagać można się ewentualnie zwrotu nienależnie pobranych przez rolnika świadczeń - płatności do gruntów rolnych;

- art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego poprzez nieprawidłowe uznanie, że niegdyś przyznane skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do gruntów rolnych za 2007 rok były nienależne, a w konsekwencji na chwilę obecną całkowicie zasadnym jest ich zwrot w sytuacji, gdy skarżący jako faktycznie użytkujący działki rolne, zajmujący się nimi, utrzymujący je w dobrej kulturze rolnej, uprawniony był do uzyskania pomocy w ramach wsparcia bezpośredniego, gdyż spełnił wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie tego rodzaju pomocy finansowej, w konsekwencji czego nie sposób jakkolwiek uznać, że przyznane mu wówczas środki były jakkolwiek nienależne;

2. przepisów postępowania, mające wpływ na treść zapadłego w sprawie orzeczenia, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego i dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej kwestionowanej aktualnie decyzji, w szczególności co do zaistnienia po stronie skarżącego przesłanek uzasadniających ustalenie wysokości nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2007, uniemożliwiającej w dalszej kolejności właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w sposób rzeczowy i wyczerpujący,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich niezbędnych okoliczności sprawy, istotnych dla wydania prawidłowego i finalnego rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym całkowite zignorowanie dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy - i tym samym de facto zaniechanie przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego w sprawie, zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Nadto pełnomocnik skarżącego, mając na uwadze "konieczność uzupełnienia okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy, rzutujących, bezsprzecznie, na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia", wniósł o: 1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszej skargi pisemnych oświadczeń świadków S. K. oraz W. J., złożonych w formie aktów notarialnych - na okoliczność prawidłowości w procedurze przyznania skarżącemu płatności w ramach dopłat do gruntów rolnych; użytkowania przez skarżącego gruntów rolnych objętych pomocą; spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek uzasadniających przyznanie mu płatności i zasadności udzielonej mu w tym zakresie pomocy; nieprawidłowości związanych ze stwierdzeniem wydania decyzji stwierdzającej wydanie decyzji przyznającej dopłaty pieniężnej skarżącemu z naruszeniem prawa; nieważności kwestionowanej tak decyzji; 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków następujących osób: a) S. K., b) W. J. na wykazanie powyższych okoliczności.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego powołał się m.in. na to, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...]. z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt II K 1937/11 został uniewinniony [pełnomocnik nie określił zarzucanego czynu ani kwalifikacji prawnej czynu], związanych z "de facto" z domniemanymi nieprawidłowościami związanymi pobieraniem dopłat bezpośrednich.

Przy tak sformułowanych zarzutach i wnioskach dowodowych, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego, wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzji organu I instancji, 2) ewentualnie, w razie nieuwzględnienia pierwszego wniosku "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR odniósł się do argumentacji skarżącego i podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, z późn. zm.). Wystąpiła o to strona skarżąca (patrz: pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z dnia 4 stycznia 2023 r.), a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, gdyż również wniosła o rozpoznanie sprawy w przedmiotowym trybie (patrz: pismo procesowe organu z dnia 19 stycznia 2023 r.). W takich warunkach zaszły przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowej. Przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2).

Motywując wynik zbadania legalności decyzji będącej przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności wskazać należy na to, że kwestia wznowienia postępowania i stwierdzania wydania z naruszeniem prawa pierwotnej decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia 1 kwietnia 2008 r. nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu. W obiegu prawnym istnieje decyzja Kierownika BP ARiMR z dnia 28 listopada 2019 r. nr [...]. Prawomocnie została zakończona sprawa stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt I GSK 1034/21, uchylił bowiem wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1965/20 w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Prezesa Agencji z dnia 24 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia wydania decyzji i oddalił skargę R. R. na decyzję Prezesa Agencji utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora OR AMiRM z dnia 17 czerwca 2020 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty wymienione w tym przepisie są zatem samym faktem, jak i treścią orzeczenia sądu administracyjnego związane, co musi skutkować w sposób bezwzględny uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Przepis art. 170 p.p.s.a. w szczególności gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. stanowisko NSA w wyrokach z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt I FSK 1259/06 i 2 września 2016 r. sygn. akt II OSK 2971/14 - orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec tego wszelkie próby kwestionowania rozstrzygnięcia Kierownika BP ARiMR z dnia 28 listopada 2019 r. nr [...] co do tego, że decyzja z dnia 1 kwietnia 2008 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, są obecnie chybione i niedopuszczalne. W konsekwencji również nie jest możliwe skuteczne kwestionowanie ustalenia, że przedmiotowe płatności wypłacone na podstawie pierwotnej decyzji – w zakresie wskazanym przez organy orzekające w niniejszej sprawie – nie były skarżącemu należne.

W następnej kolejności Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli mogło być zaistnienie podstaw do żądania zwrotu płatności, finalnej wysokości żądnej kwoty do zwrotu, jak i przesłanek przedawnienia możliwości ich ustalenia, jak i odstąpienia od ich ustalenia. W przekonaniu Sądu wszystkie te kwestie zostały finalnie prawidłowo rozstrzygnięte przez organ I instancji, a następnie ponownie wnikliwie i wyczerpująco rozważone przez organ odwoławczy.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd co do zasady wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, tj. akt sądowych oraz akt administracyjnych nadesłanych przez organ. Zarazem należy podkreślić, że w sprawie nie było żadnych podstaw do przeprowadzenia, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a, uzupełniających dowodów, których domagała się strona skarżąca. Stanowisko pełnomocnika strony pomijało w tym względzie istotę kontroli działalności organów administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne jako tzw. sądy prawa. Postępowanie sądowe nie służy bowiem ponownemu przeprowadzeniu postępowania dowodowego, czy też jego uzupełnianiu, a jedynie, na zasadzie wyjątku wynikającego z art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuszczalne jest dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania kontroli działania administracji (por. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 262/17 i II OSK 660/17 oraz 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1474/17 - te i dalsze powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Akta sprawy pozwalały na jej rozstrzygnięcie w granicach kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny. Nie zachodziła żadna przeszkoda do rozpoznania sprawy, której usunięcie wymagałoby uprzedniego przeprowadzenia dowodu uzupełniającego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie [ewentualnie pominiętych przez organ] w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21).

Dodać jeszcze należy, że omawiany wniosek wskazywał na dowody, które były prezentowane w postępowaniu administracyjnym (pisemne oświadczenia S. K. oraz W. J., złożone w formie aktów notarialnych), przy czym obejmowały one kwestie prawidłowości w procedurze przyznania skarżącemu płatności w ramach dopłat do gruntów rolnych i użytkowania przez skarżącego gruntów rolnych objętych pomocą, a tymczasem kwestia spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek uzasadniających przyznanie płatności na 2007 rok i zasadności udzielonej w tym zakresie pomocy została rozstrzygnięta wyżej przywołaną decyzją ostateczną Kierownika BP ARiMR z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...]. Powyższe dowody miałyby zaś dotyczyć nieprawidłowości związanych z wydaniem decyzji stwierdzającej wydanie decyzji przyznającej dopłaty pieniężnej skarżącemu z naruszeniem prawa. Jak już to zostało wcześniej wyartykułowane, działanie takie na gruncie niniejszej sprawy jest niedopuszczalne. Postępowanie to nie służy bowiem do weryfikacji decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Co więcej, wniosek dowodowy w zakresie, w jakim obejmował ponadto przeprowadzenie przez tutejszy Sąd dowodu z przesłuchania wyżej wskazanych osób w charakterze świadków był całkowicie niedopuszczalny na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Gdyby sąd administracyjny przeprowadził taki dowód, to naruszyłby przywołane art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja (i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji) zostały wydane na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, w brzmieniu obowiązującym przed 29 marca 2022 r. (patrz: art. 1 pkt 15 lit. a i art. 13 ustawy z dnia 24 lutego 2022 r. - Dz.U. z 2022 r., poz. 646, zmieniającej tę ustawę z dniem 29 marca 2022 r.). Przepisy te mają zastosowanie w sprawie z uwagi na brzmienie art. 8 ustawy zamieniającej (do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 10a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR (w tymże brzmieniu) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2). Jeżeli kwota nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, która została ustalona w decyzji, o której mowa w ust. 3, nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego dla danego funduszu Unii Europejskiej zgodnie z odrębnymi przepisami, kwota przyznanych płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest wypłacana w wysokości pomniejszonej o ustaloną kwotę nienależnie lub nadmiernie pobraną; przepisu ust. 10 nie stosuje się (art. 29 ust. 4).

Zgodnie zaś z art. 29 ust. 5 ustawy o ARiMR przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1551 oraz z 2016 r. poz. 337) oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 173, z 2015 r. poz. 349 oraz z 2016 r. poz. 337) i art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 349 i 1888 oraz z 2016 r. poz. 337).

Należy podkreślić, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR obejmuje swoim zakresem zarówno nienależnie, jak i nadmiernie pobrane środki publiczne na podstawie decyzji, która została następnie usunięta z obrotu prawnego (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2416/11, dostępny jw.). W razie niedokonania zwrotu nienależnie pobranej płatności, organ jest zobowiązany wszcząć z urzędu i przeprowadzić postępowanie w sprawie ustalenia zwrotu nienależnie pobranych płatności w trybie art. 29 ust. 1 i następnych tej ustawy, z uwzględnieniem decyzji rozstrzygającej o odmowie przyznania płatności rolnych. Postępowanie to nie powinno jednak, bez uzasadnionych przyczyn, skupiać się na kwestiach przesądzonych w postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją (patrz: wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt I GSK 2975/18). Ustalenie, czy przyznane kwoty pomocy zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy, jak też z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Nie jest też zadaniem organu orzekającego w przedmiocie nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 822/11).

Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, na podstawie którego organ ustala – w drodze decyzji administracyjnej – kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela poniżej prezentowane poglądy orzecznictwa co do tego, że przedmiotem badania w tym postępowaniu jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie stwierdzone zostanie, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do przyznania przedmiotowych płatności, z czego wynika, że środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią płatności nienależne (tak m.in. NSA w wyrokach z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt II GSK 1302/17 i 24 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 3476/18).

W kontrolowanej sprawie taka sytuacja właśnie miała miejsce. Dyrektor OR ARiMR w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu decyzji wyczerpująco przedstawił wszystkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz omówił jej doniosłe prawnie aspekty. Podobnie uczynił to wcześniej organ I instancji.

Mając na uwadze treść art. 10a ustawy o ARiMR [w brzmieniu sprzed wejścia w życie w dniu 29 marca 2022 r. ustawy z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2022 r., poz. 646], zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 7, art. 77 § 1 [tych przepisów nie stosuje się przed organami Agencji - patrz: art. 10a ust. 1] i art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie administracyjne zostało odpowiednio przeprowadzone [patrz: art. 10a ust. 2 ustawy o ARiMR] i ustalono wszystkie niezbędne okoliczności dotyczące podstaw dochodzenia i kwoty nienależnie pobranych płatności - takie, jak zakres kwoty przypadającej do zwrotu, brak przedawnienia możliwości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności powiązany z ocena przesłanki "dobrej wiary" beneficjenta płatności oraz brak podstaw odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wbrew zarzutom skargi, motywy zaskarżonej decyzji zostały jasno i przekonująco przedstawione w zaskarżonej decyzji, w pełni umożliwiając stronie poznanie przesłanek, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie.

Przypomnieć zatem należy, że decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia 28 listopada 2019 r. nr [...] stwierdzono, że decyzja z dnia 1 kwietnia 2008 r. nr [...], na podstawie której zostały stronie przyznane i wypłacone płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. jednolita płatność obszarowa do gruntów o powierzchni 75,41 ha w wysokości 22 738,80 zł i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni 10,41 ha w wysokości 3 069,69 zł, została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja pierwotna, pomimo swojej wadliwości, nie została uchylona we wznowionym postępowaniu wyłącznie z uwagi na upływ 5-letniego terminu przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a.; w to miejsce zastosowano rozstrzygnięcie z art. 151 § 2 k.p.a. Wobec tego skarżący nie był w roku 2007 uprawniony do uzyskania pomocy w postaci płatności bezpośrednich i płatność do działki rolnej "C" o powierzchni 65 ha, leżącej na działce ewidencyjnej nr [...] w [...], gm. [...] powiat [...], województwo [...], gdyż nie spełnił warunków do przyznania płatności i uprawnienie do uzyskania świadczeń z tytułu pomocy w ramach wsparcia bezpośredniego. Skoro zaś płatności te zostały przyznane z naruszeniem prawa, to wnioskodawcy nie przysługiwały.

W związku z powyższym organy Agencji były zobowiązane do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Sąd zgadza się z organem odwoławczym, że w tym zakresie organ I instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy w sprawie i nie ma potrzeby jego uzupełnienia. Rozstrzygnięcie co do braku możliwości przyznania skarżącemu płatności do działki rolnej "C" zostało zawarte w decyzji nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Słusznie zatem Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że przy wydawaniu decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 u.s.w.b., gdyż to postępowanie nie dotyczyło przyznania płatności czy odmowy ich przyznania. Nie miało miejsca naruszenie zarzucanych w skardze przepisów art. 7 ust. 1 i 2 u.s.w.b. dotyczących przyznania płatności bezpośrednich - jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej. Zarzut naruszenia art. 6 tej ustawy jest zaś o tyle chybiony, że dotyczy przepisu, który nie miał zastosowania w sprawie.

Co do zarzutów naruszenia art. 71a i art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr [...] i (WE) nr [...], oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr [...] (Dz.U.UE.L.2004.141.18 z dnia 30 kwietnia 2004 r.), obowiązującego w dacie przyznania zakwestionowanych płatności należy wyjaśnić, że przepisy rozporządzenia nr [...], w tym art. 73 ust. 5, znajdują zastosowanie do płatności zrealizowanych w okresie jego obowiązywania (por. np. wyroki NSA z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 192/18 i 19 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 841/21). Rozporządzenie nr 796/2004 zostało uchylone rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65 z dnia 2 grudnia 2009 r.) z dniem 1 stycznia 2010 r. Niemniej jednak zgodnie z art. 86 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 rozporządzenie nr 796/2004 ma nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r., przy czym odesłania do rozporządzenia nr 796/2004 traktuje się jako odesłania rozporządzenia nr 1122/2009 i odczytuje z tabelą korelacji zawartą w załączniku II.

Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Zdaniem Sądu organy zbadały sprawę pod kątem wszystkich przypadków wymienionych w art. 73 rozporządzenia, które uniemożliwiałyby ustalenie obowiązku zwrotu nienależnych płatności, w tym również kwestię działania beneficjenta w dobrej wierze. Wbrew stanowisku strony skarżącej, zarzucającej, że organ nie uwzględnił w najmniejszym nawet stopniu kwestii przedawnienia i okresów, w których organ jest w ogóle uprawniony do żądania zwrotu przyznanych płatności, organ II instancji wyczerpująco omówił kwestię, czy w sprawie wystąpiła dobra wiara po stornie pobierającego płatności. Dyrektor ARiMR dokonał prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, omawiając zarówno definicję dobrej wiary z przytoczeniem orzecznictwa, a także pewną specyfikę pojęcia dobrej wiary w postępowaniu administracyjnym i następnie wsnuł z powyższego prawidłowe wnioski. Wobec tego należało zaakceptować stanowisko organu (por. też np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2021 r. sygn. akt I GSK 2053/18).

Zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat, co w niniejszym wypadku nie nastąpiło.

Co do kwestii oceny, czy skarżący działał w dobrej wierze, organ odwoławczy wskazał na art. 74 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, który przewidywał, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika; jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Trafnie w tym względzie zauważył, że w sprawie ustalono, iż R. R. zgłosił działki do płatności bezpośrednich, na których nie wykonywał zabiegów agrotechnicznych, zatem wypłata należności nie wynikała z winy Agencji. Z kolei na gruncie przepisu art. 73 ust. 5 przywołanego rozporządzenia kwestia działania w dobrej wierze przez beneficjenta płatności została zdaniem Sądu należycie przedstawiona i oceniona w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy przekonująco wskazał powody, dla których nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. W tym zakresie organ podniósł, że R. R. miał obowiązek deklarować tylko te działki, na których prowadzi samodzielnie działalność rolniczą, a jak wykazało postępowanie - na działce rolnej "C" takich czynności nie dokonywał, przy czym skarżący we wniosku o płatności oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności (sekcja VIII wniosku "Oświadczenia i zobowiązania"). Kwestie prowadzenia działalności rolniczej na działce rolnej "C" były przedmiotem oceny we wznowionym postępowaniu, gdzie podano analizie zeznania świadków faktycznie użytkujących działkę nr ewid.[...] w [...], gm. [...] w spornym okresie.

Podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące wyniku sprawy karnej, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] sygn. akt II K 1937/11 (powołanie się na wyrok Sądu Rejonowego w [...]. z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt II K 1937/11, którym strona została uniewinniona [pełnomocnik nie określił zarzucanego czynu ani kwalifikacji prawnej czynu]) nie wpływały na ocenę, czy skarżący działał w dobrej wierze w związku z pobieraniem dopłat bezpośrednich. Sąd karny nie mógł bowiem rozstrzygnąć na zasadzie prejudykatu o zaistnieniu dobrej wiary po stronie beneficjenta w sprawie administracyjnej. Poza tym w sprawie zwrotu nienależnych płatności nie stosuje się z kryteriów winy prawnokarnej. Okoliczności istotne dla oceny dobrej wiary skarżącego zostały zaś ustalone i przedstawione we wznowionym postępowaniu, w którym została wydana ostateczna decyzja Kierownika BP ARiMR nr [...] z dnia 28 listopada 2019 r. Treść art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 nie pozostawia wątpliwości, że w okolicznościach wskazanych w tym przepisie dobrą wiarę powinien wykazać beneficjent, nie zaś organ (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. II GSK 113/13). Przez pojęcie złej i dobrej wiary w rozumieniu art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 należy z kolei rozumieć stan świadomości beneficjenta, co do jego uprawnienia do otrzymywania danej pomocy rozumianej, jako stan wiedzy co do zasadności pobieranej pomocy. Znaczenie ma pozytywna wiedza, co do posiadania lub nieposiadania uprawnienia do otrzymywania pomocy. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny, mniemając, że one istnieją, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania można w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach ostrożności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (por. wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1209/11 i 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I GSK 1657/18).

Zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób przyjąć, aby skarżący pozostawał w dobrej wierze. Brak jest, bowiem takich okoliczności, które usprawiedliwiałyby jego przekonanie o przysługującej płatności. Okoliczności takich nie mógłby też stanowić brak wiedzy o jakichkolwiek przesłankach ujemnych w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich. Zaistniała w tej sprawie okoliczność żądania zwrotu płatności jest wynikiem pozytywnego ustalenia, że skarżący nie użytkował większości działek objętych wnioskiem o płatności w sposób, który zadeklarował do płatności. Nadto trzeba mieć na uwadze, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Występując o pomoc, ma także obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależnie bądź nadmiernie przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie w szczególności, gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r. sygn. akt I GSK 393/18). Organ odwoławczy słusznie również zauważył, że skarżący na formularzu wniosku podpisał stosowne oświadczenie, że zasady te zna (sekcja VIII "Oświadczenia i zobowiązania").

Według niezakwestionowanych ustaleń, na zachowanie 10-letniego terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 przywołanego rozporządzenia, wskazuje okres pomiędzy datą wypłaty płatności pomocy - tj. 23 kwietnia 2008 r. a datą pierwszego powiadomienia strony postanowieniem nr [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego z dnia 1 lutego 2018 r., które zostało odebrane w dniu 5 lutego 2018 r. W istocie - okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie jest dłuższy niż dziesięć lat.

Warto dodać, że Dyrektor OR ARiMR, przedstawiając interpretację art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, odpowiednio odwołał się do stanowiska orzecznictwa i trafnie zauważył, że zasadą jest zwrot nienależnie pobranych płatności. Skoro zostało wykazane, że płatność była nienależna, to musi zostać zwrócona. Dla powstania obowiązku zwrotu nienależnej płatności nie jest potrzebne wykazywanie przez organ, że płatność została uzyskana w złej wierze, konieczne jest natomiast wykazanie, że płatność była nienależna, bowiem warunki do jej uzyskania nie zostały zachowane. To zaś miało miejsce, a działania w dobrej wierze skarżący nie wykazał. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zgromadzony w sprawie przez Kierownika BP ARiMR materiał dowodowy nie pozwala na uznanie działania R. R. za działanie w dobrej wierze. Słusznie również organ II instancji zauważył, że skoro strona, mimo podpisanego oświadczenia (na wniosku) oraz pouczania o niezwłocznym informowaniu Agencji na piśmie o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku, nie dopełniła tego wymogu, to uznać należy, że nie działała w dobrej wierze.

Sąd podkreśla, że organ II instancji prawidłowo wyjaśnił kwestie dotyczące tego, w jakiej wysokości należały się płatności skarżącemu, co wynikało z ustalenia braku utrzymania działki rolnej "C" o powierzchni 65 ha (pomimo jej formalnego dzierżawienia od [...] na podstawie umowy z dnia 9 marca 2004 r. nr [...]). To z kolei przełożyło się na skutki wynikające z art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE.L.2004.345.1 z dnia 20 listopada 2004 r.). Przywołany przepis, dotyczący redukcji i wyłączeń odnośnie warunków kwalifikacji, wskazywał na szczegółowe zasady obniżenia kwoty płatności albo odmowy przyznania płatności, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 796/2004; w tym w ust. 1 wskazywał na to, że jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli zaś ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Nie chodziło w tym wypadku o zastosowanie obniżek płatności, o których mowa w art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Jak też trafnie zauważył organ odwoławczy, skoro z poczynionych ustaleń w przedmiotowej sprawie wynika, że zachodzi przekroczenie o ponad 50% (o 86,20%) pomiędzy obszarem zadeklarowanym do płatności a stwierdzonym, to jednolita płatność obszarowa nie należała się skarżącemu. Na podstawie decyzji nr [...] zostały bowiem za 2007 rok wypłacone jednolita płatność obszarowa - w wysokości 22 738,80 zł i płatność uzupełniająca - w wysokości 3 069,69 zł. Natomiast przyjęte finalnie przez organy płatności należne, w związku z wydaniem decyzji nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa, nie obejmowały jednolitej płatności obszarowej, a jedynie płatność uzupełniającą w wysokości 3 069,69 zł (do innych działek rolnych o łącznej powierzchni 10,41 ha). Wobec tego organ prawidłowo określił, że kwota jednolitej płatności obszarowej, wypłacona w wysokości 22 738,80 zł, podlega zwrotowi.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił także kwestię możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, odnosząc art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR do art. 49 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1341, z późn. zm.). Nie ma potrzeby ponownie przywoływać szczegółowych rozważań w tym zakresie, gdyż w sposób oczywisty kwota przypadająca do zwrotu w wysokości 22 738,80 zł przekracza równowartość 100 euro.

W tak zaprezentowanym stanie sprawy zarzuty skargi okazały się nieskuteczne. Fakt, że organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony skarżącej nie oznacza zaś, że jego ocena sprawy była nierzetelna, a rozstrzygnięcie błędne. Sąd przekonany jest o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.