Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 143/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i I. K. na bezczynność i przewlekłość Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie budowy obiektu budowlanego I. stwierdza, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku dopuścił się bezczynności, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku do wydania decyzji, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących J. K. i I. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. K. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność lub przewlekłość Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 12 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) w sprawie realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Ś. [...] w Gdyni, dz. nr [...] obręb [...] oraz zagospodarowania działki i zgodności z pozwoleniem na budowę udzielonym decyzją z dnia 8 czerwca 2017 r. Prezydenta Miasta Gdyni i sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z przepisami.

Odwołanie od powyższej decyzji, pismem z dnia 31 maja 2023 r., uzupełnionym pismem z dnia 29 czerwca 2023 r., wniósł J. K.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni przekazał przedmiotowe odwołanie wraz z załącznikami i aktami sprawy do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: PWINB) przy piśmie z dnia 9 czerwca 2023 r. Korespondencja wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 14 czerwca 2023 r.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 14 lipca 2023 r. poinformował strony postępowania, że odwołanie nie może zostać rozpatrzone w terminie określonym w art. 35 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: k.p.a.) ze względu na zawarte w odwołaniu, jak i piśmie z dnia 29 czerwca 2023 r., argumenty wymagające dogłębnej analizy i wyjaśnienia oraz wskazał, że dalsze czynności w sprawie zostaną podjęte do dnia 30 września 2023 r.

Następnie, w piśmie z dnia 4 października PWINB poinformował strony postępowania, że z uwagi na bardzo dużą liczbę prowadzonych postępowań w inspektoracie, jak również z przyczyn wskazanych w piśmie z dnia 14 lipca 2023 r. odwołanie nie może zostać w terminie do 30 września 2023 r. oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 3 listopada 2023 r.

W dniu 16 października 2023 r. I. K. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność lub przewlekłość Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji. Skarżący wnieśli o wyznaczenie przez Sąd terminu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy oraz o wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub przewlekłości postępowania. Wnieśli ponadto o stwierdzenie przez Sąd, że organ odwoławczy dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w przedmiotowej sprawie z rażącym naruszeniem prawa, celowo unikając rozstrzygnięcia w sprawie. Dodatkowo wnieśli o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), a także o zasądzenie sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżących w kwocie 20.000 zł oraz o zwrot kosztów postępowania.

W ocenie skarżących w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił terminowi rozpoznania sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., tj. do dnia 14 lipca 2023 r. Wyjaśnili, że w dniu 14 lipca 2023 r. wnieśli do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez PWINB. Podnieśli jednocześnie, że w ich ocenie stanowisko organu o stopniu skomplikowania sprawy - wskazane w zawiadomieniu z dnia 14 lipca 2023 r.- jest nieuzasadnione, albowiem organ znał zarówno argumenty odwołania, jak i uzasadniający je materiał dowodowy, który został przekazany do organu w dniu 14 stycznia 2022 r. i pozostaje niezmienny. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy po raz kolejny pozoruje działania w sprawie, przewleka postępowanie i pozostaje w bezczynności. Wskazali, że kwestia ta została już raz oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 czerwca 2022 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 196/22. W ich ocenie o rażącej bezczynności świadczy znaczna zwłoka w załatwieniu sprawy, która de facto trwa od 2020 r.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że w dniu 26 października 2023 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o przekazanie dokumentów dotyczących decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 8 czerwca 2017 r. wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, decyzji z dnia 5 lipca 2017 r. wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, a także akt sprawy związanych z oddaniem przedmiotowego budynku do użytkowania. Następnie, decyzją z dnia 3 listopada 2023 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie PWINB ze względu na obszerny materiał dowodowy oraz konieczność ponownej analizy akt sprawy ze względu na przejęcie sprawy przez innego pracownika a także w związku z licznymi pismami skarżących, konieczne było wyznaczenie nowego terminu rozpatrzenia odwołania.

W piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2023 r. skarżący wskazali, że podtrzymują swoją skargę na przewlekłość działania przez PWINB.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi I. K. i J. K. zwalczają bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w Gdańsku w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni z dnia 12 maja 2023 r. orzekającej o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w sprawie realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Ś. [...] w Gdyni, dz. nr [...] obręb [...] oraz zagospodarowania działki i zgodności z pozwoleniem na budowę udzielonym decyzją z dnia 8 czerwca 2017 r. Prezydenta Miasta Gdyni i sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z przepisami.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że w piśmie z 14 lipca 2023 r. skarżący wnieśli do Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Warszawie ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Tym samym skarżący wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przez przewlekłość postępowania należy natomiast rozumieć stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Natomiast przez "przewlekłe prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyrok NSA z 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18; wszystkie powoływane w sprawie orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wcześniej wskazano, jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie.

Należy wskazać, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga zaakcentowania, że – zgodnie z powołanym przepisem – niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Organ odwoławczy natomiast powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca, od dnia otrzymania odwołania. W myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. Natomiast, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Powołane przepisy jednoznacznie wskazują zasady prawne, ramy czasowe i procedurę rozpoznawania sprawy administracyjnej. Ocena dochowania terminu jest uwarunkowana okolicznościami podanymi w powołanych przepisach, z uwzględnieniem art. 35 § 5 k.p.a. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny, czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności, dla których postępowanie jest prowadzone, a zmierzające do jej załatwienia. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy. Tezy te są utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki: NSA z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16; z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17 oraz WSA w Poznaniu z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18).

Oceniając tok czynności kontrolowanego w niniejszej sprawie organu w kontekście powyższych uwag Sąd stwierdził, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku dopuścił się bezczynności. Na organie odwoławczym ciążył bowiem ustawowy obowiązek wydania aktu, którego organ ten nie podjął w terminie określonym przepisami postępowania.

Na podstawie przesłanych przez organ akt administracyjnych sprawy Sąd przyjął, że PWINB został zobowiązany do podjęcia władczych działań od 14 czerwca 2023 r. W tym bowiem dniu wpłynęły do organu przekazane przez organ pierwszej instancji akta sprawy wraz z odwołaniem. W myśl zaś powołanego wyżej art. 35 § 3 k.p.a. organ ten powinien był załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca, od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie należy przyjąć, że ustawowy termin jej rozpoznania minął w dniu 14 lipca 2023 r. Z przedłożonych Sądowi dokumentów wynika jednak, że decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie miesiąca, wyznaczonym w art. 35 § 3 k.p.a. Zbliżając się do końca upływu wskazanego wyżej terminu organ, w piśmie z 14 lipca 2023 r., działając na podstawie art. 36 k.p.a. poinformował strony o tym, że z uwagi fakt, że zawarte w odwołaniu i w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2023 r. argumenty wymagają dogłębnej analizy i wyjaśnienia, w związku z czym nie zakończy sprawy w ustawowym terminie i że wyznacza nowy termin załatwienia sprawy do 30 września 2023 r. Następnie, w piśmie z dnia 2 października 2023 r. organ ponownie przedłużył termin do rozpoznania sprawy i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 3 listopada 2023 r.

W orzecznictwie sądowym aktualny jest pogląd, zgodnie z którym od zarzutu popadnięcia w wielomiesięczny stan bezczynności organ nie może uchylić się nawet wystosowując kolejne zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Innymi słowy, nawet jeżeli przed wniesieniem skargi organ już będący w stanie bezczynności wystosuje zawiadomienie z art. 36 § 1 k.p.a., to zawiadomienie takie nie niweczy zarzutu bezczynności wywiedzionego na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2020 r., sygn. II SAB/Po 131/19).

W świetle powyższego, wątpliwości Sądu nie budzi, że kontrolowany organ dopuścił się bezczynności, ponieważ podejmowane przezeń czynności nie były ukierunkowane na sprawne załatwienie zawisłej przed nim sprawy. Brak jest przy tym racjonalnego uzasadnienia dla takiego stanu rzeczy. W szczególności przed wystosowaniem pism z 14 lipca 2023 r. i 2 października 2023 r. wyznaczających nowy termin organ nie podjął żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy. Dopiero w dniu 26 października 2023 r., a zatem po ponad 4 miesiącach od otrzymania odwołania, organ zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni o uzupełnienie materiału dowodowego, podejmując tym samym postępowanie wyjaśniające. Opisana powyżej chronologia poszczególnych czynności prowadzi do wniosku, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., o czym Sąd orzekł w punkcie 1. wyroku.

Stwierdzona wyżej bezczynność organu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie daje jednak podstaw do stwierdzenia kwalifikowanego charakteru bezczynności, to jest rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) o czym Sąd orzekł w punkcie 2. wyroku. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "bezczynności z rażącym naruszeniem prawa". W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, jednakże dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest jednocześnie efektem działań bądź zaniechań organów spowodowanych przykładowo celowym unikaniem podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenia praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyrok NSA z 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15).

W ocenie Sądu należy uznać, że w niniejszej sprawie stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, bo około cztery i pół miesiąca. Przy obliczaniu, czy został zachowany termin do załatwienia sprawy, należało bowiem uwzględnić okresy podlegające wyłączeniu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej, to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę. Do terminów nie wlicza się zatem terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. W rezultacie uwzględnić należało okres od 14 czerwca 2023 r. do 3 listopada 2023 r., tj. czas pomiędzy wpływem odwołania do organu odwoławczego a jego rozpoznaniem. Oznacza to, że efektywna bezczynność w sprawie wyniosła nieco ponad 4,5 miesiąca, co wyklucza jej rażący charakter.

Uwzględnienia wymaga, że postępowanie przed organem odwoławczym zostało zakończone przez wydanie decyzji z dnia 3 listopada 2023 r. a zatem już po wniesieniu skargi ale przed jej rozpoznaniem przez Sąd. Okoliczność, że organ administracji publicznej wydał decyzję po wniesieniu skargi, jednak przed dniem jej rozpoznania przez sąd administracyjny, uzasadnia umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym też orzeczono w punkcie 3. wyroku.

Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4. sentencji wyroku). Sąd oddalił wnioski skarżących o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie sumy pieniężnej. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane w sytuacjach rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że wymierzenie grzywny oraz zasądzanie sumy pieniężnej nie są bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz stanowią uprawnienia dyskrecjonalne sądu, a zatem możliwości, z których należy korzystać, jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają. W niniejszej sprawie nie mamy natomiast do czynienia z sytuacją uzasadniającą ich zastosowanie, albowiem działań organu nie można było uznać za kwalifikowaną postać naruszenia prawa. Sąd wziął pod uwagę z jednej strony, że organ pozostał bezczynny wobec obowiązku wydania rozstrzygnięcia, ale zarazem uwzględnił, że finalnie – już po wniesieniu skargi– decyzja została wydana.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.