Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 267/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 25, art. 28, art. 33, art. 35
journal: Dz.U. 2022 poz 1191
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
article: art. 9
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 3 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, , Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy, Renata Tomaszewska-Małolepsza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 29 lutego 2024 r. nr SO-II.621.16.2024 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 lutego 2024 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z 4 stycznia 2024 r. w sprawie wymeldowania M.C. z pobytu stałego w lokalu nr 15 w R., gmina [...].

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W piśmie z 2 marca 2023 r. A.K., właścicielka nieruchomości, wniosła do Urzędu Miejskiego w [...] o wymeldowanie z miejsca pobytu M.C. We wniosku wskazała, że nie przebywa on pod adresem pobytu stałego w lokalu nr 15 w R., gmina [...] od co najmniej września 2022 r. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Decyzja z 6 lipca 2023 r. Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu strony z pobytu stałego pod ww. adresem.

Decyzją z 13 września 2023 r. Wojewoda Łódzki na skutek odwołania złożonego przez M.C. uchylił decyzję Burmistrza [...] w całości i przekazał sprawę temu organowi administracji do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznaną sprawę Burmistrz [...] zakończył poprzez wydanie decyzji z 4 stycznia 2024 r., orzekając o wymeldowaniu strony z pobytu stałego pod spornym adresem. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, m.in. że strona nie przebywa pod adresem pobytu stałego od co najmniej września 2022 r., w lokalu tym nie koncentruje swoich spraw życiowych, a dalsze zameldowanie w przedmiotowym lokalu byłoby podtrzymywaniem tzw. fikcji ewidencyjnej. Organ wskazał także, że strona nie brała czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, tj. nie stawiła się na rozprawie administracyjnej, nie stawiła się na żadne z wysyłanych do niej wezwań, ani nie złożyła wyjaśnień w tej sprawie.

Strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, zarzucając organowi I instancji oparcie się w głównej mierze na zeznaniach A.K. oraz nieustalenie jej aktualnego miejsca pobytu. Odwołujący wskazał, iż nie opuścił spornego lokalu jako miejsca swego stałego pobytu, gdyż cały czas zamierza w nim przebywać (zamiar pobytu nadal pozostaje po jego stronie) oraz że odbiera kierowaną na ten adres korespondencję. Odwołujący podkreślił ponadto, iż A.K. obecnie utrudnia mu dostęp do przedmiotowego lokalu.

Decyzją z 29 lutego 2024 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z 4 stycznia 2024 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji z 29 lutego 2024 r. Wojewoda Łódzki, przytaczając treść art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 33 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności, stwierdził, że istotą postępowania ewidencyjnego jest rozstrzygnięcie o tym, czy dana osoba przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Ponadto kluczowe jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiły obiektywne czynniki potwierdzające wolę koncentracji interesów życiowych strony pod spornym adresem, a także realność jej spełnienia.

Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony przez organ prowadzący postępowanie materiał dowodowy, mimo pewnych uchybień formalnych w zakresie przeprowadzenia dowodu z oględzin (zawiadomienie o oględzinach z 19 września 2023 r. nie zostało doręczone stronie przynajmniej siedem dni przed wskazanym w treści pisma terminem, art. 79 k.p.a.), potwierdza, iż strona w ww. lokalu nie zamieszkuje. Okoliczności tej strona nie zanegowała na żadnym etapie prowadzonego postępowania, jak i we wniesionym odwołaniu, wskazując na posiadanie zamiaru przebywania pod spornym adresem.

Jak zauważył organ odwoławczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazał także, aby strona podejmowała prawne bądź faktyczne czynności, przejawiające jej zamiar stałego przebywania pod spornym adresem. Również złożona w odwołaniu deklaracja gotowości zamieszkania pod spornym adresem ma charakter potencjalny i jedynie hipotetyczny w danym stanie faktycznym sprawy, brak jest natomiast obiektywnych możliwości powrotu strony do zamieszkiwania w spornym lokalu. Nawet przyjmując za odwołującym, iż A.K. utrudnia mu dostęp do przedmiotowego lokalu, to biorąc pod uwagę brak podejmowania prób powrotu do zamieszkiwania pod tym adresem oraz czas, jaki upłynął od momentu wyprowadzenia się z tego lokalu (tj. co najmniej od września 2022 r.), okoliczność ta nie mogłaby być uwzględniona przez organ odwoławczy jako podstawa do zmiany decyzji wydanej przez organ I instancji.

Pozostawienie w ewidencji ludności wpisu o zamieszkiwaniu przez stronę na pobyt stały w lokalu mieszczącym się pod spornym adresem, w sytuacji gdy ww. lokal nie stanowi miejsca koncentracji jej interesów życiowych, stanowiłoby jedynie fikcję meldunkową i jako takie byłoby sprzeczne z celem prowadzenia ewidencji ludności. Ustalenie przy tym nowego, aktualnego miejsca pobytu osoby wskazanej we wniosku o wymeldowanie nie jest okolicznością, której uzgodnienie jest niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie meldunkowej (o ile możliwe jest potwierdzenie lub zaprzeczenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała, art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności). Również podniesiona przez stronę w odwołaniu okoliczność odbierania przez nią korespondencji nadawanej w toku postępowania pod adresem, pod którym jest ona zameldowana na pobyt stały, jest kwestią bez większego znaczenia w kontekście wypełnienia wobec jej osoby przesłanek dotyczących wymeldowania. Celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie faktycznego miejsca pobytu danej osoby, nie jej adresu korespondencyjnego.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się pozostałych naruszeń wskazanych przez stronę w odwołaniu. Organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji podjął kroki w celu ustalenia okoliczności przebywania przez stronę pod przedmiotowym adresem w sposób wystarczająco wnikliwy i obiektywny (w rozprawie, poza przedstawicielami organu, udział wzięło 5 osób, dokonano kontroli meldunkowej). W nowo prowadzonym postępowaniu stronom zapewniono prawo do czynnego w nim udziału, m.in. organ I instancji prawidłowo zawiadomił o planowanym terminie oraz miejscu przeprowadzania rozprawy oraz o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, składania oświadczeń dotyczących sprawy, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt sprawy nie wynika, aby wnoszący odwołanie czynnie korzystał z tego uprawnienia w toku postępowania. Podkreślenia wymaga, iż pomimo istnienia w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 k.p.a., nakładającej na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to w sytuacji gdy strona posiada wiedzę o istnieniu okoliczności istotnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, to w jej interesie jest współdziałanie z organem prowadzącym postępowanie dowodowe.

Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że jeżeli w przyszłości strona powróci do spornego lokalu i ponownie w nim zamieszka z zamiarem pobytu stałego, będzie mogła ponownie dokonać zameldowania na pobyt stały pod tym adresem.

Skargę do sądu na powyższą decyzję Wojewodę Łódzkiego z 29 lutego 2024 r. złożyła strona, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej:

- naruszenie procedury administracyjnej; organ administracji publicznej nie przestrzegał określonych procedur postępowania administracyjnego, takich jak brak udzielenia możliwości wypowiedzenia się przez stronę, czy też nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe poprzez niezachowanie terminów związanych z zawiadomieniem strony o planowanych oględzinach lokalu,

- naruszenie przepisów materialnoprawnych; decyzja została wydana w sposób sprzeczny z istniejącymi przepisami prawa wbrew obowiązującym przepisom, dotyczącym zameldowania i procedurze wymeldowania,

- naruszenie zasad równości wobec prawa; decyzja została podjęta w sposób dyskryminujący i wbrew zasadom równego traktowania wszystkich obywateli,

- błąd w ustaleniu faktycznym; organ administracji publicznej popełnił błąd w ustaleniu istotnych faktów sprawy, które miały wpływ na wydanie decyzji,

- błędną ocenę dowodów; organ administracyjny dokonał nieprawidłowej oceny i interpretacji dostarczonych informacji,

- błędną interpretację faktów; organ administracyjny dokonał nieprawidłowej interpretacji faktów i zdarzeń mających miejsce w sprawie. Źle zinterpretował okoliczności związane z terminami zamieszkania, nie wziął pod uwagę rozbieżności w zeznaniach świadków co do okresu zamieszkiwania,

- naruszenie praw podmiotowych; decyzja narusza prawa i wolności obywatelskie, gwarantowane przez konstytucję;

- niewłaściwą interpretację przepisów prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów proceduralnych; decyzja administracyjna została wydana w wyniku błędnej interpretacji przepisów dotyczących procedury administracyjnej, organ nie przestrzegał terminów proceduralnych,

- naruszenie praw podstawowych lub konstytucyjnych zasad; organ administracyjny naruszył podstawowe prawa i zasady gwarantowane przez konstytucję, miedzy innymi prawo do mieszkania, równość wobec prawa, zasadę zaufania obywatelskiego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jest obywatelem RP i od 2010 r. mieszka pod adresem R. 15, [...] [...]. Decyzja o wymeldowaniu, której zaskarżenie dotyczy, została wydana pomimo braku uzasadnionych przesłanek do takiego działania. Ponadto organ administracji publicznej nie uwzględnił w wystarczający sposób argumentów skarżącego oraz nie przeprowadził właściwej analizy faktów. Skarżący nadmienił, że organ meldunkowy w Wieluniu od samego początku działał jednostronnie, za co Burmistrz [...] udzielił nagany zastępcy kierownika Wydziału Spraw Obywatelskich i Urzędu Stanu Cywilnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SPP/Łd 78/24, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Kontrola przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm., dalej: u.e.l.). Zgodnie z art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z treści powyższego przepisu wynika, że organ ma obowiązek decyzyjnego rozstrzygania o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, a więc sytuacji stwierdzenia zaniedbania przez określoną osobę wykonania obowiązku meldunkowego, który w takim wypadku polega na obowiązku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego z chwilą jego opuszczenia (art. 33 ust. 1 u.e.l.).

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 4 u.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Obowiązek meldunkowy służy więc wyłącznie celom ewidencyjnym, związanym z określeniem miejsca stałego pobytu danej osoby, a więc odzwierciedleniu stanu faktycznego i dostarczeniu wiedzy organom o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela. Inaczej rzecz ujmując, ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, w związku z jej treść nie jest związana z powstaniem prawa własności, ani innego tytułu prawnego do określonego lokalu (por. wyrok NSA z 15 września 2022 r. sygn. akt II OSK 2117/19).

Definicję pobytu stałego zawiera art. 25 ust. 1 u.e.l., który stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Za pobyt stały uważa się więc zamieszkiwanie w danym miejscu z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że miejscem stałego pobytu osoby jest miejsce, w którym znajduje się centrum życiowe danej osoby, w którym stale realizuje ona swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, korzysta z urządzeń lokalu, przechowuje rzeczy, przyjmuje wizyty, zaspokaja swoje funkcje życiowe i potrzeby socjalne (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1120/13, oraz z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10 – dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Analizując zatem przesłankę opuszczenia miejsca pobytu stałego, warunkującą w świetle art. 35 u.e.l., wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego zameldowania na pobyt stały, należy wskazać, że przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w miejscu i miejsce to przestało być jej centrum życiowym. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany, np. przez zachowanie, które wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Zamiar osoby ma więc także istotne znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia miejsca pobytu stałego rzeczywiście doszło. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu (czy nastąpił on dobrowolnie), koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt Il OSK 302/05). Przy czym wszystkie te okoliczności winny być rozważane łącznie i przez pryzmat okoliczności danej sprawy, a żadna z nich samoistnie i w oderwaniu od pozostałych, nie ma mocy przesądzającej w danej sprawie. Zatem organy meldunkowe, badając wystąpienie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, zobligowane są wszechstronnie zbadać i ocenić to, czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dane miejsce (fizycznie w nim nie przebywa) i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały.

Przez wzgląd na zarzuty skarżącego, niepodnoszone wprawdzie w skardze, ale jeszcze na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, o braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego i zamiarze stałego przebywania w spornym lokalu, wskazać należy jednocześnie, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, a więc gdy deklaruje zamiar powrotu do lokalu, jednak z przyczyn obiektywnych zrealizowanie tego zamiaru nie jest już możliwe, a także sytuacje, gdy osoba zameldowana w lokalu została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (w postaci np. powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, czy o eksmisję) lub środki te nie były prawnie skuteczne. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (por. wyroki NSA: z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt Il OSK 127/05, z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3268/18; wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt Il SA/Op 31/08; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt Il SA/Bd 613/11).

Dokonując zatem oceny niniejszej sprawy w świetle przytoczonych przepisów prawnych oraz wskazanych kryteriów oceny zawartych w nich przesłanek wymeldowania obywatela polskiego z miejsca pobytu stałego, należy stwierdzić, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymeldowania skarżącego z miejsca zameldowania na pobyt stały w lokalu nr 15 w R., gmina [...].

Wbrew deklaracjom skarżącego o faktycznym zamiarze przebywania pod ww. adresem, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do potwierdzenia, że skarżący faktycznie zamieszkuje na stałe w przedmiotowym lokalu, a całokształt okoliczności faktycznych sprawy pozwala na przyjęcie, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały i trwa co najmniej od września 2022 r. Nie przeczą jednocześnie powyższemu, zawarte w odwołaniu, twierdzenia skarżącego, że mógł on w późniejszym okresie widywać się z właścicielką lokalu, jak i mógł być widywany w jego pobliżu, skoro sama A.K. podnosi, że skarżący sukcesywnie odbierał z lokalu swoje rzeczy, a nawet wskazała miejsce ich późniejszego przechowywania pod adresem: ul. S. 16, [...] W. (pismo z 27 kwietnia 2023 r.). Ponadto powyższe wnioski znajdują wystarczające potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, tj. zeznaniach świadków i strony złożonych w toku rozprawy przeprowadzonej 7 listopada 2023 r., tj. A.K., R.R., A.R., Ł.K.; przedłożonym do akt przesyłkom, adresowanym do skarżących na sporny lokal, a których skarżący nie odbierał; protokołu oględzin lokalu przeprowadzonych w dniu 4 października 2023 r. wraz z załączoną do niego obszerną dokumentacją fotograficzną; protokołu z przeprowadzonej w dniu 14 listopada 2023 r. kontroli meldunkowej.

Należy wskazać, że w następstwie postanowienia Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział [...] z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt [...], prawo własności opisanej w nim nieruchomości, w skład której wchodzi sporny lokal, przysądzono A.K. Tym samym skarżący utracił tytuł prawny do lokalu i ww. postanowieniem sądu powszechnego nakazano także skarżącemu wydanie nieruchomości A.K.

Wobec powyższych okoliczności, związanych z kwestią pobytu skarżącego w przedmiotowym lokalu, zdaniem sądu należy uznać, że zasadnie orzekające w sprawie organy przyjęły, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i miało to charakter trwały. Jak już wskazano, incydentalnych wizyt w przedmiotowym lokalu, tudzież jego okolicy, nie można przy tym uznać za świadczące o skoncentrowaniu przez skarżącego swojego życia w tym miejscu, zwłaszcza że z zeznań świadków i jednej ze stron postępowania administracyjnego, tj. A.K., złożonych w toku rozprawy w dniu 14 listopada 2023 r. wynika, że w nawet jeśli jakiekolwiek tego rodzaju wizyty miały miejsce, to ustały, a skarżący przestał pojawiać się w deklarowanym miejscu pobytu. Zeznający w sprawie R.R. wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości przebywa co 3-4 dni, o różnych porach dnia i nocy, ale nie ma tam żadnych śladów zamieszkania, a jedynymi widywanymi tam osobami są szefowa świadka – p. A.K. oraz jej mąż.

Nie potwierdzają również twierdzeń skarżącego dotyczących stałego miejsca pobytu ustalenia oględzin nieruchomości oraz kontroli meldunkowej. W przebiegu każdej z tych czynności stwierdzono bowiem, że na spornej nieruchomości nikogo nie zastano. W przypadku kontroli meldunkowej wskazano, że część nieruchomości, niegdyś przeznaczona do celów mieszkalnych, jest zamknięta na kłódkę. Po nieruchomości chodzą psy. Z kolei w odniesieniu do oględzin nieruchomości, organ ustalił, że na nieruchomości brak jest jakichkolwiek śladów zamieszkiwania. Pomieszczenia kiedyś wykorzystywane na cele mieszkaniowe są całkowicie zrujnowane, opuszczone i zaniedbane. W niektórych z nich oberwany jest sufit, brak jest jakichkolwiek mebli oraz sprzętów codziennego użytku. Powyższe, w ocenie sądu, znajduje stosowne potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas oględzin.

Sąd nie mógł jednocześnie zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, że o nieopuszczeniu przezeń miejsca stałego pobytu i zamiarze przebywania dalej w spornym lokalu miałby świadczyć fakt, że wszelka korespondencja kierowana jest do skarżącego na dotychczasowy adres, tj. R. 15, [...] [...]. Jakkolwiek okoliczność taka mogłaby stanowić relewantny w sprawie element stanu faktycznego, to jednak tylko i wyłącznie w połączeniu z innymi ustaleniami, które również wskazywałby na prawidłowość twierdzeń skarżącego co do potwierdzenia jego faktycznego zamieszkiwania w spornym lokalu, co jednak w sprawie nie miało miejsca. Co więcej, w sprawie przedstawiony został materiał, w postaci obszernej korespondencji, której skarżący nie odbierał pod przedmiotowym adresem. Sam zaś fakt, iż skarżący okazjonalnie odbierał niektóre przesyłki, w tym urzędowe, ale bezpośrednio w siedzibie urzędu pocztowego, o czym świadczy treść zwrotnych potwierdzeń ich odbioru, w żadnej mierze nie potwierdza tego, że skarżący pod danym adresem przebywa, a co najwyżej, że wykorzystuje go na potrzeby kontaktu listownego, choć i tak w wybiórczym stopniu.

Kwestią sporną w sprawie jest to, czy do opuszczenia lokalu doszło w sposób dobrowolny. Skarżący podkreślał bowiem, że obecna właścicielka nieruchomości utrudniała mu dostęp do lokalu. Z akt sprawy nie wynika jednak - czemu skarżący na żadnym etapie postępowania nie przeczy - jakoby przy pomocy przysługujących środków prawnych podejmował próby powrotu do lokalu, np. w drodze powództwa o przywrócenie posiadania. Co więcej, w świetle całokształtu okoliczności sprawy trudno uznać, aby powrót taki był w ogóle możliwy, nie tylko z przyczyn faktycznych – gdyż z dokumentacji sprawy wynika, że w obecnym stanie lokal nie nadaje się do zamieszkania, ale także z przyczyn prawnych. Skarżący utracił bowiem tytuł prawny do spornego lokalu, a co więcej zgodnie z treścią przesądzającego o tym fakcie postanowienia sądu powszechnego miał on ten lokal wydać nowemu właścicielowi. Musiał więc liczyć się także z koniecznością jego opuszczenia i zorganizowania sobie centrum życiowego w innym miejscu. Na powrót skarżącego nie zgadza się zresztą aktualna właścicielka nieruchomości, czemu dała wyraz wnioskując o wymeldowanie skarżącego.

W tym miejscu sąd pragnie zwrócić uwagę, że w toku sprawy organy oparły się głównie na materiale dowodowym zgromadzonym samodzielnie lub pozyskanym z inicjatywy właścicielki nieruchomości – p. A.K. Na tej podstawie nie można jednak wnioskować, że zgromadzony tym sposobem materiał nie dawał podstaw do podjęcia kwestionowanych skargą decyzji, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jest a priori wadliwe. Podkreślić trzeba, że organy stwarzały skarżącemu możliwość czynnego udziału w sprawie, a zatem także odniesienia się do już zgromadzonego materiału, jak i składania własnych środków dowodowych, lecz skarżący z tego prawa nie korzystał. Przykładem tego jest choćby niewzięcie udziału w rozprawie administracyjnej w dniu 7 listopada 2023 r., o terminie której skarżący został skutecznie powiadomiony, wszak świadczy o tym dowód doręczania wezwania na tę rozprawę, podpisany osobiście przez skarżącego w dniu 30 października 2023 r. Skarżący nie zareagował także na pismo z 20 listopada 2023 r. informujące o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego przez organ materiału dowodowego, które również odebrał osobiście (dowód doręczenia w placówce pocztowej z 2 grudnia 2023 r.). Wskazać w tym miejscu wypada, że nie jest rolą organów administracji poszukiwanie za którąkolwiek ze stron postępowania dowodów leżących w interesie takiej strony, czy też mających w założeniu dyskredytować dowody strony przeciwnej bądź innego uczestnika postępowania. Jakkolwiek bowiem z wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady informowania stron wypływa obowiązek organów administracji do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i udzielania w tym celu stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, to jednak zasada ta nie sprawia, że organ ma działać za stronę, wchodząc niejako w rolę jej adwokata. W niniejszej sprawie organy stworzyły skarżącemu możliwość czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego. Nieskorzystanie z niej nie może być natomiast okolicznością obciążającą ustalenia poczynione przez organy administracji bez udziału skarżącego, tylko dlatego, że zajmuje on polemiczne stanowisko odnośnie do treści wydanych w sprawie, negatywnych dla niego, decyzji.

Podsumowując, w ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał pozwalał na przyjęcie wniosku, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego we wskazanym czasie było świadome i dobrowolne, choć dokonane w sposób dorozumiany. Przy czym, co podkreślono, zarówno rezygnacja z zastosowania podjęcia próby przywrócenia naruszonego posiadania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z wolą strony, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania, jak i bezskuteczne wyczerpanie tych środków uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. W związku z tym, skoro skarżący nie podjął żadnych działań zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania, to tym samym zważyć należy, że w istocie nie ma obecnie możliwości powrotu do lokalu przez skarżącego. W sprawie zaistniały więc podstawy do decyzyjnego orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego, skarżący bowiem opuścił trwale sporny lokal, utracił do niego tytuł prawny, a jego obecna właścicielka nie zgadza się ani na powrót, ani na zameldowanie skarżącego w jego lokalu, czego dowodem jest złożony przez nią wniosek o wymeldowanie skarżącego. Nie istnieją więc aktualnie ani prawne, ani fizyczne obiektywne możliwości powrotu przez skarżącego do lokalu. Dodać należy, że z punktu widzenia niniejszego postępowania istotne było wyłącznie ustalenie tego, czy skarżący faktycznie opuścił mieszkanie i czy dopełnił obowiązku meldunkowego – co organy w sprawie ustaliły, uzyskując tym samym podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu.

Odnosząc się więc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że w ocenie sądu sprawa została przez organy wyjaśniona w sposób wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia, a wydanie kwestionowanych decyzji poprzedziło wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie w sprawie o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, tj. okoliczności opuszczenia lokalu i niewykonaniu obowiązku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego. Sąd nie stwierdził zatem, aby w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w takim stopniu, które skutkowałoby koniecznością uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa materialnego, dlatego mając powyższe na uwadze, wniesioną w niniejszej sprawie skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

d.cz.