Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 142/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 3, art. 57, art. 58 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy M. na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa P. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu pn.: "Energia słoneczna w Gminie M." oddala skargę


UZASADNIENIE

Gmina M. (dalej powoływana jako: Gmina, Wnioskodawca) złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu o numerze: [...], pt.: "Energia słoneczna w Gminie M." złożonego do konkursu nr [...] w ramach Osi Priorytetowej V – Gospodarka niskoemisyjna, Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii, Typ projektu: Inwestycje z zakresu budowy nowych jednostek wytwarzania energii elektrycznej i/lub cieplnej wykorzystujących energię słoneczną polegających na instalacji ogniw fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych na budynkach mieszkalnych, w tym budynkach jednorodzinnych na potrzeby własne Grantobiorców, tj. z wyłączeniem budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, w tym działalność rolnicza-Projekty grantowe.

Pismem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Instytucja Zarządzająca RPOWP (dalej; "IZ") poinformowała Wnioskodawcę, że w wyniku przeprowadzonej oceny formalno-merytorycznej projekt uzyskał 70,07 pkt i zajął 61 miejsce na tzw. liście rankingowej. Uwzględniając wysokość alokacji przeznaczonej na konkurs projekt nie został wybrany do dofinansowania.

Wnioskodawca nie zgodził się z negatywnym wynikiem oceny złożonego przez siebie wniosku o dofinansowanie projektu i korzystając z przysługującego mu prawa złożył do IZ RPOWP protest, w którym zakwestionował wynik oceny, wnioskując o przyznanie dodatkowych 10 punktów w ramach kryterium Komplementarność projektu z innymi projektami z zakresu OZE.

Pismem z [...] marca 2021 r., [...] Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014-2020 rozpatrzyła protest negatywnie.

Instytucja wyjaśniła, że ocena projektu została przeprowadzona przez dwóch członków KOP. W jej wyniku stwierdzono, że projekt wykazuje komplementarność z jednym projektem i w związku z tym uzyskał 10,00 pkt, podczas gdy maksymalna liczba punktów w analizowanym kryterium to 20. Zdaniem IZ, zarzut błędnej oceny kryterium Komplementarność projektu z innymi projektami z zakresu OZE jest niezasadny.

IZ, powołując się na dokument "Programowanie perspektywy finansowej 2014 – 2020 – Umowa partnerstwa", wyjaśniła, że Komplementarność rozumiana jest jako dopełnianie się interwencji prowadzące do realizacji określonego celu. Pojawiający się dzięki komplementarności interwencji efekt synergii przyczynia się do szybszego i bardziej efektywnego uzyskania oczekiwanych rezultatów. Komplementarność projektów to wzajemne ich uzupełnianie się. Kryterium ma na celu priorytetowe potraktowanie projektów, które uzupełniają się z innymi projektami realizowanymi lub zrealizowanymi ze środków europejskich lub innych z zakresu odnawialnych źródeł energii. Komplementarność można podzielić ze względu na: - przestrzeń, czyli komplementarność przestrzenna/geograficzna - uzupełniające się projekty skierowane na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu, realizowane są na tym samym obszarze (geograficznie blisko od siebie lub w tym samym miejscu); - problem, czyli komplementarność problemowa/funkcyjna - uzupełniające się projekty, które mają za cel rozwiązanie tego samego problemu w danym obszarze problemowym; - przedmiot, czyli komplementarność przedmiotowa/sektorowa - projekty uzupełniające się wzajemnie, które skierowane są na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu, oddziaływają na ten sam sektor/branżę. Aby uznać projekty za komplementarne, należy wskazać na ich uzupełniający się charakter, wykluczający powtarzanie się działań. Projekty powielające działania nie mogą być traktowane jako komplementarne. Także projekty, które zakładają sprzeczne ze sobą działania, jak również konkurujące ze sobą nie mogą być uznane za komplementarne. Realizacja projektów komplementarnych przyczynia się do osiągnięcia dodatkowych korzyści, takich jak np. uzyskanie określonych rezultatów w krótszym czasie; dodatkowe, lepsze i trwalsze produkty i rezultaty; bardziej racjonalne wydatkowanie środków. Zdaniem IZ, Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w punkcie IV.7 Komplementarność powinien uzasadnić, na czym polega komplementarność z innymi projektami, podając jednocześnie m.in. tytuły projektów komplementarnych, ogólną wartość projektu oraz wartość dofinansowania, podmiot realizujący, a w przypadku komplementarności zewnętrznej - źródło finansowania.

Instytucja wskazała, że oceniający, w ramach przedmiotowego kryterium, zobowiązani byli do zbadania między innymi tego, czy Wnioskodawca odpowiednio przedstawił i opisał projekty przedstawione jako komplementarne do rozpatrywanego projektu, tj. np. czy są z zakresu OZE, czy zostały one zrealizowane przez Wnioskodawcę oraz czy są faktycznie komplementarne w rozumieniu wymogów dokumentacji konkursowej, tj. czy zakres projektów wskazanych jako komplementarne nie powiela zakresu rozpatrywanego projektu. Obaj potwierdzili komplementarność projektu tylko z jednym z wykazanych tj. Modernizacja oświetlenia ulicznego, budowa efektywnej energetycznie sieci cieplnej oraz instalacja systemu pomiaru zanieczyszczeń na terenie Gminy M.". Z kolei projektu pt. "Przyjazna środowisku Gmina M." nie uznano za komplementarny, gdyż powiela zakres wcześniejszych działań, zaś projektu pt. "Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. w Gminie M." nie uznano za komplementarny, gdyż nie dotyczy tego samego problemu, nie jest projektem uzupełniającym się ze zgłaszanym do realizacji.

Instytucja nie podzieliła stanowiska Gminy co do tego, że oceniający winni byli odnieść się do pięciu projektów wskazanych w Studium wykonalności, nie zaś tylko do trzech wskazanych we wniosku o dofinansowanie. Powołując się na Instrukcję wypełniania wniosku o dofinansowanie oraz Instrukcję wypełniania załączników Instytucja wskazała, że Studium wykonalności służy doprecyzowaniu i uszczegółowieniu informacji, przedstawionych we wniosku o dofinansowanie, celem potwierdzenia spełnienia kryteriów wyboru projektów, a nie wpisaniu dodatkowych treści, jak to miało miejsce w analizowanym przypadku.

Instytucja nie podzieliła stanowiska Gminy co do ograniczeń Generatora wniosków o dofinansowanie, wskazując, że ograniczenia takie nie występują a aplikujący mógł swobodnie, bez żadnych ograniczeń wpisać 5 projektów, a nie 3 jak to zostało przedstawione w omawianym projekcie.

Zdaniem IZ, wbrew zarzutom, weryfikacja zapisów Kart oceny przeprowadzona w toku procedury odwoławczej nie potwierdza stanowiska Gminy co do braku zachowania przez KOP zasady rzetelności, a dokonana ocena nie nosi cech dowolności.

Odnosząc się do zarzutu zaniechania wezwania wnioskodawcy do uszczegółowienia, uzupełnienia, wyjaśnienia, IZ przywołała załącznik o uchwały Nr [...] na lata 2014-2020 z dnia [...] października 2019 r. w odniesieniu do spornego kryterium i wskazała, że Wnioskodawca mógł zostać wezwany jedynie do uzupełnienia niejasnych bądź nieprecyzyjnych informacji, zawartych w przedłożonym wniosku aplikacyjnym. Jednakże zapis ten wyklucza możliwość wprowadzenia nowych, istotnych z punktu widzenia oceny treści, jakim by było wskazanie innych projektów spełniających warunek komplementarności. Tym samym KOP nie miała możliwości wezwania Wnioskodawcy celem uzupełnienia projektu w zaskarżanym zakresie.

Odnosząc się do zarzutu, że w dokumentacji konkursowej nie określono definicji działania komplementarnego oraz rodzaju komplementarności i minimalnej liczby powiązań, a zatem nie wskazano jednoznacznych ram, za które można było uzyskać punkty, IZ stwierdziła, że w opisie kryterium różnicującego/rozstrzygającego nr 4 Komplementarność projektu z innymi projektami z zakresu OZE zawarto wszystkie niezbędne informacje w tym zakresie. Dodatkowo zagadnienia te były wyjaśniane potencjalnym Aplikującym na etapie Pytań i odpowiedzi, które były publikowane na stronie internetowej lOK https://rpo[...] Tym samym informacje w tym zakresie były dostępne jednakowo dla wszystkich potencjalnych Wnioskodawców. Ponadto w sytuacji gdyby jakikolwiek zapis był dla Wnioskodawcy niezrozumiały, wówczas Aplikujący miał możliwość skierowania zapytania do lOK, celem uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Dalej IZ wyjaśniła, że rygory dokumentacji konkursowej wymagają, aby projekt komplementarny oraz projekt złożony w ramach przedmiotowego naboru były skierowane na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu, oddziaływały na ten sam sektor/branżę, rozwiązywały ten sam problem w danym obszarze problemowym, były realizowane na tym samym obszarze lub były skierowane na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu oraz, co istotne w analizowanej sprawie, żeby zakres działań projektu wskazanego jako komplementarny nie pokrywał i nie powielał się z zakresem działań projektu planowanego do realizacji w ramach przedmiotowego naboru, tj. analizowanego projektu. Ideą zastosowania przedmiotowego kryterium jest to, aby promować projekty o uzupełniającym charakterze i zakresie działań, a niepowielającym już wcześniej zastosowane zakresy działań. Tymczasem projekt "Przyjazna środowisku Gmina M." obejmuje budowę infrastruktury, która została wykorzystana do produkcji energii elektrycznej i cieplnej z OZE (54 instalacje fotowoltaiczne oraz 31 instalacji solarnych) w budynkach mieszkalnych na terenie gminy miejsko-wiejskiej M. Tym samym projekt ten nie jest komplementarny do przedmiotowego projektu. Z kolei przedmiotem projektu pt. Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. w Gminie jest "ochrona dziedzictwa przyrodniczego zbiornika S. leżącego na Obszarze Chronionego Krajobrazu DOLINA N. w celu utrzymania jego atrakcyjności przyrodniczej i krajobrazowej. Celami szczegółowymi projektu są: zmniejszenie procesów utraty różnorodności biologicznej, ochrona gatunków zagrożonych zwierząt i ich siedlisk, występujących na terenie zbiornika, zmniejszenie presji ruchu turystycznego na obszary ochronione, zwłaszcza na Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina N., rozwój wspólnego dziedzictwa przyrodniczego w ramach bramy na wschód, wzrost wiedzy i świadomości mieszkańców oraz turystów, wzrost atrakcyjności turystycznej regionu oraz promowanie ochrony różnorodności biologicznej i przyrodniczej". Projekt ten nie jest komplementarny, gdyż nie dotyczy tego samego problemu, nie jest projektem uzupełniającym się ze zgłaszanym do realizacji, ponieważ nie jest z zakresu OZE. Projekt ten nie jest więc komplementarny do przedmiotowego projektu.

Na powyższą informację o negatywnym rozpatrzeniu protestu Gmina wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:

- art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej: "ustawa wdrożeniowa") poprzez brak zachowania rzetelności, przejrzystości i prawidłowości przy rozpoznaniu protestu, polegający na powieleniu argumentów Komisji Oceny Projektu i niedostrzeżeniu ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych poczynionych w ramach oceny wniosku, co stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik oceny, a zwłaszcza w zakresie naruszenia przez Komisję art. 6 ust. 2 i art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niedochowanie zasad dokonania oceny wniosku o dofinansowanie wynikających z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętej na ich podstawie procedury wyłaniania projektów w ramach RPOWP, w sposób naruszający prawo mający istotny wpływ na wynik oceny, jak również naruszenia przez Komisję art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób pozbawiony przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz poprzez niezapewnienie skarżącemu równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, co stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik oceny;

- art. 45 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7a i art. 57 ustawy wdrożeniowej poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie przez Instytucję Zarządzającą, że w analizowanej sprawie nie było podstaw do wystosowania na etapie oceny Projektu wezwania o uzupełnienie wniosku w zakresie istniejących pomiędzy wnioskiem a Studium Wykonalności rozbieżności co do liczby programów mających zostać poddanych ocenie w zakresie komplementarności, w przypadku, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika wprost, że takie rozbieżności istniały, a Komisja miała prawny obowiązek dokonać ww. wezwania, co stanowiło naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik oceny;

- art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej, jako że IZ pominęła w uzasadnieniu negatywnego rozpatrzenia protestu w całości zarzut ujęty w Proteście w przedmiocie dokonania przez podmiot oceniający niewłaściwej oceny, wykazując tym samym brak rzetelności Instytucji Zarządzającej w rozpatrywaniu Protestu, wskazującej na powielanie się zadań projektów "Energia słoneczna w Gminie M." oraz projektu pn.: Przyjazna środowisku Gmina M., co nastąpiło w sposób naruszający prawo mający istotny wpływ na wynik oceny;

- art. 6 ust. 2 i art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niedochowanie zasad dokonania oceny wniosku o dofinansowanie wynikających z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętej na ich podstawie procedury wyłaniania projektów w ramach RPOWP, w sposób naruszający prawo mający istotny wpływ na wynik oceny;

- art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób pozbawiony przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz poprzez niezapewnienie skarżącemu równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, co stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik oceny;

W oparciu o powyższe zarzuty Gmina wniosła o stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą Instytucję.

W uzasadnieniu skargi Gmina podnosi, że Instytucja Zarządzająca powinna dokonać oceny Projektu w oparciu zarówno o wniosek o dofinansowanie, jak i o jego załączniki (w tym Studium Wykonalności), stanowiące integralną z wnioskiem część. Stąd ocenie pod względem komplementarności winno podlegać 5, a nie 3 projekty zgłoszone przez Gminę w ww. dokumentacji. Wówczas do oceny zostałby włączony projekt pn. "Dotacje na termomodernizacje budynków mieszkalnych w Gminie M.". Podniesiono też, że ujęcie we wniosku tylko 3 Projektów wynikało z ograniczeń Generatora Wniosków o dofinansowanie.

Zdaniem Gminy, Instytucja winna wezwać ją do uzupełnienia wniosku w związku z rozbieżnościami, jakie istniały pomiędzy treścią wniosku a Studium wykonalności w zakresie ilości programów podlegających ocenie pod kątem komplementarności.

Podniesiono też brak zdefiniowania w dokumentacji konkursowej "działania komplementarnego" oraz rodzaju komplementarności i minimalnej liczby powiązań.

Gmina nie zgadza się z oceną wskazującą na powielanie się zadań Projektu z projektem Przyjazna środowisku Gmina M., a IZ nie odniosła się do jej argumentów w tym zakresie, przez co uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest kompletne. Przedstawione zasady i wymagania w stosunku do Wnioskodawców określono, zdaniem Gminy, zbyt lakonicznie, w sposób niejednoznaczny. Stąd wskazanie przez Gminę kolejnych programów, które powinny być ocenione pod względem komplementarności w Studium Wykonalności nie powinno rodzić dla niej negatywnych konsekwencji w postaci zaniżenia punktacji, a finalnie doprowadzić do odmowy dofinansowania. Podkreślono, że zadania tych projektów są różne. W projekcie "Energia słoneczna w Gminie M." zadania polegają bowiem na udzieleniu grantu finansowego na zakup przez mieszkańców instalacji OZE, natomiast w projekcie "Przyjazna środowisku Gmina M." zadania polegają na przeprowadzeniu przez gminę dostawy instalacji OZE do wskazanych mieszkańców. Stąd nie można stwierdzić, że się one całkowicie pokrywają. Wręcz odmienienie wykazują one cechy komplementarności na poziomie; 1) geograficznym - oba projekty mają na celu między innymi zmniejszenie lokalnych zanieczyszczeń powietrza na terenie tej samej Gminy - oba służą do promocji wykorzystania OZE, 2) problemowym - oba projekty mają na celu rozwiązanie tego samego problemu, jakim jest emisja zanieczyszczeń do atmosfery oraz niski stopień wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych, 3) sektorowym — oba projekty służą sektorowi ochrony środowiska 4) wewnętrzne - oba projekty finansowane są w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na łata 2014 - 2020. Strona skarżąca wskazuje, że komplementarność to stan powstały na skutek podejmowanych, uzupełniających się wzajemnie działań/projektów, które są skierowane na osiągnięcie wspólnego łub takiego samego celu, który nie zostałby osiągnięty lub osiągnięty byłby w mniejszym stopniu w przypadku niewystępowania komplementarności. Wartością dodaną będzie uzyskanie określonych rezultatów w krótszym okresie (montaż instalacji na poziomie ostatecznego odbiorcy; uniknięcie ryzyka nierozstrzygnięcia lub unieważniania postępowania przetargowego) oraz bardziej racjonalne wydatkowanie środków publicznych (zwiększenie wkładu własnego do 35%, przy wkładzie własnym na poziomie 20% w projekcie pn. Przyjazna środowisku Gmina M.). Odnośnie projektu "Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. - w związku z koniecznością wykazania komplementarności w zakresie OZE (zgodnie z wymogami kryterium) za działania komplementarne uznano m.in.: działania obejmujące inżynierię ekologiczną (kolektory słoneczne oraz pompa ciepła w Ośrodku Edukacji Ekologicznej, oświetlenie solarne wzdłuż ścieżki edukacyjnej i w ciągu komunikacyjnym, solarny tramwaj wodny) oraz działania edukacyjne (np. Program edukacyjny pn. EKO_ENERGIA, czy Oswajanie OZE).

W odpowiedzi na skargę, Instytucja Zarządzająca, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a podstawę ku temu stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) i wydane na jego podstawie w dniu 19 października 2020 r. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I w zw. z § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości oceny projektu pn. "Energia słoneczna w Gminie M." złożonego do konkursu nr [...] w ramach Osi Priorytetowej V – Gospodarka niskoemisyjna, Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii, Typ projektu: Inwestycje z zakresu budowy nowych jednostek wytwarzania energii elektrycznej i/lub cieplnej wykorzystujących energię słoneczną polegających na instalacji ogniw fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych na budynkach mieszkalnych, w tym budynkach jednorodzinnych na potrzeby własne Grantobiorców, tj. z wyłączeniem budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, w tym działalność rolnicza-Projekty grantowe.

Zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej).

Zasady postępowania obowiązujące podczas rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektów, określone zostały w ustawie wdrożeniowej, normującej zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności, finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. W związku z tym, że wedle art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji - podstawę przeprowadzanej przez sąd kontroli zgodności z prawem, dokonanej oceny projektu, stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz akty i dokumenty, należące do tzw. systemu realizacji programu. Pomimo, że te ostatnie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego, w orzecznictwie przyjęto stanowisko, że bez nich nie jest możliwe dokonanie oceny i wyboru projektów, a zatem stanowią one bezpośrednią podstawę praw i obowiązków wnioskodawców oraz beneficjentów. W tym względzie uznano, że dokumenty składające się na system realizacji programu operacyjnego są źródłami prawa administracyjnego w szerokim znaczeniu, bowiem zawierają określone regulacje (normy) obowiązujące zarówno instytucje (na które ustawodawca nałożył określone obowiązki oraz uprawnienia), jak i podmioty decydujące się na wystąpienie ze stosownym wnioskiem (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1178/10; z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1252/10, oba dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.cbois.nsa.gov.pl/ dalej powoływanej jako "CBOSA").

Rozważając zasadność wniesionej skargi, na względzie mieć zatem należy, czy oceny projektu nie przeprowadzono z naruszeniem prawa - i to w sposób mający wpływ na wynik tej oceny. Istotna jest przy tym treść art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który to przepis wprowadza zasady przeprowadzania wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Stosownie do art. 37 ust. 2 tej ustawy, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.

Obowiązek poszanowania wskazanych wyżej zasad dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie tego postępowania konkursowego - i zasady te mają charakter normatywny, stanowiąc gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości, a rzetelność wyboru projektów rozumieć należy jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami (por. wyroki NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17, z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1597/17, z dnia 28 lutego 2018 r. II GSK 4351/17, dostępne w CBOSA).

Podkreślenia wymaga przy tym, że sądowa kontrola tego typu spraw sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena formalno-merytoryczna wniosku nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola zaś powinna zmierzać do analizy, czy argumentacja oceniających oraz Instytucji Zarządzającej, nie jest dowolna i mieści się w granicach logicznego rozumowania, a przy tym czy jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że dokonana w sprawie ocena projektu złożonego przez Gminę nie naruszyła w stopniu istotnym prawa, w tym obowiązujących procedur oceny wniosków o dofinansowanie projektów. Doprowadziła ona natomiast do uzasadnionego wniosku, że Gmina nie wykazała spełnienia kryterium "Komplementarność projektu z innymi projektami z zakresu OZE", a oceniający prawidłowo dokonali oceny w tym zakresie.

Zgodnie z zapisami dokumentacji konkursowej, szczegółowym celem do osiągnięcia przez realizację projektów dofinansowywanych w ramach Działania 5.1 jest zwiększony udział rozproszonej produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Zgodnie zaś z SZOOP RPOWP na lata 2014 – 2020, w ramach konkursu, wsparciem miały być objęte projekty grantowe (zgodne z art. 35 i art. 36 ustawy wdrożeniowej), dotyczące inwestycji z zakresu budowy nowych jednostek wytwarzania energii elektrycznej i/lub cieplnej wykorzystujących energię słoneczną polegających na instalacji ogniw fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych na budynkach mieszkalnych, w tym budynkach jednorodzinnych na potrzeby własne Grantobiorców, tj. z wyłączeniem budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, w tym działalność rolnicza (typ 4 projektu).

Spór w sprawie zasadza się na kwestii oceny spełnienia przez Gminę kryterium "Komplementarność projektu z innymi projektami z zakresu OZE". Kryterium to zostało przedstawione w dokumentacji konkursowej następująco: "Zgodnie z dokumentem Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 - Umowa Partnerstwa - zapewnienie komplementarności interwencji podejmowanych w ramach różnych polityk i finansowanych z różnych źródeł jest jednym z czynników stanowiących o sukcesie w osiąganiu celów rozwojowych kraju. Komplementarność rozumiana jest jako dopełnianie się interwencji prowadzące do realizacji określonego celu. Pojawiający się dzięki komplementarności interwencji efekt synergii przyczynia się do szybszego i bardziej efektywnego uzyskania oczekiwanych rezultatów. Komplementarność projektów to wzajemne ich uzupełnianie się. Kryterium ma na celu priorytetowe potraktowanie projektów, które uzupełniają się z innymi projektami realizowanymi lub zrealizowanymi ze środków europejskich lub innych z zakresu odnawialnych źródeł energii. Komplementarność można podzielić ze względu na: przestrzeń, czyli komplementarność przestrzenna/geograficzna - uzupełniające się projekty skierowane na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu, realizowane są na tym samym obszarze (geograficznie blisko od siebie lub w tym samym miejscu); - problem, czyli komplementarność problemowa/funkcyjna - uzupełniające się projekty, które mają za cel rozwiązanie tego samego problemu w danym obszarze problemowym; - przedmiot, czyli komplementarność przedmiotowa/sektorowa - projekty uzupełniające się wzajemnie, które skierowane są na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu, oddziaływają na ten sam sektor/branżę. Aby uznać projekty za komplementarne, należy wskazać na ich uzupełniający się charakter, wykluczający powtarzanie się działań. Projekty powielające działania nie mogą być traktowane jako komplementarne. Także projekty, które zakładają sprzeczne ze sobą działania, jak również konkurujące ze sobą nie mogą być uznane za komplementarne. Realizacja projektów komplementarnych przyczynia się do osiągnięcia dodatkowych korzyści, takich jak np. uzyskanie określonych rezultatów w krótszym czasie; dodatkowe, lepsze i trwalsze produkty i rezultaty; bardziej racjonalne wydatkowanie środków. Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w punkcie IV.7 Komplementarność powinien uzasadnić, na czym polega komplementarność z innymi projektami, podając jednocześnie m.in. tytuły projektów komplementarnych, ogólną wartość projektu oraz wartość dofinansowania, podmiot realizujący, a w przypadku komplementarności zewnętrznej - źródło finansowania".

W ocenie Sądu, kryterium komplementarności zostało opisane starannie, przede wszystkim dotyczyło ono wszystkich aplikujących o pomoc, co stanowiło gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów. W opisie wskazano cel, jaki prawodawca chce osiągnąć przy pomocy tego kryterium, sens, jakim ma być dopełnianie się interwencji. Jednocześnie zaznaczono, że chodzi tu o priorytetowe potraktowanie projektów, które uzupełniają się z innymi projektami realizowanymi lub zrealizowanymi ze środków europejskich lub innych z zakresu odnawialnych źródeł energii, wykluczając przy tym powtarzanie się (powielanie) działań. W szczególności w opisie kryterium wyraźnie wskazywano, że projekty powielające działania nie mogą być traktowane jako komplementarne.

Istotne jest to, że procedury wyboru projektów o dofinansowanie przewidują możliwość zadawania pytań, na które Instytucja Organizująca Konkurs odpowiada, a jej wyjaśnienia stają się elementem dokumentacji konkursowej i są znane wszystkim podmiotom zainteresowanym konkursem. W jednej z takich odpowiedzi IOK wyjaśniając zagadnienie odnoszące się do spornego kryterium wskazała np., że o ile zakres projektu zrealizowanego nie pokrywa się z zakresem projektu planowanym do realizacji, to taki projekt można uznać za komplementarny.

Jeżeli zatem skarżąca Gmina uważała, że opis kryterium nie był wystarczająco precyzyjny czy wyczerpujący, wzbudzał jej wątpliwości, to będąc zainteresowana złożeniem wniosku o dofinansowanie mogła skorzystać z możliwości zadawania pytań, czego jednak nie uczyniła. Zdaniem Sądu, zrozumienie określonego kryterium w konkretnych sytuacjach może sprawiać trudność, jednak mając na uwadze, że kryterium było wyjaśniane wszystkim potencjalnym zainteresowanym jednakowo, pojawienie się niejasności nie jest równoznaczne z przeprowadzeniem postępowania w sposób naruszający zasady rzetelności, przejrzystości czy bezstronności.

O ile zatem można się zgodzić z Gminą, że w dokumentacji konkursowej nie wskazano, jaka powinna być minimalna liczba powiązań aby spełnić kryterium komplementarności projektów i czy wymaga się jednoczesnego spełniania warunku komplementarności w każdym obszarze, to jednak opisana procedura pozwalała Gminie na sformułowanie pytań w tym zakresie. Ponadto zagadnienie to było w zasadzie omówione w ramach dokumentu pn. Pytania które wpłynęły do dnia 6 lutego 2020 r. wraz z odpowiedziami (załącznik dokumentacji konkursowej). W dokumencie tym, na pytanie dotyczące kryterium różnicującego: komplementarność projektu z innymi projektami z zakresu OZE, tj. "Aby uznać projekty za komplementarne, należy wskazać na ich uzupełniający się charakter, wykluczający powtarzanie się działań. Projekty powielające działania nie mogą być traktowane jako komplementarne. Czy to oznacza, że jeśli gmina realizowała już w ramach konkursu w 2017 r. projekt budowy instalacji OZE na potrzeby mieszkańców, a teraz ponownie chce wspierać powstawanie instalacji fotowoltaicznych i kolektorów słonecznych nie może liczyć na punkty w ramach tego kryterium?" udzielono odpowiedzi "Zgodnie z kryteriami wyboru projektów za komplementarne uznaje się wzajemnie uzupełniające się projekty (niekoniecznie współfinansowane z tego samego programu). Oznacza to, że dotychczas zrealizowany projekt oraz projekt planowany w ramach trwającego naboru musi być skierowany na osiągnięcie wspólnego lub takiego samego celu, oddziaływać na ten sam sektor/branżę, rozwiązywać ten sam problem w danym obszarze problemowym, być realizowany na tym samym obszarze lub być skierowany na osiągnięcie wspólnego łub takiego samego celu. O ile zakres projektu zrealizowanego w ramach naboru [...] nie pokrywa się z zakresem projektu planowanym do realizacji w ramach naboru [...], to taki projekt można uznać za komplementarny. Zdaniem Sądu, przytoczona wypowiedź udzielała w znacznym stopniu odpowiedzi na formułowane przez Gminę wątpliwości co do tego, jakie powinny istnieć "powiązania", aby zostało spełnione kryterium komplementarności projektów.

Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku i dokumentacji aplikacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1500/11, CBOSA). Przystępując do konkursu Gmina powinna znać jego zasady, które zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich potencjalnych wnioskodawców w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Uczestnikom konkursu znane są zasady oceny poszczególnych kryteriów. Wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia we wniosku informacji w sposób wyczerpujący, konkretny i czytelny. Ocena wniosku o dofinansowanie polega na analizie jego zapisów. Jeśli wnioskodawca nie zawarł danych, które były istotne dla oceny danej kwestii, oceniający mają prawo uznać, iż informacje w tym zakresie nie zostały przedstawione w sposób wystarczający. Tym samym brak pełnej informacji, bądź też podanie jej w sposób niejednoznaczny niesie dla aplikującego ryzyko negatywnej oceny danego kryterium.

Postępowania w sprawach o dofinansowania projektów mają charakter sformalizowany, a ocena projektów jest dokonywana w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie. W zasadzie niemal cały ciężar prawidłowości sformułowania wniosku jest złożony na wnioskodawców. To od ich umiejętności sfomułowania wniosku zależy późniejsza jego ocena. Należy przyznać rację Instytucji Zarządzającej, że to podmiot biorący udział w konkursie powinien z bardzo dużą starannością zapoznać się z dokumentacją konkursową i przygotować ją licząc się z tym, że oceniający sprawdzą spełnienie każdego z wymagań konkursu. W sprawie Gmina winna była nie tylko wskazać we wniosku projekty z zakresu OZE (ich tytuły), które uznaje za komplementarne, ale również wykazać ich uzupełniający charakter, wykluczający jednocześnie powtarzanie się działań. Ponadto należało wskazać ogólną wartość projektu, wartość dofinansowania, podmiot realizujący, a w przypadku komplementarności zewnętrznej – źródło finansowania.

Wypełniając wniosek o dofinansowanie Gmina w rubrykach dotyczących kryterium Komplementarności (IV.7) wskazała trzy projekty zrealizowane przez tę Gminę, mianowicie: 1) Przyjazna środowisku Gmina M., 2) Modernizacja oświetlenia ulicznego, budowa efektywnej energetycznie sieci cieplnej oraz instalacja systemu pomiaru zanieczyszczeń na terenie Gminy M., 3) Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. w Gminie M. W przypadku projektów 1) i 2) Gmina wskazała na komplementarność geograficzną, problemową, sektorową i wewnętrzną; zaś w przypadku projektu 3) – na komplementarność geograficzną, sektorową i wewnętrzną.

Zdaniem oceniających, tylko projekt wskazany w pkt 2) spełnił kryterium komplementarności z ocenianym Projektem. Z kolei projektu nr 1) nie uznano za komplementarny z uwagi na powielenie zakresu wcześniejszych działań zaś projektu nr 3) – z uwagi na to, że nie dotyczy tego samego problemu i nie jest projektem uzupełniającym.

Gmina uważa, że oceniający powinni przeanalizować pod kątem omawianego kryterium komplementarności również projekty wskazane w Studium Wykonalności. Zdaniem Sądu stanowisko Gminy nie jest prawidłowe. Rację ma IZ wskazując, że w opisie kryterium Komplementarności wyraźnie wskazano, że to we wniosku powinny zostać podane m.in. tytuły projektów komplementarnych, jak też powinno zostać uzasadnione, na czym polega komplementarność z tymi projektami. Zgodnie zaś Instrukcją wypełniania wniosku, pole dotyczące komplementarności należało wypełnić jedynie w przypadku, gdy projekt jest komplementarny w stosunku do innego projektu. Z kolei w Załączniku nr 1 do Regulaminu Konkursu określono charakter dokumentu jakim jest Studium Wykonalności w ten sposób, że ma on na celu doprecyzowanie i uszczegółowienie informacji niezbędnych dla oceny projektu, w szczególności ma on potwierdzić spełnienie kryteriów wyboru projektów. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, jednoznacznie, że ocenie pod kątem kryterium komplementarności mogły zostać poddane jedynie projekty wskazane we wniosku o dofinansowanie.

Odnośnie twierdzenia Gminy o istnieniu ograniczeń Generatora Wniosków Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że Instytucja Zarządzająca nie potwierdza istnienia takich ograniczeń. Zdaniem Sądu jednak fakt istnienia lub nie takich ograniczeń nie ma większego znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia, gdyż maksymalną ilość punktów (20) można było uzyskać za wykazanie komplementarności ocenianego w sprawie Projektu z dwoma lub więcej projektami, i to Wnioskodawca w sytuacji, gdy realizował takie projekty, powinien wskazać we wniosku te, które taką komplementarność wykazują. Tymczasem spośród trzech wskazanych we wniosku komplementarny okazał się tylko jeden.

Gmina formułuje zarzut naruszenia art. 45 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 7a i art. 57 ustawy wdrożeniowej w związku z brakiem wystosowania do niej wezwania do uzupełnienia wniosku w zakresie istniejących rozbieżności pomiędzy wnioskiem a Studium Wykonalności. Zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, w trakcie oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów, na wezwanie właściwej instytucji, wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt w części dotyczącej spełniania kryteriów wyboru projektów w zakresie określonym w regulaminie konkursu, jeżeli zostało to przewidziane w przypadku danego kryterium. Uzupełnienia lub poprawienia projektu może dokonać, za zgodą wnioskodawcy, komisja oceny projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców.

W ocenie Sądu zarzut powyższy nie zasługuje na uwzględnienie. Wezwanie do uzupełnienia wniosku byłoby możliwe, gdyby istniała rozbieżność pomiędzy zapisami wniosku a Studium wykonalności w zakresie wskazanych we wniosku projektów uznanych przez Gminę za komplementarne. Nie można natomiast uznać za rozbieżność wymagającą uzupełnienia tego, że we wniosku wskazano jako komplementarne 3 projekty, a w Studium opisano dodatkowo 2 projekty. Sąd zgadza się z Instytucją Zarządzającą, że wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie kolejnych projektów oznaczałoby umożliwienie Gminie wprowadzenia nowych, istotnych z punktu widzenia oceny, treści. Takie działanie jest natomiast niedopuszczalne i stanowiłoby naruszenie zasady równości wobec innych uczestników konkursu.

Odnośnie zarzutu niewłaściwej oceny co do powielania się zadań ocenianego w sprawie projektu z projektem "Przyjazna środowisku Gmina M." Sąd zauważa, że w proteście Gmina zarzucała dokonanie przez oceniających oceny wniosku z naruszeniem zasady rzetelności w związku z niewystarczającym uzasadnieniem.

Rozpoznając protest Instytucja Zarządzająca odniosła się do tego zagadnienia potwierdzając, że oceniający w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami kryterium, odnieśli się do projektów wykazanych w pkt IV.7 wniosku o dofinansowanie. Organ przytoczył treść art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, i posiłkując się orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Następnie stwierdził, że oceniający, w ramach spornego kryterium, byli zobowiązani do zbadania m.in. tego, czy projekty przedstawione przez Wnioskodawcę: po pierwsze: są projektami z zakresu OZE, po drugie: czy zostały zrealizowane przez Wnioskodawcę oraz po trzecie: czy są faktycznie komplementarne w rozumieniu wymogów dokumentacji konkursowej, tj. czy zakres działań projektów wskazanych jako komplementarne nie pokrywa się, nie powiela z zakresem działań rozpatrywanego projektu.

Następnie Instytucja rozpoznająca protest uznała, że weryfikacja zapisów Kart oceny przeprowadzona w toku procedury odwoławczej nie potwierdza stanowiska skarżącego co do braku zachowania przez KOP zasady rzetelności. Zwrócono uwagę, że osoby oceniające projekt swoją odpowiedź uzasadnili, odnosząc się do informacji zawartych we wniosku oraz załączonych do wniosku dokumentów (Studium Wykonalności). Przytoczono treść ocen i wskazano na ich spójność. Instytucja potwierdziła ich zgodność z celami i kryteriami określonymi w Regulaminie konkursu oraz RPOWP na lata 2014 – 2020. Sąd zauważa, że Instytucja rozpatrująca protest, za oceniającymi wskazała, na czym polegał projekt "Przyjazna środowisku Gmina M." i że projekt kontrolowany powtarza zakres i działanie tego projektu. Zatem Instytucja Zarządzająca zaaprobowała rozstrzygnięcie oceniających podnosząc, że oceny te nie są obarczone ewidentnymi błędami logicznymi i zwierając spójne i logiczne wyjaśnienie.

Oceniając tę kwestię Sąd stwierdził zatem, że wprawdzie Instytucja Zarządzająca nie dokonywała szerokich rozważań na temat samej komplementarności ocenianego projektu z projektem "Przyjazna środowisku Gmina M.", jednak w ocenie Sądu nie sposób zaprzeczyć, że prawidłowo uznała, że projekty te powielają działania. Celem obydwu jest zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w Gminie M. poprzez budowę instalacji fotowoltaicznych oraz kolektorów słonecznych montowanych na budynkach mieszkalnych. Sama Gmina próbując wykazać, że projekty te nie pokrywają się akcentuje, że w projekcie "Energia słoneczna w Gminie M." zadania polegają na udzieleniu grantu finansowego na zakup przez mieszkańców instalacji OZE, zaś w projekcie "Przyjazna środowisku Gmina M." zadania polegają na przeprowadzeniu przez gminę dostawy instalacji OZE do wskazanych mieszkańców. Projekty te nie tylko się, ale też pokrywają. Wystąpienie jedynie różnicy w postaci odmienności w sposobie dofinansowania instalacji (z grantu lub w innym niż grantowy trybie) nie pozwala uznać, że projekty te nie powtarzają działań. To zaś nie pozwalało uznać je za komplementarne.

Zatem, w ocenie Sądu, wskazywana przez Gminę odmienność jest na tyle mało istotna z punktu widzenia komplementarności działań, że zarzut naruszenia art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej należało uznać za niezasadny. Nie można też uznać, że Instytucja Zarządzająca w całości pominęła zarzut niewłaściwej oceny.

Sąd pragnie podkreślić, że dostrzega w sprawie to, iż w złożonym proteście Gmina M. słusznie podnosiła, że jeden z oceniających nie dokonał analizy komplementarności przedsięwzięcia wskazanego w pkt IV.7 wniosku tj. "Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. w Gminie M.". Istotnie rozpoznając protest Instytucja Zarządzająca nie odniosła się do tej kwestii. Rozpoznając skargę Sąd uznał jednak, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik oceny. Jak już wskazano, oceniający, w ramach spornego kryterium, byli zobowiązani do zbadania m.in. tego, czy projekty przedstawione przez Wnioskodawcę: są projektami z zakresu OZE. Przez OZE rozumie się odnawialne źródła energii, do których zalicza się: energię wodną, energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię cieplną wnętrza ziemi, energię pochodzącą z biomasy. Wskazać należy, że już pobieżna analiza wniosku wskazuje, że omawiany projekt nie został nawet we wniosku opisany przez Gminę jako projekt z zakresu OZE. Uzasadniając mimo to komplementarność tego projektu Gmina wskazała, że "oba projekty mają na celu między innymi dbanie o środowisko na obszarze Gminy M., służą sektorowi ochrony środowiska i finansowane są w ramach RPOWP na lata 2014 – 2020". W tej sytuacji, zdaniem Sądu, uprawniony był wniosek jednego z oceniających, jak też rozpoznającej protest Instytucji Zarządzającej, że dotyczy on innego problemu aniżeli projekt "Energia słoneczna w Gminie M.". Należy zauważyć, że o ile uznany w konkursie za komplementarny projekt "Modernizacja oświetlenia ulicznego, budowa efektywnej energetycznie sieci cieplnej oraz instalacja systemu pomiaru zanieczyszczeń na terenie Gminy M." w swoim celu zakładał poprawę stanu środowiska, w tym przede wszystkim poprawę stanu jakości powietrza w skali lokalnej poprzez modernizację oświetlenia, budowę efektywnej energetycznie sieci cieplnej oraz instalacje systemu pomiaru zanieczyszczeń w mieście M., o tyle projekt pn. "Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. w Gminie M." zakładał ochronę dziedzictwa przyrodniczego zbiornika S. w celu utrzymania jego atrakcyjności przyrodniczej i krajobrazowej. Jak wynika ze Studium Wykonalności, wśród celów szczegółowych wymieniono: zmniejszenie procesów utraty różnorodności biologicznej, ochronę gatunków zagrożonych zwierząt i ich siedlisk, zmniejszenie presji ruchu turystycznego na obszary chronione, rozwój wspólnego dziedzictwa przyrodniczego, wzrost wiedzy i świadomości mieszkańców oraz turystów, wzrost atrakcyjności turystycznej regionu oraz promowanie ochrony różnorodności biologicznej i przyrodniczej.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że choć niewątpliwie miało miejsce naruszenie na etapie dokonywania oceny Projektu a także rozpoznawania protestu, to jednak jego stwierdzenie nie uzasadnia uwzględnienia skargi z uwagi na brak istotnego wpływu na wynik oceny.

Podsumowując: zdaniem Sądu, w kontekście wyjaśnienia, jak jest rozumiane kryterium komplementarności, jasne i zrozumiałe wydają się motywy, dla których w przypadku dwóch wskazanych we wniosku projektów odmówiono uznania, że są one komplementarne z ocenianym w sprawie Projektem. W przypadku projektu" Przyjazna środowisku Gmina M." uznano, że nie jest on komplementarny, gdyż powiela zakres wcześniejszych działań, zaś w przypadku projektu pn. "Zachowanie cennych zasobów przyrodniczych na terenie zbiornika S. w Gminie M.) - że nie dotyczy tego samego problemu, nie jest projektem uzupełniającym się ze zgłaszanym do realizacji.

Zdaniem Sądu, całokształt okoliczności sprawy pozwala zatem na przyjęcie, że wniosek Gminy został oceniony bez takiego naruszenia przepisów prawa, który miałby istotny wpływ na wynik oceny. Argumentacja zawarta w kartach oceny nie jest dowolna, bowiem odnosi się do przedłożonej dokumentacji projektowej, a ponadto jest ona przekonująca, spójna i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy.

Sąd nie dostrzega zatem naruszenia w sprawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez akcentowaną przez Gminę nierzetelną ocenę projektu. Rzetelna ocena projektu to działanie właściwej instytucji w sposób wiarygodny, zgodny z ustalonymi regułami i zasadami postępowania. Przestrzeganie tej zasady oznacza należyte wykonywanie obowiązków danej instytucji. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy wdrożeniowej, rzetelność związana jest przede wszystkim z obowiązkiem właściwej instytucji dogłębnej i zgodnej z ustanowionymi regułami ocenie każdego projektu oraz przedstawianiu na zakończenie oceny wyczerpującego merytorycznego uzasadnienia objęcia bądź odmowy objęcia danego przedsięwzięcia dofinansowaniem. Gwarancję rzetelnej oceny stanowi również zapewnienie, aby poszczególni członkowie KOP mieli możliwość swobodnej oceny przy wykorzystaniu swojej wiedzy i doświadczenia. W ocenie sądu zarówno oceniający, jak i Instytucja rozpatrująca protest działały z zachowaniem wyżej opisanej zasady rzetelności. Rzeczowo odniesiono się do dokumentacji przedłożonej przez Gminę i dokonano prawidłowej analizy przedstawionych faktów.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi.