Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 389/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1-3, art. 80 ust. 1, 5 i 7
journal: Dz.U. 2023 poz 633
law: ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (T. J.)
article: art. 49a
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Referent Agnieszka Gross po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2024 r. nr SKO Gd/4606/23 w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2020 r. Starosta Kartuski zatwierdził "Projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno- inżynierskich w podłożu modernizowanej linii kolejowej nr 201 na odcinku od km 136,096 do km 163,250 i 214 na odcinku od km -0,229 do km 7,131 (część A) realizowany w ramach projektu "Prace na alternatywnym odcinku transportowym B. – T.", województwo pomorskie.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 marca 2022 r . nr SKO Gd/5323/20 powyższa decyzja Starosty Kartuskiego została uchylona w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ rozstrzygający sprawę ma obowiązek zbadać, czy przedłożony przez wnioskodawcę projekt odpowiada wymaganiom prawa i ochrony środowiska oraz czy wskazane roboty geologiczne odpowiadają ich celowi. Decyzja organu I instancji jest przedwczesna, nie dokonano bowiem przed jej wydaniem szczegółowej oceny przedłożonego Projektu robót geologicznych, w szczególności pod kątem braku wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 80 ust. 7 ustawy, co skutkuje naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Mimo stwierdzenia, iż roboty będą wykonywane na terenie obszaru Natura 2000 nie ustalono, czy prowadzenie robót geologicznych może potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar. Z akt sprawy nie wynika , by dla projektu robót geologicznych wykonano ocenę możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszary Natura 2000, jak też nie uzasadniono braku takiej oceny. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika , aby organ stwierdził, iż przedłożony Projekt odpowiada wymaganiom prawa określonym w ustawie i ochrony środowiska oraz czy roboty geologiczne odpowiadają ich celowi. Organ ponownie rozpoznając sprawę miał przede wszystkim dokonać oceny przedłożonego do zatwierdzenia projektu robót geologicznych oraz zasadności zawartych w opinii przedłożonych przez skarżącego uwag i zastrzeżeń, w szczególności w kontekście zgłoszonych w odwołaniach zarzutów.

Decyzją z dnia 21 czerwca 2023 r. Starosta Kartuski , na podstawie art. 79 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 3, ust. 5, ust. 6 i art. 161 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r.- Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 633) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonanie wymaga uzyskania koncesji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 155) , zatwierdził "Projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno- inżynierskich w podłożu modernizowanej linii kolejowej nr 201 na odcinku od km 136,096 do km 163,250 i 214 na odcinku od km -0,229 do km 7,131 (część A) realizowany w ramach projektu "Prace na alternatywnym odcinku transportowym B. – T.", województwo pomorskie ( punkt 1.).

W kolejnych punktach decyzji podano wykaz działek, na których będą prowadzone roboty geologiczne, przedstawiono podstawowe założenia projektu, zobowiązano Inwestora, przed przystąpieniem do robót geologicznych, do uzyskania wszystkich zgód od właścicieli nieruchomości, objętych planowaną inwestycją, do prowadzenia prac pod stałym dozorem geologicznym zgodnie z zatwierdzonym projektem robót geologicznych, do zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót geologicznych Staroście Kartuskiemu oraz Burmistrzowi Kartuz, Burmistrzowi Miasta Kościerzyna, Wójtowi Gminy Somonino, Wójtowi Gminy Stężyca i Wójtowi Gminy Kościerzyna, najpóźniej na 2 tygodnie przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót geologicznych, do zawiadomienia na piśmie Starosty Kartuskiego oraz państwowej służby geologicznej o zamiarze poboru próbek w wyniku robót geologicznych, w terminie 14 dni przed zamierzonym poborem tych próbek, wskazano, że wyniki badań i robót należy opracować w formie "Dodatku nr 1 do dokumentacji geologiczno-inżynierskiej ..." sporządzonym odpowiednio do wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej i przedłożyć organowi administracji geologicznej w 4 egzemplarzach w postaci papierowej i w 4 egzemplarzach w postaci elektronicznej.

Projekt zatwierdzono na czas oznaczony do 30 września 2025 r.

Z decyzji Starosty Kartuskiego wynika, że pismem z dnia 18 czerwca 2020 r. P. S.A. wystąpiły o zatwierdzenie powyżej opisanego Projektu robót geologicznych. Inwestor (P. S.A.) jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym części działek, na których będą prowadzone roboty geologiczne, natomiast druga część nieruchomości stanowi własność osób fizycznych, gmin lub innych instytucji. Wnioskodawca, przed przystąpieniem do prac , ma obowiązek uzyskać zgodę właścicieli nieruchomości na wykonanie robót geologicznych.

Organ wskazał, że projekt swym zakresem obejmuje dodatkowe rozpoznanie i ocenę warunków geologiczno-inżynierskich podłoża na wskazanym w projekcie obszarze. Objęty badaniami odcinek wymaga zmian oraz rozszerzenia zakresu prac geologicznych zawartych w projekcie robót geologicznych, zatwierdzonym decyzją Starosty Kartuskiego nr R.6530.18.2018.BO z dnia 20.12.2018 r. W ostatecznie zatwierdzonej koncepcji programowo-przestrzennej nastąpiła zmiana/zwiększenie liczby obiektów inżynieryjnych, stąd zaprojektowane otwory wiertnicze są uzupełnieniem wykonanych już odwiertów, udokumentowanych w opracowaniu pt.: "Dokumentacja geologiczno-inżynierska dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich w podłożu modernizowanych linii kolejowych nr 201 na odcinku od km 136+096 do fan 163+ 300 i 214 od km -0+229 do km 7+153 (część A)", realizowanej w ramach projektu "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.-T.". Wszelkie odstępstwa od zakresu robót geologicznych przewidzianych w zatwierdzonym projekcie robót geologicznych wymagają sporządzenia dodatku oraz uzyskania jego zatwierdzenia.

W myśl art. 80 ust. 1 oraz art. 161 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, projekty robót geologicznych, których wykonanie nie wymaga uzyskania koncesji, podlegają zatwierdzeniu przez starostę, jako organu pierwszej instancji, w sprawach należących do właściwości administracji geologicznej.

Organ, powołując się na treść art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stwierdził, że roboty geologiczne przewidziane w niniejszym projekcie będą wykonywane na terenie obszaru siedliskowego Natura 2000 – U. (PLH 220095) - okolice Jeziora D., P., O. oraz R. oraz na obszarze K., Chronionego Krajobrazu Doliny R. i na obszarze Zespołu Przyrodniczo-Kraj o brązowego Rynny D. Projektowane prace geologiczne w ww. zakresie nie stanowią przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż będą miały charakter krótkotrwały, a teren prowadzenia projektowanych robót zostanie ograniczony do niezbędnej powierzchni wymaganej dla bezpieczeństwa ich prowadzenia.

Organ wskazał, że wystąpił do Burmistrza Kartuz i Burmistrza Miasta Kościerzyna oraz Wójtów Gmin: Somonino, Stężyca i Kościerzyna z prośbą o zaopiniowanie projektu decyzji. Burmistrz Kartuz, Burmistrz Miasta Kościerzyna, Wójt Gminy Kościerzyna, Wójt Gminy Somonino oraz Wójt Gminy Stężyca nie zajęli stanowiska w przedmiotowej sprawie, co w myśl art. 9 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze uważa się za zaaprobowanie przedłożonego projektu.

Strony zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu, zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy prawo geologiczne i górnicze, poprzez Biuletyn Informacji Publicznej oraz obwieszczenie zamieszczone na tablicy ogłoszeń poszczególnych Urzędów Gmin i Urzędów Miast.

Przedłożony projekt robót geologicznych stanowi podstawę wykonania prac i robót geologicznych. Elementy projektu zostały wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonanie wymaga uzyskania koncesji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 155). Przesłanki do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu robót geologicznych określa szczegółowo art. 80 ust. 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, który wyraźnie ogranicza możliwość wydania decyzji negatywnej wyłącznie do przypadków krytycznej oceny projektu robót geologicznych, nie dając możliwości odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych z innych przyczyn. Organ administracji geologicznej może odmówić zatwierdzenia projektu robót geologicznych, jeżeli projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska, projekt robót geologicznych nie odpowiadałby wymaganiom prawa, a rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania nie odpowiadają celowi tych robót. Projektowane roboty geologiczne mają na celu zaprojektowanie zakresu prac i robót geologicznych na potrzeby dodatkowego rozpoznania i określenia warunków geologiczno-inżynierskich podłoża w związku z planowaną modernizacją linii kolejowej nr 201 na odcinku od km 136,096 do km 163,250 oraz linii kolejowej nr 214 na odcinku od km -0,229 do km 7,131. Projekt robót geologicznych dotyczy modernizowanego układu torowego oraz modernizacji lub budowy elementów infrastruktury kolejowej - obiektów inżynieryjnych, takich jak: przepusty, wiadukty, przejście pod torami oraz ściany oporowe. Po analizie dopuszczonych jako dowód w sprawie opinii przedłożonych przez strony organ stwierdził, że nie mają one wpływu na wynik sprawy, gdyż odnoszą się do oceny wydanej przez organ decyzji. Także wniesione odwołania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż projekt robót geologicznych dotyczy tylko wykonania odwiertów do badań gruntów, a nie budowy obiektów budowlanych inwestycji liniowej. Po wykonaniu robót w terenie oraz przeprowadzeniu badań laboratoryjnych zostanie sporządzona dokumentacja geologiczno-inżynierska, która będzie zawierała szczegółową charakterystykę budowy geologicznej, warunki geologiczno-inżynierskie i hydrogeologiczne podłoża gruntowego oraz przydatność badanego obszaru do realizacji zamierzonej inwestycji (na potrzeby posadawiania obiektów budowlanych inwestycji liniowych).

Organ stwierdził, że przedłożony projekt odpowiada wymaganiom prawa i ochrony środowiska, a projektowane prace geologiczne odpowiadają ich celowi, gdyż zawiera wszystkie niezbędne elementy, analizę wpływu na środowisko, a na jego podstawie można ocenić, że roboty geologiczne nie naruszą wymagań ochrony środowiska.

Decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r. nr SKO Gd/4606/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku , po rozpoznaniu odwołania A. S. od powyższej decyzji Starosty Kartuskiego z dnia 21 czerwca 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w zw. z art. 79 ust. 1, 2 i 3, art. 80 ust. 1, 5, 6 i 7 i art. 161 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 155), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy, po przedstawieniu przebiegu postępowania i przywołaniu istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów prawa stwierdził, że projektowane przez Inwestora roboty geologiczne mają na celu jedynie zaprojektowanie zakresu prac i robót geologicznych na potrzeby dodatkowego zapoznania się i określenia warunków geologiczno-inżynierskich podłoża w związku z planowaną modernizacją linii kolejowej nr 201 oraz linii kolejowej nr 214 - na wyszczególnionych w przedmiotowym projekcie odcinkach. Projekt robót geologicznych dotyczy modernizowanego układu torowego oraz modernizacji lub budowy elementów infrastruktury kolejowej - obiektów inżynierskich, takich jak: przepusty, wiadukty, przejście pod torami oraz ściany oporowe. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że przedmiotowy projekt robót geologicznych odpowiada wymaganiom prawa i ochrony środowiska, a przy tym planowane prace geologiczne odpowiadają ich celowi, albowiem zawierają wszystkie niezbędne elementy, w tym analizę wpływu na środowisko, na podstawie oceny której planowane przez Inwestora roboty geologiczne nie naruszają wymagań jego ochrony. Podkreślono, że planowane zamierzenie Inwestora dotyczy wykonania odwiertów do badań gruntów, a nie budowy obiektów budowlanych inwestycji liniowej. Dopiero po wykonaniu robót w terenie oraz po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych zostanie sporządzona właściwa dokumentacja geologiczno- inżynierska, zawierająca szczegółową charakterystykę budowy geologicznej, warunki geologiczno- inżynierskie i hydrogeologiczne podłoża gruntowego, a także przydatność badanego obszaru do realizacji zamierzonej inwestycji, na potrzeby posadawiania obiektów budowlanych inwestycji liniowych.

Istotne jest też, że zgodnie z zatwierdzonym projektem robót geologicznych Inwestor jest zobowiązany do uzyskania, przed przystąpieniem do robót geologicznych, wszystkich zgód od właścicieli nieruchomości, objętych planowaną inwestycją, zaś planowane prace Inwestor zobowiązany jest prowadzić pod stałym dozorem geologicznym, zgodnie z zatwierdzonym projektem robót.

Organ ocenił, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Starostę Kartuskiego podjęto wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, w tym w szczególności pod względem weryfikacji prawnej przedmiotowego projektu robót geologicznych. Starosta uzupełnił materiał dowodowy, a także podjął kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych jest postępowaniem specyficznym, albowiem ma ono charakter nadzorczy i prowadzone jest, zgodnie z art. 80 ust. 7 ustawy - pod względem weryfikacji prawnej przedłożonego przez inwestora projektu robót geologicznych. Z redakcji przywołanego przepisu wynika , iż odmowa zatwierdzenia projektu robót geologicznych może nastąpić jedynie w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Decyzja ta jest zatem tzw. decyzją związaną, bowiem przy jej wydawaniu organ nie kieruje się uznaniem administracyjnym, lecz nakazem ustawodawcy, zobowiązującym zareagować w określony ustawą sposób na zaistniały stan faktyczny. Organ nie dysponuje zatem w tym zakresie tzw. luzem decyzyjnym, gdyż przepisy ustawy wprost wskazują określoną ścieżkę postępowania. Tym samym w następstwie oceny, iż projektowane przez Inwestora roboty geologiczne nie naruszają wymagań ochrony środowiska, a jednocześnie, iż projekt tych robót odpowiada wymaganiom prawa, a zarazem rodzaj i zakres projektowanych przez Inwestora robót oraz sposób ich wykonania odpowiadają celowi tych robót - przedmiotowy projekt należało, w myśl art. 80 ust. 1 ustawy - zatwierdzić.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku A. S. ( dalej "skarżący") , wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 79 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 7 pkt. 1 i 2 ustawy prawo geologiczne i górnicze w zw. z par. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji z dnia 20 grudnia 2011 r. poprzez zatwierdzenie Projektu robót geologicznych nie spełniającego wymogów ustawowych oraz pomimo faktu, że projektowane roboty geologiczne naruszają wymagania ochrony środowiska;

2) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, przejawiającego się w szczególności brakiem rzetelnej oceny Projektu robót geologicznych, co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych i zatwierdzenia Projektu, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego winna doprowadzić do wydania decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia;

3) naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji oraz brak rzetelnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

4) naruszenie art. 49a k.p.a. poprzez niepoinformowanie na piśmie stron postępowania, że zawiadomienia o decyzjach w niniejszym postępowaniu odbywać się będzie w formie obwieszczenia.

Skarżący wskazał, że organ pominął swoje wytyczne zawarte w decyzji z dnia 18 marca 2022 r. i utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą Projekt robót geologicznych, który nie spełnia wymogów ustawowych. Projektowane roboty geologiczne naruszają wymagania ochrony środowiska, co potwierdzają złożone w sprawie opinie niezależnych specjalistów. W projekcie robót geologicznych nie przewidziano lokalizacji punktów prowadzenia badań reprezentatywnych dla zabudowy mieszkaniowej zlokalizowanej najbliżej nowego drugiego toru linii kolejowej 201, co umożliwiłoby prognozę zagrożenia drganiami dla zabudowy mieszkaniowej i ludzi w niej przebywających. Dla zabudowy mieszkaniowej skarżącego nie wyznaczono reprezentatywnych punktów badań geologicznych ani w pasie torowym naprzeciw zabudowy, ani na kierunku prostopadłym do linii torów. Wyniki takich badań byłyby podstawą do określenia potencjalnych zabezpieczeń przed propagacją drgań od przejazdów pociągów, przenoszonych przez grunt na budynki mieszkaniowe.

Zapisy o planowanym wykonaniu sondowania dynamicznego DP w przypadku braku możliwości wjazdu sprzętu badawczego świadczą o nieprzeprowadzeniu wizji lokalnej w terenie, co jest szczególnie istotne przy prowadzeniu prac na obszarach chronionych Natura 2000. Z projektu robót geologicznych wynika, że prowadzenie takich prac terenowych może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Brak jest informacji o ustaleniu przed wydaniem decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000. W ocenie skarżącego organ zobowiązany był wydać postanowienie o konieczności przedłożenia właściwemu miejscowemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wniosku o stwierdzenie obowiązku, lub jego braku, przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanych robót na obszar Natura 2000.

Z treści przedłożonych opinii wynikają błędy i braki Projektu robót geologicznych, a mimo to Projekt został zatwierdzony. Organ nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego merytorycznych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie dokonał też analizy, czy projekt w rzeczywistości odpowiada wymaganiom prawa i ochrony środowiska oraz czy wskazane roboty geologiczne odpowiadają ich celowi, a także czy prowadzenie robót geologicznych może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W ocenie skarżącego sprawę należy rozpatrywać w szerszym kontekście, mając na uwadze skalę realizowanego przedsięwzięcia i jego przedmiot. Organ nie zbadał praw mieszkańców i obowiązków Inwestora w kontekście ochrony zabudowy mieszkaniowej oraz gospodarczej istniejącej w pobliżu inwestycji.

Skarżący zarzucił brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz brak rzetelnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto ani skarżący, ani według jego wiedzy inni właściciele działek wymienionych w decyzji nie zostali uprzednio poinformowani na piśmie o zamiarze wydawania decyzji administracyjnych w sprawie w formie obwieszczeń. Stanowi to uchybienie proceduralne, które czyni zaskarżoną decyzję wadliwą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania – P. S.A. – wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania odniósł się szczegółowo do zarzutów skargi a także wskazał, że projektowane prace geologiczne nie stanowią przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z uwagi na ich krótkotrwały charakter oraz teren prowadzenia prac, ograniczony do niezbędnej powierzchni wymaganej dla bezpieczeństwa.

Uczestnik postępowania podkreślił, że Projekt robót geologicznych dotyczy tylko wykonania odwiertów do badań gruntów, a nie budowy obiektów budowlanych inwestycji kolejowej. Sposób posadowienia obiektów inżynierskich zostanie ustalony w toku trwających prac projektowych, w oparciu o wyniki badań geologiczno-inżynierskich przewidzianych w projekcie robót geologicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.") sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, dotyczącej kwestii zatwierdzenia projektu robót geologicznych, stanowił art. 80 ust.1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633 ze zm., dalej jako "p.g.g."), zgodnie z którym projekt robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej, w drodze decyzji.

Zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych (art. 80 ust. 5).

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zasięgnął wymaganych przepisem art. 80 ust. 5 p.g.g. opinii właściwych organów, przy czym opinie tych organów mają charakter niewiążący. Zgodnie z procedurą współdziałania organów, w myśl art. 9 ust. 1 i 2 p.g.g. , jeżeli ustawa uzależnia rozstrzygnięcie organu administracji od współdziałania (uzgodnienia lub wyrażenia opinii) z innym organem administracji, zajmuje on stanowisko nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia. Natomiast, jeżeli organ współdziałający nie zajmie stanowiska w terminie określonym w ust. 1, uważa się, że aprobuje przedłożony projekt rozstrzygnięcia. Zgodnie z powyższym wszystkie organy, do których zwrócił się organ, zaaprobowały przedłożony im projekt robót geologicznych dla przedmiotowej inwestycji.

Projekt zatwierdza się na czas oznaczony nie dłuższy niż 5 lat, w zależności od zakresu i harmonogramu zamierzonych robót geologicznych (ust.6). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

W myśl art. 79 ust.1 p.g.g. prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych.

Zgodnie z art. 79 ust. 2 p.g.g. projekt robót geologicznych określa w szczególności:

1) cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia;

2) rodzaj dokumentacji geologicznej mającej powstać w wyniku robót geologicznych;

3) harmonogram robót geologicznych;

4) przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne;

5) przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym wód podziemnych, sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów, a także czynności mające na celu zapobieżenie szkodom powstałym wskutek wykonywania zamierzonych robót.

Przepis art. 79 ust. 3 p.g.g. stanowi, że Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji, kierując się potrzebami ochrony środowiska, zapewnienia należytego rozpoznania geologicznego oraz wymagań w zakresie bezpieczeństwa.

Na podstawie tego przepisu Minister Środowiska wydał w dniu 20 grudnia 2011 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji ( tj. Dz.U. z 2023 r., poz.155 ), dalej jako "rozporządzenie".

Skarżący w skardze zarzuca, że organ odwoławczy wadliwie zaakceptował zatwierdzenie przez organ pierwszej instancji przedmiotowego projektu robót geologicznych.

Podkreślić zatem należy, że z przepisu art. 80 ust. 7 p.g.g. wynika, że odmowa zatwierdzenia projektu robót geologicznych przez organ administracji geologicznej może nastąpić w przypadkach określonych tym przepisem. Należą do nich sytuacje, gdy :

1) projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska;

2) projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa;

3) rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania nie odpowiadają celowi tych robót;

4) projektowane roboty geologiczne związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla mają być wykonywane:

a) poza obszarami, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wyznaczonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 127a ust. 4 lub

b) na obszarze objętym projektem robót geologicznych związanym z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, zatwierdzonym na rzecz innego podmiotu;

5) projektowane roboty geologiczne mogą zagrażać interesowi publicznemu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i b.

Wskazany w art. 29 ust.1 pkt 1 lit. a i b p.g.g. interes publiczny związany jest bezpieczeństwem państwa, w tym bezpieczeństwem energetycznym, lub interesem surowcowym państwa.

W niniejszej sprawie z oczywistych względów nie mogła mieć miejsca odmowa zatwierdzenia projektu robót geologicznych na podstawie art. 80 ust.7 pkt 4 i 5 p.g.g.

Skarżący zarzucał natomiast, że spełnione zostały przesłanki z art. 80 ust.7 pkt 1 i 2 p.g.g., a mimo to doszło do zatwierdzenia projektu.

Z akt sprawy wynika, że zatwierdzenie dotyczyło projektu robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich w podłożu modernizowanej linii kolejowej nr 201 na odcinku od km 136,096 do km 163,250 i 214 na odcinku od km-0,229 do km 7,131 (część A) realizowanego w ramach projektu Prace na alternatywnym odcinku transportowym B. – T., województwo pomorskie. Inwestorem jest P. S.A.

Z przedłożonego projektu wynika , że obejmuje on swym zakresem dodatkowe rozpoznanie i ocenę warunków geologiczno-inżynierskich podłoża na przedmiotowym obszarze, albowiem objęty badaniami odcinek wymaga zmian oraz rozszerzenia zakresu prac geologicznych zawartych w projekcie robót geologicznych, który uprzednio został zatwierdzony na mocy decyzji Starosty Kartuskiego z dnia 20 grudnia 2018 r. nr R.6530.18.2018.BO. W ostatecznie zatwierdzonej koncepcji programowo-przestrzennej nastąpiła zmiana w postaci zwiększenia liczby obiektów inżynieryjnych, wobec czego zaprojektowane otwory wiertnicze są uzupełnieniem wykonanych już odwiertów, udokumentowanych w opracowaniu pt.: "Dokumentacja geologiczno-inżynierska dla określenia warunków geologiczno- inżynierskich w podłożu modernizowanych linii kolejowych nr 201 na odcinku od km 136+096 do km 163+300 i 214 od km -0+229 do km 7+153 (część A), realizowanej w ramach projektu: Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.-T.".

Wszelkie odstępstwa od zakresu robót geologicznych przewidzianych w zatwierdzonym projekcie robót geologicznych wymagają sporządzenia dodatku oraz uzyskania jego zatwierdzenia.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 80 ust. 7 pkt 2 p.g.g. poprzez zatwierdzenie przedmiotowego projektu robót geologicznych, mimo że nie odpowiada on wymaganiom prawa stwierdzić należy, że zarzut ten jest bezzasadny.

Przedmiotowy projekt robót zawiera wymagane prawem elementy, określone art. 79 ust.2 pkt 1- 5 p.g.g. , bowiem wskazano w nim cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia, rodzaj dokumentacji geologicznej mającej powstać w wyniku robót geologicznych, harmonogram robót geologicznych, przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne, przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym wód podziemnych, sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów, a także czynności mające na celu zapobieżenie szkodom powstałym wskutek wykonywania zamierzonych robót.

Projekt zawiera także elementy określone w § 1 ust. 1 rozporządzenia, to jest zawiera część tekstową i graficzną.

Część tekstowa projektu obejmuje opis zamierzonych robót geologicznych, spełniający wymagania określone w § 1 ust.2 rozporządzenia, zaś część graficzna projektu odpowiada wymogom § 1 ust. 3 rozporządzenia.

Należy zgodzić się zatem z organem odwoławczym, że przedłożony projekt robót geologicznych odpowiada wymaganiom prawa.

Skarżący zarzucał także, że projektowane roboty geologiczne naruszają wymagania ochrony środowiska.

Zauważyć zatem należy, że nie chodzi w tym przypadku o każdą możliwość naruszenia środowiska, lecz o wymogi w zakresie jego ochrony. W szczególności chodzi o ochronę zasobów środowiska, czy też jego poszczególnych elementów.

W przedmiotowej sprawie w projekcie wskazano, że modernizowany odcinek linii kolejowych znajduje się na terenie obszarów objętych ochroną prawną- K., K.1, D., Zespołu Przyrodniczo- Krajobrazowego R., Obszar Siedliskowy Natura 2000.

Podkreślić w tym miejscu należy, na co zwracały uwagę też organy , że przedmiotowy projekt robót geologicznych dotyczy wykonania odwiertów do badań gruntów, a nie budowy obiektów budowlanych inwestycji kolejowej. Sposób posadowienia obiektów inżynierskich nie może być przedmiotem projektu badań geologicznych – i nie jest w niniejszym przypadku – a powinien on zostać ustalony w toku prac projektowych, wykonywanych w oparciu o wyniki badań, przewidzianych w projekcie robót geologicznych.

Podkreślić też trzeba, że przedmiotowy projekt dotyczy modernizacji istniejącej już linii kolejowej, a jego zakres obejmuje dodatkowe rozpoznanie i ocenę warunków geologiczno – inżynierskich w odniesieniu do już zatwierdzonego przez organ pierwszej instancji, wcześniejszego projektu robót geologicznych.

W przedmiotowym projekcie zaplanowano wykonanie 140 otworów wiertniczych, będących uzupełnieniem już wykonanych odwiertów. Z projektu i załącznika nr 2 do projektu wynika, że planowane odwierty mają być wykonane w sąsiedztwie już istniejącej infrastruktury kolejowej. Wykonane otwory zostaną zlikwidowane w celu wyeliminowania wpływu robót geologicznych na warunki powierzchniowe i podziemne, w sposób zapewniający szczelną izolację przewierconych poziomów wodonośnych. Urządzenie wiertnicze zostanie zdemontowane, a teren zrekultywowany w celu doprowadzenia do stanu pierwotnego. Przy wytypowanych otworach planuje się wykonanie 69 sondowań statycznych bądź dynamicznych , w zależności od możliwości dojazdu sprzętu pomiarowego i rodzaju gruntów występujących w podłożu.

W projekcie robót geologicznych wszystkie działania zaplanowano tak, by zapobiec bądź maksymalnie ograniczyć ich negatywny wpływ na środowisko --wykonywanie robót będzie odbywać się w sposób najmniej uciążliwy dla środowiska poprzez ograniczenie uciążliwości związanych z emisją hałasu , zanieczyszczeniem powietrza emisjami spalin i pyłów mineralnych, wykluczeniem możliwości zanieczyszczenia wód podziemnych i gleby. Dojazd do miejsca wierceń odbywać się będzie ogólnodostępnymi drogami.

Planowane roboty geologiczne nie będą miały wpływu na obszary objęte ochroną prawną, co wyraźnie wynika z treści projektu. Zdaniem sądu organy obu instancji zasadnie zatem uznały, że projektowane roboty geologiczne , zgodnie z zamierzeniami projektu, nie stanowią przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, albowiem będą miały charakter krótkotrwały, a teren prowadzenia robót zostanie ograniczony do niezbędnej powierzchni wymaganej dla bezpieczeństwa ich prowadzenia. Jak wynika wprost z treści przedłożonego projektu robót geologicznych, wszelkie zamierzone roboty geologiczne nie będą miały wpływu na obszary objęte ochroną prawną.

Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że w niniejszym przypadku istniała konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanych robót na obszar Natura 2000.

Nie można podzielić też stanowiska skarżącego, że zapis dotyczący wykonania sondowania dynamicznego w przypadku braku możliwości wjazdu sprzętu i wykonania badań sondą statyczną świadczy o nieuwzględnieniu wszelkich zagrożeń dla terenów ochronionych Natura 2000 poprzez nieprzeprowadzenie wizji w terenie. Zapis ten świadczy jedynie o wzięciu pod uwagę innego wariantu wykonania zaplanowanych prac.

Wbrew stanowisku skarżącego przedmiotowe postępowanie dotyczyć mogło – i dotyczyło - jedynie oceny przedłożonego projektu robót geologicznych, nie zaś oceny całego przedsięwzięcia. Dokonanie oceny całego planowanego przedsięwzięcia w ramach badania możliwości zatwierdzenia projektu robót geologicznych wykraczałoby poza przedmiot tego postępowania. Możliwość taka nie wynika z przepisów prawa, które określają , co należy brać pod uwagę przy zatwierdzaniu projektu robót geologicznych.

Zarzutów skarżącego , dotyczących braku lokalizacji punktów prowadzenia badań dla zabudowy mieszkaniowej nie można potraktować ani jako przejaw naruszenia przez projektowane roboty wymagań ochrony środowiska, ani za przejaw niespełniania przez projekt wymogów prawa. Stanowisko skarżącego jest przy tym niekonsekwentne, bowiem z jednej strony twierdzi on, że projektowane roboty będą negatywnie wpływać na środowisko ( obszar Natura 2000), a z drugiej strony twierdzi, że w projekcie przewidziano zbyt mało lokalizacji punktów prowadzenia badań. Jak wynika z projektu robót geologicznych , rozstaw punktów dokumentacyjnych dla linii kolejowej nr 201 oraz 214 oparto o schemat 3 punktów badawczych (1 w torowisku, 2 po obu stronach nasypu), w tym jeden węzeł badawczy w kierunku poprzecznym do torowiska. Odległość między otworami w kierunku równoległym do torowiska wynosiła 100 m, co miało wpływ na wykonanie 1 236 otworów wiertniczych. Pomiędzy odwiertami 153+800 a 154+700 wykonano 30 otworów badając warunki geomorfologiczne, hydrogeologiczne, geologiczne oraz analizując zagrożenia geologiczne.

W tej sytuacji trudno uznać za zasadny zarzut skargi, że w projekcie nie wyznaczono reprezentatywnych punktów badań geologicznych.

W projekcie prac geologicznych stwierdzono, że na badanym odcinku nie stwierdzono występowania ruchów masowych, wobec czego w dokumentacji nie zamieszczono kart rejestracyjnych osuwisk lub terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi. Zatem w treści projektu znajdują się informacje dotyczące stateczności zboczy oraz zachowania się gruntów w podłożu torowiska.

Skarżący zakwestionował też przyjęte metody badań geofizycznych oraz ilość badań laboratoryjnych gruntów. Z projektu prac geologicznych wynika natomiast, że lokalizację i głębokość wierceń zaprojektowano w oparciu o analizę założeń konstrukcyjnych poszczególnych elementów modernizowanych linii kolejowych, materiałów archiwalnych, przyjęty stopień skomplikowania warunków gruntowych, wyniki wizji lokalnej terenu oraz wytyczne projektantów i konstruktorów. Odmienny pogląd skarżącego na kwestię metod badań i ich ilości od przyjętych w projekcie nie stanowi jednak o wadliwości tegoż projektu.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania odpowiadają celowi tych robót, wobec czego nie można było odmówić zatwierdzenia projektu w oparciu o art. 80 ust.7 pkt 3 p.g.g.

W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej oceny Projektu robót geologicznych przez pryzmat przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji - nie naruszając prawa materialnego.

Wbrew stanowisku skarżącego organy prawidłowo przeanalizowały i oceniły Projekt robót geologicznych , dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych , skutkujących jego zatwierdzeniem. Wydane decyzje zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne , a także wyjaśnienie przesłanek , którymi kierowały się organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji.

Nie było podstaw do uznania, że przedłożone przez skarżącego dowody powinny skutkować odmową zatwierdzenia projektu robót geologicznych. Zdaniem Sądu organy zasadnie nie oparły swych rozstrzygnięć na ich treści. Skarżący zaoferował dowód w postaci analizy decyzji organu pierwszej instancji , który nie mógł być uznany za dowód , mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ocena prawidłowości decyzji organu administracji wydanej w toku prowadzonego postępowania nie może być przedmiotem opinii , sporządzonej przez biegłego. Z kolei dokument sporządzony przez dr hab. inż. L. Z. "Uwagi do opracowania" , dotyczący przedmiotowego projektu nie jest opinią biegłego, a faktycznie jedynie uwagami , w których osoba sporządzająca dokument stawia jedynie pytania lub formułuje tezy, bez poparcia ich rzetelną argumentacją.

Zarzut naruszenia art. 49a k.p.a. poprzez niepoinformowanie, że zawiadomienie o decyzjach odbywać się będzie w formie obwieszczenia, jest chybiony. W myśl tego przepisu poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Do zawiadomienia stosuje się przepis art. 49 § 2.

Skarżący brał czynny udział w postępowaniu, m.in. poprzez wniesienie odwołania, wniósł także skargę do sądu administracyjnego.

Zauważyć należy, że uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji na skutek naruszenia przepisów postępowania może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.). Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził.

Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.