Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 643/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi J. R. , K. T. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 1014 (tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W reakcji na pismo Dyrektora N. P. T. "o możliwości złamania przepisów art. 188 KK oraz art. 90 ustawy prawo budowlane na działce nr [...] w miejscowości O., gmina K.", która została ogrodzona panelami na podmurówce z wbetonowanymi w grunt słupkami metalowymi oraz z uwagi na jej położenie - cała działka leży w 100-metrowej strefie ochronnej jeziora G. , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. w dniu [...].06.2021 r. przeprowadził kontrolę ogrodzenia.

Organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, że budowy ogrodzenia złożonego z metalowych słupków i przęseł systemowych (ogrodzenie od strony wschodniej) dokonał K. T. z żoną J. R. -T. w dniu [...] kwietnia 2021r., a budowy bramy w ogrodzeniu od strony zachodniej, w dniu [...] kwietnia 2021 r. Zgodnie z oświadczeniem K. T., pozostałe ogrodzenie złożone z metalowych słupków i siatki z każdej strony działki istniało już w czasie zakupu nieruchomości, a ogrodzenie od strony wschodniej również istniało, lecz dokonał on tylko wymiany ogrodzenia na nowe.

W dniu [...].04.2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. wydał decyzję znak: [...], którą nakazał inwestorom oraz właścicielom samowolnie wykonanej budowli - ogrodzenia na terenie działki nr [...] w m. O., gm. K., rozbiórkę ogrodzenia: od strony zachodniej, tj. od strony jeziora G. (złożonego z metalowych słupków, przęseł systemowych, dwóch bram oraz podmurówki) oraz od strony wschodniej, tj. od strony drogi (złożonego z metalowych słupków, przęseł systemowych oraz bramy).

W wyniku rozpatrzenia odwołania, K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2022 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. ustalił, że działka nr [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Działka ta nie jest również objęta uchwałą Rady Miejskiej w K. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzją o warunkach zabudowy oraz decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, powodujących zmianę sposobu zagospodarowania terenu. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K., przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].10.2010 r. (zmienionym innymi uchwałami), przedmiotowa działka położona jest w strefie wiejskiej oznaczonej symbolem C - leśno-rolniczej przestrzeni produkcyjnej i osadnictwa wiejskiego o zwiększonym reżimie ochrony środowiska, z rozwojem funkcji turystyczno-wypoczynkowych, na terenie N. P. T., w granicach obszaru specjalnej ochrony "O. N." oraz specjalnego obszaru ochrony "Jezioro G.". Są to obszary zabudowane wskazane do przekształceń i uzupełnień zabudowy na cele zabudowy mieszkaniowej z usługami. Ponadto, działka położona jest w granicach głównego zbiornika wód podziemnych oraz w 100-metrowej strefie ochronnej od Jeziora G., gdzie obowiązuje zakaz budowy nowych obiektów budowlanych.

W dniu [...].09.2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. przeprowadził kontrolę przedmiotowego ogrodzenia na terenie działki [...] w m. O.. Podczas czynności kontrolnych organ nadzoru budowlanego I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość jest ogrodzona z każdej ze stron. Część ogrodzenia od strony północnej wykonana jest ze słupków metalowych oraz siatki. W. w najwyższym punkcie tej części ogrodzenia wynosi 1,85 m. Ogrodzenie od strony wschodniej wykonane jest z metalowych słupków z fundamentem oraz przęseł z podmurówką i posiada dwie bramy wjazdowe. W. nie przekracza 2,20 m (w najwyższym punkcie wysokość wynosi 1,84 m). W części południowej, ogrodzenie składa się z metalowych słupków i siatki i wynosi 1,55 m wysokości w najwyższym punkcie. Natomiast ogrodzenie od strony zachodniej składające się z metalowych słupków i siatki, bramy i przęseł ogrodzeniowych w najwyższym punkcie mierzy 1,70 m (wysokość bramy). K. T. do protokołu oświadczył, iż podczas zakupu działka posiadała ogrodzenie ze wszystkich stron, a z informacji od sąsiadów wynikało, że ogrodzenie istniało już od ponad 20 lat. Zgodnie z oświadczeniem K. T., ogrodzenie od strony jeziora zagrażało bezpieczeństwu i jako właściciel dokonał wymiany elementów ogrodzenia na nowe, a nowe elementy ogrodzenia znajdują się w tym samym miejscu co poprzednie; obie bramy i słupki znajdują się w tych samych miejscach co poprzednie.

Do protokołu kontroli załączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną ogrodzenia.

W dniu [...].10.2022 r., do organu wpłynęły zdjęcia lotnicze z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z lat 1980-2021 r. Po ich analizie organ I instancji uznał, iż brak jest możliwości odczytania na ich podstawie, czy ogrodzenie na działce istniało wcześniej, czy nie. Natomiast z kopii map z operatów z lat 2011, 2014, 2016 i 2021dostarczonych przez Starostę Inowrocławskiego można odczytać, że działka nr [...] była uzbrojona w bramę wjazdową w latach 2011, 2014, 2016 i 2021.

W dniu [...].12.2022 r., do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. wpłynęło pismo J. R.-T. i K. T., stanowiące odpowiedź na wezwanie organu z dnia [...].11.2022 r., a także załączono do pisma akt notarialny z dnia 11. 8.2020 r., Repertorium A numer: 4937/2020 na podstawie którego stali się oni właścicielami przedmiotowej działki i akt notarialny z dnia [...].12.2022 r., Repertorium A numer: [...].

W ramach ustalenia stanu faktycznego zebrano dowody z przesłuchania w charakterze świadka A. K.-B. - poprzedniej właścicielki przedmiotowej nieruchomości. Świadek oświadczyła m.in., że teren działki nr [...] w O. był ogrodzony ze wszystkich stron w momencie nabycia nieruchomości. Ogrodzenie było wyposażone w 2 bramy wjazdowe - od strony jeziora (strona wschodnia) w bramę dwuskrzydłową otwieraną ręcznie, dodatkowo nieopodal bramy znajdowała się również furtka, od strony drogi dojazdowej (strona zachodnia) w bramę dwuskrzydłową otwieraną ręcznie, obok bramy zlokalizowana była furtka. Według wiedzy świadka inwestorem przedmiotowego ogrodzenia był poprzedni właściciel Pan B. K., od którego kupiła nieruchomość. Ogrodzenie było konstrukcji metalowej, szczegółów świadek nie był w stanie określić. Nie znana jest jej również data budowy.

Świadek K. B. - właściciel działki o nr [...] w O. oświadczył, iż od kiedy jest właścicielem nieruchomości, tj. od 2009 r., ogrodzenie na działce nr [...] istniało. Stare ogrodzenie zostało zdemontowane i zamontowane nowe dwa lata temu. Świadek wskazał również, iż pamięta, że ogrodzenie istniało od 1997 r., bowiem przyjeżdżał tam na wakacje.

Świadek J. N. zeznała, że od kiedy była właścicielem działki nr [...] w O., teren działki nr [...] był ogrodzony ze wszystkich stron, ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych z bramami od strony jeziora i od strony drogi. Po zmianie właściciela działki (przed około 2-3 lat) ogrodzenie od strony jeziora w tym samym miejscu co stare zastąpiono "przęsłami systemowymi". Świadek oświadczyła, że właścicielem działki [...] jest od maja 1996 r. Ponadto, w dniu [...].12.2023 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. W. przesłuchał w charakterze świadka również D. N.. Świadek złożył tożsame zeznania, co J. N..

W związku z powyższym, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I., w dniu [...].03.2024 r. wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzję znak: [...], którą nakazał J. oraz K. T. - inwestorom oraz właścicielom samowolnie wykonanej budowli - ogrodzenia na terenie działki nr [...] w m. O., gm. K., rozbiórkę ogrodzenia:

. od strony wschodniej, tj. od strony jeziora G. (złożonego z metalowych słupków, przęseł systemowych, dwóch bram oraz krawężnika),

. od strony zachodniej, tj. od strony drogi (złożonego z metalowych słupków, przęseł systemowych oraz bramy) o długości ogrodzenia 18,13 [m], elementów ukośnych przy bramie 2,60 [m] i 2,23 [m] oraz bramy 4,26 [m].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że oprócz zeznań świadków, żadna ze stron nie przedstawiła materiału dowodowego potwierdzającego fakt istnienia, bądź też braku istnienia ogrodzenia. Organ w sprawie dokonał wszelkich starań pozyskania materiału dowodowego, w tym: analogowych zdjęć lotniczych i archiwalnych map, które to znajdują się w aktach sprawy. Materiały te jednak są nieczytelne (zdjęcia) oraz nie posiadają naniesionych pełnych zasobów (mapy).

Na podstawie zebranego materiału dowodowego w postaci zeznań świadków oraz właściciela działki należy uznać, że "stare" ogrodzenie na terenie dz. nr [...] w m. O., gm. K. istnieje już ponad 20 lat. Zgodnie z zeznaniami świadków istniało już nawet przed rokiem 2000, zatem przed wejściem w życie rozporządzenia nr [...] Wojewody K. - P. z dnia [...] listopada 2004 r. ustalającego zakazy: budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.

Świadkowie oraz właściciel działki - K. T. zeznali, że ogrodzenie zostało wymienione na nowe w tym samym miejscu (co nie jest zgodne z zeznaniami A. K.- B., która zeznała, że od strony jeziora G. istniała tylko jedna brama i furtka) około 2-3 lata temu lub w roku 2021.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji stwierdził, że ma do czynienia z budową obiektu budowlanego, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a nie z remontem. Remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 nie może polegać na rozbiórce obiektu budowlanego, a później na jego ponownej budowie, nawet jeżeli zostały zachowane parametry wcześniejszego obiektu.

Inwestorzy, co potwierdzają oświadczenia składane przez K. T., dokonali budowy nowego ogrodzenia w miejscu starego. Jednakże nie zmienia to faktu, że nie zostały wymienione jego poszczególne elementy, ale cała struktura: w zakresie ogrodzenia od strony jeziora G.: nowe słupki zabetonowane, nowe przęsła, dwie nowe bramy, nowe krawężniki; od strony drogi dojazdowej: częściowo o długości ogrodzenia 18,13 [m], elementów ukośnych przy bramie 2,60 [m] i 2,23 [m] oraz długości bramy 4,26 [m] - nowe słupki, nowe przęsła, nowa brama.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w [...] organ I instancji stwierdził, że nie można wydać innej decyzji, jak nakazującej rozbiórkę części ogrodzenia. Z uwagi na zebrany materiał dowodowy, rozbiórka dotyczy tylko części ogrodzenia nowo wybudowanej w 2021 r.

Ponadto organ I instancji poinformował, że obiekt budowlany to budynek, budowla, bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, zatem przedmiotowe ogrodzenie, które jest budowlą, a nie urządzeniem budowlanym, wyczerpuje w całości definicję obiektu budowlanego.

W ocenie organu I instancji, inwestorzy dokonali budowy tego ogrodzenia z pominięciem zakazu wynikającego z rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] - P. z dnia [...] listopada 2004 r., zatem w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego) bowiem pomimo tego, że budowa ogrodzenia do wysokości 2,20 [m] nie wymaga ani uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia do organu administracji architektoniczno - budowlanej, istniały regulacje prawne, które na tej nieruchomości zakazywały budowy obiektów budowlanych.

Zdaniem organu I instancji w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanej budowli do stanu zgodnego z prawem, bowiem nie ma możliwości doprowadzenia wykonanej budowli do stanu zgodnego z prawem na nieruchomości, na której występują zakazy związane z budową, dlatego pomimo wielostronnej analizy zaistniałego przypadku, nie ma możliwości wydania innego orzeczenia niż rozbiórka.

Od powyższej decyzji, odwołanie w ustawowym terminie złożył K. T. i zarzucił jej wydanie z następującymi naruszeniami prawa:

. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 79 § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w sposób niezgodny ze prawdą opisujący stan faktyczny,

. brak wnikliwego rozpatrzenia wszystkich dowodów w sprawie i wydanie decyzji w sposób niezgodny z prawem,

. wybiórcze i uznaniowe traktowanie dowodów, w tym również zmanipulowanie zeznań świadków w sprawie,

. niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 79 § 2 K.p.a.,

. bezzasadną opieszałość w przeprowadzaniu postępowania i nieuzasadnione przedłużanie sprawy.

W uzasadnieniu zarzutów odwołujący podniósł, iż nie zgadza się z interpretacją organu administracji, że "(...) remont nie może polegać na rozbiórce obiektu budowlanego, a później na jego ponownej budowie", gdyż pojęcie rozbiórki obiektu budowlanego jest w tym przypadku dowolną interpretacją organu, bowiem w toku postępowania, czy to na podstawie zeznań świadków, czy własnych oświadczeń, nigdzie nie pojawia się stwierdzenie rozbiórki ogrodzenia, czy to w całości, czy we fragmentach. Mowa jest natomiast o wymianie jego najbardziej zniszczonych elementów. Na tym etapie organ nadzoru budowlanego nie zbadał, które dokładnie elementy zostały wymienione i w jakim zakresie, a błędnie zinterpretował, że dokonano całkowitej rozbiórki części ogrodzenia. Nie padły pytania o to, czy jakiekolwiek elementy starego ogrodzenia zostały zachowane, w jakim stopniu odbudowano ogrodzenie na nowych elementach i przede wszystkim, czy przedmiotowe fragmenty ogrodzenia zostały całkowicie zdemontowane i czy nie pozostały jakiekolwiek fragmenty sprzed remontu.

Odwołujący zauważył, że doszło do wymiany poszczególnych elementów zniszczonego ogrodzenia, a nie do demontażu całości i wybudowania nowego obiektu budowlanego. Organ nie starał się doprecyzować, co dokładnie zostało wymienione, tylko oparł się na własnej, niczym nie uzasadnionej interpretacji.

Ponadto odwołujący wskazał, że organ powołuje się na orzecznictwo dotyczące ściśle rozbiórki obiektu budowlanego jako całości i podaje, że nie wymieniono poszczególnych elementów ogrodzenia, ale całą strukturę. To stwierdzenie w ocenie strony skarżącej jest nieprawdziwe i nie jest poparte żadnym materiałem dowodowym, a stanowi jedynie hipotezę, na której oparto całe uzasadnienie nakazu. Organ nie wskazuje jasnych wytycznych co do tego, jaka część wymienionych elementów uznawana jest za remont, a jaka za wzniesienie nowego obiektu, przy czym cały obiekt jakim jest przedmiotowe ogrodzenie dookoła działki ma około 180 mb, a jego wyremontowany fragment stanowi tylko część (ok. 30%) tej całości, podczas gdy semantyka organu cały czas traktuje fragment wyremontowany, jako odrębny obiekt budowlany w znaczeniu dosłownym.

Odwołujący podkreślił również, że działka została ogrodzona jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia nr [...] Wojewody K.-P. z dnia [...] listopada 2004 r. ustalającego zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Należy zatem uznać, że ogrodzenie jako całość, czyli 180 mb wybudowanych przed 2004 r. było wybudowane legalnie i w związku z tym, nie stanowi samowoli budowlanej tylko jest legalnie wzniesionym i istniejącym obiektem budowlanym oraz stanowi całość, a nie składa się, jak sugeruje organ, z bliżej nieokreślonej liczby obiektów budowlanych np. wschodniej części, pojedynczej bramy, czy słupka. Stan faktyczny jest taki, że dokonano tylko remontu ogrodzenia poprzez wymianę niektórych najbardziej zniszczonych elementów całego obiektu budowlanego. W stosunku do legalnie istniejącego obiektu budowlanego przepisy ustawy - Prawo budowlane nakładają obowiązki na właściciela każdego obiektu budowlanego w tym przede wszystkim dbałość o stan techniczny i bezpieczeństwo ludzi korzystających z obiektu.

K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy ogrodzenia od zachodniej części nieruchomości i wschodniej części nieruchomości na terenie działki nr [...], niezgodnie z § 4 pkt 7 rozporządzenia Wojewody K.-P. nr [...] z dnia [...].11.2004 r. (Dz. Urz. z 2004 r., nr [...], poz. 1889) w sprawie N. P. T..

Przedmiotowa działka znajduje się na terenie N. P. T., w granicach obszaru specjalnej ochrony "O. N." oraz specjalnego obszaru ochrony "Jezioro G.".

Analiza przedmiotowej sprawy wykazała, iż w kwietniu 2021 r. K. T. wraz z żoną J. R. dokonali budowy ogrodzenia złożonego z metalowych słupków i przęseł systemowych oraz dwóch bram od strony wschodniej (od strony jeziora G.) i złożonego z metalowych słupków, przęseł systemowych oraz bramy od strony zachodniej (od strony drogi).

Na podstawie złożonych w sprawie dowodów, zeznań świadków oraz oświadczeń inwestora ustalono, że ogrodzenie zbudowane z metalowych słupków i siatki posadowione z każdej strony działki nr [...] w O., istniało od około 20 lat i ta kwestia nie budzi zastrzeżeń w sprawie. Jednakże kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje, czy w wyniku "wymiany" starego ogrodzenia zbudowanego z metalowych słupków i siatki wraz z bramami wjazdowymi, na nowe ogrodzenie zbudowane z metalowych słupków przęseł systemowych z podmurówką wraz z bramami wjazdowymi, dokonano jedynie remontu starego ogrodzenia jak twierdzi inwestor, czy dokonano jego odbudowy.

Z informacji od sąsiadów wynikało, że ogrodzenie istniało już od ponad 20 lat. Zgodnie z oświadczeniem K. T., ogrodzenie od strony jeziora zagrażało bezpieczeństwu i jako właściciel wymienił elementy ogrodzenia na nowe. Zgodnie z oświadczeniem K. T. nowe elementy ogrodzenia znajdują się w tym samym miejscu co poprzednie, obie bramy i słupki znajdują się w tych samych miejscach co poprzednie.

W dokumentacji zgromadzonej w sprawie przeciwko K. T. przekazanej do organu I instancji przez Prokuratora Rejonowego w I. znajduje się m.in. policyjny protokół przesłuchania podejrzanego z dnia [...].10.2021 r., w którym K. T. zeznał, "jestem właścicielem działki w m. O. gm. K. od sierpnia 2020 r., działkę zakupiłem w celach rekreacyjnych. W okresie od 21.04 do [...].04.2021 r., z uwagi na zły stan techniczny ogrodzenia działki, które było wykonane z siatki, postawiłem nowe ogrodzenie z przęseł oraz trzy bramy wjazdowe nie mając świadomości, iż jest to zabronione. Działka była już ogrodzona, ja usunąłem stare ogrodzenie i postawiłem nowe. "

Ponadto, z dokumentacji zdjęciowej (załączonej przez K. T. do sprzeciwu od wyroku nakazowego kierowanego do Sądu Rejonowego w I. z dnia [...].12.2021 r.), przedstawiającej wcześniejsze ogrodzenie sprzed wymiany na nowe, jednoznacznie wynika, że ogrodzenie to wyglądało zupełnie inaczej niż obecnie istniejące. Przede wszystkim wskazać należy, że inwestorzy wymienili zarówno siatki, jak i słupki stalowe oraz bramy starego ogrodzenia, zastępując je nowymi słupkami stalowymi, przęsłami systemowymi, bramami, a dodatkowo wstawiono krawężniki betonowe. Oczywistym jest, iż aby wymienić wszystkie z wyżej wymienionych elementów ogrodzenia, inwestorzy musieli dokonać jego wcześniejszej rozbiórki, aby zastąpić je nowymi, co potwierdza, że ogrodzenie to zostało uprzednio rozebrane, a następnie odbudowane w tym samym miejscu. Wykonana fotografia potwierdziła zatem złożone przez inwestora oświadczenie o usunięciu starego ogrodzenia i postawieniu nowego.

Zdaniem organu odwoławczego przywołana przez skarżącego w złożonym odwołaniu argumentacja dotycząca zakresu wykonanych robót budowlanych, tj. wymianie tylko niektórych elementów, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zeznaniu złożonemu przez skarżącego w Komisariacie P. w K., przekazanemu do organu I instancji przez Prokuratora Rejonowego w I. celem wykorzystania w prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu II instancji nie ulega wątpliwości, że dokonane przez inwestorów odtworzenie starego ogrodzenia z wykorzystaniem nowych elementów, które obejmowało rozebranie, a następnie "odtworzenie właściwe" ogrodzenia, stanowi odbudowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przed realizacją ogrodzenia o wysokości nie przekraczającej wysokości 2,20 m, inwestorzy nie są zobowiązani do uzyskania decyzji o pozwoleniu na jego budowę, czy też dokonania zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru jego budowy. [...], budowa ogrodzenia winna być zgodna z innymi obowiązującymi przepisami, w tym m.in. zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innymi przepisami prawa miejscowego, czy warunkami technicznymi.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...].09.2022 r., teren działki nr [...] w O., na której zlokalizowane jest objęte niniejszym postępowaniem ogrodzenie, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednak znajduje się na obszarze N. P. T., w granicach obszaru specjalnej ochrony "O. N." oraz specjalnego obszaru ochrony "Jezioro G." oraz w granicach głównego zbiornika wód podziemnych i w 100-metrowej strefie ochronnej od Jeziora G., gdzie zgodnie § 4 pkt 7 rozporządzeniem Wojewody K.-P. nr [...] z dnia [...].11.2004 r. (Dz. Urz. Z 2004 r., nr [...], poz. 1889) w sprawie N. P. T., obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Ponadto, wschodnia granica działki znajduje się w odległości 8,5 m od lustra wody Jeziora G..

W związku z powyższym, budowa przedmiotowego ogrodzenia została zrealizowana niezgodnie z obowiązującymi na tym terenie przepisami, a więc w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego,

W niniejszej sprawie, obowiązujący na terenie przedmiotowej działki zakaz budowania nowych obiektów budowlanych - czym niewątpliwie jest przedmiotowe ogrodzenie - uniemożliwia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w I. doprowadzenie go do stanu zgodnego z przepisami w inny sposób aniżeli nakaz jego rozbiórki, co też uczynił wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, którą nakazał rozbiórkę części nowo wybudowanego ogrodzenia.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I. prowadząc niniejsze postępowanie, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, dokonał właściwej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa, w konsekwencji których, właściwie wydał decyzję z dnia [...].03.2024 r.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w którym skarżący wskazał na niedopełnienie przez organ I instancji obowiązku wynikającego z art. 79 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten jest zasadny. W myśl powyższego przepisu "Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia." Organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadzający dowód z przesłuchania świadków - J. N. i D. N., nie zastosował ww. przepisu bowiem nie powiadomił pozostałych stron o terminie przesłuchania świadków, uniemożliwiając tym samym skorzystanie stronom z prawa zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień. Powyższe zeznania świadków potwierdzają jedynie, iż ogrodzenie z siatki i słupków stalowych istniało wcześniej, co nie budzi wątpliwości organu. Zeznania te nie wprowadzają do sprawy nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy stwierdził zatem, iż organ I instancji uchybił przepisom art. 79 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a zatem ww. czynności dowodowe nie wymagają powtórzenia, mając na uwadze całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Natomiast pozostałe zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, co zostało wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

W skardze do Sądu K. T. i J. R.-T. zarzucili naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego niepełnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w błędnej kwalifikacji rodzaju przedsięwzięcia skarżących jako odbudowy obiektu budowlanego oraz braku analizy prawnej przepisu, na którego podstawie nakazano rozbiórkę ogrodzenia.

Zdaniem skarżących, organ odwoławczy obszernie, ale w chybiony sposób zakwalifikował przedsięwzięcie budowlane w postaci czynności polegających na usunięciu wadliwych części ogrodzenia i zastąpienia ich elementami wykonanymi według nowoczesnej techniki ogrodzeniowej, jako odbudowę obiektu budowlanego, a powinien zaliczyć wykonane prace jako remont. Opierając się na wiedzy zarówno obiektywnej jak i subiektywnej ogrodzenie to element architektury zewnętrznej, który oddziela działkę budowlaną od jej otoczenia i bez wątpienia, gdy istnieje na nieruchomości niezabudowanej, a tak jest w tym przypadku, jest obiektem budowlanym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r. o sygn. II OSK 1463/16). Ogrodzenie ma za zadanie odgradzać działkę od otoczenia tj. powinno istnieć z każdej strony nieruchomości. Zgodnie z uzasadnieniem decyzji oraz zeznaniami świadków bezsporne jest istnienie tego ogrodzenia z czterech stron w pierwotnym stanie od ponad 20 lat. Zostało wzniesione przez poprzedniego właściciela w sposób legalny w konstrukcji słupki, rozciągnięta siatka i bramy. Nie trzeba posiadać wiedzy specjalistycznej, iż upływ tak długiego czasu spowodował korozję niektórych elementów, przekrzywienia, rozplątanie siatki, spadek napięcia siatki, czy nieodpowiednią pracę zawiasów bramowych, czy furtki. Fachowe prace przy ogrodzeniu muszą spowodować wymianę elementów całej linii. Połączenie starej siatki i paneli ogrodzeniowych wyglądałoby nieestetycznie i wbrew sztuce budowlanej.

Z treści decyzji oraz z samego nakazu rozbiórki wynika, iż skarżący dokonali czynności modernizacyjnych tylko i wyłącznie w części wschodniej i zachodniej nieruchomości tj. w około połowie istniejącego ogrodzenia. Samo wykonanie tych prac, biorąc pod uwagę prawo budowlane, było wykonane zgodnie z prawem. Nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, czy dokonanie zgłoszenia. W ocenie skarżących przeprowadzili oni remont ogrodzenia, a nie jego odbudowę.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ nietrafnie wskazał orzecznictwo, które powinno być tutaj zastosowane - powołano się wyrok NSA z dnia 19.04.2011 r. o sygn.

II OSK 693/10, w którym prace polegające na rozbiórce zużytych elementów obiektu, a potem na pracach odtworzeniowych wiąże się z zakwalifikowaniem takich prac jako odbudowę - nie można wyremontować rzeczy nieistniejącej. Powyższy wyrok nie jest holistycznym ujęciem niniejszej sprawy, gdyż trzeba oddzielić definicyjnie remont od odbudowy oraz wziąć pod uwagę stan istniejący - ponadto remont wykonano wobec istniejącego obiektu budowlanego, powoli dokonując modernizacji każdego z jej elementów.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 prawa budowlanego remont jest wykonywaniem w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Ustawodawca wskazując w powyższym przepisie, jak należy rozumieć roboty budowlane polegające na remoncie obiektu budowlanego, oparł się na trzech istotnych elementach definiujących to pojęcie. Po pierwsze, remont musi być wykonywany w istniejącym obiekcie budowlanym, co wyklucza z góry brak takiego obiektu w całości lub części i co oznaczałoby budowę lub odbudowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Po drugie, roboty budowlane polegające na remoncie mają na celu wyłącznie odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego, a nie jego przebudowę, rozbudowę, nadbudowę lub zmianę jego przeznaczenia. I po trzecie, przy wykonywaniu remontu dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 281/11 z dnia 20 kwietnia 2012 r. roboty budowlane polegające na remoncie (istniejących obiektów budowlanych) i odbudowie mają dwie wspólne cechy, to, że prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu i przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Różny natomiast jest zakres wykonywanych robót budowlanych. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu w przeciwieństwie do odbudowy, kiedy ten zakres jest znacznie szerszy. Poza tym w przypadku remontu, obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu.

Dokonując analizy powyższego orzeczenia, w ocenie skarżących nie można dokonać odbudowy istniejącego obiektu budowlanego, a takim bezsprzecznie jest ogrodzenie istniejące od 20 lat, które spełniało swoją rolę odgradzania nieruchomości od otoczenia. Nie ma w obszernym materiale dowodowym żadnych informacji na temat nie zachowania się którejś części ogrodzenia, które można byłoby odbudować. Wykonanie remontu przez Skarżących nie spowodowało przebudowy, rozbudowy, nadbudowy lub zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego - wyremontowane części ogrodzenia znajdują się w tym samym miejscu co stara konstrukcja i można powiedzieć więcej - nie zmieniła się w żadnych stopniu substancja nieruchomości i terenów sąsiednich, oddziaływanie obiektu na środowisko, czy wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe chronione powyższym rozporządzeniem wojewody.

Zgodnie z rozporządzeniem nr [...] Wojewody K.-P. z dnia [...].11.2004 r. w sprawie N. P. T., zabrania się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegowej jeziora G.. O ile niniejsza nieruchomość jest położona przy linii brzegowej jeziora G., podlegając zakazom wskazanym w ww. rozporządzeniu, to skarżący wskazują, że zakaz dotyczy budowania nowych obiektów budowlanych. Z uwagi na wcześniejsze fakty i stwierdzenia, remont istniejącego obiektu budowlanego nie jest budowaniem nowego obiektu budowlanego, co skutkuje brakiem naruszenia niniejszego przepisu i powinno spowodować umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto, hipotetycznie gdyby przyjąć, iż czynności skarżących były odbudową części istniejącego obiektu budowlanego jakim jest ogrodzenie, w ocenie skarżących, nie jest budową nowego obiektu budowlanego, zakazanej przez powyższy przepis. Ogrodzenie istniejące od 20 lat nie jest nowym obiektem budowlanym. W ocenie skarżących, w obydwu przypadkach nie naruszono tego zakazu.

Skarżący wskazali również na cel wprowadzenia niniejszego rozporządzenia, które w § 1 wyraźnie określa: Park obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. W istniejącym krajobrazie w momencie wprowadzania rozporządzenia, ogrodzenie było elementem krajobrazu, które nie zaburzało jego struktury. W ocenie skarżących celem wprowadzenia rozporządzenia było zachowanie istniejącej infrastruktury w celu ochrony terenów przyrody przeciwdziałając zabudowie, która mogłaby naruszyć tą substancję, jednak czynności remontowe istniejącego ogrodzenia nie są w stanie jej naruszyć. Ponadto, w tak szczegółowym uzasadnieniu zabrakło kluczowej informacji, jaki nowy obiekt został wybudowany, który powodowałby naruszenie przepisów, co w ogóle wyklucza jakiekolwiek poniesienie konsekwencji prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - określanej dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie

Przedmiotem skargi jest ocena zasadności wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I., wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazującej [...] oraz K. T., jako inwestorom oraz właścicielom działki, rozbiórkę samowolnie wykonanej budowli - ogrodzenia niezabudowanej działki.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest sprecyzowanie i określenie niektórych pojęć i ustalenie okoliczności, które mają kluczowe znaczenie dla oceny stanu faktycznego i oceny prawnej.

1) Ogrodzenie stanowi funkcjonalnie obiekt jako całość, zatem ingerencja w jego fragment jest co do zasady ingerencją w część obiektu. Przedmiotem sprawy jest rozbiórka samowolnie wykonanej budowli – ogrodzenia. Okoliczności stanu faktycznego wskazują natomiast, że skarżący ingerowali wyłącznie we fragment istniejącego obiektu. Nakaz rozbiórki odnosi się do rozbiórki ogrodzenia - od strony wschodniej i od strony zachodniej. W takim przypadku mamy do czynienia z nakazem rozbiórki części obiektu. Ma to znaczenie w świetle przepisu rozporządzenia, który zdaniem organu został naruszony. W rozpoznawanej sprawie zabrakło jednak wyjaśnienia organu i ustosunkowania się do zarzutu w tym zakresie. Rozpoznając ten aspekt należałoby ocenić czy nowe elementy ogrodzenia stanowią samoistny fragment tj. przęsła połączono z nowowybudowanymi słupkami czy przytwierdzono je do już istniejących słupków. Jeśli można wyodrębnić fragment nowego ogrodzenia jako całość nie byłoby przeszkód do ustalenia, że naruszono postanowienia rozporządzenia, gdyż po pierwsze w ramach postępowania naprawczego istnieje możliwość nakazania rozbiórki części obiektu jeśli on stanowi samowolę budowlaną, a po drugie, przy przyjęciu niedopuszczalności takiego rozstrzygnięcia istnieje realne ryzyko doprowadzenia do odbudowy całego ogrodzenia co prowadzi do sprzeczności między ustaleniami aktu miejscowego (powstanie nowowybudowanego obiektu) a działaniem w granicach prawa co do odbudowy kolejnych fragmentów. Jest to dodatkowy argument przemawiający za tym, że w konkretnych okolicznościach, w zależności od charakteru odbudowy zasadne będzie orzeczenie rozbiórki fragmentu ogrodzenia i jednocześnie nie dojdzie do naruszenia zapisu rozporządzenia o zakazie budowy nowych obiektów.

2) Wymagane jest również ustalenie jaki charakter na gruncie obowiązujących przepisów ma ogrodzenie, czy jest to obiekt budowlany czy urządzenie budowlane. W myśl definicji wynikającej z art. 3 pkt 9 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej jako "p.b.") określającej pojęcie urządzeń budowlanych, urządzenia budowlane to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Ustawodawca przykładowo wskazał, że takimi urządzeniami są: przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu cieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Należy tu wyraźnie zaznaczyć, że definiując pojęcie urządzenia budowlanego istotnym elementem jest związek urządzeń budowlanych z obiektem budowlanym. Wymienione urządzenia mają zapewnić właściwe warunki użytkowania obiektu budowlanego. Urządzenia budowlane stanowią zatem część obiektu budowlanego, pełniąc wobec niego funkcjonalnie pomocniczą rolę. Dla wypełnienia dyspozycji art. 3 pkt 9 u.p.b w okolicznościach niniejszej sprawy brakuje jednak obiektu, któremu ogrodzenie ma zapewnić możliwość jego użytkowania. Należy zatem ocenić, czy samodzielne ogrodzenie jest budowlą w rozumieniu przytoczonego powyżej art. 3 pkt 3 u.p.b., gdy nie składa się na całość użytkową. W tym celu należy odwołać się do definicji obiektu budowlanego.

Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 u.p.b. Stosownie do art. 3 pkt 1 p.b. ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym, należy przez to rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury.

Zgodnie zatem z tym przepisem, obiekt budowlany to budynek, budowla albo obiekt małej architektury. Ogrodzenie nie spełnia przesłanek pozwalających na uznanie go za budynek (nie jest chociażby wyodrębnione z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych) ani za obiekt małej architektury (nie jest obiektem niewielkim).

Przez pojęcie budowli, stosownie do treści art. 3 pkt 3 u.p.b. należy rozumieć każdy obiekt niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, naziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Przepis art. 3 pkt 3 prawa budowlanego zawiera przykładowy katalog obiektów budowlanych, a więc budowle to także np. części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składające się na całość użytkową.

Powstaje zatem wątpliwość jak definiować ogrodzenie, jeśli nie jest ono związane z obiektem budowlanym, gdy takiego obiektu nie ma, a więc gdy ogrodzenie dotyczy niezabudowanej działki.

W wyroku NSA z dnia z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OW 5/22 a także wyroku z dnia 23 października 2019 r., o sygn. akt II OSK 2900/17, LEX nr 2741480 Sąd wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy ogrodzenie jest budowane jako część obiektu budowlanego, czy też jako odrębny obiekt budowlany, mieści się zawsze w definicji obiektu budowlanego lub jego części. Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08, LEX nr 571928 wskazując, że ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicją urządzenia zawartą w art. 3 pkt 9 Pr. bud., ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr. bud., wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego. Przy czym, aby urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Pr. bud. podlegało regulacjom tego prawa, musi ono stanowić bądź to część obiektu budowlanego, z którym jest związane, bądź stanowić samodzielny obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Pr. bud.

Akceptując przedstawiony pogląd, należy stwierdzić, że ogrodzenie niezabudowanej działki stanowi obiekt budowlany i organ nadzoru budowlanego ma uprawnienia do wdrożenia procedury naprawczej, gdy taki obiekt budowlany powstał z naruszeniem obowiązujących przepisów.

3) Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczna była również ocena charakteru wykonanych robót, czy był to remont czy odbudowa obiektu budowalnego.

Sąd podziela stanowisko organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z odbudową części obiektu budowlanego, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a nie z remontem. Remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 nie może polegać na rozbiórce obiektu budowlanego, a później na jego ponownej budowie, nawet jeżeli zostały zachowane parametry wcześniejszego obiektu. W sprawie zmieniono natomiast konstrukcyjnie określone elementy jak np. przez wprowadzenie podmurówki, czy betonowego zakotwiczenia słupków, demontując w całości poprzednią konstrukcję i wprowadzając nowe rozwiązania. Nie można w tych okolicznościach uznać, że inwestor przeprowadził wyłącznie remont. Wykonane prace nie mogą też być zakwalifikowane tylko jako prace zabezpieczające istniejący obiekt.

4) Budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia właściwemu organowi. Wysokość ogrodzenia nie przekraczała 2,2 m. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 20 u.P.b. stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m.

5) W przypadku wzniesienia obiektu budowlanego nie wymagającego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do zbadania czy obiekt taki nie narusza innych przepisów. Teren na którym jest zlokalizowane sporne ogrodzenie nie jest objęty obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie prawa należy rozważyć wyłącznie na gruncie § 4 pkt 7 rozporządzenia nr [...] Wojewody K.-P.,(o ile pierwotne postawienie ogrodzenia nie naruszało też wcześniej obowiązujących przepisów- wówczas one również powinny być ocenione jako naruszenia prawa budowlanego), gdyż pod pojęciem "przepisów" należy rozumieć również regulacje zawarte w innych aktach prawa miejscowego a więc m. in. w uchwale krajobrazowej. Należy wskazać, że plan ochrony parku krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego, o czym stanowi art. 20 ust. 4a ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz.U 2024 r., poz. 1478). Oznacza to, że budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego aktu, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na realizacji obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane).

Zgodnie z § 4 pkt 7 rozporządzenia nr [...] Wojewody K.-P. z dnia [...].11.2004 r. (Dz. Urz. Z 2004 r., nr [...], poz. 1889) w parku krajobrazowym zakazuje się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Przy takiej konstrukcji zapisu § 4 pkt 7 należy podkreślić, że wykonane ogrodzenie nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa o ile nie jest nowowybudowanym obiektem budowlanym lub jego częścią stanowiącą konstrukcyjną całość. Jeśli dotyczy istniejącego obiektu nie podpada pod obowiązujący zakaz. Nie oznacza to jednak przyzwolenia na fragmentaryczne doprowadzenie do odbudowy całego ogrodzenia, gdyż w takim przypadku przez odbudowę fragmentów może dojść de facto do wybudowania nowego obiektu. Próba odbudowy kolejnych fragmentów może prowadzić do postawienia zasadnego zarzutu jako działania zmierzającego do nadużywania prawa i wypełnienia przesłanki z § 4 pkt 7 tj. powstania nowowybudowanego obiektu budowlanego w ramach postępującego procesu odbudowy obiektu budowalnego.

W okolicznościach, gdy budowla narusza inne przepisy ale nie narusza wprost przepisów ustawy prawo budowlane czy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, istnieją podstawy do wdrożenia postępowania naprawczego. Prawidłowo zatem organ uznał, że w niniejszej sprawie należy zbadać przesłanki zastosowania ma art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko wskazujące, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego lub zrealizowania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom planu miejscowego, odpowiednie zastosowanie ma m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z 3 lutego 2022 r. II OSK 684/19).

Celem niniejszego postępowania było nie tylko zweryfikowanie kiedy powstała odbudowa części ogrodzenia ale również czy pierwotne ogrodzenie powstało w zgodzie z obowiązującymi przepisami, gdyż jeśli nie było podstaw do postawienia ogrodzenia w momencie jego budowy zaistniałaby możliwość ustalenia samowoli budowlanej dla całości, jako niezgodności z obowiązującymi przepisami, prowadząc do konieczności orzeczenia o rozbiórce a obecna odbudowa zostałaby skonsumowana przez pierwotną bezprawność. W przypadku wybudowania obiektu wbrew postanowieniom aktu prawa miejscowego, czy przepisom prawa budowlanego, odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym należy nakazać rozbiórkę obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. W przypadku postawienia pierwotnego ogrodzenia w zgodzie z obowiązującymi przepisami, podstawą do oceny zgodności wykonanej odbudowy jest tylko § 4 pkt 7 rozporządzenia w rozumieniu przedstawionym powyżej. W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać wydane rozstrzygnięcie przynajmniej jako przedwczesne, gdyż wymaga oceny sposobu odbudowy fragmentu ogrodzenia na działce nr [...] a w konsekwencji ustalenia czy stanowi wypełnienie dyspozycji § 4 pkt 7 rozporządzenia nr 30/2004 Wojewody.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając od organu na rzec Skarżącego kwotę1014 zł obejmującą kwotę wniesionego wpisu od skargi oraz poniesionych kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni przedstawioną ocenę prawną i uzupełni ustalenia we wskazanym zakresie.