Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 918/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Mateusz Rogala Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2023 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 lutego 2023 r. nr KOA/3950/Pd/22 w przedmiocie uchylenia decyzji oraz zatwierdzenia z urzędu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 21 lutego 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako SKO/organ) utrzymało w mocy zapadłą w wyniku wznowienia postępowania decyzję Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 21 lipca 2022 r. (znak: [...] ), którą ww wójt: I) uchylił decyzję ostateczną Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 11 stycznia 2019 r. w sprawie podziału z urzędu nieruchomości oznaczonych jako działki ewid. nr [...], [...], [...] i [...]położonych we wsi [...] gminie [...] ; II) zatwierdził z urzędu podział kilku położonych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości tj: 1.) nieruchomości objętej księgą wieczystą NR [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna [...] , stanowiącej własność małż. S. C. i Z. C. , na działki [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha; 2.) nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna [...] , stanowiącej współwłasność J. L. i K. M. na działki [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha; 3.) nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] , stanowiącej własność małż. J. M.i B. H. , na działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha; 4.) nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] oraz aktem notarialnym Rep. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] , stanowiącej współwłasność małż. J. H. i A. B. , małż. J. M. i B. H. , małż. S. C. i Z. C. , na działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości według wykazu zmian gruntowych, przyjętą w dniu 3 listopada 2020 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem identyfikatora operatu technicznego [...] , stanowiącą integralną cześć decyzji.

W uzasadnieniu ww decyzji SKO podało, że decyzja zapadła na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz w związku z art. 96 ust. 1, art. 93 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U: z 2023 r., poz. 344, dalej jako ugn.). SKO wskazało, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa gdyż stanowiąca integralną część decyzji podziałowej Nr [...] z dnia 11 stycznia 2019 r. mapa [...] z projektem podziału działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...]położonych we wsi [...] zawierała błąd w zakresie powierzchni użytków gruntowych w jednej z projektowanych działek ([...] ), co finalnie uniemożliwiło wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków a więc decyzja stała się przez to częściowo niewykonalna. Wskazano w szczególności na zawarty w niej wykaz zmian danych ewidencyjnych, na podstawie którego ujawnia się w ewidencji dane dotyczące powierzchni i użytków wydzielonych działek, a dalej na wydzieloną z nieruchomości małżonków S. i Z. działkę [...] o powierzchni [...] ha i nieprawidłowe oznaczenie na niej użytków gruntowych "RV" i "RVI".

Odnośnie do samego podziału nieruchomości SKO podało, że w niniejszej sprawie wstępny projekt podziału nieruchomości został pozytywnie zaopiniowany przez Wójta Gminy [...] postanowieniem z dnia 22 lipca 2021 r. znak: [...] jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zachodniej części wsi [...] , uchwalonym przez Radę Gminy [...] uchwałą Nr [...] z dnia 21 marca 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2007 r. Nr 106, poz. 2667) oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w rejonie cmentarza we wsi [...] , uchwalonym przez Radę Gminy [...] uchwałą Nr [...] z dnia 2 września 2019 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2019 r. poz. 11750). Z akt sprawy wynika, że powyższe postanowienie zostało doręczone stronom w dniach 28, 29, 30 lipca i 12 sierpnia 2021 r. i nie zostało przez nie zaskarżone w ustawowym terminie.

Organ przywołał art. 97 ust. 3 ugn dotyczący zasad dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, i wyjaśnił, że podział nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...] i [...]położonych we wsi [...] jest niezbędny do realizacji celów publicznych w rozumieniu art. 6 pkt 1 ugn tj. został dokonany w celu wydzielenia gruntów pod drogi publiczne. Wyjaśnił dalej, że wg przywołanych wyżej miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy [...] powstałe wskutek podziału działki:

• nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha - położone są na terenie przeznaczonym są pod drogę publiczną klasy lokalnej, drogę gminną, oznaczoną symbolem planistycznym "5.KL" (por. ww. uchwała Nr [...] );

• nr [...] o powierzchni [...] ha - położona jest na terenie przeznaczonym są pod drogę publiczną klasy lokalnej, drogę gminną, oznaczoną symbolem planistycznym "2.KDL" (por. uchwała Nr [...] );

• nr [...] o powierzchni [...] ha - położona jest na terenie przeznaczonym są pod drogę publiczną klasy lokalnej, drogę gminną, oznaczoną symbolami planistycznymi "3.KDL" (por. uchwała Nr [...] ) i "5.KL" (por. ww. uchwała Nr [...] ).

Co do pozostałych działek [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, organ podał, że położone są na terenie o przeznaczeniu podstawowym: pod zabudowę usług o maksymalnej powierzchni usług 500 m2 w tym: budynki biurowe i konferencyjne, budynki służby zdrowia, jak: szpitale i przychodnie, budynki handlu i gastronomii, z wyjątkiem centrów i hal targowych, składów i magazynów (...). W zakresie działki [...] o powierzchni [...] ha – SKO określiło przeznaczenie pod zabudowę usługową nieuciążliwą z dopuszczeniem lokalizowania obiektów malej architektury, dojazdów i uzbrojenia terenu, oznaczonym symbolem planistycznym "l.U", a działka nr [...] o pow. [...] ha przeznaczona jest w części na pod drogę publiczną klasy dojazdowej, drogę gminną, oznaczoną symbolem planistycznym "2.KDD", a w części położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę usługową nieuciążliwą z dopuszczeniem lokalizowania obiektów małej architektury, dojazdów i uzbrojenia terenu, oznaczonym symbolem planistycznym "5.U" (...). W konsekwencji organ wyjaśnił, że powyższe działki będą mogły być wykorzystane (zagospodarowane) w sposób zgodny z ich przeznaczeniem ustalonym w ww. planach miejscowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO uznało, że organ I instancji zasadnie wskazał w zaskarżonej decyzji, iż przeprowadzenie podziału nieruchomości nie jest przedsięwzięciem, dla którego przepisy prawa wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż podział nieruchomości nie wpisuje się w definicję "przedsięwzięcia" określoną w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 z p. zm.), zwanej dalej "u.o.o.ś.". Wg SKO nie można mówić o wydaniu przez organ I instancji spornej decyzji z naruszeniem art. 72 ust. 1 czy art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., zgodnie z którym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. SKO podkreśliło, że z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 z p. zm.) również wynika, że podział nieruchomości nie stanowi przedsięwzięcia określonego w tych przepisach.

W skardze J. L. (dalej jako skarżący) zarzucił SKO naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 21.07.2022 r.. Nr [...] znak: [...] ;

2) art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie prowadzące do nierozpoznania istoty sprawy przez SKO w Warszawie, wskutek nierozpoznania zarzutów podniesionych w treści odwołania, dotyczących zwłaszcza naruszenia:

a) art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie przez Wójta Gminy [...] przy wydaniu zaskarżonej decyzji i niewykonanie zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wskazanych w decyzji z dnia 25.01.2022, [...] , uchylającej poprzednią decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania; ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ ograniczyło się do polemiki ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, pomimo iż Wójt Gminy [...] nie złożył sprzeciwu do sądu administracyjnego, a zatem kwestionowanie ustaleń, wytycznych i wskazanych okoliczności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie jest niedopuszczalne; '

b) art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wznowienie - postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 11.01.2019 r., Nr [...] , wskutek wykrycia błędów na mapie geodezyjnej i opracowania nowej mapy po wydaniu decyzji; w szczególności, iż nowa mapa geodezyjna, czyli dokument nie istniejący przed wydaniem decyzji z 11.01.2019 r. nr [...] , nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, bowiem przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie służy naprawianiu błędów postępowania administracyjnego;

c) art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie podziału nieruchomości bez rozważenia, czy tak daleko idąca ingerencja w prawo własności jest uzasadniona oraz bez analizy celowości budowy drogi o szerokości ok. 15 m z drugiej strony działek nr [...] ; [...] i [...] , w sytuacji gdy przez działkę nr w [...] biegnie droga łącząca ul. [...] z ul. [...] i jest to wystarczająca droga dojazdowa do kilku posesji między ul. [...] a ul. [...] ;

d) art. 6, art. 7, art. 77 ust 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia, czy podział geodezyjny nieruchomości i jego zakres jest niezbędny w celu realizacji planów inwestycyjnych Gminy;

3. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja Wójta Gminy [...] podlegała stwierdzeniu nieważności w całości wskutek rażącego naruszenia prawa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy [...] , ewentualnie o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy [...] (...).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 11 stycznia 2019 r. w dokonano podziału z urzędu kilku sąsiadujących ze sobą nieruchomości wieczystoksięgowych oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] , [...] , [...] i [...] . Każda z tych nieruchomości ma inną konfigurację i innego właściciela, jedną decyzją administracyjną dokonano zatem kilku podziałów nieruchomości. W wyniku ujawnienia błędu ewidencyjnego w jednej z nieruchomości (pierwotna dz. [...] ) zostało wznowione całe postępowanie podziałowe dotyczące kilku sąsiadujących nieruchomości i finalnie, kwestia użytków gruntowych i powierzchni "została skorygowana" zaskarżoną decyzją jedynie w stosunku do nieruchomości stanowiącej pierwotnie działkę [...] i będącej własnością małżonków C. . Pozostały układ podziału, gdy chodzi o sąsiednie nieruchomości nie uległ zmianie, a zatem zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja, zapadła w wyniku wznowienia postępowania, zmodyfikowała jedynie część decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia 11 stycznia 2019 r.

W zakresie stanowiącym działkę objętą księgą wieczystą Nr [...] , oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako [...] , stanowiącą współwłasność skarżącego J. L. i K. M. na działki [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha podział nieruchomości dokonany w 2019r. i ten kontrolowany w niniejszej sprawie – nie uległ zmianie. Zarówno w 2019r. jak i obecnie działka skarżącego [...] została podzielona na dwie działki o pow. [...] ha i o pow. [...] ha – zgodnie z celem podziału i zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przywołanego przez organ. W konsekwencji Sąd przyjął, że jakkolwiek skarżący jest stroną spornego postępowania podziałowego i adresatem obu decyzji zatwierdzających podział, a więc tej z 2019r. i tej zapadłej w wyniku wznowienia postępowania decyzji weryfikującej użytki gruntowe w zakresie nienależącej do skarżącego nieruchomości sąsiedniej – to pomimo to skarżący nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do kwestionowania decyzji SKO z 21 lutego 2023r. gdyż nie narusza ona żadnego jego prawa i w istocie w ogóle nie dotyczy jego nieruchomości; weryfikuje jedynie podział nieruchomości sąsiedniej bez ingerowania w prawa i powierzchnię czy użytki gruntowe nieruchomości skarżącego.

W tej sytuacji Sąd za bezprzedmiotowe uznał odnoszenie się do zarzutów skargi, która w istocie zmierza do podważenia zasadności samego podziału nieruchomości z 2019r. a więc merytorycznej weryfikacji i ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie do zatwierdzonego ostateczną decyzją podziału działki [...] . Tym nie mniej należy podkreślić, że w ocenie Sądu niezasadne są zarzuty co do naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 ust 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia, czy podział geodezyjny nieruchomości i jego zakres jest niezbędny w celu realizacji planów inwestycyjnych Gminy. Na tym etapie sprawy (prowadzonej w wyniku wdrożenia nadzwyczajnej procedury wznowieniowej w stosunku do sąsiedniej nieruchomości) skarżący nie może już składać skutecznie zarzutów co do zasadności określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego szerokości drogi publicznej – w tym zakresie organy są związane przepisami planu a przy tym nie budzi wątpliwości, że wg orzecznictwa ustanowienie w prawie miejscowym danego ciągu komunikacyjnego jest wiążące i wymagalne gdy chodzi o niezbędność realizacji przedsięwzięcia określonego postanowieniami planu – już w dacie jego wejścia w życie (uchwalenia). Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn poprzez brak rozważenia, czy tak daleko idąca ingerencja w prawo własności jest uzasadniona i poprzez brak analizy celowości budowy drogi o danej szerokości. Nawet właściciel nieruchomości objętej weryfikującą decyzją kontrolowaną w niniejszym postępowaniu nie mógłby już kwestionować zasadności samego podziału nieruchomości, skoro podstawą wznowienia postępowania nie jest kwestia analizy czy ważności przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Gdy zaś chodzi o przesłanki wznowienia postępowania, Sąd podnosi, że w art. 145 § 1 pkt 5 kpa została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, tak więc podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (zob. wyrok SN z 13 stycznia 2000 r., III RN 125/99, Prok. i Pr. 2000, nr 5, poz. 36; wyrok SN z 6 marca 2002 r., III RN 75/01, OSNAPiUS 2002, nr 17, poz. 401). Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Za nową okoliczność faktyczną mogą być uznane fakty wynikające np. z opinii biegłego (zob. wyrok NSA z 27 października 1998 r., III SA 1165/97, LEX nr 36900). Równie niezasadne a wręcz całkowicie chybione, są zarzuty odnośnie do potencjalnego wymogu sporządzenia przez organ oceny oddziaływania przedsięwziecia na środowisko, bezprzedmiotowe jest ponowne odnoszenie się do tej kwestii, gdyż organ rzeczowo zajął w tym zakresie stanowisko i merytorycznie je uzasadnił.

Sąd nie znalazł też podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.