Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1933/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 7, art. 31 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 347
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 73, art. 74 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31 ust. 3, art. 52 ust. 4, art. 55 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 8 ust. 1 i 2, art. 13
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
article: art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant referent stażysta Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 475/21 w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 lutego 2021 r. nr DOiR-I-6251-59/2020/AF w przedmiocie odmowy uznania za obywatela polskiego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 475/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. U. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 22 lutego 2021 r. nr DOiR-I-6251-59/2020/AF w przedmiocie odmowy uznania za obywatela polskiego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. nr WSC-I.6121.2.89.2020 odmówił uznania skarżącego za obywatela polskiego, powołując się na art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2020 r. poz. 347).

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją nie uwzględnił odwołania wniesionego przez skarżącego.

W ocenie organu odwoławczego, skarżący spełnił obligatoryjne przesłanki do uznania go za obywatela polskiego wskazane w art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o obywatelstwie polskim. Skarżący dołączył bowiem do wniosku Certyfikat Znajomości Języka Polskiego, umowę najmu lokalu mieszkalnego oraz dokumenty potwierdzające stabilne i regularne źródło dochodu, a jego pobyt na terytorium RP jest nieprzerwany. Posiada bowiem od 10 sierpnia 2016 r. zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone mocą decyzji Wojewody Mazowieckiego nr WSC-II-2.6152.1124.2016. Niemniej jednak organ rozpatrując sprawę miał na uwadze nie tylko interes strony, ale również interes społeczny. Wyjaśnił bowiem, że na podstawie art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim, odmawia się uznania cudzoziemca za obywatela polskiego, w przypadku gdy nabycie przez niego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W toku postępowania administracyjnego Wojewoda Mazowiecki wystąpił do Komendanta Stołecznego Policji i Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wyrażenie opinii, czy nabycie przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pozyskane w ten sposób dokumenty zostały wyłączone z akt postanowieniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 czerwca 2020 r. nr WSC-I.6121.2.89.2020 utrzymanym następnie postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2020 r. nr DOiR-I-6251-30/2020/AF. Dokumentom tym zawierającym, informacje niejawne, została nadana klauzula "TAJNE". Świadczą one o tym, że uznanie skarżącego za obywatela polskiego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Biorąc pod uwagę, że skarżący nie jest osobą uprawnioną do zapoznania się z treścią dokumentu niejawnego, organ odstąpił od uzasadnienia decyzji w zakresie dotyczącym tego dokumentu na podstawie art. 11 ustawy o obywatelstwie polskim. Analiza całokształtu akt tej sprawy, w tym dokumentu niejawnego, prowadzi do wniosku, że przeciwko uznaniu skarżącego za obywatela polskiego przemawiają względy bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego.

Na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę wniósł M. U. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 8 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ingerencję w prawo do życia prywatnego strony na skutek braku dokonania jakichkolwiek ustaleń, czy dokonana ingerencja była konieczna i proporcjonalna, jak również poprzez zaniechanie dokonania ważenia dóbr chronionych jakimi są: prawo do poszanowania życia prywatnego opisanego w art. 8 Konwencji oraz względów bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego, biorąc pod uwagę jedynie te drugie;

2. art. 6, art. 7, art. 10 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez:

a. ograniczenie postepowania dowodowego wyłącznie do materiału tajnego i całkowite pominięcie innych okoliczności sprawy, podczas gdy dotychczasowe zachowanie i sposób życia skarżącego na terytorium RP wskazują, że przestrzega on porządku prawnego i utrwalonych w społeczeństwie zasad i ogólnie przyjętych reguł postępowania, a co za tym idzie nabycie przez skarżącego obywatelstwa polskiego nie powoduje zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego,

b. nieuwzględnienie faktu stałego i długotrwałego przebywania na terytorium RP razem z liczną rodziną oraz aktywności społecznej skarżącego i jego brak jakichkolwiek zatargów z prawem w okresie 12 lat poprzedzających złożenie wniosku, co prowadzi do wniosku, że skarżący przestrzega obowiązującego w Polsce porządku prawnego,

c. brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na czym miałoby polegać rzekome zagrożenie bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego uniemożliwiające uznanie skarżącego za obywatela polskiego.

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 475/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 22 lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy uznania za obywatela polskiego

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Oceniając sprawę co do jej istoty, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną.

Sąd wskazał, że podstawą materialnoprawną decyzji był przepis art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2020 r. poz. 347), zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się uznania za obywatela polskiego, w przypadku gdy nabycie przez niego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przepis ten ma charakter związany, a zatem zaistnienie przesłanek w nim wymienionych nie pozostawia organom żadnej możliwości wyboru treści decyzji. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia bezpieczeństwa i porządku publicznego, co oznacza, że każdorazowo zaistnienie takich okoliczności będzie musiało podlegać ocenie organu. Jest to pojęcie niedookreślone, które wymaga oceny, w każdej indywidualnej sprawie. Przy definiowaniu "zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego" przyjmuje się szeroki zakres swobody. Jednocześnie uznaje się, że odwoływanie się do klauzul odsyłających w administracyjnym stosowaniu prawa traktowane jest jako element swoistego uznania administracyjnego (sensu largo), nawet jeśli w istocie nie jest to uznaniowy typ decydowania. W szczególności przez "zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego" należy rozumieć taką postawę cudzoziemca i jego sposób zachowania, które kolidują z obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej porządkiem prawnym. W kontekście art. 31 pkt 2 powołanej ustawy brak jest podstaw do analizowania wagi popełnionych przez cudzoziemca czynów karalnych, gdyż zagrożeniem dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego mogą być wszelkie postawy cudzoziemca i jego sposoby zachowania, które kolidują z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym. Intencją ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, w której do grona obywateli polskich będą włączani nie tylko cudzoziemcy popełniający najcięższe zbrodnie, lecz wszyscy cudzoziemcy, którzy pomimo, że chcą uzyskać korzyści płynące z nabycia obywatelstwa polskiego, to dopuścili się czynu zagrażającego dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, przez co swoją postawą i sposobem zachowania dowiedli, że nie respektują polskiego prawa i porządku publicznego. Do stwierdzenia zatem, że nabycie przez skarżącego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, wystarczające jest ustalenie, że jego dotychczasowe działanie (działania) godziło w bezpieczeństwo lub porządek publiczny na terytorium RP. Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jednocześnie dobrem prawnie chronionym, do którego odwołuje się ustawodawca w art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim. Instytucja prawna uregulowana w art. 30 i 31 ustawy o obywatelstwie polskim chroni m.in. dobro wspólne, jakim jest bezpieczeństwo i porządek publiczny. Konstrukcja dobra wspólnego stanowi naczelny cel (tzw. cel celów) istnienia wspólnoty państwowej oraz źródło szczególnych celów i zadań państwa (publicznych) (zob. M. Kamiński, Zarys koncepcji dobra prawnego objętego ochroną norm prawa administracyjnego (dobra administracyjnoprawnego), [w:] Z. Duniewska (red.), Dobra chronione w prawie administracyjnym, Łódź 2014, s. 40). Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego leży w interesie publicznym i należy do kategorii dobra wspólnego. Pojęcie interesu publicznego jest utożsamiane z pojęciem dobra wspólnego. Treść pojęcia dobra wspólnego, jakim jest państwo, jest ogólna, a zarazem szczegółowa, mieszczą się w niej różne elementy nierozerwalnie związane z państwem demokratycznym. Jest to pojęcie otwarte i zmienne w czasie, oparte na podstawowych i uniwersalnych wartościach stanowiących podstawę Konstytucji. W tak rozumianym pojęciu dobra wspólnego mieści się węższa kategoria interesu publicznego, w którego ramach formułowane bywają jeszcze inne węższe kategorie tego interesu (np. ważny interes państwa) – (zob. Z. Duniewska, Podstawowe pojęcia prawa administracyjnego. Cel publiczny, interes publiczny i dobro wspólne, [w:] M. Sathl (red.), Prawo administracyjne pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2019, s. 87 i n.). W interesie publicznym leżą zatem postawy lub działania korzystne dla ogółu (społeczeństwa) i przeciwnie – działania dla ogółu niekorzystne są sprzeczne z interesem publicznym (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2012, s. 28). Działanie w interesie publicznym może ograniczać interesy indywidualne, ale nigdy nie może pozostawać z nimi w całkowitej sprzeczności. Cechą charakterystyczną jest to, że z jednej strony poza granicami interesu publicznego pozostają pewne obszary interesów indywidualnych, niedające się pogodzić z interesami innych osób, a z drugiej strony w obrębie interesu publicznego nie ma miejsca na jakiekolwiek inne interesy niż połączone w imię wspólnego dobra interesy indywidualne. Działanie w interesie publicznym jest więc działaniem na rzecz wielu interesów indywidualnych (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Kraków 2002, s. 83–84).

Zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego stanowi przesłankę negatywną dla możliwości uwzględnienia wniosku w wielu postępowaniach z udziałem cudzoziemców. O ile w przypadku zezwoleń pobytowych ustawodawca przewidział możliwość ich uchylenia lub cofnięcia, jeżeli cudzoziemiec stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (np. art. 199 ust. 1 pkt, art. 215 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach), o tyle takiej możliwości nie ma w stosunku do cudzoziemca, który nabył obywatelstwo polskie. Obywatelstwo to szczególna więź prawna osoby z państwem. Konsekwencją uznania cudzoziemca za obywatela jest włączenie go w ogół społeczeństwa i przyznanie wszystkich praw przysługujących obywatelom. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje również trwałość obywatelstwa. Zgodnie z art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie. Oznacza to, że decyzja o uznaniu za obywatela polskiego powoduje w zasadzie nieodwracalne skutki. W stosunku do takiej decyzji mogą mieć zastosowanie wyłącznie tryby nadzwyczajne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego ze względu na jej poważną wadliwość procesową lub materialnoprawną. Ze względu na konstytucyjną trwałość obywatelstwa polskiego nie jest natomiast możliwe uchylenie decyzji z powodu powstałego po wydaniu decyzji zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa albo porządku publicznego. Ocena, czy nabycie przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim) wymaga uwzględnienia skutków nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego i uwzględnienia konstytucyjnej ochrony trwałości nabytego obywatelstwa (art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

W konsekwencji niezasadne są podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wyjątek od jawności dla strony materiałów zgromadzonych w aktach sprawy w toku postępowania administracyjnego ustanawia art. 74 § 1 K.p.a., który wyłącza stosowanie art. 73 K.p.a. do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy, co może dotyczyć także części akt sprawy lub poszczególnych materiałów (dokumentów). Ograniczenie dostępu do dokumentów objętych ochroną informacji niejawnych stanowi ograniczenie czynnego udziału strony w postępowaniu, jednak zostało one przewidziane ustawą wydaną w warunkach wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wynika to z ochrony wartości nadrzędnej jaką jest bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny. Kwestia prawidłowości postanowienia o odmowie skarżącemu dostępu do materiałów niejawnych została rozstrzygnięta postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 czerwca 2020 r. o wyłączeniu z akt sprawy dokumentów niejawnych o klauzuli "TAJNE". Polski system prawny przewiduje kilka środków zaskarżenia umożliwiających weryfikację treści informacji niejawnych: odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które to organy władzy publicznej mają wgląd w akta niejawne. Ponadto osoba ubiegająca się o uznanie za obywatela polskiego w toku postępowań może skorzystać z trybu zażaleniowego i zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organów administracji o odmowie wglądu w akta zawierające informacje niejawne, z czego skarżący skorzystał, składając zażalenie na postanowienie Wojewody z dnia 15 czerwca 2020 r., nie skorzystał natomiast z prawa do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienie Ministra z dnia 14 września 2020 r., które to uprawnienie jest prawem skarżącego nie zaś obowiązkiem i wyłącznie od niego samego zależy czy z tego prawa skorzysta czy nie. Ponadto w każdej takiej sprawie wgląd w dokumenty niejawne mają sędziowie rozpoznający sprawę. Skarżący niewątpliwie napotkał trudności w formułowaniu stanowiska procesowego oraz w sporządzeniu skargi. Jednakże postępowanie administracyjne, w tym odwoławcze, ma charakter dalece odformalizowany i do prawidłowego rozpatrzenia sprawy nie jest konieczne precyzyjne postawienie konkretnych zarzutów. Dla uruchomienia pełnej kontroli instancyjnej, nieograniczonej do argumentów zawartych w odwołaniu, wystarczające jest wyrażenie niezadowolenia z zaskarżonej decyzji, na co jednoznacznie wskazuje treść art. 128 kpa. Organ odwoławczy nie będąc związany argumentacją zawartą w odwołaniu, obowiązany jest do rozpoznania sprawy od nowa, biorąc pod uwagę z urzędu wszystkie istotne okoliczności faktyczne, w tym nieznane skarżącemu. Zgodnie z modelem postępowania odwoławczego przyjętym w polskim porządku prawnym w postępowaniu administracyjnym, zakres postępowania odwoławczego nie jest uzależniony od sformułowanych w odwołaniu zarzutów. Podobne zasady, jak w postępowaniu odwoławczym, obowiązują w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sądowa kontrola legalności działań organu nie ogranicza się wyłącznie do kontroli ściśle formalnej, tj. do zbadania, czy decyzja o odmowie uznania za obywatela polskiego została wydana z poszanowaniem podstawowych wymogów procesowych. Obejmuje ona obowiązek sądu administracyjnego zarówno zapoznania się z niejawnym materiałem dowodowym, jak też oceny jego wiarygodności. Powyższe stanowi niezbędną gwarancję ochrony praw strony. Regulacje dotyczące dostępu do informacji niejawnych nie ograniczają sądów w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości i nie ograniczają kompetencji sądów administracyjnych co do zakresu sprawowanej kontroli.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym dokumentami niejawnymi, poddał wnikliwej ocenie zasadność odmowy uznania za obywatela polskiego, niezależnie od zarzutów podnoszonych w skardze przez skarżącego. Sąd nie dopatrzył się podstaw do podważenia oceny organu odwoławczego, że uznanie skarżącego za obywatela polskiego stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podstawę ustaleń faktycznych mających wskazywać, że w stosunku do cudzoziemca zachodzi przesłanka odmowy uznania za obywatela polskiego stanowiła informacja niejawna Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, której nadano klauzulę "TAJNE". Nadanie takiej klauzuli uniemożliwia Sądowi zawarcie w uzasadnieniu szczegółowej oceny tej informacji, gdyż prowadziłoby to do jej ujawnienia. Klauzulę tajności może zdjąć tylko ten podmiot, który klauzulę tę nadał. Niemniej jednak Sąd zapoznał się z tą informacją i miał możliwość jej oceny. W ocenie Sądu na aprobatę zasługują stanowiska organów administracji, że informacja ta daje podstawy do przyjęcia, że w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka odmowy uznania go za obywatela polskiego, o której mowa art. 31 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ingerencję w prawo skarżącego do życia prywatnego, zdaniem Sądu, należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę. Skarżący upatruje naruszenia tych praw w odmowie uznania go za obywatela polskiego. Konstytucja RP konsekwentnie odróżnia prawa człowieka i prawa obywatela. Przesądziło to o konieczności konstytucyjnego unormowania przesłanek posiadania obywatelstwa, które postrzegane jest jako stosunek publicznoprawny między państwem a jednostką, przy którego regulowaniu właściwość osoby jako podmiotu tego stosunku tworzy jej status prawny. W polskiej doktrynie prawa wskazuje się na istnienie związku między jednostką a państwem, a ponadto na całkowitą kompetencję państwa do określenia kto jest jego obywatelem, a także zasad nabycia i utraty obywatelstwa. Obywatelstwo polskie zgodnie z art. 4 ustawy o obywatelstwie polskim nabywa się m.in. przez uznanie za obywatela polskiego. Konstytucja RP wiąże z obywatelstwem posiadanie pewnych szczegółowych wolności i praw, a także obowiązków. Z praw i wolności należy podkreślić przewidziany w art. 52 ust. 4 Konstytucji zakaz wydalenia z kraju oraz zakazania obywatelowi powrotu do kraju, określony w art. 55 zakaz ekstradycji, ze szczególnymi wyjątkami określonymi w ust. 2 i 3. Dalej możliwość i prawo dostępu do służby publicznej, a także prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Zatem odmowa uznania za obywatela polskiego pozbawia skarżącego możliwości realizowania wymienionych wyżej przykładowo praw, z których może korzystać wyłącznie osoba fizyczna posiadająca obywatelstwo polskie. Jednakże posiadanie obywatelstwa polskiego lub jego brak nie przekłada się w żaden sposób na życie rodzinne cudzoziemca, możliwość zamieszkiwania na terytorium RP, czy zachowania tajemnicy korespondencji. Ochrony tego życia należy poszukiwać w swobodnej możliwości zamieszkiwania w dotychczasowym miejscu zamieszkania oraz wychowywania na terytorium RP siedmioro dzieci cudzoziemca. Sytuacja faktyczna skarżącego, która wynikała z dotychczasowych tytułów pobytowych, nie ulegnie żadnej zmianie. Prawo do życia rodzinnego i zamieszkiwania będzie mógł wykonywać na dotychczasowych warunkach. Jedynie nie zostanie przyznana w sposób trwały możliwość pobytu na terytorium RP w każdym czasie bez konieczności ubiegania się o to prawo i co chyba najważniejsze, ale bez wpływu na uprawnienia konwencyjne, skarżący nie uzyska prawa polegającego na zakazie wydalenia go lub ekstradycji z terytorium RP. Norma art. 8 Konwencji nie odnosi się więc do tych uprawień. Przepis art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności również nie został naruszony, albowiem skarżący miał zagwarantowane prawo do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia do właściwego organu państwowego, z czego skorzystał.

Mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym materiały opatrzone klauzulą "tajne", Sąd stwierdził, że prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, co do zaistnienia okoliczności zobowiązujących do odmowy uznania skarżącego za obywatela polskiego. Zasadnie organ odwoławczy ocenił, że uznanie skarżącego za obywatela polskiego stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł M. U. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego może być uznana informacja znajdująca się w aktach sprawy materiałach oznaczonych klauzulą tajne;

2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy naruszając ww. normy postępowania administracyjnego ograniczyły postępowanie dowodowe wyłącznie do materiału tajnego i całkowite pominęły inne okoliczności sprawy, podczas gdy dotychczasowe zachowanie i sposób życia skarżącego na terytorium RP wskazują, iż przestrzega on porządku prawnego i utrwalonych w społeczeństwie zasad i ogólnie przyjętych reguł postępowania, a co za tym idzie nabycie przez skarżącego obywatelstwa polskiego nie powoduje zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a jednocześnie nie zostały uwzględnione fakty stałego i długotrwałego przebywania skarżącego na terytorium RP razem z liczną rodziną oraz aktywności społecznej skarżącego i jego brak jakichkolwiek zatargów z prawem w okresie 12 lat poprzedzających złożenie wniosku, co prowadzi do wniosku, że skarżący przestrzega obowiązującego w Polsce porządku prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. U. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim. Występowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego ze strony osoby ubiegającej się o uzyskanie obywatelstwa polskiego może być wykazane przez organ administracji w oparciu o dokumenty, którym nadano klauzulę tajności. Żaden przepis prawa nie zawiera wymogu, by informacje zawarte w tajnych dokumentach musiały być potwierdzone dokumentami jawnymi. Te dokumenty, którym nadano klauzulę tajności i z którymi Naczelny Sąd Administracyjny się zapoznał, potwierdzają ustalenia organów administracji, że skarżący kasacyjnie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego i brak jest podstaw do ich kwestionowania.

Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Ocena tego materiału została dokonana prawidłowo i nie nosi cech dowolności. Jak to zostało już wyżej wskazane nie ma prawnego wymogu, by informacje zawarte w dokumentach, którym nadano klauzulę tajności musiały być potwierdzone dokumentami jawnymi. Zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego ze strony osoby ubiegającej się o uzyskanie obywatelstwa polskiego może być wykazane przez organ administracji także wyłącznie w oparciu o dokumenty, którym nadano klauzulę tajności. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie długotrwale przebywa na terenie Polski i nie był w tym czasie karany nie podważa wiarygodności materiałów niejawnych oraz poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.