Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 208/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4; art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7; lp. 1.1; lp. 10.1.2 załacznika nr 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lutego 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w całości w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia 16 listopada 2022 r., nr [...] o nałożeniu na A. R. kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 12.000 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:

W dniu 2 maja 2022 r. na terenie przejścia granicznego w [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu o numerach rejestracyjnych [...], którym kierował A. R.. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski na [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożony był towar w postaci dwóch używanych samochodów o łącznej masie brutto 3817 kg z [...] na [...]. Nadawcą samochodu marki [...] [...] [...] był [...] z [...] a odbiorcą [...] z [...], nadawcą samochodu marki [...] był [...] [...] M. z [...], a odbiorcą A. S. z [...].

W toku kontroli stwierdzono następujące naruszenia:

1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm., dalej jako "u.t.d.");

2) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu (Ip. 6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.);

3) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona więcej niż 5% (Ip. 10.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Postanowieniem z dnia 16 września 2022 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń.

Pismem z dnia 28 października 2022 r. skarżący złożył wyjaśnienia. Odnosząc się do braku tachografu, skarżący poinformował, że ustalenia dokonane podczas kontroli są wadliwe, ponieważ pojazd posiadał tachograf fabryczny. Natomiast w zakresie ustaleń, że przewóz odbywał się w ramach międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy skarżący podniósł, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a tym bardziej w zakresie przewozu rzeczy. Pojazd, którym się poruszał w dacie kontroli był pojazdem użytkowanym przez leasingobiorcę J. Ż.. Skarżący nie jest ani pracownikiem, ani współpracownikiem J. Ż.. Nie miał świadomości, że przewożąc pojazdy musi legitymować się licencją na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego. Skarżący jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 9,05 ha. Przewozu pojazdów dokonał na prośbę obywatela [...] I. S., pracującego w jego gospodarstwie rolnym. I. S. pożyczył samochód od J. Ż., a skarżący bezpłatnie przewiózł samochody. Na granicy okazało się, że nie zgłosiły się osoby mające odebrać pojazdy i poproszono skarżącego o przewiezienie pojazdów na terytorium [...].

Decyzją z dnia 16 listopada 2022 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z powodu wykonywania w dniu 2 maja 2022 r. międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy zespołem pojazdów bez licencji na międzynarodowy drogowy przewóz rzeczy i którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 5% i mniej niż 15%. Jednocześnie organ umorzył postępowanie w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za niewyposażenie w dniu 2 maja 2022 r. pojazdu silnikowego w wymagany tachograf typu urządzenie rejestrujące.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia 22 lutego 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że zgodnie z zapisami w dowodach rejestracyjnych kontrolowanego zespołu pojazdów dopuszczalna masa całkowita wynosiła 7000 kg (tj. 7 ton), a zatem w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Organ podniósł, że bezspornym jest, że przewożone samochody nie były własnością wykonującego przewóz, jak też nie zostały przez niego sprzedane lub kupione, co oznacza brak spełnienia warunku wskazanego w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. i stanowi podstawę do uznania wykonywanego przewozu za transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.t.d. Przewóz odbywał się na zlecenie obywatela [...] (I. S.), a nabywcami przewożonych samochodów były inne osoby zamieszkałe na [...].

Organ zaznaczył, że wbrew argumentacji skarżącego ewentualne nieprowadzenie działalności gospodarczej nie wyklucza odpowiedzialności w przypadku faktycznego wykonywania czynności z zakresu transportu drogowego rzeczy (transport towarów na rzecz osób trzecich). Nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Wykonywanie nawet po raz pierwszy przewozu drogowego, charakteryzującego się cechami transportu drogowego, musi odbywać się na podstawie odpowiedniej licencji.

W przypadku naruszenia określonego w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., skarżący realizował zadanie przewozowe z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (z Niemiec przez Polskę do Ukrainy) wobec tego wymagane stało się posiadanie licencji wspólnotowej, o której mowa w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L 300 z 14 listopada 2009 r., str. 72 z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie (WE) nr 1072/2009". Organ II instancji podkreślił, że bezspornym jest, iż w dniu kontroli 2 maja 2022 r. wykonujący transport drogowy nie posiadał licencji wspólnotowej do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Wysokość kary w przypadku tego naruszenia wynosi 12 000 zł.

Odnośnie zaś naruszenia określonego w lp. 10.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5% i mniej niż 15% organ II instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 5,43%, co jest zagrożone karą w wysokości 1000 zł.

Powołując się na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12000 zł.

W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do kwestionowania decyzji organu I instancji w zakresie umorzenia postępowania w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego pojazdem nienormatywnym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, tj. naruszenia określonego w lp. 6.1.1. załącznika nr 3 u.t.d. Przedstawione przez stronę wyjaśnienia dotyczące zamontowanego w pojeździe tachografu z załączonym zdjęciem kokpitu z tachografem, potwierdzają wyposażenie pojazdu w tachograf.

Jednocześnie organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji o braku podstaw zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.

W skierowanej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżący A. R. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1000 zł w miejsce kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazd ów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t, którym dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 5% i mniej niż 15% i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 92a ust. 1, ust. 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 1.1 i załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym a w konsekwencji nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w sytuacji, kiedy organ I i II instancji nie ustalił, że A. R. posiadał status przedsiębiorcy, a tym samym nie był zobowiązany do uzyskania licencji na międzynarodowy drogowy przewóz rzeczy i nie może zostać ukarany za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o którym mowa w pkt 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym;

2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przyjmując, że skarżący wykonywał transport drogowy w wyniku działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została przez Sąd rozpoznana w ustawowym składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony organ w odpowiedzi na skargę. Natomiast strona skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy.

Na wstępie należy wyjaśnić, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należało, że jest ona zgodna z prawem, dlatego skarga, która nie zawierała usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładająca na skarżącego administracyjną karę pieniężną w łącznej wysokości 12 000 zł, za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji innej niż licencja wspólnotowa oraz lp. 10.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona więcej niż 5%.

Materialnoprawną podstawę wydania powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201, z późn. zm.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 7 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowej kwalifikacji wykonywanego przez skarżącego przewozu. W ocenie organu, skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, co wymagało posiadania przez niego odpowiedniej licencji wspólnotowej. Natomiast zdaniem skarżącego, wykonywany przewóz stanowił niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne i odbywał się zgodnie z przepisami ustawy.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W rozpoznawanej sprawie przejazd nie spełniał wyżej wymienionych warunków, bowiem przewożony towar w postaci używanych samochodów osobowych, zakupionych przez obywateli Ukrainy od podmiotów z Niemiec nie stanowiły własności skarżącego, nie zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione, a więc nie spełniały warunku określonego w art. 4 lit. c u.t.d.

W rozumieniu art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. nr 102, str. 1 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 561/2006"), przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. "Pojazd" oznacza pojazd silnikowy, ciągnik, przyczepę lub naczepę albo zespól tych pojazdów (art. 4 lit. b rozporządzenia nr 561/2006). Stosownie do art. 4 lit. p rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przypadku wykonywania przewozu przez podmiot wykonujący nieodpłatny przewóz drogowy, podmiot ten wypełnia definicję przedsiębiorstwa transportowego określonego w art. 4 lit. p) rozporządzenia nr 561/2006. W związku z tym w sytuacji nieprowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej związanej z odpłatnym przewozem rzeczy lub osób, wykonywanie w okolicznościach sprawy przewozu po drodze publicznej zespołem pojazdów używanym do przewozu rzeczy, z ładunkiem w postaci samochodów osobowych, kwalifikuje przedmiotowy przewóz jako przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, a tym samym przewóz drogowy określony w art. 4 pkt 6a u.t.d.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d. podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Stosownie do art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litery a-y u.t.d., w tym m.in. rozporządzenia nr 561/2006 oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Umowę taką stanowi Umowa AETR.

W ocenie Sądu, prawidłowość ustaleń dokonanych w toku przeprowadzonej dniu 2 maja 2022 r. kontroli drogowej samochodu specjalnego o nr rej. PO6WF01 z przyczepą ciężarową o nr rej. PRA2M19 – nie budziła żadnych wątpliwości. Protokół kontroli został sporządzony prawidłowo, jego treść jest jasna i jednoznaczna oraz znajduje potwierdzenie w pozostałych dowodach zgromadzonych w aktach sprawy. Zaznaczyć także należy, że protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń.

Odnosząc się do naruszenia określonego w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wyjaśnić należy, że stosownie do art. 5a ust. 1 pkt u.t.d. podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 72 z późn. zm. - dalej jako "rozporządzenie (WE) nr 1072/2009").

Z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 wynika, że wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 przewóz międzynarodowy oznacza:

a) przejazd pojazdu z ładunkiem, gdy miejsce wyjazdu i miejsce przyjazdu znajdują się w dwóch różnych państwach członkowskich, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;

b) przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu;

c) przejazd pojazdu z ładunkiem między państwami trzecimi z tranzytem przez terytorium jednego lub więcej państw członkowskich; lub

d) przejazd bez ładunku w związku z przewozem, o którym mowa w lit. a), b) i c).

Z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 wynika, że licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który to przewoźnik:

a) ma siedzibę w tym państwie członkowskim zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego; oraz

b) jest uprawniony w państwie członkowskim siedziby przewoźnika do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy.

Licencja wspólnotowa wydawana jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby na okres nie dłuższy niż dziesięć lat, z możliwością jego przedłużenia (art. 4 ust. 2). Państwo członkowskie siedziby przewoźnika wydaje posiadaczowi oryginał licencji wspólnotowej, który jest przechowywany przez przewoźnika, oraz taką liczbę uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej, jaka odpowiada liczbie pojazdów, którymi dysponuje posiadacz licencji wspólnotowej, bez względu na to, czy stanowią one jego własność w całości, czy są w jego dyspozycji na podstawie umowy sprzedaży ratalnej, najmu lub leasingu (art. 4 ust. 3).

Zgodnie z art. 4 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 licencja wspólnotowa i jej uwierzytelnione wypisy z licencji wspólnotowej są opatrzone pieczęcią organu wydającego, podpisem i numerem seryjnym. Numery seryjne licencji wspólnotowej oraz uwierzytelnione wypisy z licencji wspólnotowej wpisuje się do krajowego rejestru elektronicznego przewoźników drogowych jako część zbioru danych dotyczących przewoźnika. Licencja wspólnotowa wydawana jest na nazwisko/nazwę przewoźnika i nie może być przekazywana osobie trzeciej. Uwierzytelniony wypis z licencji wspólnotowej przechowywany jest w każdym z pojazdów przewoźnika i musi być okazywany na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 4 ust. 6). Natomiast z treści pkt 9 preambuły do rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy powinno być uzależnione od posiadania licencji wspólnotowej. Przewoźnicy powinni być zobowiązani do posiadania w każdym pojeździe uwierzytelnionego wypisu z licencji wspólnotowej w celu ułatwienia organom kontrolnym wykonywania skutecznej kontroli, szczególnie poza terytorium państwa członkowskiego, w którym przewoźnik ma siedzibę.

Zgodnie z treścią lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 12 000 zł.

Bezsporne jest, że w rozpoznawanej sprawie skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz towaru, bowiem przewoził dwa używane samochody osobowe z Polski do Ukrainy. W skardze skarżący oświadczył, że zgadza się z organem co do faktu, że przewóz pojazdu z dnia 2 maja 2022 r. był międzynarodowym transportem drogowym, gdyż niewątpliwie odbywał się z przekroczeniem polsko-ukraińskiej granicy. Skarżący powinien zatem posiadać licencję wspólnotową. Wbrew stanowisku skarżącego, dla przyjęcia odpowiedzialności za delikt administracyjny określony w załączniku nr 3 do u.t.d., osoba wykonująca transport drogowy nie musi mieć oficjalnego statusu przedsiębiorcy. W związku z powyższym organy prawidłowo nałożyły w tym zakresie na stronę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organ prawidłowo nałożył na niego również karę pieniężną określoną w lp. 10.1. 2. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona więcej niż 5%. Wyjaśnić należy, że dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d." oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.). Stosownie do art. 2 pkt 56 p.r.d., przez dopuszczalną masę całkowitą należy rozumieć największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Szczegółowe regulacje w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu zostały natomiast uregulowane w § 3 ww. rozporządzenia. Przepis ten w ust. 1 wskazuje maksymalne wartości dopuszczalnej masy całkowitej dla poszczególnych rodzajów zespołu pojazdów, zaś w ust. 4 określa sposób jej ustalania. W § 3 ust. 5 rozporządzenia wskazano jednocześnie, że w przypadku, gdy dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów uczestniczącego w ruchu drogowym, określona w dokumencie rejestracyjnym pojazdu ciągnącego, jest mniejsza niż dopuszczalna masa całkowita ustalona w sposób wskazany dla tego zespołu w ust. 4, za dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów należy przyjąć masę określoną w dokumencie rejestracyjnym pojazdu ciągnącego.

Z danych zawartych w dowodach rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów o nr rej. [...] wynika, że jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 7 000 kg (k. [...] akt adm.). Tymczasem pomiar rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów wykazał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 380 kg (o 5,43%).

Skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń. Również w ocenie Sądu wyniki pomiaru nie budzą żadnych wątpliwości. Waga nieautomatyczna model Scalex, o nr fabrycznym [...] posiada ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej z dnia 20 sierpnia 2020 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W., znak wniosku [...] W ocenie Sądu procedura wykonania pomiaru nie budzi żadnych wątpliwości.

W tej sytuacji należało uznać, że organy prawidłowo nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 000 zł za stwierdzone naruszenie określone w lp. 10.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

W ocenie Sądu prawidłowe jest również stanowisko organów w zakresie braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Sytuacja wskazana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., może mieć miejsce jeżeli strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub nie mogła tego przewidzieć, a więc gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie od niej niezależnych. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się natomiast sytuacje, które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, a nawet lekkiego niedbalstwa. Brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie jest wystarczające jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności.

W niniejszej sprawie skarżący nie przywołał okoliczności, które przemawiałyby za spełnieniem powyższych przesłanek. W tej sytuacji należało zatem zgodzić się z oceną organów, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.

Reasumując stwierdzić należy, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu. Z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy, a skarżący nie legitymował się odpowiednią licencją oraz nie wyposażył kierowcy w wypis z tej licencji. Prawidłowe są też ustalenia organów w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy skontrolowanego zespołu pojazdów. Organy należycie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy odniósł się do podniesionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej. Skarżącemu zapewniono również czynny udział w sprawie w toku całego postępowania.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.