Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 498/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr 1001-IEW-1.4120.14.2022.9.EC w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 498/23

UZASADNIENIE

Decyzją z 16 listopada 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu (dalej: NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności K. B. z B spółką z o. o. (dalej: spółka) za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. w kwocie 3.573,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.484,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 481,22 zł. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z 18 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 401,02 zł i w tym zakresie umarzył postępowanie w sprawie, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu (dalej: NUS, organ I instancji) w decyzji pierwszoinstancyjnej wskazał, że 3 kwietnia 2018 r. spółka złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. W korekcie deklaracji z 22 sierpnia 2018 r. spółka wykazała natomiast podatek do zapłaty w kwocie 3.573,00 zł. Zobowiązanie wynikające z powyższej deklaracji nie zostało uregulowane i stało się zaległością podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę.

W celu przymusowego wyegzekwowania powyższego zobowiązania NUS wystawił tytuł wykonawcze z 25 kwietnia 2018 r., obejmujący wskazane zaległości.

Postanowieniem z 12 września 2022 r. NUS wszczął postępowanie wobec K. B. (dalej: strona, skarżący) w przedmiocie odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym osób prawnych za 2017 r., należne od zaległości odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, a następnie w dniu 15 listopada 2022 r. wydal w tym zakresie decyzję, którą doręczono stronie w dniu 25 listopada 2022 r.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej przeniesienia na stronę odpowiedzialności w zakresie dotyczącym kosztów egzekucyjnych w kwocie 401,02 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając częściowe uchylenie decyzji NUS w zakresie kosztów egzekucyjnych i umorzenie postępowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że brak było podstaw do naliczenia powyższej opłaty, bowiem wynikała ona z zajęcia wierzytelności spółki z rachunku bankowego, na którym stwierdzono brak środków.

Następnie organ odniósł się do wymagalności zobowiązania objętego zaskarżoną decyzją i wskazał, że co do zasady termin jego przedawnienia rozpoczął się od stycznia 2019 r. i upływa z dniem 31 grudnia 2023 r. Stąd ciążące na B sp. z o. o. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r., na dzień wydawania zaskarżonej decyzji o odpowiedzialności strony za ww. zaległości podatkowe B Sp. z o. o., na dzień wydania decyzji I i II instancji nie przedawniło się i jest nadal wymagalne.

DIAS odwołał się również do daty wydania decyzji organu I instancji o przeniesieniu odpowiedzialności oraz terminu płatności zaległości podatkowej. Na tej podstawie DIAS uznał, że nie zaistniała okoliczność wykluczająca uprawnienie do wydania zaskarżonej decyzji, wynikająca 118 § 1 o.p.

Dalej DIAS skonstatował, że spółka została wpisana do KRS w dniu 22 kwietnia 2011 roku. Skarżący od początku jej istnienia był członkiem zarządu, pełniąc funkcję prezesa i sprawuje ją nadal. W tej kwestii, z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że skarżący przewodniczył Zwyczajnym Zgromadzeniom Wspólników, na których podejmowano uchwały o zatwierdzeniu sprawozdań finansowych spółki za lata 2015-2017, w tym bilansów, rachunków zysków i strat oraz sprawozdań zarządu z działalności, a także udzielał absolutorium wiceprezesowi zarządu spółki za wykonywanie obowiązków w latach 2015-2017. Zatem w badanym okresie skarżący wchodził w skład zarządu spółki i brał czynny udział w prowadzeniu jej spraw.

Na marginesie DIAS podał, że podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu nr 1021-SEW.4253.18.2017.BJ z 29 listopada 2017 r. i nr 1021-SEW.4253.11.2019.BJ z 29 lipca 2019 r., określających spółce przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kw. 2016 r. oraz 01-09/2017 r. prowadzone było postępowanie zabezpieczające, następnie wystawiono tytuły wykonawcze i wszczęto postępowanie egzekucyjne. Kwota uzyskana na etapie postępowania zabezpieczającego została rozliczona na koszty egzekucyjne oraz podatek VAT za IV kw. 2016 r.

Następnie DIAS wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu zaspokojenia zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. podjęto próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku S.A. W odpowiedzi na zajęcie bank poinformował o braku środków na koncie. W rezultacie innych czynności ustalono, że spółka nie posiada żadnych rachunków bankowych. Z kolei na podstawie informacji zawartych w Serwisie Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości dla Ministerstwa Finansów (KWMS) i Centralnej Ewidencji Pojazdów uzyskano informacje, że spółka nie jest właścicielem żadnych nieruchomości i pojazdów. Tytuł wykonawczy został ponadto dwukrotnie przydzielony do służby poborcy skarbowemu. W dniu 18 listopada 2021 r. poborca, w celu poszukiwania majątku spółki, udał się do miejsca prowadzenia przez nią działalności, tj. M. 39, lecz nikogo nie zastał. Natomiast w dniu 22 listopada 2021 r. pod adresem korespondencyjnym spółki, tj. ul. [...] 65, B., spotkał jedynie partnerkę skarżącego. Dnia 23 listopada 2021 r. przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Sieradzu został sporządzony, z udziałem skarżącego oraz jego wspólnika P. N., protokół o stanie majątkowym spółki, z którego wynika, że na ten czas nie osiągała ona dochodów, nie prowadziła działalności gospodarczej - lokal pod adresem siedziby był użyczany, nie posiadała nieruchomości, środków transportu, ani majątku ruchomego oraz wierzytelności. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny ustalił także, że spółka nie składała deklaracji podatkowych, a ostatnie zeznanie podatkowe CIT-8 dotyczy 2017 r. Spółka nie figuruje w rejestrze podatników VAT ani jak kontrahent danych JPK.

W związku z brakiem majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji i uzyskanie kwot przewyższających koszty egzekucyjne NUS postanowieniem z 30 listopada 2021 r., umorzył to postępowanie z uwagi na jego bezskuteczność. W konsekwencji powyższego DIAS uznał, że wystąpiła druga z przesłanek pozytywnych orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji zobowiązań z majątku spółki.

W zakresie wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych przeniesienia odpowiedzialności DIAS wskazał, że z dokumentów uzyskanych w Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł. wynikało, iż nie spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, jak również nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu Spółki.

Ponadto DIAS wskazał, że dokonał oceny czy na skarżącym w ogóle ciążył obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spółki lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenia układu. W związku z tym przeanalizowano stan wypłacalności B sp. z o.o., w ujęciu płynnościowym (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 - dalej P.u.) oraz bilansowym (art. 11 ust. 2 P.u.) i stwierdzono istnienie przesłanek niewypłacalności, warunkujących wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.

Zdaniem DIAS, w rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co doprowadziło do powstania zaległości. I tak, najwcześniejsza z zaległości dotyczyła zobowiązania w podatku VAT za IV kwartał 2016 r., której termin płatności przypadał na 25 stycznia 2017 r., drugie niezapłacone zobowiązanie w podatku VAT dotyczyło 01/2017 r. z terminem płatności 25 lutego 2017 r., następne zobowiązania obejmowały kolejne okresy od 02/2017 do 09/2017 r.

Zatem zdaniem organu, wskazana w art. 11 ust. 1 P.u., niewypłacalność spółki, a zatem i podstawa do wystąpienia z wnioskiem, ziściła się w maju 2017 r., licząc 3-miesięczny termin od drugiego z rzędu, niespłaconego w terminie wymagalnego zobowiązania. Wobec powyższego wniosek o upadłość spółki winien być złożony pod koniec czerwca 2017 r., tj. nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Zdaniem organu, pomimo, że decyzja określająca podatek VAT została wydana dopiero w 2021 r., to jednak wysokość tego zobowiązania skarżący znał już w dacie wystawienia faktur uznanych za "puste". Podatek, o którym mowa w decyzji (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT), jest bowiem konsekwencją wystawienia fikcyjnych faktur i podlega wpłacie w wysokości wykazanej na fakturze. Mimo zaistnienia do tego podstaw, skarżący jako prezes spółki, nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, nie otwarto też postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, czyli nie została spełniona przesłanka negatywna wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.

Z kolei odnosząc się do wystąpienia przesłanki bilansowej niewypłacalności spółki, o której mowa w art. 11 ust. 2 P.u. organ wziął pod uwagę dane pochodzące ze sprawozdań finansowych za lata 2015-2017, z uwzględnieniem po stronie pasywów kwot wskazanych w decyzji wymiarowej NUS z 17 czerwca 2021 r. dotyczących podatku VAT wynikającego z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT oraz kwot zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy określonych w tej decyzji. W wyniku analizy tych danych organ doszedł do przekonania, że w latach 2015-2017 zobowiązania spółki przewyższały jej aktywa, co oznacza, że ta przesłanka wystąpiła. Jednocześnie organ wskazał, że wystąpiła ona później niż przesłanka płynnościowa - w dniu sporządzeniu bilansu za 2017 r., tj. 30 marca 2018 r., a "czas właściwy" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, to 30 dni od tej daty.

Odnosząc się do przesłanki braku winy w ogłoszeniu upadłości (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p.) organ nie zgodził się z wynikającymi z odwołania twierdzeniami strony skarżącej wskazującymi, że spółka posiadała aktywa i wierzytelności, a zatem nie było konieczności zgłaszania upadłości.

Dalej organ wskazał, że w świetle zgromadzonych dowodów brak jest okoliczności świadczących o braku możliwości prowadzenia spraw spółki przez skarżącego, czy jej reprezentacji. Na wezwanie organu I instancji z dnia 12 września 2022 r., do przedłożenia dokumentów i wyjaśnień wykluczających odpowiedzialność strona nie udzieliła odpowiedzi. Również zarzuty odwołania nie uwzględniały okoliczności, które odnosiłyby się do tej kwestii. W związku z powyższym organ odwoławczy doszedł do przekonania, że nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b o.p., które świadczyłyby o braku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.

W kwestii drugiej z przesłanek egzoneracyjnych DIAS wskazał, że skarżący nie ujawnił majątku spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja powstałych zaległości (art. 116 § 1 pkt 2 o.p.).

W skardze na tę decyzję strona zarzuciła naruszenie:

- art. 122 o.p., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu postępowania i zaniechanie przeprowadzanie wniosków i czynności dowodowych zgłaszanych przez Skarżącego mających na celu wyjaśnienia faktycznych okoliczności sprawy, a to: przyczyn powstania zadłużenia B sp. z o.o., przyczyn odstąpienia od zakończenia bytu prawnego ww. podmiotu, podejmowanych przez skarżącego działań mających na celu zaspokojenie zadłużenia spółki, przyczyn niewypłacalności dłużnika, a także braku przesłanek jego odpowiedzialności solidarnej w stosunku do zobowiązań spółki,

- art. 188 o.p. poprzez nieuzasadnione oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącej i niezrozumiale i lakoniczne uzasadnienie stanowiska organu w tym zakresie, w sytuacji gdy dowody zgłoszone przez stronę dotyczyły okoliczności niewyjaśnionych przez organ I Instancji,

- art. 21 ust. 3 o.p. poprzez wydanie wadliwej decyzji, w której organ nie ustalił prawidłowo wysokości zobowiązania, zaniechał wskazania podstaw i źródeł ustalenia zadłużenia spółki z uwzględnieniem ujawnionych odrębnych postępowań podatkowych i ustaleń organów w tych postępowaniach,

- art. 70 § 1 o.p. poprzez zaniechanie przeanalizowania przedawnienia zobowiązań podatkowych ujawnionych w postępowaniu, z uwzględnieniem okresu i podstawy rozpoczęcia biegu przedawnienia tych zobowiązań i ujawnionych okoliczności sprawy.

Ponadto wobec zaniechania przeprowadzenia analizy zarzutów wskazanych w odwołaniu, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 o.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niespełniający wymogów formalnych tj. niewykazania i nieodniesienia się do wszystkich dowodów w sprawie zebranych, niewykazania które z tych dowodów i z jakich przyczyn zostały, a które nie zostały uwzględnione na potrzeby przedmiotowej decyzji, zaniechania analizy zeznań świadków w zakresie w jakim potwierdzają one wykonanie usług określonych zakwestionowanymi fakturami, zaniechanie poddania analizie dokumentacji z powołanych w treści uzasadnienia odrębnych postępowań podatkowych oraz znaczenia tej dokumentacji dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnośnie poprawności kontrolowanych czynności podatkowych przez podmioty współpracujące z podatnikiem, zaniechanie i niewyjaśnienie wszystkich czynności podejmowanych w toku postępowania dowodowego przez podatnika oraz podstawy prawnej zawierającej zasadę staranności działania podatnika w sposób opisany w uzasadnieniu decyzji,

2) nieuwzględnienie sytuacji osobistej podatnika uniemożliwiającej mu podjęcie czynności wyjaśniających i dowodowych w postępowaniu z uwagi na podleganie izolacji w odrębnym postępowaniu, jako niezawinionej przez niego okoliczności uniemożliwiającej mu należytą ochronę jego praw

3) nieuzasadnione przyjęcie, że istnieją lub istniały podstawy do ogłoszenia upadłości spółki B, w sytuacji jednoczesnego wykazania, że spółka ta posiada ekspektatywy finansowe za okres 2017 r., a także zaniechania wyjaśnienia istnienia lub nieistnienia innych wierzytelności spółki,

4) niewyjaśnienie przyczyn długotrwałości postępowania oraz wpływu tej długotrwałości postępowania na materiał dowodowy sprawy, w szczególności odnośnie zeznań świadków, wymogów prawnych jakie w zakresie obowiązków podatkowych zmieniały się w stosunku do podatników, znaczenia i kompletności dokumentacji podatkowej gromadzonej przez podatników,

5) naruszenie art. 121 ust. 1 o.p. poprzez podejmowanie działań w toku postępowania dowodowego sprzecznie z zasadą zaufania do organu podatkowego polegających na wadliwym, w warunkach jak wskazano wyżej, prowadzeniu postępowania dowodowego i wyciągania błędnych wniosków co do oceny dowodów zgormadzonych w sprawie, a także przyjmowaniu za istniejące i wiążące obowiązków podatnika niewynikających z ustaw i powszechnie obowiązujących przepisów,

6) naruszenie art. 121 ust. 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego, a to formułowanie wniosków w toku prowadzonego postępowania na niekorzyść podatnika mimo wiedzy organu o izolacji podatnika i związanych z tym ograniczeń,

7) wywiedzenie błędnych i nieuzasadnionych wniosków odnośnie charakteru i znaczenia dla postępowania dokumentów księgowych, podatnika, poprzez posługiwanie się pojęciem, że faktury jakimi się posługiwał są tzw. fakturami pustymi, mimo, że przeczy temu co najmniej część materiału dowodowego - zeznania świadków potwierdzających wykonywanie usług,

8) naruszenie art. 123 o.p. poprzez wyeliminowanie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie stawiennictwa podatnika przed organem,

9) naruszenie art. 196 § 1 i § 2 o.p. poprzez zaniechanie ustalenia statusu osób uznanych jako świadkowie w niniejszym postępowaniu, a także kompletnym zaniechaniu ustalenia ewentualnych praw jakie by tym osobom przysługiwały w niniejszym postępowaniu, w szczególności odnośnie praw przysługujących świadkom w trakcie czynności dowodowych,

10) naruszenie art. 155 § 1 o.p. w zw. z art. 190 ust. 1 o.p. poprzez uznanie, za udowodnione faktów - podstaw warunkujących sporządzanie zakwestionowanych faktur, których okoliczności, sposób ujawnienia i przeprowadzenia są wadliwe, sprzeczne z zasadami postępowania i były kwestionowane przez podatnika jako naruszające zasady postępowania,

11) naruszenie art. 190 § 1 o.p. poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych w postaci wyjaśnień kontrahentów podatnika z wyłączeniem zasady bezpośredniości z wyłączeniem swobody wyjaśnień,

12) naruszenie art. 193 § 4 o.p. poprzez niezasadne nieuwzględnienie za dowód ksiąg podatkowych podatnika, które eliminowały możliwość dokonania ustaleń odnośnie stanu faktycznego jaki został ujęty w uzasadnieniu decyzji,

13) naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie poddania analizie całego materiału dowodowego jaki został zgromadzony w postępowaniu oraz ograniczenie rozpoznania materiału dowodowego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu decyzji do elementów spornych i niemiarodajnych pod względem dowodowym,

W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi II instancji

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zakres prowadzonego postępowania determinowany był przez normę materialnoprawną określoną w art. 116 § 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zaległości podatkowej spółki. Zgodnie z art. 116 § 1 o.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020r. poz. 814 i 1298 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1177) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei zgodnie z art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W unormowaniu zawartym w art. 116 § 1 i 2 o.p. określone zostały zatem zarówno pozytywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu spółki, jak i przesłanki negatywne. O ile ciężar udowodnienia przesłanek pozytywnych spoczywa na organie podatkowym, o tyle w odniesieniu do przesłanek negatywnych ciężar dowodu spoczywa na podmiotach potencjalnie odpowiedzialnych, tj. członkach zarządu.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest przede wszystkim istnienie zobowiązań podatkowych spółki sp. z o.o. w rozpatrywanym podatku za wskazany przez organ odwoławczy okres 2017 r. Wynikało ono z deklaracji korygującej spółki z dnia NUS z dnia 22 sierpnia 2018 r., dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Bezsporne jest także, że wskazana zaległość nie została wyegzekwowana.

Organy podatkowe prawidłowo również wykazały spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki. W tym zakresie przypomnieć należy, że przesłanka ta nie musi zostać stwierdzona poprzez wydanie odrębnego postanowienia o bezskuteczności egzekucji lub o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Egzekucja przeciwko spółce była niewątpliwie prowadzona i wykazano w jej trakcie, że pokrycie należności podatkowych jest niemożliwe bowiem nie posiada ona żadnego majątku. Niezależnie od powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu wydał w dniu 30 listopada 2022 r. postanowienie o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W skardze nie jest kwestionowane to, że skarżący sprawował funkcję członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązań podatkowych, których dotyczy zaskarżona decyzja (art. 116 § 2 o.p.). Jednocześnie zarzuty skargi zdają się przede wszystkim odnosić do kwestii przedawnienia objętej deklaracją należności, jak i niezapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu z uwagi na osadzenie w jednostce penitencjarnej.

W odniesieniu do najdalej idącego zarzutu Sąd I instancji wskazuje, że nie ma racji skarżący wywodząc, że organy zaniechały przeanalizowania przedawnienia zobowiązania podatkowego ujawnionego w postępowaniu. Organ prawidłowo wskazał, że co do zasady termin przedawnienia tego zobowiązania upływał z końcem 2023 r. Zatem, zdaniem Sądu, organy były w pełni uprawnione do rozstrzygnięcia w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności z tytułu tej należności na skarżącego jako członka zarządu wskazanej spółki.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących prowadzonego wobec spółki postępowania wymiarowego w zakresie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. i miesiące od stycznia do sierpnia 2017 r., w kontekście przeniesienia odpowiedzialności za należności skarżącego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. na skarżącego, które są tożsame z zarzutami podniesionymi w sprawie tutejszego Sądu prowadzonej pod sygn. akt I SA/Łd 499/23 należy zauważyć, że postępowanie wymiarowe wobec spółki prowadzone było zupełnie odrębnie i członek zarządu pociągany do odpowiedzialności, nie ma możliwości podważania ustaleń już wcześniej dokonanych w postępowaniu prowadzonym uprzednio w stosunku do podmiotu, za którego długi odpowiada. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy odpowiedzialności za cudzy dług i zarzuty podniesione co sposobu i reguł procedowania odnoszące się do decyzji wymiarowej wydanej wobec strony nie mogą odnieść skutku jako wykraczające poza zakres przedmiotowego postępowania (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r., II FSK 1373/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Chybiony jest również zarzut skargi wskazujący na nieuzasadnione przyjęcie przez organy, że istniały podstawy do zgłoszenia upadłości spółki w sytuacji jednoczesnego wykazania, że spółka ta posiada ekspektatywy finansowe za okres 2017 r., a także zaniechania wyjaśnienia istnienia lub nieistnienia innych wierzytelności spółki. Organy skutecznie wykazały, czego wyrazem było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki, że B sp. z o.o. nie tylko nie posiadała jakichkolwiek wierzytelności, jak również nie dysponowała otwartymi rachunkami bankowymi i nie była właścicielem nieruchomości i ruchomości (pojazdów).

Nie zasługuje na aprobatę również zarzut nieuwzględnienia sytuacji osobistej podatnika, uniemożliwiającej mu podjęcie czynności wyjaśniających i dowodowych w postępowaniu, z uwagi na podleganie izolacji w odrębnym postępowaniu, jako niezawinionej przez niego okoliczności uniemożliwiającej mu należytą ochronę jego praw.

Należy zwrócić uwagę, że skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, pomimo izolacji w jednostce penitencjarnej, lecz z niego nie skorzystał. Nie odpowiadał na wezwania kierowane do niego w celu złożenia wyjaśnień wykluczających jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Nie podejmował również żadnych innych czynności, aby w sposób aktywny wyjaśnić sytuację swoją i spółki. Zdaniem sądu skarżący, prezentując przez cały przebieg postępowań przed organami podatkowymi bierną postawę i nie dostarczając żadnych argumentów na swoją obronę, powinien był się liczyć z negatywnymi konsekwencjami takiego stanu. Jednocześnie na etapie odwołania został mu ustanowiony profesjonalny pełnomocnik zatem nie może on twierdzić, że nie brał czynnego udziału w postępowaniu i nie zapewniono mu należytej ochrony jego praw.

W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo organ odwoławczy ocenił, że skoro w okresie pełnienia funkcji w zarządzie spółki przez skarżącego zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony skutecznie, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą (rozumiana również jako zaniedbanie, brak należytej staranności) prezesa zarządu, co zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. daje podstawę do przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Konkludując należy stwierdzić, że także pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Według Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja, wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, merytorycznie poprawna, nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść strony skarżącej. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 o.p.

W ocenie sądu, dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analiza stanu finansowego spółki, z uwzględnieniem okresu trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań wobec kontrahentów i Skarbu Państwa, w pełni potwierdzała ustalenia organów podatkowych, co do możliwości obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości spółki, za wskazane na wstępie zobowiązania podatkowe. Skarżący nie potrafił powyższym ustaleniom przeciwstawić żadnych argumentów, które mogłyby świadczyć, że istniały inne niezależne od niego przeszkody, które uniemożliwiły złożenie wniosku o upadłość spółki.

Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego w zakresie gromadzenia i oceny zebranego materiału dowodowego, a organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w skardze zasad wynikających z art. 121, 123, 196 § 1 i 2, 155 w zw. z 190 ust. 1, 190 § 1, 193 § 4 i 122 w zw. z 187 § 1 o.p.

Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca, nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze zasad postępowania podatkowego.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

ak