Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 746/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 15, art. 8, art. 107 par. 3, art. 126
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. C
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. w R. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr WINB-WOA.7722.1.2024.AJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Nr [...] znak [...] z dnia 21 listopada 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: organ, PINB), działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 w zw. z art. 28 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.),

- w pkt 1 - wstrzymał Inwestorowi - H. Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej: Inwestor, Skarżąca Spółka) budowę parkingu na uprzednio zniwelowanym terenie, na działce nr 1. wraz ze skarpą usytuowaną na działkach nr 2. i 3. w R. przy ul. [...],

- pkt 2 - poinformował, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia Inwestor może złożyć wniosek o legalizację obiektu budowlanego,

- w pkt 3 - poinformował, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy parkingu na uprzednio zniwelowanym terenie wraz ze skarpą - konieczne będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej obliczonej zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 Pr. bud., tj. stanowiącej iloczyn stawki opłaty (s), kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), w wysokości 200.000 zł.

W uzasadnieniu podał, że na skutek pisma właściciela działki nr 4. H.B., które wpłynęło w dniu 7 kwietnia 2023 r., organ przeprowadził kontrole robót budowlanych na działkach nr 5. i 6., zlokalizowanych w R., realizowanych m.in. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 14 września 2020 r. udzielającej pozwolenia na budowę zespołu 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej wraz z wewnętrzną instalacją gazu i murem oporowym. Organ ustalił, że na działce nr 5. prowadzone są roboty budowlane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 14 września 2023 r., natomiast działka nr 6. od dnia 17 marca 2023 r. jest własnością Inwestora, jest ogrodzona, teren został utwardzony płytami betonowymi otworowymi na podsypce piaskowej. W dniu 12 maja 2023 r. do organu wpłynęło pismo H.B. z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy pod kątem zablokowania dojazdu do działek nr 4. i 7.. Zagospodarowanie nieruchomości o nr 6. zostało zaopiniowane jako zgodne z ustaleniami planu miejscowego objętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. w obszarze zlokalizowanym pomiędzy ul. [...], ulicą [...], Autostradą [...] oraz zachodnią granicą miasta R. z wyłączeniem terenu w rejonie ul. [...], ul. [...] i ul. [...] - "R. – [...]" (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...], przeznaczenie dopuszczalne na terenie 39MN, tj. miejsce do parkowania, dojście, dojazd). Do wiadomości organu przekazano pismo informujące, że postanowieniem Nr [...] z dnia 26 maja 2023 r. Prezydent Miasta R. odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, z uwagi na kierowanie wód opadowych na działki o nr 4., 7. z nieruchomości sąsiedniej nr 8. W dniu 30 czerwca 2023 r. H.B. ponownie zwrócił się o dokonanie czynności kontrolnych w terenie w sprawie zasypania drogi dojazdowej do działki nr 9. W toku przeprowadzonych czynności w tej sprawie organ stwierdził, że droga dojazdowa do działek 4. i 7. została zasypana podczas prowadzenia prac budowlanych związanych z wyrównaniem działki 6., na dzień kontroli skarpa usytuowana jest około 0,5 m od wschodniej granicy działki 4. do zachodniej granicy działki 6. i wznosi się na wysokość ok. 2 m. W dniach 1 i 5 września 2023 r. podczas prowadzenia czynności kontrolnych w terenie organ stwierdził, że na przedmiotowej działce parkują samochody, zaś podczas oględzin w dniu 12 października 2023 r. ustalił, że w dniu oględzin na utwardzonym terenie parkowały 3 samochody, podczas niwelowania działki 6. powstała skarpa na działce 10., która zachodzi również na działkę 11.

W tych okolicznościach organ pierwszej instancji wskazał, że budowa parkingu nie jest objęta katalogiem robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wyszczególnionych w art. 29 ust. 1 Pr. bud., zatem na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. organ wstrzymał budowę.

Postanowienie zostało doręczone w dniu 27 listopada 2023 r.

W zażaleniu nadanym w ustawowym terminie Inwestor, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podniósł zarzuty naruszenia: art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istniały żadne przesłanki, które uzasadniałyby uzyskanie pozwolenia na budowę, art. 7a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie rozstrzygnięcia w zakresie wątpliwości pojawiających się przy interpretacji pozyskanych dowodów na korzyść Spółki, art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i dowolność w zakresie ustaleń stanowiących podstawę skarżonego postanowienia, art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do Skarżącej, art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych oraz sformułowanie sentencji w sposób uniemożliwiający jej wykonanie, a także art. 29 ust. 4 pkt 4 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia pełnomocnik Inwestora podał, że działka nr 6. została zakupiona z myślą o nowej inwestycji, działka ta nie była jednak niezbędna w celu realizacji inwestycji na działce nr 5., bowiem miejsca parkingowe dla mieszkańców zostały przewidziane w odpowiedniej ilości na działce 5. Spółka podjęła decyzję o uprzątnięciu i utwardzeniu betonowymi płytami otworowymi na podsypce piaskowej terenu działki 6. ze względów estetycznych, gdyż był on gęsto zarośnięty chaszczami i nawłociami. Pełnomocnik akcentował, że stosownie do art. 29 ust. 4 pkt 4 Pr. bud. Spółka nie była zobowiązana do uzyskania pozwolenia na budowę ani do zgłoszenia faktu wykonywanych robót budowlanych, które polegały jedynie na utwardzeniu gruntu na działce 6., a zamiarem Inwestora nie jest i nigdy nie było utworzenie na działce 6. parkingu, ani miejsc postojowych. Brak na przedmiotowej działce jakichkolwiek oznaczeń pionowych czy poziomych wskazujących na przeznaczenie terenu na cele parkingowe. Wskazał też, że nieuzasadnione byłoby tworzenie parkingu, gdy każdy z mieszkańców osiedla posiada własne miejsca parkingowe, a działka nie posiada bezpośredniego dojazdu z drogi publicznej. Zwrócił również uwagę, że podczas prowadzonych kontroli, w tym kontroli w dniu 12 października 2023 r., organ nie informował o zamiarze uznania działki 6. za parking, czym naruszył art. 9 k.p.a., zaś podczas wcześniejszych kontroli nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, lecz uznano, że wykonane prace stanowią utwardzenie terenu, nie zaś parking. W dalszej części pełnomocnik Inwestora podkreślił, że wskazane przez organ naruszenie art. 28 Pr. bud. nie zostało w decyzji uzasadnione. Zauważył, że zakwalifikowanie powierzchni jako stanowiska postojowego bądź parkingu poza utwardzeniem stawia również wymagania z rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, m.in. w zakresie wymiarów. Tymczasem organ poza wykonaniem zdjęć nie wykonał innych działań, jak np. zwymiarowania działki celem ustalenia czy pozwala na utworzenie parkingu, czy też posadowienia znaków pionowych. Zdaniem Inwestora fakt incydentalnego parkowania na danym terenie samochodu nie świadczy, że teren ten stanowi parking. Nadto organ nie wyjaśnił bezpośredniego związku jaki w jego ocenie istnieje pomiędzy zaparkowanymi w dniu przeprowadzenia oględzin, trzema samochodami na utwardzonym terenie działki 6. z twierdzeniem, że teren ten stanowi parking.

Z ostrożności pełnomocnik wskazał dodatkowo, że nawet przyjęcie, że sprawa dotyczy miejsc postojowych, to dla ich ilości poniżej 10, nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Wobec powyższego pełnomocnik Inwestora ocenił działania organu jako dowolne. Końcowo zauważył, że H.B. zarówno przed dokonanym przez Spółkę utwardzeniem terenu jak i po jego dokonaniu nie posiadał drogi dojazdowej do działki nr 4., a teren tej działki został przez poprzednika obniżony, zatem po niwelacji przez Inwestora terenu działki 6., doszło do powiększenia istniejącej już skarpy.

Po rozpoznaniu środka zaskarżenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2, art. 84 Pr. bud., postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr WINB-WOA.7722.1.2024.AJ, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ŚWINB przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał brzmienie art. 48 Pr. bud. oraz przypomniał, że organ pierwszej instancji dokonał oceny charakteru robót budowlanych, zakwalifikował je jako budowę parkingu, które wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę i wdrożył procedurę legalizacyjną. W ocenie organu odwoławczego zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy pozwalające na dokonanie jednoznacznej kwalifikacji wykonanego parkingu na uprzednio zniwelowanym terenie jako budowli, która podlega reżimowi art. 48 Pr. bud. Wyjaśnił też, że decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej powinno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa.

Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Inwestora w dniu 17 kwietnia 2024 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca Spółka wnosząc nadaną w dniu 16 maja 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonego postanowienia sformułowała zarzuty naruszenia:

1. art. 124 § 2, art. 125 § 3, art. 107 § 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. 15 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zredagowanie, to jest zaniechanie odniesienia się do argumentacji zażalenia, niewyjaśnienie przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co spowodowało sporządzenie przez organ wadliwego uzasadnienia,

2. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz zasady przekonywania na skutek nierozstrzygnięcia ujawnionych w sprawie wątpliwości - co do elementów przesądzających o istnieniu parkingu - na korzyść strony i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji,

3. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, dowolną i niewszechstronną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego i w efekcie błędne przyjęcie, że utwardzenie gruntu na działce 6. ma służyć jako parking,

4. § 3 pkt 25 warunków technicznych poprzez rozszerzającą interpretację definicji parkingu, polegającą na uznaniu za parking terenu utwardzonego dla innych potrzeb niż parkowanie pojazdów, niewydzielonych i nieoznaczonych,

5. art. 28 ust. 1 Pr. bud. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 29 ust. 4 pkt 4 tej ustawy,

6. art. 29 ust. 4 pkt 4 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie,

7. art. 48 ust.1 pkt 1 Pr. bud. poprzez uznanie, iż przepis ten znajduje zastosowanie w stanie faktycznym sprawy.

Przy tak sformułowanych zarzutach pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął zarzuty skargi, podkreślił, że organ odwoławczy w istocie zaniechał odniesienia się do argumentacji zażalenia, wskazał na wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważył również, że organ w sposób nieuzasadniony przyjął, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu utwardzonej powierzchni za parking jest okoliczność parkowania tam samochodów. Aktualnie teren służy jedynie do bezpiecznego wykonywania manewru zawracania. Pełnomocnik wskazał również, że jak wynika z umowy sprzedaży ww. działki, teren był zdeformowany, a prognozowane obniżenia terenu mogą wynieść Wmax = 0,25, zatem działania w postaci wyrównania terenu i jego utwardzenie były w ocenie Inwestora w pełni uzasadnione. Podniósł, że na tym terenie jedynie sporadycznie parkują samochody, a organ podczas czynności nie wyjaśnił czy na działce dochodzi do stałego parkowania pojazdów. Organ nie zweryfikował również czy utwardzenie powierzchni gruntu ma charakter niesamoistny, czy też stanowi budowlę pełniącą samodzielną lub dominującą funkcję. Wskazał też na regulacje warunków technicznych określających warunki, które powinny spełniać stanowiska postojowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W dniu 15 lipca 2024 r. do akt wpłynęło pismo Uczestnika postępowania H.B., w którym wyraził oczekiwanie, że sprawa zostanie rozpatrzona nie tylko pod względem samowoli budowalnej, ale również przywrócenia stanu pierwotnego umożliwiającego dojazd Uczestnika do swojej nieruchomości.

W dniu 30 sierpnia 2024 r. do akt wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącej, w treści którego podkreślono, że inwestycja na działce nr 5. została zakończona jeszcze przed zakupem działki o nr 6., na działce nr 12. zbudowano 24 miejsca postojowe, a mieszkańcy osiedla parkują samochody zgodnie z miejscami postojowymi wyznaczonymi na mapie zagospodarowania terenu.

W kolejnym piśmie z wpływem do akt 24 września 2024 r. Uczestnik postępowania H.B. odniósł się do kwestii nadsypywania terenu działki nr 6., a także wskazał, że na terenie działki niezmiennie parkują samochody, co potwierdzać ma załączona dokumentacja fotograficzna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Istotą rozpoznawanej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 48. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 przywołanej regulacji, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5).

Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych oraz przyczyn wzruszania orzeczeń organów administracji publicznej, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola sądowoadministracyjna pod względem zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem doprowadziła bowiem do wniosku o nierozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy.

W tym zakresie wymaga odnotowania, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 k.p.a., stanowiącą konkretyzację art. 78 Konstytucji RP, na organie odwoławczym spoczywa obowiązek rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, dokonania oceny materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa materialnego. Środek odwoławczy powinien natomiast stwarzać realną możliwość oceny pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i dokonania jego uchylenia bądź zmiany (por. L. Garlicki (red.), Konstytucja RP. Komentarz, t. 5, Warszawa 2007, s. 7). Powyższe zyskuje akceptację zarówno orzecznictwa jak i doktryny przedmiotu, wskazuje się bowiem, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1, poz. 35), właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3400/19, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).

Organ odwoławczy w rozstrzyganej sprawie zaniechał natomiast ponownego rozpatrzenia sprawy, w uzasadnieniu po przedstawieniu stanu sprawy oraz podstawy normatywnej, przywołał wyłącznie ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji zawarte na str. 4 uzasadnienia postanowienia PINB (str. 8-9 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia), a następnie - bez dalszych rozważań co do daty powstania obiektu, a w szczególności co do kwalifikacji obiektu - stwierdził, że "przedmiotowa budowa została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę" (str. 10 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia), nie uczynił zadość zasadzie przekonywania, zaniechał dokonania ustaleń w kwestii przesłanek zawartych w art. 48 ust. 1 Pr. bud., nadto nie odniósł się do żadnego z argumentów podniesionych w zażaleniu, nie rozważył też postępowania uzupełniającego. Przedmiotem analizy organu odwoławczego nie stała się kluczowa kwestia odnosząca się do kwalifikacji robót - utwardzenia terenu, miejsc postojowych czy też parkingu, z której to kwalifikacji wywodzone są konsekwencje prawne zmierzające do zlikwidowania ewentualnego stanu samowoli budowlanej. Rozważenie i uzasadnienie kwalifikacji robót pozostaje zasadniczym zagadnieniem w tego rodzaju postępowaniach.

W treści zażalenia, skarżąca podkreśliła okoliczności, które winny zostać ustalone przed podjęciem rozstrzygnięcia, jak m.in. zwymiarowanie terenu, zweryfikowanie posadowienia znaków poziomych, spełnienie warunków technicznych dla stanowisk postojowych, a których ustalenie może mieć istotny wpływ na dokonaną kwalifikację zrealizowanych robót.

Organ odwoławczy całkowicie pominął rozważenie ww. kwestii.

Tymczasem przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy organ winien prawidłowo ustalić naruszenie Prawa budowlanego, do którego doszło w dacie popełnienia samowoli budowlanej, a żeby to było możliwe, uprzednio prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy. Powyższe wpływa bezpośrednio na prawidłowość zastosowania podstawy normatywnej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli budowlanej.

Ponadto także podniesiona przez stronę skarżącą argumentacja w środku zaskarżenia obliguje organ odwoławczy nie tylko do rozważenia jej zasadności, ale i odniesienia się do niej w uzasadnieniu. Należy mieć na uwadze, że brak odniesienia się do kwestii mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, jak kwalifikacja obiektu budowlanego może stanowić o nierozpoznaniu sprawy w jej całokształcie.

Powyższe stało się podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Nie budziło wątpliwości Sądu, że w sprawie doszło do naruszenia art. 15 i art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wyraźnie nakazuje, by organ podał i omówił w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty i dowody. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym nieodniesienie się do istotnej argumentacji podnoszonej przez stronę, narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania.

Uchybienia te nie pozwalają na dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej, stąd też uzasadnione stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd podziela zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze w powyższym zakresie.

Sąd zauważa także, że organ odwoławczy, dokonując rozważenia sprawy w toku postępowania drugoinstancyjnego i w zależności od ich rezultatu, winien również ocenić czy prawidłowo wskazano zasady obliczania opłaty legalizacyjnej.

Równocześnie Sąd dostrzega, że jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy środek zaskarżenia od postanowienia organu pierwszej instancji wniósł także Uczestnik postępowania H.B., a jego zażalenie zostało przekazane do organu odwoławczego odrębnie od zażalenia Inwestora, wraz z pismem przewodnim PINB z dnia 28 grudnia 2023 r. (karta nr 77 akt administracyjnych). Akta sprawy nie dostarczają natomiast informacji, czy względem ww. środka zaskarżenia zostało wydane postanowienie o niedopuszczalności zażalenia bądź uchybienia terminu do jego wniesienia. Tymczasem jak wynika z postanowienia organu odwoławczego – zaskarżone postanowienie zostało wydane jedynie "w wyniku rozpoznania zażalenia H. Sp. z o.o. z siedzibą w R.

Sąd w pełni podziela wypracowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych stanowisko, że w przypadku, gdy od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji złożonych zostaje wiele środków zaskarżenia, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 i 2 k.p.a., wydaje jedno rozstrzygnięcie, w którym powinien rozpoznać wszystkie wniesione środki zaskarżenia. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania środka zaskarżenia tylko jednej strony, to podjęte orzeczenie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji w ogóle wyłączona jest możliwość rozpoznania pozostałych środków zaskarżenia wniesionych przez pozostałe strony postępowania. Potwierdzenie niedopełnienia wskazanego obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich zażaleń, stanowi w ocenie Sądu o istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności uczyni zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania – mając jednocześnie w polu widzenia obowiązek przestrzegania pozostałych reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu, wnikliwie uzasadniając swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji - uchylił zaskarżone postanowienie.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 580,00 zł (pkt 2 sentencji), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej Spółki w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.