Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 424/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 1  pkt 8 i  pkt 10
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. nr [...]. w sprawie uznania zarzutów na wszczęcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec p. B. Z. (dalej: strona, zobowiązana) na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] za bezzasadne.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie opisano dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Pani B. Z., zam. R., ul. [...] na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...], wystawionych przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.

Po nadaniu w dniu [...] r. klauzuli o skierowaniu w/w tytułów wykonawczych do egzekucji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął egzekucję administracyjną, dokonując zawiadomieniem z dnia [...]r.. nr [...] zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS.

Odpisy w/w tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] r. doręczono zobowiązanej w dniu 1 grudnia 2015 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór tego zajęcia w dniu 3 grudnia 2015r. i przyjmując je do realizacji poinformował organ egzekucyjny pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. o wysokości wypłacanego świadczenia i dokonywaniu potrąceń od grudnia 2015 r.

W dniu [...] r. do organu egzekucyjnego wpłynęły zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Pełnomocnik zobowiązanej zarzucił zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 § 1 i 3 u.p.e.a. mimo braku upomnienia i nie wskazania przez wierzyciela przepisu, na podstawie którego odstąpił od wysłania zobowiązanej upomnienia.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. Zażalenie na to postanowienie zostało uwzględnione przez organ nadzoru, który postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. i orzekł o przywróceniu terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...], wystawionych przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ nadzoru uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ nadzoru zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku ze złożonymi zarzutami. Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zarzuty za nieuzasadnione. Na postanowienie to nie wniesiono zażalenia (co potwierdza pismo PINB z dnia [...] r.).

Organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, rozstrzygnięciem z dnia [...] r. nr [...] uznał zarzuty za bezzasadne. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu [...] r., a wierzycielowi w dniu [...] r.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik zobowiązanej, wnosząc o jego uchylenie, opisał sytuację materialną i zdrowotną zobowiązanej.

Zażalenie to zostało uwzględnione przez organ nadzoru, który postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał zarzuty za bezzasadne.

W zażaleniu na to rozstrzygnięcie pełnomocnik strony zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony zobowiązanej w dniu 1 grudnia 2015 r., podczas gdy dopiero w styczniu 2016 r. organ egzekucyjny za pośrednictwem ZUS ustalił prawidłowy adres zamieszkania zobowiązanej oraz naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie,

2. naruszenie art. 79 § 1 u.p.e.a. przez zajęcie świadczenia emerytalnego pomimo wadliwego doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o jego zajęciu,

3. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Do zażalenia został załączony wniosek pełnomocnika strony skierowany do [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB w W. Z dnia [...] r. nr [...] wraz z zażaleniem.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Z dnia [...] r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Z dnia [...] r. nr [...] znak: [...].

W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia wskazano, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które można wnieść w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne w fazie wszczęcia narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

Przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 § 1 u.p.e.a., który zawiera zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym., a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym – jak podkreślono - podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

Zgodnie natomiast z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Z kolei zgodnie z art. 34 § 4 u.pe.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W przedmiotowej sprawie zobowiązana wniosła zarzuty, w zakresie których przed ich rozpatrzeniem, organ egzekucyjny winien uzyskać ostateczne stanowisko wierzyciela, tj. oparte na art. 33 § 1 pkt 7, 8 i 10 u.p.e.a., przy czym wiążące dla organu egzekucyjnego jest stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów opartych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 powołanej ustawy. Natomiast stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów opartych na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 i 10 u.p.e.a nie jest, w świetle obowiązujących przepisów, wiążące dla organu egzekucyjnego. Organ może podzielić stanowisko wierzyciela w tym zakresie, lecz winien dokonać samodzielnej oceny zarzutów wniesionych w oparciu o te podstawy prawne.

W rozpatrywanej sprawie wierzyciel w wydanym w dniu [...] r. postanowieniu nr [...] uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione. Wobec odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na to rozstrzygnięcie jest ono ostateczne w administracyjnym toku postępowania.

Tym samym organ egzekucyjny miał prawo wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów, lecz jak wynika z wyżej cytowanych przepisów, stanowisko to jest wiążące dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., dotyczącego braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wierzyciel uznał zarzut brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 za niezasadny, a organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru są tym stanowiskiem związani, w związku z czym, organ nadzoru uznając rozstrzygnięcie wierzyciela w tym przedmiocie za wiążące, nie odniósł się merytorycznie do tego zarzutu.

Odnośnie zarzutu, sformułowanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny zauważył, że z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwiają pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Jak jednoznacznie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych organ musi mieć wybór w zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucji, a o wyborze środka najmniej uciążliwego może być mowa tylko, gdy taki wybór istnieje (por. wyroki NSA z 16 kwietnia 2013 r., sygn. II FSK 1690/11, WSA w Olsztynie z 23 października 2013 r., sygn. I SA/Ol 587/13, WSA w Gdańsku z 9 lipca 2013 r., sygn. I SA/Gd 635/12). Tymczasem strona ani w zarzutach, ani w zażaleniu nie wskazała alternatywnego środka egzekucyjnego, z którego organ egzekucyjny mógłby prowadzić egzekucję. Organ egzekucyjny jest zatem zobowiązany stosować takie środki egzekucyjne, które doprowadzą do zaspokojenia wierzyciela. Ponadto, zobowiązana, podnosząc powyższy zarzut, nie przedłożyła żadnej dokumentacji, która stanowiłaby dowód, iż egzekucja z emerytury ma zasadniczy wpływ na pogorszenie jej kondycji finansowej.

Wobec powyższego organ nadzoru uznał powyższy zarzut za bezzasadny.

W kwestii zarzutu opisanego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ nadzoru zauważył, iż zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera:

1. oznaczenie wierzyciela;

2. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawna tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4. wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5. wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6. wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8. pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10. klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11. wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12. datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Dokonując analizy tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] przez pryzmat przywołanego wyżej art. 27 § 1 u.p.e.a. organ nadzoru stwierdził, iż kwestionowany tytuł wykonawczy zawiera wszystkie wskazane w nim elementy.

Powołując się na wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2229/11 organ nadzoru wskazał, iż podstawę prawną prowadzenia egzekucji odróżnić należy od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku, gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to winna ona zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek ten wynika. W tej ostatniej sytuacji przepis prawa musi jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy organ nadzoru stwierdził, że wierzyciel wskazał w rubryce E tytułu wykonawczego pkt 2 rodzaj należności pieniężnej, tj. grzywnę w celu przymuszenia, w pkt 3 i 4 podstawę prawną obowiązku - "orzeczenie" i nr identyfikujący tę podstawę, tj. numer postanowienia [...] oraz datę jego wydania, gdyż dokument ten stanowił źródło egzekwowanego obowiązku. Tytuł wykonawczy zawiera również adnotację, że "należności pieniężne są wymagalne", ponieważ egzekucja dotyczy należności pieniężnej, wskazano także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

Omawiany zarzut również nie zasługiwał zatem na uwzględnienie.

Dalej organ nadzoru odniósł się do pkt 1 zażalenia, w którym wskazano na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony zobowiązanej w dniu 1 grudnia 2015 r., podczas gdy dopiero w styczniu 2016 r. organ egzekucyjny za pośrednictwem ZUS ustalił prawidłowy adres zamieszkania zobowiązanej oraz naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. W tym zakresie wskazał, że do elementów koniecznych, jakie muszą spełniać zarzuty, należy zaliczyć wymogi formalne co do ich treści oraz co do czasu, w których wniesienie tego środka jest przewidziane przez ustawę. Powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1151/07, w którym wskazano, że wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Zatem, powołanie nowego zarzutu w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, wydane w przedmiocie zarzutów, nie może świadczyć o wadliwości tego postanowienia, a ponadto nie może być przedmiotem badania skoro nie było zgłoszone w dacie złożenia zarzutów, tj. w dniu 14 grudnia 2015 r. Nie mogło również dojść do naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a., gdyż nie stanowił on podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zażalenia wskazanego w pkt 2, tj. naruszenia art. 79 § 1 u.p.e.a. przez zajęcie świadczenia emerytalnego pomimo wadliwego doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o jego zajęciu, organ nadzoru wyjaśnił, iż kwestie doręczenia zajęcia świadczenia emerytalnego, mogły być przedmiotem badania w innym środku zaskarżenia, tj. w skardze na czynność egzekucyjną, a ponadto - tak jak już wskazano wyżej - kwestia ta nie może być przedmiotem badania na etapie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego, skoro nie była zgłoszona w dacie złożenia zarzutów.

Organ nadzoru nie podzielił również stanowiska skarżącego, dotyczącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. i wskazał, że w jego ocenie, wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy i zauważył, że strona nie skonkretyzowała tego zarzutu.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do [...] Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony zobowiązanej w dniu 1 grudnia 2015 r., podczas gdy dopiero w styczniu 2016 r. organ egzekucyjny za pośrednictwem ZUS ustalił prawidłowy adres zamieszkania zobowiązanej oraz naruszenie art. 61a §1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie,

2. naruszenie art. 79 § 4 w związku z art. 79 §1 u.p.e.a. poprzez zajęcie świadczenia emerytalnego, pomimo wadliwego doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o jego zajęciu,

3. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi na wstępie wskazano, że organ egzekucyjny prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Z dnia [...] r. o numerach [...] oraz [...] obejmujących grzywnę w celu przymuszenia za 2007 r. Postępowanie to zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] r. w związku z wniesionymi zarzutami.

Obecnie organ egzekucyjny prowadzi kolejną egzekucję wobec skarżącej w oparciu o decyzje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienia z [...]r. nr [...] i [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Tytuł wykonawczy z dnia [...] r., w oparciu o który prowadzone jest to postępowanie został wysłany do ZUS Oddział w R., gdzie dłużnik zajętej wierzytelności z tytułu emerytury rozpoczął potrącanie 92-letniej zobowiązanej, świadczenia emerytalnego. Tytuł ten nie tytuł nie został prawidłowo doręczony zobowiązanej, gdyż od marca 2015 r. skarżąca przebywa stale w Domu Pomocy Społecznej w R. (dowód: zaświadczenie z Domu Pomocy Społecznej). Tymczasem tytuły wykonawcze zostały doręczone pod poprzedni adres zamieszkania zobowiązanej, to jest ul. [...], R.. Stały adres zamieszkania zobowiązanej jest zatem inny niż wskazany na kopercie, a więc nie sposób uznać, że nastąpiło doręczenie zastępcze, gdyż zobowiązana pod tym adresem w ogóle nie przebywa, a korespondencję odebrała przypadkowa osoba.

W styczniu 2016 r. organ egzekucyjny na podstawie informacji z ZUS ustalił, że zobowiązana przebywa w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w R., jednakże nie podjęto próby drugiego skutecznego doręczenia jej tytułów wykonawczych.

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej stwierdził, że skoro nie doręczono prawidłowo tytułów wykonawczych, to nie sposób uznać, że prawidłowo zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w tej sprawie. Ten sam zarzut sformułował wobec doręczenia zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego, podnosząc, że aktualny adres zobowiązanej ustalono dopiero wtedy, gdy świadczenie rentowe zostało już zajęte i w części wyegzekwowane. Na poparcie tego zarzutu autor skargi przywołał wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 722/04, podnosząc, że wskazano w nim na wymóg jednoczesnego zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności i dokonania zajęcia. Dodatkowo zacytował także wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2009 r. , sygn. akt III SA/Wa 1112/09, w którym stwierdzono, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu powinno nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego, a nie innej osoby, jak choćby pełnomocnika zobowiązanego. Stanowisko takie było już prezentowane w orzecznictwie sądowym (por. wyroki: NSA z 23 grudnia 2008 r., IIFSK 1483/07; z 23 grudnia 2008 r., IIFSK 1344/07; WSA w Warszawie z 19 czerwca 2009 r., III SA/Wa 243/09; WSA w Krakowie z 28 maja 2009 r., I SA/Kr 377/09). Autor skargi pokreślił jednocześnie, że w orzeczeniu tym Sąd przypomniał, że w sytuacji, gdy (jak w niniejszej sprawie) chodzi o zajęcie przysługujących zobowiązanemu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, organ egzekucyjny jest zobowiązany doręczyć zobowiązanemu - wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczeń, odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a.).

Dalej pełnomocnik skarżącej zaakcentował, iż organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji oraz stosuje w tym zakresie przepisy prawa. Przeprowadzone przez organ egzekucyjny z urzędu badanie dopuszczalności egzekucyjnej powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna oraz czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i doręczony zobowiązanemu.

W tym kontekście wskazał, że wierzyciel uznał, iż wcześniej zgłoszony i merytorycznie rozpoznany zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego korzysta z powagi rzeczy osądzonej (organ użył sformułowania "przesądzone"). Tymczasem zarzut ten został podniesiony w związku z doręczeniem stronie nowego tytułu wykonawczego nr [...], a okoliczności stanowiące podstawę zarzutu badane są każdorazowo po wydaniu tytułu wykonawczego, albowiem mogą one ulegać zmianie w toku postępowania egzekucyjnego. Ta modalność okoliczności faktycznych stanowi podstawę do umożliwienia zobowiązanemu formułowania zarzutów już podnoszonych w toku poprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Dalej wskazano, że "skarżąca podnosi, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu postanowienia, skarżącej nie zostało doręczone postanowienie nr [...]. Natomiast w dniu [...] r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej postanowienie nr [...] z [...] r., na które to postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do [...] [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

Na skutek skargi na postanowienie [...] [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dni 25 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 816/16 uchylił zaskarżone postanowienie [...] [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i zasądził od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zwrot kosztów postępowania. Postanowienie nie jest prawomocne. Na kanwie tego orzeczenia należało, zdaniem autora skargi, wskazać, że w obrocie prawnym nie powinny istnieć dwie decyzje sprzeczne w swych materialnoprawnych skutkach. Zwrócił na to uwagę NSA w Warszawie w wyroku z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 902/13, w którym stwierdził, że "niedopuszczalną praktyką organu nadzoru jest "wyręczenie" wierzyciela, (nawet jeżeli jest on jednocześnie organem egzekucyjnym) i wydanie postanowienia uznającego zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niedopuszczalne, podczas gdy niedopuszczalności takiej nie stwierdził wierzyciel będący również organem egzekucyjnym, w konsekwencji czego pozbawiono stronę (zobowiązanego) możliwości weryfikacji stanowiska organu w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego." Skoro w niniejszej sprawie Sąd uchylił postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. uznające za bezzasadne zarzuty w sprawie wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, nie sposób uznać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, wyręczając wierzyciela, będzie nadal prowadził postępowanie egzekucyjne pomimo jego wadliwości".

W dalszych wywodach skargi wskazano, iż nie ma racji organ nadzoru stwierdzając bezzasadność zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego z uwagi na to, że skarżąca nie wskazała alternatywnego środka "mniej uciążliwego". Uciążliwość bowiem może wyrażać się nie tylko w zastosowaniu określonego rodzaju środka, lecz także w jego wysokości. W tym przypadku zastosowano grzywnę w wysokości łącznej 10.000 zł mimo, iż strona wykazała, że skarżąca przebywa od marca 2015 r. stale w Domu Pomocy Społecznej w R., jest osobą starszą (92 lata), schorowaną, niedołężną, niepełnosprawną, nie opuszcza łóżka, a jej dochody nie wystarczają nawet na bieżące utrzymanie. Nie jest więc w stanie zadośćuczynić obowiązkowi zapłaty tak wysokiej grzywny, tym bardziej, że 70% jej emerytury przekazywane jest do DPS na bieżące utrzymanie.

Pełnomocnik skarżącej zanegował także twierdzenie organu nadzoru, że podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 4 w związku z art. 79 §1 u.p.e.a., jak również zarzut wadliwego doręczenia tytułu wykonawczego nie mogły zostać rozpoznane, gdyż nie zostały podniesione w zarzutach z dnia [...] r. Stanowisko organu uznał za błędne w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści art. 7 i 77 §1 k.p.a., których naruszenia nie dopatrzył się organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) – podlegało postanowienie z dnia [...] r., którym organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. w sprawie uznania zarzutów na wszczęcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] za bezzasadne.

Przechodząc do oceny zasadności skargi, na wstępie należy podkreślić, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Kielcach z 21 września 2007 r., I SA/Ke 375/07, dostępny, podobnie jak wszystkie powoływane orzeczenia sądów administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Przedmiot wniesienia zarzutów jest enumeratywnie określony przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym – jak podkreślono - podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

Zgodnie natomiast z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. profesjonalny pełnomocnik zobowiązanej podniósł zarzut:

- zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji grzywny w celu przymuszenia w kwocie łącznej 10.000 zł,

- prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 § 1 i § 3 u.p.e.a.,

- prowadzenia egzekucji mimo braku upomnienia i nie wskazania przez wierzyciela przepisu, na podstawie którego odstąpił od wysłania zobowiązanej upomnienia.

Zacytowane zarzuty, wniesione w oparciu o art. 33 pkt 7, 8 i 10 wyznaczają, jak już była mowa wyżej, granice postępowania w przedmiocie zarzutów. Ich treść obligowała organ egzekucyjny do uzyskania stanowiska wierzyciela i wymóg ten spełniono. W aktach sprawy znajduje się postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., z dnia [...] r. nr [...], znak [...], w którym uznano te zarzuty za nieuzasadnione.

W zakresie zarzutu dotyczącego braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, a w konsekwencji organ nadzoru związany był stanowiskiem wierzyciela. We wspomnianym postanowieniu z dnia 4 maja 2016 r. wierzyciel stwierdził, że brak obowiązku doręczenia upomnienia wynika z § 2 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 1494). Odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia, że postanowienie to nie zostało doręczone stronie, wskazać należy, że ostatecznym postanowieniem

z dnia [...] r. nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r. nr [...], wskazując w szczególności, że podniesione we wniosku argumenty nie zasługują na uwzględnienie, gdyż bezsprzecznie (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru) postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z dnia [...] r. znak [...] zostało doręczone do Kancelarii Adwokackiej J. P. jednocześnie wraz z postanowieniem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z dnia [...] r. znak [...] w dniu [...] r. Odbiór w/w postanowień własnoręcznym podpisem potwierdził pracownik w/w kancelarii, zaś ani wnioskodawczyni ani pełnomocnik, jak dotąd, nie sygnalizowali niekompletności przesyłki zawierającej dwa postanowienia.

W tym stanie rzeczy nie może być wątpliwości, że postanowienie z dnia 4 maja 2016 r. zawierające stanowisko wierzyciela weszło do obrotu prawnego, stało się ostateczne i wywiera określone konsekwencje.

Warto w tym miejscu nawiązać do powołanego w skardze wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 816/16, którym uchylono postanowienie Śląskiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., którym uchylono postanowienie organu I instancji w części uznającej zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony i orzeczono o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, nadto orzeczono o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu dotyczącego wadliwego doręczenia tytułu wykonawczego, a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r. nr [...], którym organ ten zajął stanowisko w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (niniejsza sprawa dotyczy natomiast postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]).

W orzeczeniu tym Sąd wskazał w szczególności na wadliwość uznania tego samego zarzutu przez organ I instancji za niedopuszczalny, a przez organ II instancji za nieuzasadniony. Wytknął także organowi II instancji, że badał prawidłowość doręczenia tytułu wykonawczego, mimo, iż strona wnosząc zarzuty nie kwestionowała tej okoliczności. Nie miała zatem miejsca sytuacja, w której Sąd uznałby, że dany zarzut, wbrew stanowisku organów, zasługiwał na uwzględnienie.

W konkluzji tej części rozważań stwierdzić należy, że rozpoznając zarzut dotyczący nie doręczenia stronie upomnienia, organ egzekucyjny i organ nadzoru prawidłowo powołały się w tym zakresie na związanie stanowiskiem wierzyciela.

Zauważenia wymaga, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, zaskarżenie do sądu postanowień zawierających stanowisko wierzyciela nie jest dopuszczalne, co wynika z obecnego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 in fine P.p.s.a. Zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony możliwości skutecznej obrony jej praw, lecz możliwość uzyskania tej obrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Incydentalny charakter postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zadecydował o uznaniu zasadności kontroli tego rodzaju aktu w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Strona swoje uprawnienie może zatem realizować poprzez wniesienie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jako rozstrzygnięcia wydanego w sprawie głównej. Stanowisko takie jest konsekwentnie prezentowane przez NSA, m.in. w postanowieniach: z 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16; z 22 grudnia 2016 r., II FSK 3287/16; z 4 stycznia 2017 r., II FSK 2378/16; z 31 stycznia 2017 r., II FSK 3246/16. W razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny poddaje kontroli zarówno stanowisko wierzyciela, jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego.

W świetle powyższego wskazać należy, że na mocy § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Przepis ten wskazano w rubryce E pkt 9 tytułu wykonawczego.

Całkowicie chybiony jest zatem zarzut prowadzenia egzekucji, mimo braku upomnienia i nie wskazania przez wierzyciela przepisu, na podstawie którego odstąpił od wysłania zobowiązanej upomnienia.

Odnośnie zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wskazać należy, że elementy tytułu wykonawczego wymienione są enumeratywnie w art. 27 § 1 u.p.e.a. Na mocy tego przepisu tytuł wykonawczy zawiera:

1. oznaczenie wierzyciela;

2. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawna tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4. wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5. wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6. wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8. pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10. klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11. wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12. datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] zawiera wszystkie wskazane w zacytowanym przepisie elementy. W rubryce E pkt 2 (rodzaj należności pieniężnej) wpisano "grzywna w celu przymuszenia, w pkt 3 i 4 (podstawa prawna obowiązku) - "orzeczenie", numer postanowienia ([...]) oraz datę jego wydania ([...] r.) (rozstrzygnięcie to stanowiło źródło egzekwowanego obowiązku). Omawiany tytuł wykonawczy zawiera również adnotację, że "należności pieniężne są wymagalne", ponieważ egzekucja dotyczy należności pieniężnej, określono wysokość tej należności, termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, rodzaj i stawki tych odsetek oraz kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.

Odnośnie zarzutu, sformułowanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wskazać należy, że z art. 7 § 2 u.p.e.a. jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwiają pokrycie dochodzonej należności. W tym stanie rzeczy zobowiązana podnosząc taki zarzut powinna wskazać inny, mniej dla niej uciążliwy środek egzekucyjny, którego zastosowanie doprowadzi do uiszczenia grzywny, co jednak nie nastąpiło. Zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Jak jednoznacznie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych organ musi mieć bowiem wybór w zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucji, a o wyborze środka najmniej uciążliwego może być mowa tylko, gdy taki wybór istnieje (por. wyroki: NSA z 16 kwietnia 2013 r., sygn. II FSK 1690/11, WSA w Olsztynie z 23 października 2013 r., sygn. I SA/Ol 587/13, WSA w Gdańsku z 9 lipca 2013 r., sygn. I SA/Gd 635/12).

Z treści skargi wnioskować można, że formułując ten zarzut pełnomocnik skarżącej zmierzał w istocie do zaniechania prowadzenia egzekucji ze świadczenia emerytalnego skarżącej będącej obłożnie chorą osobą w podeszłym wieku, przebywającą w domu pomocy społecznej. Nie negując trudnego położenia skarżącej wskazać jednak należy, że poprzez zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. nie można ani uzyskać obniżenia dochodzonej należności ani też wyłączyć określonych świadczeń spod egzekucji. Ochronie zobowiązanej w tym zakresie służą przepisy dotyczące składników majątkowych wolnych od egzekucji (zawarte nie tylko w u.p.e.a., ale także np. w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (aktualnie t.j. DZ.U. z 2017 r., poz. 1383).

Jak wskazano w orzeczeniu WSA w Gliwicach z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1415/13 wydanym na skutek skargi tej samej strony skarżącej kwestia wygórowanej grzywny nie może stanowić opartego na art. 33 pkt 8 u.p.e.a. zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 maja 2004 r., IV SA 4122/02, Lex nr 148919; wyrok WSA w Gliwicach z 23 lutego 2006 r., II SA/Gl 155/05, Lex nr 866626; C. Kulesza w: Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, praca zbiorowa pod red. D.R. Kijowskiego, teza 3.8.1., Lex 2010). Wskazane przez skarżącą okoliczności dotyczące jej stanu zdrowia, czy stanu majątkowego, mogły mieć istotne znaczenie, lecz w ramach innego postępowania, to jest postępowania zainicjowanego zażaleniem na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.).

Nawiązując do pozostałych argumentów skargi wskazać należy, że organ nadzoru nie mógł ustosunkować się do argumentacji dotyczącej prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego, gdyż zarzutu takiego nie podniesiono w terminie ustawowym przewidzianym na wniesienie zarzutów. Konstatacja ta dotyczy też tej argumentacji zażalenia, w której wskazywano na naruszenie art. 79 § 4 w związku z art. 79 § 1 u.p.e.a., dotyczących zasad egzekucji ze świadczenie emerytalnego, które to kwestie (jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) mogły stanowić przedmiot skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.).

W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, według którego na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji wykluczone jest w późniejszym czasie uzupełnianie zarzutów wniesionych w terminie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia. Są one środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Wynika to wprost z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który to przepis zakreśla zobowiązanemu do zgłoszenia takich zarzutów siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów, ani też w toku postępowania zażaleniowego, ani tym bardziej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wykluczone jest zatem powoływanie nowych podstaw zarzutów, wniesionych już po upływie siedmiodniowego terminu od doręczenia zobowiązanym odpisu tytułu wykonawczego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia z 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/13, z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I FSK 2296/14, (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2009, teza 4 do art. 33, s. 162).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż wszystkie istotne dla rozpatrzenia zarzutów okoliczności zostały – jak wykazano – ustalone. Wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza natomiast o o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 356/15).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.