Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 136/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 50
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 8, art. 12, art. 138 § 2, art. 140
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 2
journal: Dz.U. 2005 nr 189 poz 1598
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] września 2011r. K.S. zwróciła się do Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej o przyznanie na rzecz jej syna M.S. specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze 25 godzin tygodniowo z powodu stwierdzonego autyzmu dziecięcego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej odmówił żądanej formy pomocy wskazując, że syn wnioskodawczyni w związku z niepełnosprawnością korzysta z kilku form pomocy. Dotychczasowa forma zajęć w jakich uczestniczy pozwala na rozwój i uczenie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia. Specjalistyczne usługi opiekuńcze mają charakter subsydiarny i są przyznawane, gdy rodzina nie może zapewnić pomocy osobie tego wymagającej. W rozpatrywanej sprawie organ nie dopatrzył się ku temu podstaw.

Po wniesieniu przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe rozstrzygnięcie, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zalecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie określenia terapii koniecznych dla syna wnioskodawczyni w oparciu o opinie lekarskie, ustalenie form pomocy, z których aktualnie on korzysta, a następnie ustalenie zakresu niezbędnych usług.

2. Dyrektor CPRiPS decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. ponownie odmówił przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna wnioskodawczyni, po czym decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie uchyliło ją w całości, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej również rozpatrzył odmownie wniosek K.S., po czym decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejny raz uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W toku rozpatrywania sprawy po raz kolejny organ pierwszej instancji zwrócił się do Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego o udzielenie informacji, czy dzieci z zaburzeniami psychicznymi-autyzmem mają zapewniony dostęp do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych. Uzyskano odpowiedź, iż dzieci z tego typu schorzeniem mają zapewniony dostęp do zajęć w placówkach oświatowych zgodnie z zaleceniami wskazanymi w opinii lub w orzeczeniu.

Obowiązek ten spoczywa na przedszkolach, szkołach i placówkach pomocy psychologiczno-pedagogicznej na podstawie obowiązujących przepisów prawa oświatowego, regulowanych przez Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. Wnioskodawczyni przedłożyła natomiast orzeczenie lekarskie o potrzebie indywidualnego rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego wydanego przez Zespół Orzekający nr [...] z dnia [...] września 2012 r., w którym uznano za konieczne objęcie dziecka indywidualnym rocznym przygotowaniem przedszkolnym do końca zajęć dydaktycznych w roku szkolnym 2012/2013. Zalecono stosowanie specjalnych metod i form kształcenia, co reguluje orzeczenie Nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Zespół Orzekający [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wskazanie do określonych orzeczeniem form kształcenia przedszkolnego w połączeniu z kontynuacją zajęć terapeutycznych ma na celu rozszerzenie zakresu pracy z dzieckiem, czyli stwarzania warunków, które zapewnią właściwe oddziaływania, co zwiększa szansę na wyrównywanie właściwych zaburzeń.

3. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej po raz czwarty odmówił K.S. przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna M.S.. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał bowiem, iż dziecko strony ma zapewniony dostęp do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych w rozumieniu § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189 poz. 1598), dalej w skrócie r.s.u.o., a zatem na organie pierwszej instancji nie ciąży obowiązek zapewnienia żądanych zajęć.

Po wniesieniu przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po raz czwarty uchyliło w całości zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy przyjął, że K.S. złożyła do organu pierwszej instancji wniosek o przyznanie na rzecz syna M.S. specjalistycznych usług opiekuńczych na podstawie § 2 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt lit. b r.s.u.o. w związku z wystawionymi wobec syna zaświadczeniami lekarskimi

Organ pierwszej instancji, pomimo wyraźnie zakreślonej podstawy żądania konsekwentnie przyjmował natomiast, że w przypadku dziecka strony odwołującej się zastosowanie znajdować będzie § 2 pkt 5 r.s.u.o., negując w związku z powyższym, wbrew wytycznym zawartym w wydanych wcześniej decyzjach kasacyjnych, potrzebę ustalenia rzeczywistego zakresu i podstawy żądania złożonego w sprawie. Wyliczone w pkt 5 powołanego § 2 r.s.u.o. specjalistyczne usługi opiekuńcze stanowią jedynie jeden rodzaj tego rodzaju usług z wyliczonych w pkt 1-5 § 2 r.s.u.o. Celowe jest przy tym także odniesienie się do przytoczonego wyżej art. 7 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i wydanych na podstawie zawartego w nim upoważnienia przepisów wykonawczych. Przepis § 2 pkt 5 r.s.u.o. zastrzega warunkową formę specjalistycznych usług opiekuńczych w postaci zapewnienia dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno- wychowawczych, która realizowana ma być jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy nie ma możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w ww. art. 7 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Z treści powołanego wyżej § 1 ust. 1 r.z.r.w. wynika, iż przepisy niniejszego aktu stosuje się jedynie do dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim posiadających orzeczenie wydane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. W rozpoznawanej sprawie na rzecz syna K.S. wydane zostały dwa takie orzeczenia. Niemniej w aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2012 r., w którym zakreślono potrzebę zwiększenia liczby zajęć z logopedą, pedagogiem specjalnym i w zakresie integracji sensorycznej w wymiarze po 5 godz. tygodniowo. W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany był rozpatrzyć wniosek także w odniesieniu do tego dokumentu i na jego podstawie rozważyć przyznanie specjalnych usług opiekuńczych w oparciu o przepisy § 2 pkt 1-5 r.s.u.o.

W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest niespójne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a przez to również z wskazanymi przepisami. To w kontekście tego materiału organ powinien był ustalić obowiązujące normy prawne, których dyspozycje wyznaczać będą organowi rozstrzygającemu zakres ustaleń faktycznych sprawy determinujący możliwość miarodajnego ustalenia prawnych konsekwencji ustalonego stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji natomiast, wbrew treści wniosku oraz materiałów zgromadzonych w aktach sprawy oraz wbrew wytycznym zawartym w poprzednio wydanych decyzjach kasacyjnych forsował tożsamy, wybiórczy sposób oceny materiału dowodowego, podporządkowując to przyjętemu przez siebie sposobowi interpretacji przepisu § 2 pkt 5 r.s.u.o.

Z uwagi na to, że wyłączenie możliwości przyznania usług specjalistycznych w postaci zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych w przypadku uzyskania dostępu do zajęć określonych w art. 7 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego odnosi się tylko do pkt 5 § 2 r.s.u.o,, podczas gdy K.S. ubiega się o usługi o jakich mowa w § 2 pkt 1 lit a oraz § 2 pkt 1 lit. b r.s.u.o. uznać należy, że organ nie rozstrzygnął w sprawie jej wniosku, nie podjął próby jego sprecyzowania, a w konsekwencji prowadził postępowanie w sprawie przyznania dodatkowych zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, zamiast rozpatrywać wniosek w oparciu o § 2 pkt 1 lit. a i b r.s.u.o. Tym samym naruszone zostały przepisy postępowanie dotyczące wymogu realizacji zasady prawdy materialnej, tj. art. 7, 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), które to uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy zalecił dokonanie ustaleń stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem jego zakresu wynikającego z przepisów przywołanych w ramach przeprowadzonych przez organ odwoławczy rozważań prawnych, w tym ponowne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, ustalenie rzeczywistego rodzaju wnioskowanych usług, stosownie do aktualnie wydanych orzeczeń, ewentualnie poinformowania strony o spełnieniu przez nią przesłanek do przyznania dla jej syna innych usług niż wnioskowane, zgodnie z art. 9 k.p.a., celem ewentualnego rozszerzenia treści żądania.

4. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o podjęcie działań zmierzających do przyznania jej synowi specjalistycznych usług opiekuńczych.

Zdaniem skarżącej jej syn spełnia wszystkie przesłanki, od których zależy przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest niespójne z materiałem dowodowym sprawy oraz z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca wnioskowała o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz r.s.u.o., a także w oparciu o zaświadczenie lekarskie. Jednak organ pierwszej instancji, wbrew treści wniosku strony oraz zaleceniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego forsował wybiórczy sposób oceny materiału dowodowego, a także błędnie interpretował art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz § 2 pkt 5 r.s.u.o.

Lekarz psychiatra w swym zaświadczeniu lekarskim wnioskował o przyznanie M.S. 25 godzin tygodniowo specjalistycznych usług opiekuńczych. W związku z powyższym przepisami prawnymi należy uznać za bezsprzeczne, iż M.S. – dziecko niepełnosprawne z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego, jest osobą uprawnioną do otrzymania specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Lekarz specjalista wystawiając zaświadczenie lekarskie wydaje je zgodnie ze swoją wiedzą medyczną i w powiązaniu z rozpoznaniem sytuacji rodzinnej i społecznej pacjenta, tym bardziej w przypadku zaburzenia psychicznego.

Zdaniem skarżącej uwzględnienie skargi jest uzasadnione w świetle treści umów międzynarodowych dotyczących osób niepełnosprawnych, przepisów ustawy o pomocy społecznej, a także poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądowym.

5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylenie decyzji pierwszej instancji i brak rozstrzygnięcia merytorycznego spowodowane było koniecznością ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim rzeczywistego rodzaju wnioskowanych usług, stosownie do aktualnie wydanych orzeczeń lekarskich, ewentualnie poinformowania strony o spełnieniu przesłanek do przyznania dla syna innych usług niż wnioskowane. Wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego było podyktowane koniecznością respektowania sformułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Chroni to prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy, a w konsekwencji prawo strony do realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania.

Na rozprawie K.S. podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze. Wniosła dodatkowo o wydanie decyzji merytorycznej. Postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone jest w sposób przewlekły, przez co przed wydaniem decyzji dezaktualizują się dokumenty i składane zaświadczenia lekarskie. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że pięć godzin terapeutycznych jest wystarczające w stosunku do dziecka. Obecnie jej syn ma cztery i pół godziny zajęć indywidualnych w szkole specjalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Materialnoprawna podstawa sporu znajduje zaczepienie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182), i powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (art. 50 ust. 2 ustawy). Stosownie do unormowania zawartego w art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

Przedmiotem sporu, od jego początku jest to, czy dziecku skarżącej należą się te usługi i w jakim zakresie. To zaś, że kwestia ta nie została ostatecznie przesądzona wynika z uchybień popełnionych proceduralnych popełnionych przez organy administracyjne. Mimo tego, że postępowanie w sprawie toczy się prawie 2,5 roku nadal nie został ustalony stan faktyczny umożliwiający dokonanie oceny prawnej. Z tych względów w ramach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny wedle kryterium legalności, na zasadach przewidzianych w szczególności przepisami

1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). na pierwszy plan wysuwają się zagadnienia proceduralne.

7. Specyfiką niniejszego postępowania jest to, że w sprawie o wąskim pod względem przedmiotowym zakresie została wydana po raz czwarty decyzja kasacyjna. Już ta konstatacja, wzmocniona analizą akt sprawy wskazuje, że standardy należytego działania administracji dotyczące sprawności postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz budowania zaufania do działań organów publicznych (art. 8) zostały naruszone. Sprawa nie ma bowiem takiego stopnia komplikacji, by od października 2011 r. nie została załatwiona w sposób ostateczny (co nie oznacza oczywiście w sposób zgodny z wnioskiem). Istotnym dla skarżącej problemem jest bowiem to, na co przede wszystkim zwrócono w skardze uwagę, że sprawa nadal nie pozostaje w sposób ostateczny merytorycznie rozstrzygnięta, zaś składane w postępowaniu administracyjnym dokumenty i zaświadczenia dezaktualizują się, co stanowi dla organu drugiej instancji kolejny argument przeciw zakończeniu sprawy na poziomie drugiej instancji.

Z analizy wszystkich decyzji wydanych w sprawie wynika, że organy prowadzą miedzy sobą polemikę nie zgadzając się co do istoty sporu. Sytuacja taka jest niedopuszczalna nie tylko wewnątrzsystemowo, co wynika choćby z zasady instancyjności, lecz przede wszystkim ze względu na publiczny i proobywatelski charakter wykonywanych przez te organy zadań. Z tego jednak, że postępowanie organu pierwszej instancji nie realizującego po raz kolejny wskazówek Kolegium nie wynika usprawiedliwienie decyzji kasacyjnej. Zasadą działania organu drugiej instancji jest bowiem orzekanie merytoryczne w sprawie. Kompetencje organu są więc zasadniczo odmienne niż sądu administracyjnego, który nie może zastąpić organu w wykonywaniu powierzonego mu imperium.

8. Kwestie te mają doniosłe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W tej mierze należy przypomnieć, że przepisy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18) z dniem 11 kwietnia 2011 r. zmieniły się przesłanki dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy zaskarżona decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie zatem kodeks wyodrębnia dwie łączne przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2014, teza VI. 3 do art. 138).

Treść komentowanego przepisu po nowelizacji wywołuje wątpliwości interpretacyjne, gdyż w poprzednim brzmieniu akcent spoczywał na elementach dowodowych (konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części). Obecna redakcja może sugerować coś innego. Jednak przepis ten ma w istocie charakter jeszcze bardziej restryktywny niż w poprzednim brzmieniu, co oznacza, że zakres jego normowania i zastosowania jest węższy od poprzednika. Trafny jest zatem pogląd judykatury, że druga z koniecznych przesłanek, mianowicie "istotny dla rozstrzygnięcia, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" obejmuje również nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., II SA/Kr 1631/12, LEX nr 1343468 i WSA we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2013 r., II SA/Wr 408/13, LEX nr 1412662).

Podkreślono to zresztą w uzasadnieniu projektu nowelizacji wskazując, że zmiana art. 138 § 2 zmierza do zwiększenia skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej (stanowiącej przecież wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy). Obecna redakcja przepisu była bowiem zbyt szeroka i w niej upatrywano głównej przyczyny nazbyt częstego wykorzystywania przepisu w praktyce, któremu nie jest w stanie zaradzić krytyka ze strony judykatury i doktryny.

Z poglądów tych wynika wniosek, że decyzja kasacyjna jest wyjątkiem, którego zastosowanie wymaga spełnienia szczególnych przesłanek. Te zaś w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest bowiem konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, również przedmiot sprawy jest od początku sporu określony, wątpliwości dotyczą jedynie jego kwalifikacji. O tym zaś wypowiedziało się autorytatywnie i trafnie Kolegium stwierdzając, co od dawna podnosiła skarżąca, że wniosek obejmuje żądanie przyznania świadczeń wymienione w § 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 lit b r.s.u.o. trafnie zaznaczając ich odrębność od uprawnień przewidzianych § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim (Dz. U. z 2013 r. poz. 529).

9. Z akt sprawy wynika, że do ustalenia stanu faktycznego, a zatem rozstrzygnięcia sprawy pozostało zatem kilka okoliczności, których nie sposób uznać za wymagające przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części lub w całości. W postępowaniu zgromadzono bowiem wiele dowodów z dokumentów i tylko jeden wskazany przez Kolegium zdezaktualizował się (orzeczenie Zespołu Orzekającego [...]). Jego pozyskanie leży w kompetencjach organu drugiej instancji, który zresztą ma szerokie kompetencje dowodowe (art. 140 k.p.a.). To, że uchybienia organu pierwszej instancji zostały słusznie napiętnowane nie uwalnia Kolegium od obowiązku ich wyeliminowania na poziomie drugiej instancji i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazane z uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powody nie wyczerpują bowiem przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., zaś praworządność, przy uwzględnieniu negatywnych skutków upływu czasu dla małoletniego domaga się tego, by sprawę zakończyć. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b należało zaskarżoną decyzję uchylić, wstrzymując jej wykonalność (art. 152 p.ps.a.).

10. Jeśli chodzi o wskazania co do dalszego postępowania przedmiotowa decyzja ma charakter uznaniowy (co wynika z użytego przez ustawodawcę zwrotu "mogą być przyznane"). Oznacza to, że organ administracyjny może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. W konsekwencji może również przyznać świadczenie w innym rozmiarze lub odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia.

Badanie wskazanych okoliczności powinno się odbywać z uwzględnieniem treści art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Organ, po ustaleniu czy małoletni spełnia wymogi przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych – powinien zbadać, czy wnioskowane usługi są niezbędne, a jeśli tak, to określić zakres tych usług oraz ewentualny wymiar godzin, następnie zaś, w przypadku odpowiedzi twierdzącej, znaleźć podmiot, który usługi te będzie realizował, tak by został zrealizowany cel wskazany w § 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 lit b.