Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 784/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 kwietnia 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR") po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółki z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Kierownik ARiMR") z dnia 31 stycznia 2020 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2019, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie miały zastosowanie przede wszystkim przepisy:

- ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 217 ze zm.), zwanej dalej "ustawą PROW";

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem ONW";

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 351, z późn. zm.) , zwanego dalej "rozporządzeniem ws. płatności";

- ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312), zwanej dalej "ustawą o płatnościach";

- ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. z 2019 poz. 1149), zwanej dalej "ustawą o IRZ";

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) -zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013";

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U. L 204 z 11.8.2000, s. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1760/2000";

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013";

- rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181/48 z 20.06.2014) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014";

- rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014".

Zgodnie z art. 49 ustawy PROW, w przypadku pomocy, której warunkiem przyznania w pełnej wysokości jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w tytule VI rozporządzenia nr 1306/2013 oraz przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia:

1) kontrole w zakresie spełniania wymogów lub norm przeprowadza Agencja oraz powiatowy lekarz weterynarii w zakresie, w trybie i na zasadach określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) oceny wagi stwierdzonej niezgodności dokonuje się zgodnie z przepisami o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

3) ocena wagi stwierdzonej niezgodności ujęta w raporcie z czynności kontrolnych jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących płatności, o których mowa w art. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009;

4) karę administracyjną, o której mowa w art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, stosuje się zgodnie z przepisami o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Stosownie do art. 93 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, przepisy dotyczące zasady wzajemnej zgodności obejmują podstawowe wymogi w zakresie zarządzania wynikające z prawa unijnego oraz normy utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, ustanowione na poziomie krajowym i wymienione w załączniku II do tego rozporządzenia, i odnoszące się do m.in. do obszaru, którego główną kwestią jest identyfikacja i rejestracja zwierząt, w ramach której zapisano wymóg podstawowy w zakresie zarządzania o oznaczeniu SMR 7, który został określony zgodnie z art. 4 i 7 rozporządzenia nr 1760/2000.

W art. 7 powyższego rozporządzenia wskazano, iż wszyscy posiadacze zwierząt zobowiązani są m.in. do zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich

- przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia zaistnienia jednego z tych zdarzeń. I tak, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o IRZ, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7.ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni -. w przypadku bydła. Stosownie do art. 97 i 99 rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadku stwierdzenia niezgodności w tym zakresie zmniejsza się całkowitą kwotę płatności.

Organem kontroli, o którym mowa w art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 809/2014, tj. wyspecjalizowanym podmiotem odpowiadającym za przeprowadzanie kontroli na miejscu w zakresie przestrzegania wymogu SMR 7, jest powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na siedzibę rolnika. Stanowią o tym art. 49 ust. 1 ustawy PRO W, w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz § 1 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie wymogów, do których kontroli jest właściwy powiatowy lekarz weterynarii, oraz rodzajów tej kontroli (Dz. U. z 2015 r. poz. 692).

Natomiast w myśl art. 38 ust. 4 i 5 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy położenie siedziby stada - rozumianej jako miejsce, w którym przebywa dane stado zwierząt - nie odpowiada obszarowi działania danego lekarza weterynarii, to czynności kontrolne przeprowadza powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na lokalizację siedziby stada, a następnie sporządza z nich protokół i przekazuje go organowi właściwemu miejscowo według art. 38 ust. 1 ustawy o płatnościach.

Właściwy miejscowo powiatowy lekarz weterynarii na mocy art. 38 ust. 10 - 11 ustawy jest zobowiązany do sporządzenia raportu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014. zawierającego ustalenia z kontroli na miejscu, a następnie przekazanie go kierownikowi biura powiatowego ARiMR. Jeżeli rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w tym raporcie, może zgłosić umotywowane pisemne zastrzeżenia temu powiatowemu lekarzowi weterynarii, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił takie umotywowane zastrzeżenia osobie, która wykonywała czynności kontrolne.

W dalszych wywodach organ odwoławczy wskazał, ze w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w "A" w dniach 30.10.2019 r. - 31.10.2019 r. w celu zweryfikowania faktycznego stanu stada zwierząt, będących w posiadaniu rolnika, stwierdzono, że w siedzibie stada brak jest sztuki bydła o numerze [...], zaś padnięcie tego zwierzęcia, które miało miejsce w dniu 05.07.2019 r. zostało zgłoszone z omylnym nr siedziby stada [...] [...] N. T., co wymagało korekty ze względu na niespójną historię zwierzęcia. Przedstawicielka Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S. ustaliła, że uchybienie to odpowiada nieprawidłowości BW 4.1 - stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Określono zasięg, dotkliwość i trwałość niezgodności -odpowiednio 3, 1 oraz 3 pkt.

W ten sam sposób wykryte uchybienie ocenił Powiatowy Lekarz Weterynarii, właściwy miejscowo oraz rzeczowo ze względu na siedzibę "A" Sp. z o. o., czemu dał wyraz w raporcie z czynności kontrolnych, przekazanym rolnikowi drogą pocztową w dniu 27.11.2019 r. i odebranym przez Panią N. T. w dniu 29.11.2020 r.

W myśl art. 91 oraz art. 92 rozporządzenia nr 1306/2013, jeśli okaże się, że beneficjent płatności ONW, o której mowa w art. 31 rozporządzenia nr 1305/2013, nie przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, to nakładana jest na niego kara administracyjna, gdy wykryta niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać danemu rolnikowi oraz w przypadku gdy niezgodność związana jest z działalnością rolniczą beneficjenta lub dotyczy ona obszaru gospodarstwa rolnego beneficjenta.

Natomiast stosownie do art. 97 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1306/2013, karę tę nakłada się w przypadku nieprzestrzegania zasady wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego, gdy niezgodność można bezpośrednio przypisać beneficjentowi, który złożył w danym roku kalendarzowym wniosek o przyznanie pomocy.

Jak stanowi art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania beneficjenta, stosuje się zmniejszenie, które co do zasady wynosi 3%. Agencja płatnicza może jednak, na podstawie oceny wagi nieprawidłowości ustalonej przez wykonawcę kontroli, biorąc pod uwagę kryteria takie jak powtarzalność, zasięg, dotkliwość oraz trwałość niezgodności, postanowić o zmniejszeniu tego odsetka do 1% lub o zwiększeniu go do 5% łącznej kwoty płatności bezpośrednich.

Ustalenie procentowej obniżki kwoty płatności, zgodnie z art. 38 rozporządzenia nr 640/2014, dokonywane jest w oparciu o ocenę wagi stwierdzonej niezgodności w zakresie takich kryteriów jak: dotkliwość, zasięg, trwałość oraz powtarzalność określonych w raporcie z kontroli na miejscu. Zasięg określa się, uwzględniając w szczególności, czy ma ona daleko idące konsekwencje, czy też ograniczają się one wyłącznie do danego gospodarstwa. Dotkliwość zależy ona w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których dotycz} dana niezgodność. Natomiast trwałość niezgodności jest uzależniona od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości usunięcia tych skutków przy użyciu racjonalnych środków.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. liczby punktów, wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności, określona jest w załączniku nr 5 do tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie suma punktów określona w raporcie z kontroli na miejscu dla niezgodności BW 4.1 wynosi 7 pkt (zasięg :3 pkt + dotkliwość: 1 pkt + trwałość: 3 pkt). Zatem wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej to 3%.

Jednakże w myśl art. 39 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku pierwszego powtórzenia tej samej niezgodności mnoży się przez trzy. W tym przypadku mamy do czynienia z powtarzalnością, tj. niezgodnością z tym samym wymogiem lub normą, wykrytą więcej niż raz w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, o ile poinformowano beneficjenta o poprzednich przypadkach niezgodności, oraz zależnie od okoliczności, dano mu możliwość zastosowania środków niezbędnych do usunięcia poprzedniej niezgodności.

W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w "A" Sp. z o. o. w dniach 08.11.2017 r. - 28.12.2017 r. również stwierdzono nieprawidłowość o kodzie BW 4.1 co wynika z raportu z kontroli na miejscu obejmującej wniosek strony o przyznanie płatności na rok 2017. W tym stanie rzeczy poziom sankcji w roku 2019 wyliczyć należało jako iloczyn współczynnika 3 oraz procentowej wartości obniżki w bieżącym roku. Ostateczna procentowa wielkość zmniejszenia kwoty przysługujących wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego winna wynosić 9%.

Dlatego też w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR organ I instancji trafnie zastosował kary administracyjne z tytułu nieprawidłowości BW 4.1 oraz z uwagi na jej powtarzalność.

Odnosząc się do zarzutów i okoliczności przedstawionych w odwołaniu Dyrektor ARiMR wskazał, iż bez znaczenia pozostaje fakt, że niezgodność dotyczyła wyłącznie jednej sztuki, tym bardziej, że Skarżąca sama przyznała, iż nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku terminowego zgłaszania zdarzeń związanych z posiadanymi zwierzętami. Nieprawidłowość w tym zakresie jest o tyle doniosła, że zwierzę o podanym identyfikatorze padło w dniu 5 lipca 2019 r. natomiast niezgodność co do jego stanu została ujawniona dopiero w trakcie kontroli na miejscu, która miała miejsce w dniach 30-31 października 2019 r.

Zdaniem organu odwoławczego, organem właściwym do ustalenia wagi nieprawidłowości BW 4.1 (w tym trwałości niezgodności) jest w niniejszej sprawie, jako organ kontroli zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o płatnościach, Powiatowy Lekarz Weterynarii. Jak stanowi art. 38 ust. 11 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w tym raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która wykonywała czynności kontrolne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz z informacji uzyskanych od przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Weterynarii nie wynika, aby do dnia zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca zgłosiła jakiekolwiek zastrzeżenia co do treści raportu z kontroli, który został jej doręczony w dniu 29 listopada 2020 r. Mając na uwadze powyższe Dyrektor ARiMR stwierdził, że Skarżąca nie podważyła wyników kontroli w sposób skuteczny.

Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność zgłoszenia padnięcia sztuki o wskazanym numerze ([...]) do ARiMR przez zakład utylizacyjny jest bez znaczenia w sprawie. Obowiązek terminowego zgłaszania wszelkich zdarzeń ciąży bowiem na wszystkich podmiotach i na każdym etapie hodowli danego zwierzęcia. Organy ARiMR nie dopatrzyły się przy tym, aby stwierdzona niezgodność stanowiła zagrożenie dla zdrowia publicznego, dotyczyła ona bowiem obszaru identyfikacji i rejestracji zwierząt, niemniej zgodnie z prawodawstwem unijnym i krajowym stanowiła ona podstawę do zastosowania kar administracyjnych. Nieprawidłowość zakwalifikowano jako zaniedbanie, nie zaś celowe działanie rolnika.

Zdaniem Dyrektora ARiMR, określenie procentowego zmniejszenia płatności 3%, a następnie pomnożenie go przez współczynnik 3 wynikało wprost z przepisów prawa. Nie było wiec podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi ARiMR, że nieprawidłowo interpretuje raport czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję.

W ocenie Skarżącej, system Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt ARiMR przyjął zgłoszenie padnięcia z błędem siedziby stada: sztuka bydła o numerze [...] w momencie zgłoszenia nie należała do siedziby stada [...], a mimo to zgłoszenie zostało przyjęte, a powinno być bezwzględnie odrzucone. Sprawnie działający system uniemożliwiłby błędne przemieszczenie, a producent rolny miałby szansę naprawić błąd.

Skarżąca stwierdziła ponadto, że System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt ARiMR jest tak skonstruowany, że nie ma możliwości dokonania korekty numeru siedziby stada przez pracownika ARiMR. Skarżąca wyjaśniła, że podczas próby korekty nieprawidłowego zgłoszenia padnięcia jeszcze przed kontrolą została poinformowana o braku takiej możliwości bez wycofania błędnego zgłoszenia i ponownego zgłoszenia z prawidłowym numerem siedziby stada, przy czym prawidłowe zgłoszenie możliwe było jedynie z dniem próby dokonania korekty, co system IRZ traktuje jako "nieterminowość zgłoszenia", a to naraża automatycznie na sankcje karne.

Według Skarżącej, ARiMR nie daje producentom rolnym odpowiednich narzędzi, pozwalających na terminowe wywiązywanie się ze swoich obowiązków w zakresie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, w związku z czym bezzasadne jest nałożenie sankcji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2019, a spór dotyczy tego, czy organy zasadnie, na podstawie ujawnionych w toku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości, określiły procentową wielkość zmniejszenia przyznanych kwot płatności przysługujących Skarżącej na rok 2019.

W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy jest niesporny, bowiem w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym Skarżącej w dniach 30 października 2019 r. - 7 listopada 2019 r. stwierdzono nieprawidłowości, polegające na braku w siedzibie stada sztuki bydła o numerze [...]. Ustalono również, że padnięcie miało miejsce w dniu 5 lipca 2019 r., zostało zgłoszone z nieprawidłowym nr siedziby stada [...], co wymagało korekty ze względu na niespójną historię zwierzęcia.

W tym miejscu wypada podkreślić, że w zgodnie z art. 49 pkt 3 ustawy PROW, w przypadku pomocy, której warunkiem przyznania w pełnej wysokości jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w tytule VI rozporządzenia nr 1306/2013 oraz przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia ocena wagi stwierdzonej niezgodności ujęta w raporcie z czynności kontrolnych jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących płatności, o których mowa w art. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.

Właściwy miejscowo powiatowy lekarz weterynarii na mocy art. 38 ust. 10 - 11 ustawy o płatnościach jest zobowiązany do sporządzenia raportu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, zawierającego ustalenia z kontroli na miejscu, a następnie do przekazania go kierownikowi biura powiatowego ARiMR. Jeżeli rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w tym raporcie, może zgłosić umotywowane pisemne zastrzeżenia temu powiatowemu lekarzowi weterynarii, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił takie umotywowane zastrzeżenia osobie, która wykonywała czynności kontrolne.

Przedstawicielka Powiatowego Inspektoratu Weterynarii ustaliła, że stwierdzone w toku kontroli uchybienie odpowiada nieprawidłowości BW 4.1- tj. posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w termiach 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Określiła także zasięg, dotkliwość i trwałość niezgodności - odpowiednio 3, 1 oraz 3 pkt. W ten sam sposób uchybienie ocenił Powiatowy Lekarz Weterynarii, czemu dał wyraz w raporcie z czynności kontrolnych, doręczonym Skarżącej w dniu 29 listopada 2019 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że Skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do raportu z kontroli. Organy ustaliły również, że zgłoszenie z właściwym numerem siedziby stada gospodarstwa rolnego Skarżącej nastąpiło dopiero w dniu 11 marca 2020 r.

W ocenie Sądu, prawidłowo Dyrektor ARiMR uznał, że w art. 7 rozporządzenia nr 1760/2000 wskazano, iż wszyscy posiadacze zwierząt zobowiązani są m.in. do zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia zaistnienia jednego z tych zdarzeń. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o IRZ, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Stosownie do art. 97 i 99 rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadku stwierdzenia niezgodności w tym zakresie zmniejsza się całkowitą kwotę płatności.

Jak stanowi art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3% łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Agencja płatnicza może jednak, na podstawie oceny ważności niezgodności, dokonanej przez właściwy organ kontrolny w poświęconej ocenie części sprawozdania z kontroli, biorąc pod uwagę kryteria, takie jak powtarzalność, zasięg, dotkliwość oraz trwałość niezgodności, postanowić o zmniejszeniu tego odsetka do 1% lub o zwiększeniu go do 5% łącznej kwoty, o której mowa w akapicie pierwszym. (...) Ponadto zmniejszenie stosowane zgodnie z ust. 1 w przypadku pierwszego powtórzenia tej samej niezgodności mnoży się przez trzy (art. 39 ust. 4).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że na podstawie przeprowadzonej kontroli organy prawidłowo uznały, że Skarżąca ciążącego na niej obowiązku zgłoszenia padnięcia bydła w zakreślonym terminie nie dokonała, bowiem padnięcie miało miejsce w dniu 5 lipca 2019 r., ale zostało zgłoszone z nieprawidłowym numerem siedziby stada, przy czym zgłoszenie z właściwym numerem siedziby stada gospodarstwa rolnego Skarżącej nastąpiło dopiero w dniu 11 marca 2020 r. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organy zasadnie określiły procentową wielkość zmniejszenia wynoszącą 3%. Podkreślenia wymaga, że wykryte uchybienie było kolejną tego typu nieprawidłowością ujawnioną w gospodarstwie Skarżącej, gdyż ze zgromadzonego w spawie materiału dowodowego wynika, iż w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych u Skarżącej w dniach 8 listopada 2017 r. - 28 grudnia 2017 r. także stwierdzono nieprawidłowość o kodzie BW 4.1.

Skoro zatem doszło do powtórzenia tej samej niezgodności, to organy właściwie, na podstawie powołanego art. 39 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 pomnożyły wskazane zmniejszenie przez trzy. Tym samym, ostateczną procentową wielkość zmniejszenia kwoty przysługującej Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego właściwie określono na 9%.

W świetle powyższego nie mają znaczenia podnoszone przez Skarżącą argumenty zarówno w odwołaniu od decyzji oraz w skardze do Sądu, w szczególności dotyczące funkcjonalności Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, który przyjął zgłoszenie padnięcia sztuki bydła z niewłaściwym numerem siedziby stada, skoro organ administracji był związany zgłoszeniem o podanej treści i z takim numerem siedziby stada.

W ocenie Sądu, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, a dane zawarte we wniosku powinny odwzorowywać stan faktyczny. Nie ulega wątpliwości, że to na rolniku ciąży odpowiedzialność za treść przedkładanego wniosku, a zarazem podpis na wniosku oznacza, iż strona potwierdza znajomość przepisów określających zasady uzyskania płatności oraz skutki podejmowanych działań i zaniedbań. To wnioskodawca odpowiada za prawidłowość składanych do ARiMR wniosków w szczególności, iż mają one wpływ na wysokość przyznawanych płatności do gruntów rolnych.

Podsumowując powyższe uznać należało, że Dyrektor ARiMR zasadnie określił wielkość zmniejszenia kwoty przysługujących Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za wskazany rok w wysokości 9 % z uwagi na wykryte uchybienie BW 4.1 i jego powtarzalność. Uchybienie to zostało ocenione przez Przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, a następnie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, czemu dano wyraz w sporządzonym raporcie z czynności kontrolnych, który doręczono Skarżącej w dniu 29 listopada 2019 r. Skoro Skarżąca w zakreślonym terminie nie wniosła w formie prawem przewidzianych uwag do tego protokołu, to bez znaczenia pozostaje fakt, że niezgodność dotyczyła wyłącznie jednej sztuki, tym bardziej, że Skarżąca sama przyznała, iż nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku terminowego zgłaszania zdarzeń związanych z posiadanymi zwierzętami. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz z informacji uzyskanych od przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Weterynarii nie wynika, aby do dnia zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca zgłosiła jakiekolwiek zastrzeżenia co do treści raportu z kontroli, który został jej doręczony w dniu 29 listopada 2020 r. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że Dyrektor ARiMR zasadnie skonstatował, iż Skarżąca nie podważyła wyników kontroli w sposób skuteczny, co implikowało uwzględnienie oceny wagi stwierdzonej niezgodności ujętej w raporcie z czynności kontrolnych w toku postępowania dotyczącego przyznania płatności ONW.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że brak było zatem podstaw do przyjęcia, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy ARiMR naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 kpa. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie składu orzekającego, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe bez wątpienia odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżoną decyzję był związany przepisami prawa a nie wyłącznie interesem strony.

Należy podkreślić, iż art. 6 kpa jednoznacznie określa, iż organy administracji publicznej działają tylko i wyłącznie w granicach i na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności uniemożliwia podejmowanie jakichkolwiek działań sprzecznych lub niezgodnych z obowiązującym porządkiem prawnym. Przyznanie przez organ administracyjny płatności osobie, która nie spełniła przesłanek niezbędnych dla jej przyznania, wskazanych w aktach prawnych, byłoby bezwzględnie sprzeczne z zasadą praworządności.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.