Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1700/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 1985 nr 12 poz 49
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 września 2023 r. znak NP.906.10.2023 w przedmiocie zobowiązania do wykonania czynności w związku z nadzorem sanitarnym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w T. od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 września 2023 r., znak NP.906.10.2023 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia 28 czerwca 2023 r. nakazującą E. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "skarżąca"): 1. Wykonać pomiary/badania środowiskowe: a) na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej (ul. [...]) w kierunku określenia natężenia dźwięku; b) na stanowisku pracy spawacz (ul. [...]) w kierunku określenia stężenia pyłu; c) na stanowisku pracy spawacz (ul. [...]) w kierunku określenia stężenia czynników chemicznych. 2. Sporządzić plan zmierzający do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania. 3. Sporządzić rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. 4. Sporządzić i uzupełnić karty badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W decyzji wskazano, że obowiązki należy wykonać w terminie do 15 sierpnia 2023 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 338 ze zm., dalej: "u.p.i.s.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 18 maja 2023 r. skarżąca została zawiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli w zakresie: warunków zdrowotnych środowiska pracy, przestrzegania przez producentów, importerów, osoby wprowadzające do obrotu, stosujące substancje chemiczne, mieszaniny chemiczne lub wyroby obowiązków wynikających z ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach oraz ocenę stanu sanitarno-technicznego obiektu.

W dniu 7 czerwca 2023 r. w godzinach od 8.30 do 12.30 przeprowadzono kontrolę u skarżącej – w zakładzie na ulicy [...] oraz [...] w T. W wyniku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak aktualnych pomiarów natężenia dźwięku na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej, brak badań natężenia pyłu na stanowisku pracy spawacz, brak badań stężenia czynników chemicznych na stanowisku pracy spawacz - naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, dalej: "Kodeks pracy"); brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania - § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. z 2005 r., nr 157, poz. 1318, dalej: "rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy"); brak rejestru czynników szkodliwych - § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 419, dalej: "rozporządzenie Ministra Zdrowia"); brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych - § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia. Skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do ustaleń stanu faktycznego zawartych w protokole.

Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień sanitarno-higienicznych.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nakazał: 1. Wykonać pomiary/badania środowiskowe: a) na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej (ul. [...]) w kierunku określenia natężenia dźwięku, b) na stanowisku pracy spawacz (ul. [...]) w kierunku określenia stężenia pyłu; c) na stanowisku pracy spawacz (ul. [...]) w kierunku określenia stężenia czynników chemicznych. 2. Sporządzić plan zmierzający do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania. 3. Sporządzić rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. 4. Sporządzić i uzupełnić karty badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Pkt 1 a, b, c, pkt 2, pkt 3, pkt 4 do 15 sierpnia 2023 r. Organ wskazał następującą podstawę prawną decyzji: art. 4 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 27 ust. 1 u.p.i.s.; art. 15, art. 207, art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy; §4, § 13, § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia; § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 7 czerwca 2023 r. stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak pomiarów/badań natężenia dźwięku na stanowisku operator prasy hydraulicznej, stężenia pyłu na stanowisku pracy spawacz, stężenia czynników chemicznych na stanowisku pracy spawacz, brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania powyżej 80dB; brak rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy; brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. Organ podniósł, że z uwagi na stwierdzone naruszenia określonych w przepisach prawa wymagań higienicznych i zdrowotnych, konieczne było nakazanie ich usunięcia.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 4, art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 15, art. 207 § 1 - § 3, 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w zw. z § 4 pkt 1 i pkt 2, § 13 ust. 1 - ust. 2, § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w zw. z § 3 ust. 1 - ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy - poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a także określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie, bez oparcia w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie;

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z § 4 pkt 1 oraz pkt 2, § 13 ust. 1 – ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a ponadto określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie;

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, ponieważ zawiera zbyt krótki termin wykonania objętych nią obowiązków, ponadto termin wykonania obowiązków powinien być liczony od daty prawomocności lub ostateczności decyzji, ponieważ decyzja organu I instancji nie jest wykonalna;

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z § 3 ust. 1 – ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a ponadto określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie;

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia – poprzez wydanie decyzji, która jest niezgodna z prawem, a także określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i naruszenie zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, w szczególności brak podjęcia przez organy najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego;

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów władzy publicznej;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która rażąco narusza zasadę proporcjonalności;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne, niepełne oraz niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia 20 września 2023 r. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że specyfika robót wykonywanych w zakładzie pracy skarżącej powoduje występowanie szkodliwych czynników w środowisku pracy tj. hałasu, drgań mechanicznych oraz substancji chemicznych. Mając na względzie zakres działania skarżącej, bezsprzecznie można stwierdzić, że na stanowisku pracy mogą występować szkodliwe czynniki, a przepisy prawa nakładają na pracodawcę obowiązek wykonywania pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Organ podniósł, że brak pomiarów na stanowisku operator pracy hydraulicznej w zakresie natężenia dźwięku oraz na stanowisku spawacz w zakresie stężenia pyłu stanowią naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz § 4 i § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia. Natomiast, obowiązek prowadzenia rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy oraz sporządzenia kart badań i pomiarów czynników szkodliwych wynika z §18 ust. 1 i 2. W związku ze stwierdzeniem braku rejestru oraz kart, organ prawidłowo stwierdził, że istnieje niezgodność stanu faktycznego ze stanem prawa. Odnosząc się do terminu wykonania obowiązku, organ podniósł, że skarżąca uczestniczyła w jego ustaleniu. Organ zwrócił uwagę, że z przedłożonych w toku kontroli dokumentów wynika, że u skarżącej dochodzi do przekroczenia norm hałasu. Pracodawca jest bezwarunkowo zobowiązany do podjęcia programu działania, a program może obejmować wskazane w rozporządzeniu działania (ma możliwość wyboru sposobu postępowania). Zdaniem organu prawidłowo ustalono stan faktyczny i prawny sprawy, prawidłowo określono obowiązki skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez całkowicie błędne określenie terminu wykonania obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji (tj. 15 sierpnia 2023 r.), który to termin upływał ponad miesiąc przez uzyskaniem przez tę decyzję waloru ostateczności oraz waloru wykonalności, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność ta ma charakter trwały (nie jest możliwe wykonanie decyzji ostatecznej w terminie, który został określony przed jej wydaniem);

- art. 4, art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 15, art. 207 § 1 - § 3, 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w zw. z § 4 pkt 1 i pkt 2, § 13 ust. 1 - ust. 2, § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w zw. z § 3 ust. 1 - ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy - poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a także określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie, bez oparcia w przepisach prawa, mających zastosowanie w sprawie;

- art 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z § 4 pkt 1 oraz pkt 2, a także § 13 ust. 1 - ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia - poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a także określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie;

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z § 3 ust. 1 - ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy - poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a także określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie;

- art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z § 18 ust. 1 i ust. 2 Ministra Zdrowia - poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a także określa obowiązki skarżącej w zbyt szerokim zakresie;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenia zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności: brak podjęcia przez organy najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego;

- art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w przedmiotowym postępowaniu;

- art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej;

- art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji, która rażąco narusza zasadę proporcjonalności;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez lakoniczne, niepełne oraz niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew zasadzie przekonywania.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wstrzymanie wykonania decyzji przez organ, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że kontrola stanu sanitarnego w zakładach pracy skarżącej wykazała następujące nieprawidłowości: brak pomiarów/badań – natężenia dźwięku na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej (ul. [...]); stężenia pyłu na stanowisku spawacz (ul. [...]); stężenia czynników chemicznych na stanowisku spawacz (ul. [...]); brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania; brak rejestru czynników szkodliwych; brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych.

Skarga okazała się skuteczna, ale Sąd podzielił jedynie cześć podniesionych w niej zarzutów.

Zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 27 ust. 1 u.p.i.s. w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Decyzja wydawana na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.i.s. powinna określać termin jej wykonania. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, termin ten powinien być tak określony przez państwowego inspektora sanitarnego, aby podmiot, który dopuścił się naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych, faktycznie miał możliwość usunięcie stwierdzonych uchybień. Innymi słowy, termin ten musi być tak ustalony, aby istniała realna możliwość jego dotrzymania, tj. wykonania obowiązku w terminie określonym w decyzji (por. M. Kaczocha, Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Komentarz. Wydanie II, LEX/el 2023). Rzeczywiście, w protokole kontroli wskazano termin 15 sierpnia 2023 r., został on następnie przyjęty w decyzji organu I instancji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Równocześnie, wskazać należy, że decyzja organu II instancji została wydana już po upływie terminu wykonania obowiązku w niej wskazanego (20 września 2023 r.). Z tego też względu konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji. Wynika to z faktu, że takie określenie terminu wykonania decyzji narusza istotę decyzji wydawanej na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.i.s., której nie nadaje się rygoru natychmiastowej wykonalności (a contrario do art. 27 ust. 2), lecz nakazuje się jej adresatowi usunięcie naruszeń w określonym terminie. W konsekwencji, zdaniem Sądu w odniesieniu do decyzji wydawanych na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.i.s. znajdują zastosowanie zasady wynikające z k.p.a., dotyczące wykonalności decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Zgodnie z przepisami k.p.a., poza przypadkami, gdy decyzji zostaje nadany rygor natychmiastowej wykonalności, wykonaniu podlegają jedynie decyzje ostateczne. Tymczasem, w niniejszej sprawie cechę ostateczności miała decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 września 2023 r., a termin jej wykonania został określony na dzień 15 sierpnia 2023 r.

Podkreślić należy że wadliwe określenie terminu wykonania nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków, może mieć negatywne konsekwencje dla skarżącej w kontekście prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2023, poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.") w przypadku uchylania się przez zobowiązanego organ egzekucyjny powinien podjąć działania zamierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie natomiast z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, nie budzi wątpliwości, że określenie w zaskarżonej decyzji terminu wykonania obowiązku przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ II instancji, mogłoby pozbawić skarżącą możliwości dobrowolnego wykonania decyzji, a organom dać możliwość zbyt wczesnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Sąd nie podziela zarzutu podniesionego w skardze, że decyzja dotknięta jest wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z powołanym w skardze art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w była niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność ma charakter trwały. Zwrócić należy uwagę, że niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza, więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 r., II SA/Kr 1210/23). W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zaistniała.

Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. W ocenie Sądu obwiązki skarżącej zostały określone w sposób prawidłowy, prawidłowo określono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych, znajdujących potwierdzenie w podpisanym bez zastrzeżeń przez skarżącą protokole kontroli. Wskazać bowiem należy, że istotą postępowania kontrolnego jest porównanie istniejącego stanu faktycznego ze stanem, który zgodnie z przepisami prawa obowiązującego powinien istnieć. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. dokonał zestawienia stanu faktycznego istniejącego u skarżącej oraz stanu, który powinien był istnieć w świetle znajdujących zastosowanie przepisów, a wnioski zawarł w podpisanym przez skarżącą bez zastrzeżeń protokole kontroli. Podnoszony zarzut zbyt ogólnego określenia obowiązków skarżącej jest w ocenie Sądu niezasadny. Organy określiły obowiązki w taki sposób, aby ich wykonanie doprowadziło do stanu faktycznego zgodnego z treścią naruszonej przez skarżącą normy prawnej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 27 ust. 1 u.p.i.s. oraz wskazane w decyzji przepisy określające wymagania higieniczno-zdrowotne. Jak stanowi art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności: przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Zgodnie z postanowieniami § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy pracodawca dokonuje pomiarów wielkości charakteryzujących hałas lub drgania mechaniczne oraz porównuje wyniki tych pomiarów z wartościami NDN i wartościami progów działania. Tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania pomiarów, o których mowa w ust. 1, sposób rejestrowania i przechowywania wyników oraz ich udostępniania pracownikom określają przepisy w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (ust. 2). W przypadku przekroczenia wartości progów działania pracodawca planuje i podejmuje działania zmniejszające ryzyko zawodowe (ust. 3). Program, o którym mowa w ust. 2, powinien uwzględniać w szczególności działania polegające na: 1) unikaniu procesów lub metod pracy powodujących narażenie na hałas lub drgania mechaniczne i zastępowaniu ich innymi, stwarzającymi mniejsze narażenia; 2) dobieraniu środków pracy przeznaczonych do wykonywania określonej pracy, właściwie zaprojektowanych pod względem ergonomicznym, o możliwie najniższym poziomie emisji hałasu lub drgań mechanicznych; 3) ograniczaniu narażenia na hałas lub drgania mechaniczne środkami technicznymi: a) w przypadku hałasu przez stosowanie obudów dźwiękoizolacyjnych, kabin dźwiękoszczelnych, tłumików, ekranów, materiałów dźwiękochłonnych oraz układów izolujących i tłumiących dźwięki materiałowe, b) w przypadku drgań mechanicznych przez stosowanie materiałów, elementów i układów izolujących i tłumiących drgania, w tym amortyzowanych siedzisk, uchwytów i rękawic antywibracyjnych; 4) projektowaniu miejsc pracy i rozmieszczaniu stanowisk pracy w sposób umożliwiający izolację od źródeł hałasu lub drgań mechanicznych oraz ograniczający jednoczesne oddziaływanie wielu źródeł na pracownika; 5) konserwowaniu środków pracy, obiektów budowlanych, urządzeń i układów izolujących i tłumiących hałas lub drgania mechaniczne oraz innych środków ochrony zbiorowej; 6) informowaniu i szkoleniu pracowników w zakresie poprawnego i bezpiecznego posługiwania się środkami pracy; 7) ograniczaniu czasu i poziomu narażenia oraz liczby osób narażonych na hałas lub drgania mechaniczne przez właściwą organizację pracy, w szczególności stosowanie skróconego czasu lub przerw w pracy i rotacji na stanowiskach pracy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły również normy zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Zgodnie z § 1 określa ono: 1) tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy; 2) przypadki, w których jest konieczne prowadzenie pomiarów ciągłych; 3) wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria wykonujące badania i pomiary; 4) sposób rejestrowania i przechowywania wyników badań i pomiarów; 5) wzory dokumentów oraz sposób udostępniania wyników badań i pomiarów pracownikom. Jak stanowi § 4 w przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu, z wyjątkiem czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, badania i pomiary wykonuje się: 1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDS"; 2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,5 wartości NDS Zgodnie z § 13 badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się: 1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDN"; 2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN. Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów (ust. 2). § 18 ust. 1 stanowi, że pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, zwany dalej "rejestrem", którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Pracodawca wpisuje na bieżąco wyniki badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia do karty badań i pomiarów, zwanej dalej "kartą", której wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Jak się wskazuje w orzecznictwie sądów administracyjnych warunkiem zastosowania normy zawartej w art. 27 u.p.i.s. jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2023 r., II GSK 837/22).

W protokole kontroli, która miała miejsce w zakładach pracy skarżącej, wskazano następujące naruszenia: brak aktualnych pomiarów natężenia dźwięku na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej, brak badań natężenia pyłu na stanowisku pracy spawacz, brak badań stężenia czynników chemicznych na stanowisku pracy spawacz- naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy; brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy; brak rejestru czynników szkodliwych - § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia; brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych - § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Prawidłowo zatem przyjęły organy, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wydania decyzji zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.i.s. z uwagi na stwierdzone naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w przepisach prawa. Wskazać należy, że organy prawidłowo – z odwołaniem się do przepisów prawa obowiązującego - określiły obowiązki nakładane na skarżącą. Istotą bowiem decyzji wydawanej na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.i.s. jest doprowadzenie do usunięcia stwierdzonych uchybień. Należy wskazać, że nie budzi wątpliwości Sądu, że w zakładach pracy skarżącej pracownicy są narażeni na kontakt z substancjami szkodliwymi (pyłem, czynnikami chemicznymi) oraz narażeni na hałas. Okoliczności te w sposób jednoznaczny wynikają z treści protokołu kontroli przeprowadzonej u skarżącej, nie zostały one zakwestionowane przez skarżącą na etapie sporządzania protokołu, ani też w odwołaniu, czy skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W protokole kontroli wskazano, że w zakładach pracy stosowane są maszyny i urządzenia: tokarki, frezarki, narzędzia ręczne, spawarki, wózki widłowe, stosowane są ponadto substancje: oleje, Domestos, chłodziwo do tokarek, benzyna ekstrakcyjna. Dodatkowo, w protokole wskazano: z wykonanych pomiarów wynika, że ślusarz – frakcja wdychalna (pyły niesklasyfikowane ze względu na toksyczność) oraz krzemionka krystaliczna, monter frakcja respirabilna (pyły niesklasyfikowane ze względu na toksyczność) oraz krzemionka krystaliczna. W protokole wskazano ponadto, natężenia dźwięku na stanowiskach pracy ślusarz, tokarz (I i II).

W ocenie Sądu organy prawidłowo określiły obowiązki skarżącej, w wyniku ich wykonania zostanie bowiem zapewniona zgodność stanu faktycznego ze stanem określonym w powołanych powyżej normach prawnych określających wymagania sanitarne i zdrowotne.

Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organy art. 7, art. 77, 80 oraz 8 k.p.a. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca nie wskazała na czym polegają wadliwe ustalenia faktyczne przyjęte w zaskarżonej decyzji. Co więcej, na etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie skorzystała z uprawnienia przedłożenia dowodów, z których wynikałaby wadliwość dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, nie uczyniła tego również na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca bez zastrzeżeń podpisała protokół kontroli, a zatem zaakceptowała ujawnione w nim ustalenia dotyczące stanu faktycznego. Zwrócić należy uwagę, że organy administracji realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2022 r., III OSK 5191/21).

Mając na względzie powyższe, z uwagi na wadliwe określenie terminu wykonania obowiązków nałożonych na skarżącą, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ określi termin wykonania decyzji zgodnie z wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023, poz. 1935) zasądzając na rzecz skarżącej od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego kwotę 697 złotych, na którą składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.