Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1191/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 206 ust. 1, art. 184 ust. 2 pkt 14 i ust. 3, art. 188
journal: Dz.U. 2019 poz 2460
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE", "organ") decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej "K.p.a.") w związku z art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 2460, z późn. zm., dalej "P.t."), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący") z 10 stycznia 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z [...] grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes UKE wyjaśnił, że [...] marca 2009 r. wydał decyzję nr [...], w której przydzielił Spółce wskazane w decyzji numery rutingowe w strefach numeracyjnych (SN) o wskaźnikach strefy numeracyjnej WSN, wskazanych w decyzji.

Następnie organ wyjaśnił, że [...] maja 2015 r. wystawił upomnienie nr [...], które dotyczyło zaległości Spółki z tytułu rocznej opłaty za 2014 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji nr [...] z [...] marca 2009 r. Natomiast, [...] sierpnia 2015 r. Prezes UKE wystawił upomnienie nr [...], które dotyczyło zaległości Spółki z tytułu rocznej opłaty za 2015 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji nr [...] z [...] marca 2009 r. w dalszej kolejności [...] października 2015 r. Prezes UKE wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który dotyczył zaległości Spółki z tytułu rocznej opłaty za 2014 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji nr [...] z [...] marca 2009 r., a [...] listopada 2015 r. Prezes UKE wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który dotyczył zaległości Spółki z tytułu rocznej opłaty za 2015 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji nr [...] z [...] marca 2009 r.

Prezes UKE wskazał również, że [...] listopada 2015 r., wydał na rzecz Spółki decyzję nr [...], w której stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] listopada 2015 r. decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r.

Prezes UKE następnie dokładnie opisał historię dokonanych przez Urząd Skarbowy w [...] pobrań z rachunku Strony na poczet powyższych należności, jak i wpłat dokonanych przez Spółkę.

Prezes UKE wyjaśnił dalej, że pismem z 18 lipca 2019 r., Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji nr [...] z [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu tego wniosku Spółka wskazała, że: "Jako podstawę wszczęcia egzekucji Prezes UKE wskazał decyzję nr [...], która absolutnie nic nie wspominała o żadnych opłatach". Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Prezes UKE odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu rocznej opłaty za 2014 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r. oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu rocznej opłaty za 2015 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r.

Rozpatrując wniosek Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes UKE wyjaśnił, że zgodnie z art. 184 ust. 1 P.t., podmiot, który uzyskał prawo do wykorzystywania zasobów numeracji w przydziale numeracji, uiszcza roczne opłaty za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie wysokości, terminów i sposobu uiszczania opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji (Dz. U. z 2013 r., poz. 1697, dalej: "Rozporządzenie"), roczną opłatę za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji uiszcza się jednorazowo za cały rok, za który jest należna, w terminie do dnia 30 czerwca tego roku.

Organ wskazał, że 1 stycznia 2014 r. powstało po stronie Spółki zobowiązanie w kwocie 4.900,00 zł z tytułu rocznej opłaty za 2014 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r., natomiast 1 stycznia 2015 r. powstało po stronie Spółki zobowiązanie w kwocie 4.900,00 zł z tytułu rocznej opłaty za 2015 r. za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r.

Prezes UKE wskazał następnie, że obowiązek uiszczania rocznych opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji wynika z przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne, z art. 184 P.t. Informacja o obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji nie jest elementem treści decyzji przydzielającej zainteresowanemu podmiotowi zasoby numeracji do wykorzystywania zgodnie z przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne.

Organ wyjaśnił również, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie jest postępowaniem, w którym może być kwestionowana treść decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r. oraz, że okolicznościami, które przesądzają o powstaniu zobowiązania z tytułu rocznej opłaty za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji za dany rok kalendarzowy, są: 1) fakt, że obowiązuje decyzja, na podstawie której określony podmiot jest uprawniony do wykorzystywania zasobów numeracji, 2) rozpoczęcie się danego roku kalendarzowego.

Organ wskazał też, że podstawę prawną do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty stanowią wyłącznie art. 75 Ordynacji podatkowej. Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie stanowi podstawy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, o której jest mowa w art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący na decyzję Prezesa UKE z [...] marca 2020 r., Skarżący wniósł o stwierdzenie istnienia nadpłaty podnosząc, że opłaty za numerację zostały wyegzekwowane bezprawnie. Jako podstawę egzekucji wskazano decyzję, która nic nie wspominała o opłatach. Prezes UKE, przy rozpatrywaniu sprawy, całkowicie zignorował przedstawione przez Spółkę argumenty i w ogóle się do nich nie odniósł.

Skarżący wniósł o powołanie biegłego, celem zbadania, czy numery rutingowe były niezbędne do realizacji ustawowych obowiązków związanych z przenoszeniem numerów.

Następnie Skarżący powtórzył zarzuty podnoszone w postępowaniu przed Prezesem UKE. Skarżący zarzuci więc rażące naruszenie art. 8 oraz art. 9 K.p.a., przez Prezesa UKE, ponieważ organ wydając decyzję [...] nie poinformował Spółki, że będzie musiała uiszczać jakiekolwiek opłaty. Prezes UKE nie ma żadnego prawa tłumaczyć, że w chwili wydawania decyzji jeszcze nie wiedział, że kilka lat później opłaty zostaną wprowadzone, a później już nie był do tego zobowiązany. Skarżący wskazał, że z dokumentu wysłanego Prezesa UKE w odpowiedzi za zapytanie Spółki, 715 podmiotów było zobowiązanych do poniesienia kosztów związanych z numeracją, ale prawie 81% z nich to firmy nieprofesjonalne, które nie wiedziały o swoich zobowiązaniach przez 18 miesięcy. Z przesłanego dokumentu wynika ponadto, że 158 podmiotów, a więc 27% spośród tych nieprofesjonalnych, w ogóle nie była w stanie ponieść tych kosztów w terminie wyznaczonym w upomnieniu. Powyższe liczby nasuwają oczywiste wątpliwości, czy nie doszło do naruszenia art. 8 i art. 9 K.p.a. Jeżeli Prezes UKE, który jest organem regulującym rynek telekomunikacyjny, dopuszcza do sytuacji, gdy prawie 81% podmiotów nie ma świadomości konieczności uiszczania opłat, to najprawdopodobniej oznacza, że coś poszło nie tak. Nie można oczekiwać, aby każdy codziennie poświęcał kilka godzin na czytanie dzienników ustaw. To jest niewykonalne.

Zdaniem Skarżącego, podstawową przesłanką do stwierdzenia nadpłaty jest art. 2 Konstytucji RP, gdyż zgodnie z art. 8 Konstytucji RP nie ma, a nawet nie może być żadnych ograniczeń do stosowania Konstytucji bezpośrednio. Zgodnie z art. 74 ust 1 P.t., operatorzy są zobowiązani do zapewnienia technicznych możliwości przenoszenia numerów pomiędzy sieciami operatorów. Jednym z działań mających na celu zapewnienia możliwości technicznych było właśnie wystąpienie do Prezesa UKE z wnioskiem o przydzielenie numerów rutingowych. Naliczanie jakichkolwiek opłat za numery rutingowe było więc naliczaniem opłat za techniczne działania, które przedsiębiorca musiał podjąć, aby wywiązać się z ustawowych obowiązków. Jest to oczywiste naruszenie Konstytucji RP.

Skarżący podniósł ponadto, że Rozporządzenie, na podstawie którego Prezes UKE doszedł do przekonania, że Spółka jest mu coś winna, zostało ogłoszone 31 grudnia 2013 r., a zaczęło obowiązywać dzień później, 1 stycznia 2014 r., bez żadnego vacatio legis. Sposób ogłoszenia rozporządzenia był w oczywisty sposób niekorzystny dla przedsiębiorców, gdyż w praktyce przedsiębiorcy nie mieli technicznej możliwości rezygnacji z uprawnień ze względu na koszty. Po pierwsze, w Sylwestra urzędy pocztowe są czynne znacznie krócej, a w Nowy Rok są nieczynne w ogóle. Przeciętny przedsiębiorca nie miał więc możliwości niezwłocznej rezygnacji z uprawnień. Po drugie, nawet gdyby urzędy pocztowe były czynne dłużej, to i tak przedsiębiorcy nie mieliby faktycznej możliwości ekspresowego dostosowania swoich systemów, gdyby okazało się, że wprowadzone koszty były dla nich zbyt duże. Tego typu zmiany, zakładając ich konstytucyjność, powinny być ogłaszane przynajmniej z dwuletnim wyprzedzeniem.

Skarżący podniósł również, że celem wprowadzenia opłat była podobno potrzeba racjonalizacji gospodarowania numeracją. Skarżący zrezygnowałem z zasobów, gdy tylko dowiedziałem się, że Spółka ma prawo do numerów, które mogą komuś innemu bardziej się przydać. Gdyby Prezes UKE wcześniej podjął działania, zasoby zostałyby zwolnione wcześniej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W niniejszej sprawie Skarżący wniósł pismem z 18 lipca 2019 r., o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji nr [...] z [...] marca 2009 r. Decyzją tą Prezes UKE przydzielił Spółce wskazane w decyzji numery rutingowe w strefach numeracyjnych (SN) o wskaźnikach strefy numeracyjnej WSN, wskazanych w decyzji. Obowiązek poniesienia opłaty z powyższe numery rutingowe wynika z art. 184 ust. 1 i ust. 2 pkt 14 P.t., zgodnie z którymi podmiot, który uzyskał prawo do wykorzystywania zasobów numeracji w przydziale numeracji, uiszcza roczne opłaty za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji (ust. 1). Opłaty, o których mowa w ust. 1, nie mogą być wyższe niż za numer rutingowy (NR) - 1000 złotych (ust. 2 pkt 14).

Wyjaśnia wymaga, że pkt 14 w art. 184 ust. 2 P.t., został dodany przez art. 1 pkt 130 lit. b) ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1445), który wszedł w życie 1 stycznia 2013 r., a więc na rok przed uregulowaniem obowiązku opłaty za numery rutingowe w Rozporządzeniu. Na podstawie bowiem art. 25 tej ustawy, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie m.in. art. 184 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 zachowywały moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie m.in. art. 184 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Rozporządzenie opublikowane w Dz. U. z 31 grudnia 2013 r., weszło wprawdzie w życie 1 stycznia 2014 r., jednak w związku z wejściem w życie art. 184 ust. 2 pkt 14 P.t., 1 stycznia 2013 r., nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że obowiązek opłaty z tytułu numerów rutingowych, został wprowadzony z dnia na dzień. Ponadto zgodnie z art. 184 ust. 3 P.t., obowiązek uiszczania opłat za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji ustaje nie później niż z upływem 30 dni od daty złożenia wniosku o cofnięcie przydziału tej numeracji. Jak wynika natomiast z § 2 ust. 2 Rozporządzenia, jeżeli w danym roku kalendarzowym podmiot posiada prawo do wykorzystywania zasobów numeracji przez okres krótszy od roku kalendarzowego, uiszcza on opłatę roczną w wysokości odpowiadającej 1/12 opłaty rocznej określonej w załączniku do rozporządzenia za każdy rozpoczęty miesiąc kalendarzowy, w którym podmiotowi to prawo przysługiwało. Brak rezygnacji z numerów rutingowych przed wejściem w życie Rozporządzenia, nie był zatem równoznaczny z koniecznością poniesienia opłaty za cały rok 2014.

Z powyższych względów za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący niekonstytucyjności omawianych przepisów w związku z brakiem vacatio legis Rozporządzenia.

Nie można również uznać za zasadny zarzut skargi dotyczący niezgodności z art. 2 Konstytucji RP obowiązku opłaty za numery rutingowe, który został wprowadzony przepisami ustawy, jak zresztą obowiązek opłaty za prawo do wykorzystywania zasobów innych numeracji, wymienionych w art. 184 ust. 2 P.t.

W świetle powyższego Prezes UKE prawidłowo odmówił w decyzji z [...] grudnia 2019 r., utrzymanej w mocy zaskarżona decyzją stwierdzenia nadpłaty z tytułu rocznej opłaty za 2014 r. i za 2015 r., za prawo do wykorzystywania zasobów numeracji na podstawie decyzji Prezesa UKE nr [...] z [...] marca 2009 r.

Zgodnie z art. 188 P.t., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do opłat, o których mowa w art. 183-185, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 5-9 działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, 1423, 2122, 2123 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 72). Uprawnienia organów podatkowych określone w tych przepisach przysługują Prezesowi UKE. Jak wynika natomiast z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Obowiązek opłaty za prawo do wykorzystywania zasobów numerów rutingowych wynika z przepisów ustawy – art. 184 ust. 1 i ust. 2 pkt 14 P.t., nie można więc uznać zapłaconej przez Skarżącego kwoty opłaty, za kwotę nienależnie zapłaconej opłaty. Brak jest również podstaw do uznania że Skarżący dokonał nadpłaty spornej opłaty.

Sąd stwierdza także, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 8 i art. 9 K.p.a. Jak zostało to powyżej wyjaśnione, obowiązek opłaty za prawo do wykorzystywania zasobów numerów rutingowych wynika z przepisów ustawy – art. 184 ust. 1 i ust. 2 pkt 14 P.t., nie natomiast z mocy decyzji przydzielającej te numery. Obowiązek ten nie jest zatem uzależniony od jego wskazania w decyzji przydzielającej numery rutingowe. Ponadto w niniejszej sprawie Skarżącemu zostały przydzielone numery rutingowe decyzją z [...] marca 2009 r., kiedy nie obowiązywał jeszcze art. 184 ust. 2 pkt 14 P.t., trudno zatem zgodzić się z argumentacją Skarżącego, że organ powinien w tej decyzji zawrzeć pouczenie o obowiązku, który nie był jeszcze uregulowany w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Należy natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu, że nieznajomość przepisów prawa przez Skarżącego, jak również przez inne podmioty, nie stanowi okoliczności zwalniającej Skarżącego z poniesienia należnej opłaty wynikając art. 184 ust. 1 i ust. 2 pkt 14 P.t. Skarżący korzystając z przyznanych numerów rutingowych obowiązany był do znajomości przepisów prawa w tym zakresie, tym bardziej, że od wprowadzenia odpowiedniej regulacji ustawowej do wprowadzenia stosownej regulacji wykonawczej, niezbędnej dla realizacji obowiązku wynikającego z ustawy, upłynął okres 12 miesięcy. Ustawodawca więc zapewnił wystarczająco długi okres na zapoznanie się przez zainteresowane podmioty z nowym ustawowym obowiązkiem opłaty za wykorzystywanie zasobów numerów rutingowych.

Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia przez Prezesa UKE przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.