Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 599/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 16
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2023 r., [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2023 r., [...] Wójt Gminy D. odmówił S. R. (zwanej dalej skarżącą) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę – J. R., osobę zaliczoną do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym.

Organ I instancji uzasadnił decyzję tym, iż w przedmiotowej sprawie nie jest spełniona przesłanka określona przepisem art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej powoływana jako u.ś.r.).

Organ wyjaśnił, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż zakres sprawowanej opieki przez wnioskodawczynię nie wymaga od niej rezygnacji z zatrudnienia.

Odwołanie od w/w decyzji złożyła skarżąca, która zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I instancji podkreślając konieczność sprawowania całodobowej opieki nad chorą matką oraz wskazując jej zakres.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r., znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zaskarżona decyzja wydana została w konsekwencji uchylenia przez SKO decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. pierwotnej decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2022 r. którą ten odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką.

W treści decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. SKO nakazało organowi I instancji konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ustalenia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką.

SKO zauważyło, że organ I instancji uzupełnił rzeczony dowód w wyniku czego ponownie odmówił stronie wnioskowanego świadczenia wskazując, że powodem odmowy przyznania świadczenia jest fakt, iż niepełnosprawność J. R., powstała po ukończeniu 25 roku życia.

SKO stwierdziło, że ustalony staż pracy strony to udokumentowany pięciomiesięczny okres zatrudnienia, który ustał [...] maja 2011 r. oraz wynikający z oświadczenia strony z dnia [...] marca 2023 r. dwuletni okres prac dorywczych świadczonych na terenie Niemiec, który ustał w grudniu 2021 r.

SKO wskazało, że do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2022 r. zaliczające jej matkę ur. [...] stycznia 1952 r. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] stycznia 2022 r.

SKO z treści dokumentów zebranych w przedmiotowej sprawie oraz treści odwołania wywiodło, że matka skarżącej jest wdową oraz że strona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką od grudnia 2021 r. W oświadczeniu złożonym dnia [...] listopada 2022 r. strona podała, że nie jest uprawniona do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego. Jak wynika również z dokumentacji zebranej w niniejszej sprawie zainteresowana sprawuje opiekę nad matką oraz wykonuje czynności pielęgnacyjne.

W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że nie podziela stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji w zakresie zastosowanego art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż organ I instancji dokonał ponownie nieprawidłowej wykładni tego przepisu.

W ocenie SKO, jak zostało wskazane w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, niepełnosprawność matki skarżącej istnieje od urodzenia, a zatem bezsprzecznie należy stwierdzić, iż warunek wynikający z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego został spełniony. Poza tym SKO powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Dlatego też zdaniem SKO odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji, na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. z uwagi na to, że niepełnosprawność osoby niepełnosprawnej nie powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia - jest nieprawidłowa.

Jednakże SKO uznało, iż skarżąca, nie spełnia wszystkich warunków ustawowych uprawniających do przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

SKO podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Opieka musi być jednak stała permanentna i regularna, a także sprawowana w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy.

W opinii SKO świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy.

SKO podało, że z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, iż skarżąca w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r. mieszkała i pracowała dorywczo na terenie Niemiec. Z uwagi na złą sytuację zdrowotną matki wróciła do kraju pod koniec 2021 roku, co potwierdza również przeprowadzony w przedmiotowej sprawie wywiad środowiskowy z dnia [...] grudnia 2022 r. uzupełniony w dniu [...] marca 2023 r. Powyższe koreluje również z wcześniej powołaną treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej, iż ustalony stopień niepełnosprawności w stopniu znacznym datuje się od [...] stycznia 2022 r., co wiąże się z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnej.

W ocenie SKO podkreślenia wymaga treść ww. wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2022 r. z którego wynika, (wskazanie pracownika socjalnego), iż osoba wymagająca opieki samodzielnie się ubiera oraz załatwia potrzeby higieniczne. SKO z powyższego wywiodło, że bezspornie, matka skarżącej, choć z trudnością, porusza się samodzielnie. Potrzebuje pomocy w wykonywaniu codziennych czynności takich jak: przygotowywanie leków, sprzątanie mieszkania, robienie zakupów oraz w czynnościach związanych z pielęgnacją i higieną osobistą: kąpiel, czesanie, prowadzenie do toalety. Pomoc zainteresowanej świadczona matce polega na: ściągnięciu założonego na noc pampersa, przygotowywaniu posiłków i leków, robieniu zakupów, czy też przy kąpieli. Żaden inny dokument nie potwierdza, aby czynności opiekuńcze świadczone były przez skarżącą w szerszym zakresie, niż to wynika z wywiadu środowiskowego.

SKO stwierdziło, że świadczona przez stronę opieka nad niepełnosprawną matką, jest opieką tylko przez część doby, zatem sporadyczną.

Wymieniony powyżej zakres opieki nad niepełnosprawną matką zdaniem SKO nie usprawiedliwia bierności zawodowej skarżącej, ponieważ ta nie wykonuje przy matce takich czynności opiekuńczych, które absorbowałyby ją w takim stopniu i wymagały na tyle stałej obecności przy niej w domu, że byłoby to nie do pogodzenia z równoczesnym podjęciem jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez skarżącą. Zdecydowana większość wskazanych czynności przez skarżącą może być realizowana w odstępach czasu (rano, w południe, wieczorem). Ich zakres oraz realizacja nie świadczy o ciągłym, długotrwałym i tak dużym zaangażowaniu wnioskodawczym wykonującego opiekę nad niepełnosprawną matką, by nie można było podjąć zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, pominięcie istotnych okoliczności w sprawie tj. aktualnego stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji. Dalej skarżąca opisała sytuację zdrowotną matki i zakres czynności jakie sprawuje przy opiece nad nią.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095).

Sąd w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej p.p.s.a.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę materialnoprawną wydania tej decyzji stanowią przepisy ww ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest to, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką - J. R., która jest wdową. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2022 r. wynika, że jej matka ur. [...] stycznia 1952 r. zaliczona została do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] stycznia 2022 r. W stanie faktycznym sprawy jest również bezsporne, że skarżąca nie jest zatrudniona ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca - stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. Spełnia zatem przesłanki warunkujące prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które zostały określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W ocenie Sądu SKO prawidłowo zanegowało stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że w sprawie nie został spełniony warunek ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikający z art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ jak wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2022 r. niepełnosprawność matki skarżącej istnieje od urodzenia a zatem bezsprzecznie należy stwierdzić, iż warunek wynikający z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego został spełniony.

Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego przez SKO, że skarżąca wykonuje w zasadzie czynności dnia codziennego, co w konsekwencji stanowi, iż zakres ten nie uzasadnia konieczności rezygnacji z zaprzestania prowadzenia gospodarstwa czy wykonywania w nim pracy oraz że z ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana przez skarżącą opieka nad matką w jej codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki o jakiej mowa we wskazanym przepisie tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r., to należy stwierdzić, że jest ono błędne.

W ocenie Sądu treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 u.ś.r., zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA 7 maja 2019 r., I OSK 3946/18 i z 12 lutego 2020 r., I OSK 516/19). (...) owa ,,odpowiedniość" (,,adekwatność") do potrzeb osoby niepełnosprawnej odnoszona jest do wskazań wynikających z orzeczenia o niepełnosprawności. (...) z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. w przypadku osoby wymagającej opieki, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ,,nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego". Legitymowanie się przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, która występuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze stron innych osób. Konsekwentnie zatem, wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (...) niedopuszczalne jest samodzielne uznanie przez organy pomocowe, że osoba legitymująca się wyżej opisanym rodzajem orzeczenia o niepełnosprawności nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Należy to do kompetencji innych organów, właściwych do orzekania o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. (...) taki kontekst prawny, jaki wyłania się z przywołanych regulacji prawnych, powinny mieć na względzie organy przy ocenie zakresu oraz ,,adekwatności" opieki sprawowanej nad osobą zakwalifikowaną do znacznego stopnia niepełnosprawności. (...) zaliczenie osoby do znacznego stopnia niepełnosprawności oznacza, że wymaga ona, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji" (tak uzasadnienie wyroku NSA z 29 maja 2020 r., I OSK 1854/19, zob. też wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., I OSK 516/19, wyrok NSA z 13 października 2016 r., I OSK 448/15). A zatem ,,organy orzekające w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie mają żadnych uprawnień zarówno do kwestionowania orzeczeń o niepełnosprawności (wydanych przez uprawnione organy lub sądy), jak i tym bardziej do podejmowania jakichkolwiek ustaleń mających na celu uzupełnienie wydanych orzeczeń (...)" (wyrok WSA w Rzeszowie z 26 lutego 2018 r., II SA/Rz 1398/17). Ustawodawca bowiem ,,(...) wykluczył możliwość wywodzenia braku związku przyczynowo-skutkowego z faktu, że osoba o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji), nie wymaga opieki ze względu na stopień swojej samodzielności. W przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r., nie podlega badaniu w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w rozumieniu § 29 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.7.2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. 2018, poz. 2027, t.j.), które określa standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności, czy też badania całkowitej niezdolności do pracy i całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS. W takich przypadkach organ powinien przyjmować te orzeczenia jako prejudykaty i ustalać stan faktyczny zgodnie z ich treścią" (tak wyrok NSA z 18 maja 2020 r., I OSK 691/19, wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., I OSK 2391/20). ,,Organ nie był uprawniony do dokonywania samodzielnych, odmiennych ustaleń w zakresie konieczności sprawowania nad nią stałej lub długotrwałej opieki. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest wystarczające do przyjęcia, że stała lub długotrwała opieka jest konieczna, tylko zmiana tego orzeczenia we właściwym trybie przez odpowiednie organy pozwala na odmienną ocenę" (wyrok WSA w Lublinie z 7 lipca 2020 r., II SA/Lu 175/20). Ani organ, ani sąd administracyjny nie mają wiadomości specjalistycznych, a orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane przez wskazany prawem organ, ma walor opinii biegłego.

Z kolei ,,(...) ,,sprawowanie opieki" zgodne z wymogami danego orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeżeli z uwagi na stan zdrowia (sprawności organizmu) i potrzeby osoby niepełnosprawnej wymaga wykonywania opieki lub pomocy w sposób stały, nie musi polegać na wykonywaniu czynności opiekuńczych lub pomocowych ,,stale przez cały dzień" (...) – powołany już wyrok NSA z 29 maja 2020r., I OSK 1854/19; warunku ,,stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała, w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka" (zob. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., I OSK 3946/18, wyrok WSA w Gdańsku z 2 lipca 2020 r., III SA/Gd 482/20). Nie można zatem sztywno określić czynności dokonywanych w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną. Potrzeba ich wykonania może się zmieniać, a nawet może być trudne do przewidzenia jakie czynności będą niezbędne danego dnia do wykonania, ponieważ stan zdrowia i kondycja osoby chorej może się zmieniać. Podkreślić bowiem trzeba, że ,,istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Nie oznacza to jednak zawsze i w każdej sytuacji konieczności całodobowego przebywania z taką osobą" (wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r., II SA/Rz 535/19). Judykatura podnosi, że rezygnacja (lub powstrzymanie się) z pracy zarobkowej spowodowana jest koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej (permanentnej) opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (zob. np. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13). Wymóg rezygnacji z rzeczywistej bądź potencjalnej możliwości zarobkowania w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został zarazem powiązany z żadnym zakresem – czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym – jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jednoznacznie wynika, że matka skarżącej licząca 71 lat jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Poza tym zauważyć należy, że SKO samo zaznaczyło, iż skarżąca w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r. mieszkała i pracowała dorywczo na terenie Niemiec. Z uwagi na złą sytuację zdrowotną matki wróciła do kraju pod koniec 2021 roku, co potwierdza również przeprowadzony w przedmiotowej sprawie wywiad środowiskowy z dnia [...] grudnia 2022 r. uzupełniony w dniu [...] marca 2023 r. Należy podkreślić, że powyższe koreluje również z wcześniej powołaną treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej, iż ustalony stopień niepełnosprawności w stopniu znacznym datuje się od [...] stycznia 2022 r., co wiąże się z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnej.

W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Dalsze postępowanie organów w sprawie wynika wprost z poczynionych wyżej rozważań.

G. Saniewski L. Tyliński s. Wichrowski