Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 105/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art 35 par 3  , art 36 par 1  , art 37 par 1  , 61  , 232 , 239
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 53 a
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Miasta Tarnowa w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej I. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego Miasta Tarnowa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A. Z. z dnia 8 marca 2021 r. o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej T. przy ul. [...]; II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt l (pierwszym) wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy z wniosku A. Z. z dnia 8 marca 2021 r. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; IV. oddala skargę w zakresie wniosku o przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej oraz o nałożenie na organ grzywny; V. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Miasta Tarnowa na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Z. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Tarnowa w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca wskazała, że 8 marca 2021 r. skierowała do PINB wniosek o wszczęcie na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane postępowania w sprawie co najmniej dwóch nielegalnych rozbudów stacji bazowej telefonii komórkowej w T. przy ul. [...]. W odpowiedzi pismem z 30 kwietnia 2021 r. PINB poinformował skarżącą, że zgodnie z oświadczeniem projektanta roboty budowlane, polegające na montażu urządzeń o wysokości nieprzekraczającej 3 m. , nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, w związku z czym nie ma zatem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie.

Skarżąca podkreśliła, że próbowała organ przekonać do prawidłowego rozpatrzenia sprawy, ale wszelkie jej racje zostały jednak kompletnie zlekceważone. W ocenie skarżącej postawa organu jest naganna i ewidentnie świadczy o gnuśności oraz opieszałości. Skarżąca podkreśliła, że pismem z 23 marca 2023 r. wniosła ponaglenie do organu wyższego stopnia.

Zdaniem skarżącej organ błędnie zakwalifikował jej pismo z 8 marca 2021 r. jako skargę w trybie działu VIII K.p.a., był to natomiast wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Pomimo de facto odmowy wszczęcia postępowania, organ nie dokonał tego w prawidłowy sposób, tj. w trybie art. 61a K.p.a. Skarżąca podkreśliła, że bezczynność jest ogromna bowiem trwa już około 2 lata. Należy zdyscyplinować i zrepresjonować PINB, aby po wyroku Sądu poprawnie załatwił sprawę i aby w przyszłości prawidłowo już rozpatrywał wnioski obywateli, albowiem w innych sprawach organ postępował tak samo, jak w niniejszej sprawie (w taki sam sposób załatwił kilka podobnych wniosków i również prezentował taką samą postawę lekceważącą, wykazywał się rażącym naruszaniem prawa, swoiście "krył" samowolę budowlaną). Żadne polubowne działania nie zmieniły postawy PINB, który dalej nie wywiązuje się z obowiązków nałożonych na niego przez K.p.a. grzywna lub suma pieniężna odpowiednio wysoka należycie zmobilizuje PINB do działania. Zdaniem skarżącej organ wyrządza poważną krzywdę skarżącej i wielu obywatelom, narażając na silnie napromieniowanie , szkodzące zdrowiu , a pochodzące i emitowane z zamontowanych urządzeń. Suma pieniężna jest bardziej dotkliwa dla organu, gdyż organ nie ponosi straty finansowej na rzecz państwa, ale na rzecz konkretnego skarżącego obywatela.

Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku w terminie miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że PINB dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od PINB sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł ewentualnie wymierzenie PINB grzywny w wysokości 2000 zł, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że po zapoznaniu się z treścią pisma z dnia 8 marca 2021 r., zatytułowanego "Zgłoszenie przestępstwa budowlanego" zakwalifikował je jako skargę i po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego udzielił skarżącej odpowiedzi. Odpowiedź spełnia wymogi zawarte w art. 238 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 K.p.a. Wedle organu art. 53a oraz art. 72a Prawa budowlanego stanowią lex specialis w stosunku do ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 k.p.a. Jeśli przepisy szczególne wyraźnie określają przypadki wszczęcia postępowania na wniosek bądź też z urzędu, organ jest związany tymi postanowieniami (za wyjątkiem art. 61 § 2 k.p.a.). Skoro znowelizowane przepisy Prawa budowlanego określają, że postępowania administracyjne w sprawie zgodności z prawem wykonanej inwestycji wszczynane są z urzędu, to znaczy, że organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić takiego postępowania na wniosek, będąc związany żądaniem wnioskującego podmiotu. Może natomiast uwzględnić uwagi obywatela i na ich podstawie wszcząć postępowanie z urzędu. Zasadą jest zatem obecnie to, że stwierdzenie nieprawidłowości budowlanej powoduje konieczność wszczęcia właściwego postępowania jurysdykcyjnego z urzędu, w którym organ nadzoru określa krąg stron (kierując się ich interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.) i zawiadamiając je o tym w trybie art. 61 § 4 k.p.a. Gdy postępowanie może być wszczęte wyłączenie z urzędu, to brak jest podstaw do żądania od organu wydania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie jego wszczęcia w sytuacji, gdy organ nie widzi podstaw ku wszczęciu postępowania z urzędu. Organ nie może bowiem wydać postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania "samemu sobie". W konsekwencji powyższego, gdy organ stwierdzi brak podstaw do wszczęcia postępowania, które może być wszczęte wyłącznie z urzędu, w tym któregokolwiek z postępowań objętych przepisami art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr. bud., wówczas o braku podstaw do prowadzenia postępowania organ zawiadamia jedynie podmiot sygnalizujący w piśmie o charakterze informacyjnym. Organ podkreślił również, że od wydania rozstrzygnięcia w omawianej sprawie minęły bez mała 2 lata. Może to wskazywać na to, że motywem działania skarżącej nie jest doprowadzenie do ustania stanu naruszenia prawa, ale chęć walki z organem, próba przyłapania organu na opieszałości, bezczynności lub niekonsekwencji.

Postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie rozpatrując ponaglenie skarżącej stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Dokonując kontroli legalności wskazanego postępowania w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt - wniosek do organu skarżąca złożyła w dniu 10 marca 2021r., z szerokim uzasadnieniem, wskazując, że posiada interes prawny, domagając się doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nielegalnie rozbudowanej, jej zdaniem, stacji bazowej ( dwukrotna zmiana mocy anten sektorowych) przy ul. [...], usytuowanej na dzwonnicy kościoła. W ocenie skarżącej rozbudowa stacji nastąpiła nielegalnie, bez pozwolenia na budowę, czy nawet zgłoszenia, a możliwym jest, że stacja narusza zdrowie i życie przebywających w okolicy ludzi. Wniosek był szeroko motywowany, także orzecznictwem sądów administracyjnych, w temacie zmiany parametrów stacji bazowej .

Na skutek powyższego zgłoszenia PINB w Tarnowie przeprowadził kontrolę , w wyniku której ustalił w oparciu o dokonane oględziny , oświadczenie projektanta oraz przedłożone dokumenty , w tym projekt budowlany ze stycznia 2018r. , że na dzwonnicy kościoła przy ul. [...] w T. miała miejsce modernizacja systemu antenowego stacji bazowej o wysokości nieprzekraczającej 3 m.

W dniu 30 kwietnia 2021r. PINB wystosował zawiadomienie do skarżącej, w którym wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości nie przekraczającej 3m. W związku z powyższym, zdaniem PINB, roboty budowlane polegające na wymianie anten na obecnie zainstalowane, nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i nie jest istotne, ile modernizacji zostało przeprowadzonych, liczy się stan obecny. W związku z czym nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie.

W dniu 23.03.2023r. skarżąca złożyła ponaglenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, wskazując na bezczynność PINB.

MWINB postanowieniem z dnia 13.04.2023r. wskazał, że PINB dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa i zobowiązał PINB do rozpoznania wniosku skarżącej do 12 maja 2023r. MWINB wskazał, że działania PINB podejmowane były w trybie działu VIII k.p.a. ( skargowym) a nie w ramach postępowania, które winno kończyć się wydaniem decyzji bądź postanowienia. Tymczasem skarżąca przedstawiła formalnie sporządzone podanie, wskazując na przepis materialny, żądając wszczęcia postępowania administracyjnego, czego PINB nie uczynił, mimo upływu terminów z art. 35 k.p.a. Tym samym ponaglenie skarżącej było zasadne, jakkolwiek bez stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

W efekcie powyższego PINB, dalej w trybie skargowym, wystosował do skarżącej zawiadomienie z dnia 24.04.2023r. o treści podobnej, jak poprzednie, zajmując stanowisko, że wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. PINB wyraził pogląd, że jedynie wolno stojącą stację bazową telefonii komórkowej można by traktować jako obiekt budowlany i tylko w przypadku takiej stacji może być mowa o rozbudowie. W ocenie organu szybki postęp telefonii komórkowej w przypadku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla każdej modernizacji uległby opóźnieniu. Ustawodawca przewidział inny sposób kontroli tj. badania poziomu promieniowania elektromagnetycznego i zdaniem PINB przedstawiono aktualne wyniki pomiarów, spełniające określone normy. Ponadto art. 53a § 1 p.b. w rozdziale 5b wskazuje, że m.in. postępowania w sprawie budowy i robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia wszczyna się z urzędu, co powoduje, ze organ nadzoru budowlanego samodzielnie rozstrzyga, czy wszcząć postępowanie w sprawie, czy nie. Wobec tego złożony w tej sprawie wniosek osoby, nawet powołującej się na swój interes prawny, nie może stanowić inicjatywy wszczęcia takiego postepowania, z uwagi na brak podstaw prawnych do skutecznego złożenia podania, a tylko informację dla organu. Brak jest zatem podstaw do żądania od organu wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu podjęcia czynności w tym zakresie, stąd jedynie pismo o charakterze informacyjnym. Organ stwierdził także że w obowiązującym porządku prawnym orzecznictwo sądów nie stanowi powszechnie obowiązującego prawa oraz podniósł, że zawsze możliwe jest odstąpienie przez sądy od dotychczasowej linii orzeczniczej lub funkcjonowanie obok siebie sprzecznych poglądów sądów .

Z bezczynnością organu mamy do czynienia, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności, niezależnie, czy w tym okresie w ogóle nie realizował żadnych działań czy też podjął je, ale nieskutecznie.

Oceniając, czy w sprawie doszło do bezczynności, trzeba rozpocząć od stwierdzenia, że art. 53a p.b. istotnie zakłada, że postępowania wymienione w rozdziale 5b będą wszczynane z urzędu; w tym postępowanie dotyczące budowy lub robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nie ma też sporu, że wskazany przepis został nowelizacją dodany do przepisów ustawy prawo budowlane celem usunięcia wątpliwości w tym zakresie. Należy wobec tego zapytać, czy taka konstrukcja prawna wyklucza możliwość i powinność ustosunkowania się organu do wniosku strony, która ma interes prawny we wszczęciu takiego postępowania, czy też nie, od tego bowiem zależy stwierdzenie, czy organ, nie reagując formalnie, zgodnie z zasadami postępowania jurysdykcyjnego, pozostaje w bezczynności, bądź nie pozostaje.

Wskazać trzeba, że na tle powyższego zagadnienia zarysowały się w orzecznictwie sądów administracyjnych dwa różne stanowiska.

Pierwsze z nich pokrótce wskazał już PINB w swym ostatnim piśmie wystosowanym do strony. Otóż zakłada ono, że wspomniana nowelizacja uznająca opisane w niej postępowania jako wszczynane z urzędu, miała na celu wyeliminowanie możliwości formalnego zawiadomienia organu nadzoru przez stronę w sposób, który wiązałby ten organ, przynajmniej w zakresie konieczności udzielenie stronie formalnej odpowiedzi, choćby w postaci odmowy wszczęcia postępowania. Przywołuje się tutaj reguły działania zasady oficjalności, wykluczające zainicjowanie postepowania administracyjnego przez stronę. Z uzasadnienia wprowadzonych zmian wynika, że "rozstrzygnięcia podejmowane w ramach postępowań dotyczących naruszenia ustawy – Prawo budowlane mają charakter nakazów lub zakazów. Podstawą wszczęcia tych postępowań jest naruszenie przepisów prawa. Dlatego postępowania takie powinny być wszczynane z urzędu (organ ma obowiązek podjąć działania w przypadku stwierdzenia naruszenia Prawa budowlanego), a nie na wniosek" (Uzasadnienie rządowego projektu ustawy, druk nr 121, s. 50). Przykładowo, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.12.2022r. II OSK 2168/21 publ. CBOSA: "Jeśli zatem postępowania określone w rozdziale 5a Prawa budowlanego (obecnie rozdział 5b), mogą być tylko wszczęte z urzędu, wyłączona zostaje zasada skargowości i wniosek określonego podmiotu nie może wywołać skutku w postaci uruchomienia postępowania administracyjnego. Stanowi on jedynie impuls do przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, które może się "zakończyć" wszczęciem z urzędu postępowania administracyjnego. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że organ powinien wydać akt o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, które może być wszczęte wyłącznie z urzędu. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. nie znajduje w takim przypadku zastosowania".

Drugi pogląd prowadzi do konstatacji, że formalne podanie strony mającej interes prawny nie może prowadzić wyłącznie do bycia dla organu materiałem informacyjnym. Przepis art. 53a ust. 1 p.b. należy rozumieć w ten sposób, że organy nadzoru budowlanego są uprawnione i zobowiązane do wdrożenia stosownego postępowania z Rozdziału 5a p.b. Nie reguluje on jednak sytuacji, w której wszczęcia postępowania żąda osoba mająca w tym interes prawny. Przepis art. 53a ust. 1 p.b. nakazuje organom prowadzić postępowania legalizacyjne i naprawcze z urzędu, ale nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania na wniosek. W razie gdy dany podmiot żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny, to nie można go tego prawa pozbawić, wywodząc o dopuszczalności wszczęcia postępowania jedynie z urzędu. Wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy, powinien prowadzić do jego wszczęcia - jeżeli zaistnieją przesłanki podmiotowe i przedmiotowe. Dopiero gdy okaże się, że z wnioskiem występuje osoba nie mająca interesu prawnego, bądź gdy ustalono, że naruszeń uzasadniających postępowanie nie było, to należy odpowiednio stosować art. 61a § 1 k.p.a. Zasada oficjalności postępowania wyrażona w art. 53a ust. 1 p.b. nie jest samodzielną podstawą odmowy wszczęcia postępowania. Pogląd odmienny prowadziłby do nieracjonalnych wniosków. Oznaczałby na przykład niedopuszczalność złożenia przez właściciela sąsiedniej nieruchomości skutecznego wniosku o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych niezgodnie z pozwoleniem na budowę, wydanym w postępowaniu, którego stroną był wnioskodawca. Konsekwencją przyjęcia takiej wykładni omawianych przepisów ustawy Prawo budowlane jest konieczność merytorycznego odniesienia się do wniosku pochodzącego od podmiotu, który ma interes prawny w zainicjowaniu postępowania. O ile organ nadzoru budowlanego stwierdzi brak podstaw do wszczęcia postępowania - winien odmówić wszczęcia postępowania. Natomiast jeżeli podstawy takie zaistnieją, to należy wszcząć postępowanie i uznać podmiot wnioskujący za stronę postępowania, przy czym wówczas nie będzie żadnym błędem wszczęciem postępowania "z urzędu", zgodnie z art. 53a ust. 1 ustawy Prawo budowlane (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2023 r. II SA/Kr 264/23, LEX nr 3555922, podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2021 r. VII SA/Wa 2158/21, LEX nr 3316770 oraz z dnia 5 kwietnia 2023 r. VII SA/Wa 95/23 publ. CBOSA). Szerzej należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2023 r. II OSK 1804/22 LEX nr 3518602: "Naczelny Sąd Administracyjny, mając świadomość, iż w judykaturze wyrażane są różne poglądy na ten temat, stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – mamy do czynienia jednoznacznym i stanowczym wnioskiem osoby o wszczęcie konkretnego postępowania jurysdykcyjnego, a osoba ta powołuje się na własny interes prawny i go wykazuje, to wówczas reakcja organu na złożony wniosek powinna mieć charakter formalny, a nie ograniczać się do skierowania informacyjnego pisma. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w niektórych najnowszych orzeczeniach ze skarg na postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawach należących do właściwości organów nadzoru budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2023 r., II OSK 2827/21, orzeczenia.nsa.gov.pl)".

Przy przyjęciu pierwszego poglądu skarga winna ulegać oddaleniu, albowiem organ wystosował do strony pismo informujące i w efekcie należałoby przyjąć, że nie pozostaje w bezczynności. Przy przyjęciu poglądu drugiego, zważywszy, że strona wniosła formalne i umotywowane podanie oraz przyjmując ( organ dotąd tego nie zbadał) jej interes prawny, należy uznać, że organ pozostaje w bezczynności. Nie dokonał bowiem wszczęcia postępowania względnie nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia w trybie art. 61 a § 1 k.p.a..

Jakkolwiek Sąd dostrzega, że pogląd pierwszy daje się łatwo podeprzeć argumentami dogmatycznymi, to jednak zauważa istotne względy przemawiające za poglądem drugim. W ocenie Sądu zasada oficjalności, mająca niewątpliwie w obecnym porządku prawnym istotny wkład w kształtowanie uprawnień i obowiązków organów nadzoru, nie może być postrzegana jako jedynie kształtująca ich prerogatywy. Nakazanie organom wszczynania postępowania z urzędu miało prowadzić do zagwarantowania ich działania w imię ochrony interesu publicznego i porządku prawnego w sferze budowlanej, a nie dania szerszego pola do całkowicie dowolnej interpretacji przepisów prawa. Jak bowiem trafnie zauważa PINB, organy są związane literą prawa, ale nie chce zauważyć, że prawo podlega interpretacji, przy czym ostatecznie sam się na taką interpretację, z przywołaniem orzecznictwa sądów administracyjnych powołuje.

Zasada oficjalności w omawianym wypadku musi funkcjonować kompatybilnie z zasadą legalności ( art. 6 k.p.a.) i zasadą prawdy obiektywnej ( art. 7 k.p.a.). Stąd też przyjęcie poglądu drugiego przy założeniu, że chodziłoby wyłącznie o formalne podania osób mających interes prawny, jest dla Sądu gwarancją prawidłowego działania organów nadzoru w płaszczyźnie interpretacji prawa w zakresie decyzji o wszczęciu postępowania tam, gdzie treść podania strony byłaby całkowicie zbieżna z interesem publicznym. W takiej sytuacji możliwa byłaby w tym zakresie kontrola sądów.

Wobec powyższego, przyjmując, że organ winien formalnie ustosunkować się do podania skarżącej ( tj. ewentualnie odmówić wszczęcia postępowania), należy uznać, że nie czyniąc tego pozostaje on w bezczynności ( na co wskazał także Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponaglenie).

Co się tyczy żądania skarżącej zmierzającego do uznania rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej czy nałożenia na organ grzywny – to zdaniem Sądu brak jest ku temu podstaw faktycznych i prawnych. Trzeba bowiem zauważyć, że działanie organu, a to zawiadomienie informacyjne strony o jego stanowisku, opiera się o wykładnię prawa, której wprawdzie Sąd nie podziela, ale która ma określoną reprezentację w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem w takiej sytuacji nie ma mowy o formułowaniu wobec organu zarzutu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też wyciąganiu konsekwencji finansowych.

Z wymienionych przyczyn Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od prawomocności orzeczenia oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.