Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 868/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 26 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym z 26 września 2022 r. ([...]), na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070 ze zm.) oraz ustaleń kontroli działalności spółki E. Sp. z o.o., z siedzibą przy ul. [...] w B. , przeprowadzonej w dniach od 23 lutego do 29 kwietnia 2022 r., udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej organ, WIOŚ) zarządził:

1. Rzetelne prowadzenie ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów - termin realizacji: na bieżąco.

2. Przestrzeganie warunków posiadanej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów - termin realizacji: na bieżąco.

3. Przestrzeganie warunków posiadanych decyzji udzielających zezwolenia na przetwarzanie odpadów - termin realizacji: na bieżąco.

4. Rzetelne sporządzanie rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami - termin realizacji: sprawozdanie za 2020 r. i 2021 r.; niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych kolejne: zgodnie z terminem ustawowym.

5. Terminowe wnoszenie należnych opłat Marszałkowi Województwa [...] za korzystanie ze środowiska - termin realizacji: na bieżąco.

Organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 21 października 2022 r.

Odnośnie pkt. 1 zarządzenia, organ wskazał, że kontrolowany podmiot realizując zbieranie, przetwarzanie i wytwarzanie odpadów zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji odpadów z zastosowaniem karty przekazania odpadów i karty ewidencji odpadów. Ewidencję kontrolowana Spółka prowadzi za pomocą indywidualnego konta w bazie BDO. Na podstawie dokumentacji ewidencyjno-sprawozdawczej powziętej z bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwanej dalej BDO (z konta kontrolowanego podmiotu) oraz na podstawie okazanych kart ewidencji przez kontrolowany podmiot stwierdzono, że 9 rodzajów odpadów nie zostało zagospodarowanych do końca 2021 r. i powinny znajdować się one na placu magazynowym w ilościach:

- 15 01 02 - 0,935 Mg

15 01 03 - 211,563 Mg

- 17 01 01 - 12,18 Mg

17 02 01 - 72,367 Mg

19 12 02 - 8,7 Mg

19 12 07 - 23,827 Mg

19 12 12 - 1758,595 Mg

20 03 03 - 254,7 Mg

20 03 07 - 240,3480 Mg

Podczas kontroli stwierdzono, że ilości jak i rodzaje wyżej wymienionych kodów odpadów różnią się od stanów magazynowych na 1 stycznia 2022 r. wpisanych w kartach ewidencji w BDO, na co wskazał organ. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 23 lutego 2022 r. na placu magazynowym nie stwierdzono magazynowania odpadów o kodach: 15 01 02, 17 01 01, 19 12 07, które według danych z ewidencji prowadzonej przez kontrolowany podmiot w BDO powinny znajdować się na placu magazynowym. Znajdowały się tam odpady korzeni i gałęzi (odpad o kodzie 17 02 01 - Drewno), które nie były oznaczone tabliczką z kodem odpadów. Powyższe świadczyło o nierzetelnie prowadzonej ewidencji odpadów w 2021 r. oraz w okresie styczeń-marzec 2022 r.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.), "Posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów". Zgodnie z art. 67 ust. 1 ww. ustawy: "Ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących dokumentów: 1) w przypadku posiadaczy odpadów: a) karty przekazania odpadów, b) karty ewidencji odpadów,(...)". Od 01 stycznia 2020 r., zgodnie z art. 67 ust. 3a ustawy o odpadach, "Karta przekazania odpadów zawiera dodatkowo informacje o: 1) dacie i godzinie rozpoczęcia transportu odpadów i ich dostarczenia do następnego posiadacza odpadów; 2) numerach rejestracyjnych środków transportu odpadów stanowiących pojazd albo zespół pojazdów, w rozumieniu art. 2 pkt 31 i 49 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz, zgodnie z art. 67 ust. 3b ustawy o odpadach, "Karta ewidencji odpadów zawiera dodatkowo informacje o: 1) procentowej zawartości PCB w odpadzie, jeżeli odpad zawiera PCB; 2) masie odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych". Ponadto w myśl art. 67 ust.5 i 6 ww. ustawy "Dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, sporządzane za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, nie wymagają opatrzenia ich podpisem." "Dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust. 1, sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami."

Odnośnie pkt. 2 i 3 zarządzenia pokontrolnego organ wskazał, że w czasie kontroli stwierdzono, iż kontrolowany podmiot nie przestrzegał zapisów decyzji Starosty [...] z dnia 19 stycznia 2016 r. znak [...] zezwalającej na zbieranie odpadów w pkt 1.3 podpunkty: 3.4.6, 3.4.7. i 3.4.8. Na podstawie przeprowadzonych oględzin terenu stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie oznaczył na tabliczkach z kodami magazynowanych odpadów napisu "Zbierane", przez to nie było możliwości rozróżnienia, które magazynowane odpady są przeznaczone do przetwarzania, a które odpady są zbierane. Ponadto nie wszystkie miejsca przeznaczone na zbieranie odpadów były oznaczone kodem i nazwą magazynowanego odpadu. Stwierdzono między innymi, że odpady magazynowane były w sposób selektywny, lecz nie były zabezpieczone przed mieszaniem się odpadów różnego rodzaju.

Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie przestrzegał także zapisów decyzji Starosty [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. znak [...] zezwalającej na przetwarzanie odpadów w zakresie pkt. 1.6, i pkt. 1.7. Zauważono, że kontrolowany podmiot nie oznaczył na tabliczkach z kodami magazynowanych odpadów napisu "Zbierane", "Przetwarzanie", przez to nie było możliwości rozróżnienia, które magazynowane odpady są przeznaczone do przetwarzania, a które odpady są zbierane. Nie wszystkie miejsca magazynowania były oznakowane kodem i nazwą odpadów, jak również odpady magazynowano obok siebie w sposób niezabezpieczający przed mieszaniem się.

Kontrolowany podmiot nie przestrzegał także zapisów decyzji Starosty [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. znak [...] zezwalającej na przetwarzanie odpadów o kodzie 20 03 03 - Odpady z czyszczenia ulic i placów w pkt. 1.5 i w pkt. 1.6. Stwierdzono podczas oględzin, że hałda odpadów nie była przykryta szczelnym materiałem, który zabezpieczałby przed rozwiewaniem i wymywaniem, tj. działaniem czynników atmosferycznych (opadów, wiatru).

Decyzja udzielająca zezwolenia na zbieranie oraz przetwarzanie odpadów jest indywidualnym aktem prawnym, skierowanym do konkretnego podmiotu w oparciu o art. 41 ustawy o odpadach. Przestrzeganie warunków ww. decyzji, do posiadania której podmiot jest zobowiązany, stanowi obowiązek jego adresata, podobnie jak przestrzeganie przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Odnośnie pkt. 4 zarządzenia pokontrolnego wskazano, że kontrolowany podmiot w związku z prowadzeniem działalności w zakresie zbierania, przetwarzania i wytwarzania odpadów był zobowiązany do złożenia Marszałkowi Województwa [...] rocznego Sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2020 i 2021. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot przekazał za pośrednictwem BDO Marszałkowi Województwa [...] ww. sprawozdanie za 2020 r. w dniu 15 marca 2021 r. oraz sprawozdanie za 2021 r., w dniu 15 marca 2022 r., tj. oba złożone terminowo, za pomocą indywidualnego konta w bazie BDO. Z ustaleń ostatniej kontroli Spółki, przeprowadzonej w dniach od 19 sierpnia – 31 grudnia 2020 r., zapisanych w protokole kontroli nr [...] wynika, że ewidencja odpadów w 2020 roku była prowadzona nierzetelnie.

Podczas obecnej inspekcji stwierdzono, że z uwagi na nierzetelnie prowadzoną ewidencję odpadów w 2020 r. i w 2021 r., również roczne sprawozdanie za rok 2020 i 2021 zostały sporządzone nierzetelnie.

Organ podkreślił, że na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 b) ustawy o odpadach "Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza: (..) 2) prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych, w zakresie: (..) b) przetwarzania odpadów - obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, (...)".

Zgodnie zapisem art. 76 ust. 1 pkt 2) ustawy o odpadach "Podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, o których mowa w art. 73, art. 74a i art. 75, składają je w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na: (...) 2) miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów - w przypadku sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami; (..)". Powyżej wskazane podmioty zgodnie z art. 76 ust. 2 ww. ustawy sporządzają "(...) te sprawozdania za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami."

Skargę częściową (tj. z wyłączeniem punktu 5) na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, z dnia 23 września 2022 roku, wniosła spółka E. Sp. z o.o. (zwana dalej skarżąca, Spółka), w której zarzuciła naruszenie:

1. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070 z późn. zm.), dalej "uioś", w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 z późn. zm.), dalej "uo", poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego bez całościowych ustaleń stanu faktycznego w toku przeprowadzonej kontroli, skutkiem czego błędnie uznano, iż skarżąca nie prowadziła rzetelnej ewidencji odpadów w 2021 r. i w okresie styczeń - marzec 2022 r.;

2. art. 41 ust. 1 uo poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie przestrzega warunków posiadanej decyzji, udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów;

3. art. 41 ust.1 uo poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie przestrzega warunków posiadanych decyzji, udzielających zezwolenia na przetwarzanie odpadów;

4. naruszenie art. 75 ust. 1 i 2 uo poprzez błędne uznanie, iż roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2020 i 2021 było nierzetelne.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie w całości punktów 1, 2, 3 i 4 przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego. Spółka wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego oraz o zasądzenie, od organu na rzecz skarżącej, kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w odniesieniu do odpadów o kodach:

15 01 02, 17 01 01 i 19 12 07, co do których to Organ stwierdził, że nie były one magazynowane w dniu kontroli, tj. 23 lutego 2022 r., należy zaznaczyć, że kontrolujący nie dokonali oględzin całego terenu prowadzonej działalności, za co Spółka nie ponosi odpowiedzialności. Albowiem w przypadku kontroli interwencyjnej, zgodnie z art. 9a ust. 1 uioś w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm.), dalej "Pp", czynności kontrolne nie wymagają obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Zatem to kontrujący, w ramach swoich kompetencji, na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 1 uioś mieli upoważnienie i obowiązek do wstępu na teren całej nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza i tym samym dokonanie pełnych oględzin, czego nie uczynili. Wskazane odpady znajdowały się na terenie zakładu w czasie przeprowadzonej kontroli.

W rozważaniach dotyczących odpadów o kodzie 17 02 01, opisywanych przez WIOŚ, jako "hałdy gałęzi i korzeni" i zarzutu, jakoby nie były oznaczone tabliczką z kodem odpadu, skarżąca wskazała, że kontrolujący pominęli fakt, iż w dniu oględzin, tj. 23.02.2022 r., nastąpiło przyjęcie przedmiotowego materiału. Oprócz wskazanego rodzaju odpadów w tym dniu nastąpiło również przyjęcie innych odpadów. Wymagało to od skarżącej podjęcia działań przygotowawczych względem całego przyjmowanego materiału, tj. odpadów o różnych kodach. Dotyczyło to m.in. miejsc magazynowania w ten sposób, że wszystkie one były przygotowane do bezpośredniego przyjęcia określonych odpadów. Przy tym skarżąca nie miała dokładnej wiedzy, o której dokładnie godzinie będzie przyjmowała poszczególne transporty odpadów. Następnie, na koniec dnia pracy, tj. w momencie zakończenia przyjmowania wszystkich rodzajów odpadów, zostały one zabezpieczone i oznaczone tabliczką, zgodnie z posiadanymi decyzjami. Powyższe nie świadczy o braku rzetelności w prowadzonej ewidencji odpadów, a jedynie o sposobie organizacji pracy skarżącej w dniu przyjmowania odpadów.

Zdaniem Spółki najistotniejszym dla wykazania, iż określone naruszenie w punkcie 1 zarządzenia pokontrolnego jest bezpodstawne, jest fakt dokonania korekty sprawozdania w dniu 24 marca 2022 r., a więc jeszcze w trakcie trwania kontroli. Powyższe zostało całkowicie pominięte przez kontrolujących. Zatem protokół kontroli nr [...] i w konsekwencji zarządzenie pokontrolne oparto o nieaktualne (na dzień jego sporządzania) dane.

Zdaniem skarżącej Spółki prowadziła ona na bieżąco ilościową i jakościową ewidencję, zgodnie z katalogiem odpadów. W związku z tym zarządzenie pokontrolne w punkcie 1 jest bezzasadne.

Ustosunkowując się do zarzutu błędnego uznania, że skarżąca nie przestrzega warunków posiadanej decyzji, udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów (pkt 2), w uzasadnieniu skargi wskazano, że WIOŚ w punkcie 2 zarządzenia pokontrolnego podkreśla, że Skarżący nie przestrzegał zapisów przedmiotowej decyzji w podpunktach 1.3.4.6, 1.3.4.7 oraz 1.3.4.8. Owe zapisy stanowią o tym, że możliwe jest magazynowanie odpadów (wymienionych w załączniku nr [...] do przedmiotowej decyzji) "luzem" w hałdach, w sposób zabezpieczający przed mieszaniem się odpadów różnego rodzaju. Jednocześnie hałdy chronione będą przed rozwiewaniem i wymywaniem przez przykrycie szczelnym materiałem. Nadto miejsca magazynowania odpadów będą wyraźnie oznakowane kodem i nazwą rodzaju odpadu, z zaznaczeniem ODPADY ZBIERANE.

Obowiązek przykrywania odpadów powiązany jest w sposób bezpośredni z zabezpieczeniem przed rozwiewaniem i wymywaniem, tak więc tylko w trakcie wystąpienia warunków atmosferycznych oraz w stosunku do odpadów podatnych na takie procesy obowiązek wskazany w decyzji aktualizuje się.

Natomiast rzekome naruszenie w zakresie "zabezpieczenia przed mieszaniem się odpadów różnego rodzaju" dotyczyło odpadów o kodzie 03 01 05 Trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04. W ocenie WIOŚ stykały się one bezpośrednio z nieoznakowaną kodem hałdą odpadów korzeni i hałdą gałęzi. Z powyższym nie sposób się zgodzić. Powtórnie wskazując, iż w dniu, w którym przeprowadzono kontrole owa nieoznakowana hałda, stanowiąca odpad o kodzie 17 02 01 podlegała dalszemu kształtowaniu poprzez m.in. przyjęcie i dosypanie tego rodzaju odpadu. Wziąwszy to pod uwagę oraz to, że wskazana kontrola odbyła w momencie podejmowanych przez skarżącą czynności przygotowawczo-operacyjnych, których końcowym efektem było m.in. zabezpieczenie przed mieszaniem odpadów różnego rodzaju, należy stwierdzić, że powyższe nie świadczy o nie przestrzeganiu przedmiotowej decyzji w tym zakresie, a jedynie o sposobie organizacji skarżącej w dniu przyjmowania odpadów.

W zakresie zobowiązania do oznakowania miejsc magazynowania napisem "ODPADY ZBIERANE" to skarżąca usunęła naruszenie poprzez zamówienie, w dniu 8 lipca 2022 r., tablic do oznaczenia odpadów, a zatem jeszcze przed dniem wydania zarządzenia pokontrolnego. Zdaniem skarżącej także punkt 2 przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego jest bezprzedmiotowy.

Ustosunkowując się do zarzutu, że skarżąca nie przestrzega warunków posiadanych decyzji udzielających zezwolenia na przetwarzanie odpadów (pkt 3), Spółka wskazała, że w odniesieniu do rzekomych naruszeń decyzji Starosty [...], z dnia 15 stycznia 2016 r. znak: [...], mając na uwadze załączone karty ewidencji odpadów przestrzegała i przestrzega warunków w niej zawartych. Obowiązek przykrywania odpadów powiązany jest w sposób bezpośredni z zabezpieczeniem przed rozwiewaniem i wymywaniem, tak więc tylko w trakcie wystąpienia warunków atmosferycznych oraz w stosunku do odpadów podatnych na takie procesy obowiązek wskazany w decyzji aktualizuje się.

Kontrolujący w odniesieniu do odpadów o kodzie 20 03 03, objętych decyzją Starosty [...] z dnia 15 stycznia 2016 r., znak: [...], pominęli fakt, iż w dniu oględzin, to jest 23.02.2022 r., skarżąca prowadziła działalność operacyjną, podczas której przyjmowała odpady o tym kodzie. Nadto, w tym dniu, przyjmowała wiele innych dostaw odpadów. Całość stanowiła czynności przygotowawczo-operacyjne. Zatem irracjonalnym jest czynienie zarzutu nieprzykrycia odpadów szczelnym materiałem, tj. plandeką, przed ich zakończeniem. Zdaniem Spółki nie świadczy to o nieprzestrzeganiu warunków przedmiotowych decyzji, a jedynie o sposobie organizacji skarżącej w dniu przyjmowania odpadów oraz o tym, że kontrolujący w sposób nieuprawniony zaostrzyli wymagania, jakie ciążą na skarżącej w oparciu o posiadane decyzje.

Natomiast co się tyczy naruszenia oznakowania miejsc magazynowania napisem "PRZETWARZANIE", to skarżąca wskazała na fakt zamówienia wykonania tablic do oznaczenia odpadów.

Zdaniem skarżącej także punkt 3 przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego jest bezprzedmiotowy.

Skarżąca nie zgodziła się również z zarzutem, że roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2020 i 2021 były nierzetelne (pkt 4 zarządzenia pokontrolnego). Wskazała, że organ w uzasadnieniu do punktu 4 zarządzenia pokontrolnego podniósł, że

Spółka z uwagi na nierzetelnie prowadzoną ewidencję odpadów w 2020 r. i 2021 r. sporządziła również nierzetelnie roczne sprawozdania za te lata. Z tym wnioskiem Spółka się nie zgodziła, a sprawozdania złożyła w terminie ustawowym, tj. do 15 marca danego roku.

Następnie, skarżąca dokonała korekty sprawozdania w dniu 24 marca 2022 r. w zakresie stanu magazynowania na dzień 1 stycznia 2022 r., oraz w dniu 2 czerwca 2022 r. Należy przy tym wskazać, że dokonała tego bez uprzedniego wezwania Marszałka Województwa [...] co wprost potwierdza bezzasadność przedmiotowego zarządzenia.

Jednocześnie pismem z dnia 31 maja 2022 r. zawierającym uwagi do protokołu kontroli [...], znak: [...], skarżąca zwróciła (w punkcie [...]) uwagę organowi na fakt złożenia korekty w dniu 24 marca 2022 r. W odpowiedzi instytucja ta, pismem z dnia 4 lipca 2022 r. na stronie [...] akapit pierwszy, stwierdziła, że nie ma w systemie BDO przedmiotowej korekty.

Marszałek Województwa [...] pismami z dnia 24 sierpnia 2022 r., o znakach: [...] i [...], wezwał skarżącą do sporządzenia korekt przedmiotowych sprawozdań. W dniu 30 września 2022 r. Skarżąca ustosunkowała się pismem do wezwania oraz dokonała korekty, tym samym wypełniając w całości ciążący na niej obowiązek. Zdaniem skarżącej wypełniła ustawową powinność wynikającą z art. 75 ust. 1 i 2 uo. W związku z czym, zarządzenie pokontrolne w punkcie 4 jest bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę z 29 listopada 2022 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca zarzuciła błędne ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji błędne uznanie, że Spółka nie prowadziła rzetelnej ewidencji odpadów w 2021 r. i w okresie styczeń - marzec 2022 r. Z dokumentu protokołu kontroli 23 lutego 2022 r. wynika jednoznacznie, że w dniu rozpoczęcia kontroli na terenie Spółki obecny był jej przedstawiciel – p. A. M. – specjalista ds. ochrony środowiska, której kontrolujący okazali legitymację służbową oraz wręczyli upoważnienie do kontroli. Przedstawiciel Spółki powiadomiła telefonicznie Prezesa Zarządu i uzyskał ustną zgodę do uczestniczenia w oględzinach terenu. Przedstawiciel Spółki obecna podczas oględzin miała obowiązek wskazać kontrolującym wszystkie miejsca magazynowania odpadów, co podczas oględzin zrobiła. Reasumując zarzut skargi, że organ błędnie przyjął, iż wystąpiły różnice pomiędzy ilością rzeczywistą odpadów wyszczególnionych w uzasadnieniu pkt. 1 zarządzenia pokontrolnego (str[...]), o kodach:

- 15 01 02

- 15 01 03

- 17 01 01

- 17 02 01

- 19 12 02

- 19 12 07

- 19 12 12

- 20 03 03

- 20 03 07

a ich stanem magazynowym wynikającym z kart ewidencji w BDO jest niezasadny. Według danych wynikających z ewidencji prowadzonej przez kontrolowany podmiot w BDO odpady te powinny znajdować się na placu magazynowym.

Sąd uznał również za niezasadne zarzuty opisane w pkt. 2 i 3 skargi. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej dotyczący kwestii braku oznaczenia stosowną tabliczką miejsca przyjmowania odpadów o kodzie 17 02 01. Rację ma organ zauważając, że z decyzji Starosty [...], z dnia 19 stycznia 2016 r. znak [...], udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów, wynikał obowiązek trwałego oznakowania takiego miejsca tabliczką z numerem kodu odpadów. Obowiązek ten wynikał jednoznacznie z pkt. 3.4.8 ww. decyzji. Nie do przyjęcia jest twierdzenie, że obowiązek ten aktualizował się wyłącznie wtedy, gdy odpady nie były przyjmowane przez Spółkę. Przyjęcie argumentacji Spółki w tym zakresie praktycznie wykluczałoby możliwość kontroli realizacji tego obowiązku, który miałby się aktualizować jedynie w czasie, w którym przedsiębiorstwo nie funkcjonowało. Takie wnioskowanie jest nie do przyjęcia.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem Spółki, że obowiązek przykrywania odpadów powstaje się wyłącznie w trakcie wystąpienia szczególnych warunków atmosferycznych, oraz w stosunku do odpadów podatnych na takie procesy. Nieprzewidywalność tego typu zjawisk atmosferycznych, jak poryw wiatru czy nagły, ulewny deszcz, wskazuje na konieczność stałego zabezpieczenia odpadów we wskazany powyżej sposób.

Na podstawie przeprowadzonych oględzin terenu, w dniu 23 lutego 2022 r. stwierdzono, że skarżąca nie oznaczyła na tabliczkach z kodami magazynowanych odpadów napisem "Zbierane", (obowiązek ten wynikał z pkt. 3.4.8 ww. decyzji), przez to nie było możliwości rozróżnienia, które magazynowane odpady są przeznaczone do przetwarzania, a które odpady są zbierane. Także nie wszystkie miejsca przeznaczone na zbieranie odpadów były oznaczone kodem i nazwą odpadu. Ponadto ustalono, że odpady magazynowane były w sposób selektywny, ale nie zostały zabezpieczone przed mieszaniem się odpadów różnego rodzaju - hałda odpadów 03 01 05, tj. odpadów w postaci połamanych elementów drewnianych stykała się bezpośrednio z nieoznakowaną kodem hałdą odpadów korzeni i hałdą gałęzi (naruszenie m.in. pkt. 3.4.6 ww. decyzji). W tym zakresie organ należycie rozpatrzył uwagi Spółki, która twierdziła, że w dniu oględzin, tj. 23 lutego 2022 r., prowadziła czynności przygotowawczo-operacyjne polegające na przyjmowaniu odpadów m. in. o kodzie 17 02 01, które magazynowane w postaci hałdy podlegały dalszemu kształtowaniu. Organ przeanalizował te uwagi porównując je z danymi ewidencyjnymi w BDO kontrolowanej Spółki. Organ stwierdził, że odpady o kodzie 17 02 01 zostały przyjęte w dniu 23 lutego 2022 r. od E. M. S. z siedzibą w m. C. w ilości 1,136 Mg o godz. 14:52. Oględziny miejsca magazynowania tych odpadów miały miejsce ok. godziny 11:00, a rozładunek nastąpił dopiero 4 godziny później. Ponadto tego dnia przyjmowano także odpady o kodzie 20 03 07 od R. P. sp. z o.o. z siedzibą w P. w ilości 9,17 Mg, o godz. 10:36 zatwierdzono kartę przekazania odpadów. Oględziny miejsca ich magazynowania miały miejsce ok. godz. 11:45-12:00, czyli godzinę po ich rozładunku. To wskazuje, że przez ten czas odpady nie zostały przykryte plandeką. W protokole kontroli wpisano stan faktyczny, jaki występował podczas oględzin (braku przykrycia odpadów plandeką), natomiast naruszenie dotyczyło nieprzestrzegania warunków posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów w związku z tym, że miejsca magazynowania odpadów o kodzie 20 03 07,17 02 01 nie były oznakowane kodem i nazwą odpadów, jak również nie posiadały dodatkowego oznaczenia "Odpady Zbierane". Stwierdzono, że nie wszystkie miejsca przeznaczone na zbieranie odpadów były oznaczone kodem i nazwą odpadu z dopiskiem Odpady Zbierane. W pkt 1.5 ww. decyzji Starosty [...]: Dodatkowe warunki zbierania odpadów określono, że; "(...) wszelkie działania związane z gospodarowaniem odpadami będą prowadzone z zachowaniem obowiązujących przepisów bhp, bezpieczeństwa pożarowego i przepisów ochrony środowiska oraz w sposób zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się odpadów i przedostawaniem się zanieczyszczeń z odpadów do środowiska (...)". Podczas kontroli stwierdzono, że nie wszystkie hałdy odpadów magazynowane luzem były przykryte i zabezpieczone przed rozwiewaniem i wymywaniem, odpady te nie były zabezpieczone przed działaniem czynników atmosferycznych (opady, wiatr).

Starosta [...] nie przewidział odstępstw w wydanej decyzji w zakresie zapisu dotyczącego zabezpieczania magazynowanych odpadów innych niż niebezpieczne w hałdach, które mają być zabezpieczone przed rozwiewaniem i wymywaniem przez przykrycie szczelnym materiałem.

Zdaniem Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie był fakt zamówienia w dniu 8 lipca 2022 r. (Faktura VAT [...]) tablic do oznaczenia odpadów, w celu oznakowania miejsc magazynowania napisem "ODPADY ZBIERANE" oraz "PRZETWARZANIE". Informacja taka winna być przekazana organowi w odpowiedzi na zarządzenie pokontrolne, co też nastąpiło.

Trafny był również wniosek organu, że skarżąca nie przestrzegała warunków decyzji Starosty [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. znak [...], zezwalającej na przetwarzanie odpadów oraz z dnia 15.01.2016 r. znak [...], zezwalającej na przetwarzanie odpadów o kodzie 20 03 03 (pkt. 3 zarządzenia pokontrolnego). Skarżąca twierdziła, że w dniu oględzin, tj. 23 lutego 2022 r., Spółka prowadziła czynności operacyjne polegające na przyjmowaniu odpadów także o kodzie 20 03 03. Organ ustalił, a skarżąca tego ustalenia nie podważyła, że odpady o kodzie 20 03 03 zostały przyjęte w dniu 23 lutego 2022 r. od Zakładu Sprzątania [...] M. S. Sp. j. z P. w ilości 2,08 Mg, o godz. 10:37 zatwierdzono kartę przekazania odpadów. Oględziny miejsca ich magazynowania miały miejsce ok. godz. 11:45 - 12:00, czyli godzinę po ich rozładunku. Trafny jest zatem wniosek, że pomiędzy tymi czynnościami odpady nie zostały odpowiednio zabezpieczone. Stwierdzono podczas oględzin, że hałda odpadów o kodzie 20 03 03 nie była przykryta szczelnym materiałem, który zabezpieczałby przed rozwiewaniem i wymywaniem, tj. działaniem czynników atmosferycznych (opadów, wiatru), co oznacza, że Spółka nie przestrzegała warunków posiadanego zezwolenia w tym zakresie.

Zdaniem Sądu organ trafnie wskazał, że Spółka nie rozgraniczyła na placu magazynowym miejsc magazynowania odpadów zbieranych i miejsc magazynowania odpadów przyjętych do przetwarzania. Jest to zatem naruszenie także decyzji dotyczącej warunków przetwarzania odpadów. Nietrafny jest zatem zarzut, że powyższy wniosek organu był powieleniem naruszenia.

Niezasadny jest zarzut nieuwzględnienia przez Organ korekty sprawozdania dokonanej w dniu 24 marca 2022 r., czyli w trakcie trwania kontroli. Istotnym jest, że przeprowadzając oględziny terenu w dniu 23 lutego 2022 r. porównano odpady, które faktycznie były na placu magazynowym z danymi zawartymi w kartach ewidencji, tj. stany magazynowe na 1 stycznia 2022 r. wpisane w kartach ewidencji w BDO. Stany magazynowe na dzień 1 stycznia 2022 r. widniejące w kartach ewidencji za 2022 r. powinny być takie, jak wskazano w Sprawozdaniu o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2021 r. Tymczasem korekta sprawozdania dokonana w dniu 24 marca 2022 r. dotyczyła Sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za rok 2020. Zatem korekta ta pozostała bez wpływu na wnioski kontroli. Z tego samego powodu logiczne i prawdziwe były kierowane do Spółki informacje organu, że w bazie BDO nie ma korekty z dnia 24 marca 2022 r. bowiem takiej korekty, dotyczącej roku 2021 r., nie było. Korektę sprawozdania za 2021 r. złożono dopiero 2 czerwca 2022 r., a więc już po zakończeniu kontroli. Trafny zatem był wniosek organu, który znalazł swoje odzwierciedlenie w zarządzeniu pokontrolnym, że podczas trwania kontroli, tj. w okresie od dnia 23.02.2022 r. do dnia 29.04.2022 r. analizowane sprawozdanie złożone Marszałkowi [...]. za rok 2021 zawierało nieprawidłowości. Powtórzyć należy, że Korektę tego sprawozdania za 2021 rok skarżąca złożyła dopiero dnia 2 czerwca 2022 r., czyli po zakończeniu kontroli.

Organ przyznał, że faktycznie korekta sprawozdania za rok 2020, złożona dnia 24 marca 2022 r., nie była analizowana. Zauważyć jednak należy, że informację o korekcie Spółka przekazała organowi pismem 31 maja 2022 r. (Zał. Nr [...] – akta administracyjne). W pkt. 11 tej korespondencji nie wskazano jednak, że korekta dotyczyła sprawozdania za 2020 r., co więcej zdaniem Sądu treść tego fragmentu pisma Spółki wprost sugeruje, że korekta ta dotyczyć miała 2021 r. Reasumując, zdaniem Sądu Spółka nie poinformowała skutecznie organu o dokonanej korekcie sprawozdania za 2020 r., tym samym treść pkt. 4 Zarządzenia pokontrolnego – w zakresie wskazanych nieprawidłowości sprawozdania za 2020 r. - została sporządzona w oparciu o całokształt dokumentacji będącej w posiadaniu Organu. Skoro organ z powodów wskazanych powyżej nie posiadał wiedzy o korekcie sprawozdania za 2020 r., to nie miał możliwości również sprawdzenia, czy przedmiotowa korekta, dokonana 24 marca 2022 r., usunęła nieprawidłowości. Zatem, rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 4 zarządzenia pokontrolnego ocenić należy jako prawidłowe.

W tym stanie sprawy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm).