Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1618/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 141 § 4, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 pkt 1 lit. b), pkt 3 i pkt 6, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83, art. 28 ust. 1, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2 pkt 3 , § 2 ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 47, art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2062
law: Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych A. S.A. w W. oraz B. sp. z o. o. w W. (następca prawny C. sp. z o.o. w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 730/18 w sprawie ze skarg A. S.A. w W., D. sp. z o.o. w W. i C. sp. z o.o. w W. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania samowolnego prowadzenia robót budowlanych 1. podejmuje zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 730/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skarg T. S.A. w W., P. Sp. z o.o. w W. i L. sp. z o.o. w W. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2018 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania samowolnego prowadzenia robót budowlanych, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargi.

W przedmiotowej sprawie wniesiono dwie skargi kasacyjne.

W skardze kasacyjnej T. S.A. w W. (dalej: Spółka T.) zaskarżyła powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mając na względzie, że uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku;

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, przez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), t.j.:

- naruszenie art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1202; dalej: Prawo budowlane) przez przyjęcie, że doszło, do rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr ewid. ... położonej w S., podczas gdy skarżący wykonał prace polegające na modyfikacji systemu antenowego,

- naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane na skutek braku zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie i ustalenie, że prace wykonane przez skarżącego wbrew wyraźnemu zwolnieniu z obowiązku pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, takiej decyzji wymagają,

- wadliwą wykładnię art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i przyjęcie, że zastąpienie dotychczasowych anten sektorowych nowymi antenami, stanowi rozbudowę stacji bazowej,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej w zakresie uzasadnienia przedstawionego stanowiska.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej L. I. sp. z o.o. w W. (następca L. sp. z o.o. w W.) zaskarżyła powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) oraz § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia w wyniku:

1. naruszenia art. 142 § 2 w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 32 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 531 § 2 k.s.h. przez doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem L. sp. z o. o., która stosownie do zawiadomienia przesłanego wraz z pismem Skarżącej kasacyjnie z dnia 5 lutego 2019 roku nie jest już od dnia 31 sierpnia 2018 roku stroną postępowania, a w rezultacie niezapewnienie udziału w postępowaniu P. I. sp. z o.o., której oczywiście przysługuje interes prawny w toczącym się postępowaniu, co spowodowało nieważność postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie stosownie do przepisu art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.:

2. błędnego zastosowania art. 153 p.p.s.a. polegającego na uznaniu, że poczynione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 roku sygn. akt II OSK1079/15 ustalenia odnośnie:

a. wykonania przez L. S.A., [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego - a nie instalacji urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym oraz

b. funkcjonalnej łączności urządzeń zainstalowanych przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] z konstrukcją wieży — podczas gdy urządzenia zamontowane przez L. S.A. stanowią odrębną od samej wieży jako nośnika, jak również urządzeń zamontowanych przez innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych — uczestników postępowania, całość użytkową stanowiącą samodzielną działającą wyłącznie w sieci telekomunikacyjnej Skarżącej kasacyjnie stację bazową,

c. Konieczności zbadania zgodności prac wykonanych przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] z porządkiem planistycznym — co stanowiło konsekwencję błędnego ustalenia stanu faktycznego jako rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego,

są wiążącą w sprawie dla organów pierwszej i drugiej instancji wykładnią prawa, podczas gdy przepis art. 153 p.p.s.a, stosuje się wyłącznie w przypadku tożsamości stanu faktycznego sprawy, a skoro w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji wskazano, iż "od dnia 15 lipca 2011r. tj. od dnia wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania oprócz podmiotów posiadających swoje urządzenia na wieży telekomunikacyjnej zmianie uległa ilość podwieszonych anten jak też parametry już istniejących urządzeń — anten" - wobec zmiany stanu faktycznego sprawy - organ pierwszej instancji winien w tym zakresie poczynić własne ustalenia, które w razie właściwej oceny ustaleń postępowania administracyjnego prowadzić winny do oceny zgodności z prawem prac dokonanych przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903];

3. zaakceptowania naruszenia przez organy art. 126 w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. polegającego na zawarciu w skarżonych postanowieniach oceny prawnej prac prowadzonych na przedmiotowej wieży telekomunikacyjnej przez innych niż L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] i skarżąca kasacyjnie przedsiębiorców telekomunikacyjnych tj. właściciela wieży M. S.A., oraz T. P. S.A., O. S.A. oraz P. S.A., które to prace były prowadzone na wyłączną odpowiedzialność tychże i nie mogą stanowić podstawy do orzekania wobec Skarżącej kasacyjnie, i w rezultacie nie dostrzeżenia nieważności postępowania na podstawie art. 126 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4;

4. zaakceptowania niezastosowania przez organy art 126 w zw. z art 105 § 1 k.p.a., pomimo iż w związku z wykazaniem w skardze do Sądu pierwszej instancji, że "nielegalna rozbudowa" przedmiotowej stacji bazowej nie miała miejsca, w pełni zasadne i konieczne byłoby umorzenie postępowania w sprawie przez organ pierwszej instancji;

5. zaakceptowania naruszenia przez organy art. 7, 77 § 1, 80 k,p.a. polegającego na nienależytym zbadaniu materiału zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, a w szczególności:

a. zaniechaniu samodzielnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego i stanu faktycznego sprawy i poprzestanie na związaniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 roku sygn. akt II OSK 1079/15, który jak sam przyznaje organ pierwszej instancji dotyczył innego stanu faktycznego;

b. pominięciu przy ocenie materiału dowodowego braku sprzeciwu właściwego organu ochrony środowiska wobec dokonanego przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] zgłoszenia emisji i bezpodstawne uznanie, że nie dokonano weryfikacji wpływu montażu urządzeń dokonanych przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] składających się na przedmiotową stację bazową na środowisko;

c. objęciu decyzją również prac prowadzonych na przedmiotowej stacji bazowej przez innych niż Skarżąca kasacyjnie przedsiębiorców telekomunikacyjnych tj. właściciela wieży M. S.A, oraz T. P. S.A, O. S.A. oraz P. S.A., które to prace były prowadzone na wyłączną odpowiedzialność tychże i nie mogą stanowić podstawy do orzekania wobec skarżącej kasacyjnie;

d. bezpodstawnego uznania, iż w wyniku montażu przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] urządzeń radiokomunikacyjnych i antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie doszło do jego rozbudowy, podczas gdy należąca do Skarżącej stacja bazowa stanowi samodzielną całość, pracującą wyłącznie w sieci telekomunikacyjnej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903], a obecnie Skarżącej kasacyjnie, odrębną i konkurencyjną wobec innych urządzeń zainstalowanych na wieży należącej do M. S.A.;

6. zaakceptowania naruszenia przez organy art. 2 i 7 ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ("Konstytucja RP") w zw. art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a. polegającego na niedziałaniu przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa oraz nieprowadzanie niniejszego postępowania w taki sposób, by budziło to zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej;

7. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. przez wskazanie w uzasadnieniu, że Skarżąca kasacyjnie nie wykazała zmiany istotnych okoliczności faktycznych powodujących brak możliwości oparcia się przez organy na wytycznych wynikających z wcześniej zapadłych w sprawie wyroków sądów administracyjnych, podczas gdy z treści skargi wyraźnie wynikało, że zmieniła się liczba anten i ich parametry, co zmuszało organy do poczynienia własnych ustaleń, co prowadzi do zaakceptowania zaniechania przez organy dokonania własnych ustaleń, które w razie ich dokonania uzasadniałyby uchylenie wydanych w sprawie postanowień. Działanie takie podważa zaufanie do organów władzy publicznej.

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

8. art. 29 ust. 2 pkt 15) w związku z art. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 3) ustawy - Prawo budowlane przez uznanie, że instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym o wysokości nie przekraczającej 3 metrów na obiektach budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy nie wymaga nawet dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych;

9. bezpodstawne uznanie za organem drugiej instancji, iż do niniejszej sprawy nie ma zastosowania w ogóle Ustawa o wspieraniu, podczas gdy L. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] wykonywała roboty budowlą stanowiące przedmiot niniejszej sprawy prace na wieży telekomunikacyjnej M. S.A. po wejściu w życie ww. ustawy;

10. art. 47 w zw. z art. 2 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych przez niewłaściwe uznanie, że w każdym przypadku dokonywania kontroli stacji bazowej, na którą składają się urządzenia odpowiadające wskazanym w art. 29 ust. 2 pkt 15) ustawy - Prawo budowlane, konieczne jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego wpływu tychże na porządek planistyczny, co w świetle postanowień ww. przepisu i okoliczności faktycznych sprawy jest bezprzedmiotowe;

11. art 29 ust 3 ustawy — Prawo budowlane w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez ich niewłaściwe uznanie, że organ pierwszej instancji powinien dalej prowadzić postępowanie w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji tak, jakby stanowiła ona przedsięwzięcie zaliczane do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy z treści § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia oraz przedłożonych przez inwestora, a znajdującej się w aktach sprawy kwalifikacji inwestycji oraz dokonanego do Starosty Powiatu Ropczyckiego zgłoszenia emisji wynika, że przedmiotowa stacja bazowa nie stanowi tego typu przedsięwzięcia, uzyskiwanie przez L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] pozwolenia na budowę w zakresie montażu urządzeń nie było wymagane, a więc wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia wszczynającego legalizację i jego utrzymanie przez organ drugiej instancji jest błędne;

12. § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez zastosowanie, podczas gdy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również biorąc pod uwagę przywołane w skardze orzecznictwo [m.in. wyrok NSA z dnia 21 maja 2014 roku w spr. sygn. akt II OSK 2907/12] oraz wykładnię Najwyższej Izby Kontroli, Ministra Środowiska, Ministra Infrastruktury oraz Ministra Zdrowia, jego zastosowanie jest niezasadne w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903], która obecnie stanowi własność skarżącej kasacyjnie;

13. art. 152 w zw. z art. 122a ustawy — Prawo ochrony środowiska przez pominięcie, że L. S.A. [ówczesny właściciel stacji bazowej BT 22903] dokonała w trybie wymaganym przez ww. przepisy zgłoszenia emisji do właściwego organu ochrony środowiska i zgłoszenie to nie zostało przez ów organ zakwestionowane, a wynika z niego jednoznacznie, że we wszystkich punktach pomiarowych nie zostały przekroczone dopuszczone prawem normy poziomów pól elektromagnetycznych - co stanowi przesłankę stwierdzenia, iż przedmiotowa stacja bazowa obecnie należąca do Skarżącej kasacyjnie spełnia wymagania w zakresie przepisów dot. ochrony środowiska.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie postanowień organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 grudnia 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że niezasadnie w skardze kasacyjnej P. I. sp. z o.o. (dalej: Spółka P. I.) zarzucono nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji wskutek doręczenia wyroku z uzasadnieniem L. sp. z o.o., a więc spółce niebędącej od 31 sierpnia 2018 r. stroną postępowania, zamiast Spółce P. I., jako następcy prawnemu.

Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 5 lutego 2019 r. radca prawny, działając w imieniu P. I. sp. z o.o., zawarł wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zawiadomił o zmianie strony postępowania, przy czym zaznaczył, że pozostaje pełnomocnikiem L. sp. z o.o. Według oświadczenia zawartego w tym piśmie i dołączonych dokumentów, Sąd Rejonowy dla m. W. w dniu 31 sierpnia 2018 r. wydał postanowienie o wpisie podziału L. sp. z o.o. przez przeniesienie części majątku L., stanowiącej zorganizowaną część przedsiębiorstwa, na P. I. sp. z o.o. w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.). W rezultacie do P. I. sp. z o.o. przeniesione zostały składniki majątkowe niezbędne do prowadzenia działalności polegającej na budowie i utrzymaniu infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym stacja bazowa BT 20903 S., stanowiąca przedmiot niniejszej sprawy.

Dokonany przez wydzielenie podział (art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h.) sprawił, że na mocy art. 530 § 2 i art. 531 § 1 k.s.h. P. I. sp. z o.o. od dnia 31 sierpnia 2018 r. wstąpiła w prawa i obowiązki L. sp. z o.o., jako strony przedmiotowego postępowania. Oczywiście, wobec zawiadomienia o tym fakcie pismem z dnia 5 lutego 2019 r., dopiero od dnia 7 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał obowiązek i możliwość doręczania korespondencji sądowej Spółce P. I..

Z przedłożonego do akt pełnomocnictwa wynikało, że Spółkę P. I. reprezentuje radca prawny J. F., a zatem prawidłowo w dniu 13 marca 2019 r. Sędzia zarządził doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem temu pełnomocnikowi. Jednak uchybieniem było zaadresowanie przez sekretarza przesyłki sądowej do radcy prawnego J. F., jako pełnomocnika L. sp. z o.o., aczkolwiek na adres, który wskazany został również dla Spółki P. I. Skoro mimo tej niedokładności w opisie adresata w efekcie odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został w dniu 18 marca 2019 r. pełnomocnikowi Spółki P. I., a następnie w imieniu tej Spółki wniesiono w terminie skargę kasacyjną, to nie doszło do sytuacji, w której strona została pozbawiona możności obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).

W podanych okolicznościach nie zaistniał również przypadek nieważności postępowania, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nietrafnie przywołanym w podstawie kasacyjnej.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że sam pełnomocnik Spółki P. I. niedokładnie redaguje sporządzane pisma, bowiem jako podmiot wnoszący skargę kasacyjną wskazał "L. I. sp. z o.o. w W.", po czym dalej napisał: "Skarga kasacyjna L. sp. z o.o. w W.", a następnie oświadczył, że zaskarża wyrok działając w imieniu P. I. sp. z o.o. z siedzibą w W.

Zaznaczyć również należy, że w skardze kasacyjnej nie przedstawiono argumentacji nawiązującej do hipotezy zawartej w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a zatem nie ma potrzeby szerszego odnoszenia się do tej podstawy nieważności postępowania.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a, rozpoznaniu podlegały dalsze zarzuty kasacyjne.

Nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej Spółki P. I. naruszenia art. 153 p.p.s.a., podczas gdy Sąd Wojewódzki, kontrolując zaskarżone postanowienie, określił prawidłowo zakres związania organów obu instancji oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2014 r. II SA/Rz 1426/14, od którego oddalone zostały skargi kasacyjne wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r. II OSK 1079/15.

Przede wszystkim należy przypomnieć, że wydając poprzedni wyrok z 17 grudnia 2014 r., Sąd Wojewódzki związany był na mocy artykułu 190 p.p.s.a. wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 lipca 2014 r. II OSK 371/13, w którym przesądzono, że wykonane w latach 2000-2009 roboty budowlane polegające na instalowaniu anten stanowiły rozbudowę wieży wybudowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wymienionym wyroku, że w wyniku umieszczenia na wieży kolejnych anten doszło do rozbudowy obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), jako stanowiącego całość techniczno-użytkową z uwagi na posiadane elementy funkcjonalne, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwość wykorzystania tego obiektu jako całości. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że do dokonania rozbudowy budowli, jaką jest wieża telekomunikacyjna (masz antenowy) wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Sąd Wojewódzki w wyroku II SA/Rz 1426/14 zaznaczył prawidłowo, iż wykładnia prawa o jakiej mowa w artykule 190 p.p.s.a. obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest podstawą oceny w zakresie wykładni przepisów postępowania i w tym sensie orzeczenie NSA może pośrednio wiązać sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy co do oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracyjne. Konsekwentnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że wskutek błędnej kwalifikacji robót budowlanych wadliwie prowadzono postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego oraz nie wyjaśniono, czy przeprowadzona inwestycja jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także czy rozbudowa wieży telekomunikacyjnej wymagała postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnym wyroku z 19 stycznia 2017 r., akceptując powyższe stanowisko Sądu Wojewódzkiego, wskazał na niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego.

W szczególności zaznaczył, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z 7 maja 2010 o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, gdyż przedmiotowe roboty budowlane zrealizowano w latach 2000-2009, a więc w innym stanie prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził również, że w zakres związania wchodzą także wytyczne co do dalszego postępowania, przy uwzględnieniu korekty wskazującej na zastosowanie do przedmiotowej inwestycji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowanym przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573). Co ważne, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, iż po wydaniu wyroku z 29 lipca 2014 r. nie doszło do ujawnienia w sprawie żadnych zdarzeń faktycznych bądź prawnych, które uczyniłyby nieaktualnymi ustalenia przyjęte w pierwszym wyroku NSA co do poszczególnych elementów stanu faktycznego, co skutkowało obowiązkiem podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w tym wyroku stosownie do art. 190 p.p.s.a.

W takim stanie sprawy uprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego zaprezentowane w zaskarżonym wyroku co do prawidłowego respektowania przez organy obu instancji oceny prawnej zawartej w wyroku z 17 grudnia 2014 r. II SA/Rz 1426/14, stosownie do wymagań art. 153 p.p.s.a.

Zgodzić się należało z konstatacją Sądu Wojewódzkiego, że w sprawie nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, która mogłaby doprowadzić do utraty mocy wiążącej oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku z 17 grudnia 2014 r.. W szczególności nie stanowiła przesłanki do odstąpienia od wiążącej oceny prawnej podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność zmiany ilości podwieszonych na maszcie anten, jak też parametrów zainstalowanych urządzeń bądź anten. Tego rodzaju zmiany nie mogły mieć wpływu na dokonaną w sprawie wiążącą kwalifikację robót budowlanych, zgodnie z którą przedmiotem postępowania jest jeden obiekt budowlany, rozbudowany w wyniku umieszczenia kolejnych anten, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestia zmian w liczbie zainstalowanych na wieży anten oraz innych urządzeń może mieć znaczenie na dalszym etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, natomiast nie miała wpływu na wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które były wiążące przy wydaniu kontrolowanych postanowień z dnia 22 lutego 2018 r. i 27 kwietnia 2018 r.

Wobec powyższego Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku przyjął prawidłowo, że zrealizowanie przedmiotowych robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę wymagało wdrożenia postępowania legalizacyjnego zapoczątkowanego wydaniem w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowienia, którym organ powiatowy nakazał poszczególnym inwestorom wstrzymać samowolne prowadzenie robót budowlanych związanych z podwieszaniem anten oraz zmianą parametrów pracy anten istniejących na wieży telekomunikacyjnej, zlokalizowanej w oznaczonym miejscu, a nadto nałożył obowiązek przedłożenia określonych w tym postanowieniu dokumentów.

Trafnie wskazał Sąd Wojewódzki, że złożenie wymaganej dokumentacji umożliwi legalizację samowoli budowlanej, o ile zrealizowane roboty budowlane są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie naruszają przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty z punktów I.2, 4, 5 a), b) i d), 6 oraz 7 skargi kasacyjnej Spółki P. I., a także z punktów 1 i 2 tiret czwarte skargi kasacyjnej T.. Zaakcentować dodatkowo trzeba, że sporządzone przez Sąd Wojewódzki uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ponadto nietrafnie w skardze kasacyjnej Spółki P. I. sformułowano zarzuty w punktach 3 i 5 c), kwestionując wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia, którym nałożono wspólne obowiązki wobec różnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Jak wyjaśnił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z 27 kwietnia 2018 r., przedmiotem postępowania jest wieża telekomunikacyjna jako całość techniczno-użytkowa, stanowiąca jeden obiekt budowlany, zaś wszystkie podmioty wymienione w postanowieniu organu powiatowego posiadają urządzenia antenowe znajdujące się na tej wieży. W rezultacie nie było przeszkód, aby nakaz wstrzymania przedmiotowych robót budowlanych i wykonania wymienionych w postanowieniu obowiązków skierować wspólnie do wszystkich inwestorów, aczkolwiek na etapie wydawania decyzji ewentualne obowiązki związane z potrzebą doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem powinny być zindywidualizowane wobec właścicieli poszczególnych urządzeń i anten (stacji bazowych telefonii komórkowej) umieszczonych na wieży telekomunikacyjnych.

Przechodząc do oceny zarzutów sformułowanych przez skarżące Spółki w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki nie naruszył przepisów art. 3 pkt 1 lit. b), pkt 3 i pkt 6, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 Prawa budowlanego i art. 47 w zw. z art. 2 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych – w takim znaczeniu i powiązaniu, jak przedstawiono to w obu skargach kasacyjnych.

Zagadnienia związane z wykładnią wymienionych przepisów i ich zastosowaniem w stanie faktycznym niniejszej sprawy objęte były oceną prawną wiążącą na mocy art. 153 oraz art. 190 p.p.s.a., co zostało wyjaśnione wyżej.

Już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2017 r. wskazano na niezasadność zarzutów odnoszących się do wymienionych przepisów Prawa budowlanego.

Podkreślić zatem należy, że zgodnie z artykułem 190 zd. drugie p.p.s.a. nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji omawiane zarzuty kasacyjne w zakresie przepisów prawa materialnego nie mogły być skuteczne.

Częściowo trafne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej Spółki P. I., dotyczące przepisów art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 2 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8, a także § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej: Rozporządzenie z 9 listopada 2010 r.), bowiem wcześniej przyjmowana w sprawie interpretacja tych przepisów okazała się niewłaściwa w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022 r. III OPS 1/22, zgodnie z którą przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.

Niewątpliwie w dalszym toku sprawy przy jej rozstrzyganiu przytoczona uchwała powinna być uwzględniona, jednak uwzględnienie wskazanych zarzutów nie mogło podważyć zaskarżonego wyroku.

Zastrzec jednocześnie należy, że przy badaniu legalności rozbudowanej wieży telekomunikacyjnej, sprawdzeniu podlega nie tylko kwestia zaliczenia tego obiektu do przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie oddziaływać na środowisko, wymienionych w Rozporządzeniu z 9 listopada 2010 r., ale również ocenie podlega to, czy przedmiotowy obiekt obejmujący instalację wytwarzającą pole elektromagnetyczne (PEM) odpowiada wymogom art. 121 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a w szczególności czy nie przekracza dopuszczalnych poziomów PEM, określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (aktualnie: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku). Podkreślić należy, że aby organ nadzory budowlanego mógł sprawdzić czy zrealizowany obiekt został zaprojektowany w sposób zapewniający dotrzymanie standardów emisyjnych, musi dysponować odpowiednią dokumentacją przedstawiającą prognozowane poziomy pól elektromagnetycznych występujących w otoczeniu danego obiektu oraz dane dotyczące miejsc dostępnych dla ludności, celem ustalenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), jak też sprawdzenia czy zastosowane rozwiązania techniczne gwarantują ochronę miejsc dostępnych dla ludności oraz terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, stosownie do wymogów art. 121 Prawa ochrony środowiska oraz przepisów Rozporządzenia z 30 października 2003 r. (aktualnie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r.).

Odrębnym natomiast zagadnieniem jest kwestia zgłoszenia emisyjnego i kontroli następczych w zakresie emisji pól elektromagnetycznych danej instalacji, do których nawiązano w skardze kasacyjnej, co czyniło niezasadnym zarzut odnoszący się do przepisów art. 152 w zw. z art. 122a ustawy Prawo ochrony środowiska.

Z tych wszystkich względów obie skargi kasacyjne, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlegały oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

O podjęciu zawieszonego postępowania orzeczono na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

-----------------------

14