Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 214/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 79 par 1, art. 127, art. 165a par 1, art. 207 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk Protokolant: St. specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. Oddział [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 11 stycznia 2023 r. nr KO.4117.229.2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017 - 2021 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Nowe Ostrowy z dnia 29 września 2022 r. sygn. FN 3120.10005.N.2022.9; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz strony skarżącej kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 11 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Nowe Ostrowy z 29 września 2022 r., którą odmówiono P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "spółka") zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021.

Z przyjętego przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy wynikało, iż decyzją z 2 lutego 2022 r. Wójt Gminy Nowe Ostrowy określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 rok w kwocie 54.877 zł, za 2018 rok w kwocie 63.252 zł, za 2019 rok w kwocie 67.918 zł, za 2020 rok w kwocie 70.169 zł i za 2021 rok w kwocie 70.007 zł.

Określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za ww. lata zostało poprzedzone wezwaniem organu do skorygowania deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2017-2021 przez wskazanie do opodatkowania powierzchni, na której zlokalizowano kolej wąskotorową jako gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wartości budowli. W uzasadnieniu wezwania organ wskazał, że sporna pozostaje kwestia możliwości stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do działek o nr ewid. [...] obręb [...] N., nr [...] obręb [...] W., nr [...] obręb [...] O., nr [...] N., na których znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, niezależnie od tego jaka powierzchnia działek jest faktycznie zajęta na w/w elementy. Udzielając wyjaśnień skarżąca podniosła, nawiązując do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, że linie wąskotorowe nie są wykorzystywane przez PKP S.A. w prowadzonej działalności gospodarczej. Z tej przyczyny korekcie uległa powierzchnia gruntów pozostałych do opodatkowania w zakresie działek ewid. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

Decyzja organu pierwszej instancji, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z 4 kwietnia 2022 r. z uwagi na niewydanie przez organ podatkowy postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Następnie 17 maja 2022 r. do Urzędu Gminy Nowe Ostrowy wpłynął wniosek spółki z 5 maja 2022 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, w odniesieniu do której spółka wniosła o zarachowanie zobowiązania na poczet roku 2022, a w pozostałej części - o zwrot na wskazane konto bankowe. Z treści pisma wynika, że spółka zakwalifikowała działki o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], przez które przebiega kolej wąskotorowa, jako zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zwolniła znajdujące się na przedmiotowych nieruchomościach budowle. Spółka wskazała, że w wyniku korekty deklaracji podatkowej za lata 2017- 2021 zostały zmniejszone koszty rachunkowe i podatkowe. Księgowanie pierwotne było zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku CIT, korekta została uwzględniona w podatku CIT za kwiecień 2022 r. i zostanie uwzględniona w deklaracji podatku CIT -8 za 2022 rok. Linia wąskotorowa jest nieczynnym środkiem trwałym. W Gminie Nowe Ostrowy długość linii kolejowej wynosi 5363 m (całkowita długość torów to 45,760 km - SAT 40004210, a wartość początkowa wynosi 5.352.623,06 zł). W przeliczeniu na wartość początkową środka trwałego przynależnego do Gminy Nowe Ostrowy to 627.319 zł. Prowadzenie działalności związanej z przewozem osób i rzeczy na liniach wąskotorowych zakończone zostało wraz z likwidacją Dyrekcji Kolei Dojazdowych. Linie wąskotorowe były użyczane samorządom (umowa użyczenia z 9 października 2002 r.), którą spółka rozwiązała w 2010 roku.

Odpowiadając na kolejne wezwanie organu spółka wskazała, że art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. przewidywał zwolnienie od podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która jest udostępniania przewoźnikom kolejowym. W ocenie spółki zwrot " jest udostępniana przewoźnikom kolejowym" oznacza potencjalne umożliwienie korzystania z infrastruktury przez przewoźnika kolejowego. Uprawnienie do zastosowania zwolnienia jest dedykowane do każdego rodzaju infrastruktury i obejmuje całą działkę, na której występuje infrastruktura kolejowa.

Decyzją z dnia 29 września 2022 r. Wójt Gminy Nowe Ostrowy odmówił zwrotu nadpłaty.

Odwołując się do treści art. 75 § 4a, art. 81 oraz art. 2a O.p. oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. organ stwierdził, że nie została spełniona żadna z ustawowych przesłanek zwolnienia. Organ wskazał, że zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odnosi się do gruntów, budynków i budowli z podatku od nieruchomości przez ich przynależność do infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Elementy wymienione w załączniku nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym (do którego odsyła art.4 pkt 1 tej ustawy) wchodzą w skład infrastruktury kolejowej pod warunkiem, że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy lub ich utrzymania. Na spornych działkach znajdują się elementy infrastruktury kolejowej (linia kolei wąskotorowej), ale linia ta nie jest udostępniana przewoźnikom kolejowym i nie służy do przewozu osób ani też nie tworzy linii kolejowej o szerokości torów większej niż 1435 mm, nie występują przesłanki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na mocy przywołanego przepisu. Organ podkreślił, że przesłankę udostępniania infrastruktury kolejowej, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. należy rozpatrywać zgodnie z dosłownym brzmieniem, tzn. chodzi o faktyczny sposób wykorzystania infrastruktury kolejowej, na co wskazuje analiza tego przepisu w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie. Organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci wyciągu z ewidencji środków trwałych potwierdza, iż przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości faktycznie lub potencjalnie mogą być do działalności gospodarczej wykorzystywane. Zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, podatek od nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania, spółka zakwalifikowała w księgowaniu pierwotnym jako koszt uzyskania przychodów w podatku CIT. W ocenie organu podatkowego to jednoznacznie pokazuje związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podatkowy przyjął, że będący w użytkowaniu wieczystym podatnika grunt nie stanowi takiej infrastruktury kolejowej uprawniającej do zastosowania zwolnienia w podatku od nieruchomości, gdyż nie znajdują się na nim wskazane elementy powiązane w sposób opisany w załączniku do ustawy o transporcie kolejowym, poza tym infrastruktura nie jest udostępniana przewoźnikom i na tej trasie nie odbywają się żadne przewozy.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania SKO w Skierniewicach wskazaną na wstępie decyzją z 11 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO stwierdziło brak przesłanek do zwolnienia od podatku od nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] obręb [...] N., [...] obręb [...] W., [...] obręb [...] O. i [...] obręb [...] N., na których znajdują się elementy infrastruktury kolejowej. Jednocześnie, odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii rozumienia zwrotu "jest udostępniana" jako przesłanki zwolnienia określonej w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a Kolegium uznało, że kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona w wyrokach sądów administracyjnych i nie ma potrzeby powoływania biegłego na tę okoliczność. W ocenie Kolegium mimo, że przedmiotowe nieruchomości nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu kolejowego, nie można przyjąć, że nie mogły być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej innej niż transport kolejowy lub nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej w przyszłości. Fakt nieużytkowania "nieczynnej infrastruktury kolejowej" nie zmienia zasadniczego ich przeznaczenia, czyli prowadzenia działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa, tym bardziej, że przedmiot działalności spółki nie ogranicza się wyłącznie do transportu kolejowego i obejmuje m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Wobec zajętego przez Kolegium stanowiska odnośnie braku przesłanek zwolnienia infrastruktury kolejowej z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. oraz związania nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, które legły u podstaw złożonego przez spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty SKO w Skierniewicach stwierdziło, że organ I instancji nie naruszył prawa orzekając o odmowie zwrotu nadpłaty, a mając na uwadze treść art. 81b § 2 O.p. należało wskazać, że złożone przez spółkę korekty deklaracji za lata 2017-2021 wraz wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołują skutków prawnych.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Nowe Ostrowy podnosząc zarzuty:

I. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie przez organ informacji przekazanych przez skarżącą, które są kluczowe dla niniejszej sprawy tj.: a) faktu braku możliwości użytkowania gruntów, budynków i budowli objętych złożonym wnioskiem o nadpłatę (dalej łącznie jako "Wąskotorówka") w celu prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na to, że Wąskotorówka ma nadany status infrastruktury nieczynnej, co wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit, b i art. 66 ust. 2 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2117 ze zm., dalej jako "utk"); b) faktu, iż skarżąca nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych od prawa użytkowania wieczystego działek objętych złożonym wnioskiem o nadpłatę, które stanowią infrastrukturę kolejową - dalej łącznie jako "Działki"; c) obowiązku wpisania działki do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez skarżącą; d) faktu, iż skarżąca jest jedną z kluczowych Spółek Skarbu Państwa dla obronności Ojczyzny, która na mocy art. art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2017 r. poz. 680 dalej jako "ustawa PKP") wykonuje na swoich nieruchomościach również działania niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą, które stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19 dają skarżącej prawo do opodatkowania Wąskotorówki z zastosowaniem obniżonej stawki podatku od nieruchomości;

2) art. 180 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 122 w zw. z art. 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez brak przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego z zakresu językoznawstwa w celu określenia tego czy zwrot "jest udostępniana" można rozumieć również jako sytuacje hipotetyczną, w której właściciel infrastruktury kolejowej oczekuje pojawienia się przewoźnika kolejowego, czy też ten zwrot należy rozumieć wyłącznie jako sytuację, w której dojdzie do faktycznego przekazania danego przedmiotu osobie trzeciej, w sytuacji gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ był zobowiązany do przeprowadzenia dowodu zgłoszonego przez skarżącą, ponieważ dowód ten był zgłoszony na tezę dowodową odmienną od tezy wskazanej przez organ w treści decyzji;

3) art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 121 O.p. poprzez brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału dowodowego przemawiającego się brakiem wyznacza skarżącej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przy jednoczesnym braku uwzględnienia wniosku skarżącej o powołanie biegłego z zakresu językoznawstwa, w sytuacji gdy obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji było umożliwienie skarżącej brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu;

4) art. 192 w zw. z 200 § 1 O.p. poprzez określenie przez organ okoliczności faktycznych w sprawie i na tej podstawie wydanie decyzji, w sytuacji gdy organ uniemożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do okoliczności faktycznych w sprawie, a tym samym nie miał podstaw do wiążącego określenia stanu faktycznego w toczącym się postępowaniu;

5) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez uznanie przez organ w treści decyzji, iż wszystkie nieruchomości znajdujące się w posiadaniu skarżącej były oraz mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że Wąskotorówka nigdy nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą, lecz służyła wykonywaniu zadań własnych m.in. Gminy Nowe Ostrowy-skarżąca użyczyła Wąskotorówkę na podstawie umowy z dnia 9 października 2002 r., natomiast nadanie Wąskotorówce statusu infrastruktury nieczynnej trwale uniemożliwia wykorzystywanie jej do prowadzenia działalności gospodarczej;

6) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 81 § 1 i 2 O.p. poprzez nieuprawnione pominięcie faktu złożenia przez skarżącą skutecznych korekt deklaracji w podatku dochodowym od osób prawnych, na podstawie których skarżąca wyłączyła z kosztów uzyskania przychodów zapłacony podatek od nieruchomości w stosunku do Wąskotorówki oraz jednoczesne opieranie się przy wydawaniu decyzji na pierwotnie złożonych deklaracjach, w sytuacji gdy obowiązkiem organu było wydanie decyzji na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a nie jedynie jego określonych części, gdyż takie działanie organu godzi w zasadę prawdy obiektywnej;

7) art. 2a O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. poprzez nieuprawnione uznanie, iż zwrot "jest udostępniana" można rozumieć jedynie jako sytuacje, w których doszło do faktycznego przekazania infrastruktury kolejowej przewoźnikowi kolejowemu, w sytuacji gdy stosując dyrektywy wykładni językowej zwrot ten można rozumieć również jako sytuacje hipotetyczną, w której właściciel infrastruktury kolejowej oczekuje pojawienia się przewoźnika kolejowego;

8) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego skutkującego brakiem zwolnienia z opodatkowania Wąskotorówki, w sytuacji gdy po prawidłowym przeanalizowaniu całego materiału dowodowego w sprawie organ powinien zwolnić z opodatkowania Wąskotorówkę, gdyż spełnia ona przesłanki warunkujące zwolnienie z opodatkowania;

9) art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji, przejawiającej się na nieuprawnionym ograniczeniu znaczenia zwrotu "jest udostępniana przewoźnikom kolejowym" w sytuacji gdy stosując dyrektywy wykładni językowej zwrot ten można rozumieć również jako sytuacje hipotetyczną, w której właściciel infrastruktury kolejowe, oczekuje pojawienia się przewoźnika kolejowego, a nie jedynie sytuacje w których dojdzie do faktycznego wydania infrastruktury kolejowej danemu przewoźnikowi;

10) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 53 ust. 2 utk poprzez pominięcie przez organ przy wydawaniu decyzji faktu braku możliwości wykonywania na Wąskotorówce działalności gospodarczej w postaci prowadzenia ruchu kolejowego (towarowego i osobowego) oraz posadowienia jakiegokolwiek budynku lub budowli ze względu na to, iż Wąskotorówce został nadany status infrastruktury nieczynnej przez zarządcę infrastruktury, którym Skarżąca nie jest, w sytuacji gdy okoliczności te są kluczowe dla możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku od nieruchomości dla

Wąskotorówki;

11) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. art. 21 ust. 1 i 2 ustawy PKP poprzez brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie oraz nieuprawnione uznanie, iż "Wykonywanie zadań z zakresu obronności nie przekreśla jednak związania nieruchomości", w sytuacji gdy skarżąca jako spółka Skarbu Państwa jest zobowiązana na mocy ustawy PKP, decyzji administracyjnych oraz umów z jednostkami wojskowymi do wykorzystywania posiadanych nieruchomości na cele niezwiązane z wykonywaniem działalności gospodarczej, co samo w sobie (mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19) uprawnia skarżącą do stosowania obniżonej stawki podatku od nieruchomości;

12) art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 210 § 4 O.p. polegające na wadliwym uzasadnieniu faktycznym decyzji przejawiającym się brakiem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, które przejawia się w szczególności na braku odniesienia się przez organ do wszystkich dowodów oraz okoliczności faktycznych podniesionych przez skarżącą;

13) art. 233 § 2 O.p. poprzez wydanie merytorycznej decyzji przez organ w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do zebrania kluczowej części materiału dowodowego w sprawie - tj. nie doszło do sporządzenia wnioskowanej opinii, która wskazałaby jak można rozumieć treść zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., w sytuacji gdy zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu Organ powinien uchylić decyzję Wójta oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż Wąskotorówka powinna być opodatkowane z zastosowaniem stawki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy po prawidłowym zebraniu i rozważeniu całokształtu materiału dowodowego w sprawie organ powinien uznać, iż Wąskotorówka powinna podlegać zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., gdyż stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 1 utk;

2) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż w stosunku do Wąskotorówki nie może mieć zastosowania obniżona stawka podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy po prawidłowym zebraniu i rozważeniu całokształtu materiału dowodowego w sprawie organ powinien uznać, iż Wąskotorówka mogłaby korzystać z opodatkowania z zastosowaniem obniżonej stawki;

3) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. poprzez brak zastosowania skutkującego stwierdzeniem, iż Wąskotorówka (budowle, budynki oraz całość działek ewidencyjnych) nie powinien podlegać zwolnieniu z opodatkowania z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy, w przypadku gdy po prawidłowym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego organ powinien był przyznać, iż Wąskotorówka podlega zwolnieniu z opodatkowania;

4) art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm., dalej jako "Konstytucja RP") w zw. z art. 120 i 121 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie skutkujące dokonaniem nieuprawnionej zmiany, a w konsekwencji odmową wykonania ostatecznego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19, które ma moc powszechnie obowiązującą oraz uznanie przez Organ, że wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu muszą zawsze być opodatkowane z zastosowaniem najwyższej stawki podatku od nieruchomości (...),

5) art. 21 ust. 1 i 2 ustawy PKP w zw. z art. 120 O.p. poprzez brak uwzględnienia tego przepisu oraz zmarginalizowanie obowiązków jakie ustawodawca nakłada na skarżącą z zakresu obrony Ojczyzny, w sytuacji gdy przepis ten jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego, który organ musi respektować.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu niezależnie do zasadności zarzutów skargi.

Zgodnie z art. 79 § 1 zdanie pierwsze O.p. postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola.

Jednolite jest stanowisko judykatury co do tego, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony wbrew zakazowi, o którym mowa w art. 79 § 1 O.p. winien powodować wydanie przez organ podatkowy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. (wyrok WSA w Gdańsku z 13.03.2012 r., I SA/Gd 81/12, LEX nr 1128952).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie 2 lutego 2022r. organ I instancji działając na podstawie art. 21 § 1 punkt 1 i § 3 O.p. wydał wobec spółki skarżącej decyzję określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2017, 2018, 2019, 2020 i 2021. W myśl przywołanego wyżej art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W świetle treści cytowanego przepisu nie może być wątpliwości, że decyzja wymiarowa określająca zobowiązanie podatkowe może być wydana jedynie w toku postepowania podatkowego, co wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w wymienionych latach podatkowych. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczność, że decyzja ta została uchylona w toku instancji decyzją SKO w Skierniewicach z dnia 4 kwietnia 2022r. Zważyć należy, że organ odwoławczy w treści powyższej decyzji potwierdził istnienie okoliczności skutkujących na podstawie art. 21 § 3 O.p. obowiązkiem wszczęcia postępowania wymiarowego. Uchylenie decyzji z 2 lutego 2022r. nastąpiło na skutek braku formalnego aktu, to jest postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Innymi słowy obie omawiane wyżej decyzje zostały wydane w toku postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021, zaś wyeliminowanie decyzji organu I instancji z obrotu prawnego nastąpiło na skutek uchybienia procesowego, którego organ odwoławczy nie był w stanie konwalidować.

Tak więc uznać należy, że w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021, to jest 17 maja 2022r., trwało postępowania podatkowe w tak oznaczonym przedmiocie. W ocenie sądu I instancji powyższy stan w myśl art. 79 § 1 O.p. winien spowodować wydanie przez organ podatkowy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p.

Tak się jednak nie stało, zaś organ I instancji po formalnym wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017, 2018, 2019, 2020 i 2021 rok w dniu 25 maja 2022r. przystąpił do rozpatrzenia wniosku spółki skarżącej o stwierdzenie nadpłaty.

Z całą moc podkreślić należy, że w ocenie sądu I instancji stanowi to oczywiste naruszenia art. 79 § 1 O.p., mające zasadniczy pływ na treść rozstrzygnięcia. Ratio legis omawianej regulacji jest oczywisty. Jest nim zakaz jednoczesnego prowadzenia postępowań: wymiarowego i w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Równoczesne prowadzenie takich postępowań w tym samym przedmiocie budzi stan niepewności co do istnienia zobowiązania, jego wysokości, a zwłaszcza narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, o której mowa w art. 127 O.p. Obok przewidzianych w cytowanym przepisie dwóch instancji podatkowych wprowadza bowiem nieznaną ustawie, konkurującą z nimi kolejną instancję w ramach stwierdzenia nadpłaty. W tym miejscu należy też zauważyć, że równoczesne prowadzenie powyższych postępowań jest niemożliwe także i z tego powodu, że stwierdzenia nadpłaty nie można domagać się w sytuacji, kiedy wysokość zobowiązania podatkowego została określona w drodze decyzji ostatecznej na podstawie art. 21 § 3 O.p. W takiej sytuacji do wykorzystania pozostają podatnikowi tylko tryby nadzwyczajne przewidziane w obowiązującej Ordynacji podatkowej. Wykluczona jest natomiast akcja o stwierdzenie nadpłaty w zobowiązaniu określonym w drodze decyzji.

Poza tym kolejnym uchybieniem organu I instancji było wydanie decyzji z 29 września 2022r. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty. Zważyć należy, że spółka skarżąca w swym wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie nie żądała zwrotu nadpłaty, lecz jedynie jej stwierdzenia, co oznacza, że rozstrzygnięcie Wójta Gminy Nowe Ostrowy zapadło w innym przedmiocie niż domagała się tego strona skarżąca. Narusza to art. 207 § 1 i 2 O.p., gdyż omawianą decyzją rozstrzygnięto sprawę odmienną od tej, której rozstrzygnięcia domagała się strona skarżąca.

Dodatkowo organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie Wójta Gminy Nowe Ostrowy, co jeszcze bardziej pogłębiło naruszenia przepisów prawa, których dopuściły się organy.

Wobec znacznej skali uchybień formalnych, których dopuściły się organy obu instancji i które spowodowały niejasność sytuacji podatnika i niedopuszczalne równoczesne prowadzenie wykluczających się postępowań w tym samym przedmiocie zdaniem sądu I instancji niezbędne okazało się wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych w rozpoznawanej sprawie przez organy obu instancji.

W toku ponowionego postępowania organy uwzględnią powyższe wywody i będą dążyć do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2017, 2018, 2019, 2020 i 2021 w zgodzie z przepisami, które zostały naruszone w toku dotychczasowego procedowania. W szczególności dotyczy to art. 79 § 1, art. 127, art. 165a § 1 i art. 207 § 1 i 2 O.p.

W tak zarysowanej sytuacji, z uwagi na istotne uchybienia formalne, o których mowa wyżej, badanie legalności zastosowania przez organy prawa materialnego i zasadności zarzutów skargi okazało się przedwczesne.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c i art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

mko