Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 514/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: § 4 ust. 3, § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2024 poz 763
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu  terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 14 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 roku sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 23 maja 2024 r. nr GN-III.7581.95.2024.KR w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. M. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 maja 2024 r., nr GN-III.7581.95.2024.KR, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – zwanej dalej: "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Starosty Opoczyńskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 28 lutego 2024 r., nr GN.6821.1.7.2022 orzekającą o:

1. Ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej o uregulowanym stanie prawnym, położonej w miejscowości K. gm. P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 8,18 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], której właścicielem jest Z. P., poprzez udzielenie P. S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, tj. zezwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową, słupa sieci średniego napięcia, sieci elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia oraz słupa sieci niskiego napięcia, w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XXXV/154/2005 Rady Gminy Paradyż z dnia 25 listopada 2005 r. Powierzchnię gruntu przewidzianą do zajęcia na czas wykonywania robót (budowlano-montażowych) określono na 1174,8 m2. Powierzchnię gruntu niezbędną do trwałego urządzenia inwestycji (strefa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości) określono na 183,6 m2; Powierzchnia gruntu przewidziana do zajęcia na czas wykonywania robót oraz powierzchnia gruntu niezbędna do trwałego urządzenia inwestycji zostały przedstawione na mapie w skali 1:500, stanowiącej integralną część niniejszej decyzji (zał. Nr 1).

2. O obowiązku każdoczesnego właściciela nieruchomości, o której mowa w pkt 1 do jej udostępnienia, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii sieci elektroenergetycznej. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej.

3. Zobowiązaniu P. S.A. z siedzibą w L. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności opisywanej w pkt 1 decyzji. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, P. S.A. z siedzibą w L. będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania, stosując odpowiednio art. 128 ust. 4 u.g.n., na podstawie inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie zezwolenia, w formie protokolarnego ich opisu (wraz ze stosowną dokumentacją fotograficzną) dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i inwestora oraz przedłożenia Staroście Opoczyńskiemu protokołu w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającą wartość poniesionych szkód i zmniejszenia się wartości nieruchomości.

4. Ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości opisanej w pkt 1 stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości opisanej w pkt 1.

Organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji Z. P. zarzucił:

1. naruszenie przepisów materialnych, tj. art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie stanowiska odwołującego w trakcie rokowań;

2. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodna ocenę materiału dowodowego tj. uwzględnienie tylko jednej propozycji inwestora i nie wzięcie pod uwagę innych rozwiązań do czego organ był zobowiązany przez Wojewodę Łódzkiego;

b) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnianie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a jedynie oparcie na zapewnieniach jednej strony z pominięciem uwag odwołującego;

c) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego, tj. niezrealizowanie zaleceń Wojewody Łódzkiego zawartych w decyzji z 7 kwietnia 2023 r., GN-III.7581.261.2022.KR, dotyczących rzetelnej i wyczerpującej informacji od inwestora, a których to informacji inwestor organowi nie udzielił, a pomimo tego organ przychylił się do jego wniosku w całości;

d) art 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a mimo tego podjęcie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, a tym samym uwzględnienie w całości wniosku P. S.A. z siedzibą w L. jako zasadnego pomimo faktu, iż Starosta wzywał pismem z dnia 9 czerwca 2023 r. pełnomocnika P. S.A do wypowiedzenia się w kwestii alternatywnego przebiegu planowanej inwestycji, która byłaby dogodniejsza i mniej uciążliwa dla właściciela przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu odwołania Z. P. stwierdził, że działki sąsiadujące również spełniają kryteria ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Co więcej, sąsiednia działka nr [...] ze względów ekonomicznych byłaby lepszym miejscem budowy z uwagi na to, że na niej posadowiony jest słup średniego napięcia. Następnie prostopadle do niej znajduje się działka gminy nr [...], gdzie zaprojektowana jest stacja transformatorowa i z niej można byłoby przyłączyć do niej sieci średniego napięcia. Według inwestorskiego projektu, aby zbudować linię średniego napięcia należałoby postawić dodatkowy słup na działce nr [...], a następnie od niego pociągnąć linię w stronę drogi powiatowej i nad drogą cofnąć się do działki nr [...], na której zaplanowana jest stacja transformatora, co spowoduje dodatkowe koszty i wydłużenie czasu budowy inwestycji. Odwołujący stwierdził, że na powyższą propozycję nie zareagował ani inwestor, ani organ I instancji, który nie zobowiązał P. S.A. do wypowiedzenia się w tej kwestii. Podsumowując przeprowadzone postępowanie oraz wydaną decyzję stwierdził, że nie wzięto pod uwagę interesu odwołującego, a ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z decyzją starosty znacznie utrudni pracę właściciela. Organ administracji - zdaniem odwołującego - powinien zbadać czy ingerencja w cudze prawo własności nie jest nadmierna i czy wynika z racjonalnego przebiegu inwestycji. Innymi słowy, organ powinien rozważyć proporcje między uzasadnionym interesem publicznym a uzasadnionym interesem indywidualnym. Jednocześnie odwołujący podkreślił, że na przedmiotowej działce od ponad 50 lat posadowiona jest stacja transformatorowa i słup średniego napięcia, za które właściciel nieruchomości nie otrzymał stosownego wynagrodzenia ani odszkodowania. Aktualnie stacja ma zostać rozebrana, a jej elementy zutylizowane. Właściciel nieruchomości zarzucił również Staroście, że w decyzji nie odniósł się do proponowanej kwestii podłączenia energetycznego z projektowanego słupa w miejsce stacji trafo. Na koniec odwołujący stwierdził, że nie może pozostawać na marginesie fakt wynagrodzenia i ewentualnej rekompensaty za położenie kabla i posadowienie słupa średniego napięcia. Zarzucił organowi I instancji, że nie podjął tej kwestii w decyzji poprzez zobowiązanie inwestora do przeprowadzenia jakichkolwiek rozmów w tym zakresie. Z kolei sam inwestor jedynie w protokole z wizji lokalnej z 16 stycznia 2024 r. zaznaczył, że nie akceptuje roszczeń odwołującego.

Wojewoda Łódzki, w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) – zwanej dalej: "u.g.n." – wyjaśnił przesłanki wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a następnie wyjaśnił, że przy pismach z 28 lipca 2021 r., 31 sierpnia 2021 r., 11 października 2021 r. i 22 września 2021 r. pełnomocnik inwestora proponował właścicielowi porozumienie obejmujące przeprowadzenie przez nieruchomość sieci kablowej SN wraz z kanalizacją światłowodową stanowiącą element sieci elektroenergetycznej SN, słup sieci SN, słup sieci NN, dowieszenie drugiego toru do istniejącej sieci napowietrznej NN. Propozycje nie spotkały się z akceptacją właściciela nieruchomości, który poza odrzuceniem oferowanej kwoty, stawiał dodatkowe warunki zawarcia porozumienia, jak np. uregulowanie roszczeń za urządzenia infrastruktury technicznej dotychczas posadowione na działce. Rozpatrując spełnienie uregulowanego w art. 124 ust. 3 w zw. z ust. 1 u.g.n. warunku, organ odwoławczy nie dostrzegł wad w zakresie prowadzonych rokowań, które winny skutkować uznaniem ich za nieprawidłowe.

Przechodząc do oceny kolejnej przesłanki wydania decyzji, tj. zgodności przedsięwzięcia z dokumentem planistycznym, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Nr XXXV/154/2005 Rady Gminy Paradyż z 25 listopada 2005 r. W rozdziale II § 7 pkt 9 ppkt g ustala się w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną:

- utrzymanie i adaptacja istniejącego systemu zaopatrzenia gminy w energię elektryczną wraz z istniejącymi stacjami trafo;

- rozbudowa systemu energetycznego poprzez wybudowanie nowych słupowych stacji transformatorowych w proponowanych w planie miejscach (tereny oznaczono na rysunku planu symbolami EEp);

- do zasilania projektowanych stacji transformatorowych należy przewidzieć budowę linii średniego napięcia 15kV, stanowiącą odgałęzienie od istniejącej linii 15kV;

- dopuszcza się przeprowadzenie linii elektroenergetycznej NN 0,4kV jako odgałęzienia od istniejącej linii elektroenergetycznej NN 0,4kV;

- w celu przyłączenia poszczególnych działek do sieci energetycznej należy wybudować linię energetyczną NN 0,4kV wzdłuż dróg dojazdowych oraz skrzynki złączowo-pomiarowe w linii ogrodzenia działek;

- realizacja podłączeń na warunkach ustalonych przez dostawcę energii elektrycznej.

Analizując przedmiotową inwestycję Wojewoda Łódzki wskazał, że objęte decyzją czynności stanowią część większego przedsięwzięcia. W prowadzonym wcześniej na podstawie art. 124b u.g.n. postępowaniu nr GN-III.7581.299.2023.KR dotyczącym przedmiotowej działki, rozstrzygnięto w przedmiocie rozbiórki istniejącej stacji transformatorowej oraz sieci elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia o długości 105,1 m wraz ze słupem średniego napięcia. Objęte niniejszą decyzją czynności, tj. budowa: sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową, słupa sieci średniego napięcia, sieci elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia oraz słupa sieci niskiego napięcia, wpisują się w ocenie organu II instancji w przewidzianą ww. dokumentem planistycznym adaptację istniejącego systemu zaopatrzenia gminy w energię elektryczną oraz budowę linii średniego i niskiego napięcia. Jak wskazał wnioskodawca inwestycja ma na celu zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej dla odbiorców, zwiększenie bezpieczeństwa dla mieszkańców oraz zmniejszenie awaryjności sieci. W wyniku całego przedsięwzięcia rozebrana zostanie stara stacja transformatorowa, a w jej miejsce posadowiony zostanie słup NN, poza tym rozebrana zostanie sieć napowietrzna SN i powstanie sieć kablowa SN z kanalizacją światłowodową i słupem średniego napięcia przy granicy działki, co wpłynie pozytywnie na możliwość swobodnego zagospodarowania. Inwestor wyjaśnił, że kablowe linie doziemne są rozwiązaniem bezpieczniejszym i mniej awaryjnym. Dodatkowo istnienie starej napowietrznej sieci SN w razie ewentualnej budowy wiązałoby się z koniecznością zachowania większych odległości od urządzenia niż w przypadku linii kablowej. Poza tym nowy słup SN ma powstać bliżej granicy niż stoi stary, przeznaczony do rozbiórki, "rozkraczny" drewniany słup.

Podsumowując ten wątek organ II instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie pozostając w zgodzie z m.p.z.p., finalnie z ww. powodów w wielu aspektach poprawi stan zagospodarowania przedmiotowej działki. Jednocześnie zaproponowane przez inwestora rozwiązania powodują, że inwestycja przeprowadzona zostanie z poszanowaniem kryterium najmniejszej uciążliwości dla właściciela. Ponadto zakres inwestycji w tym powierzchnie przewidziane do zajęcia na czas wykonywania robót - 1174,8 m2 i do trwałego urządzenia inwestycji - 183,6 m2 oraz przebieg linii zostały uwidocznione na mapie stanowiącej integralną część decyzji. Nie budzi również wątpliwości, że czynności objęte decyzją organu I instancji mieszczą się w zakresie uregulowanym art. 124 ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się do podnoszonej przez odwołującego kwestii przeprowadzenia inwestycji poza przedmiotową działką organ odwoławczy stwierdził, że zadaniem organu prowadzącego postepowanie jest zbadanie czy wniosek spełnia przesłanki uregulowane w art. 124 u.g.n. Skoro inwestor wystąpił o ograniczenie sposobu korzystania przedmiotowej działki, to rolą organów administracji jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w opisanym zakresie.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego w zakresie roszczeń za infrastrukturę dotychczas zlokalizowaną na nieruchomości, organ II instancji stwierdził, że to zagadnienie leży poza zakresem przedmiotowego postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Z kolei art. 128 ust. 4 u.g.n. wskazuje, że odszkodowania przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 124. Odszkodowanie takie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zatem kwestia ta rozstrzygana będzie dopiero po zakończeniu czynności objętych niniejszą decyzją.

Podsumowując Wojewoda Łódzki stwierdził, że w sprawie przeprowadzono rokowania, sama inwestycja mieści się w zakresie czynności objętych art. 124 ust. 1 u.g.n. i pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jej zakres odzwierciedlono na załączniku graficznym do decyzji, zadbano również o interes strony pod względem najmniejszej uciążliwości przedsięwzięcia. Zdaniem organu II instancji zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Nie jest rolą organów administracji analiza i rozstrzyganie dodatkowych postulatów właściciela zgłaszanych niejako przy okazji rozpatrywania żądania inwestora objętego wnioskiem. W szczególności przedmiotem postępowania nie jest wyznaczanie alternatywnego przebiegu inwestycji przez inną nieruchomość zgodne z sugestią odwołującego, czy też rozstrzyganie roszczenia za urządzenia infrastruktury technicznej posadowione od kilkudziesięciu lat na nieruchomości. Właściciel i inwestor mogą prowadzić w tym zakresie rokowania i umówić się co do poszczególnych warunków przedsięwzięcia, jeżeli jednak do porozumienia nie dojdzie, organ rozstrzyga wniosek jedynie pod kątem przesłanek z art. 124 u.g.n. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym stało się ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Na ostateczną decyzję Wojewody Łódzkiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył Z. P., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj:

- art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wskazanie nowych części nieruchomości mających zostać objętych ograniczeniem, podczas gdy w rozmowach poprzedzających wydanie decyzji mowa była o innej powierzchni zajęcia gruntu;

- art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez nieprawidłowości rokowań a tym samym niespełnienie warunku niezbędnego do wydania decyzji ograniczenie sposobu skorzystania z nieruchomości;

- art. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie i nieprzeanalizowane w sposób wnikliwy i wszechstronny całości materiału dowodowego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie w tej kwestii, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie jest zgodna ze stanem faktycznym a w konsekwencji jest sprzeczna z prawem. Obszar nieruchomości mający zostać objęty ograniczeniem na mocy wskazanej regulacji wskazany we wniosku o wszczęcie postępowania i objęty następnie rozstrzygnięciem organu powinien odpowiadać obszarowi objętemu wcześniejszymi rokowaniami. W pierwotnej wersji zajęta powierzchnia gruntu miała wynosić 0,5 m natomiast decyzja wskazuje na 1 m. Taka zmiana znacznie utrudni Skarżącemu prowadzenie gospodarstwa rolnego, który z uwagi na ten nowy wymiar nie będzie mógł przejechać tam żadnym sprzętem (traktorem, kombajnem). Gdyby linie przebiegały wzdłuż granicy (i z takim rozwiązaniem skarżący godził się na każdym etapie postępowania) nie utrudniłoby to w znaczny sposób korzystania z nieruchomości przez skarżącego.

Skarżący zarzucił nieprawidłowość przeprowadzonych rokowań, a tym samym niespełnienie warunku niezbędnego do wydania decyzji ograniczenie sposobu skorzystania z nieruchomości. Jego zdaniem trudno przyjąć, aby podjęto rokowania skoro w istocie nie przedstawiono konkretnej propozycji wynagrodzenie za ograniczenie sferę uprawnień właścicielskich odwołując się do przyszłych ustaleń.

W ocenie skarżącego nie polegają na prawdzie twierdzenia w piśmie z 6 października 2023 r., w którym inwestor informuje, iż próba uzgodnienia porozumienia z właścicielem została podjęta 18 lipca, kiedy to pełnomocnik inwestora próbował umówić się ze skarżącym, wykonując połączenia telefoniczne i proponując spotkanie na terenie inwestycji. Stwierdził, że niestety skarżący nie wyraził na to zgody i w trakcie kontynuowanej rozmowy odmówił jednoznacznie udzielenia zgody na jakiekolwiek prace także takie, które mogłoby polegać na ułożenie linii kablowej wzdłuż, granicy z działką nr [...] oraz przesunięciu planowanego słupa w granicy działki. Natomiast skarżący wielokrotnie sygnalizował, że słup może stać w granicy i to byłoby najbardziej korzystne dla nieruchomości i dla skarżącego. Wielokrotnie skarżący podkreślał tę kwestię, że posadowienie tego słupa w granicy znacznie ułatwiłoby mu prowadzenie gospodarstwa jak dotychczas i nie byłoby zbyt dużą ingerencją w jego nieruchomość.

Skarżący dodał, że w trakcie wizji, która odbyła się 16 stycznia 2024 r. w obecności pracowników Starostwa Powiatowego w Opocznie inwestor zaakceptował propozycję ułożenia kabla 5 cm od granicy działki nr [...] metodą przewiertu sterowanego. Dlatego też zarzut inwestora, iż nie doszło do zgody ze strony skarżącego jest chybiony i nie polega na prawdzie.

Ponadto skarżący zarzucił między innymi niewystarczające zebranie materiału dowodowego poprzez brak odpowiedzi pełnomocnika P. na pismo organu z 9 czerwca 2023 r. oraz z 10 sierpnia 2023 r. dotyczące wypowiedzenia się w kwestii alternatywnego przebiegu planowanej inwestycji. Starostwo Powiatowe w Opocznie twierdzi, iż pełnomocnik P. K. pismem z 20 lipca 2023 r. udzielił odpowiedzi na pismo z 9 czerwca 2023 r. a następnie udzielił również odpowiedzi na pismo z 10 sierpnia 2023 r. Wynika z tego, iż odpowiedź na pismo z 10 sierpnia została sporządzona w lipcu (czyli przed sierpniem) i uznano, że na te dwa pisma stanowią jedną odpowiedź. Według skarżącego wskazuje to wyraźnie na działanie w interesie tylko jednej strony z całkowitym pominięciem skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję Wojewody Łódzkiego z 23 maja 2024 r., nr GN-III.7581.95.2024.KR, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Opoczyńskiego z 28 lutego 2024 r., nr GN.6821.1.7.2022, ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości K. gm. P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 8,18 ha, której właścicielem jest Z. P., Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 124 u.g.n. Na wstępie należy podkreślić, że na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1506) od 3 września 2023 r. zmianie uległa treść art. 124 u.g.n. Zgodnie jednak z art. 11 powołanej ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Powyższe wskazuje, iż w niniejszej sprawie właściwe będzie zastosowanie art. 124 u.g.n. w brzmieniu sprzed nowelizacji, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte zawiadomieniem nr GN.6821.1.7.2022 z 20 stycznia 2022 r.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl zaś art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przepis art. 124 u.g.n. przewiduje zatem szczególny przypadek ograniczenia prawa własności. Polega on na znoszeniu przez właściciela (użytkownika wieczystego) wymienionych w tym przepisie przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości. Ograniczenie to następuje na skutek zezwolenia udzielonego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi wykonującemu prace związane z budową obiektów lub urządzeń. Przed wszczęciem postępowania zmierzającego do wydania zezwolenia przewidziano możliwość uzyskania zgody właściciela (lub użytkownika wieczystego) na wykonywanie prac. W tym celu osoba lub jednostka organizacyjna, zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, zobowiązana została do przeprowadzenia wcześniejszych rokowań z właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości. W przypadku braku jego zgody istnieje obowiązek dołączenia do wniosku dokumentów z przeprowadzania tych rokowań. Artykuł 124 ust. 1 u.g.n. może mieć zatem zastosowanie jedynie w przypadku, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki w nim wskazane, tj. cel ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości musi być celem publicznym, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi nastąpić zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także brak jest zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji.

Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Nie ma zatem wątpliwości, że budowa sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową, słupa sieci średniego napięcia, sieci elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia oraz słupa sieci niskiego napięcia stanowi cel publiczny, uzasadniający wystąpienie z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

W ocenie Sądu planowana inwestycja jest również zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XXXV/154/2005 Rady Gminy Paradyż z dnia 25 listopada 2005 r.

Warto również w tym miejscu wspomnieć, że objęte decyzją działania stanowią część większego przedsięwzięcia. W prowadzonym wcześniej na podstawie art. 124b u.g.n. postępowaniu nr GN-III.7581.299.2023.KR dotyczącym przedmiotowej działki, rozstrzygnięto w przedmiocie rozbiórki istniejącej stacji transformatorowej oraz sieci elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia o długości 105,1 m wraz ze słupem średniego napięcia. Skarga Z. P. na wydaną w tym przedmiocie decyzję Wojewody Łódzkiego z 16 stycznia 2024 r., nr GN-III.7581.299.2023.KR, została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 174/24.

W następnej kolejności należy wskazać, iż niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody, albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwie do przyjęcia. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy przez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę jej zawarcia.

W judykaturze nie ma sporu co do tego, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie prowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje momentu zakończenia rokowań, które jednak muszą być rzeczowe i pozbawione pozorności. Na ocenę prawidłowości decyzji z tej perspektywy nie mają wpływu same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, iż organy trafnie oceniły przeprowadzone rokowania jako prawidłowe. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że skarżący zarówno w toku prowadzonych rokowań, jak i w toku toczącego się już postępowania administracyjnego nie zaakceptował rozwiązań zaproponowanych przez inwestora, jak również to, że inwestor nie zgodził się na warunki postanowione przez skarżącego. Nie ma w związku z tym znaczenia, czy były pewne rozbieżności między propozycjami ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego na etapie rokowań, a warunkami określonymi w decyzji, skoro i tak skarżący oraz inwestor nie zgodzili się na wzajemne przyjęcie wszystkich warunków. Potwierdza to w szczególności protokół z wizji lokalnej z 16 stycznia 2024 r., kiedy nie uzyskano zgodności co do roszczeń finansowych za zajęty grunt. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że strony nie doszły porozumienia co do dobrowolnego udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Dlatego też przeprowadzonym rokowaniom nie sposób zarzucić wadliwości mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Sądu jako chybione należy ocenić także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Materiał został zgromadzony zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadany oraz prawidłowo oceniony co czyni zadość wymogom z art. 80 k.p.a. Wnioski przedstawione przez organ korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zachowując charakter wniosków logicznych i poprawnych. Zaskarżona decyzja pozostaje zgodna z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącego nie oznacza automatycznie jej wadliwości.

Reasumując Sąd stwierdza, iż wobec wystąpienia w sprawie ustawowych przesłanek ograniczenia, w drodze decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., sposobu korzystania przez skarżącego z przysługującego mu prawa własności do działki o nr ewidencyjnym [...], zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Opoczyńskiego z 28 lutego 2024 r. odpowiadają prawu. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w sposób jednoznaczny wskazuje zarówno na przebieg planowanej inwestycji celu publicznego, jak i na sposób ograniczenia prawa własności skarżącego, którego zakres nie wykracza poza zakres niezbędny do realizacji danej inwestycji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O wynagrodzeniu dla pełnomocnika tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763).

a.tp.