Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1853/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. ref. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD"), która nałożono na D. D. (dalej "Skarżący") karę pieniężną w kwocie 8.000 złotych.

Podstawę prawną skarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), dalej "k.p.a." oraz art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 58), dalej "u.t.d.", a także Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, dalej "załącznik ustawy".

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło zaś naruszenie w zakresie wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, tj. określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktyczno-prawnym.

Dnia 23 stycznia 2019 r., w W. przy ul. [...], Inspektorzy WITD skontrolowali samochód osobowy o nr rej. [...] (dalej "skontrolowany pojazd"), którym kierował P. P. (dalej "Kierowca"). W chwili zatrzymania Kierowca przewoził Pasażera. Z kontroli sporządzono protokół, który Kierowca podpisał bez uwag.

W toku kontroli, przesłuchany w charakterze świadka Pasażer, uprzednio pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, podał, że przejazd z ul. [...] na Pl. [...] w W. zamówił przez aplikacje TAXY FY i za ów przejazd zapłacił Kierowcy gotówką 11,70 złotych, otrzymawszy od niego paragon fiskalny. Nadto Pasażer zeznał, że Kierowcy nie zna i że w skontrolowanym pojeździe nie zauważył jakichkolwiek urządzeń – prócz kasy fiskalnej, które wskazywałyby, że tym pojazdem wykonywany jest zarobkowy przewóz osób.

Kierowca do kontroli okazał m.in. wypis nr 4 z udzielonej Skarżącemu od 2018 r. do 2033 r. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; wystawiony Pasażerowi paragon fiskalny na kwotę 11,70 złotych, na którym widnieją dane Skarżącego oraz dowód rejestracyjny skontrolowanego pojazdu, z którego wynikało, że pojazd ów był przystosowany do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą.

W tym stanie rzeczy WITD z urzędu wszczął wobec Skarżącego postępowanie w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, o czym go zawiadomił i pouczył m.in. o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. Organ także wezwał Skarżącego do przesłania dokumentów potwierdzających fakt jego współpracy z Kierowcą.

Skarżący w odpowiedzi przesłał zaświadczenie, w którym wskazał, że Kierowca jest zatrudniony w jego firmie na podstawie umowy zlecenia od 22 stycznia 2019 r., na czas nieoznaczony.

WITD zwrócił się do Urzędu W. Biura Administracji i Spraw Obywatelskich o udzielenie informacji, czy Skarżący posiadał, ważne na dzień kontroli, zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, bądź licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub też licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz czy do któregoś z ww. uprawnień, jeśli je posiadał, został zgłoszony skontrolowany pojazd.

Organ licencyjny poinformował, że na dzień kontroli Skarżący posiadał jedynie ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której, 7 stycznia 2019 r., zgłosił skontrolowany pojazd.

WITD ostatecznie ustalił, że w dniu kontroli Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, tj. określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, za co - w oparciu o art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 2.11 załącznika ustawy, nałożył karę 8.000 złotych.

Skarżący z zachowaniem trybu i terminu odwołał się od decyzji WITD do GITD zarzucając naruszenie:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy:

a. wykonywane przez Skarżącego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej – zwłaszcza, że osobą faktycznie wykonującą skontrolowany przejazd nie był sam Skarżący;

b. rzeczywiście doszło do wykonywania transportu drogowego;

2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 oraz 2.11 załącznika ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kry pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.

Zdaniem Skarżącego WITD nie ustalił, że w chwili kontroli podejmował i wykonywał on działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. Podniósł, że aby uznać, że wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji należałoby ustalić, czy czynności podejmowane mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Zarzucił, że WITD nie ustalił również tego, czy formalnie posiada status przedsiębiorcy i czy czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej oraz czy miały charakter ciągły i zorganizowany.

Skarżący zakwestionował także, jakoby to on w dniu kontroli wykonywał transport drogowy. Osobą, która w tym dniu wykonywała przewóz był Kierowca. Materiał dowodowy nie pozwała na przypisanie odpowiedzialności za ewentualne naruszenia związane ze skontrolowanym przewozem wykonanym przez Kierowcę Skarżącemu.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że w sprawie nie ma przesłanek do uznania, że skontrolowany przewóz nosił znamiona przewozu okazjonalnego. Immanentną cechą tego rodzaju przewozów jest bowiem okoliczność, że przewóz następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera, zaś w przedmiotowej sprawie WITD nie ustalił z czyjej inicjatywy miało dojść do przewozu.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji WITD i umorzenie postępowania.

GITD w uzasadnieniu skarżonej decyzji na wstępie przytoczył treść przepisów odnoszących się do niniejszej sprawy i stwierdził, że jej stan faktyczny, wynikający z: protokołu kontroli, podpisanego przez Kierowcę bez uwagi i niekwestionowanego przez Skarżącego w toku postępowania; okazanych przez Kierowcę dokumentów, a także zeznania Pasażera, pozwalał WITD przyjąć, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez Skarżącego (na rzecz i w imieniu którego przewóz był wykonywany) przepisów prawa w zakresie przewozu osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego dla wykonywania przewozu okazjonalnego, za co należnie nałożono karę 8.000 złotych, wynikającą z lp. 2.11 załącznika ustawy.

Za nieuzasadniony organ uznał zarzut, że w sprawie nie ma podstaw do uznania, że wykonywane przez Skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Zauważył, że przywołane w odwołaniu rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje - zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. GITD wskazał, że definicja przewozu okazjonalnego jest określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. i odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego jest definicja z ustawy o transporcie drogowym i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą.

Odnosząc się do zarzutu nieustalenia, czy wykonywane przez Skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, organ odwoławczy, uznając tą okoliczność za nieistotną, odwołał się do judykatury, m.in. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12 (Legalis nr 771068) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 (Legalis nr 219202), z której wynika, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowaniu transportu drogowego. Nie musi jednak stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. GITD wskazał, że Skarżący jest aktywnym przedsiębiorcą, wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który w chwili kontroli faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. Potwierdzeniem tego jest wystawiony Pasażerowi paragon fiskalny, na którym widnieją dane Skarżącego, potwierdzające, że prowadził on usługę transportową. W ocenie GITD o ciągłości zorganizowanej działalności Skarżącego świadczy także to, że przewóz można zamówić za pośrednictwem aplikacji TAXI FY.

Za bezsporne w sprawie GITD przyjął, że za stwierdzone naruszenie odpowiedzialność ponosi Skarżący bowiem to imieniu i na jego rzecz, zatrudniony Kierowca, wykonywał przewóz. Paragon fiskalny zawierał dane Skarżącego oraz Kierowca, do kontroli okazał wypis z licencji udzielonej Skarżącemu,

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. GITD wyjaśnił, że gromadzenie dowodów nie spoczywa wyłącznie na organie administracji publicznej. Przywołując stanowisko m.in. Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrażone w wyroku z 22 lutego 2008 r., sygn. akt. IV SA/Wa 46/08 (wyrok niepublikowany), wskazał, że "ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne". Zasada określona w art. 77 § 1 k.p.a., nie może być tak rozumiana, że to organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Strona nie może oczekiwać, że organ, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów. GITD wskazał przy tym, że Skarżący do wydania decyzji przez WITD był bierny w sprawie i nie kwestionował żadnych ustaleń, w tym odnośnie swojej odpowiedzialności. Dopiero w odwołaniu podniósł zarzuty, które – w ocenie GITD, w świetle zgromadzonych dowodów, są w całości chybione.

Z powyższych względów GITD stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Stąd też uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji WITD i umorzenia postępowania.

Skarżący, niezgadzając się z decyzją GITD, w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o uchylenie zarówno jej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji WITD, zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

a. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.10 załącznika ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez Pasażera z aplikacji Taxify, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

a. art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał Pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Taxify;

b. art. 92a ust 1 i ust. 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.10 załącznika ustawy w zw. z art. 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.

2. przepisów postępowania, tj.:

a. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:

i. niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak:

1. ustalenie czy wykonywane przez Kierowcę czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; brak zweryfikowania przez organ czy Kierowca posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli; brak wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny Kierowca miałby wykonywać skontrolowany przewóz w imieniu Skarżącego;

2. ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia Kierowcy z Pasażerem; w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli); brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

ii. uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał Pasażer;

b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji WITD;

c. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify;

d. art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi, odwołując się do art. 4 pkt 1 i art. 5b u.t.d. oraz do art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Skarżący podniósł, że organy wydając decyzje nie tylko nie ustaliły czy formalnie posiada on status przedsiębiorcy, ale również nie wykazały, aby czynności przez niego wykonywane podczas kontroli posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślił, że od Pasażera nie otrzymał żadnego wynagrodzenia, bowiem zostało ono uiszczone na rzecz Taxify. Wyjaśnił także, że skontrolowany przejazd możliwy był dzięki skorzystaniu przez Pasażera z platformy internetowej Taxiły, przez którą następuje skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. W ocenie Skarżącego z samego faktu jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie można wywieść, że czynności te miały cechy zorganizowania, czy ciągłości. W takim przypadku nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej.

Skarżący zakwestionował również, jakoby ze sprawy wynikało, że w chwili kontroli wykonywał przewóz okazjonalny. Podniósł, że immanentną cechą tego rodzaju przewozu jest to, by przewóz zainicjował albo kierujący lub pasażer. Jego zdaniem z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że przejazd był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej, kojarzącej kierujących i pasażerów. Wyjaśnił, że zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno skarżona decyzja GITD, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WITD, nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy słusznie przyjęły, że Skarżący w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, tj. określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.

Ustawa o transporcie drogowym, stanowiąca materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d.).

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51), dalej "rozporządzenie nr 1071/2009".

Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, określa je art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2, pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań, wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 88), dalej "rozporządzenie Nr 1073/2009", za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).

Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że Skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, ale nie spełnił przy tym wszystkich wymagań określonych ww. przepisami prawa do jego podjęcia.

Ustalony w tym zakresie przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości Sądu.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (protokołu kontroli podpisanego przez Kierowcę bez uwag; zeznania Pasażera złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej; paragonu fiskalnego; odpowiedzi Urzędu m.t. Warszawy na zapytanie WITD) jednoznacznie wynika, że w chwili kontroli Kierowca, w imieniu i na rzecz Skarżącego, którego licencję okazał kontrolującym Inspektorom WITD, wykonywał odpłatny przewóz Pasażera na terenie W., pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą, który to pojazd został zgłoszony do ww. licencji. Skarżący w chwili kontroli posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym – tj. skontrolowanym pojazdem, który został do niej zgłoszony 7 stycznia 2019 r. Pasażer przedmiotowy kurs zamówił za pomocą aplikacji TAXI FY, za który zapłacił Kierowcy kwotę 11,70 złotych. Pasażer otrzymał od Kierowcy paragon fiskalny, wydrukowany ze znajdującej się w skontrolowanym pojeździe kasy fiskalnej, na którym widnieją dane Skarżącego.

Zdaniem Sądu w sprawie nie pozostaje wątpliwym to, że za stwierdzone naruszenie odpowiedzialność ponosi Skarżący. Wynika to zarówno z przedłożonego przez samego Skarżącego zaświadczenia z 27 lutego 2019 r. o zatrudnieniu Kierowcy od 22 stycznia 2019 r., na podstawie umowy zlecenia, na czas nieoznaczony, jak również z paragonu fiskalnego wystawionego przez Kierowcę dla Pasażera za wykonanie skontrolowanego przewozu. Dowody te, w żaden sposób niepodważone przez Skarżącego potwierdzają, że skontrolowany przewóz był wykonywany w jego imieniu i na jego rzecz. Sąd zauważa przy tym, że przywołany paragon fiskalny dowodzi także, wbrew zarzutom skargi, że opłata 11,70 złotych za przewóz została uiszczona na rzecz Skarżącego, a nie na rzecz przedsiębiorcy TAXI FY. Nadto ze sprawy wynika, że opłata ta została uiszczona gotówką, a nie za pomocą aplikacji TAXI FY.

Niezasadnym jest zarzut skargi, jakoby w sprawie nie ustalono, w oparciu o jaki stosunek prawny, Kierowca wykonywał w imieniu Skarżącego skontrolowany przewóz. Wynika to z przywołanego powyżej zaświadczenia, wystawionego przez Skarżącego, o zatrudnieniu przez niego Kierowcy. Trudno sobie wyobrazić, aby Kierowca, pojazdem zgłoszonym przez Skarżącego do posiadanej licencji, wykonywał skontrolowany przewóz w imieniu kogoś innego. Tym bardziej, że w chwili kontroli Kierowca okazał do wglądu licencję, zatem Skarżący wyposażył Kierowcę w ten dokument. Zatem ze sprawy wynika, że Kierowca wykonywał skontrolowany przewóz w imieniu Skarżącego na podstawie zatrudnienia i w oparciu o umowę zlecenia z 22 stycznia 2019 r., zawartą na czas nieoznaczony.

W ocenie Sądu nie ma w sprawie żadnych przesłanek, aby skutecznie kwestionować fakt, że podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz był Skarżący, i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu, na swoją rzecz. Warto zauważyć, że Skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska, przeciwnego do stanowiska Inspekcji Transportu Drogowego, nie przedstawił żadnego dowodu, mimo że otrzymał od WITD zawiadomienie, w którym pouczono go m.in. o treści art. 92c u.t.d. i wezwano do złożenia wszelkich dokumentów, mających lub mogących mieć wpływ na jego odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Sąd zauważa także, że Skarżący w całym postępowaniu reprezentowany był przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, którzy zgłosili swój udział w nim 7 lutego 2019 r.

Istotnie, w uzasadnieniach ocenianych decyzji brak jest opisu zasad działania aplikacji TAXY FY. Nie mniej jednak, w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na jej stan faktyczny, wynikający ze zgromadzonych w aktach dowodów, Sąd stwierdza, że takiej potrzeby nie było dla jej prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skoro ze sprawy wynika (v. protokół kontroli, zeznania Pasażera oraz paragon fiskalny), że opłata za przejazd została uiszczona gotówką na rzecz Skarżącego, organy nie miały podstaw do czynienia dalszych wyjaśnień i poszukiwania innych dowodów. Podniesienie dopiero w skardze powyższego zarzutu, w sytuacji gdy Skarżący miał zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania, jest nietrafne. W uzasadnieniach obu decyzji w sposób logiczny i spójny wyjaśniono na jakich dowodach się oparto i co zostało nimi dowiedzione.

Niezależnie od powyższego, uzupełniając argumentację organu, Sąd podkreśla, że z urzędu posiada wiedzę o treści regulaminu aplikacji TAXI FY. W sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 2358/17, czy VI SA/Wa 803/18 wskazano, że z regulaminu owej aplikacji, widniejącego na stronie internetowej TAXI FY, wynika, że:

1. użytkownik - czyli w niniejszym przypadku Skarżący "gwarantuje świadczenie usług transportowych zgodnie z Umową oraz przepisami i regulacjami obowiązującymi iv państwie, w którym świadczysz usługi transportowe." Nadto z punktu tego wynika, że ów użytkownik ponosi "pełną odpowiedzialność za wszelkie naruszenia lokalnych i międzynarodowych przepisów i regulacji, które mogą powstać w związku z usługami transportowymi" (pkt 4.1 regulaminu);

2. pkt. 4.2 stanowi, że użytkownik zobowiązany jest "mieć wszystkie licencje (w tym ważne prawo jazdy), zezwolenia, ubezpieczenie samochodu, ubezpieczenie od odpowiedzialności (jeśli dotyczy), rejestracje, certyfikaty i inne dokumenty, które są wymagane w odpowiedniej jurysdykcji do świadczenia usług transportowych";

3. z pkt 4.7. wynika natomiast, że użytkownik jest "uprawniony do naliczania opłaty za każdą instancję, którą zaakceptowałeś klienta za pośrednictwem aplikacji Taxify i wypełnienia usługi transportowej zgodnie z żądaniem (tj. Za przejazd)", przy czym "cena za przejazd jest obliczana na podstawie domyślnej taryfy podstawowej, odległości określonej podróży ustalonej przez urządzenie GPS i czasu trwania określonej podróży. W przypadku, gdy jesteś licencjonowanym usługodawcą taksówkowym, możesz ustalić Taryfę na podstawie taksometru, jeśli jesteś do tego prawnie zobowiązany.(...)";

4. zgodnie z pkt. 6.1 Skarżący upoważnił "firmę Taxify do działania w charakterze ograniczonego przedstawiciela handlowego wyłącznie w celu pobrania w Twoim imieniu opłat za przejazd, odpowiednich podatków lub innych opłat zapłaconych przez klienta za pośrednictwem płatności w aplikacji. Ponadto zgadzasz się, że wszelkie płatności dokonywane przez klientów za pośrednictwem Płatności w aplikacji będą traktowane tak samo, jak płatności bezpośrednio dla Ciebie."

5. w myśl pkt. 6.3 "Taxify będzie regularnie przekazywać kwoty zebrane jako Płatności w aplikacji, które zostały zaksięgowane na koncie bankowym Taxify w poprzednim tygodniu, na Twoje konto bankowe (...). Opłata Taxify zostanie potrącona z Twojej Taryfy. (...)."

Powyższe postanowienia regulaminowe dowodzą zatem, że nie ma racji Skarżący, jakoby płatność za usługę przewozu dokonywana była na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest TAXI FY. Z pkt 6.1 regulaminu jasno wynika, że TAXI FY jest jedynie pośrednikiem, na konto którego mogą być uiszczone zapłaty za wykonaną usługę przewozu pasażerów. Punkt ten nie pozostawia wątpliwości - zdanie ostatnie, że płatności w aplikacji TAXI FY traktowana jest tak samo, jak płatności bezpośrednio dla wykonującego przewóz.

Niemniej, w niniejszej sprawie powyższe zapisy dot. płatności nie mają żadnego znaczenia, gdyż opłata za skontrolowany przewóz nie została uiszczona przez Pasażera na rzecz Skarżącego za pośrednictwem aplikacji TAXI FY, ale bezpośrednio Skarżącemu – jego pracownikowi – Kierowcy, gotówką (v. paragon fiskalny).

Sąd nie podziela zarzutów skargi, jakby w sprawie nie zbadano kwestii, czy Skarżący w chwili kontroli był przedsiębiorcą oraz w jaki sposób "doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem".

Z uzasadnienia skarżonej decyzji bezspornie wynika (str. 9-10), że organ – w ślad za stanowiskiem WSA w Opolu przyjął, że "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej iv art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym". Organy ustaliły przy tym – m.in. w oparciu o paragon fiskalny wystawiony Pasażerowi, że Skarżący w chwili kontroli był aktywnym przedsiębiorcą, wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (v. informacja z CEDIG – "aktywny"), który faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d.

W powyższym kontekście warto zauważyć także, że o prowadzeniu przez Skarżącego ww. działalności gospodarczej, i to w sposób ciągły, świadczy fakt legitymowania się przez niego, okazaną przez Kierowcę do kontroli licencją oraz to, że zatrudnił owego Kierowcę, jako firma V. - ta sama, co uwidoczniona na paragonie fiskalnym i w informacji CEDIG.

W kwestii charakteru działalności gospodarczej Skarżącego; ustalenia czy był to transport drogowy, warto zauważyć, że pkt 1.6 regulaminu aplikacji TAXI FY przewiduje, że osobą świadczącą usługi transportowe za pośrednictwem owej aplikacji może być zarówno osoba prawna, jak i osoba fizyczna, jednakże pod warunkiem, że (pkt. 4.1) zagwarantuje świadczenie usług transportowych zgodnie z przepisami i regulacjami obowiązującymi w państwie, w którym świadczy usługi transportowe oraz (pkt 4.2) ma wszystkie licencje, zezwolenia (...) certyfikaty i inne dokumenty, które są wymagane w odpowiedniej jurysdykcji do świadczenia usług transportowych. Obowiązkiem podmiotu świadczącego usługi przewozu w oparciu o omawianą aplikację jest przy tym zachowanie ważności całej ww. dokumentacji.

Co do sposobu, w jaki "doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem" GITD odniósł się do tego na str. 7 uzasadnienia decyzji cytując, złożone w czasie kontroli, zeznania Pasażera, z których wprost wynika, że przejazd zamówił poprzez aplikację TAXY FY. W oparciu o to oświadczenie GITD właściwie wywiódł, że to owa aplikacja była sposobem skomunikowania się Pasażera z Kierowcą (pracownikiem Skarżącego), jako dostawcą usług przewozu. Bezsprzecznie do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez Pasażera i Kierowcę (pracownika Skarżącego) z ww. aplikacji, służącej do organizowania usług przewozu. Faktem powszechnie znanym jest, że aplikacja ta, obok innych tego typu istniejących na rynku, jest sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę przewozu a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie skontrolowanej usługi. Zatem ze sprawy jednoznacznie wynika, że "skojarzenie kierującego z pasażerem" nastąpiło za pomocą aplikacji TAXI FY. Podkreślenia przy tym wymaga, że owego zeznania Skarżący w toku postępowania nie kwestionował.

Reasumując, Sąd podziela kwalifikację prawną organów, że za pośrednictwem aplikacji TAXI FY doszło do odpłatnego świadczenia przez Skarżącego usługi przewozu okazjonalnego, przez zatrudnionego przez niego Kierowcę. Skarżący nie wykazał, że kontrolowany przejazd odbywał się na innych zasadach, niż to wynika z ustaleń organów. Nie przedstawił żadnych dowodów przemawiających za tezą, że wykonywał przewóz nieodpłatnie. Nie wskazał np. czy i jaki stosunek prawny łączył go z TAXI FY – inny niż wynika to z profilu działalności TAXI FY. Na uwagę przy tym zasługuje, że nie ma możliwości, by bez rejestracji podmiotu w aplikacji TAXI FY, doszło do skojarzenia kierowcy z klientem (pasażerem) za pośrednictwem tej platformy internetowej. Fakty te są znane Sądowi z urzędu. Opisano je np. w wyroku VI SA/Wa 785/18 z 4 września 2018 r.

W ocenie Sądu, w świetle zebranego materiału, organy prawidłowo przyjęły, że to Skarżący we własnym imieniu i na swoją rzecz wykonywał odpłatny okazjonalny przewóz osób, posiadając jedynie licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym – tj. skontrolowanym pojazdem.

Skontrolowany pojazd, przeznaczony był konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co jest okolicznością niesporną. Oznacza to, że pojazd Skarżącego nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób.

W konsekwencji słusznie wywiodły organy, że przewóz, jaki miał miejsce skontrolowanym pojazdem był wykonywany samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl Ip. 2.11 załącznika ustawy za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 złotych.

Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wymierzenie Skarżącemu kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu powołanych przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego.

Także zarzuty naruszenia prawa procesowego nie znajdują uzasadnienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżący zarzuca, że organy nie uzupełniły postępowania dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, przy czym sam żadnych dowodów nie przedstawił na okoliczność uwolnienia się przez niego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia.

W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

W okolicznościach niniejszej sprawy trafna jest ocena organów o braku podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. Zdaniem Sądu żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Nie ma podstaw, aby przyjąć, że Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Z tych powyższych względów Sąd uznał, że skarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż została wydana w skutek jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego i prawnego, który nie budzi wątpliwości Sądu. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie, przy zapewnieniu Skarżącemu czynnego udziału. Skoro Skarżący w toku postępowania pozostał bierny, to tym samym organy prawidłowo przyjęły, że zeznania Pasażera oraz ustalenia zawarte w protokole kontroli, noszącym cech dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.), stanowią wiarygodny i wystarczający dowód potwierdzający charakter dokonanego przez Skarżącego przewozu.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.