Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 252/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 151 a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu E. P. i J. P. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2024 r. znak WOB.7721.287.2022.JKUT w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2023 r. znak WOB.77221.287.2022.JKUT orzeczono o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr 105/22 z dnia 16 maja 2022 r. znak: NB.5160.3.24.2020.PB, którą po stwierdzeniu wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr 218/20 z dnia 12 listopada 2020 r. znak: NB.5160.3.24.2020.PB, zatwierdzono inwestorom: P. E. P. i P. J. P. projekt budowlany zamienny oraz zezwolono na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego (pokoje do wynajęcia) wraz z niezbędną infrastrukturą (kat. obiektu XIV) na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...] (jedn. ewid. K. ) i działkach nr [...], [...] obr. [...] (jedn. ewid. P. ), oraz nałożono obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej organ odwoławczy streścił przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, że w niniejszej sprawie jest ocena zasadności i prawidłowości orzeczenia przez PINB, na podstawie art. 51 ust. 4 p.b., o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na "budowie budynku usługowego (pokoje do wynajęcia) wraz z niezbędną infrastrukturą (kat. obiektu XIV) na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...] (jedn. ewid. K. ), działkach nr [...], [...] obr. [...] (jedn. ewid. P. ), zezwoleniu na wznowienie robót budowlanych przy ww. inwestycji oraz zobowiązaniu inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści przedłożonego projektu budowlanego zamiennego tut. Organ wskazuje, iż podziela stanowisko organu I instancji wyrażone w skarżonej decyzji. Zasadniczym celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 p.b. jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust.1 p.b., tj. "bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach", roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz, w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie, zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przywołanymi wymogami. Zatem wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, ww. przepisy są ze sobą ściśle powiązane i stanowią tzw. postępowanie naprawcze. Mając na uwadze powyższe organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb likwidacji skutków tych uchybień określany jako wspomniane wcześniej postępowanie naprawcze wskazane w przepisach art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Tryb ten stosowany jest zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 p.b. "w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1" czyli w przypadkach innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Zobowiązanie nałożone na Inwestorów ostateczną decyzją PINB nr 218/20 z dnia 12 listopada 2020 r. znak: NB.5160.3.24.2020.MKo wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. było efektem uprzedniego stwierdzenia, że w trakcie budowy przedmiotowego budynku usługowego dokonano odstępstw od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji uznał, że "wprowadzone istotne zmiany obejmują:

- zmianę poziomu posadowienia budynku o około 90 cm (pomiar od strony południowo-wschodniego narożnika) w stosunku do ustalonego poziomu P.P.P.P. +/- 0,00 = 1071,30 m n.p.m.;

- zmianę kubatury budynku poprzez wykonanie dodatkowego pomieszczenia na poziomie kondygnacji podziemnej od strony północno-wschodniej (pomieszczenie dostępne od wewnątrz obiektu, ale konstrukcyjnie zrealizowane poza obrysem zewnętrznych ścian budynku zatwierdzonego projektu budowlanego)" (vide: uzasadnienie decyzji PINB nr 218/20 z dnia 12 listopada 2020 r. znak: NB.5160.3.24.2020.MKO).

Nałożenie na Inwestorów obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego stanowiło więc wypełnienie pierwszego etapu postępowania naprawczego, którego skuteczna realizacja w postaci sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego miała umożliwić organowi wdrożenie kolejnego etapu procedury naprawczej na podstawie art. 51 ust. 4p.b.

Jak już wspomniano powyżej, decyzją nr 218/20 z dnia 12 listopada 2020 r. znak: NB.5160.3.24.2020.MKO, PINB nałożył na Inwestorów: P. E. P. i P. J. P. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie do dnia 31 maja 2021 r. Podkreślenia wymaga, iż ww. decyzja nakładająca na P. E. P. i P. J. P. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji, niezaskarżoną do sądu administracyjnego oraz niewyeliminowaną z obrotu prawnego w żadnym z nadzwyczajnych trybów eliminacji decyzji ostatecznych.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt. II OSK 330/16: "Sam fakt przedłożenia przez inwestora jakiegokolwiek projektu zamiennego nie legalizuje samowolnie wykonanych odstępstw. Dopiero bowiem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowić może wyznacznik dalszego postępowania przez organy nadzoru budowlanego", dlatego też zarówno organ I instancji jak i tutejszy organ dokonują sprawdzenia przedłożonych projektów pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami. MWINB podkreślił, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej pierwotny projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestor winien przedłożyć projekt budowlany zamienny obejmujący całe zamierzenie budowlane, który będzie obejmować także wykonane już roboty, bowiem w procedurze naprawczej decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. winna zatwierdzać projekt budowlany zamienny dla całego zakresu robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym również już zrealizowanych, gdyż nie może istnieć legalnie obiekt budowlany bez zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak wskazał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt; II SA/Kr 792/21 "Skoro zatwierdzeniu podlega cały projekt budowlany dla całego zakresu robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym również już zrealizowanych, badanie zgodności z prawem nie może być ograniczone do robót wykonanych z istotnymi odstępstwami. Wszak w wyniku samowolnego działania inwestora decyzja o zatwierdzeniu pierwotnego projektu budowlanego została uchylona, a projekt wyeliminowano z obrotu prawnego". Gdyby decyzja o zatwierdzeniu pierwotnego projektu budowlanego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, możliwe byłoby badanie zgodności pierwotnego projektu z prawem w postępowaniu nadzwyczajnym. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza prowadzenie postępowania nadzwyczajnego i skontrolowanie zgodności z prawem projektu pierwotnego. Dlatego też oceniając projekt zamienny organ zobowiązany jest do zbadania jego zgodności z prawem również w zakresie, w jakim inwestor nie dopuścił się istotnych odstępstw

Przechodząc do merytorycznej oceny skarżonej decyzji PINB, organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji sprowadzające się zaaprobowania przedłożonego przez podmiot zobowiązany projektu budowlanego zamiennego, jest przedwczesne. Dokonana przez organ odwoławczy analiza przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego przez pryzmat przywołanych poniżej normatywnych wzorów kontroli wykazała, że dokument ten zawiera nieprawidłowości w zakresie spełnienia wymogów art. 35 ust. 1 pkt 2 upb. Do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego dla nowych inwestycji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie m.in. przepisy art. 34 i 35 p.b. W decyzji organu I instancji wskazuje się, że dokonana przez organ odwoławczy analiza przedłożonej dokumentacji wykazała, iż przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymagania określone w ww. Rozporządzeniu. Projekt ten “bowiem, sporządzony został przez osoby posiadające stosowne uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności, które wpisane są na listę członków właściwych izb, projekt został, także przez nie opatrzony pieczęciami zawierającymi nr uprawnień oraz podpisami. Projekt zawiera wszystkie elementy projektu, zawiera część opisową jak i rysunkową poszczególnych części, zarówno projektu zagospodarowania terenu, jak i projektu architektoniczno-budowlanego. Rysunki wchodzące w skład projektu opatrzone są stosown5mii metrykami. Do ww. dokumentacji projektowej dołączono też wymagane decyzje, opinie, uzgodnienie, tj. m.in.:

- decyzję Starosty Tatrzańskiego z dnia 21 stycznia 2014 r. znak: OŚ.6341.105.2013.MT, którą udzielono P. E. P. i P. J. P. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do gruntu, poprzez studnię chłonną oraz skrzynie rozsączające (działka nr [...]) oczyszczonych ścieków bytowych pochodzących z projektowanego budynku usługowego (str. 13-14);

- pozytywną opinię sanitarną Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 października 2013 r. znak: NS.9022.1.843.2013 (str. 15);

- pismo Wójta Gminy P. z dnia 3 marca 2022 r. znak: GPGiOŚ.V.7234.1.23.2022, którym wyrażono zgodę na "lokalizację części podziemnej istniejącego budynku na działkach ewid. nr [...], [...] w miejscowości D. w odległości nie mniejszej niż 2,13 m od granicy działki nr ewid. [...] zgodnie z załącznikiem graficznym" (str. 21-22);

Natomiast w kwestii zgodności z wymogami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225) należy stwierdzić, iż przedłożone opracowanie nie spełnia jednak wszystkich wymaganych warunków określonych w ww. Rozporządzeniu.

Nie budzi wątpliwości, że posadowienie budynku usługowego wypełnia wymagania w zakresie odległości ścian od granic z działkami sąsiednimi. Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, iż projektowany budynek znajduje się w odległości 7,46 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] w D. . Odnosząc się natomiast do odległości przedmiotowego budynku z działkami nr [...] w miejscowości D. i [...] w miejscowości N. należy zauważyć, że ww. działki są działkami drogowymi (vide: k. 21-22 akt PINB), a więc zgodnie z § 12 ust. 10 Warunków technicznych nie jest wymagane zachowanie odległości, o których mowa w § 12 ust. 1-9 Warunków technicznych. Na marginesie wskazuje się również Skarżącemu, że Gmina P. wyraziła inwestorom zgodę na lokalizację części podziemnej istniejącego budynku na działkach nr [...], [...] w miejscowości D. w odległości nie mniejszej niż 2,13 m od granicy działki nr [...] w miejscowości N. (vide: pismo Wójta Gminy P. z dnia 3 marca 2022 r. znak: GPGiOŚ.V.7234.1.23.2022, str. 21-22 projektu budowlanego zamiennego). Zatem biorąc pod uwagę powyższe, po analizie załącznika graficznego stanowiącego projekt zagospodarowania terenu wskazać należy, że przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległościach od granic działek sąsiednich w sposób nie naruszający przepisów § 12 Warunków technicznych. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważa, że przydomowa oczyszczalnia ścieków obsługująca przedmiotową inwestycję zaprojektowana została w sposób naruszający przepisy § 36 Warunków technicznych. Z założeń projektowych przyjętych w projekcie budowlanym zamiennym wynika, że ścieki bytowo-gospodarcze odprowadzane będą do przyłącza kanalizacyjnego i kolejno do przydomowej oczyszczalni ścieków, a ścieki z pomieszczeń kuchni dodatkowo odprowadzane będą przez separator tłuszczów. Inwestor w uzupełnieniu do projektu zagospodarowania terenu przedłożył również rysunek - fragment zagospodarowania terenu, w którym wrysowano elementy ww. oczyszczalni ścieków oraz ich odległości od granicy z działką sąsiednią nr [...] w D. (vide: k. 157 akt PINB). Z ww. rysunku wynika, że przydomowa oczyszczalnia ścieków składa się z następujących elementów: studzienka (odległość od granicy: 2,40 m), oczyszczalnia ścieków (odległość od granicy: 2,40 m), studnia chłonna (odległość od granicy: 3,13 m). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że elementy oczyszczalni ścieków stanowiące źródła emisji uciążliwych zapachów (tj. np. drenaż rozsączający, osadnik gnilny czy studzienka do której trafiają ścieki w pierwszej fazie sortowania) ze względu na oddziaływanie na otoczenie proporcjonalne do uciążliwości zbiorników bezodpływowych, powinny spełniać wymagania określone w przepisie § 36 Warunków technicznych (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 998/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 860/06, wyrok ).

Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części obszaru wsi D. w gminie Kościelisko dla działek nr [...] i [...] (zatwierdzonego uchwałą nr XIX/148/12 Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 października 2012 r.) przedmiotowa inwestycja znajduje się na obszarze o przeznaczeniu terenu pod zabudowę usługową (U), a także częściowo publiczną komunikację drogą (KDL), wewnętrzną komunikację drogą (KDW). Z akt sprawy wynika również, że przepustowość oczyszczalni obsługującej budynek usługowy nie przekroczy 10 mł dobę (por. planowane zapotrzebowanie na wodę dla kompleksu gastronomicznego: 2 mł/dobę, zapotrzebowanie na wodę dla celów higienicznych pracowników: 0,18 mł/dobę - str. 60, zapotrzebowanie wody nowoprojektowanego budynku: 0,44 mł/dobę - str. 65) zatem warunki lokalizacji niniejszej oczyszczalni określał będzie § 36 ust. 1 Warunków technicznych, określający, że "Odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 powinna wynosić co najmniej:

1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych -15 m;

od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) łub ciągu pieszego - 7,5 m".

Mając na uwadze powyższe, elementy przydomowej oczyszczalni ścieków stanowiące źródła emisji uciążliwych zapachów powinny zostać zaprojektowane w odległości co najmniej 7,5 m od granicy działki sąsiedniej i drogi. Tym samym lokalizacja ww. elementów przydomowej oczyszczalni ścieków w odległości 2,40 m od granicy z działką sąsiednią jest niezgodna z ww. przepisami. Na marginesie organ zaznacza, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania § 36 ust. 2 Warunków technicznych umożliwiający sytuowanie oczyszczalni w odległości 2,0 m od granicy działki sąsiedniej, bowiem odnosi się on do zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej.

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz analizę przedłożonego rozwiązania projektowego w zakresie odprowadzania ścieków (w związku z naruszającą warunki lokalizacją oczyszczalni ścieków wraz z jej poszczególnymi elementami) organ odwoławczy powziął wątpliwości co do prawidłowości przedstawionych rozwiązań projektowych.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że PINB stwierdzając zgodność przedmiotowej inwestycji z przepisami Warunków technicznych, a następnie zatwierdzając przedstawiony projekt budowlany zamienny, naruszył przepisy art. 7, 77 Kpa oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 i 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Naruszenie ww. przepisów oraz związany z tym znaczny zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego mającego wpływ na rozstrzygnięcie, powoduje, że organ odwoławczy zobligowany jest uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w trybie art. 138 § 2 Kpa. W ocenie organu odwoławczego zderzając specyfikę zaistniałej nieprawidłowości z

charakterem obiektu oraz uwarunkowaniami terenu inwestycji przedłożony projekt wymaga dokonania zmian przy tym nie jest wykluczona możliwość przyjęcia innego rozwiązania technicznego, które powinno być w pierwszej kolejności ocenione przez PINB.

Od powyższej decyzji sprzeciw złożyli E. P. oraz J. M.. Wnoszący sprzeciw zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadne wydanie decyzji kasatoryjnej polegającej na uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem numer [...] z dnia 16 maja 2022 roku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przed organem I instancji, gdy tymczasem w ocenie skarżących uchylona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem numer [...] z dnia 16 maja 2022 roku nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zakres sprawy podlegający ewentualnemu ponownemu rozpoznaniu nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Podkreślono, że sprawdzenia te i weryfikacja przedłożonej dokumentacji zamiennej może dotyczyć tylko tej części, która odnosi się do istotnych odstępstw - postępowanie naprawcze w takim przypadku ma bowiem doprowadzić do ustalenia, czy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowalnego mogą być zaakceptowane, a więc: czy są zgodne z prawem, czy też - wymagają dla stwierdzenia zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania dodatkowych robót, ewentualnie - podjęcia innych czynności". Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że istotnie weryfikacja przedłożonej dokumentacji powinna dotyczyć wyłącznie istotnych odstępstw, a z analizy dotychczasowego przebiegu postępowania wynika, że posadowienie i usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków nie było kwestionowane i nie należy do kategorii istotnych odstępstw. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że nie ma podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej, albowiem przydomowa oczyszczalnia ścieków została wykonana już podczas realizacji projektu pierwotnego, a projekt zamienny zatwierdzony decyzją PINB numer 105/22 z dnia 16 maja 2022 roku odnosił się do istotnych odstępstw. Natomiast posadowienie i usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków nie zostały zakwalifikowane jako istotne odstępstwo. Ponadto należy mieć na uwadze treść art. 36a ust. 1 p.b., który wskazuje jedynie na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zatem jeżeli pierwotnie ustalono, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie ma charakteru istotnego odstępstwa, bezzasadne było uchylnie decyzji PINB numer 105/22 z dnia 16 maja 2022 roku. Wskazać należy, że w realiach przedmiotowej sprawy brak jest przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., albowiem przyjmując, że budowa i usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków nie ma charakteru istotnego odstępstwa, nie ma podstaw do przyjmowania, że uchylona decyzja wydana została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zakres sprawy podlegający ewentualnemu ponownemu rozpoznaniu nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Ponadto według skarżących, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji numer 10/2024 roku Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2024 roku, w projekcie zamiennym nie ma możliwości przyjęcia innego rozwiązania technicznego w zakresie przydomowej oczyszczalni ścieków. Nie jest możliwe również posadowienie oczyszczalni ścieków w innym miejscu na zagospodarowanych działkach, albowiem ich powierzchnia i zakres dotychczas wykonanych prac budowalnych uniemożliwiają posadowienie oczyszczalni w innym rejonie. Natomiast budowa oczyszczalni ścieków na działkach znajdujących się po drugiej stronie ulicy jest wykluczone z uwagi na wymaganie budowy tego typu obiektów na działce, na której znajduje się budynek usługowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1634, dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.) Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze zawężoną przez ustawodawcę granicę rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, wskazać należy, że organ odwoławczy błędnie zastosuje art. 138 § 2 k.p.a., gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Z użycia w art. 138 § 2 k.p.a. zwrotu "z naruszeniem norm prawa procesowego" wynika, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Nakazuje to przyjąć, że naruszenie norm prawa procesowego dotyczy wyłączenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające a nie jakichkolwiek przepisów postępowania, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych innych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające.

W świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego, które mogą mieć zastosowanie w danej sprawie. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jednocześnie, charakter i zakres decyzji kasacyjnej powoduje, że ocena sądu nie może obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.

Zasadniczym motywem uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji była okoliczność, iż organ I instancji nie dostrzegł, że przydomowa oczyszczalnia ścieków obsługująca przedmiotową inwestycję została zaprojektowana w sposób naruszający § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Okoliczność ta pojawia się w sprawie po raz pierwszy, a zatem decyzja PINB stwierdzająca zgodność przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami była przedwczesna. Jednocześnie stwierdzenie, że przydomowa oczyszczalnia ścieków nie może być zlokalizowana w danym miejscu ma istotny wpływ na wynik sprawy, dotyczy bowiem istotnego aspektu funkcjonowania inwestycji. Jednocześnie na etapie postępowania w drugiej instancji jest przedwcześnie by przesądzać losy tej inwestycji bez umożliwienia inwestorowi przedłożenia takiego projektu, który odpowiadałby przepisom prawa, zachowując przy tym zasadę dwuinstancyjności postępowania administarcyjnego. W ocenie Sądu stwierdzona wadliwość decyzji organu I instancji ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaś organ II instancji na s. 7 skarżonej decyzji zawarł wskazania co do dalszego postępowania dla organu I instancji.

Decyzja kasatoryjna miała zatem uzasadnione podstawy, a decyzja organu II instancji z perspektywy art. 138 § 2 k.p.a. była prawidłowa.

W ocenie Sądu za niezasadny uznać należy zawarty w sprzeciwie zarzut, że weryfikacja przedłożonej przez wnoszącego sprzeciw dokumentacji powinna dotyczyć wyłącznie istotnych odstępstw, a nie posadowienia i usytuowania przydomowej oczyszczalni ścieków, które nie było dotychczas kwestionowane. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, zatem w trybie tzw. postępowania naprawczego związanego ze stwierdzeniem wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego też powodu na inwestorów nałożono obowiązek przedłożenia projektu zamiennego. Zgodnie z art. 51 ust.1a w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 19 września 2020 r., w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. We wszystkich tych przypadkach, zgodnie z art. 36a ust. 1a, istotne odstąpienie od projektu budowlanego złożonego wraz ze zgłoszeniem budowy, wobec którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącej całego zamierzenia budowlanego (tak A. Gliniecki, Komentarz do art. 51 p.b., [w:] Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WKP/el. 2016). Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 1a p.b. powinna być efektem nie tylko wykonania obowiązków nałożonych decyzją wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, lecz przede wszystkim doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok WSA Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 784/08).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu sprzeciwu.