Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1601/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 124  ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 6 października 2023 r. znak WS-VI.7536.1.33.2023.AS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej E. K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. nr [...] działając na podstawie art. 124 ust. 1 oraz art. 124 a, art. 118 a ust. 2 w związku z art. 113 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 § 1 K.p.a. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0869 ha obr. [...] jedn. ewid. [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] objętej ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Tyniec - Osiedle" zatwierdzonego uchwałą Nr LXIII/898/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2012 r. poprzez udzielenie [...] Spółce G. sp. z o.o. z siedzibą w T. zezwolenia na przebudowę gazociągu średniego ciśnienia, biegnącego po ww. nieruchomości, w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Przebudowa i rozbudowa gazociągu na odcinku od węzła obwodnicy [...] przy ul. [...]) wzdłuż ulic B. , B. w kierunku ulicy [...] w S. Etap II", polegającą na założeniu i przeprowadzeniu na części ww. nieruchomości gruntowej gazociągu średniego ciśnienia DN/dn 225, 20 o długości 11,95 mb oraz na odcinku o długości 2,05 mb dla przyłącza, w pasie technologicznym o szerokości 0,5 m od osi gazociągu po każdej z jego stron obejmującym powierzchnię 14 m2, o przebiegu zakreślonym szczegółowo na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji i jej integralną część. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 30 października 2020 r. (sprecyzowanym pismami z dnia 25 stycznia 2021 r. i z dnia 2 marca 2021 r.) [...] Spółka G. Sp.z.o.o. z siedzibą w T. wniosła o wydanie w trybie art. 124 ust. 1 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania m.in. z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...] stanowiącej współwłasność: E. K., M. W. i M. W. poprzez udzielenie zezwolenia na przebudowę gazociągu średniego ciśnienia zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Osiedle" zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2012 r., nr LXIII/898/12 i zgodnie z przebiegiem naniesionym na mapie załączonej do ww. wniosku. Na podstawie pozyskanych do akt niniejszej sprawy odpisów skróconych aktów zgonu ustalono, że M. W. i M. W. nie żyją. W ramach podjętych przez organ czynności wyjaśniających ustalono, że postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłych: M. W. i M. W., a także zmarłych spadkobiercach ww. osób zostały przeprowadzone. Na podstawie postanowień Sądu Rejonowego dla Krakowa - [...] w Krakowie następcami prawnymi zmarłych są: E. K., A. M., R. R., R. R., B. K., D. D., I. B. i J. C.. Ponadto, jak ustalono w dniu [...] listopada 2021 r. zmarł J. C.. W związku z powyższym ogłoszeniem z dnia 20 maja 2022 r. poinformowano o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] i wezwano osoby, którym mogą przysługiwać prawa rzeczowe do ww. nieruchomości, aby w terminie 2 miesięcy od dnia publikacji ww. ogłoszenia zgłosiły się do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta Krakowa celem wykazania praw do ww. nieruchomości. Organ stwierdził, że przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zgodność zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 387/20 wskazał, że "Niewątpliwie, aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu". Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do narzucenia inwestorowi wyboru alternatywnych, innych niż proponowane wariantów przedsięwzięcia. Wskazane kwestie są domeną takich procedur, jak postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań, lokalizacji celu publicznego, bądź procedury planistycznej. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] podlega ustaleniom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Osiedle". Zgodnie z zapisami ww. planu nieruchomość znajduje się w terenach dróg publicznych - drogi dojazdowe (KDD) oraz w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN4). Zgodnie z § 16 pkt 2g ww. planu na terenie oznaczonym w planie symbolem MN4 dopuszcza się budowę urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. Natomiast w § 12 ust. 4 pkt 4 jako zasadę w zakresie zaopatrzenia w gaz plan dopuścił rozbudowę i przebudowę istniejących gazociągów średniego ciśnienia oraz budowę nowych gazociągów średniego ciśnienia uwzględniając warunki określone przepisami odrębnymi. W piśmie z dnia 11 stycznia 2021 r. Wydział Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa wyjaśnił, że postanowienia ww. planu nie wskazują na niemożność przebudowy i rozbudowy sieci gazowej średniego ciśnienia DN 50. Jednakże wskazano na zapis § 12 ust. 4 pkt 7 planu "Tyniec - Osiedle", zgodnie z którym "nowoprojektowane gazociągi powinny być prowadzone w liniach rozgraniczających dróg, poza pasem jezdni, w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się lokalizację w pasie jezdni, na zasadach określonych w przepisach odrębnych." Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Tyniec -Osiedle" dopuszcza na obszarze działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] możliwość założenia i przeprowadzenia sieci gazowej w ramach zamierzenia inwestycyjnego pn. "Przebudowa i rozbudowa gazociągu na odcinku od węzła obwodnicy [...] przy ul. [...] wzdłuż ulic B. , B. w kierunku ulicy [...] w S. Etap II". Należy bowiem uznać, że warunek określony w § 12 ust. 4 pkt 7 ww. planu dotyczy nowoprojektowanych sieci, które także zostały dopuszczone w ramach § 12 ust. 4 pkt 4. Jak wynika z treści wniosku obszar zajętości ww. działki pod planowaną inwestycję wyniesie 14 m2 i stanowić będzie pas o długości 14 m, w tym projektowany gazociąg 11,95 m oraz przyłącze do projektowanego gazociągu 2,05 m. Pas zajęcia ww. nieruchomości przeznaczony pod planowaną inwestycję został przedstawiony na mapie ewidencyjnej stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji i stanowi jej integralną część. Biorąc pod uwagę parametry techniczne inwestycji uznano, że wnioskowana przez inwestora szerokość pasa zajęcia nie budzi wątpliwości, jest adekwatna dla potrzeb realizacji inwestycji. Organ uznał, że przedmiotowa nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny. Zgodnie bowiem z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Postępowania spadkowe po zmarłych, ujawnionych w księdze wieczystej współwłaścicielach ww. nieruchomości, tj. M. W. i M. W. zostały zakończone prawomocnie. Jednakże z uwagi na fakt, że po spadkobiercy, tj. J. C. nie zostało zakończone postępowanie spadkowego przyjąć należy, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Wobec powyższego, zgodnie z art. 114 ust. 3 i 4 w związku z art. 124a ugn informacja o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] została opublikowana w prasie o zasięgu ogólnopolskim i na stronie internetowej https://bip.krakow.pl. jak również wywieszona na tablicach ogłoszeń Urzędu Miasta Krakowa. W ww. ogłoszeniu pouczono o możliwości zgłoszenia się w terminie dwóch miesięcy od dnia publikacji ww. ogłoszenia celem wykazania praw do ww. nieruchomości oraz o wszczęciu postępowania w sprawie wydania w trybie art. 124 ust. 1 i art. 124a ugn decyzji administracyjnej po bezskutecznym upływie ww. terminu. W związku z upływem terminu określonego w ww. informacji zawiadomieniem z dnia 3 października 2022 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie przed wydaniem rozstrzygnięcia. Jak ustalono, do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostało zakończone postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia praw do spadku po zmarłym J. C.. Zatem należy stwierdzić, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od tej decyzji odwołanie wniosła E. K. podnosząc, że J. C. zmarł dopiero [...] listopada 2021 roku do tego czasu nieruchomość miała uregulowany stan prawny tym samym w niniejszej sprawie, powinny być przeprowadzone rokowania z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Jak wynika z powołanych powyżej przepisów rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zmierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Do przedmiotowego wniosku nie zostały dołączone takie dokumenty tym samym brak było podstaw do wszczęcia postępowania lub wniosek w tym zakresie powinien zostać uzupełniony przez wnioskodawcę. W aktach sprawy brak jednak jakichkolwiek informacji na ten temat. Skarżąca wskazała ponadto, że postępowanie spadkowe po J. C. toczy się przez Sądem Rejonowym dla Krakowa – [...] w Krakowie pod sygn. akt. XII Ns [...] i zakończyło się w dniu 29 marca 2023 r. (...).

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 6 października 2023 r. nr WS-VI.7536.1.33.2023.AS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z działem II księgi wieczystej [...], jako właściciele przedmiotowej nieruchomości figurowali E. K., M. W. oraz M. W.. Na podstawie postanowień Sądu Rejonowego Krakowa - [...] z [...] czerwca 1996 r., sygn. akt I Ns [...], z [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt I Ns [...], z [...] czerwca 2007 r., sygn. akt I Ns [...], z [...] grudnia 2007 r., sygn. akt I Ns [...], z [...] marca 2015 r., sygn. akt XII Ns [...] i z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt XII Ns [...] ustalono, że spadkobiercami po zmarłych M. i M. W. są: E. K., A. M., R. R., R. R., B. K., D. D., I. B. i J. C.. W toku gromadzenia materiału dowodowego do wydania decyzji przez organ I instancji ustalono, że [...] listopada 2021 r. zmarł J. C., zaś Sąd Rejonowy dla Krakowa - [...] pismem z [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt XII Ns [...] poinformował, iż postępowanie o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłym jest w toku. W związku z powyższym organ I instancji zasadnie uznał, że sprawa powinna być prowadzona z uwzględnieniem regulacji art. 124a u.g.n., który stanowi, że przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Organ stwierdził, że jakkolwiek w momencie składania wniosku wszyscy współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości żyli, to jednak nie ulega wątpliwości, że pismami z 6 i 19 grudnia 2019 r. przedstawiciel inwestora zwracał się do odwołujących się o wyrażenie zgody na realizację planowanej inwestycji, jednakże nie uzyskano zgody. Z kolei w toku postępowania strony jednoznacznie sprzeciwiły się planowanej inwestycji, zaś stanowisko to zostało podtrzymane również w treści odwołania. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że wyrażenie zgody na obciążenie nieruchomości infrastrukturą sieciową niewątpliwie przekracza czynność zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, a zatem wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Jeżeli zatem część z nich nie zgadza się budowie sieci, wówczas inwestor nie ma obowiązku prowadzić rokowań z pozostałymi współwłaścicielami, gdyż nawet ich zgoda na inwestycję nie umożliwiłaby jej realizacji z uwagi na sprzeciw pozostałych współuprawnionych. W tym miejscu należy wskazać, że pismem z [...] czerwca 2023 r. organ odwoławczy zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Krakowa - [...] z prośbą o udzielenie informacji czy postanowienie o nabyciu spadku po zmarłym J. C. nabyło walor ostateczności. W odpowiedzi pozyskano do akt postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - [...] Wydział Cywilny z [...] marca 2023 r., stwierdzające nabycie spadku po J. C. zmarłym [...] listopada 2021 r. przez wnuka M. K. oraz córkę D. D. w [...] części każde. Postanowienie zostało opatrzone klauzulą prawomocności. Tym samym należy uznać, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest już uregulowany. W związku z powyższym należy wskazać, że do wniosku [...] Spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. , o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 124 u.g.n. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Kraków - [...], załączono korespondencję kierowaną przez przedstawiciela inwestora do E. i J. K., z której wynika, że wspomnianymi wcześniej pismami wnioskodawca zwracał się do współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości z prośbą o jej udostępnienie na potrzeby planowanej inwestycji, wyjaśniając szczegóły inwestycji, jednakże pierwsze pismo odesłane było przez właścicieli do inwestora niepodpisane, drugie natomiast zostało zwrócone do nadawcy jako niepodjęte w terminie. Korespondencja listowna poprzedzona była osobistym spotkaniem inwestora z właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewody Małopolskiego należy stwierdzić, że wnioskodawca dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Z kolei celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, należy wskazać, iż zgodnie z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Tyniec - Osiedle", zatwierdzonego uchwałą nr LXII/898/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2012 r., działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. Kraków - [...], położona jest w obszarze opisanym symbolem MN4, tj. teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dotyczącym zasad w zakresie zaopatrzenia w gaz, ustala się, że źródłem zaopatrzenia pozostają gazociągi niskiego i średniego ciśnienia. Jako generalne zasady ustala się utrzymanie istniejących sieci, urządzeń i obiektów uzbrojenia, z możliwością ich rozbudowy, przebudowy i remontów oraz dopuszcza się prowadzenie nowych sieci uzbrojenia. Z informacji przedstawionych przez inwestora wynika, że w wyniku planowanej wymiany istniejącego gazociągu zmianie ulegnie m.in. jego długość, tj. charakterystyczny parametr tego rodzaju obiektu liniowego, co oznacza, że planowane prace uzasadniają wydanie wnioskowanego zezwolenia na potrzeby projektowanej inwestycji. W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, że planowane zamierzenie, stanowiące część inwestycji pn.: "Przebudowa i rozbudowa gazociągu na odcinku węzła obwodnicy [...] przy ul. [...] wzdłuż ulic B. , B. w kierunku ulicy [...] w S. Etap II", mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 u.g.n. przesądza o tym, iż: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń", jest celem publicznym. W świetle powyższego należy stwierdzić, że planowana inwestycja stanowi realizację celu publicznego oraz jest zgodna z planem miejscowym. Jednocześnie należy wskazać, że w ramach planowanej inwestycji powierzchnia zajętości na czas prowadzenia prac (pas montażowy) wyniesie 14 m2, natomiast powierzchnia zajętości w skutek posadowienia infrastruktury będzie posiadała następujące parametry: rzut poziomy projektowanej infrastruktury - 3,1 m2, pas eksploatacyjny o szerokości 1 m - 14 m2, strefa kontrolowana o szerokości 1 m - 14 m2.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E. K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności odnośnie prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust 3 u.g.n rokowań, prawidłowości zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 114 ust 3 u.g.n. a także wyjaśnienia czy inwestor mógł zaplanować przebieg sieci gazowej w sposób mniej uciążliwy dla właścicieli działki nr [...];

2/ art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności odnośnie kontroli prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust 3 u.g.n rokowań;

3/ art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w szczególności postępowania organu pierwszej instancji;

4/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy

wadliwego postanowienia organu I instancji;

5/ art. 124 u.g.n. poprzez błędna jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowanie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości zostało przeprowadzone prawidłowo. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. jest

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, poprzez zezwolenie na przebudowę gazociągu mającego być zlokalizowanym w części na działce skarżącej, która zarzuca, że wydania decyzji nie poprzedziły prawidłowo przeprowadzone rokowania. Nieruchomość bowiem nie miała nieuregulowanego stanu prawnego, jeden z jej współwłaścicieli J. C. zmarł bowiem dopiero [...] listopada 2021 r. W ocenie sądu skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm. dalej; ustawa) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei przepis art. 124 ust. 3 ustawy stanowił (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio.

Istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości poprzez zobowiązanie go do udostępnienia tej nieruchomości celem wykonania przez inny podmiot robót budowlanych, określonych w decyzji. Finalnie, zezwolenie takie daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Możliwość takiego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest przy tym zawężona wyłącznie do robót wymienionych w art. 124 ust. 1 ustawy. Przepis ten może znaleźć zastosowanie, gdy spełnione zostaną przewidziane w nim trzy przesłanki. Pierwsza to charakter przedsięwzięcia dla którego decyzja o ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości ma być wydana. Dotyczyć ma ono zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Druga z przesłanek, to brak zgody na taką inwestycję udzieloną przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, po której inwestycja ma być przeprowadzona poprzedzona, rokowaniami, które nie doprowadziły do porozumienia w sprawie dobrowolnej zgody właściciela nieruchomości na dokonanie tych robót. Trzecia przesłanka, to zgodność zamierzenia z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W niniejszej sprawie zgoda na ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości została wydana na przeprowadzenie robót budowlanych dotyczących przebudowy gazociągu średniego ciśnienia. Nie budzi wątpliwości sądu, że roboty te zakresowo mieszczą się w pojęciu zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Roboty te objęte są zatem dyspozycją art. 124 ust. 1 ustawy. W ocenie sądu postępowanie poprzedzające wydaniem zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzję organu I instancji było wadliwe, z uwagi na brak przeprowadzonych negocjacji pomiędzy inwestorem a współwłaścicielami nieruchomości mającej być obciążoną przez zezwolenie na zajęcie nieruchomości

W ustawie nie wskazano wprawdzie, w jakiej formie mają być przeprowadzone te rokowania oraz kiedy (na jakim etapie) można uznać, że rokowania się nie powiodły, co uprawnia organ do wydania decyzji o ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości. Nie budzi jednak wątpliwości sądu, że rokowania takie faktycznie powinny się odbyć. Wprawdzie z uzasadnienia decyzji organu I instancji można wywieść, że nieruchomość mającą być obciążoną traktuje jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, co uzasadnia brak przeprowadzenia rokowań (art. 124a ustawy) to organ II instancji jak się wydaje przyjął odmienne założenia, z uwagi na datę śmierci J. C., co nastąpiło w dniu [...] listopada 2021 r., ale przyjął, że rokowania między inwestorem a współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości się odbyły. Co do pierwszej konkluzji, należy się z organem odwoławczym zgodzić, co zaś do drugiej, już nie. Podkreślić w tym miejscu należy, że samo postępowanie w sprawie zostało toczy się od 2019 r., zaś wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania między innymi z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] został złożony dnia [...] października 2020 r. a więc przed śmiercią J. C..

Podkreślić należy, że wymóg przeprowadzenia rokować, poprzedzających wydanie decyzji, jednoznaczny jest z oceną organu, że rokowania takie zostały prawidłowo przeprowadzone, co jednak nie doprowadziło do zgody właściciela na przeprowadzenie na jego nieruchomości robót budowlanych mających na celu zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Brak przeprowadzenia negocjacji (rokowań) między inwestorem a właścicielem nieruchomości powinien być podstawą do wydania przez organ decyzji odmawiającej zgody na takie ograniczenie. Jak mowa wyżej, na datę złożenia wniosku o wydanie decyzji o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wszyscy współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości żyli, nieruchomość miała więc uregulowany stan prawny. Rokowania co do zasad, warunków, na jakich nieruchomość ta może być częściowo zajęta w celu realizacji celu publicznego obligatoryjnie powinny się odbyć.

Co do formy samych rokowań, ustawa nie wskazuje żadnych ram w jakich mają się one odbyć. Przyjmuje się, że rokowania o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy, nie są negocjacjami w sensie cywilistycznym, a więc nie polegają one na przedstawianiu sobie wzajemnych propozycji, aż do uzyskania konsensusu satysfakcjonującego obie strony. Przeprowadzenie rokowań oznacza zaistnienie takiej sytuacji, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy. Z kolei z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Oznacza to więc, że rokowania nie zawsze muszą kończyć się sukcesem, czyli zawarciem porozumienia, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest dopiero w ostateczności, kiedy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi i z tego względu mogą być one prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym, aczkolwiek muszą być wykazane na piśmie, co jednoznacznie wynika z art. 124 ust 3 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2023 r. II SA/Kr 831/23).

Jak mowa wyżej, rokowania są obligatoryjnym etapem postępowania i niezależnie od tego, jaka powinna być ich forma, na jakim etapie można uznać, że nie zakończyły się powodzeniem (wzajemną zgodą na warunki zajęcia nieruchomości) to jednak brak tych rokowań, które nawet w przy założeniu minimalistycznych warunków do przyjęcia, że się odbyły, muszą mieć praktyczne odzwierciedlenie w dokumentacji obrazujące przebieg postępowania w przedmiocie ograniczenia w korzystania z nieruchomości.

Tymczasem w aktach administracyjnych nie znajduję, że żaden dokument wykazujący, że inwestor zaproponował współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości jakiekolwiek warunki przeprowadzenia przez ich nieruchomość sieci gazowej nazwanej w decyzji przebudową tej sieci. W szczególności dokumentami takimi nie są pisma z dnia 6 grudnia 2019 r. oraz 19 grudnia 2029 r. Pisma te kierowane były do E. i J. K., przy czym J. K. nie był współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Znani przy tym byli spadkobiercy osób wpisanych do księgi wieczystej jako zmarli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości tj. M. W. oraz M. W., natomiast E. K., była jednym ze spadkobierców zmarłych współwłaścicieli nieruchomości a nie jej jedyną właścicielką. Pismo to zresztą nie można zakwalifikować jako rokowania (negocjacje co do ustalenia warunków dobrowolnego wydania nieruchomości dla realizacji celu publicznego) a jedynie informowało o zamiarze przeprowadzenia tego typu robót budowlanych, między innymi na przedmiotowej działce. W ocenie sądu rokowania, o których mowa w art. 124 ust 3 ustawy nie odbyły się, brak zatem było podstaw do wydania decyzji o zezwoleniu na ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości.

Na koniec wskazać należy, że wątpliwości sądu budzi także to, czy zakres planowanych robót budowlanych to rzeczywiście przebudowa istniejącego gazociągu, czy jest to budowa nowego gazociągu, choćby miał on przejąć funkcję gazociągu już istniejącego, który ma być zlikwidowany. Z map załączonych do akt administracyjnych wynika bowiem że rurociąg będący przedmiotem zamierzenia ma biec obok rurociągu istniejącego, opisanego w tych mapach jako "istniejący gazociąg do umartwienia". W tym stanie rzeczy przeprowadzona przez sąd analiza, czy projektowane zamierzenie jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego były by przedwczesne.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.