Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 924/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S.K.Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1791/12 w sprawie ze skargi M.S.K.Spółki z o.o. w S. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 25 maja 2012 r. nr .) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.S. K. Spółki z o.o. w S.na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1791/12, wydanym w sprawie ze skargi M. S. K. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 25 maja 2012 r. nr . w przedmiocie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, oddalono skargę.

Sąd pierwszej instancji poczynił następujące ustalenia w sprawie:

W dniu 26 stycznia 2012 r. (data nadania pocztowego) M. S. K. Sp. z o. o. w S., zwana dalej "skarżącą", zwróciła się do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o udzielonej w dniu 22 grudnia 2011 r. pomocy de minimis o wartości brutto 487.200 zł, stanowiącej równowartość 109.635,90 euro. Jak wskazała, środki w kwocie 487.200 zł zostały wydatkowane na zakup licencji z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Do wniosku o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis załączyła kopię faktury VAT nr .z dnia 14 grudnia 2011 r., wydruk komputerowy potwierdzający dokonanie w dniu 22 grudnia 2011 r. transakcji w kwocie 487.200,00 zł, oświadczenie z dnia 24 stycznia 2012 r., iż M.S.K. Sp. z o.o. nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, kopie sprawozdań finansowych za lata 2008 - 2010.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r., nr . Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej odmówił wydania skarżącej wnioskowanego zaświadczenia. Według organu informacja o dokonaniu omawianego wydatku została przedłożona z uchybieniem terminu określonego w przepisie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm.). W myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia, warunkiem uznania pomocy, jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Zgodnie zaś z ust. 2, w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania.

Cytowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 33 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.). W myśl tego przepisu, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) rodzaje wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis, 2) warunki wykorzystania środków funduszu rehabilitacji, 3) zakres, warunki i formy udzielania pomocy indywidualnej, 4) tryb ustalania zakładowego regulaminu wykorzystania tych środków, 5) warunki tworzenia indywidualnych programów rehabilitacji, w tym skład i zakres działania komisji rehabilitacyjnej tworzącej te programy - mając na względzie prawidłowe wykorzystanie środków tego funduszu.

W następstwie wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej postanowieniem nr . z dnia 25 maja 2012 r., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. Według organu niedochowanie terminu określonego w przepisie § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia pociąga za sobą wygaśnięcie prawa do pomocy de minimis.

W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., skarżąca zarzuciła błędne zastosowanie przepisu § 9 ust. 2 omawianego rozporządzenie, jako wykraczającego poza granice prawa. Jak wskazała, przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L Nr 379 z 28 grudnia 2006 r., s. 5), art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) nie przewidują sankcji w postaci odmowy potwierdzenia charakteru wydatku, stanowiącego pomoc de minimis, w następstwie wystąpienia z wnioskiem o wydanie zaświadczenia z przekroczeniem 30-dniowego terminu od dnia dokonania wydatku. Zdaniem skarżącej omawiane rozporządzenie narusza także przepis art. 92 Konstytucji RP. W myśl art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Według Sądu pierwszej instancji przepis art. 33 ust. 11 pkt 1 zawiera upoważnienie do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady "de minimis", które to pojęcie nie zostało ustawowo zdefiniowane. W rozumieniu potocznym pojęcie "zasady" oznacza między innymi "normy postępowania uznane przez kogoś za obowiązujące" (słownik języka polskiego tom III, PWN, Warszawa 1990, str. 955). Z tych względów Minister Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do określenia norm postępowania dotyczących wydatków ze środków funduszu rehabilitacyjnego, co do których wystąpi pomoc de minimis.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, aby przepisy § 9 ust 1 i 2 powołanego rozporządzenia wykraczały poza zakres delegacji wynikającej z art. 33 ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji uchybienie 30-dniowemu terminowi, o którym mowa w przepisie § 9 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania pomocy de minimis, a zatem jest to termin materialny.

Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła obszerną skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego w rozumieniu przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanego "p.p.s.a.", tj.:

a) § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez jego błędne zastosowanie, jako podstawy wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy, a także wspomniane rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. oraz art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721), jak również ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, w przypadku wystąpienia z wnioskiem o wydanie zaświadczenia później niż w ciągu 30 dni od dnia dokonania wydatku nie przewidują sankcji w postaci odmowy potwierdzenia charakteru wydatku, jako stanowiącego pomoc de minimis;

b) przekroczenie przez ww. rozporządzenie delegacji ustawowej w części wprowadzającej obowiązek terminowego występowania z wnioskiem o wydanie zaświadczenia (§ 9 ust. 2 rozporządzenia), jako nałożony przez akt prawny podustawowy i wbrew delegacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a więc z naruszeniem art. 92 Konstytucji RP;

c) błędną wykładnię art. 33 ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, polegająca na uznaniu, iż ww. norma kompetencyjna pozwala na wydanie aktu podustawowego wprowadzającego m.in. 30-dniowy termin do przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania, pod rygorem wygaśnięcia prawa do uzyskania zaświadczenia o spełnieniu kryterium pomocy de minimis;

d) zastosowanie niekonstytucyjnego przepisu, tj. § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia i przyjęcie, że 30-dniowy termin ma charakter terminu materialnego.

Skarga kasacyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Jak już wskazano skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. Brak oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wywiera ten skutek, że w sprawie są miarodajne, jako skutecznie niepodważone, ustalenia faktyczne stanowiące hipotezę przepisów prawa materialnego zastosowanych przez Sąd pierwszej instancji.

W sprawie miarodajne i niesporne jest złożenie przez skarżącą wniosku o uzyskanie spornego zaświadczenia po upływie 30 dni od dokonania wydatku, a więc z naruszeniem przepisu § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia.

Zasadność wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej w swej istocie uzależniona jest od przesądzenia kwestii zgodności przepisu § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia z zakresem delegacji zawartej w przepisach art. 33 ust. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.

Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej omawiane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie daje uzasadnionych podstaw dla czynienia zarzutu przekroczenia przez to rozporządzenie delegacji przewidzianej w art. 33 ust. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, w tym także w odniesieniu do spornego przepisu § 9 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia.

Wynikający z przepisu art. 33 ust. 11 pkt 1 omawianej ustawy zakres upoważnienia, polegający na określeniu w rozporządzeniu wykonawczym rodzajów wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis, został zrealizowany w przepisach § 2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Przepis art. 33 ust. 11 pkt 1 omawianej ustawy, wbrew stanowisku zajętemu przez Sąd pierwszej instancji, nie daje podstaw dla określenia norm postępowania dotyczących wydatków ze środków funduszu rehabilitacyjnego w odniesieniu do pomocy de minimis. Jednakże ten błędny pogląd Sądu pierwszej instancji pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Określenie takich norm, a w szczególności w zakresie objętym spornym przepisem § 9 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, mieści się w zakresie delegacji zawartej w przepisie art. 33 ust. 11 pkt 2 ustawy, w myśl którego rozporządzenie wykonawcze określi warunki wykorzystania środków funduszu rehabilitacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego omawiane warunki, o których mowa w art. 33 ust. 11 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, normują przepisy: § 4a, § 6 oraz § 9, w tym również § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zresztą przepis § 9 ust. 1 wyraźnie mówi, iż warunkiem uznania pomocy, jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez właściwy organ. Dlatego również i ust. 2 tego paragrafu dotyczy kwestii określenia warunków, zgodnie z delegacją wynikającą z przepisu art. 33 ust. 11 pkt 2 omawianej ustawy.

Mówiąc o warunkach z art. 33 ust. 11 pkt 2 wspomnianej ustawy ustawodawca nie miał na uwadze prawniczego rozumienia pojęcia "warunek", gdyż w oczywisty sposób nie prowadziłoby to do osiągnięcia zamierzonych celów, jakim miało służyć rozporządzenie wykonawcze. Pojęcie "warunek" w języku prawniczym jest rozumiane, jako zastrzeżenie zawarte w treści czynności prawnej, które uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Takie rozumienie pojęcia "warunek", funkcjonującego na gruncie czynności prawnych (umowy), zupełnie nie przystaje dla potrzeb określenia w rozporządzeniu wykonawczym warunków wykorzystania środków funduszu rehabilitacji, w świetle delegacji zawartej w przepisie art. 33 ust. 11 pkt 2 ustawy. Najbliższe rozumienie zakresu pojęcia "warunki", w świetle powyższego przepisu, odpowiadałoby pojęciu "przesłanki", jakie musi spełnić podmiot ubiegający się o wykorzystanie środków funduszu rehabilitacji, także w ramach zasady de minimis. Wychodząc z tego punktu widzenia określenie przez przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia trzydziestodniowego terminu, licząc od dnia dokonania wydatku ze środków funduszu rehabilitacji, mieści się w rozumieniu delegacji zawartej w przepisie art. 33 ust. 11 pkt 2 wspomnianej ustawy.

Nie może także ulegać wątpliwości, iż uprawnienie do uzyskania, w ramach zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, pomocy de minimis nie może być bezterminowe, a wręcz przeciwnie, powinno być zakreślone stosownym terminem. Termin ten, określony w przepisie § 9 ust. 2 rozporządzenia, został uchybiony przez skarżącą. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu, oddalił skargę.

W tym stanie skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.