Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1358/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 25 września 2023 r. nr NHŻ.906.2.2023 w przedmiocie zakazu wprowadzania produktu do obrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 7 lipca 2023 r. nr 427/2023; 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1358/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].07.2023 r. nr [...], znak sprawy: [...].[...].3.2023 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w N. nad N., działając na podstawie:

. art. 1 pkt 6, art. 12 ust. 1, art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 338),

. art. 8, art. 29 ust. 1 pkt. 1, art. 32 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z

2022 r., poz. 2132 z późn. zm.),

. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 8 i art. 12 ust. 1 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz informacji na ich temat, a także w odniesieniu do informacji dotyczących żywienia niemowląt i małych dzieci (Dz. Urz. UE z 2016 L25, s.l),

. § 15 ust. 2 oraz załącznika 8 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 września

. 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (tekst jednolity Dz. U. z 2015, poz. 1026),

. art. 14, art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22.11.2011 r. z późn. zm. s.18),

. art. 1 ust. 1 lit. a) i art. 4 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 [...] 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylającego dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (Dz.U. L 181 z 29.6.2013, s. 35),

. art. 138 ust. 2 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin,

zakazał W. Ł., prowadzącemu działalność pod firmą: W. Ł. Przedsiębiorstwo P.-H.-U. P. M. w N. nad N. - wprowadzać do obrotu produkt pod nazwą: "[...] 1", jako preparat do początkowego żywienia niemowląt, w tym również "Uzupełniacz do puszki - mleko [...] 1" oraz nakazał przedsiębiorcy - wstrzymać wprowadzanie do obrotu oraz wycofać z obrotu produkt pod nazwą: "[...] 1", jako preparat do początkowego żywienia niemowląt, w tym również "Uzupełniacz do puszki - mleko [...] 1" - do czasu opublikowania na stronie internetowej przez Głównego Inspektora Sanitarnego w prowadzonym rejestrze produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu, że zaproponowana kwalifikacja jest prawidłowa dla tego produktu.

Na podstawie art. 108 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) oraz art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 338), pkt. 1 i 2, decyzji nadano się rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na ochronę zdrowia ludzkiego.

Przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. nad N., m.in. dnia [...].06.2023 r., udali się pod adres przedsiębiorstwa celem przeprowadzenia kontroli sanitarnej. W siedzibie firmy nie zastano właściciela, a osoba obecna w budynku, O. W. oświadczyła, że W. Ł. obecnie przebywa na urlopie wypoczynkowym i nie upoważnił nikogo do reprezentowania firmy podczas jego nieobecności. Następnie poinformowała, że nie jest pracownikiem firmy W. Ł., jedynie pracownikiem firmy należącej do M. Ł., prowadzącego działalność pod nazwą: P. W. "B." P. W. "P. M." T. D. w N. nad N.. Ponadto oznajmiła, że żadna z przebywających osób w kontrolowanym budynku nie jest pracownikiem firmy W. Ł..

W związku z powyższym, opuszczono siedzibę przedsiębiorcy i w obliczu niemożności przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy oraz realnym zagrożeniem dla zdrowia wrażliwej grupy konsumentów o szczególnych potrzebach żywieniowych - niemowląt, Organ przeprowadził czynności kontrolne w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w N. nad N., posiadając z urzędu wiedzę, że produkt pn. [...] 1, wprowadzany jest do obrotu przez W. Ł., jako podmiot odpowiedzialny za ten produkt, co potwierdzają pisma przedłożone do innych spraw przez W. Ł..

W wyniku przeprowadzonej kontroli sanitarnej stwierdzono następujące nieprawidłowości:

1. brak zgłoszenia do rejestru produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu produktu pod nazwą "[...] 1", jako preparatu do początkowego żywienia niemowląt, w tym produktu pn. "Uzupełniacz do puszki -mleko [...] 1" i wprowadzanie go, pomimo braku stwierdzenia w rejestrze produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu na stronie internetowej Głównego Inspektora Sanitarnego, prowadzonym zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzanych po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej [...], rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1885), że zaproponowana kwalifikacja jest prawidłowa, co stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2132 z późn. zm.) oraz art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 [...] 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylającego dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (Dz.U. L 181 z 29.06.2013 r., s. 35),

2. na stronach internetowych, w miejscu "Skład", wymieniono "pierwsze mleko" oraz "pierwsze mleko (inne nazwy: młodziwo, [...] bovinum, siara)", które nie znajdują się w załączniku do rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt, a także informacji na ich temat, a także w odniesieniu do informacji dotyczących żywienia niemowląt i małych dzieci (Dz. Urz. UE z 2016 r. L25, s. l). Przedsiębiorca nie przedłożył w odniesieniu do wyżej wymienionego składnika, na podstawie ogólnie przyjętych danych naukowych, że produkt ten jest odpowiedni dla niemowląt od chwili narodzin, co jest niezgodne z art. 3 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 12 ust. 1 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r.,

3. w prezentacji produktu umieszczono oświadczenia żywieniowe o treści: "Zawiera immunoglobuliny" i "Zawiera immunoglobuliny IgG oraz wyłącznie tłuszcz mleczny, co czyni, że jest produktem wyjątkowym, ponieważ nie zawiera innych tłuszczy w tym oleju palmowego", co jest niezgodne z art. 8 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. oraz załącznikiem 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1026),

4. na stronie internetowej stwierdzono brak zapisu "Ważna informacja" lub równoważnego zapisu przed informacją "Karmienie piersią jest najlepszą formą żywienia niemowląt. W związku z tym decyzję o karmieniu dziecka mlekiem modyfikowanym należy skonsultować ze specjalistą w zakresie żywienia niemowląt i dzieci", co jest niezgodne z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1026),

5. wykaz składników poprzedzony jest nagłówkiem, który składa się z wyrazu "Skład" zamiast "Składniki", co jest niezgodne z art. 18 ust. 1 rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22.11.2011 r. z późn. zm. s. 18),

6. Stwierdzono brak podkreślenia, za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła, nazwy substancji lub produktu powodującego alergie lub reakcje nietolerancji, wymienionych w zał. II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. od reszty wykazu składników, co jest niezgodne z art. 21 ust. 1 lit. b) rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.,

7. brak podanej informacji o podmiocie odpowiedzialnym za informację na temat produktu, tj. nazwy lub firmy i adresu podmiotu działającego na rynku spożywczym, o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., co jest niezgodne z art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.,

8. W wykazie składników ww. produktu, w nieprawidłowej kolejności wymieniono składniki środka spożywczego np. selenian sodu, siarczan manganu, glukonian cynku, siarczan miedzi, co jest niezgodne z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.,

9. Prezentacja składników mineralnych ww. produktu nie jest tożsama z załącznikiem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 [...] 2013r., gdyż w opisie produktu widnieje niewłaściwe użycie formy zapisu składników mineralnych, tj. użyto "fosforan wapnia", a winno być "glicerofosforan wapnia"; "glukonian żelaza", a winno być glukonian żelaza II"; "selenian sodu", a winno być "selenian VI sodu"; "siarczan miedzi", a winno być "siarczan miedzi II"; "dwuwinian choliny, a winno być "diwinian choliny", co jest niezgodne z art. 15 ust. 1 cyt. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 [...] 2013 r.

Stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, w ocenie organu I instancji

naruszają obowiązujące przepisy: art. 29 ust. 1 pkt 1, art 32 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2132 z późn. zm.), art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 8 i art. 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2016/127 z dnia 25 września 2015 r., § 15 ust. 2 oraz załącznik 8 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1026), art. 14, art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., art. 1 ust. 1 lit. a) i art. 4 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 [...] 2013 r.

W związku z brakiem zgłoszenia przez przedsiębiorcę produktu "[...] 1" jako preparatu do początkowego żywienia niemowląt do Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wprowadzaniem do obrotu produktu pn. "[...] 1", jako preparatu do początkowego żywienia niemowląt, pomimo braku stwierdzenia w rejestrze produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu ze strony Głównego Inspektora Sanitarnego, prowadzonym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzanych po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1885), że zaproponowana kwalifikacja jest prawidłowa, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także z uwagi na niespełnienie wymagań ustalonych w przepisach prawa żywnościowego dla tej kategorii żywności, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nad N. prowadzi postępowanie administracyjne, mające na celu uniemożliwienie wprowadzania do obrotu produktu "[...] 1" ze względu na podejrzenia, że nie spełnia on wymagań przewidzianych prawem dla preparatu do początkowego żywienia niemowląt. Z uwagi na fakt, że oferowany do sprzedaży na stronie internetowej [...] produkt pn. "[...] 1", nie występuje w ciągłej sprzedaży, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nad N. powziął decyzję o wydaniu zakazu wprowadzania do obrotu przy jednoczesnym wstrzymaniu wprowadzania do obrotu oraz wycofania z obrotu tego produktu.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. Ł. wniósł o jej uchylenie w całości, umorzenie postępowania oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na brak wskazania podstaw faktycznych jego zastosowania, brak zaktualizowania się przesłanek do jego nadania, a także rażące naruszenia prawa jakich dopuszczono się wydając decyzję.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 51 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 221 - dalej: Prawo przedsiębiorców) poprzez przeprowadzenie kontroli poza siedzibą przedsiębiorcy, bez zgody przedsiębiorcy, podczas gdy zgodnie z ust. 4 cytowanego przepisu oznacza to, że dokumenty oraz informacje zebrane w toku czynności wykonywanych przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ust. 2-3a nie stanowią dowodu w postępowaniu kontrolnym. Tym samym jakiekolwiek wykorzystywanie materiału dowodowego zebranego poza siedzibą przedsiębiorcy rodzi również skutki określone w art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców i uniemożliwia ich wykorzystywanie w jakimkolwiek postępowaniu:

2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa:

a) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, mimo pozostawania w obrocie prawnym prawomocnej i ostatecznej decyzji wydanej w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, która jest dla Organu wiążąca, tj. decyzji Inspektor Sanitarny (dalej PWIS) nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. uchylającej decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n. N. (dalej PPIS) z dnia [...] września 2021 r. nr 284/2021 i umarzającej postępowanie - gdzie w punkcie III uchylonej decyzji PPIS w N. n. N. nakazywał "wycofać z obrotu i sprzedaży wysyłkowej przez internet wszystkie produkty spożywcze opatrzone marką [...]", zaś w protokole kontroli [...] z dnia [...] września 2021 r. (strona 11, ostatni akapit) poprzedzającym wydanie uchylonej decyzji stwierdzono "brak zgłoszenia do GIS produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych reklamowanych jako środki przeznaczone do spożycia dla niemowląt (...) marki [...]" - co oznacza prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego wycofania produktu z obrotu i braku konieczności złożenia powiadomienia do GIS, gdyż w judykaturze wskazuje się jednoznacznie, że "stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. rozstrzyganie przez organ administracji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi kwalifikowaną wadę prawną wiążącą się z nieważnością kolejnej wydanej w sprawie decyzji. (...) Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Jeżeli zaś pomimo to została wydana kolejna decyzja, to staje się konieczne stwierdzenie jej nieważności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2021 roku sygn. akt. II GSK nie ma wątpliwości, że decyzja umarzająca postępowanie definitywnie kończy postępowanie i organ administracyjny jest nią związany (art. 110 k.p.a.). Przyjęta w procedurze administracyjnej konstrukcja umorzenia postępowań w drodze decyzji powoduje, iż stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja. (...) Decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę, w której decyzją ostateczną postępowanie umorzono, jest nieważna - art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - res iudicata (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt

II OSK)". (tak: WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r., II SA/Sz 19/21).

b) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, mimo prawomocnego i ostatecznego zakończenia przed GIS postępowania wyjaśniającego dotyczącego zgłoszenia powiadomienia o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu na terytorium [...] produktu [...] 1;

c) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, mimo dopuszczenia produktu [...] 1 do obrotu na rynku unijnym - w innym państwie Unii Europejskiej, [...] - pod nazwą [...] - jako początkowe mleko w proszku dla niemowląt - a nie jako preparat do początkowego żywienia niemowląt - co potwierdza dotychczasowe stanowisko GIS w tym zakresie (w załączeniu wydruk z [...] rejestru żywności);

3. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na niezasadnym przyjęciu, że:

a) podstawą kontroli była interwencja konsumencka, podczas gdy treść protokołu kontroli jednoznacznie wyklucza możliwość zaistnienia jakiejkolwiek skargi czy interwencji, gdyż nie została ona w ogóle określona i nie wskazano nawet jakiej partii produktu miała dotyczyć; o fikcyjności kontroli świadczy jednak przede wszystkim brak weryfikacji jakichkolwiek informacji, w tym skontrolowania produktu - a zamiast tego oparcie się na treści strony internetowej, co jest niedopuszczalnym sposobem ustalania stanu faktycznego;

b) [...] 1 jest preparatem do początkowego żywienia niemowląt - podczas, gdy ustalenia Organu są niepoparte żadnym dowodem i sprzeczne z oznakowaniem produktu. [...] 1 nie jest etykietowany ani reklamowany jako preparat do początkowego żywienia niemowląt, nie jest również tak kategoryzowany na stronach internetowych, w szczególności na stronie [...], gdzie wprost zaznaczono, iż "[...] nie jest preparatem, preparatem mlekozastępczym, suplementem diety czy wyrobem spożywczym specjalnego przeznaczenia medycznego". Skarżący jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości prezentuje produkt jako mleko w proszku dedykowane dla dzieci, a nie preparat mlekozastępczy lub preparat do żywienia; nadto jak wynika z załączonej opinii naukowej [...] 1 nie jest preparatem do początkowego żywienia niemowląt - "w odróżnieniu od - dostępnych w ofercie handlowej - mlekozastępczych preparatów do żywienia niemowląt i małych dzieci, produkowanych z wykorzystaniem olejów roślinnych, modyfikowane mleka [...] zawierają wyłącznie składniki mleka i tłuszczu mlekowego. W poszczególnych mlekach zawartość oraz proporcje głównych składników, tj. białek (białka serwatkowe i kazeina), tłuszczu i laktozy, a także witamin i związków mineralnych są podobne jak w mleku kobiecym i zgodne z zapotrzebowaniem organizmu dziecka w określonym wieku." (opinia prof. dr hab. G. C., specjalisty technologii żywności i żywienia oraz bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i żywienia z dnia [...].07.2023 r. - w załączeniu);

c) M. Ł. dokonał rzekomej rezygnacji z wprowadzania do obrotu produktu [...] 1, podczas gdy M. Ł. nie złożył nigdy rezygnacji dotyczącej wprowadzania produktów do obrotu, a jedynie wycofał złożone powiadomienia (w załączeniu), na skutek otrzymanego przez GIS pouczenia o możliwości wprowadzania produktu do obrotu jako ogólnospożywczego. Następnie GIS postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. wydanym w sprawie BŻ.UE.442.83.2020.6 (w załączeniu) uchylił wcześniejsze postanowienia zobowiązujące do przedłożenia dokumentów - stąd Organ nie może twierdzić, że M. Ł. nie przedłożył żądanych dokumentów, gdyż nie miał takiego obowiązku. Nadto pominięto, że zgodnie z pouczeniem GIS dotyczącym tego samego produktu wprowadzanego przez M. Ł. miał on możliwość wprowadzania produktu do obrotu jako ogólnospożywczego - a tym samym również skarżący ma taką możliwość;

d) na stronie sklepu internetowego, jak również na etykiecie produktu nie znajduje się sformułowanie równoznaczne z treścią "ważna informacja", podczas gdy znajduje się tam zapis o treści: "Uwaga! Karmienie piersią jest najlepszą formą żywienia niemowląt. W związku z tym decyzję o karmieniu dziecka mlekiem modyfikowanym należy skonsultować ze specjalistą w zakresie żywienia niemowląt i dzieci"; a frazę "uwaga" należy uznać za równoważną z zapisem "ważna informacja" (wydruk ze strony w załączeniu).

e) skarżący nie wskazuje na składniki produktu [...] 1, podczas gdy używa określenia "skład", co jest synonimem słowa "składniki" - nadto dokonał zmiany w tym zakresie, zgodnie z wytycznymi Organu;

f) skarżący nie wskazuje alergenów, podczas gdy na etykiecie produktu [...] 1 widnieje wyraźna informacja odnosząca się do występowania potencjalnych alergii;

g) skarżący nie wskazał informacji o podmiocie odpowiedzialnym za informację na temat produktu, podczas gdy na stronie sklepu internetowego i etykiecie produktu wprost wskazano "Podmiot odpowiedzialny za informacje o produkcie: P.P.H.U. "P. M.", ul. [...],[...] nad N. ";

h) skarżący wymienia na etykiecie [...] 1 składniki w nieprawidłowej kolejności, podczas gdy zostały one podane w kolejności od występującego w największej ilości do najmniejszej, przy czym obowiązek taki nie ma zastosowania do tabeli wartości odżywczych, minerałów oraz witamin.

i) skarżący w nieprawidłowy sposób prezentuje i nazywa składniki, podczas gdy na produkcie [...] 1 prawidłowo zaprezentowano składniki, tj. używając właściwych nazw; nadto zaprezentowany przez Organ sposób nazywania składników może mieć odniesienie jedynie do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, a nie do mleka. Niemniej z załączonej tabeli porównawczej wynika, że sposób prezentacji składników w [...] 1 nie odbiega od sposobu prezentacji dokonywanego w dostępnych na rynku preparatach do początkowego żywienia niemowląt;

j) skarżący nie uzasadnił stosowania [...] w produktach dla dzieci, podczas gdy Organ z urzędu posiada wiedzę, iż skarżący w ramach postępowania kontrolnego zakończonego wydaniem przez tut. Organ wydaniem decyzji z dnia [...] września 2021 r. w sprawie N.HŻ - 57/21/J przedkładał szereg dokumentów potwierdzających właściwości sprzedawanych przez siebie produktów, w tym [...] 1; nadto zgodnie z załączonymi opiniami naukowymi - "Celowość stosowania [...] w diecie najmłodszych potwierdzono w metaanalizie. Stosowane w żywieniu niemowląt [...] zmniejszało częstość stolca, występowanie biegunki, a także ograniczało liczebność patogenów [Li i in., 2019]", a nadto "Zastosowanie dodatku "pierwszego mleka" w produkcji mleka modyfikowanego [...] znacząco zwiększa jego potencjał immunomodulacyjny. Tym bardziej, że "pierwsze mleko bydlęce" jest bardziej skuteczne w stymulowaniu odporności jelit i funkcji trawiennych u noworodków i małych dzieci niż [...] ludzkie [Juhl, 2017; Juhl i in., 2018]." (opinia prof. dr hab. G. C., specjalisty technologii żywności i żywienia oraz bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i żywienia z dnia [...].07.2023 r. - w załączeniu);

k) kontrola została przeprowadzona na skutek interwencji konsumenckiej, podczas gdy treść protokołu kontroli jednoznacznie wyklucza możliwość zaistnienia jakiejkolwiek skargi czy interwencji, gdyż nie została ona w ogóle określona i nie wskazano nawet jakiej partii produktu miała dotyczyć. Organ w żaden sposób nie powołuje się na skargę i jej przedmiot. Jednocześnie Organ pomija, że skarżący publikuje na stronie sklepu internetowego bieżące wyniki badań produktów oferowanych w sprzedaży (w załączeniu), co w ogóle nie było przedmiotem zainteresowania Organu, a jednoznacznie przeczy tezom zawartym w zaskarżonej decyzji;

4. naruszenie art. 49 Prawa przedsiębiorców zgodnie z którym czynności kontrolne przeprowadza się na podstawie upoważnienia do kontroli, które doręcza się kontrolowanemu przed pierwszą czynnością, podczas gdy kontrolujące w niniejszej sprawie (vide załączone do zastrzeżeń do protokołu nagranie) nie okazały upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, nie podjęły żadnej próby skontaktowania się z kontrolowanym (chociażby telefonicznie - korzystając z dostępnych na stronie internetowej numerów telefonów), nie podjęły żadnych czynności zmierzających do ustalenia czy w siedzibie firmy znajdują się osoby upoważnione do brania udziału w kontroli, podczas gdy zgodnie z art. 49 ust. 10 Prawa przedsiębiorców w przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrole,

5. przeprowadzenie kontroli przed podjęciem próby poinformowania o kontroli kontrolowanego - jak wynika z protokołu kontroli - punkt 7, strona 11 - Organ przeprowadził kontrolę bez poinformowania kontrolowanego o jej rozpoczęciu. W dniu [...] [...] 2023 r. rozpoczęto kontrolę w siedzibie Organu, aby udać się na krótką "wizytację w siedzibie firmy", co oznacza, że Organ już a priori nie zamierzał informować kontrolowanego o podjętych czynnościach kontrolnych i rozpoczął je celowo i świadomie w siedzibie Organu, mimo braku wyrażenia zgody przez kontrolowanego; co więcej celowo kontynuowano kontrolę bez wiedzy i zawiadomienia kontrolowanego w kolejnych dniach, co również jednoznacznie wynika z treści punktu 7 protokołu,

6. naruszenie art. 8 rozporządzenia Komisji UE 2016/127 z dnia 25 września 2015 r. poprzez przyjęcie, że ww. rozporządzenie ma zastosowania do mleka i produktów ogólnospożywczych, podczas gdy ww. regulacja prawna ma zastosowanie jedynie do preparatów do początkowego żywienia niemowląt,

7. naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - poprzez brak zawiadomienia o kontroli oraz poprzez wskazanie przez Organ, że odstępując od zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli powołuje się na zamiar przeprowadzenia kontroli na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej - [...] jednak nie uczynił, gdyż z protokołu kontroli, jak i zaskarżonej decyzji wynika, że Organ kontrolował przestrzeganie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - a więc opierał się na przepisach krajowych, nie zaś unijnych.

8. naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 61 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej, mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego;

9. naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 57 ust. 4 pkt 1 Prawo przedsiębiorców poprzez brak dokonania wpisu o kontroli w książce kontroli;

10. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa, poprzez brak poczynienia ustaleń faktycznych, uniemożliwienie kontrolowanemu wzięcia udziału w sprawie, oparcie się na z góry przyjętej tezie, brak weryfikacji rzekomych informacji będących podstawą wydania decyzji, wydanie decyzji w oparciu o dane dostępne w internecie.

Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2023 r., nr [...] (NHŻ.906.2.2023) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż dowody zebrane w przedmiotowej sprawie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.., będące załącznikami do protokołu kontroli sanitarnej nr [...]/ES z dnia [...].06.2023 r. świadczą o tym, że wprowadzane do obrotu handlowego przez W. Ł. preparaty do początkowego żywienia niemowląt pn.: "[...] 1" i pn.: "Uzupełniacz do puszki [...] 1" zawierały w swoim składzie "pierwsze mleko (inne nazwy: młodziwo, [...] bovinum, siara)" oraz posiadały informację o zawartości immunoglobulin. Wobec powyższego, zasadnym było uznanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.., że produkty pn.: [...] 1" oraz pn.: "Uzupełniacz do puszki [...] 1" mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, w tym przypadku najbardziej wrażliwej grupy konsumentów - niemowląt.

Zarzut strony dotyczący naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez "wydanie zaskarżonej decyzji, mimo pozostawania w obrocie prawnym prawomocnej i ostatecznej decyzji wydanej w tożsamym stanie faktycznym i prawnym", w ocenie organu II instancji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydana przez Inspektor Sanitarny decyzja nr [...] z dnia [...].11.2021r., znak sprawy: [...] wew. 1955 uchylająca decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.. nr [...] z dnia [...].09.2021 r. i umarzająca postępowanie - zostały wydane w odrębnej sprawie, nieodnoszącej się do niniejszego postępowania. Dotyczyły bowiem decyzji organu, w której postanowiono cofnąć decyzję zatwierdzającą zakład należący do W. Ł., [...] konsekwencją miał być m.in. nakaz wycofania z obrotu i sprzedaży wysyłkowej przez internet wszystkich produktów spożywczych opatrzonych marką [...]. Zdaniem Inspektor Sanitarny, nie można twierdzić, iż obie sprawy są tożsame, gdyż nie dotyczyły tego samego przedmiotu, a jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] [...] 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 134/23, nieważność postępowania, z uwagi na tożsamość spraw, zachodzi, gdy kolejno po sobie zostaną wydane decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Tożsamość sprawy zachodzi zatem, jeżeli w sprawie występuje ten sam podmiot (podmioty), dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.

Ponadto, zdaniem strony organ wydał zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...].07.2023 r. "mimo prawomocnego i ostatecznego zakończenia przed GIS postępowania wyjaśniającego dotyczącego zgłoszenia powiadomienia o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej [...] produktu [...] 1", jednak Główny Inspektor Sanitarny pismem, znak: [...] z dnia [...].07.2021 r. wydał postanowienie, w którym uchylił swoje wcześniejsze postanowienie zobowiązujące przedsiębiorcę do przedłożenia opinii właściwej jednostki naukowej dot. produktu pn. "[...] 1". Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego wynikała z faktu otrzymanej od przedsiębiorcy informacji o wycofaniu wszystkich zgłoszeń, w tym dotyczących produktu pn.: "[...] 1". Dodatkowo, organ w przedmiotowym postanowieniu zwrócił uwagę, że "(...) w związku z powyższym produkt pn.: "[...] 1" nie może być etykietowany, prezentowany oraz reklamowany jako preparat do początkowego żywienia niemowląt". Niezrozumiałe jest zatem dla Inspektor Sanitarny tłumaczenie strony, gdyż zdecydowanie zaprzecza ono zgromadzonym w sprawie materiałom dowodowym.

W złożonym odwołaniu strona przekazała również, że produkt pn. "[...] 1" został dopuszczony do obrotu na rynku unijnym - w innym państwie Unii Europejskiej ([...]) pod nazwą [...] - jako początkowe mleko w proszku dla niemowląt, a nie jako preparat do początkowego żywienia niemowląt, jednak zdaniem organu odwoławczego, ww. produkt dopuszczony zdaniem strony do obrotu w [...], posiada inną nazwę, tj. [...], a nie "[...] 1". Nie można zatem mówić w takim przypadku o identycznych produktach. Poza tym, zgodnie z art. 29 ust. 1-3 informację o ewentualnym wprowadzeniu środka spożywczego objętego obowiązkiem powiadomienia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej należy przekazać do Głównego Inspektora Sanitarnego, załączając równocześnie kopię uprzedniego powiadomienia lub zezwolenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jak również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie są organami kompetentnymi do oceny załączanych przez stronę dowodów świadczących o wprowadzeniu do obrotu produktu objętego obowiązkiem powiadomienia na rynku Unijnym.

Jednocześnie strona zarzuciła błędne przyjęcie przez organ, że podstawą kontroli była interwencja konsumencka, podczas gdy treść protokołu kontroli jednoznacznie wyklucza możliwość zaistnienia "skargi czy interwencji". Organ II instancji wyjaśnił, iż pismem znak sprawy: NHŻ.1411.45.2023 wew. 88 z dnia [...].06.2023 r. Inspektor Sanitarny przekazał do organu I instancji wiadomość e-mail konsumenta, dotyczącą wprowadzania do obrotu handlowego produktu pn. "[...] 1". W przesłanej informacji osoba zainteresowana wspomniała, iż kontaktowała się z producentem ww. produktu, ale gdy podważyła jego jakość, została przez producenta zablokowana na portalu społecznościowym. Konsumentka dodała również, że aktualnie nie ma możliwości dostępu do informacji o przedmiotowym mleku, gdyż na stronie internetowej producenta "nie ma żadnych informacji". Ponadto pismem przekazanym przez organ II instancji, znak sprawy: NHŻ.1411.47.2023 wew. 761 z dnia [...].08.2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. n/N.. został poinformowany o kolejnej interwencji w sprawie przedmiotowego produktu pn. "[...] 1". Przeprowadzona w dniu [...].06.2023 r. kontrola sanitarna była, jak wynika z protokołu Nr [...]/ES kontrolą interwencyjną zrealizowaną w związku ze zgłoszonymi interwencjami konsumenckimi w sprawie produktu pn. "[...] 1" w tym pn.: "Uzupełniacz do puszki [...]".

Kontrola sanitarna przeprowadzona przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.. wykazała nieprawidłowości polegające na braku powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzeniu ww. środków spożywczych do obrotu handlowego, co stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 u.b.ż.ż. Przedmiotowa nieprawidłowość odnosiła się do produktów pn. "[...] 1" oraz pn.: "Uzupełniacz do puszki [...] 1", niezależnie od ich numeru partii.

Zdaniem Inspektor Sanitarny, wskazany przez W. Ł. zarzut dotyczący braku weryfikacji jakichkolwiek informacji, w tym skontrolowania produktu - a zamiast tego oparcie się na treści strony internetowej, należy uznać za bezzasadny. Brak możliwości kontaktu z właścicielem zakładu lub osobą upoważnioną, charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej oraz konieczność podjęcia przez organ niezwłocznych działań ze względu na zgłoszone interwencje, przemawiał za przeprowadzeniem kontroli w sposób zdalny. Powyższe uzasadnia art. 51 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Obowiązki przedsiębiorcy względem poprawnego znakowania środków spożywczych dotyczą również produktów oferowanych za pośrednictwem internetu. Powyższe uzasadnia art. 14 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, który wskazuje, że: bez uszczerbku dla wymogów informacyjnych określonych w art. 9, w przypadku żywności opakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość: obowiązkowe informacje na temat żywności, z wyjątkiem danych szczegółowych określonych w art. 9 ust. 1 lit f), muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i muszą znajdować się w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość.

W złożonym odwołaniu W. Ł. zarzucił również naruszenie art. 8 rozporządzenia 2016/127 poprzez błędne ustalenie przez organ stanu faktycznego i przyjęcie, że produkt "[...] 1" jest preparatem do początkowego żywienia niemowląt, podczas gdy zdaniem strony nie jest on etykietowany, ani reklamowany jako preparat do początkowego żywienia niemowląt i nie jest tak kategoryzowany również na stronach internetowych.

Powyższe tłumaczenia przedsiębiorcy są dla Inspektor Sanitarny zupełnie niezrozumiałe, gdyż zebrane w sprawie dowody zdecydowanie zaprzeczają takiemu twierdzeniu. Zgromadzone w sprawie wydruki ze stron internetowych z etykietami produktów dowodzą bowiem, że przedmiotowe środki spożywcze to mleko początkowe dla niemowląt od 0 - 6 miesięcy. Jak widać na zgromadzonych przez organ I instancji wydrukach na etykiecie przedmiotowego produktu oprócz nazwy tj. "[...] 1" znajdują się następujące informacje: "Mleko początkowe", "Mleko początkowe dla niemowląt do 6 miesiąca życia". Dodatkowo, w prezentacji przedmiotowego produktu zamieszczono: "Mleko dla dzieci [...] 1" 900 g; "M. [...] 1. Wyłącznie z tłuszczem mlecznym"; "Mleko do spożycia przygotowujemy bezpośrednio przed karmieniem". Wyjaśnić należy, iż zgodnie z pkt 3 preambuły rozporządzenia (UE) nr 2016/127 "Preparat do początkowego żywienia niemowląt jest jedynym przetworzonym środkiem spożywczym spełniającym w pełni potrzeby żywieniowe niemowląt w ciągu pierwszych miesięcy życia do momentu wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego. W celu ochrony zdrowia niemowląt niezbędne jest zapewnienie, by preparaty do początkowego żywienia niemowląt były jedynymi produktami sprzedawanymi jako produkty odpowiednie do takiego użycia podczas tego okresu". Natomiast przepisy § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1026, dalej: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r.), precyzują jednoznacznie nazwy dla przedmiotowej kategorii środków spożywczych: "Preparaty do początkowego żywienia niemowląt są wprowadzane do obrotu pod nazwami, odpowiednio: "preparat do początkowego żywienia niemowląt" i "preparat do dalszego żywienia niemowląt". Jednocześnie powyższe preparaty, "(...) wytwarzane z białek mleka krowiego, są wprowadzane do obrotu pod nazwami, odpowiednio: "mleko początkowe" i "mleko następne". W świetle obowiązujących przepisów prawnych, nie ma zatem możliwości użycia innej nazwy dla ww. preparatów, np. takiej jak proponuje strona, tj. "mleko w proszku" i w ten sposób uniknięcia obowiązków prawnych wskazanych m.in. w rozporządzeniu (UE) 2016/127.

Dodatkowo, strona załączyła dowody takie, jak: opinia naukowa nt. "Bezpieczeństwa zdrowotnego mleka modyfikowanego (...)", fragment książki "Żywieniowy fenomen mleka", opracowanie "Immunologiczne podstawy działania [...]". Inspektor Sanitarny stwierdził, że nie posiada kompetencji do ich oceny, gdyż zgodnie z art. 31 u.b.ż.ż. to Główny Inspektor Sanitarny przeprowadzając postępowanie wyjaśniające po otrzymaniu powiadomienia od przedsiębiorcy, może żądać od niego opinii Zespołu do Spraw Suplementów Diety, opinii Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub zobowiązać podmiot do przedłożenia opinii jednostki naukowej. Wykaz krajowych jednostek naukowych właściwych do wydania wspomnianej opinii zawarty jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 23 marca

2011 r. w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzonych po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1885).

Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący do dnia dzisiejszego opinii spełniającej takie wymogi nie przedstawił, a po przeanalizowaniu opinii nt. "Bezpieczeństwa zdrowotnego mleka modyfikowanego (...)" autorstwa prof. dr hab. inż. G. C. zauważono, iż znajduje się tam fragment mówiący o tym, że "pierwsze mleko" można traktować jako lek biologiczny: "Jest to oczywiste, ponieważ z licznych wcześniejszych badań wiadomo, że "pierwsze mleko" należy traktować jako lek biologiczny, co udokumentowano w licznych badaniach klinicznych" [Kelly, 2003; El-Loly, 2007; Struff, Sprotte, 2007; Rawal i in. 2008; Stelwagen i in., 2009; Sears i in., 2017]. Powyższe stwierdzenie budzi dodatkowe, uzasadnione wątpliwości organu co do zasadności stosowania "pierwszego mleka" w żywieniu niemowląt, w tym od pierwszych miesięcy życia.

W. Ł. w przesłanym odwołaniu zarzucił również nieuzasadnione przyjęcie przez organ kontroli żywności, że M. Ł., który we wcześniejszych latach powiadamiał Głównego Inspektora Sanitarnego o zamiarze wprowadzenia do obrotu m.in. produktu pn. "[...] 1", dokonał rezygnacji z jego wprowadzania. Strona twierdzi, że "jedynie wycofał złożone powiadomienia (...), na skutek otrzymanego przez GIS pouczenia o możliwości wprowadzania produktu do obrotu jako ogólnospożywczego" i powołuje się w tym miejscu na wydane przez Głównego Inspektora Sanitarnego pismem, znak: [...] z dnia [...].07.2021 r. postanowienie, w którym organ uchylił swoje wcześniejsze postanowienie zobowiązujące przedsiębiorcę do przedłożenia opinii właściwej jednostki naukowej dot. produktu pn. "[...] 1", jednak decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego wynikała z faktu otrzymanej od przedsiębiorcy informacji o wycofaniu wszystkich zgłoszeń, w tym dotyczących produktu pn.: "[...] 1". Organ w przedmiotowym postanowieniu zwrócił uwagę, że: "(...) w związku z powyższym produkt pn.: "[...] 1" nie może być etykietowany, prezentowany oraz reklamowany jako preparat do początkowego żywienia niemowląt". Niezrozumiałe jest zatem dla Inspektor Sanitarny tłumaczenie strony, gdyż zdecydowanie zaprzecza ono zgromadzonym w sprawie materiałom dowodowym.

Strona zarzuciła także, że organ I instancji niesłusznie uznał, iż zapis użyty przez przedsiębiorcę o treści: "Uwaga!" przed sformułowaniem: "Karmienie piersią jest najlepszą formą żywienia niemowląt" nie jest równoznaczny z zapisem: "Ważna informacja" wskazanym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2010 r. Powyższe. Zdaniem Inspektor Sanitarny, jest to kwestia interpretacji organu.

Odnośnie zarzutu w sprawie użycia sformułowania: "skład" zamiast: "składniki", organ odwoławczy wskazał, iż kwestię tę reguluje art. 18 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr [...], który stanowi, że wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Przepis ten jasno wskazuje na prawidłową formę zapisu, nie dając w tym zakresie innej możliwości.

Strona skarżąca zauważyła ponadto, że dopełniła obowiązku wskazania alergenów, poprzez zamieszczenie na etykiecie produktu pn. "[...] 1" wyraźnej informacji odnoszącej się do występowania potencjalnych alergii. Jednakże, w składzie produktów pn. "[...] 1" znajdujących się na zgromadzonych w sprawie wydrukach ze stron internetowych nie podkreślono nazwy substancji lub produktu powodującego alergie lub reakcje nietolerancji za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła. Powyższe narusza wymagania art. 14 oraz art. 21 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr [...], zgodnie z którymi, w przypadku żywności opakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość obowiązkowe informacje na temat żywności, w tym prawidłowe oznaczanie nazw substancji lub produktu powodującego alergie lub reakcje nietolerancji muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu. W prezentacji produktu pn. "[...] 1", zamieszczonej w sklepie internetowym należącym do W. Ł. występuje w składzie mleko, które jest wymienione w załączniku II jako substancja powodująca alergie lub reakcje nietolerancji i w związku z tym powinna być ona podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników.

W odwołaniu strona nie zgodziła się również z zawartymi w uzasadnieniu wydanej decyzji organu I instancji nieprawidłowościami takimi jak: brak danych o podmiocie odpowiedzialnym za informacje na temat produktu, zamieszczenie w wykazie składników kwestionowanego produktu w nieprawidłowej kolejności następujących składników środka spożywczego: selenian sodu, siarczan manganu, glukonian cynku, siarczan miedzi; zamieszczenie w prezentacji produktu składników mineralnych w sposób niezgodny z przepisami prawa.

Inspektor Sanitarny po przeanalizowaniu powyższych zarzutów oraz stanowiska strony w przedmiotowej kwestii stwierdził, że w załączonych wydrukach do protokołu kontroli sanitarnej Nr [...]/ES z dnia [...].06.2023 r. na stronie internetowej należącej do sklepu [...].pl w opisie prezentowanego do sprzedaży produktu pn. "[...] 1" znajdują się dane podmiotu odpowiedzialnego za informacje o produkcie tj. PPHU P. M. ul. [...], [...] n/Not. Natomiast, na znajdujących się w sprawie wydrukach przesłanych w związku z interwencją prezentujących etykietę produktu pn. "[...] 1" zamieszczono informację: "Informacja o produkcie: P. M. ul. [...]. Hallera 3, [...] nad N. [...]". Powyższe dane w ocenie organu nie wskazują w sposób jednoznaczny, która z firm (należąca do W. Ł., czy M. Ł.) jest odpowiedzialna za produkt.

Wydruki ze stron internetowych przedstawiające wartości odżywcze kwestionowanego produktu wskazują następujące wartości dla 100 g produktu: selenian sodu -130 mg, glukonian cynku - 3,5 mg, siarczan miedzi - 0,27 mg, siarczan manganu -0,064 mg. Natomiast, w etykietowaniu produktu pn. "[...] 1" ww. składniki nie zostały przedstawione w odpowiedniej kolejności, gdyż zapisano: "(...), selenian sodu, siarczan manganu, glukonian cynku, siarczan miedzi". Ponadto, w prezentacji składników mineralnych na stronach internetowych zamieszczono niewłaściwie użyte formy składników mineralnych, tj. "fosforan wapnia", zamiast: "glicerofosforan wapnia", "glukonian żelaza", zamiast: "glukonian żelaza II", "selenian sodu", zamiast: "selenian VI sodu", "siarczan miedzi", zamiast: "siarczan miedzi II", "dwuwinian choliny", zamiast: "diwinian choliny". Powyższe, zdaniem organu odwoławczego narusza zapisy art. 15 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/EWG, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009 (Dz.U.UE.L.2013.181.35 z późn. zm., dalej: rozporządzenie (UE) nr 609/2013). Skarżący powołuje się w tym miejscu na przywołaną przez siebie "tabelę porównawczą", z której wynika m.in., iż wskazane przykładowe produkty do początkowego żywienia niemowląt nie posiadają w oznakowaniu wskazanych form chemicznych składników mineralnych tylko wymieniają np. wapń, żelazo, selen, miedź, jednak zdaniem organu II instancji W. Ł. błędnie zakłada, że taki sposób prezentacji jest nieprawidłowy. Przepisy prawa nie nakazują bowiem zamieszczania w oznakowaniu produktów spożywczych form chemicznych witamin czy składników mineralnych. Wspomniany art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr [...] zobowiązuje przedsiębiorcę do tego, aby wskazane w załączniku do ww. rozporządzenia formy chemiczne znajdowały się w składzie danego produktu, ale nie jest to konieczne w jego oznakowaniu.

W. Ł. w złożonym odwołaniu zarzucił, iż organ pominął, że skarżący w ramach innego postępowania przedkładał szereg dokumentów potwierdzających właściwości sprzedawanych przez siebie produktów, w tym "[...] 1".

Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na ten zarzut wskazał, iż nie posiada kompetencji do ich oceny, gdyż zgodnie z art. 31 u.b.ż.ż. to Główny Inspektor Sanitarny przeprowadzając postępowanie wyjaśniające po otrzymaniu powiadomienia od przedsiębiorcy, może żądać od niego opinii Zespołu do Spraw Suplementów Diety, opinii Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub zobowiązać podmiot do przedłożenia opinii jednostki naukowej. Wykaz krajowych jednostek naukowych właściwych do wydania wspomnianej opinii zawarty jest w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzonych po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1885).

Skarżący stwierdził również, iż organ nie wziął pod uwagę zamieszczonych na stronie, należącego do niego sklepu internetowego bieżących wyników badań produktów oferowanych do sprzedaży.

Inspektor Sanitarny nie zgodził się z powyższym zarzutem, gdyż jak wynika z przedmiotowych wyników badań, tj. sprawozdania z badań 3880/Ż/2023 z dnia [...].06.2023 r., sprawozdania z badań 3796/Ż/2023 z dnia [...].05.2023 r., produkt pn. "[...] 1" został zbadany jedynie w zakresie określonych parametrów mikrobiologicznych. Wyniki badań nie przedstawiają natomiast informacji nt. zawartości poszczególnych składników ww. produktu.

Nadto wskazano, iż pismem z dnia [...].09.2023 r., znak sprawy: [...] do Inspektor Sanitarny wpłynęły zastrzeżenia pełnomocnika strony w związku z zawiadomieniem z dnia [...].08.2023 r.

o zakończeniu postępowania dowodowego. W ww. piśmie zarzucono, iż dopuszczone postanowieniem z dnia [...].08.2023 r. dowody nie dotyczą skarżącego, wobec [...] nie mogą być dopuszczone do sprawy, co według organu II instancji jest bezzasadne. Powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu przedmiotowego środka spożywczego dokonywał syn strony - M. Ł., co nie zmienia jednak faktu, iż W. Ł. wprowadza do obrotu handlowego produkt pn. "[...] 1", również zawierający kwestionowane przez Głównego Inspektora Sanitarnego substancje np. "pierwsze mleko" czy cholinę. Błędne jest zatem twierdzenie strony, że: "(...) pisma GIS z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz [...] [...] 2020 r. pozostają nieprzydatne dla sprawy, gdyż GIS postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. uchylił wcześniejsze postanowienie wydane w sprawie (...)". Wystosowanie przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowienie, znak sprawy: BŻ.UE.442.83.2020.6 z dnia [...].07.2021 r. wynikało bowiem wyłącznie z faktu otrzymania od przedsiębiorcy, tj. M. Ł. informacji o wycofaniu zgłoszenia dotyczącego m.in. produktu pn. "[...] 1". Wobec powyższego W. Ł., wprowadzając do obrotu środek spożywczy pn. "[...] 1" nie był zwolniony z zapewnienia bezpieczeństwa sprzedawanego przez siebie produktu.

Odnosząc się do kwestii zawartej w pkt 2 zastrzeżeń z dnia [...].09.2023 r. złożonych przez W. Ł. dotyczącej faktu, iż "produkt [...] 1 nie jest prezentowany, etykietowany, ani reklamowany jako preparat do początkowego żywienia niemowląt - co wypełnia zalecenia GIS (...)", organ odwoławczy wskazał, że fakt ten nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ wprowadzany do obrotu handlowego przez W. Ł. produkt pn. "[...] 1" został oznakowany jako "mleko początkowe"; nie zmienia to jednak faktu, że jest to również środek spożywczy do początkowego żywienia niemowląt, który powinien spełniać wymagania prawa żywnościowego.

Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem strony, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. n/N.., wydał zaskarżoną decyzję bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, a wszelkie dowody w sprawie zostały zgromadzone dopiero przez Organ odwoławczy (...)", bowiem organ I instancji zgromadził w przedmiotowej sprawie obszerny materiał dowodowy, zawierający szereg dowodów kluczowych dla sprawy, m.in. protokół z kontroli sanitarnej Nr [...]/ES z dnia [...].06.2023 r., decyzję nr [...] z dnia [...].07.2023 r., wydruki ze stron internetowych świadczących o prowadzeniu przez stronę sprzedaży kwestionowanego środka spożywczego itp.

W skardze do Sądu W. Ł. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając:

1) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia [...] [...] 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwaną dalej kpa) w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i 4 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, mimo pozostawania w obrocie prawnym prawomocnej i ostatecznej decyzji wydanym w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, która jest dla Organu wiążąca, tj. decyzji Inspektor Sanitarny (dalej PWIS) nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. uchylającej decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n. N. (dalej PPIS) z dnia [...] września 2021 r. nr [...] - gdzie w punkcie III decyzji PPIS w N. n. N. nakazywał "wycofać z obrotu i sprzedaży wysyłkowej przez internet wszystkich produktów spożywczych opatrzonych marką [...]", zaś w protokole kontroli [...] z dnia [...] września 2021 r. (strona 11, ostatni akapit) poprzedzającym wydanie uchylonej decyzji stwierdzono "brak zgłoszenia do GIS produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych reklamowanych jako środki przeznaczone do spożycia dla niemowląt (...) marki [...]" - co oznacza prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego wycofania produktu z obrotu i braku konieczności złożenia powiadomienia do GIS; gdyż w judykaturze wskazuje się jednoznacznie, że "stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. rozstrzyganie przez organ administracji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi kwalifikowaną wadę prawną wiążącą się z nieważnością kolejnej wydanej w sprawie decyzji. Decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę, w której decyzją ostateczną postępowanie umorzono, jest nieważna - art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - res iudicata (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2010, sygn. akt II OSK)". (tak: WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r., II SA/Sz 19/21).

2) art. 6 kpa w zw. z art. 51 ust. 1, 3 i 4 w zw. z art. 46 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 221 - dalej: Prawo przedsiębiorców) - przez brak rozpoznania podniesionego przez stronę zarzutu polegającego na naruszeniu ww. przepisów poprzez wydanej w wyniku wykorzystania dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy (art. 48-50 Prawa przedsiębiorców oraz 54 ust. 5 Prawa przedsiębiorców) - poprzez przeprowadzenie kontroli poza siedzibą przedsiębiorcy, bez zgody przedsiębiorcy, podczas gdy zgodnie z ust. 4 cytowanego przepisu oznacza to, że dokumenty oraz informacje zebrane w toku czynności wykonywanych przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ust. 2-3a nie stanowią dowodu w postępowaniu kontrolnym, co w konsekwencji oznacza, iż jakiekolwiek wykorzystywanie materiału dowodowego zebranego poza siedzibą przedsiębiorcy rodzi również skutki określone w art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców i uniemożliwia ich wykorzystywanie w jakimkolwiek postępowaniu;

3) naruszenie art. 49 ustawy - Prawo przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych bez doręczenia upoważnienia do kontroli w dniu kontroli, co na podstawie art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców uniemożliwia wykorzystywanie dowodów uzyskanych w ten sposób;

4) naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - poprzez brak dokonania zawiadomienia o kontroli oraz poprzez wskazanie przez Organ, że odstępując od zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli powołuje się na zamiar przeprowadzenia kontroli na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej - czego jednak nie uczynił, gdyż z protokołu kontroli, jak i zaskarżonej decyzji wynika, że Organ kontrolował przestrzeganie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - a więc opierał się na przepisach krajowych, nie zaś unijnych;

5) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 57 ust. 4 pkt 1 Prawo przedsiębiorców poprzez brak dokonania wpisu o kontroli w książce kontroli;

6) naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na niezasadnym przyjęciu, że:

. [...] 1 jest preparatem do początkowego żywienia niemowląt -podczas, gdy [...] 1 nie jest etykietowany, ani reklamowany jako preparat do początkowego żywienia niemowląt, nie jest tak również tak kategoryzowany na stronach internetowych;

. pominięcie, że zgodnie z pouczeniem GIS skarżący istnieje możliwość wprowadzania produktu do obrotu jako ogólnospożywczego, nadto doszło do uchylenia postanowień zobowiązujących M. Ł. do przedłożenia dodatkowych dokumentów (vide: załączniki do zastrzeżeń do protokołu kontroli);

. [...] jest substancją niebezpieczną i nie powinno znajdować się w produktach wprowadzanych na rynek, podczas gdy produkty zawierające siarę bydlęcą są powszechnie dostępne na rynku, a [...] było przedmiotem wielu badań naukowych (vide załączone do akt sprawy opinie) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 61 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej, mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego;

7) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 61 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej, mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego,

8) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 78 §1 kpa oraz art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu i wnioskach dowodowych z dnia [...] września 2023 r.,

9) naruszenie art. 135 kpa poprzez brak rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

Na podstawie art. 106 § 3 ppsa, z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ II instancji, ponawiając wnioski złożone w postępowaniu odwoławczym, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z:

1) załączonych wyroków uniewinniających wraz z uzasadnieniami - na okoliczność braku utrudniania przez skarżącego i jego syna M. Ł. kontroli sanitarnych

2) przesłuchania skarżącego;

3) opinii biegłego z zakresu biotechnologii żywności i żywienia na okoliczność ustalenia składu produktu [...] 1 oraz potwierdzenia bezpieczeństwa stosowania [...] w produktach dla niemowląt, gdyż jedynie sporządzenie opinii i zasięgnięcie specjalistycznej wiedzy może zrewidować twierdzenia Organu odnośnie konieczności zakwalifikowania produktu [...] 1 jako preparatu do początkowego żywienia niemowląt; a obecne tezy Organu nie zostały potwierdzone żadnymi badaniami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, głównie z innych powodów niż podane przez skarżącego.

W rozpoznawanej sprawie podstawą działania organu były przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 338), natomiast materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2021 z późn. zm., zwanej dalej u.b.ż.ż).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż., w celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot działający na rynku spożywczym, który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej "GIS").

Stosownie do art. 30 ust. 1 u.b.ż.ż., po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w art. 29 ust. 1, Główny Inspektor Sanitarny może przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie, czy produkt objęty powiadomieniem, ze względu na jego skład, właściwości poszczególnych składników oraz przeznaczenie:

1) jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na rynku spożywczym kwalifikacją oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego, w szczególności, czy jako:

a) środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego wyraźnie różni się od żywności przeznaczonej do powszechnego spożycia oraz czy odpowiada szczególnym potrzebom żywieniowym, zgodnie z jego przeznaczeniem, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 43, i spełnia wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26

ust. 1 i 2,

b) suplement diety lub środek spożywczy, do którego dodano witaminy, składniki mineralne lub inne substancje wykazujące efekt odżywczy lub inny fizjologiczny spełnia warunki określone w przepisach wydanych - odpowiednio - na podstawie art. 27 ust. 6 i 7 oraz w rozporządzeniu 1925/2006;

2) nie spełnia wymagań innego rodzaju produktu przeznaczonego do używania przez ludzi, w szczególności produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego, produktu kosmetycznego w rozumieniu przepisów o produktach kosmetycznych lub wyrobu medycznego w rozumieniu przepisów o wyrobach medycznych.

W art. 29 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż. wprowadzono zatem obowiązek powiadomienia GIS przez podmiot działający na rynku spożywczym o zamiarze pierwszego wprowadzenia do obrotu m.in. preparatu do początkowego żywienia niemowląt oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Skuteczne powiadomienie GIS otwiera drogę do legalnego wprowadzania na rynek wymienionych środków ale jest też ściśle skorelowane z uprawnieniem GIS, który pełni w tym przypadku funkcję swoistego regulatora rynku inicjującego postępowanie wyjaśniające i sprawdzające. Postępowanie takie może zostać wszczęte w zasadzie w każdym czasie, co wiąże się z potrzebą eliminacji danego produktu lub środka z obrotu, jeżeli okaże się, że jest on np. niebezpieczny. W tego rodzaju sprawach istotna jest więc aktualna wiedza naukowa czemu służy możliwość zwrócenia się o przedłożenie stosownej opinii naukowej.

Zgodnie z art. 31 ust.1 pkt 2 u.b.ż.ż., w przypadku przeprowadzania postępowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Główny Inspektor Sanitarny może zobowiązać podmiot, o którym mowa w art. 29 ust. 1, do udokumentowania, że środek spożywczy spełnia wymagania, o których mowa w art. 30 ust. 1, w szczególności do przedłożenia opinii podmiotu, o którym mowa w art. 7 ust.1 pkt 1, 2, i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (...).

W wydanym rozstrzygnięciu organ odwoławczy ocenił, że zasadnym było uznanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.., że produkty pn.: [...] 1" oraz pn.: "Uzupełniacz do puszki [...] 1" mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia niemowląt, jako najbardziej wrażliwej grupy konsumentów.

Na zarzut, że organ pominął, iż skarżący w ramach innego postępowania przedkładał szereg dokumentów potwierdzających właściwości sprzedawanych przez siebie produktów, w tym "[...] 1", Inspektor Sanitarny stwierdził, że nie posiada kompetencji do ich oceny, gdyż zgodnie z art. 31 u.b.ż.ż. to Główny Inspektor Sanitarny, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające po otrzymaniu powiadomienia od przedsiębiorcy, może żądać od niego stosownej opinii lub zobowiązać podmiot do przedłożenia opinii jednostki naukowej.

Wykaz krajowych jednostek naukowych właściwych do wydania opinii zawarty jest w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzonych po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1885).

Jednocześnie organ podkreślił, że kontrola sanitarna przeprowadzona przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.. wykazała nieprawidłowości polegające na braku powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzeniu produktu do obrotu handlowego, co stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 u.b.ż.ż. Przedmiotowa nieprawidłowość odnosiła się do produktów pn. "[...] 1" oraz pn.: "Uzupełniacz do puszki [...] 1", niezależnie od ich numeru partii.

Wyłania się tu wyraźna niekonsekwencja organu, który wskazuje na konieczność oceny produktu w ramach postępowania przed GIS, a jednocześnie podkreśla, że takie postępowanie się nie toczy, gdyż skarżący nie złożył stosownego powiadomienia w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż. - obowiązek powiadomienia GIS przez podmiot działający na rynku spożywczym o zamiarze pierwszego wprowadzenia do obrotu m.in. preparatu do początkowego żywienia niemowląt oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Organ ustalił, że powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu przedmiotowego produktu dokonywał syn strony - M. Ł.. Organ I instancji stwierdził, że istotny jest rodzaj produktu wprowadzany do obrotu, a skoro jest to tożsamy środek jakim handluje skarżący, to doszło do skutecznego powiadomienia. W dalszej części postępowania już przed organem odwoławczym, stanowiska o skutecznym powiadomieniu nie podtrzymywano, słusznie wskazując na innego wnioskodawcę, a przede wszystkim na brak toczącego się postępowania przed GIS.

Należy podkreślić, że M. Ł. nie występował w imieniu skarżącego. Prowadził on własną działalność gospodarczą i w związku z tą działalnością złożył powiadomienie. Główny Inspektor Sanitarny pismem, znak: [...] z dnia [...].07.2021 r. wydał postanowienie, w którym uchylił swoje wcześniejsze postanowienie zobowiązujące przedsiębiorcę M. Ł. do przedłożenia opinii właściwej jednostki naukowej dot. produktu pn. "[...] 1" na podstawie art. 31 ust. 2 u.b.ż.ż.. Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego wynikała z faktu otrzymanej od przedsiębiorcy informacji o wycofaniu wszystkich zgłoszeń, w tym dotyczących produktu pn.: "[...] 1". Opinia stała się zatem zbędna, a w uzasadnieniu postanowienia podano, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 31 ust. 1 u.b.ż.ż., na podstawie pisma z dnia [...].09.2020 r. stało się bezprzedmiotowe. Oznaczało to odstąpienie od jego prowadzenia.

W momencie wydania zaskarżonej decyzji nie toczyło się zatem żadne postępowanie przed GIS.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia podano art. 8 i art. 32 ustawy b.ż.ż. Redakcja sentencji rozstrzygnięcia jednoznacznie jednak wskazuje, że zastosowano art. 32 ustawy, gdyż określono czasowe wstrzymanie wprowadzania do obrotu, do momentu opublikowania na stronie internetowej GIS w prowadzonym rejestrze produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu, że zaproponowana kwalifikacja jest prawidłowa dla tego produktu. To zdarzenie miało określać moment końcowy istnienia obowiązku. Zakończenie postępowania o którym mowa w art. 30 ust. 1 limitowało zatem okres istnienia obowiązku.

Natomiast wszczęcie przez GIS postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.b.ż.ż. oraz jego niezakończenie stanowi konieczną przesłankę umożliwiającą wydanie decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. Dyspozycja art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. obliguje właściwy organ inspekcji sanitarnej do podjęcia decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzenia produktu do obrotu w przypadku wystąpienia przesłanek w tym przepisie wskazanych. Decyzja wydana w trybie art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. obowiązuje do czasu zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1, tj. postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez GIS i ma do tego czasu uniemożliwić obrót środkiem spożywczym, co do którego organ powziął uzasadnione podejrzenie, że nie spełnia określonych wymagań.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że podjęcie decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzania do obrotu środka spożywczego niespełniającego wymagań określonych dla tego środka, następuje wtedy, gdy zachodzi podejrzenie, co do jego występowania w obrocie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. wystarczającą przesłanką do wydania decyzji jest podejrzenie, że środek spożywczy nie spełnia wymagań dla tego środka. Niewątpliwie podejrzenie wymaga mniejszego stopnia pewności oceny stanu faktycznego, lecz powinno być ono uzasadnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2020 r., II GSK 514/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 lutego 2020 r., IV SA/Wr 414/19; oba wyroki dostępne: CBOSA). Podejrzenie, że jest to środek spożywczy niespełniający wymagań określonych dla tego środka związane jest z działaniem GIS, który jest organem właściwym do prowadzenia postępowania mającego na celu dokonanie takich właśnie ustaleń. Sam fakt wszczęcia przez uprawniony organ takiego postępowania i jego niezakończenie stanowi przesłankę, której spełnienie się powoduje obowiązek wydania decyzji na mocy art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. (wyrok WSA w Warszawie z 9.07.2020 r., VII SA/Wa 234/20, LEX nr 3058561).

Stosując przepis art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. organ nie prowadzi zatem postępowania dowodowego ukierunkowanego na ustalenie, czy dany produkt spełnia przewidziane dla niego wymagania, ani czy jest produktem niebezpiecznym dla zdrowia. Zasadniczo nie jest też konieczne na tle art. 32 ust. 1 udowodnienie przez organ, że przedmiotem postepowania jest środek spożywczy niebezpieczny dla zdrowia. Na podstawie art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. nie prowadzi się postępowania zmierzającego do ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 1 u.b.ż.ż. Ustawodawca nie przewidział możliwości równoległego prowadzenia dwutorowych postępowań przez dwa organy o różnej właściwości rzeczowej, wyjaśniających właściwości wprowadzonego do obrotu po raz pierwszy na terytorium RP produktu. W związku z tym, wszelkie argumenty odnoszące się do kwalifikacji i cech produktu, przemawiające za jego bezpieczeństwem nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego. Nie mają one znaczenia dla oceny przesłanek odnoszących się do możliwości zastosowania art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. Szczegółowa analiza, czy jest to produkt niespełniający wymagań określonych dla tego środka związane jest z działaniem GIS, który jest organem właściwym do prowadzenia postępowania mającego na celu dokonanie takich właśnie ustaleń.

Postępowanie wyjaśniające przed GIS daje więc podstawy do wydania decyzji zakazującej wprowadzania danego produktu do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu i wycofanie z obrotu do czasu zakończenia prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed GIS na wskazanej podstawie.

Celem art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. jest jedynie uniemożliwienie ze względu na konieczność ochrony zdrowia obywateli, wprowadzenia produktu do obrotu do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez GIS. W tym zakresie ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia kompetencje przyznała właściwemu państwowemu powiatowemu lub granicznemu inspektorowi sanitarnemu.

Oprócz powołania jako podstawy rozstrzygnięcia art. 32 ust. 1 ustawy b.ż.ż., wymieniono też art. 8. Podstawą do nałożenia obowiązków może być art. 8.

Stosownie do art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w celu ochrony zdrowia i życia konsumentów, organ podejmuje decyzję zakazującą wprowadzania do obrotu środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie spełniają wymagań określonych dla tych środków spożywczych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję zakazującą wprowadzania przedmiotowego środka do obrotu, do czasu zakończenia prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed GIS a więc opartą o przesłanki z art. 32 ust. 1 u.b.ż.ż. a nie znajdują one oparcia w materiale dowodowym zebranym w sprawie w zakresie powiadomienia GIS.

W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy w obrocie prawnym istnieje prawomocna i ostateczna decyzja wydana w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, która jest dla Organu wiążąca, tj. decyzja Inspektor Sanitarny nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. uchylająca decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n. N. z dnia [...] września 2021 r. nr 284/2021 i umarzająca postępowanie - gdzie w punkcie III uchylonej decyzji, PPIS w N. n. N. nakazywał "wycofać z obrotu i sprzedaży wysyłkowej przez internet wszystkie produkty spożywcze opatrzone marką [...]", - co oznacza prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego wycofania produktu z obrotu i brak konieczności złożenia powiadomienia do GIS. Jak wskazał skarżący "stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. rozstrzyganie przez organ administracji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi kwalifikowaną wadę prawną wiążącą się z nieważnością kolejnej wydanej w sprawie decyzji. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady res iudicata. Decyzja wydana przez Inspektor Sanitarny nr [...] z dnia [...].11.2021 r., znak sprawy: [...] wew. 1955, uchylająca decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. n/N.. nr [...] z dnia [...].09.2021 r. i umarzająca postępowanie zostały wydane w odrębnej sprawie, nieodnoszącej się do niniejszego postępowania. Dotyczyła ona decyzji organu, w której postanowiono cofnąć decyzję zatwierdzającą zakład należący do W. Ł.. Nakaz wycofania z obrotu i sprzedaży wysyłkowej przez internet wszystkich produktów spożywczych opatrzonych marką [...] konsekwencją cofnięcia zatwierdzenia zakładu.

W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną stanowił art. 32 u.b.ż.ż Nie ma podstaw do stwierdzenia, że wydane rozstrzygnięcie nastąpiło w warunkach istnienia prawomocnej i ostatecznej decyzji w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Zasadnicze jednak znaczenie ma fakt, że mówiąc o tożsamości sprawy w znaczeniu res iudicata musiałyby zapaść tożsame rozstrzygnięcia merytoryczne. W powołanej przez skarżącego sprawie doszło do umorzenia postępowania. Nie ma zatem tożsamości przedmiotowej i prawnej ani rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie stanowiącego punkt odniesienia do oceny stanu res iudicata .

Umorzenie postępowania nie jest rozstrzygnięciem pozwalającym na zasadne postawienie zarzutu o wystąpieniu w sprawie stanu res iudicata rzeczy załatwionej. Decyzja umarzająca postępowanie definitywnie kończy postępowanie a więc ma charakter rozstrzygnięcia kończącego sprawę lecz nie rozstrzyga o istocie sprawy, co należy rozpatrywać dokonując porównania do wydania kolejnej decyzji. Umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym a nie merytorycznym. Podstawę prawną wskazanej przez skarżącego decyzji stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowiący, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., może zachodzić z powodów podmiotowych lub przedmiotowych. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić, jeżeli w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie wtedy jest/staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r., II GSK 258/22, LEX nr 3346704, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych,

Postępowanie jest bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, tj. gdy sprawa indywidualna nie podlega i nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej lub też został cofnięty wniosek zawierający żądanie jej wydania.

Nie można zatem stwierdzić, że wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej obecnie decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a

Oceniając zaskarżoną decyzję, w podanych okolicznościach a więc konieczności ustalenia właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji zbadania przesłanek właściwych dla konkretnego postępowania, jako przedwczesne należy uznać przystąpienie do ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych w odniesieniu do rodzaju produktu, oceny jego składu, właściwości czy prawidłowego etykietowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 P.p.s.a. także utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz zwrot równowartości uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

R. Owczarzak G. Saniewski J. Bortkiewicz