Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 173/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31ia
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 1,  art. 140mb pkt 2, art. 140n ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 189d, art. 189f, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. W. (W.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 grudnia 2022 r. nr SKO.K/41.3/1799/2022/17780/KS w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 30 września 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta R, na podstawie art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140n ust. 1, ust. 2a i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 988 z późn. zm., dalej: "P.r.d.") nałożył na P.W. (dalej: "Strona", "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 200 zł za niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. tj. zgłoszenia nabycia pojazdu w terminie nieprzekraczającym 60 dni.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 17 lutego 2022 r. Strona złożyła wniosek o przerejestrowanie pojazdu marki "[...]" o nr VIN: [...], zarejestrowanego w ewidencji pojazdów pod nr rej. [...], do którego dołączono m.in. dokument nabycia w/w pojazdu z dnia [...] grudnia 2021 r. Po przeanalizowaniu dokumentów złożonych w sprawie przerejestrowania przedmiotowego pojazdu stwierdzono, iż Strona postępowania nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy P.r.d. w zw. z art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.), który stanowi, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić Starostę w terminie nieprzekraczającym 60 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

Pojazd został przez Stronę postępowania zakupiony w dniu [...] grudnia 2021 r. i na dzień rozpatrywania wniosku w sprawie przerejestrowania rzeczonego pojazdu nie został odnotowany w systemie CEPiK fakt nabycia pojazdu, do którego zgłoszenia właściciel był ustawowo zobowiązany. W toku postępowania administracyjnego stwierdzono przekroczenie terminu właściwego dla dokonania tej czynności o 1 dzień. Stosownie do treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Covid-19 organ zawiadomieniem z dnia 17 lutego 2022 r. poinformował Stronę o uchybieniu ustawowego terminu i wyznaczył termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdu, o czym strona została prawidłowo i skutecznie powiadomiona. Strona nie skorzystała z możliwości złożenia uzasadnionego wniosku o przywrócenie terminu. W związku z powyższym dnia 30 sierpnia 2022 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na właściciela kary pieniężnej. Następnie organ podał, iż w sprawie rozważono dopuszczalność odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 189f k.p.a. Organ ocenił, że o ile dokonanie zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdu, nawet z uchybieniem terminu, stanowi o zaprzestaniu naruszenia, to analiza całości zebranego materiału dowodowego nie wskazuje, iż w spawie zachodzi znikoma waga naruszenia. Do odstąpienia od nałożenia kary obie przesłanki muszą bowiem zaistnieć łącznie. Zdaniem organu wina leży po stronie Skarżącego. W toku postępowania Strona nie wskazała żadnych szczególnych okoliczności uniemożliwiających wypełnienie ustawowego obowiązku. W przypadku Strony zachodzi wina nieumyślna, zatem organ podjął decyzję o wymierzeniu najniższej przewidzianej przepisami kary w wysokości 200 zł. Organ zwrócił również uwagę, iż nieterminowe dokonywanie zgłoszeń przez zobowiązane podmioty zasadniczo utrudnia organom administracji publicznej wykonywanie ich obowiązków ze względu na brak w bazie CEPiK danych dotyczących aktualnych właścicieli pojazdów. Decyzja została doręczona w dniu 14 października 2022 r.

Strona wniosła odwołanie w dniu 27 października 2022 r. od opisanej wyżej decyzji wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz wnosząc o uchylenie decyzji oraz odstąpienie od ukarania ze względu na okoliczności sprawy i słuszny interes strony.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż decyzja jest szkodliwa społecznie, gdyż przerzuca na stronę odpowiedzialność za nieład organizacyjny organu, a także pozbawiona jest zrozumienia i empatii dla petentów w sytuacji, gdy każda procedura administracyjna jest ustanawiana dla obywatela i w celu załatwienia jego sprawy i tak powinna być wykonywana. Podkreślono, że dokumenty umożliwiające przerejestrowanie pojazdu Strona otrzymała od Leasingodawcy nie w dniu [...] grudnia 2021 r. (data widniejąca na fakturze), ale kilka dni później tj. w dniu [...] grudnia 2021 r., zatem faktycznie dokument nabycia pojazdu razem z kartą pojazdu dotarł do Strony w dniu [...] grudnia 2022 r. i chociażby z tego względu należało uwzględnić, iż termin został zachowany i nie było przesłanek do wnoszenia o jego przywrócenie. Ponadto zdaniem Strony był to również argument za możliwością odstąpienia od nałożenia kary. Nie bez znaczenia pozostają w ocenie Strony również często zmieniające się regulacje dotyczące terminu rejestrowania pojazdów - w ciągu trwania pandemii, aż czterokrotnie zmieniano ten termin, który wynosił od 30 do 180 dni. A organy również w tym zakresie popełniały omyłki, o czym świadczy błąd w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Strona podała także, że przed złożeniem wniosku w dniu 17 lutego 2022 r. o przerejestrowanie pojazdu kilkukrotnie podejmowała próby kontaktu z urzędem, co jednak uniemożliwiała panująca sytuacja m.in. ilość osób oczekujących na załatwienie sprawy w urzędzie, braki kadrowe, brak możliwości dłuższego oczekiwania. Swoje stanowisko Strona poparła stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. II SA/Go 373/20. Strona nie zgodziła się z wyrażoną przez organ oceną, iż w sprawie nie zaistniała znikoma waga naruszenia. W sprawie zostały bowiem spełnione zdaniem Strony przesłanki do odstąpienia od nałożenia przedmiotowej kary. W odwołaniu zasygnalizowano również uchybienia zasadom postępowania w toku prowadzonej sprawy, a także wskazano na niekompetentne zachowanie pracowników organu. Do odwołania przedłożono: kserokopię okładki przesyłki Leasingodawcy oraz wydruk potwierdzenia doręczenia przesyłki zawierającej fakturę i kartę pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r. nr SKO.K/41.3/1799/2022/17780/KS, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił, iż określony w ar. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy P.r.d. 30-dniowy termin na zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu, ze względu na stan epidemiczny został wydłużony na mocy art. 31ia ustawy Covid-19 do 60 dni. Wskazał także, iż decyzje wydawane w trybie przepisów art. 140m - art. 140mb nie podlegają uznaniu administracyjnemu, zatem organ w określonym stanie faktycznym musi wydać decyzję o określonej treści. Organ odwoławczy ustalił, iż w dniu [...] grudnia 2021 r. Odwołujący się nabył pojazd, był zatem zobowiązany do zawiadomienia starosty o jego nabyciu do dnia 16 lutego 2022 r. Zawiadomienie nastąpiło natomiast dopiero w dniu 17 lutego 2022 r., co oznacza, że uchybiono terminowi wskazanemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym czynności zawiadomienia o nabyciu pojazdu powinien był dokonać w terminie nieprzekraczającym 60 dni od dokonania tej czynności prawnej. W związku z tym organ zawiadomił Stronę o uchybieniu terminu oraz wyznaczył termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu, który nie został przez Stronę złożony. W związku z tymi ustaleniami organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie wystąpiła przesłanka nałożenia na Stronę kary pieniężnej z tytułu niewypełnienia obowiązku wskazanego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.

W dalszej części organ wyjaśnił, iż wydanie decyzji w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 140mb pkt 2 P.r.d. wymaga uprzedniego rozważenia możliwości zastosowania przepisu art. 189f k.p.a. Po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy Kolegium stwierdziło, że nie dopatrzyło się w rozpatrywanej sprawie okoliczności świadczących o znikomym charakterze naruszenia prawa popełnionego przez Stronę. Strona pozostawała w zwłoce w wykonaniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu jedynie przez jeden dzień, jednak sama długość tego okresu nie świadczy w tej sprawie o znikomym charakterze uchybienia. Organ odwoławczy podkreślił, że: Strona dysponowała wydłużonym, bo aż 60 - dniowym, terminem na wykonanie obowiązku, z akt sprawy nie wynika też, aby uchybieniu obowiązkowi towarzyszyły jakiekolwiek szczególne okoliczności, które powodowałyby, że sytuacja Strony byłaby w rozpatrywanej sprawie szczególna, z odpowiedzialności prawnej nie zwalnia brak znajomości obowiązującego prawa, za szczególną okoliczność nie można uznać faktu otrzymania od poprzedniego właściciela dokumentów dotyczących nabycia pojazdu po trzech dniach od zawarcia transakcji. Strona nie wykazała więc, że nie ponosi winy za nieterminowe wypełnienie obowiązku. Nadto Strona miała możliwość uwolnienia się od sankcji poprzez złożenie wniosku o jego przywrócenie. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę, iż Strona pozostawała w zwłoce jedynie przez jeden dzień, było to jej pierwsze naruszenie prawa o takim charakterze i nie odniosła korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy, zatem Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do ustalenia wysokości kary. Decyzja została doręczona w dniu 16 grudnia 2022 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania 16 stycznia 2023 r.). Względem zaskarżonej decyzji sformułował zarzut naruszenia: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 189f k.p.a. oraz art. 140n ust. 4 P.r.d. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia Stronie kary administracyjnej. Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący ponowił stanowisko przedstawione na etapie złożonego odwołania. Ponadto zwrócił uwagę, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. Co do niezłożenia wniosku o przywrócenie terminu podał, iż "uznał za absurdalne zgłaszanie takiego wniosku, gdyż dopełnił ustawowego obowiązku dzień po terminie". Skarżący podkreślił, że nałożenie przedmiotowej kary uważa za "skrajnie niesprawiedliwe i nieuzasadnione". Przywołał także orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie swojego stanowiska. Wskazał również, że akta sprawy nie zawierają notatek służbowych, o których sporządzenie Skarżący wnioskował.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2494) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżącego w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie wraz z pouczeniem (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 grudnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji - Prezydenta Miasta R. z dnia 30 września 2022 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu w terminie. Ocena przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do dwóch kwestii: zasadności nałożenia przez organ kary pieniężnej na nabywcę pojazdu w związku z niedochowaniem obowiązku zawiadomienia organu właściwego, w terminie 60 dni, o nabyciu pojazdu, a także zasadności odmowy przez organy orzekające w sprawie zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do treści art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, zgodnie z treścią art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zastosowanie miał wydłużony termin na zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu do 60 dni.

Niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. lub wykonanie go z opóźnieniem może powodować odpowiedzialność administracyjną, zagrożoną karą administracyjną. W świetle art. 140mb pkt 2 P.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Z akt przedłożonych do sprawy wynika, iż przedmiotowy pojazd został nabyty dnia [...] grudnia 2021 r., natomiast wniosek o rejestrację pojazdu złożono w dniu 17 lutego 2022 r. (karta nr 1 akt administracyjnych). Pismem z dnia 17 lutego 2022 r. organ dokonał poinformowania Strony stosownie do treści art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 30 sierpnia 2022 r. zostało doręczone Stronie w dniu 13 września 2022 r. (karta nr 6 akt administracyjnych).

Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do uchybienia terminu w wykonaniu obowiązku wynikającego z treści art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., tj. obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu w ustawowym terminie, stąd też zastosowanie znalazł art. 140mb pkt 2 P.r.d. Kara określona w tym przepisie winna być nałożona z zachowaniem przesłanek wynikających z treści przepisu art. 140n ust. 4 tej ustawy stanowiącym, iż ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednak, iż przyjęcie poglądu, że przywołany przepis art. 140n ust. 4 P.r.d. w sposób autonomiczny i wyczerpujący reguluje dyrektywę wymiaru kary administracyjnej w sprawie naruszałoby fundamenty normatywne i aksjologiczne regulacji ogólnej dotyczącej administracyjnych kar pieniężnych przewidzianej działem IVa Kodeksu postępowania administracyjnego prowadząc do naruszenia chronionych konstytucyjnie zasad równości i proporcjonalności. Stąd też organy stosując tę karę powinny brać pod uwagę również dyrektywy wynikające z art. 189d k.p.a.

Z tych samych racji do kary administracyjnej regulowanej art. 140mb i art. 140n ust. 4 P.r.d. znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 189f k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. II SA/Go 293/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. III SA/Po 1618/21). Z analizy art. 189f k.p.a. wynika, że w przypadku odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, również mamy do czynienia z instytucją opartą na potrzebie analizy przesłanek ocennych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2022 r. sygn. III SA/Łd 373/22).

Zgodnie z brzmieniem art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Jak wynika z treści przywołanej regulacji, przesłanki określone w pkt 1 (art. 189f § 1 k.p.a.), tj. znikoma waga naruszenia prawa i zaprzestanie naruszenia prawa przez stronę, muszą być spełnione łącznie. Ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. Organ z całą pewnością powinien rozważyć chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. W doktrynie zauważa się, że oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" należy odwołać się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej określonych w art. 189d pkt 1 k.p.a. (por. A. Wróbel, Art. 189f Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2022). Stanowisko to Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela.

W niniejszej sprawie nałożono na Skarżącego karę w wysokości 200 zł. Z akt sprawy i z uzasadnień, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie wynika, aby organy administracji obu instancji poczyniły ustalenia dotyczące innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n P.r.d. okoliczności przemawiających za miarkowaniem kary i odstąpieniem od jej wymierzenia. W uzasadnieniach wydanych decyzji brak jest w ogóle rozważań odnoszących się do treści powołanego art. 189d k.p.a. tak w odniesieniu do wymiaru kary, jak i oceny stopnia naruszenia prawa przez Skarżącego. Wskazane wyżej ustalenia są natomiast konieczne, co wiąże się z ich wyjaśnieniem i rozważeniem w dalszym toku sprawy. Wymogowi temu nie czyni zadość stwierdzenie, iż organ odwoławczy "nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie okoliczności świadczących o znikomym charakterze naruszenia prawa popełnionego przez Stronę" (str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), a także jedynie ogólne odwołanie się do okoliczności, o których mowa w art. 140n ust. 4 P.r.d. ("strona pozostawała w zwłoce jedynie przez jeden dzień, było to jej pierwsze naruszenie prawa o takim charakterze, i nie odniosła korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy", str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Organ, jak już wskazano, pominął w całości dokonanie analizy zachowania Skarżącego w aspekcie treści art. 189d k.p.a., normującego dyrektywy wymiaru kar pieniężnych.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Skarżący 17 lutego 2022 r. zawiadomił organ I instancji o nabyciu pojazdu i wniósł o jego rejestrację. Nie budzi zatem wątpliwości, że stan naruszenia prawa przez Skarżącego ustał przed wszczęciem postępowania (zawiadomienie z dnia 30 sierpnia 2022 r.).

Zdaniem Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy nie sposób również przyjąć, że samodzielne wykonanie przez Skarżącego obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu jeden dzień po upływie terminu do wykonania tego obowiązku, przy uwzględnieniu podawanych przez Stronę okoliczności: opóźnienia w otrzymaniu dokumentów pojazdu, kilkukrotnych prób dokonania zgłoszenia w urzędzie, ograniczeń związanych ze stanem epidemii, wywołało znaczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, jeżeli w ogóle takie skutki można dostrzec.

Jednocześnie warto dokonać zestawienia okoliczności uchybienia przez Skarżącego terminowego wykonania obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu wynoszącego jeden dzień, z czasem reakcji organu na powyższe naruszenie. Jak wynika z akt Skarżący dokonał zgłoszenia nabycia pojazdu dnia 17 lutego 2022 r., natomiast decyzja nakładająca karę pieniężną została wydana w dniu 30 września 2022 r., na skutek postępowania wszczętego w dniu 30 sierpnia 2022 r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznaje za zasadne rozważenie przez organy zasadności zaniechania odstąpienia od nałożenia kary i jej nałożenie po tak długim czasie od samodzielnego dokonania zgłoszenia.

Nie sposób również nie zauważyć, że chociaż organy podkreśliły w uzasadnieniu decyzji, iż z akt sprawy nie wynika, aby uchybieniu obowiązkowi towarzyszyły jakiekolwiek szczególne okoliczności (str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, str. 3 uzasadnienia decyzji organu I instancji), to w istocie organy nie zwróciły się do Skarżącego o ich udzielenie. W treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania organ I instancji poinformował Stronę wyłącznie o treści art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i art. 10 § 1 k.p.a. oraz podał, iż "uwagi i wyjaśnienia należy złożyć w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia" (karta nr 6 akt administracyjnych), organ nie poinformował jednak o przesłankach wymiaru kary administracyjnej i odstąpienia od jej wymierzenia wynikających z art. 189d i art. 189f k.p.a. Skarżący mógł zatem nie mieć świadomości, na jakie okoliczności może się powołać i jakie dowody może przedstawić organowi administracji. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji przepisu art. 10 § 1 k.p.a. w ogóle nie zastosował.

Odnotowania wymaga, iż obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy P.r.d. ciąży jednocześnie na nabywcy jak i zbywcy pojazdu. W sytuacji, gdy zawiadomienie złożone zostanie przez jeden z podmiotów zobowiązanych, to zasadniczo cel zawiadomienia może być już osiągnięty, co jednak nie zwalnia drugiego z obowiązanych podmiotów z obowiązku zawiadomienia i nie powoduje, że wobec niego nie mają zastosowania przepisy dotyczące kar pieniężnych z art. 140mb pkt 2 P.r.d. Powyższe może mieć jednak znaczenie przy ustalaniu zakresu naruszenia. Z akt nie wynika natomiast czy obowiązek ten został wypełniony przez zbywcę. Jak zauważa się w orzecznictwie przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone, jeśli wobec dokonania zgłoszenia przez nabywcę samochodu, pozwalało to już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. II SA/Go 279/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 376/22).

Zauważyć także należy, iż na tle stosowania kary pieniężnej za nieterminowe zgłoszenia, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się ponadto, że trudno uznać, iż zawiadomienie organu o zbyciu pojazdu z jednodniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, nie ma charakteru znikomego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. III SA/Łd 603/20, por. także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Op 395/21).

Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione pozostaje wyjaśnienie Stronie czy czas jej opóźnienia w zawiadomieniu o nabyciu pojazdu, wobec dokonania tego zawiadomienia samodzielnie w jeden dzień po upływie terminu, rzeczywiście spowodowało, a jeśli tak, to jakie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych.

Kontrola sądowoadministracyjna rozpoznawanej sprawy doprowadziła do stwierdzenia naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie zasadne pozostają zarzuty skargi.

Poczynienie w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu ustaleń dotyczących okoliczności wprost wskazanych w dyrektywach art. 140n P.r.d, jak i odnoszących się do dyrektyw zawartych w art. 189d k.p.a. jest konieczne nie tylko w celu miarkowania kary, lecz również w celu należytego rozważenia możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. Z tych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie.

Powyższe stało się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Organ winien pamiętać, iż przy wymierzaniu kary powinien ocenić i uwzględnić wszystkie okoliczności, w jakich doszło do naruszenia, w tym powody zaniechania dopełnienia obowiązku.

Jednocześnie wyjaśnić należy, że Sąd nie wskazuje rozstrzygnięcia. Stwierdza wyłącznie, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, a organ administracji ma obowiązek ponownego rzetelnego przeprowadzenia postępowania i następnie rozważenia okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. decyzję ją poprzedzającą.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.