Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 188/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 122
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: § 10 ust. 2, § 10 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 391
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
article: art. 8
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. P. i M. P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą P. s.c. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 14 marca 2024 r. nr SKO.423.2.2024 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Dębnica Kaszubska z dnia 15 stycznia 2024 r. nr RA.4453.3.18.2023.KD, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżących J. P. i M. P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą P. s.c. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

﻿Sygn. akt III SA/Gd 188/24

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 listopada 2023 r. J. P. i M. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe [...] (określani dalej także jako: "wnioskodawcy" lub "skarżący"), wystąpili do Wójta Gminy Dębnica Kaszubska o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. A. zamieszkałego na terenie tej gminy. Do wniosku dołączono m.in.:

1/ umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie "sprzedawca", zawartą pomiędzy wnioskodawcami a M. A. w 2020 r. na okres 36 miesięcy (od dnia 1 września 2020 r. do dnia zdania egzaminy kwalifikacyjnego, nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2023 r.), gdzie wskazano, że szkolenie będzie się odbywało pod nadzorem M. P. posiadającego tytuł technika ekonomisty, a młodociany będzie realizował obowiązek dokształcania się w Niepublicznej Szkole Branżowej [...] w S.;

2/ zaświadczenie o ukończeniu przez M. P. w 2017 r. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu (nr zaświadczenia [...]);

3/ świadectwo ukończenia Liceum Ekonomiczne w S. poświadczające, że M. P. uzyskał w roku 1987 tytuł technika ekonomisty o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw (nr świadectwa [...]);

4/ dyplom zawodowy wystawiony przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w G. gdzie wskazano, że M. A. zdał egzamin potwierdzający kwalifikację w zawodzie Sprzedawca (522301);

5/ oświadczenie wnioskodawców o otrzymanej pomocy de minimis w ciągu bieżącego roku podatkowego oraz w dwóch poprzedzających go lat kalendarzowych;

6/ formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis;

7/ dokumenty związane z założeniem i prowadzeniem Przedsiębiorstwa Handlowego [...].

W związku z wystosowanym przez organ wezwaniem o wykazanie, że M. P. posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, w zawodzie sprzedawca, M. P. oświadczył, że prowadzi od 2001 r. działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej, której dokonywał osobiście w prowadzonym przez siebie sklepach. Bezsprzecznie zatem posiada wiedzę teoretyczną (przeszło 20-letnią praktykę) w zakresie wykonywania zawodu sprzedawcy. Ponadto ukończył technikum ekonomiczne i legitymuje się tytułem technika ekonomisty o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw. Jest to, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku wyrażonym w decyzji z dnia 11 stycznia 2023 r. nr SKO.423.16.2022, SKO.423.15.2022, SKO.423.14.2022, równoznaczne z posiadaniem kwalifikacji w zakresie organizacji i przedsiębiorstw handlowych zajmujących się sprzedażą detaliczną. W ocenie Kolegium, zawód technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy. Nadmienił, że szkoła, która kierowała młodocianego pracownika, nie miała żadnych wątpliwości odnośnie spełnienia przez niego kwalifikacji zawodowych do prowadzenia praktycznej nauki w zawodzie sprzedawcy (522301). Wątpliwości takich nie miała również Wojewódzka Komenda OHP CEiPM w G., która zawarła z nim umowę, na podstawie tych samych dokumentów, o refundację wynagrodzeń młodocianego pracownika.

Decyzją z dnia 15 stycznia 2024 r. nr RA.4453.3.18.2023.KD Wójt Gminy Dębnica Kaszubska odmówił wnioskodawcom przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. A. w zakresie nauki zawodu sprzedawca.

Organ wskazał, że bezspornym jest w sprawie, że na podstawie zawartej w dniu 1 września 2020 r. umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego - M. A., odbył praktyczną naukę zawodu sprzedawcy w RH. [...] w S., a następnie zdał egzamin państwowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w G. i uzyskał dyplom zawodowy w zawodzie sprzedawca. Funkcje instruktora praktycznej nauki zawodu dla młodocianego pełnił M. P. - wspólnik spółki cywilnej. Nie budzi wątpliwości fakt, iż M. P. ukończył odpowiedni kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Zgodnie z wydrukiem z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej nieprzerwanie od 31 marca

2001 r., tj. ponad 20 lat. Z przedłożonych do sprawy dokumentów wynika, iż M. P. od 31 marca 2001 r. prowadzi spółkę cywilną, której przeważającą działalność gospodarczą stanowi sprzedaż detaliczna obuwia i wyrobów skórzanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. W piśmie złożonym w dniu 15 grudnia 2023 r. M. P. oświadczył, iż od 2001 roku prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej, którą realizuje osobiście w prowadzonych przez siebie sklepach.

Jednakże, jak wynika z akt sprawy, M. P. nie posiada odpowiednich kwalifikacji wymaganych do prowadzenia praktycznej nauki zawodu w zawodzie sprzedawca, ponieważ ukończył liceum ekonomiczne i legitymuje się tytułem zawodowym "technik ekonomista, specjalność ekonomika i organizacja przedsiębiorstw" (duplikat świadectwa nr [...] z dnia 5 czerwca 1987 r.), a więc nie posiada tytułu zawodowego w zawodzie którego nauczał, tj. w zawodzie sprzedawca, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego nauczał.

Oceny, czy zawód technik ekonomista (o specjalności ekonomika) jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, organ dokonał na podstawie klasyfikacji zawodów i specjalności przyjętej rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227 ze zm.).

Zdaniem organu, M. P. nie spełnia przesłanek określonych w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r. poz. 391), zwanego dalej jako "rozporządzenie", ponieważ nie posiada tytułu zawodowego w zawodzie, którego nauczał, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego nauczał oraz świadectwa ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub świadectwa ukończenia szkoły policealnej lub dyplomu ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej. Szkolący nie posiada tytułu robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego nauczał oraz świadectwa ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego lub świadectwa ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego nauczał. M. P. nie posiada świadectwa ukończenia średniego studium zawodowego, lub dyplomu ukończenia studiów na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego nauczał lub na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu, którego nauczał. M. P. nie posiada również tytułu zawodowego w zawodzie, którego nauczał, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego nauczał oraz świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub tytułu mistrza w zawodzie, którego nauczał, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego nauczał. Zapis § 10 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia wskazuje wprost, iż instruktor praktycznej nauki zawodu powinien posiadać tytuł zawodowy w zawodzie, którego będzie nauczał, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego nauczał oraz świadectwo ukończenia m.in. technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej. Z analizy zapisu ww. przepisu wynika, iż szkoła równorzędna odnosi się tylko do technikum uzupełniającego - liceum ekonomiczne nie jest szkołą równorzędną do technikum uzupełniającego.

Organ dodał, że przedłożone przez M. P. kopie decyzji wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dotyczące odwołania się strony od decyzji w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych, wydanych przez Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w S., nie wiążą Wójta Gminy Dębnica Kaszubska. Ponadto w decyzjach tych Kolegium błędnie powołuje się i analizuje sprawę pod kątem ukończenia przez M. P. technikum ekonomicznego a nie liceum ekonomicznego, które stanowi średnią szkołę zawodową odrębną od liceum zawodowego czy liceum profilowanego.

Mając na uwadze powyższe, organ stanął na stanowisku, że nie zostały spełnione wszystkie wymogi uprawniające do przyznania dofinansowania, ponieważ osoba prowadząca przygotowanie zawodowe nie posiadała kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania - art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 ze zm.).

Decyzją z dnia 14 marca 2024 r. nr SKO.423.2.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775), powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji jako prawidłową.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że na podstawie zawartej w dniu 1 września 2020 r. umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, M. A. odbył praktyczną naukę zawodu sprzedawcy, w Przedsiębiorstwie Handlowym [...]. Następnie zdał egzamin państwowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w G. i uzyskał dyplom zawodowy w zawodzie sprzedawca. Funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu dla młodocianego pracownika pełnił M. P. (jeden ze wspólników spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Handlowe [...]). Nie budziło wątpliwości, że M. P. ukończył wymagany kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Kwestią sporną natomiast było to, czy posiadając tytułu technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw, M. P. posiadał kwalifikacje umożliwiające mu prowadzenie praktycznej nauki zawodu młodocianych pracowników w zawodzie sprzedawca.

Zawód technika ekonomisty nie jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy. Obydwa te zawody wymagają różnej wiedzy (z wyjątkiem znajomości pojęć z zakresu mikroekonomii i makroekonomii) i umiejętności. Technik ekonomista zalicza się do pracowników umysłowych natomiast sprzedawcę można zaliczyć do pracowników wykonujących w większości prace fizyczne. Brak pokrewieństwa zawodów wynika m.in. z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227). Z przedmiotowej klasyfikacji wynika, iż struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne, a te z kolei w bardziej zaszeregowane grupy średnie, duże i wielkie, na podstawie podobieństwa kompetencji wymaganych do realizacji zadań zawodowych. Zawód technika ekonomisty znajduje się w 3 grupie - techników i innego średniego personelu, a zawód sprzedawcy w grupie 5 pracowników usług i sprzedawców. Dla rozgraniczenia obu zawodów istotne jest również - wydane na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 991). W załącznikach do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych określono podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży takich jak: ekonomiczno-administracyjnej (EKA), które stanowią załącznik nr 6 do rozporządzenia; handlowej (HAN), które stanowią załącznik nr 11 do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych. Załącznik nr 6 zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży handlowej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: sprzedawca; technik handlowiec; technik księgarstwa. Zgodnie z omawianym załącznikiem absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HAN.01. Prowadzenie sprzedaży: wykonywania prac związanych z obsługą klientów oraz realizacją transakcji kupna i sprzedaży; przyjmowania dostaw oraz przygotowywania towarów do sprzedaży. Z załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych (w części efekty kształcenia i kryteria weryfikacji tych efektów) wynika, iż do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HAN.01 niezbędne jest osiągnięcie następujących efektów kształcenia: bezpieczeństwo i higiena pracy, podstawy handlu, organizowanie sprzedaży, sprzedaż towarów, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne. Natomiast załącznik nr 11 rozporządzenia w sprawie podstaw programowych zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży ekonomiczno-administracyjnej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: technik administracji; technik archiwista; technik ekonomista; technik prac biurowych; technik rachunkowości; technik usług pocztowych i finansowych. W załączniku tym (w części cele kształcenia) wskazano, że absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik ekonomista powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych: w zakresie kwalifikacji EKA.04. Prowadzenie dokumentacji w jednostce organizacyjnej: stosowania przepisów prawa w prowadzeniu działalności, prowadzenia dokumentacji biurowej i magazynowej, prowadzenia dokumentacji procesu sprzedaży, gospodarowania rzeczowymi składnikami majątku, sporządzania biznesplanu; w zakresie kwalifikacji EKA.05. Prowadzenie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych: prowadzenia rekrutacji i selekcjonowania kandydatów do pracy, sporządzania dokumentacji kadrowej, prowadzenia spraw związanych ze świadczeniami socjalnymi, rozliczania wynagrodzeń i składek pobieranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, prowadzenia analizy zatrudnienia i wynagrodzeń, prowadzenia ewidencji podatkowych i rozliczeń podatkowych, prowadzenia rozliczeń finansowych z kontrahentami i podmiotami rynku finansowego. Załącznik ten przewiduje następujące efekty kształcenia: bezpieczeństwo i higiena pracy, podstawy ekonomii i statystyki, stosowanie przepisów prawa w prowadzeniu działalności jednostki organizacyjnej, wykonywanie prac biurowych, gospodarowanie zasobami rzeczowymi i dokumentowanie zdarzeń gospodarczych sporządzanie biznesplanu, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne.

Z zestawienia powyższych regulacji wynika, iż pomiędzy tymi zawodami są pewne wspólne efekty kształcenia takie jak: bezpieczeństwo i higiena pracy, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne to jednakże należy zaznaczyć, że takie same efekty kształcenia przewidziane są również w branży budowlanej dla betoniarz-zbrojarz, a te zawody nie są zawodami pokrewnymi (uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Po 328/23).

Organ odwoławczy podzielił powyższe rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przyjął je za podstawę niniejszej decyzji, stwierdzając, że zawód technik ekonomista i zawód sprzedawca nie są zawodami pokrewnymi. Zakres i przedmiot wiedzy oraz umiejętności składających się na każdy z tych zawodów jest bowiem odmienny, mimo że obydwa bazują na znajomości pojęć z zakresu mikroekonomii i makroekonomii. Technik ekonomista zalicza się do pracowników umysłowych natomiast sprzedawcę można zaliczyć do pracowników wykonujących w większości prace fizyczne.

Reasumując, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym M. P. prowadzący naukę młodocianego pracownika M. A. w zawodzie sprzedawca, nie posiadał uprawnień do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu w zakresie tego zawodu.

J. P. i M. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe [...], złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji w części istotnej dla rozstrzygnięcia przez:

a/ błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez wybiórcze i sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania wyprowadzenie wniosków i twierdzeń sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa;

b/ niezgromadzenie i nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w toku postępowania, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

c/ niewskazanie przyczyn, z powodu których innym wnioskom i twierdzeniom zawartym w dopuszczonych dowodach organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 Prawa oświatowego w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, poprzez jego błędna wykładnie i uznanie, że skarżący nie spełniają przesłanek przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Zaskarżonej decyzji zarzucono także błąd w ustaleniach faktycznych, sprowadzający się do przyjęcia, iż M. P. nie posiada kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu do kształcenia w zawodzie sprzedawca.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ pierwszej instancji dokonał porównania programów nauczania przygotowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w obu zawodach sprzedawcy i technika ekonomisty wyłącznie na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego, które w okresie gdy M. P. uzyskał tytuł w zawodzie technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw nie obowiązywało - a jedynie porównanie programów nauczania jakim objęty był M. A. (sprzedawca) i jakim był objęty M. P. (technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw) - mogło by być w tej kwestii miarodajne. Aby wysnuć wniosek, iż zawody sprzedawca oraz technik ekonomista nie są zawodami pokrewnymi należałoby przeanalizować treść tych programów za okres gdy każdy z ww. uzyskiwał swój dyplom, czego organ nie uczynił.

Ponadto wskazano, iż rozpoznając poprzednie wnioski, w oparciu o te same dokumenty dotyczące M. P., Gminy przyznawały skarżącym dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników - co ma miejsce od wielu już lat - także na skutek odwołania skarżących wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku od decyzji Prezydenta Miasta S. w roku 2022, które w tym samym stanie faktycznym, jak w niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Słupsku uznało za zasadne. W sytuacji, gdy w oparciu o identyczny stan prawny i faktyczny, w odniesieniu do tego samego przedsiębiorcy, następuje zmiana dotychczasowego stanowiska wyrażająca się w zmianie interpretacji pojęcia "zawód pokrewny", gdzie wcześniej w ocenie organu administracji zawód technika ekonomisty o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw był zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, aby nie narażać się na zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażony w art. 8 k.p.a., organ winien dokonać w sposób niebudzący wątpliwości wykładni pojęcia "zawód pokrewny" z odniesieniem się do konkretnych zarzutów strony przedstawionych w odwołaniu. Organ musi w takim przypadku w sposób pełny wyjaśnić przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, aby nie narazić się na zarzut dowolności w podejmowanym rozstrzygnięciu oraz interpretacji pojęcia "zawód pokrewny". Tym bardziej, że także szkoły kierujące dotąd uczniów, w tym M. A., nie miały żadnych wątpliwości odnośnie spełnienia wymagań w tym zakresie przez M. P., który posiada znajomość i wiedzę dotyczącą obsługi kasy fiskalnej, przyjmowania reklamacji produktów, wystawiania faktur VAT, właściwego eksponowania towaru czy sporządzania zamówień, które to umiejętności charakteryzują zawód sprzedawcy.

Zdaniem skarżących, sprzedawca i technik ekonomista to zawody pokrewne. Każdy z nich dotyczy handlu i obrotu towarowego. W obu potrzebne jest minimum wiedzy o mechanizmach obrotu towarowego. Te wspólne cechy zawodów: sprzedawcy i technika ekonomisty pozwalają twierdzić, iż są to zawody pokrewne. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (PWN) zawód pokrewny to podobny pod jakimś względem do czegoś, mający wspólne pochodzenie lub podobne cechy z czymś, zbliżony do czegoś, wskazujący na wspólne pochodzenie. W szerokim ujęciu, zawód technika ekonomisty uprawnia do podejmowania pracy na różnych stanowiskach w niewielkich przedsiębiorstwach, jak również do prowadzenia działalności na własny rachunek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz.935), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w oparciu o powyższe kryteria badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek mnie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 900 ze m.), regulujący kwestie dotyczące dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Przepis ten stanowi, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495),

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1".

również rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r. poz. 391).

W myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia zajęcia praktyczne u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić instruktorzy praktycznej nauki zawodu.

Instruktorami praktycznej nauki zawodu mogą być:

1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, albo

2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy.

Instruktorzy praktycznej nauki zawodu posiadają:

1) ukończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, którego program został przygotowany zgodnie z ramowym programem kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonym w załączniku do rozporządzenia, i zatwierdzony przez kuratora oświaty lub

2) ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, lub

3) ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, lub

4) w przypadku praktycznej nauki zawodu odbywanej na statku morskim lub śródlądowym - ukończone szkolenie dydaktyczne dla instruktora, potwierdzone świadectwem przeszkolenia dydaktycznego dla instruktora wydanym przez dyrektora urzędu morskiego, lub

5) przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, lub

6) kwalifikacje wymagane od nauczycieli praktycznej nauki zawodu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (§ 10 ust. 3 rozporządzenia).

Zgodnie § 10 ust. 4 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy spełniają co najmniej jedno z wymagań określonych w ust. 3 pkt 1-5, posiadają ponadto:

1) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz:

a) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub

b) świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, lub

2) tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, i co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz:

a) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego lub

b) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub

c) świadectwo ukończenia średniego studium zawodowego, lub

3) dyplom ukończenia studiów:

a) na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

b) na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

4) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub

5) tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.

W niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu, iż pracodawca ma ukończony kurs pedagogiczny, liceum ekonomiczne (uzyskał tytuł technika ekonomisty o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw) a także legitymuje się stażem pracy w zawodzie sprzedawca.

Organy uznały, iż tytuł technika ekonomisty nie jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, a tylko w takim przypadku wnioskodawca uzyskałby uprawnienie do wnioskowanego dofinansowania.

Zgodzić należy się z organem, iż w świetle treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227) brak jest pokrewieństwa tych zawodów. Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 36 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze zm.) na potrzeby m.in. szkolenia zawodowego (§ 2 pkt 2). Z przedmiotowej klasyfikacji wynika, iż struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne, a te z kolei w bardziej zagregowane grupy średnie, duże i wielkie, na podstawie podobieństwa kompetencji wymaganych do realizacji zadań zawodowych. W rozporządzeniu tym wyjaśniono, że kwalifikacja, zgodnie z ustawą o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (art. 2 pkt 8) to "zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący".

Zawód technika ekonomisty znajduje się w 3 grupie - techników i innego średniego personelu, a zawód sprzedawcy w grupie 5 pracowników usług i sprzedawców:

3314 Średni personel do spraw statystyki i dziedzin pokrewnych

331401 Asystent do spraw statystyki

331402 Technik agrobiznesuS

331403 Technik ekonomistaS

331404 Asystent przetwarzania danych

331490 Pozostały średni personel do spraw statystyki i dziedzin pokrewnych

5223 Sprzedawcy sklepowi (ekspedienci)

522301 SprzedawcaS

522302 Sprzedawca w branży mięsnej

522303 Sprzedawca w branży przemysłowej

522304 Sprzedawca w branży spożywczej

522305 Technik handlowiecS

522306 Technik księgarstwaS

522390 Pozostali sprzedawcy sklepowi (ekspedienci)

Pokrewieństwa obu zawodów nie można zatem wyrodzić z przynależności do tej samej w klasyfikacji grupy zawodów.

Ustalenie pokrewieństwa obu zawodów było również możliwe w oparciu o wydane na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 991).

Załącznik nr 6 do tego rozporządzenia stanowi, że w przypadku technika ekonomisty kwalifikacje wyodrębnione w zawodzie to EKA.04. prowadzenie dokumentacji w jednostce organizacyjnej oraz EKA.05. prowadzenie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych. Załącznik ten wskazuje, że absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik ekonomista powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1) w zakresie kwalifikacji EKA.04. Prowadzenie dokumentacji w jednostce organizacyjnej:

a) stosowania przepisów prawa w prowadzeniu działalności,

b) prowadzenia dokumentacji biurowej i magazynowej,

c) prowadzenia dokumentacji procesu sprzedaży,

d) gospodarowania rzeczowymi składnikami majątku,

e) sporządzania biznesplanu;

2) w zakresie kwalifikacji EKA.05. Prowadzenie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych:

a) prowadzenia rekrutacji i selekcjonowania kandydatów do pracy,

b) sporządzania dokumentacji kadrowej,

c) prowadzenia spraw związanych ze świadczeniami socjalnymi,

d) rozliczania wynagrodzeń i składek pobieranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

e) prowadzenia analizy zatrudnienia i wynagrodzeń,

f) prowadzenia ewidencji podatkowych i rozliczeń podatkowych,

g) prowadzenia rozliczeń finansowych z kontrahentami i podmiotami rynku finansowego.

Załącznik nr 11, zawierający podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży handlowej stanowi, w przypadku sprzedawcy, że posiada on kwalifikacje HAN.01. prowadzenie sprzedaży, a absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie prowadzenia sprzedaży:

1) wykonywania prac związanych z obsługą klientów oraz realizacją transakcji kupna i sprzedaży;

2) przyjmowania dostaw oraz przygotowywania towarów do sprzedaży.

Treść regulacji rozporządzenia nie potwierdza pokrewieństwa obu zawodów. Zawarte w złącznikach nr 6, w przypadku technika ekonomisty, oraz w załączniku nr 11, w przypadku sprzedawcy, podstawy programowe kształcenia nie posiadają istotnych punktów wspólnych wskazujących na pokrewieństwo obu zawodów.

Takie też stanowisko w zakresie pokrewieństwa obu zawodów wyrażono w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Op 433/24, cytowany przez organ wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Po 328/23 ).

Skarżący podnieśli zarzut dokonania porównania programów nauczania przygotowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w obu zawodach sprzedawcy i technika ekonomisty na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego, które w okresie gdy M. P. uzyskał tytuł w zawodzie technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw nie obowiązywało. Skarżący zarzucali, że jedynie porównanie programów nauczania jakim objęty był M. A. (sprzedawca) i jakim był objęty M. P. (technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw) mogło by być w tej kwestii miarodajne. Skarżący nie wykazali jednak by z regulacji podstawy programowej obwiązującej w czasie kształcenia M. P. wynikało, że zbieżność podstaw programowych kształcenia w obu zawodach zachodziła.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał natomiast za uzasadniony zarzut naruszenia przez organy normy art. 8 § 1 k.p.a.

Zgodnie z przewidzianą tym przepisie zasadą zaufania do władzy publicznej, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 k.p.a.). Skarżący wskazywał, że od wielu lat zajmuje się kształceniem młodocianych pracowników w zawodzie sprzedawca, uzyskując pozytywne decyzje organów administracji w przedmiocie dofinansowana kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Skarżący wskazywał, że w sytuacji uzyskania decyzji negatywnej, po wniesieniu odwołania organ odwoławczy – jakim było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uznało, że spełnia on kryteria ustawowe przyznania dofinansowania kosztów kształcenia takich pracowników. W takich okolicznościach sprawy, skarżący miał prawo przypuszczać, że jego kolejne wnioski o przyznanie takiego dofinansowania będą przez organy uwzględniane. Takie przeświadczenie skutkowało podejmowaniem się kształcenia kolejnych młodocianych pracowników.

Skarżący słusznie zwracali uwagę na te okoliczności, bowiem działanie organów administracji, które wydawały korzystne dla skarżącego decyzje, niewątpliwie miało wpływ na przyjmowanie przez skarżącego do pracy w celu przeszkolenia kolejnych młodocianych pracowników, a pracownicy ci byli dopuszczani do egzaminów, które zdawali z pozytywnymi wynikami.

W tej sytuacji, odmowa przyznania dofinansowania za już zrealizowane kształcenie młodocianych pracowników jest działaniem podważającym zaufanie do władzy publicznej i stanowi, w przypadku skarżącego odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. Organ w sytuacji stwierdzenia, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania dofinansowania, a poprzednie przyznawanie przez organy takiego dofinansowania było błędne, powinien zachowując dotychczasową praktykę organów administracji przyznać dofinasowanie, zastrzegając, że skarżący, przyjmując na przeszkolenie kolejnych młodocianych pracowników, winien liczy się z odmową przyznania kolejnego dofinansowania. Natomiast we wskazywanym przez skarżącego stanie faktycznym sprawy, skarżący niewątpliwe podejmował decyzje o zatrudnieniu młodocianych pracowników ze świadomością, że przysługuje mu prawo uzyskania dofinansowania. To zaufanie do dotychczasowej interpretacji przepisów prawa przez organy spowodowało, że skarżący przyjmował do pracy kolejnych młodocianych pracowników w celu przeszkolenia. Skarżący za kształcenie tych pracowników, którzy pomyślnie zdali wymagany egzamin, winien zatem uzyskać dofinansowanie.

Z tego względu skarga zasługiwała na uwzględnienie. Organ, w sytuacji dokonania wykładni przepisów prawa, odmiennej od dotychczasowej wykładni, stosowanej przez organy administracji w stosunku do skarżącego, winien dokonać ustaleń dotyczących poprzednich rozstrzygnięć organów administracji, dotyczących składanych przez skarżącego wniosków w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników w zawodzie sprzedawca. W sytuacji, w jakiej materiał dowodowy potwierdzi przyznawanie takiego dofinasowania, organ winien wydać decyzję uwzględniającą złożony wniosek. Brak ustaleń w powyższym zakresie, wskazuje na naruszenie przepisów postępowania dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zbierania materiału dowodowego i ustalania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.), który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Podkreślić należy, że z okoliczności sprawy nie wynikało by zmiany przepisów prawa mogły mieć wpływ na odmienną ocenę złożonego w sprawie wniosku w stosunku do poprzednich rozstrzygnięć. Kwestia ta może być jednak oceniona dopiero po dokonaniu ustaleń dotyczących poprzednio wydawanych decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz dat ich wydania.

Stwierdzając, że naruszenie powyższych przepisów miało wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje, przyjmując za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę przesłanek zastosowania w sprawie normy art. 8 k.p.a.

O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając na rzecz strony skarżącej kwotę 200 tytułem uiszczonego od skargi wpisu sądowego.