Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 505/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 505/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2023 r., nr 070000/71/1/2023/DEC/RDZ-B7/3 w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 kwietnia 2023r. znak: 070000/71/1/2023/DEC/RDZ-B7/3 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chrzanowie:

- uchylił czynność materialnotechniczną z 1 marca 2022r. informującą o zwolnieniu z opłacania składek za miesiąc grudzień 2021r. znak: 07000/0351931/2022,

- odmówił M.G. (dalej: skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 grudnia 2021r. do dnia 31 grudnia 2021r.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095, ze zm. - dalej ustawa o COVID-19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, 713 i 2371) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022r. poz. 1009, ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 września 2022r. sygn. akt l SA/Kr 604/22 stwierdzającym nieważność wcześniejszej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 10 marca 2022r. nr 070000/71/127811/2022/RDZ-B7/3 o odmowie zwolnienia skarżącego z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021r., Zakład na nowo podjął postępowanie i zawiadomieniem z 30 listopada 2022r. oraz z 22 grudnia 2022r. umożliwił skarżącemu realizację inicjatywy dowodowej w toku nowego postępowania.

Skarżący w pismach z dnia 8 grudnia 2022r. oraz 3 stycznia 2023r. przedstawił przesłanki zasadności wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za grudzień 2021r. Przesłankami do zwolnienia z opłacania składek wg. skarżącego było m.in. to, że skarżący prowadził działalność na 31 marca 2021r. oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności 93.29.Z. Był także zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., a przychód z działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego.

Na potwierdzenie powyższego skarżący przedłożył faktury VAT od nr [...] do nr [...] oraz zestawienia sumaryczne (raporty okresowe miesięczne z kas fiskalnych) z działalności związanej z parkami rozrywki za wrzesień 2020r. i styczeń 2022r.

Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że przedłożone dowody nie mogą być argumentem przemawiającym za tym, aby zwolnić skarżącego z opłacania składek za m-c 12/2021.

W przedmiotowej sprawie we wniosku RDZ złożonym w styczniu 2022r., jako przeważający kod PKD skarżący wskazał 93.29.Z - bowiem taki posiadał na dzień 31 marca 2021r. Jednocześnie skarżący oświadczył, że przychód z przeważającej działalności uzyskany w styczniu 2022r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020r. Natomiast z zapisów CEIDG wynika, że 28 czerwca 2021r. skarżący dokonał zmiany kodu PKD z 93.29.Z na 93.29.B. Nie mógł więc porównać spadku przychodu dla kodu 93.29.Z w styczniu 2022r. do września 2020r., ponieważ w styczniu 2022r. miał już kod PKD 93.29.B (rozporządzenie nie przewidziało zwolnienia dla kodu PKD 93.29.B - kod ten nie został wymieniony wśród kodów uprawniających do zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2021r., nie może więc być także brany pod uwagę przy ustalaniu spadku przychodów).

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że skarżący nie spełnił warunku, zgodnie z którym przychód z przeważającej działalności (wykazanej we wniosku) uzyskany w jednym z dwóch miesięcy przed miesiącem, w którym jest składany wniosek był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r.

W tym przypadku jedyną pozytywną przesłanką do zwolnienia było więc tylko to, że na dzień 31 marca 2021r. skarżący miał kod PKD 93.29.Z. oraz, że był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r.

Tymczasem, jak podkreślił organ, aby skorzystać z tej pomocy, rodzaj przeważającej działalności na 31 marca 2021r., według Polskiej Klasyfikacji (PKD) 2007 oznaczony powinien być jednym ze wskazanych wyżej kodów PKD, jak również spadek przychodów musi dotyczyć tej samej działalności (przy czym w miesiącach porównywanych nie musi to być działalność przeważająca).

W sytuacji, gdy płatnik we wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021r. podał PKD przeważającej działalności oznaczony 93.29.Z (potwierdzony w rejestrze REGON na 31 marca 2021r., a więc spełniony pierwszy warunek), natomiast po tej dacie płatnik zmienił kod przeważającej działalności na PKD 93.29.B, nie jest możliwe przyznanie pomocy, o którą się ubiega. Nie został bowiem spełniony drugi istotny warunek, mówiący o tym, że przychód z przeważającej działalności (wykazanej we wniosku) uzyskany w jednym z dwóch miesięcy przed miesiącem, w którym jest składany wniosek musiał być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2021r. do dnia 31 grudnia 2021r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżący powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2022r. poz. 2000 ze zm. dalej-k.p.a.) zarzucił nieważność zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł:

- naruszenie przepisu art. 31zq ust. 5 i ust. 7 ustawy o COVID w zw. z § 10 ust. 2b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (dalej jako: Rozporządzenie) w zw. z art 6 k.p.a., art 7 k.p.a., art 8 k.p.a., ponieważ wydanie zaskarżonej decyzji odmawiającej zwolnienia było niedopuszczalne z uwagi na to, że wniosek o zwolnienie został już załatwiony pozytywnie dla Skarżącego pismem z 1 marca 2022r., a brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej dla uchylenia czynności materialnotechnicznej;

- brak podstawy prawnej do "anulowania" informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, również w formie decyzji; ze względu na wyczerpanie procedury rozpatrywania wniosku o przyznanie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres grudnia 2021r. nie było dopuszczalne wydanie zaskarżonej decyzji;

- naruszenie zasad postępowania wynikających z art. 6, 7, 8 k.p.a. bowiem organ wydal decyzję wbrew literalnej treści przepisów prawa materialnego, zaś wydanie zaskarżonej decyzji i sposób procedowania przed jej wydaniem należy ocenić jako godzący w praworządność i podważające zaufanie do organu (szczególnie mając na uwadze fakt, iż w sprawie został wydany wyrok WSA w Krakowie stwierdzający nieważność uprzednio wydanej decyzji opartej na takich samych podstawach). Skarżący podniósł, że po otrzymaniu pisma przyznającego zwolnienie z obowiązku uiszczania składek za wskazany w nim okres, miał pełne prawo pozostawać w przekonaniu, że jego wniosek został załatwiony pozytywnie, wobec czego późniejsze bezprawne "anulowanie" wyżej wymienionego pisma przez organ należy postrzegać jako naruszenie zasady zaufania do organów.

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 107 §1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania na jakiej podstawie prawnej organ dokonał "anulowania" wcześniej przyznanego Skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania składek, jak również brak wyjaśnienia przesłanek umożliwiających takie "anulowanie".

W skardze podniesiono także zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1-2 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 w zw. z art. 78 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w związku z zaniechaniem dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszystkich istotnych przesłanek koniecznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący zarzucił również naruszenie § 10 ust. 2b Rozporządzenia w zw. z §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2020r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - poprzez jego błędną wykładnię, jako że przepis ten wymaga tylko, aby działalność kwalifikowana kodem PKD odnosiła się wyłącznie do działalności przeważającej w odniesieniu do marca 2021r.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważy, co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 259, ze zm.; dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w §1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145§3 p.p.s.a.)

Sąd wskazuje, że orzekanie w rozpatrywanej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., ponieważ niniejszy wyrok jest poprzedzony prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 września 2022r. sygn. akt I SA/Kr 604/22.

Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r., sygn. akt: I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. akt: II SA/Ol 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 p.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd, może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007r., sygn. akt: II GSK 240/06).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny, stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 września 2022r. sygn. akt I SA/Kr 604/22 ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego.

Ocena prawna zawarta w wyroku z dnia 8 września 2022r. nie została przez organ administracji uwzględniona (art. 153 p.p.s.a.).

Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Kontroli Sądu podlega decyzja odmawiająca zwolnienia z obowiązku opłacania składek za grudzień 2021r.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 31 zq ust. 7, art. 31zy ust. 1 i ustawy COVID-19 oraz §10 ust. 2b rozporządzenia. Istotny w sprawie jest art. 31zq ustawy COVID-19. Wynika z niego bowiem, że:

- ZUS zwalnia płatnika z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (ust. 2),

- ZUS informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (ust. 5),

- odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (ust. 7), od której przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy k.p.a. dotyczące odwołań oraz ustawy p.p.s.a. (ust. 8).

Z treści powyższych przepisów wynika-co raz jeszcze należy przypomnieć- że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek może zostać rozpatrzony dwojako: albo pozytywnie - poprzez udzielenie płatnikowi informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (czynność materialnotechniczna), albo negatywnie - poprzez wydanie decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (decyzja), przy czym oba te sposoby wzajemnie się wykluczają. Brak w przepisach ustawy COVID-19 procedury pozwalającej na uchylenie skutków czynności materialnotechnicznej (przyznania zwolnienia). Nie było więc podstaw prawnych do tego, aby organ mógł uchylić dokonaną czynność przyznania wnioskowanego zwolnienia. Informacja o przyznaniu zwolnienia kończyła procedurę rozpatrywania wniosku.

W wyroku z 9 grudnia 2021r. sygn. akt: I SA/Rz 794/21 (Baza CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie sformułował pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, że "instytucja zwolnienia ze składek, w kształcie w jakim funkcjonuje na gruncie regulacji ustawy z 2 marca 2020r., ma charakter definitywny i nieodwracalny. Ustawodawca w tym wypadku dał prymat zasadzie szybkości postępowania, redukując w sposób maksymalny jego wymogi i towarzyszące mu formalności, o czym świadczy chociażby zastrzeżenie formy decyzji jedynie do sytuacji, w których dochodzi do odmowy uwzględnienia wniosku."

W przedstawionych uwarunkowaniach prawnych wydanie zaskarżonej decyzji odmawiającej zwolnienia nie było dopuszczalne, z uwagi na to, że wniosek o zwolnienie został już załatwiony pozytywnie dla skarżącego pismem z dnia 1 marca 2022r. Zaskarżona decyzja narusza więc ust. 5 i ust. 7 art. 31zq ustawy COVID-19.

Z akt sprawy wynika, że organ rozpatrzył wniosek skarżącego dwukrotnie, w skrajnie przeciwny sposób, tj. najpierw pismami z 1 marca 2022r. poinformował płatnika o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021r. a następnie uchylił czynność materialnotechniczną z 1 marca 2022r. informującą o zwolnieniu z opłacania składek za miesiąc grudzień 2021r. znak: 07000/0351931/2022 i odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu

składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz

Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 grudnia 2021r. do dnia 31 grudnia 2021r.

W pisemnych motywach tej decyzji organ podał, że w przedmiotowej sprawie we wniosku RDZ złożonym w styczniu 2022r., jako przeważający kod PKD wskazał 93.29.Z- bo taki posiadał na dzień 31.03.2021r. i jednocześnie oświadczył, że przychód z przeważającej działalności uzyskany w styczniu 2022r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020r. Natomiast z zapisów CEIDG wynika, że 28.06.2021r. dokonał skarżący zmiany kodu PKD z 93.29.Z na 93.29.B. Nie mógł więc porównać spadku przychodu dla kodu 93.29.Z w styczniu 2022r. do września 2020r., ponieważ w styczniu 2022r. miał już kod PKD 93.29.B (ww. rozporządzenie nie przewidziało zwolnienia dla kodu PKD 93.29.B Kod ten nie został wymieniony wśród kodów uprawniających do zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2021r., nie może więc być także brany pod uwagę przy ustalaniu spadku przychodów). Nie spełnił więc skarżący (zdaniem organu) warunku aby przychód z przeważającej działalności (wykazanej we wniosku) uzyskany w jednym z dwóch miesięcy przed miesiącem, w którym jest składany wniosek był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r.

W tak zarysowanym sporze, w pierwszej kolejności należało poddać analizę przyjętą przez organ podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Przywołanie w podstawie prawnej decyzji z dnia 12 kwietnia 2023r. przepisy art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022r. poz. 1009, ze zm.) - w żadnej mierze nie regulują kwestii uchylania czy zmiany czynności materialnotechnicznej jaką było przyznanie zwolnienia.

Zaskarżona decyzja ZUS została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż po pierwsze nie ma możliwości uchylenia przyznanego zwolnienia, w sposób jaki organ zaprezentował to w okolicznościach niniejszej sprawy, a po drugie wydał decyzję odmawiającą zwolnienia już po zakończeniu postępowania w sprawie. Sprzeczność podjętego w tych warunkach rozstrzygnięcia z porządkiem prawnym, zwłaszcza art. 31 zq ust. 5 ustawy o COVID - 19, jest rażąca, wyraźna i oczywista co powoduje, że w sprawie zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156§1 pkt 2 k.p.a.

Przewidziany w ust. 5 art. 31zq ustawy COVID-19 sposób załatwienia wniosku płatnika, tj. udzielenie informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ma charakter czynności materialnotechnicznej. Nie jest więc rozstrzygnięciem, które płatnik może zaskarżyć, nie jest także możliwe wzruszenie omawianej czynności przez organ w sposób przewidziany dla decyzji lub postanowień. Udzielenie informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wywiera jednak skutek materialny w postaci nabycia przez płatnika prawa do wnioskowanego zwolnienia oraz wiąże organ. Dlatego udzielenie płatnikowi informacji z dnia 1 marca 2022r. o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wykluczało wydanie decyzji odmawiającej wnioskowanego zwolnienia.

Godzi się przypomnieć, że wydana decyzja z dnia 12 kwietnia 2023r. stanowi kolejną decyzję powielającą błędne rozstrzygnięcie w sprawie co było uprzednio przedmiotem rozważań przez tut. Sąd w prawomocnym (podkreślenie Sądu) wyroku w sprawie I SA/Kr 604/22.

W tej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji kolejny raz naruszało prawo materialne oraz godziło w interes prawny skarżącego, powodując, w kontekście stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, nadal trwające negatywne konsekwencje, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę zawartą w pisemnych motywach wyroku (art. 153 p.p.s.a.) oraz rozważy czy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa możliwe jest uchylenie czynności materialnotechnicznej z dnia 1 marca 2022r. a tym samym dochodzenie zwrotu otrzymanej pomocy publicznej przez skarżącego.

Wobec powyższego niezbędne było zastosowanie środka prawnego przewidzianego w art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205§2 w zw. z art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 497,00 zł obejmującą koszty zastępstwa procesowego (480,00 zł) określone w §14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłatę od pełnomocnictwa w kwocie (17,00 zł).