Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1880/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 156 par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: Art. 31, 33, 34
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 26 października 2022 r., znak: SKO-GN-4160-135/22, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności części decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez T. B., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 26 października 2022 r., znak: SKO-GN-4160-135/22, wydaną na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022r., poz. 2000) w związku z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia 27 kwietnia 2007 r., znak: [...] w części obejmującej pkt 1 orzekający o rozgraniczeniu nieruchomości objętej Księgą wieczystą nr [...] położonej w P. oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 1/1, 1/8, stanowiące własność B. i T. małżeństwa B., od nieruchomości:

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr 2/6, 3/10, objętej Księgą wieczystą [...] stanowiącej własność K. i J. małżeństwa. B.,

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 3/9, stanowiącej własność J. B. na podstawie Aktu notarialnego [...].

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2007 r., znak: [...] Wójt Gminy J. orzekł: w pkt 1 o rozgraniczeniu nieruchomości obj. Kw. [...] położonej w P. oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 3/1, 3/8, stanowiącej własność B. i T. małż. B., od nieruchomości:

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr 2/6, 1/10, obj. Kw. [...] stanowiącej własność K. i J. małż. B.,

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 1/9, stanowiącej

własność J. B. na podstawie Aktu notarialnego [...];

w pkt 2 o rozgraniczeniu nieruchomości obj. Kw. [...] położonej w P. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1/3, stanowiącej własność M. i S. małż. B., od nieruchomości:

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 1/9, stanowiącej własność J. B. na podstawie Aktu notarialnego [...];

w pkt 3 o zmianie konfiguracji i powierzchni działek ewidencyjnych nr 2/6, 1/1, 1/8 zgodnie z mapą uzupełniającą rozgraniczenia nieruchomości do protokołu granicznego z postępowania rozgraniczeniowego dla działki ewid. nr 1/8, 1/1 z dz. ewid. nr 2/6 z dnia 02.02.2007r. L. ks. zam. 24/2006- stanowiącą integralną część niniejszej decyzji.

Pismem z dnia 6 lipca 2020 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy J. z dnia 27 kwietnia 2007 r.

Poinformował, że pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. zwrócił się o uchylenie ostatecznej decyzji Wójta Gminy J. w przedmiocie rozgraniczenia, nie wskazując formy postępowania nieważnościowego.

Zaznaczył, że jego celem było wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji, wydanej sprzecznie z prawem. Podał, że omyłkowo, nie znając się na trybach unieważnień decyzji wskazał na konieczność uchylenia decyzji, lecz jego intencją było stwierdzenie rażącego naruszenia prawa podczas wydania decyzji, zatem organ błędnie odczytał jego zamierzenia i wnioski.

Skarżący oświadczył, że wnosi o unieważnienie skarżonej decyzji przez organ wyższego stopnia, zarzucając, że dokumentacja, na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję cyt. "obarczona jest poświadczeniem nieprawdy przez geodetę i w tym zakresie toczy się odrębne postępowanie karne".

Dodał, że został wprowadzony w błąd przez urzędnika Gminy J., który polecił mu podpisanie protokołu granicznego zawierającego poważne nieprawidłowości, co do przebiegu granic działki, oświadczając, iż skoryguje to w ramach swoich obowiązków służbowych. W wyniku rozgraniczenia bezpodstawnie przesunięto granice jego działki do stanu, który faktycznie nie istniał, co spowodowało duże straty w powierzchni działki.

Pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. Kolegium wezwało skarżącego do skonkretyzowania, czy żąda stwierdzenia nieważności całej decyzji, czy też tylko części tej decyzji.

W piśmie z dnia 2 lutego 2022 r. skarżący wyjaśnił, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia 27 kwietnia 2007 r. w zakresie pkt 1 dot. działki ew. nr 1/3, stanowiącej uprzednio własność M. i S. B. Zarzucił, że organ bezprawnie prowadził rozgraniczenie, gdyż osoby te nie składały formalnego wniosku o podjęcie tej czynności, zatem decyzja Wójta obejmująca tą działkę była bezprawna. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż poświadczono nieprawdę co do przebiegu granic działek, w tym zakresie celowo wprowadzono go w błąd, złamano jawnie procedurę administracyjną podczas prowadzenia postępowania, dla małoletniej był ustanowiony pełnomocnik, który nie był uprawniony do takiej czynności.

Decyzją z dnia 25 maja 2022r., znak: SKO-GN-4160-20/22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało decyzję orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wójta Gminy J. z dnia 27 kwietnia 2007 r., znak: [...] w części obejmującej działkę ew. nr 1/3 tj. w zakresie pkt 2 decyzji. Kolegium nie rozpatrzyło natomiast wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w zakresie jej punktu 1.

Z kolei zawiadomieniem z dnia 26 września 2022 r., znak: SKO-GN-4160-135/22 Kolegium poinformowało strony o wszczęciu postępowania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia 27 kwietnia 2007 r., znak: [...] w części obejmującej pkt 1 decyzji.

Rozpatrując ww. wniosek organ uznał jednak, że w sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, enumeratywnie wymienionych w art.156 § 1 k.p.a.

Organ wyjaśnił, że podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu organ orzekający nie jest władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

Stosownie do treści art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego

w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania decyzją ostateczną, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.

Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (również w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania decyzją ostateczną), wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Stosownie natomiast do treści ust. 2 cyt. przepisu wydanie decyzji poprzedza ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności organ, o którym mowa w ust. 1, zwraca upoważnionemu geodecie dokumentację do uzupełnienia.

Badając niniejszą sprawę pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym Prawa geodezyjnego i kartograficznego Kolegium stwierdziło, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, które stanowiły podstawę do jej wydania.

W pkt 1 zaskarżonej decyzji, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności została ustalona granica pomiędzy nieruchomością obj. Kw. [...] położoną w P., oznaczoną jako działki ewidencyjne nr 1/1, 1/8 stanowiące własność B. i T. małż. B., od nieruchomości:

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr 2/6, 1/10, obj. Kw. [...] stanowiącej własność K. i J. małż. B.;

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 1/9, stanowiącej własność J. B. na podstawie Aktu notarialnego [...].

Z akt sprawy wynika, że postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte na wspólny wniosek T. B., B. B., S. B. i M. B. z dnia 4 września 2006 r. Nie jest więc uzasadniony zarzut, że organ bezprawnie prowadził rozgraniczenie.

Nadto organ ustalił, że S. B. oraz M. B. brali czynny udział w tym postępowaniu i nigdy nie kwestionowali faktu złożenia wniosku o rozgraniczenie. Na protokole z rozgraniczenia znajdują się ich podpisy.

Według Kolegium nie znajduje uzasadnienia zarzut, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż poświadczono nieprawdę, co do przebiegu granic działek, wynikającego z obowiązującej mapy ewidencyjnej. Z akt sprawy wynika bowiem, że ustalenia granic dokonano na podstawie zebranych dowodów, to jest mapy ewidencji gruntów i budynków, mapy zasadniczej w skali 1: 2880, szkicu polowego nr 9 z dnia 5 września 1967 r. z operatu ustalenia stanu władania Nr [...], odpisów z ksiąg wieczystych. Strony postępowania nie kwestionowały dokonanych ustaleń i złożyły w protokole podpisy bez zastrzeżeń. Z kolei małoletni P. B. i E. B. byli reprezentowani przez matkę J. B.

Dokumentacja geodezyjna z przeprowadzonego rozgraniczenia została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 27 marca 2007 r.

Mając na uwadze powyższe Kolegium doszło do wniosku, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, które stanowiły podstawę do jej wydania. Zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, co jest zgodne z art. 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Kolegium wyjaśniło, że ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg spornych granic nie podlega kontroli w postępowaniu administracyjnym, które w tym zakresie ogranicza się do zbadania decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 k.p.a. Strona niezadowolona z ustalenia granicy mogła żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej, w art. 16 k.p.a., zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa (jeżeli by takie wystąpiły) pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa

w ogóle doszło.

Sam fakt, że ustalona granica jest niezgodna z wolą strony nie może przesądzać o tym, że wydana w tym zakresie decyzja jest dotknięta jedną z wad nieważności określonych w art. 156 k.p.a., w sytuacji gdy zarówno z zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającego jej wydanie postępowania wynika, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że organ wydał w sprawie jego wniosku równolegle dwie decyzje, a powinien był rozstrzygnąć sprawę jedną decyzją.

Podniósł, że w trakcie postępowania o rozgraniczenie prowadzonego przez Wójta Gminy J. strony postępowania nie zawarły ugody, ani innego zgodnego oświadczenia, co do akceptacji przebiegu spornych granic, a w takim przypadku - zdaniem skarżącego - organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany z urzędu umorzyć postępowanie i przesłać akta sprawy z urzędu do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu. Tymczasem Wójt Gminy J. wbrew prawu wydał decyzję merytoryczną, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Zdaniem skarżącego chybiona jest argumentacja organu, że samo niezadowolenie strony co do ustalonej granicy nie może przesądzać o tym, że wydana decyzja jest dotknięta jedną z wad nieważności, w sytuacji gdy organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Tymczasem Wójt Gminy J. w swej decyzji ustalił granice sprzecznie ze stanem faktycznym występującym na obowiązującej mapie ewidencyjnej oraz sprzecznie ze stanem prawnym występującym na gruncie. Skarżący dodał, że pomiary geodezyjne wykonane były nierzetelnie, doprowadzając do bezpodstawnego zanegowania prawidłowej granicy uwidocznionej na mapie ewidencyjnej. W takiej sytuacji geodeta miał obowiązek okazać przebieg granic wynikający z obowiązującej mapy ewidencyjnej, nie zaś jak uczynił przesuwać przebieg granicy w miejsce, gdzie nigdy nie istniała.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała jednak na uwzględnienie.

Podkreślić należy, że na skutek skargi kontroli sądowoadministracyjnej została poddana decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia 7 kwietnia 2007 r., znak: [...], w części obejmującej pkt 1 tej decyzji.

Sąd administracyjny stanął zatem przed stwierdzeniem, czy wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, a takim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu było zgodne z prawem.

Równocześnie trzeba podkreślić, że organ administracyjny, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której co kluczowe z punktu widzenia oceny prawidłowości poddanej kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji, nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzyganej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jak organ kasacyjny. Orzeka on zatem w swej decyzji wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy,

tj. jej meritum (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA/ 393/87).

Tego rodzaju działanie wymaga innego podejścia. Organ administracji staje bowiem wobec kwestii czysto prawnych, które winny być rozstrzygane, a więc oceniane według zasad stosowania kasacji. Organ musi więc stwierdzić, czy doszło do takich uchybień przepisom, mającym zastosowanie w sprawie, a jeżeli tak, to czy skutki jakie ewentualnie wynikły z tych uchybień są, czy też nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa . Proste zestawienie treści przepisu z treścią decyzji pozwala na odpowiedź w tej kwestii, czy mamy do czynienia z jawną sprzecznością.

Nadto, ilość tych uchybień do stwierdzenia przez organ jest ograniczona i została wskazana w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Powyższe jest niezmiernie ważne, gdyż zdaje się, że skarżący w ogóle nie rozumie istoty postępowania nieważnościowego i sposobu postępowania i orzekania w nim właściwego w tego rodzaju sprawach organu.

Skarżący upatrywał we wskazanej decyzji Wójta Gminy J. kwalifikowanej wady, gdyż dokumentacja, na podstawie której wydano decyzję cyt. "obarczona jest poświadczeniem nieprawdy przez geodetę i w tym zakresie toczy się odrębne postępowanie karne".

Dodał, że został wprowadzony w błąd przez urzędnika Gminy J., który polecił mu podpisanie protokołu granicznego zawierającego poważne nieprawidłowości, co do przebiegu granic działki, oświadczając, iż skoryguje to w ramach swoich obowiązków służbowych. W wyniku rozgraniczenia bezpodstawnie przesunięto granice jego działki do stanu, który faktycznie nie istniał, co spowodowało duże straty w powierzchni działki.

Wobec powyższych zarzutów, nie zgodził się z decyzją Kolegium odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż jak podniósł w skardze do sądu administracyjnego - organ wydał w sprawie jego wniosku równolegle dwie decyzje, a powinien był rozstrzygnąć sprawę jedną decyzją.

Odnosząc się do tej kwestii trzeba wskazać, że nie ma racji skarżący. Istotnie doszło do wydania dwóch decyzji przez Kolegium, ale nie jest to stan rzeczy, w którym doszło do wydania kolejno po sobie decyzji załatwiających tą samą sprawę co do istoty (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Decyzją z dnia 25 maja 2022 r., znak: SKO-GN-4160-20/22 Kolegium orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia 27 kwietnia 2007 r., znak: [...] w części obejmującej pkt 2 tej decyzji. Dotyczący działki ewid. nr 2/3. Nie rozpatrzyło wówczas wniosku skarżącego w zakresie pkt 1 decyzji.

Rozpatrując ww. wniosek w tej części zawarło swoje rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J., enumeratywnie wymienionych w art.156 § 1 k.p.a.

Trafnie więc zwróciło uwagę Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "...postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności."

Przytoczyło następnie treść art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania decyzją ostateczną, z której wynika, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.

Zgodnie natomiast z przywołanym art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (również w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania decyzją ostateczną), wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Stosownie natomiast do treści ust. 2 cyt. przepisu wydanie decyzji poprzedza ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności organ, o którym mowa w ust. 1, zwraca upoważnionemu geodecie dokumentację do uzupełnienia.

Badając niniejszą sprawę pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym Prawa geodezyjnego i kartograficznego Kolegium stwierdziło, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, jak twierdził skarżący, które stanowiły podstawę do jej wydania.

Skoro postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości zostało uruchomione w wyniku wniosku T. B., B. B., S. B. i M. B. z dnia 4 września 2006 r. i w toku jego została ustalona granica pomiędzy nieruchomością obj. Kw. [...] położoną w P., oznaczoną jako działki ewidencyjne nr 1/1, 1/8 stanowiące własność B. i T. małż. B., od nieruchomości:

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr 2/6, 1/10, obj. Kw. [...] stanowiącej własność K. i J. małż. B.;

- oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 1/9, stanowiącej własność J. B. na podstawie Aktu notarialnego [...], o czym wyrzekł w pkt 1 decyzji Wójt Gminy J., to po pierwsze nieuzasadniony okazał się zarzut, że organ bezprawnie prowadził rozgraniczenie.

Nadto organ ustalił, że S. B. oraz M. B. brali czynny udział w tym postępowaniu i nigdy nie kwestionowali faktu złożenia wniosku o rozgraniczenie, a na protokole z rozgraniczenia znajdują się ich podpisy.

Zgodzić się należało z Kolegium, że skoro wówczas obowiązujący w dacie wydawania kwestionowanej przez skarżącego decyzji Wójta przepis art. 31 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ( ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027) stanowił, że czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (ust. 1.) oraz, że przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (ust. 2), a jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust.3), to trudno dopatrzeć się sprzeczności pomiędzy treścią tego przepisu a działaniem organu. Z akt sprawy wynika bowiem, że ustalenia granic dokonano na podstawie zebranych dowodów, to jest mapy ewidencji gruntów i budynków, mapy zasadniczej w skali 1: 2880, szkicu polowego nr 9 z dnia 5 września 1967 r. z operatu ustalenia stanu władania Nr [...], odpisów z ksiąg wieczystych. Strony postępowania nie kwestionowały dokonanych ustaleń i złożyły w protokole granicznym, znajdującym się na k. 45 akt administracyjnych, podpisy bez zastrzeżeń. Z kolei małoletni P. B. i E. B. byli reprezentowani przez matkę J. B. (E. B. była reprezentowana także przez W. F., k. 43 i 55 akt administracyjnych).

Dokumentacja geodezyjna z przeprowadzonego rozgraniczenia została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 27 marca 2007 r.

Wobec tego prawidłowa jest ocena Kolegium, że kwestionowana decyzja Wójta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § pkt 2 k.p.a.), gdyż jak twierdził skarżący poświadczono nieprawdę, co do przebiegu granic działek, wynikającego z obowiązującej mapy ewidencyjnej.

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut skarżącego, że skoro wówczas w postępowaniu rozgraniczeniowym strony postępowania nie zawarły ugody, ani innego zgodnego oświadczenia, co do akceptacji przebiegu spornych granic, to zdaniem skarżącego - organ prowadzący postępowanie jest wówczas zobowiązany z urzędu umorzyć postępowanie i przesłać akta sprawy z urzędu do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu, czego nie uczynił Wójt Gminy J. i wbrew prawu wydał decyzję merytoryczną, co stanowi rażące naruszenie prawa.

Otóż skarżący winien zwrócić bacznie uwagę na treść obowiązującego wówczas art. 34 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowiącego wyraźnie, że "Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi. Organ ten, jak stanowi ust. 2 tego przepisu umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, a ten rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego (ust. 3). Skoro strony nie wniosły zastrzeżeń do ustalenia przebiegu granic, to nie można mówić o jakimkolwiek sporze. Zatem tylko wówczas, gdy istnieje spór co do przebiegu granic i strony pomimo sporu nie zawarły ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 tej ustawy organ umarza postępowanie. Decyzję z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wydaje się zaś wówczas jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Ponownie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strony zgodnie oświadczyły o przebiegu granic, to nie może być mowy o jakimkolwiek sporze pomiędzy nimi w tej kwestii. Organ miał więc podstawy do wydania decyzji z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, tj., decyzji o rozgraniczeniu, w konsekwencji nie miał podstaw do zastosowania art. 34 tej ustawy – a więc umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy sądowi powszechnemu. W tym zakresie również trudno dopatrzeć się sprzeczności pomiędzy działaniem organu a treścią wskazanych przepisów.

Zasadnie też zastrzegło Kolegium, że ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg spornych granic nie podlega kontroli w postępowaniu administracyjnym, które w tym zakresie ogranicza się do zbadania decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 k.p.a. Strona niezadowolona z ustalenia granicy mogła żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej, w art. 16 k.p.a., zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa (jeżeli by takie wystąpiły) pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

Wobec powyższego zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione i z tego względu nie mogła ona wywrzeć zamierzonego skutku. Kolegium w postępowaniu nieważnościowym nie może orzekać co do meritum sprawy rozgraniczeniowej i badać, czy dobrze ocenił organ dokumenty geodezyjne i dokonał właściwych ustaleń przebiegu granic, lecz czy tylko nie sprzeniewierzył się przepisom Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374

ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.